Қазақ әдебиетіндегі аударманың орны, маңызы

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

I БӨЛІМ. АУДАРМАТАНУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ ПРОБЛЕМАЛАРЫ

1.1 Аударманың жалпыадамзаттық сипаты және рухани мәні ... ... ... ... ... ... ... ... .6
1.2 Аударма теориясының обьектісі мен міндеті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...8
1.3 Көркем аударма . әдеби шығармашылық ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .9
1.4 Көркем аударманың алғашқы үлгілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .13
1.5 Аударманың шарттары мен түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .14

IІ БӨЛІМ. КӨРКЕМ ШЫҒАРМАЛАРДЫ ҚАЗАҚ ТІЛІНЕ АУДАРУДЫҢ КЕЙБІР ЛЕКСИКАЛЫҚ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ

2.1 Көркем шығарманы аударудағы лексикалық ауытқулар ... ... ... ... ... ... ... ... ..17

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 22
КІРІСПЕ

Курстық жұмыстың жалпы сипаттамасы. Адамзат аударма арқылы араласып-құраласады. Біз өмір сүріп жатқан әлемнің іштей белгілі бір жүйеге құрылғандығы, адам тіршілігінің кез келген қимыл-әрекеті өзінше шағын жүйе екендігі, онсыз әлемнің тұтас жүйесі жасалмайтындығы белгілі. Адамзат тілдерінің арасында да коммуникацияның өз жүйесі, яғни трансляторы болуы керек. Тілдер арасындағы осындай байланыстырушы жүйенің ең қарапайым шешімі – аударма. Бұл тұрғыдан қарағанда аударма адамзатты біріктіріп тұрған факторлардың бірі деуге де болады.
Аударма ұғымы – кең ұғым. Курстық жұмыс барысында тек көркем аударма ғана сөз етілетін болады. Көркем аударма – аударматанудағы ең бір күрделі де күрмеулі сала. Көптеген зерттеушілердің аударма теориясы тұрғысынан көркем аударманы “Жалпы аударма” курсының дербес пәні ретінде қарастыруды ұсынатыны тегін емес. Олай дейтіні – көркем аудармада шығармашылық белгі-сипаттарының лингвистикалық және мәдениеттанушылық қырлары аударманың өзге түрлеріне қарағанда айрықша бедерленіп көрінеді. Ал поэзия аудармасында тәржімешіге мәтінді өзінше пайымдау, бажайлау тұрғысынан бөлекше жауапкершілік жүктелетіндіктен, аудармашыдан лингвистика мен аударма теориясы саласында жеткілікті дайындықпен қатар, әдебиетшілік, мәдениеттанушы¬лық, стилистік дарын да талап етіледі. Жұмыста қазақ поэзия аудармасының арғы-бергідегі өткен жолы мүмкін болғанынша толық сараланып, теориялық тұрғыдан таразыланды.
Курстық жұмыстың өзектілігі. Жұмыстың өзектілігі, біріншіден, Қазақстан Республикасының тәуелсіз мемлекет ретінде халықаралық қарым-қатынастар жүйесінің жаңа деңгейіне ауысуымен, екіншіден, жаһандану үдерісінің бүкіл әлемді қамтыған ауқымына орай аударманың біздің өмірімізде алар орны алдағы кезеңде айрықша арта түсетіндігімен байланысты.
Қазақ әдебиеті аудармасының арғы-бергідегі жүріп өткен жолын, бел-белестерін бажайлау, ізденістері мен іркілістерін саралау – ұлттың көркемдік ойының бүгінгі биігін бағамдаудың, алда алар асуларын белгілеудің бір жолы. Бұл жолға талдау жасау арқылы тәржіменің халқымыз тарихында қандайлық қомақты орын алғанын ғана емес, сонымен бірге келешек замандарда атқарар рөлінің де ерекше болатынын көрсете аламыз.
Бүгінгі таңда аударма қазақ тіліне әлем әдебиетінің ең шоқтықты шығармаларын төгілте түсіру арқылы мемлекеттік тіліміздің мәртебесін асыруға ықпал жасай алады. Қазақ әдебиеті аудармасының мұндай кемелдікке келу кезеңдерін теориялық тұрғыдан тұжырымдай талдау оның келешектегі көркемдік көкжиегін кеңейту жолдарын қарастыруға септесетін болады.
Курстық жұмыстың мақсаты. Аударма – лингвистика заңдылық¬тарына арқа сүйеу арқылы тіларалық коммуникация міндеттерін шешетін сөз өнерінің өзгеше түрі. Көркем аударманың жемісі ретінде зерттеу қарастыратын поэзиялық тәржіме – алдымен әдебиеттану нысаны. Ең бастысы – бұған дейін қазақ көркем аудармасының жекелеген кезеңдері, жекелеген авторлар аудармасы, аудармашылар шығармашылығы, сондай-ақ әдеби байланыстар жайында зерттеулер, хрестоматиялар, аударма және қазақ әдебиетінің мәселелері қазақ поэзиясының ағылшын тіліне аударылу проблемалары туралы мәлімет беру.
Қойылған мақсатқа жету үшін төмендегідей міндеттер белгіленді:
– тәржіменің теориялық ой-қисындарын жинақтай көрсету;
– қазақ әдебиеті аудармасының даму кезеңдерін белгілеу;
– көркем шығарма аудармасының эволюциялық жолын зерттеу;
– аударманың тілді байыту тәсілдерін талдау;
– аударманың төл әдебиетке ықпалын анықтау;
– аударманың әдіс-тәсілдерін сипаттау;
– тәржіме тағылымдарын қорытындылау.

Қорғауға ұсынылып отырған тұжырымдар:
1. Тәржіме жаңа тілдің төл табиғатынан жаратылған туындыға айналғанда ұлттық сөз өнерінің қазынасына қосылады, аударма туынды аударылған тілдің туындысы саналуға тиіс.
2. Тәржімеленетін мәтін бір тілден бір тілге ауысу арқылы бір мәдениеттен бір мәдениетке (кейде бір өркениеттен екінші бір өркениетке) көшіріледі. Ал аударманың өзге лингвомәдениетке сіңісуі, қабылдануы осы үдерістің табиғи түрде, жатық жүруіне байланысты.
3. Аударма өнері төл әдебиетіміздің жазба дәстүрлерін орнықтыруға, көркемдік кестесін кемеліне келтіруге көп көмектеседі, өйткені, толыққанды ұлттық әдебиет саласы аударма әдебиетінсіз кемелденбейді. Бұл, әсіресе, ұлттық мәдениеттер үшін бетбұрысты белестерде айқын көрінеді. Егер төл әдебиеттегі көркемдік ізденістер кенжелеп қалса, тәржімедегі табыстар да қомақты болмайды және аударма өнері дамымаған елдердің өз әдебиетін ойдағыдай өркендетуі де қиын.
4. Тәржімеленген туынды ұлттық әдебиеттің төл туындысындай оқылуға тиіс деген белгілі тұжырым негізінен қолдауға лайық, бірақ мұның өзі тілдің жаттықтығына байланысты айтылуы керек.
6. Аударма өнері – ең алдымен қоғамдық құбылыс, сол себепті ол тек лингвистикалық, әдеби-тарихи тұрғыдан ғана емес, сонымен қатар мәдениеттанушылық, философиялық-эстетикалық, текстологиялық немесе семиотикалық тұрғыдан да зерттелуі қажет.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. Алексеева И. Введение в переводоведение. М.-С-П., 2006, 52-бет.
2. Бахтин М.М. Эстетика словесного творчества. М., 1979, 334-335 беттер
3. Виноградов В. С. Введение в переводоведение. Москва,2001.203-204.
4. Ларин Б. Теория и критика перевода. Л., 1962, 3-бет.
5. Левый И. Состояние теоретической мысли в области перевода. Мастерство перевода – 1969. М., 1970, 119-бет
6. Любимов Н. Перевод – искусство. Мына кітаптан: Перевод – средство взаимного сближения народов. М., 1987, 141-142-беттер.
7. Нелюбин Л. Толковый переводоведческий словарь. М., 2004.
8. Оболенская Ю.Л. Художественный перевод и межкультурная коммуникация. М., 2006, 5-бет.
        
        Мазмұны
Кіріспе...................................................................
..........................................................3
I БӨЛІМ. АУДАРМАТАНУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ ПРОБЛЕМАЛАРЫ
1.1 Аударманың жалпыадамзаттық сипаты және рухани
мәні.................................6
1.2 Аударма теориясының обьектісі мен
міндеті.......................................................8
1.3 ... ...... ... аударманың алғашқы
үлгілері.................................................................13
1.5 Аударманың шарттары мен
түрлері.....................................................................
14
IІ БӨЛІМ. КӨРКЕМ ШЫҒАРМАЛАРДЫ ҚАЗАҚ ТІЛІНЕ АУДАРУДЫҢ КЕЙБІР ЛЕКСИКАЛЫҚ
ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
2.1 Көркем шығарманы аударудағы ... ... ... ... ... ... ... араласып-
құраласады. Біз өмір сүріп ... ... ... ... бір ... адам тіршілігінің кез келген қимыл-әрекеті өзінше шағын жүйе
екендігі, онсыз әлемнің тұтас жүйесі жасалмайтындығы ... ... ... да ... өз жүйесі, яғни трансляторы болуы
керек. ... ... ... ... ... ең ... ... аударма. Бұл тұрғыдан қарағанда аударма ... ... ... бірі ... де ... ұғымы – кең ұғым. Курстық жұмыс барысында тек көркем аударма
ғана сөз етілетін ... ... ...... ең бір ... ... сала. Көптеген зерттеушілердің аударма теориясы тұрғысынан
көркем аударманы ... ... ... ... пәні ретінде қарастыруды
ұсынатыны тегін емес. Олай дейтіні – көркем аудармада шығармашылық белгі-
сипаттарының ... және ... ... ... ... ... ... бедерленіп көрінеді. Ал поэзия аудармасында
тәржімешіге мәтінді өзінше пайымдау, бажайлау ... ... ... ... ... мен аударма
теориясы саласында ... ... ... әдебиетшілік,
мәдениеттанушылық, стилистік дарын да талап етіледі. Жұмыста қазақ поэзия
аудармасының арғы-бергідегі өткен жолы мүмкін болғанынша ... ... ... ... жұмыстың өзектілігі. Жұмыстың өзектілігі, біріншіден, Қазақстан
Республикасының тәуелсіз мемлекет ретінде халықаралық ... жаңа ... ... ... ... ... ... қамтыған ауқымына орай аударманың біздің өмірімізде алар орны ... ... арта ... ... ... ... арғы-бергідегі жүріп өткен жолын, бел-
белестерін бажайлау, ізденістері мен іркілістерін ...... ... ... биігін бағамдаудың, алда алар асуларын белгілеудің
бір жолы. Бұл жолға талдау жасау арқылы  тәржіменің халқымыз ... ... орын ... ғана ... ... ... ... замандарда
атқарар рөлінің де ерекше болатынын көрсете аламыз. 
Бүгінгі таңда аударма қазақ ... әлем ... ең ... ... түсіру арқылы мемлекеттік тіліміздің мәртебесін
асыруға ықпал ... ... ... ... аудармасының мұндай кемелдікке
келу кезеңдерін ... ... ... ... оның келешектегі
көркемдік көкжиегін кеңейту жолдарын қарастыруға септесетін болады.
Курстық жұмыстың мақсаты. Аударма – ... ... ... ... ... коммуникация міндеттерін шешетін сөз өнерінің өзгеше
түрі. Көркем аударманың ... ... ... ... поэзиялық
тәржіме – алдымен әдебиеттану нысаны. Ең бастысы – бұған дейін ... ... ... ... ... авторлар аудармасы,
 аудармашылар шығармашылығы, сондай-ақ ... ... ... ... ... және қазақ әдебиетінің мәселелері қазақ
поэзиясының ағылшын тіліне аударылу проблемалары туралы мәлімет беру.
 Қойылған мақсатқа жету үшін төмендегідей ... ... ... теориялық ой-қисындарын жинақтай көрсету;
–       қазақ әдебиеті аудармасының даму кезеңдерін белгілеу;
–       көркем шығарма аудармасының эволюциялық жолын зерттеу;
–       аударманың тілді байыту тәсілдерін ... ... төл ... ... ... аударманың әдіс-тәсілдерін сипаттау;
–       тәржіме тағылымдарын қорытындылау.
Қорғауға ұсынылып отырған тұжырымдар:
1. Тәржіме жаңа тілдің төл табиғатынан жаратылған туындыға ... сөз ... ... ... ... ... ... тілдің
туындысы саналуға тиіс.
2. Тәржімеленетін мәтін бір тілден бір тілге ауысу арқылы бір ... ... ... бір өркениеттен екінші бір өркениетке) көшіріледі. Ал
аударманың өзге лингвомәдениетке сіңісуі, қабылдануы осы ... ... ... ... байланысты.
3. Аударма өнері төл әдебиетіміздің жазба дәстүрлерін орнықтыруға,
көркемдік кестесін кемеліне ... көп ... ... ... ... ... ... әдебиетінсіз кемелденбейді. Бұл, әсіресе,
ұлттық мәдениеттер үшін бетбұрысты белестерде айқын көрінеді. Егер ... ... ... кенжелеп қалса, тәржімедегі табыстар да
қомақты болмайды және аударма ... ... ... өз ... ... де қиын.
4. Тәржімеленген туынды ұлттық әдебиеттің төл туындысындай оқылуға тиіс
деген белгілі тұжырым негізінен қолдауға лайық, ... ... өзі ... байланысты айтылуы керек.
6. Аударма өнері – ең алдымен ... ... сол ... ол ... ... тұрғыдан ғана емес, сонымен ... ... ... ... ... да ... ... БӨЛІМ. АУДАРМАТАНУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ ПРОБЛЕМАЛАРЫ
1.1 Аударманың жалпыадамзаттық сипаты және рухани мәні
Өркениет пен ... ... пен ... ... ... адамның
адаммен танысуы, табысуы сияқты. Олар бір-бірімен танысуы үшін бір-бірінен
ортақ белгілер табуы керек, ал сол таныстық ... ... үшін олар ... ... таппайтын нәрселерді де табуы керек. Танысудың осындай жолы
– көркем аударма. Басқа тілде сөйлейтін басқа ... жан ... ... атап ... ... әдебиетін аударманың көмегі арқылы танып-
білуге болатындығын әртүрлі елдер халықтары қарым-қатынасының бүкіл тарихы
растап береді. Әрине, аударманың бәрі бірдей ... ... яғни ... ... ... ... аударма – бір тілде жазылған шығарманы
басқа ... ... ... қайта әкелу нәтижесі, ал көркем аударма
теориясы, іс жүзіндегі жанды тәжірибені ... әрі ... ... ... яғни ... ... қайта әкелудің сипатын, ... ... ... ... ... құралдардың сипатын
анықтаумен айналысады. Тарихи тәжірибе ... ... ... кереғар
екі ұстанымның аралығынан табылатынын көрсетеді: аударма сөзбе-сөз дәл
шығуы, бірақ көркемдік тұрғыдан ... ... да ... сонымен бірге
көркемдік тұрғыдан толыққанды шығуы, алайда, түпнұсқадан қашықтап кеткен
еркін баян ... да ... Осы екі ... ... ... ... тұтарлық үлгісі сөзбе-сөз дәл әрі көркемдік ... ... ... ... деп ... түюдің ешқандай қиындығы жоқ. ... ... ... ... ... ... болуы іс жүзінде мүмкін
емес: ... бір ойды ... үшін екі ... ... атымен өзгеше
құралдар қолданады. Мәтінді аудару барысында сөзбе-сөз дәлдік пен ... ... ... шарпысып түсіп жатады. Мәселені ... ... ... тура ... ... ... ... – басы ашық жай. Басқа жағын
былай қойғанда, кез келген аудармашы (бүгінгі заман аудармашыларын ... ... ... ... ... Ал ... ... ненің
жарияланбауы, көбіне-көп, ненің қажет етілетіндігіне байланысты. Қоғам
қажет еткен ... ... ... тұрғыдан десек те, дұрыс қабыл
алынады. Әр заманда, әр қоғамда аудармаға әр ... ... ... ... да көбіне қоғамдық сұраныс соны қажет еткен ... Бұл ... тағы бір қыры ... ... ... ... қажет болуға тиіс. Өзіңде бар нәрсені өзгеден іздемейсің. Демек,
аудармашы таланты оның қоғамдық сұранысты ... ... ... ... ... дәл ... білуінен де көрінеді.
Бүгінде бүкіләлемдік бәсеке қалыпты жайға айналды. Елдер бәсекесі тілдер
бәсекесіне қозғау салмай қоймайды. Қазақ тілінің сол ... ... ... оның мол ... ... дәлелдеп отыру қажет. Мұның бір жолы ... ... ... әлем ... ... әрі ... бара ... мына
заманда бізде бөлекше құбылыс бой көрсете қалады екен деп үміт ... ... ... ... Мұхтар Әуезов айтатын әдебиет әдебиет үшін деген ... еске ... ... емес. Бұл ең алдымен тіл өнерінің аударма ... ... ... ... ... ең ... қазақ тілінің қамы,
болашағы үшін ... ... ... кітаптар арқылы қазақ оқырманы
мемлекеттік тілдің мүмкіндігін нақты көретіндей болуға тиіс. 
1.2 Аударма теориясының обьектісі мен ... ... ...... ал ...... өмір ... отырған әртүрлі құбылыстарды реттеп, ... ... ... ... ... ете ... ... деңгейіне
көтеру.[1] Ал, аудармашылар болса, осы теория негізінде, практика барысында
кездесетін әр түрлі нақтылы мәселелерді ... ... ... қажет.
Аударма теориясы үздіксіз кемелденіп ... ... ... ... ... аударма теориясы процесіне жетекшілік ... тағы да ... ... ... ... отырады. Бүгінге
дейінгі аударма теориясының жетіп ... ... ... ... ... де ... ... дегеніміз екі тілге қатысты әрекет
болғандықтан аударма теориясын зерттеу жұмысы да сол ... ... ... ... Екі ... лексикалық, грамматикалық,
стилистикалық ерекшеліктерін қатар қарастырады. Сол себепті де, ... ... ... ... жинақтап көрсетуге болады: 1)
Тіл ғылымын негізге ала отырып, түпнұсқаны лексика, грамматика, стилистика,
логика ... ... ... екі тілдегі ... ... ... ... оларды терең зерттеп, аудару тәсілін жан-жақты
қарастыру; 2) Осындай салыстыру принципі негізінде ... ... ... түрлі мәселелерге жан-жақтылы талдау жүргізіп, дұрыс
қорытынды ... ... ... тәсілін қарастыруды негіз ету; ... ... ... ету ... ... ... ... баға беріп, аударма сапасын үздіксіз жоғарылату.
1.3 Көркем аударма – әдеби шығармашылық
          Көркем аударма – ... ... ... ... ... көркем әдеби шығармашылықтың бір ... ... ... ... келетініне орай дәлме- ... ... ... ... ... деп ажыратылады. Жоғарғы көркемдік
сападағы аударма – ұлт ... ... ... ... ... ... ... ұлттық тілді байытады, өзге халық туралы таным-
түсінікті кеңейтеді. Көркем аударма бұл – ... ... ... ... ... ... қабылдап танудың, бағалаудың жарқын
үлгісі, ой мен ойдың, сөз бен сөздің сезімталдық сипатындағы ... ... ... өнер ғана емес, ұлт әдебиеті мен ... ... ... сын. ... да ... ... талғаммен қараған дұрыс.
Оқырманды тарататын, қызықтыратын туынды кезек күттірмеуі керек. Аударма
жетілдірілген ... ол ... ... әрі ... ал ... ... ... бір ұлттың дәстүрі екіншісімен терең ұштасады, әдебиеттердің
өзара ... ... ... жүреді. Әдеби ортада аударма жеке
авторға ықпал ету, жаңа шығармашылық процесс ... ... ... құрмет, ұлтқа қызмет ету, бір халықтың ұлттық мұрасын өз елінің
игілігіне айналдыру жолында ... ... ... еткен аудармашылық
шығармашылық қай ... ... биік ... Бір ... ... ... және прозалық шығармалар, публицистикалық мақалалар, ғылыми
әдебиеттер, ресми іс қағаздар, ... және ... ... ... ... ... аударылады; әр түрлі тілде
сөйлейтін ... тіл ... үшін ... ... қажет етеді.
Бірақ, біз осылардың ішінен көркем әдебиет саласындағы аудармаларды ... ... ... ... де «көркем аударма» ұғымына нақты
анықтама беруге қиналады. Кейбір ... ... ... ... ... ... болу ... деген пікір
айтады. Басқаша айтқанда, аударма түпнұсқаға толық ... болу ... ... ... ... ұғымға тоқталу керек деп ойлаймыз. Егер бір шығарма
екі түрлі ... екі ... ... ... өмір ... ... тек ... түрде ғана болмақ. Осындай тұжырымды белгілі армян
сыншысы Левон Мкртчян ... ... одно и тоже ... ... ... ... языках, в контексте разных культур, то о ... ... ... лишь в ... ... Даже ... перевод не
может во всем совпадать с оригиналом, быть ... ... ... и ... ... повторять оригинал — ... ... ... ... – бір тілде ауызша айтылған ой – пікірді,
болмаса жазылған мәтінді тыңдаушыға, оқушыға екінші тілде, яғни оның ... ... етіп ... Ал, әдеби немесе көркем аударма дегеніміз –
бір тілде жазылған әдеби туындыны екінші ... ... ... жеткізу және түпнұсқасының стильдік, көркемдік ерекшеліктерін
мейлінше нақты ... ... Бұл ... ... ең қиын ... ... ... ал ... ... ... дұрыс
жеткізу, яғни аудармашы туындының образдық әлемін, автордың идеясын,
позициясын және стилін ... дәл ... ... ... ... ... ... алатын орны үлкен. Аударма – ... ... ... ... саласы. Аударма арқылы бір халықтың таңдаулы әдеби шығармаларынан
басқа халықтың өкілдері де сусындай алады. ... ... ... қалай
да түпнұсқаға сәйкес болуы шарт. Әрине, шығарманың мәтінін бастан – аяқ
тәржімалау мүмкін ... ... ... ... ... ... болмай қоймайды. Оның себебі де бар – әр ... сөз ... ... ... ... ... ... бейнелі
сөздерді көшіріп, сол түпнұсқадағы қалпын сақтап жеткізу мүмкін емес. Басқа
тілде айтылған ойдың жалпы мағынасын жеткізуден ... сол ... ... ... ... сөйлеу, сөз қолдану өзгешеліктерін дәл келтіру
әлдеқайда қиын. Ал, онсыз ... ой – ... ... де ... ... аударма процесінің нәтижесінде түпнұсқаның мазмұны мен
пішіні арасындағы бірлік пен ... ... ... жоғары.
Түпнұсқаның мазмұны мен пішіні арасындағы байланыс, келісім мен жарасым
аудармада ... ... ... ... ... табиғаты,
автордың шығармашылық даралығы мүлде бұрмаланып, түпнұсқа бір ... бір ...... екі ... ... ... ... Мұндай жағдайда
аудармадан түпнұсқаның мазмұны да, көркемдік – бейнелеу ерекшеліктерін ... ... ... Ал, ... ... түпнұсқаның мазмұны мен пішінін
дәл жеткізу немесе біршама дәл ... ... ... ең бір ... әрі ... ... мағынасы мен мәнін ... ... ... ... табылады. Бір ұлттық тілде жазылған көркем
шығарманы екінші бір ұлттық тілдің ... ... ... ... ... аудару оңай емес. Ал, түпнұсқа белгілі бір ұлттың ұлы ақынының
шығармасы болса, оның ұлттық ... ... ... беделді болса, онда оны
өзге тілге аудару аудармашыдан үлкен жауапкершілікті ғана емес, сонымен
қатар, ... ... ... ... ... ... – айрықша талант. Ол
өз тілінің айшығы мен ... ... ... ... ... ... дарынды ақын болумен бірге, ... мен ... тіл ... ұлттық бояуын жете білетін шебер маман
дәрежесіне көтерілуі шарт. Сонда ғана ол ... ... ... мен ... ... ... өз аудармасында олардың арасындағы
байланысты, келісім мен жарасымды, ... ... ... ... ... ... тұрғыдан зерттеудің талабына сай келетін
– көркем мәтінді «сатылап талдау» әдісі болып табылады. Неміс ... ... ... шығарманы «сатылап» талдай отыра, онда тілдік құрылым
қабатын, кейіпкердің іс – әрекеті қабатын, характерлер ... және ... ... көрсетеді.[2] Поляк эстетигі Р. Ингарден де поэтикалық
шығарманы сөздің ... ... ... ... ... ... заттық қабаттан (шығармадығы көрсетілген ... ... ... , ... ... ... ой және сезімдік
– элюционалдық көріністер қабатынан тұратынын көрсеткен.[3] ... ... ... күн ... түспейтін, шешілуінің ұшы
қиыры көрінбейтін түбегейлі проблемалардың бірі деп айта ... ... ... ... – бірі тануына, рухани жағынан жақындасып,
туыстасуына айтулы көмек көрсететіні ... ... ... ... ... ғана ... ... бір елдің әдебиетіне әсерін
тигізеді. ... ... бір ... ... әр ... әр ... ... білдіреді. Осының нәтижесінде бір туындының бірнеше
аудармасы сақталады. Олардың ішінде сәттісі де, сәтсізі де ... ... ... ... ... білуге болады. Адам ойы деген атқан
оқтай түзу, төселген тақтайдай тегіс нәрсе ... Бір ... өзі бір ... түскенде бар қырын бірден аша салмайды, бәлкім, тіпті аша алмайды.
Әлем әдебиетінің айналымына түскен туындылар сан түрлі ... ... ... мәтіннің қатпар-қолтарыстарындағы астар, емеуріндер табыла
беруі де мүмкін. Тіпті бір ойдың төл тілдегі ... ... гөрі ... ... түрі ... ... шығуы да ғажап емес. Олай болмаған
күнде де әр аударма сайын қайта ... өзі ... ... ... ... ... ... жаңаша жайып көрсетуге
көмектесетіндігі анық. ... оқу, ... ... арқылы біз
түпнұсқаның өз бойындағы қасиеттерге ерекше, тың көзбен қараймыз, ... оның соны ... ... ... бояуларын ашамыз. Мәтінге
қайта-қайта үңіле жүріп, түпнұсқаны ... ... да гөрі ... Сол ... нұсқасы жасалған елдердің өкілдері де біздің
ақынымыз немесе жазушымыз қалай аударылып ... екен өзі, ... ... бе деп ... ... да ... ... қазыналарына
бұрынғыдан ұсынықтылау қарай бастайды.
Әдебиетте көп нәрсе шартты. Өлшемдер өзгермелі. Талғам ... ... ... ... Әйтсе де, сөз ұстаған ұлылардың ... ... ... ... ... оның ... өркениетіндегі алар орны
қандай дегенде алдымен ... бір ... бар: ол – ... ... ... ... саны ... ең әділ таразы ... ... ... ... жүзеге аспайтыны әр аударма
түпнұсқаның жаңа байыптамасы болатындықтан ғана ... ... әр ... жаңа ... алып ... ... былай деген: “Өзге
мәдениет басқа мәдениеттің көзімен қараған кезде ғана өзін ... ... ... Бір мағына екінші, басқа мағынамен бетпе-бет
келгенде өзінің терең сырын ... ... ... сол ... мен ... ... үнқатысу басталғандай
болады”.[4]
1.4 Көркем ... ... ... ... өзіндік ерекшелігін ескере келіп, ауызша тарап жеткен
көркем сөз мұраларымызды әдебиетіміздің ... ... ... ... ... аударма тарихына жатқызудың жайын ойластыру
керек болады. “Әртүрлі тілдерде ... ... ... ... ... ... күмән жоқ. Тегінде, аударма ұзақ ... ... ... ... ... Бізде ауызша аударма кезеңінен қалған ешқандай
белгі жоқ. Алайда, ... ... ... ... ... ... есте жоқ ерте ... келе жатқанын пайымдау ауызша
аударма жазу шыққанға дейін болған деп болжауға ... ... ... ... ... мен ... ... өнерінде өткен ғасырдың жиырмасыншы жылдарынан бастап ... ... ... ... ... ... ... аударманың
алғашқы ретінде белден басып кете берудің мысалдары бізде де ... ... сөз ... тырнақалды тәржімелер болғандықтан,
оларда түпнұсқаның өлең өлшемі де, сөз саптауы да, тіпті көлемі де өзгеріп
кетіп ... ... ... ... ... ойын дәл ... ... де дәл табады. Жалпы, еркін аударманың ерекшелігі де ... өз ... ... ... ... оның ... ойын жеткізуге күш
салатындығында. Дегенмен, әр нәрсенің өз жөні ... ... ... ... еркінсіп кетуі – ерсілік. Бәрі өлшеміне
байланысты.
 Еңбекте көп ... ... ... бірі – ... ... әдіс-тәсілдердің эволюциясы. Қазақ аудармасы да ... ... ... ... сөз ... тырнақалды тәржімелер
болғандықтан, оларда түпнұсқаның өлең ... де, сөз ... да, ... де ... ... ... бірақ, аудармашы шығарманың айтар ойын дәл
ұстайды, сөз түйінін де дәл табады. Жалпы, еркін ... ... ... авторды өз қалпынша қайта сөйлетуге емес, оның айтар ойын ғана
жеткізуге күш салатындығында.            ... ... ... ... ... ... кезеңді толықтай кері кету деп санау жөнсіз.
Әріпшіл аударма болмаса еркін аудармадан барабар аудармаға ... ... ... де емес еді. Осы ... өзге ... туындыларға абайлап,
ықтияттап қарауға көшу рецепцияның жаңа ... ... ... ... ... ғасырда біржола орнығуына адамзат санасына
нақтылықтың біржола кірігуі де үлкен себепкер болды. Қай салада да ... қай ... да ауа ... ... ... ... жаңа заман
аударма өнеріне де өзіндік ықпалын тигізбей қоймады.
Эволюциялық тұрғыдан барабар (адекватты) аударма ең жоғары сатыда тұрғаны
дәлелденеді. Барабар аудармада ... ... мен ... ... ... ... ... тілдің құрылымын, стилін, лексикасы мен
грамматикасын тілдің мінсіз дұрыстығымен ... ... ... ... дәл және ... беру ... етіледі. 
Тәржіменің түр-түріне тоқталғанда, көне тілдерден бүгінгі тілдерге, бір
тілдің ескі нұсқаларынан қазіргі тілге аударуды айтқанда, бұл ... ... ... сөйлейтініміз бар. Қадым замандарда дүниеге ... ... ... қазақтар түсінбейтіндей сөз
кездеспейді, мұның өзі тілдің ... ... ... ... ... ... бұл ғылыми сипаттағы тұжырымға жата қоймайды. Бағзыдан
жеткен дастандардың тілі ... ... ... ... ... ол ... ... жеткенінің арқасы алдымен. Біздің фольклордың ғажайып
көркемдігінің бір сыры да ғасырлар бойы айтыла-айтыла ... ... ... редакцияланғанында. Ол ұлы редактордың аты – ... ... ғой, оны сол ... ғана ... ... қой ... ұғым болған
жоқ ол кезде. Ал заманында тасқа қашалған, бертінде қағазға ... ... осы ... ... ... ... дәстүрі бізде де бар.
Поэзия аудармасына қойылар талаптарды айтқанда алдымен ауызға алынатыны
сөзбе-сөзділіктен ... ... ... ... ... ұру ... болып келеді. Бірақ, осы айтылғаннан өлең аудармасында
сөзбе-сөздік дәлдік, жолма-жолдық көркемдік болуы мүмкін емес ... ой ... ... Бәрі де ... ... Шын талант өзге біреу сірестіріп
қоятын сөзбе-сөзділіктің өзін ... ... ... ... шын ... ... ... қоятын жолма-жолдылықтың өзін жарасымды жымдастырып
жібереді.
Тәржіме тәжірибесіне талдау жасаған ... ... ... бүкіл
үдерісі шартты түрде төрт кезеңге бөлінген. Әуелгі ... ... оның ... және ... ... ... өлеңнің ырғақтық, ... ... ... ... ... ... белгілерді бөліп алу жұмысы
жүрмек, онан кейін ... ... ... ... ... ... ... теңдес құралдарды іздестіру ... ... ... о баста бөле көрсетілген белгілерді жаңа ... ... ... ... ... ... ... түпнұсқамен салыстырылып,
түпкілікті түзетулер енгізіледі. Негізінде, осы ... ... ... онша тән емес ... ... салыстырып, біткен өлеңге
түзету енгізу жырдың тұтас табиғатына нұқсан келтіруі ... ... ... ... ... ... керек.
Адамды түсіну қандай қиын болса, оның жазғанын түсіну одан да қиын. Иржи
Левыйдың: “Дұрыстап оқу – ... ... ... ... деген сөзі
бар.[6] Аударылатын мәтіндегі өмір болмысын дұрыс әрі терең ... ... ... ... ... ағаттықтардың, қателіктердің, кемшіліктердің әр кезеңдегі
сипаты әр түрлі. Тәржімешінің ... ... ... ... бірі – тастап кету. Семантикалық деңгейдегі
қателіктер ... ... яғни ... дәл ... ... ... ... кететін қателіктерге де тиісінше көңіл
бөлінді.
II БӨЛІМ. КӨРКЕМ ШЫҒАРМАЛАРДЫ ҚАЗАҚ ТІЛІНЕ АУДАРУДЫҢ ... ... ... шығарманы аударудағы лексикалық ауытқулар
    
      Қазақстанда ағылшын тіл білімінің сан салалы теориялық ... ... ... ... ... ... отырып, көркем
шығарманы аудару кезінде шығарманың мазмұнын сол қалпында және ... де ... етіп ... ... ... ... беретіндіктен,
олардың жалпы және жеке лингвистика шеңберіндегі өзіне тән ... өзге ... ... ... тілінен көркем шығарманы
аударудың алар орнын ... ... ... ... тың ... мәселелер қойып отыр.        
Көркем шығармаларды аударудың ерекшеліктері – ... арқа ... ... тіларалық коммуникация міндеттерін шешетін
сөз өнерінің өзгеше түрі. ... ... ... ... ... көркем шығармаларды аударудың ерекшеліктері тәржімесі- алдымен
әдебиеттану нысаны.
        Аударманың адам ... ең көне түрі ... ... ... аударма тілі басқа адамдардың бір – бірімен араласуына мүмкіндік
тудырып, аса маңызды  әлеуметтік қызмет ... ... ... ... ... ... ... танысуына кең жол ашып,
басқа халықтардың мәдениетімен тұрмыс – тіршілігімен танысуына жол ... ... әлем ... мен ... ... ... ... Шетел тілін білу кітаптың түпнұсқасын сол  тілде оқуға негіз бола
алады, ал бір адамның кітаптарды ... ... ... ... оқи алуы мүмкін емес. Рудаки мен Омар ... ... ... ... мен ... Абай мен ... теңдесі жоқ
шығармалары аударманың арқасында ғана күллі адамзаттың игілігіне айналды.
      Бүгінгі ... ... тіл ... ... көңіл бөлініп, тыңғылықты
зерттеулерді қажет етіп жүрген проблемалардың бірі және ...... ... ... ... тарихы, әртүрлі лингвистикалық салалар
бойынша даму ерекшелігі, аударманың әлемдік деңгейде, алар орны мен ... Осы ... ... сан ... тілдік тұжырымдардың орнығу
«соқпақтарына» зер салу, олардың мазмұндық сипатын жан – жақты зерделеу ... Өзге ... ... ағылшын тілі де XIX ғасырдың аяғы мен XX
ғасырдың бас кезінен бастап ... ... ... ... ... ... ... тіліндегі көркем шығармаларды
қазақ тіліне аударудың ғажайып мүмкіндіктері, тазалығы, шешендік ... ... ... ... қосылды, соның нәтижесінде ағылшын тіліндегі
шығармаларды оқып,  білудің мүмкіндіктері туып отыр.
      XX ғасырда ... ...... ... ... ұғымдық аясын кеңейте зерттеуге бет алынды. ... ... « адам ... ойлағанындай нәтижеге жету үшін барша көркем
құралдарды ... ... - дей ... ... не ... деп өз ... сұрақ қояды да, былай жауап береді : « ... ... ... ... кез – ... ... еңсереді, бәрін де бейнелей алады, бәрін де
жеткізе алады, бұл тіл үшін ... ... жоқ ... ... сана, қаны мен
жанына сіңіп кеткен сенім көмектеседі. Бұл сенім ... ... ... ... ... ... ... қиындықтарды жеңуі
екіталай».[7] Шетел жазушыларының көркем шығармаларын қазақ ... ... ... ... мәселелерді жалпы теориялық және жеке тілдік
негізде саралай отырып, аса ... ... ... ана тіліміздің
қоғамдық – әлеуметтік әрі этно – мәдени ... ... ... ... жетті.
     Қазақ аудармасын қапы қалдыратын жайттардың бірі – сан ... ... ... ... ... де көп уақыт бойы орыс
тілі арқылы жасап ... ... ... ... орыс ... ... Соның ішінде орыс поэзиясынан басқалары – тәржімеден
тәржімелеу. Егер біз тәржімеден ... ... бас ... ... көп ... кұр ... едік. Бұл тәсілден бас тартар болса, ... да ... ... ... еді. ... ... екен деп  алдағы кезде де,
Батыс, Шығыс поэзиясының асыл үлгілерін түпнұсқа ... ... ... ... нұсқасынан ғана аудара беру де жарамсыз жол, ... ... ... ... Ол ... ... ... біраз дүние
өзгеріске түскені, біраз нәрсенің жоғалғаны сөзсіз, сол орысшадан ... ... ... жалғаса беретіні тағы сөзсіз. Бұл – қазақ тіліне
аударатын аудармашылардың көкейкесті мәселесі. ... ... ... тіліне аударма жасаудың тиімділігіне зерттеу жасай жүріп
көзіміз жетуде.
    Мысалы, Эрнест Хеменгуэйдің «Шал мен ... ... ... ... сөздің реңін, әдеби тілмен ажарлау жайын әңгіме еткен ... мен ... ... ... ... ... ... әр нәрсені терең
ойлап-толғап барып, ... дәл ... ... ... ... ... ... көз жеткізіміз, білімсіздер ... ... да ... ... ... шорт ... құмар ғой. Көркем
шығарманы аудару кезінде  автор ... ... ... ... ... мен ... ... қолдану арқылы оқырманға
тартымды жеткізуге тырысқан. Бұл әдебиетшілер мен аудармашылар үшін басты
мәселе.  
Ағылшынша нұсқасы:     The old man felt faint and sick and he could not ... But he cleared the harpoon line and let it run slowly through his ... and, when he could see, he saw the fish was on his back with ... belly up. The shaft of the harpoon was projecting at an angle ... fish’s shoulder and the sea was ... with the red of the ... his heart. First it was dark as a shoal in the blue water ... more than a mile ... it spread like a cloud. The fish was silvery and still and ... the ... нұсқасы:      Шал әлсіреп, есеңгіреп қалды, көзіне түк ... ... ... ... ... ... қана ұстады. Көзінің
алдындағы тұман сейілген шақта ол, бауыры жалтырап, шалқасынан ... ... ... Арқа ... ... сабы ... көрініп тұр, балықтың
жатқан жері қызыл ала қан. Қан әуелі ... ... ... ... ... ... қарауытып көрінді де, бірте-бірте ыдырай жайылып,
аспандағы түйдек-түйдек бұлтқа  ұқсады. Аппақ күмістей ... ... ... ғана тербетіліп жатты.
     Осы бір үзіндіден Эрнест Хеменгуэйдің шығармасында айқындау, яғни
заттың құбылыстың айрықша ... ... де ... ... ... және соны ... ... аударушы да дәл бере білуі
жазушының тағы бір айғағы екенін көрсетеді.
      Көркем шығарманың авторы идеялық, ... ... жету ... мен метонимияны сөз мәнін өңдендіре, өзгертіп айту, суреттеліп
отырған құбылысты ... ... ... әсерін күшейте түсу ... ... ... ... ... эпитет, тұрақты метафора,
тұрақты теңеудің түрлерін бере білген.
1. First it was dark as a shoal in the blue water the that was more than ... ... it spread like a cloud. The fish was silvery and still and ... the ... Қан ... ... ... қаптай жүзген қалың балық шоғырындай
қарауытып көрінді де, бірте-бірте ... ... ... ... ... ... ... балық толқында ақырын ғана тербетіліп жатты.
     Шығармада автора да, аудармашы да, ... ... ... ... ақырын ғана тербетіліп жатты» деп теңеуді орынды қолданған.
      Қазақ тіліне ... ... ... ... Эрнест
Хемингуэйдің  «Шал мен теңіз» көркем шығармасын ... ... ... ... ... аударманың мынандай ерекшеліктері бар ... ... ... жаңа ... төл ... ... туындыға
айналғанда ұлттық сөз өнерінің ... ... ... ... ... ... саналуға тиіс.
• Тәржімеленетін мәтін бір тілден бір тілге ауысу арқылы ... бір ... ( ... бір ... ... бір
өркениетке ) көшіріледі.
• Тәржімеленген туынды ұлттық әдебиеттің төл туындысындай
оқылуға тиіс деген ... ... ... ... ... ... өзі ... жатықтығына байланысты айтылуы керек.
Мұндай жағдайда аударылған шығарманың ... ... ... ... ... – әрбір ұлттық мәдениеттің ажырағысыз бөлігі.
“Тарихи қысқа мерзімде қазақ әдебиеті өзінің озық үлгілері арқылы Европа
классикалық әдебиетінің ... ... Бұл істе ... ... өзіндік
орны бар. Фольклор, ауызша әдебиет дәстүрі қаншама бай ... ... ... ... ... ғана арқауына айнала алмас ... ... сол ... төл ... сапасына сай келеді. Көш
бастайтын төл әдебиеттің соңына еріп, аударма әдебиеті жедел жүреді. ... ... те төл ... ... көмек беріп отырады.
Кейінгі отыз ... ... ... ... ... ... бәсеңдеуіне
аударманың миссиясы жөнінде қате түсініктердің де әсері болды. Аударма тіл
білмейтіндерге арнап жасалатын кез артта қалды.
Бір ... ... ... ... ... жасауға бола ма? Болмайды деген
төңіректе тұтас теория тұрғызған авторлар да аз ... ... ... ... рухы өзге ... ... ал шабыт қайталанбайды деген
ойлар айтылады. Аударма өнер туындысындағы пішін мен ... ... бұл ...... ... ол ... ... өнер жойылады дескен
бұрынғылар. Біздің бәріміз бір планетада – Жер атты планетада өмір сүреміз,
мұндағы ... ... ... ортақ, демек оны танып-білу әдістерінде де
ортақ жайлар көп болуға тиіс. ... ... ... туынды, яғни идеялардың,
сезімдердің, образдар мен стильдік ... ... ... ... ... ... талдап-түсінуге және жеткізуге көнеді.
Аударманың құдіреті өлі тілдерді ... ... тұр. Көне ... ... ... ескі славян, ескі орыс тілдерінен жасалған аудармалар
арқылы ... ... мұра ... ... ... жақсы мәлім.
Тәржімешілер болмаса олардың бәріне де ... ... ... ғана қолы ... ... қай түріне де сынның әсер-ықпалы үлкен. Аударма да солай. ... ... ... бой ... ... ... сыны осы ... тәржіме өнерінің қалыптасуына хал-қадерінше көмек көрсете білді.
Еңбекте ретті жерінде аударма сынына байланысты ойлар да ... ... Бұл ... ... ... гөрі кемістік көбірек. Сөз бен
сөзді, жол мен ... ... ... пен ... ... өлең мен өлеңді
салыстыру керек. Сонда ғана аудармашы жырдың мақамдық құрылымын сақтай ... ... аша алды ма, ... ... ... ... алды ма
деген сауалдарға жауап табуға болады. Өкінішке орай, осы арада қазақ әдеби
сыны талай тұста ... ... ... ... ... ашық ... келеді. Аударма туралы сөз қозғайтын адамдардың талайы түпнұсқадағы
сөзді санамалап, ... ... ... ал ... ... кейде таза шығармашылық тұрғыдағы сәтсіздіктерге саяси сипат
беріп, сөзбе-сөз, сірескен аударма ... ... ... ... да
рас.
Аудармашылық – жалғыз шабытпен шалып түсетін, тек алымдылықпен ... ... ... ... машығын алмайынша, аударма техникасын емін-
еркін меңгермейінше, көркем сөзді алақанында ойнататын ... ... ... асуы ... ... өзге тілде өз деңгейінде қайта туындатудың басты шарты
– оқи білу... ... ... тек ... ... ... Бұл ... ... тек талантты оқырманнан шығады деп ... ... ... да ... арғы-бергідегі әлем әдебиетінен, өзіміздің
төл сөз өнерімізден ... онша ... ... ... да ... ... ... шаруа тындырған дара дарындарды атауға да ... ... өзі ... ... адам ... ... ... дүние
екені мәлім, бірақ, көп оқымай, көп тоқымай аудармада асқар асулар ... атау ... ... өлең аудармасында ақындық қанатты қиял ... ... ... ... ... ... жатуы шарт. Мұның өзі бір
жағынан, аударманың шынайылығын ... ... ... ... ... екінші жағынан, көркемдікпен қоңсы қонбайтын
қарадүрсін дәлме-дәлдіктен сақтап ... ... ... ... жетсе де, ... ... ... ... тіпті арылмауға тиістігі талассыз. Сол ... кез ... ... ... тұрғыдан өзін-өзі ақтап
тұруы керек, ... бәрі де ... ... ... екі тілдің
арасындағы, екі мәдениеттің арасындағы, кейде ... екі ... ... ... ... қажет.
Қазақ тілінің қабылдампаздығы – арнайы зерттейтіндей құбылыс. Қазақтың
тілінің қабылдампаз болатыны – ... ділі ... ... ... ... құбылыстың бірыңғай артықшылықтан тұрмайтынын да ашық айтуға тиіспіз.
Халқымыздың жаман әдетке де, жаман әдепке де ... ... ... Ал ... ... ... мен бұрысының ара салмағын
безбендегенде қазақ негізінен озықты, ілгеріні, асылды алдымен алуға бейім
дейміз. ... ... ... ойлап тапқан ең тамаша тәсілі – аударма.
Аударма туралы ... ... ... ... көп ... заңды. Сонымен қатар,  н е н і  аудару  деген  қ а л а ... мәні еш кем ... ... Осы ... ... ... ... мұны бүкіл әлем біледі, қадір тұтады, мұны аудармағанымыз ұят
болады деген сыңайдағы, яғни, ... ... бәрі ... сәтті
шыға бермегенін айтуға тура келеді.
Алдағы кезде қазақ әдебиетіндегі нәзира дәстүрі қазіргіден ... деп ... ... ... ... ... ... дінге деген көзқарастың өзгеруі, сол арқылы бұрын жабық күйінде
келген, әрі барғанда ... ... ... ... ... ... жариялануы  ендігі жерде оларды ғылыми тұрғыдан
қарастыруға мол мүмкіндік жасайды.  Эпос нәзирасы ... ... ... ... ... ... өзіндік элементтері бар екені
талас тудырмайды. Жалпы, нәзираның өзі жанр ретінде ауыз әдебиеті мен ... ... ... өз ... ... ... жанрға
жатады. Оның өзіндік табиғатын әлі де тереңдете зерттей түсу – ... ... ... ... өзі әр ... әрқилы болғанын
ұмытпауға тиіспіз. Аударма өнерінің ... ... тек ... ... ғана ... ... болмайды. Аударманың әсер-ықпалы
бәрінен бұрын семантикадан таралады. Мысалы, қазақта ... ... ... бар, ... ... сөз де ... бар, ... күңгірт көңіл тіркесін
алдымен Абай қолданған, алдымен аудармада қолданған. Осындай ... ... ... ... т.б. ... ... аз ... аудармаға, әсіресе поэзия аудармасына қайталамалық феномені ... ... әр ... өз ... әр аудармашының өз ерекшелігі
арқылы ашуымен ... ... ... жаңа ... тәржімелік
тәжірибені байыта түседі де, ... ... ... ... енді сол дәстүрге арқа сүйейтін болады.
Ағылшын тілін емін-еркін түсінетін адамдар қанша ... ... ... ... ... таяу ... ... көп шыға қоймайтыны анық.
Тәржіме тақырыбындағы мақалалардың бірі “Глобализация как ... ... с ... деп ... ... та, ... ... мәдениетінің басқа ұлттық тілдерге аударылуда басымдыққа ие
болатыны, ал өзге тілдер мен мәдени ... ... ... ... ... ... ағылшын тіліне аударылу арқылы жүзеге асатыны шығар
күндей шындыққа айналып барады.
Қазақстан Республикасында үш ... ... ... ... ... ел ... үш ... – қазақ, орыс, ағылшын тілдерін
қатар игеруі адамзат жасаған білім мен мәдениет ... ... ... ұлт ретінде шынығып-шираудың, Отанымыздың әлемдегі ... ... 50 ... қатарына қосылуының бір шарты деп қарастырылып
отырған бүгінгі ... ... – шын ... жас ... жаңа ... ... ... беруінің бір тетігі.
Елдің бәсекеге ... бір ...... ... ... ... додасына өз тілімен өмір сүре алатын ұлт
қана қаймықпай түсе алады. Тілдің бәсекеге қабілеттілігінің ... ... мына ... ... ... айқын айта алатындығы. Әсіресе, ... ... ... ... ... ... ... поэзия
аудармасының уақыттың ұлы сынына түсер шағы әлі алда.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ... ... И. ... в ... ... 2006, 52-бет.
2.     Бахтин М.М. Эстетика словесного ... М., 1979, ... В. С. ... в ... ... Ларин Б. Теория и критика перевода. Л., 1962, ... ... И. ... теоретической мысли в области ... ... – 1969. М., 1970, ... Любимов Н. Перевод – искусство. Мына кітаптан: Перевод – средство
взаимного сближения народов. М., 1987, ... ... Л. ... переводоведческий словарь. М., 2004.
8. Оболенская Ю.Л. Художественный перевод и ... ... 2006, ... Сәмитұлы Ж. Аударма теориясы және практикасы: Оқу құралы. –
Алматы:Қазақ университеті, 2005. – 272 ... ... І. ... 2 т. — ... ... 1960. 80-87 ... ... А.С. Шығармалар. — Алматы: 1 т., 1953. 43-бет
[4] Бахтин М.М. Эстетика словесного творчества. М., 1979, 334-335 ... ... И. ... в переводоведение. М.-С-П., 2006, 52-бет
[6] Левый И. Состояние ... ... в ... ... ... – 1969. М., 1970, ... Виноградов В. С. Введение в переводоведение. Москва,2001.203-204

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аударма түсінігі8 бет
Аударма өнері және көркемдік түсініктер туралы21 бет
Ақпараттық технология. Оның ұғымы, мақсаты, принциптері, түрлері6 бет
Жануарлар биотехнологиясының жалпы биологиялық негіздері6 бет
Жылу энергетикасы және қоршаған орта6 бет
Медицина саласы бойынша 65 сұрақ-жауап118 бет
Оңтүстік Балқаш маңы аумағының шөлдену мәселелері70 бет
Халықаралық ядролық қауіпсіздікті қамтамасыз етілуіндегі қоғамдық-саяси ұйымдардың алатын орны теоретикалық-әдіснамалық мәселелері103 бет
Қазақстан Республикасы мен Қытай Халық Республикасы арасындағы қатынастар14 бет
Қылмыстық процестегі дәлелдемелердің ұғымы мен маңызы76 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь