Саяси манипуляция

1) азаматтардың жеке бостандығы мен дербес таңдауы;
2)конгресс, сот пен президент билігінің, сонымен қатар БАҚ.тың бейтараптығы;
3) адамның өзгермейтін эгоистік табиғаты, оның агрессивтігі, жинақтау мен тұтынуға бейімділігі;
4) қоғамда əлеуметтік жанжалдардың, қанау мен қанау болмауы;
Саяси манипуляция əлеуметтік-саяси ғылымдардың ғылыми əдебиетте жеткілікті деңгейде қарастырыла қоймаған зерттеу мəселесі болып табылады.
Əрине, бір мақала шегінде саяси манипуляцияның барлық негіздерін қамту мүмкін емес, сондықтан, мен тек оның түсінігі мен анықтамасына тоқталғым келеді.
Ең алдымен, азаматтар мен демократиялық мемлекет құрылымына бұқаралық ақпарат құралдарын (БАҚ) саяси манипуляция, яғни адамдардың саяси санасы мен жүріс-тұрысына олардың өз мүддесіне сəйкестігіне қарамастан əрекет немесе əрекетсіздік жасауы мақсатында жасырын басқару жасау үшін пайдалану үлкен қауіп төндіреді. Оның үстіне манипуляция тек өтірікке негізделеді. Ал, бұл өтірік құтқаруға бағытталмаған, керісінше пайдакүнемдікке қызмет етеді. Адамдардың саяси жүріс-тұрысын өзгертуге бағытталған көптеген əдіс-тəсілдердің ішінен адамдардың жүріс-тұрысын манипуляциялауға бағытталған əдіс-тəсілдерді бөліп қарастыруға болады. Саяси манипуляция -əртүрлі деңгейлер мен негіздемелер бойынша құрылған, қызметі жағынан саясат пен оның субъектілерінде көрініс табатын, динамикалық жəне қайшылыққа толы күрделі əлеуметтік-рухани құрылым. Осы тұрғыдан алып қарағанда, кей кездері саяси субъектіде адамдардың жүріс-тұрысына тез əрі тиімді əсер етуді талап ететін шешім қабылдау қажет жағдайлар кездесіп отырады, бірақ, оның ашық түрде күш қолдану мен мəжбүрлеу шараларын қолдануға құқығы шектелген, оның нормативтік актілер мен заңдарды қабылдауға өкілетті тұлғаларға ықпал жасауға мүмкіндігі жоқ, оның адамдардың сенімдері мен ортақ құндылықтарға деген көзқарастарының өзгеруін тосуға уақыты жоқ болады. Осындай жағдайларда адамдардың жүріс-тұрысын манипуляциялау орын алады.
1.Самыгин С.И. Политика и реформа // Модернизации общества. –
Ростов – на/Д., 2009. - С. 15-17.
2.Казахстанская политологическая энциклопедия. – Алматы,
1998. – С. 281.
3.The Concise Oxford Dictionary of Politics. – OXFORD university
press, 2003. – P. 331.
4.Пугачев В.П., Соловьев А.И. СМИ и политика // Средства
массовой информации в современном мире: Сборник статьей – М., 2001. –С.10-12.
5.Əбсаттаров Р.Б. Саяси плюрализм: мазмұны жəне анықтамасы
// Ақиқат. – 2007. - №10. – 12-17 б.
6.Пугачев В.П., Соловьев А.И. СМИ и политика // Средства
массовой информации в современном мире: Сборник статей – М., 2001 –С.16-17.
        
        Саяси манипуляция əлеуметтік-саяси ғылымдардың ғылыми əдебиетте жеткілікті деңгейде қарастырыла қоймаған зерттеу мəселесі болып табылады.
Əрине, бір ... ... ... ... ... негіздерін қамту мүмкін емес, сондықтан, мен тек оның түсінігі мен анықтамасына тоқталғым келеді.
Ең алдымен, азаматтар мен демократиялық мемлекет ... ... ... ... (БАҚ) ... манипуляция, яғни адамдардың саяси санасы мен жүріс-тұрысына олардың өз мүддесіне сəйкестігіне қарамастан əрекет немесе əрекетсіздік жасауы мақсатында жасырын басқару жасау үшін ... ... ... ... Оның үстіне манипуляция тек өтірікке негізделеді. Ал, бұл ... ... ... ... ... ... ... Адамдардың саяси жүріс-тұрысын өзгертуге бағытталған көптеген əдіс-тəсілдердің ішінен адамдардың жүріс-тұрысын манипуляциялауға бағытталған əдіс-тəсілдерді бөліп қарастыруға ... ... ... ... ... мен ... бойынша құрылған, қызметі жағынан саясат пен оның ... ... ... ... жəне ... толы ... ... құрылым. Осы тұрғыдан алып қарағанда, кей кездері саяси субъектіде адамдардың жүріс-тұрысына тез əрі тиімді əсер етуді талап ... ... ... ... жағдайлар кездесіп отырады, бірақ, оның ашық түрде күш қолдану мен ... ... ... ... ... оның нормативтік актілер мен заңдарды қабылдауға өкілетті тұлғаларға ... ... ... жоқ, оның ... ... мен ортақ құндылықтарға деген көзқарастарының өзгеруін тосуға уақыты жоқ болады. Осындай жағдайларда адамдардың жүріс-тұрысын манипуляциялау орын алады.
Саясатта манипуляция ретінде манипулятордың ... өзі ... ... ... ... жасауына итермелеуі сипатындағы əсер ету түрін түсінеді. Манипуляция күш қолдану мен биліктік əсер етуден өзгеше, мұнда істелетін əрекетке тікелей ... ... ... сол ... ашық ... мен жаза ... байланысты қорқыту орын алмайды [1].
Адамға манипуляциялық əсер ету ... ол ... ... өзі ... ... ... ... нысанын өзі таңдаған сияқты əсерде болады.
Саяси манипуляцияның жалпы технологиясы бұқараның санасына рационалды сыни түсінуден ада, ... пен ... ... тыс, тек ... түрде сенімге бағытталған нақты құндылықтар мен нормаларды бекітіп, əлеуметтік-саяси мифтер мен иллюзиялық идеяларды жүйелі түрде ендіруге негізделетіндігін айта ... жөн [2]. ... ... ... ... ... ... Мифтерді бұқараның санасына білдіртпей ендірген уақытта олар үлкен күшке ие болады, ал көпшілік адамдар орын алып ... ... ... ... де.
Мифтер манипуляторлар жасаған əлемнің иллюзиялық мəтінінің толықтай негіздемесі болып табылады. Мысалы, коммунистік манипуляция жүйесінің құрылымдық жүйесі ... жеке ... ... пен қақтығыстардың негізгі бастауы екендігі жөніндегі, капитализмнің міндетті түрде қирайтындығы жəне ... ... ... ... ... жəне олардың коммунистік партиясының басқарушылық ролі туралы, марксизм-ленинизм ілімінің тек жалғыз əлеуметтік-саяси ғылым ... ... ... ... профессор Герберт Шиллердің пікірінше, АҚШ-та басқарушы элитаның басымдығын бекітетін бес əлеуметтік-саяси мифті атап ... ...
1) ... жеке бостандығы мен дербес таңдауы;
2)конгресс, сот пен президент билігінің, сонымен ... ... ...
3) ... ... ... табиғаты, оның агрессивтігі, жинақтау мен тұтынуға бейімділігі;
4) қоғамда əлеуметтік жанжалдардың, қанау мен қанау болмауы;
5) БАҚ-тың көптүрлілігі, шындығында, көптігіне ... ... ірі ... ... мен ... бақылап отырады жəне олар иллюзиялық сананың біртұтас өндірісі болып табылады.
Манипуляцияны алдау деушілер жиі ... ... бұл ... ақиқатқа жатпайды. Мысалы, мынадай манипуляциялық əдіс бар, оның мəні саяси субъект ұсынатын ... ... ... ... ... ... ... шеберлікпен құны мен беделін арттырып, олардың
қадірлеп, қастерлейтін құндылығына айналдыру. Мұндай əдісті қолданғанда ұсынылып отырған объектінің қоршаған ортадағы мəні мен ... зор ... ... ... ... ... пайда болады. Егер жарнамалық
тақтайда кандидат мəз-мейрам болып тұрған балалардың ортасында бейнеленсе, осы ... ... ... əсер етіп, оған байланысты жағымды ассоциация тудыруы мүмкін, яғни балаларға деген мейірім сол кандидатқа да ауып кетуі мүмкін. Бұл əдіс ... ... ... жиі ... ... ... қазақстандықтар үшін қымбат кең даланың төсінде немесе бұрын көпке таныс емес кандидат танымал саясаткердің немесе ғалымның жанында ... ... ... ... ... ... бар, ... саясат күрделі, көбінесе адамдардың көзінен жасырын сала, саясат төтенше қайшылықты жəне өте ... ... ... та болуы да мүмкін.
Сондықтан да қарапайым адам үшін саяси жағдайларды ұғыну, түсіндіру, баға беру өте ... ... да ... көптеген адамдар манипуляция объектісіне айнала отырып, осынау тұтқыннан босап шыққысы келмейді, тек саясатқа қатысты «ұнайды» немесе «ұнамайды» ... бір ... ... етеді. Қазіргі саяси кеңістікте нақты жағдай жайлы білу əрқашан БАҚ-пен байланысты, азаматтар болған жайды содан көріп біледі, сондықтан да орын ... ... мен ... ... айыру қиын. Мұның өзі қажетті саяси ұстанымдарды қалыптастырып, нақты бір саяси əрекет типіне дайындау мақсатында адамдардыңсаяси санасы мен жүріс-тұрысына жасырын ... ... ... ретіндегі саяси манипуляцияның орын алуына негіз болып табылады [3]. ... емес ... ... ... ... ... ... де БАҚ-ты билікке тиімді стереотитптерді, ұстанымдарды, мақсаттар мен идеалдарды жəне т.б. орнықтыру үшін ... ... ... ... əлеуметтік топтарын объект жағдайында ұстап тұруға тырысады.
Бұқаралық сананың эмпирикалық, күнделікті өмір сүру ... ... ... жəне ... ... ... бөлігіне тəн сана екендігі баршамызға аян. У.Липман мен Э.Бернайс өз теорияларында адам ... ... ... əсер ету ... ... ... ... үстем таптың мүддесіне сай басқаруды ұсынады, мысалы, «оқиғаны жасау» əдісі арқылы ұйымдастырылған сыртқы қоздырғыш ... пен ... əсер етіп ... өздерінде бар стереотиптіөзінебағындырадынемесеоныжойыпжаңасын қалыптастырады.
Саяси манипуляцияның екі басты ... ... ... ... ... жəне ... ... модельдің басты сипаттамасы оның жеке тұлғаның кез-келген психологиялық ынтаға жылдам реакциясын пайдалануында. Мұндағы манипуляцияның мəні манипуляторға ... ... ... ... психологиялық тетіктерді əрекет етуге итермелейтін сəйкес ынтаны таңдауында. Бұл бағытта адам тек стимул – реакция қағидасы бойынша жұмыс ... ... ... ретінде қарастырылады. Рационалдық модельде манипуляция психологиялық мотивті қолдану арқылы емес алдау мен арбау арқылы жүзеге асырылады.
Бұл модельге тəн ... ... ... ... ... ... қол жетімді ақпарат көлемін азайту; үгіт насихатты қолдану, яғни, азаматтарға ішінара шыншыл, бірақ бағытталған ақпаратты беру; ... ... ... ... ... бағытқа зиян келтіруі мүмкін ақпаратты қасақана жасырып қалу;
үлкен ақпараттық ... ... ... азаматтың дұрыс меңгеріп нақты баға беру мүмкіндігін шектеу үшін əдейі мөлшерден тыс ақпарат беру.
Мұндай əдіс ... жеке ... ... ақпарат алуға мүмкіндігі шектеледі, сондықтан олар ресми нұсқаға жүгінуге ... ... ... ... ... əлеуметтік-саяси мифтерді халық санасына сіңіру мақсатында манипуляция технологиясы адамдардың санасына əсер етудің нақты əдістері мен тəсілдерінің бай арсеналын ... ... ... тек ... бұрмалау, лайықсыз ақпаратты бүгіп қалу, өтірік пен жаланы тарату жатқызылмайды, ... ... ... өткен тəсілдер де бар: жартылай ақиқат – мұнда қауымның сеніміне кіру үшін нақты мəні аз ... ... ... ... ... да ... мəселе жөнінде ештеңе айтылмайды немесе болған оқиғаға жалған сипаттама беріледі; айар тағу – тұлғаға немесе ол ұсынған идеяларға оның беделін ... ... ... ... келемеждейтін айдар тағу, теңеу жасау.
Саяси манипуляцияның əдіс-тəсілдерінің ішінен келесілерді бөліп қарастыруға болады:
- «ұсыну» қағидасы - ... ... оның ... алды тобының
танымалдығын арттырып, тиімділігін күшейту үшін оған жақтас белгілі əртістердің, ғалымдардың, спортсмендер мен өзге де ... ... ... ... «ауыстыру» қағидасы - нақты тұлғаның немесе саяси идеяның сапасы мен ... ... ... ... ... ... мен қадір-қасиетіне ұқсастыру, яғни ассоциация бойынша баға ... ... ... қағидасы – үгітші немесе ақпарат берушінің мүддесін қарапайым адамдардың, халықтың үнсіз көпшілігінің мұң-зарымен ... ... ... ...... ... ... тəсілдерді қолдану арқылы нақты фактілерді ашық түрде ... ... ... ...... аян, ... ... бірақ, қарапайым адам үшін абстрактілі жəне ол мəні мен ... мəн ... ... ... мен тəртіп», «адам құқықтары», «адамгершілік, бостандық, əділеттілік» жəне т.б.) пайдалану;
- «ортақ вагон» қағидасы – нақты бір идеяның жалпымен мойындалғандығы жəне ойға ... ... ойды ... ... ... ... орын ... жағдай жасау («бəрі солай ойлайды», «бəрі солай істеуде»).
Белгілі бір ... ... үшін ... ... мен өзге ... ... бар сөздерді қолдануды қамтитын манипуляцияның көптеген лингвистикалық, тілдік əдіс-тəсілдері де бар.
Мысалы, дербес ұлттық мемлекет құру үшін ... ... ... ... азаттық үшін күресуші, сепаратист, террорист, партизан, боевик деп те атайды.
Əрбір ақпараттық жанр үшін ... ... ... ... ... əдіс-тəсілдер де қарастырылған. Мысалы, телевидениеде қажетсіз саясаткерлерге қатысты көрермендердің жиреніш ... ... ... ... етіп көрсетеді немесе түсірілген кадрларды сəйкесінше монтаждап көрсетеді. Бұқараның санасына белгілі бір саяси ... ... ... ... онда ... думанды шоулар ұйымдастырылады жəне т.б.
Адамдар санасын басқару үшін əртүрлі əдістер қолданылады, мысалы, «бөлшектеу» немесе локализация тəсілі (мұнда бір-бірімен байланысы жоқ ... ... ... кей кездері телебағдарламаларды жарнама арқылы бөле береді). Мұның ... ... ... ... ... ... ... түсініп, баға берумен байланысты адамның қабылетін шектейді, нəтижесінде түсінбеушілік, хабарсыздық, апатия жəне ... ... ... ... ... ... дербес көзқарас болмағандықтан олардың санасына қажет пайымдарды ендіруге болады.
Қазіргі манипуляторлар бұқаралық психологияның заңдылықтарын ... ... ... кең таралған жəне сырттай қарағанда зияны аз тəсілдердің бірі ... қалу ... деп ... оның мəні ... қоғамдық көзқарас сұраунамасы немесе өзге фактілер арқылы азаматтарды манипулятор қоғамның көпшілігі үшін тиімді саяси позиция ... ... ... ... ... Бұл өзге ... ... бар адамдарды əлеуметтік-психологиялық бөлінуден немесе қандай да бір жазадан қорқып өз ... ... ... ... ... өз ойын өзгертуге мəжбүрлейді. Қарсыластар өз ұстанымдары жайлы айтпай қалған кезде көпшіліктің даусы одан сайын үдей ... бұл өз ... ... мен ... «жалпыға ортақ» көзқарасты қабылдауына немесе өз көзқарастарын жасыруына əкеліп соғады.
Нəтижесінде «үндемей қалу ... одан ... ... береді,ал манипуляторлар жеңіске жетеді. Саяси манипуляцияның тек БАҚ қызметіндегі басым бағыт болып табылатын тоталитарлық жəне авторитарлық мемлекеттерде ғана кең ... ... ... ... ... шаралары мен сайлау алды науқандарда қазіргі батыстық демократиялық мемлекеттерде де көп ... айта кету ... ... күні батыс жəне өзге көптеген мемлекеттердегі президенттік немесе парламенттік сайлау науқандары бір-бірімен астасып, нақты саясаткер жайлы шындықтан алыс ... ... ... мен ... ... ... ... зерттеулердің көрсеткеніндей қатардағы сайлаушы президент пен парламентке кандидаттарды телевидение мен БАҚ жасаған сипат бойынша қабылдайды. Батыс мемлекеттерінде де, соңғы ... ТМД ... де ... бизнес-имидж-мейкинг бағыты, яғни, саясаткерлердің сайлаушылар үшін жағымды сипатын қалыптастыратын бағыт қарыштап даму үстінде. Үлкен ... ... ... ... жəне сайлау науқанының ұйымдастырушылары үміткерлерге тек киім кию мен ... ... ғана ... ... ... толы ... кейіннен сайлаудағы жеңістен соң тез ұмытылып кететін сөз сөйлеуге де үйретеді.
БАҚ-пен шебер ... ... ... ... кандидаттың іскерлік жəне рухани қасиеттерін жəне нақты саяси ұстанымдарынайқындауқиынғасоғады.Мұндайжарнамалық-манипуляциялық қызмет азаматтардың сайлауын ... ... ... бұқараның санасын қалыптастырушы мамандармен алдын-ала бағдарланған формальдық актіге айналдырады [4].
Бұқара санасын бұрмалау мақсатында «ақпаратты жылдам беру» тəсілі де ... бұл ... ... ... ... ... ... осылайша қысым мен истерияның тууына ықпал ететін мазмұны тексеріл-меген мəліметтер мен интерпретациялардан тұратын кезектесе келетін ... ... беру ... ... Бұл ... ... ... мен радиотыңдаушыларда ақпараттардың маңыздылығын ажырату қабылеті əлсірейді, ақпараттышашыраңқы қалыпқа түсіріп, шынайы мəнін жою орын ... ... осы ... ... ... ... ... нəтижесінде бұқара көпшілік болып жатқан оқиғаларды дұрыс ... ... ... ... бұл адамдардың бəсеңдігіне, инерттік жағдайына алып келеді де жеке жəне жалпы əрекеттердің орын алмауын қамтамасыз етеді. ... ... ... ... сақтап қалу мақсатында тəулігіне сағаттап теледидар алдынан шықпайтын көрермендердің əлеуметтік, саяси жəне экономикалық шындыққа деген алаңдаушылықтарын болдырмай олардың ... ... ... үшін адамдардың физикалық жəне саналық белсенділігін төмендететін барлық іс-шаралар жүзеге асырылады,
Мифтерді жəне əртүрлі ... ... ... сену адамдардың
бұқаралық санасының бір қыры болып табылады. Бұқаралық сана мен оның ... ... шет ... материал Х.Арент, А. Камю, Х. Ортега-и-Гассет, Э.Фромм, А.Леви-Брюль, Э.Дюркгейм, К.Леви-Стросс сияқты ойшылдардың еңбектерінде қамтылған. ... ... ... ... ... адам ... қабылдау мүмкіндігінің шектеулі болуы себепті нақты орын ... ... ... ... ... нысаны. Сондықтан бұқаралық сана көбінесе иллюзиялық санаға жатады, бұқаралық иллюзиялық сана орын ... ... ... жəне бір ... ... соңғы 25 жылда Евразия «жақсы өмір» жайлы үміт пен иллюзияның бір ... ... ... ... ... олар ... ... социализмге («қайта құру») үміт артты, бірақ, ол ... ... мен ... ... алып ... Одан соң нарық пен құқықтық мемлекеттілікті армандады, бірақ, оның ... ... мен ... бейберекетсіздіктерге душар болды. Аз ғана уақыт бұрын əкімшіл-əміршіл жүйені жойып еркін нарыққа жол берсек ... ... ... біздің экономикалық дамуға қол жеткізуімізге жол ашатындығына сенетін ... ... ... одан ... сағымға ілескен иллюзия болған, оған сəйкес марксистік заңдарға сəйкес экономиканың дамуы нəтижесінде бір ... өмір сүру ... ... ... қол ... болатындығына адамдар сенген еді. Бүгінгі күні келесі бір тарихи кереметтің орын алмайтындығы баршаға аян. Қаншама иллюзия мен үміттің ақталмағандығынан ... ... ... ... сенбеушілік, апатиялық көңіл-күйдің орын алуы заңды да. Санаға енгізілетін иллюзиялар уақыт өте келе ... ... ... ... ... өз орнымен жаңа иллюзияларды ендіру арқылы билік халықтың санасы мен ... өте ... ... басқарып отыр. Экономикалық, саяси жəне рухани манипуляциялар адамдардың санасын өзгерістерге ұшырата алады, тек əлеуметтік манипуляцияларға ... ділі ... ... ... ... ... өміріне сай келмейтін идеологиялық əсер етуші құралдар жалпы ділдің ... ... ... ... ... ... ... ойланбастан бас тартады. Шынайы бет пердесін көрсетпейтіндіктен жəне адамның эмоциялық жəне санадан тыс əрекеттеріне бағытталғандықтан манипуляциялық əсер ... ... ... ... ... ... бірге өмір сүре алады, бірақ, тарихи даму барысында ұлттың, тұрғылықты адамдардың константтық сипаты жеңіске жетеді. Осыған байланысты саяси манипуляцияға қарсы ... ... ашу ... ... ... ... ... ол манипуляторлардың, БАҚ-тың негізгі құралына айналып мемлекеттің алдына қойған мақсат-міндеттерін жоққа шығарары анық.
Манипуляцияның жолындағы басты кедергі болып адамдардың жеке
тəжірибелері жəне ... ... ... емес ... ... оларға отбасы, туыстар, таныстар мен достар, өндіріс пен өзге де қызмет барысында пайда болатын интеракциялық топтар жəне т.б. жатады.
Алайда аяси ... оның ... ... БАҚ, ... жəне ... билік болса жоғарыда аталған кедергілерді де бұзып өтеалады, себебі, саясатқа қарағанда адамдардың сену ... ... ... ... ... саясатының күйреуін əртүрлі жолдармен түсіндіруге болады: оның жауапсыздығы мен жемқорлыққа батуымен, одан ... ... ... ауыр ... ... ... ... қиыншылықтармен, оппозицияның кері əсері мен жау мемлекеттердің əсерімен жəне т.б. Халықтың манипуляцияға ... тұра ... ... ... ... бір ... ... қоймаған жаңа пайда болған мəселелер табылады.
Саяси манипуляцияға сенімді жəне ... ... ... ... ... ... мен БАҚ жəне ... қарсы тұра алатындығын айта кету қажет [5]. Көптеген мемлекеттерде ... ... жəне ... ... сақтайтындығына қадағалау жүргізетін арнайы қоғамдық органдар бар. Мысалы, Францияда мұндай орган ретінде байланыстың аудивизуалдық түрі бойынша ... ... ... ... Бұл ... тек ... жəне жеке теле-радио станцияларды бақылап қоймайды, сонымен қатар эфирге шығу үшін ... ... ... ... радио мен телевидение қызметіндегі жалпы бағыттарды үкімет пен парламент айқындайды. Ал баспасөздегі этикалық ... ... ... ... қадағалайды. Саяси жəне экономикалық билік сияқты ақпараттық саясат та қоғам тарапынан бақылау жүргізілуін қажет етеді.
Мемлекеттік немесе қоғамдық бақылауды жүзеге асыратын ... ... өзге БАҚ пен ... ... ... ... сай пайдалану мен олардың кері əсерін болдырмауда тұрғындарды коммуникациялық (байланыстық) тəрбиелеу, əсіресе жастарды тəрбиелеу көмек береді. Батыстық демократияларда жастарды ... ... ... ... кең өріс ... [6]. Бұл ... ел-жұрттың бұқаралық коммуникация-байланыс саласында сауаттылығы төмен жəне бұл жағдайды манипулятивтік мақсатта пайдалану ... зор ... ... ... кеңістіктегі елдерде қажет мəселе болып табылады. Тек əлемдік ... мен ... ... ... ... алып ... саласындағы əртүрлі мəселелерді кешенді түрде шешу арқылы ғана бұл мемлекеттер саяси ... əсер ету ... ... ... жəне ... ... ... алады.
Осылайша, жоғарыда айтылғандар негізінде қорытынды жасауға болады, саяси манипуляция дегеніміз – бұл өз мүдделеріне қайшы əрекет жасауға ... ... ... ... ... мен жүріс-тұрысына жасырын түрде басшылық жасау. Сонымен қатар, ол халықтың санасына саяси өмір жайлы иллюзиялық сенімдерді енгізуге бағытталған ... пен ... ... ... ... психологиялық əсер етудің əдіс-тəсілдерінің жүйесі болып табылады. Сондықтан онымен ымырасыз жəне тиімді күрес ... ... Ол үшін ... ... қарсы күрес пен оны шектеу жолдарын күшейте түсу қажет.
1.Самыгин С.И. Политика и реформа // Модернизации ... ...... 2009. - С. ... политологическая энциклопедия. – Алматы,
1998. – С. 281.
3.The Concise Oxford Dictionary of ... – OXFORD ... 2003. – P. ... В.П., Соловьев А.И. СМИ и политика // Средства
массовой информации в современном мире: Сборник ... – М., 2001. ... Р.Б. ... ... ... жəне ... Ақиқат. – 2007. - №10. – 12-17 б.
6.Пугачев В.П., Соловьев А.И. СМИ и ... // ... ... в современном мире: Сборник статей – М., 2001 –С.16-17.

Пән: Философия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Web-қосымшаларды дайындау технологиялары. HTML тілі, оның негізгі компоненттері8 бет
Жады15 бет
Корпорациялық табыс салығының қалыптасу тарихы6 бет
Мектепке дейінгі ұйымда балаларды оқытудың психологиялық негіздері6 бет
Нейролингвистикалық бағдарламалау70 бет
Ақша-несие саясатының мәні32 бет
Ақша-несие саясатының теориялық негіздері немесе ақша-несие саясатының мәні, түрлері және құралдары37 бет
Жұмыспен қамтылу саясатының мәні және бағыттары мен функциялары4 бет
Салық саясаты: экономикалық мәні мен мазмұны, атқаратын рөлі59 бет
Саяси дау жанжалдардың мәні мен негізгі себептері33 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь