Turbo Pascal программасының негізгі түсініктері


Мазмұны

Кіріспе . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3

I бөлім. Turbo Pascal программасының негізгі түсініктері
1.1. Turbo Pascal программасына қысқаша түсінік . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
1.2. Программа туралы жалпы түсінік . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
1.3. Программаның сипаттаулар бөлімі . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12
1.4. Pascal тілінің негізгі элементтері . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .14

II бөлім. Қарапайым есептерді Турбо Паскаль тілінде программалау

2.1. Есептерге мысал . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
2.2. Қарапайым программалар және есептер . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .18

Қорытынды . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30

Пайдаланылған әдебиеттер Тізімі . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31
Пайдаланылған әдебиеттер:

1. Абдиев К. Программалау тілі – Алматы, 1993.
2. Абрамов В.Г. и др. Введение в язык Паскаль – М.,Наука,1988.
3. Абрамов В.Г. Задачи по программировние – М., Наука,1988.
4. Балапанов Е.К., Бөрібаев Б., Даулетқұлов Қ.Б. Информатика 30 сабақ –
Алматы, Шартарап, 1988.
5. Бобровский С. Программирование на языке Qbasic для школьников и
студентов – Москва, Инфорком-Пресс, 1999.
6. Бобровский С. Программирование на языке Qbasic для студентов –
M.,1998.
7. Бондарев В.М., Рублинецкий В.И., Качко Е.Г. Основы
программирование – Харьков, Фолио, 1998.
8. Брябрин В.М., Програмное обеспечение персональных IBM – Высшая
школа, 1988.
9. Бурсиан Э. Задачи по физике для компьютера – М.,1991.
10. Быля Т.Н., О. Изучаем информатику программирование – Айрис,
1997.”ABF”, 1996.
11. Вирт Н. Алгоритм + Структура = Программирование/Пер. С англ.
М.,1985.
12. Епашеников А.М. Программирование в среде Turbo Pascal 7.0 –
Москва, Диалог-Мифи, 1996.
13. Есаян А.Р., и др. Информатика, М., Просвещение, 1991.
14. Ефимов О., Морозов В., Шафрин Ю. Курс компьютерных технологий,
М., ”ABF”, 1998.

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге


Мазмұны
Кіріспе . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
I бөлім. Turbo Pascal программасының негізгі түсініктері
1.1. Turbo Pascal программасына қысқаша түсінік . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . 6
1.2. Программа туралы жалпы түсінік . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . 9
1.3. Программаның сипаттаулар бөлімі . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . .12
1.4. Pascal тілінің негізгі элементтері . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . .14
II бөлім. Қарапайым есептерді Турбо Паскаль тілінде программалау
2.1. Есептерге мысал . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
2.2. Қарапайым программалар және есептер . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . .18
Қорытынды . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30
Пайдаланылған Әдебиеттер Тізімі . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . 31
Кіріспе
Паскаль тілін Швейцария ғалымы Никлаус Вирт 1971 жылы АЛГОЛ
алгоритмдік тілінің негізінде жасап шығарды. Тілдің атауы алғашқы есептеу
машинасын жасап шығаратын француз математигі, әрі физигі Блез Паскалдің
құрметіне қойылған. Паскаль тілі әуелде программалу принциптерін
студенттерге оқытып, үйрету мақсатында жасақталғанмен, 20 жыл ішінде
үздіксіз даму үстінде болды. Оның соңғы нұсқалары икемді және жан-жақты
қызмет атқара алатын жоғары деңгейдегі тілге айналды. Borland фирмасы
Паскаль тілінің стандартын кеңейтіп Турбо Паскаль тілінің 6 версиясын
өмірге әкелді. Оның соңғы Турбо Паскаль 7.0 версиясы – құрылымды
программаларды жасақтауға жарамды әмбебап интегралдық ортасы бар,
объект – бағдарлы және модулді программалау принциптерін пайдалана
алатын, көптеген қуатты стандартты модулдері бар к.рделі жүйе.
Программалау процесінде MS DOS операциялық жүйесінің командаларын,
компьютердің динамикалық жадын және рекурсивтік ішкі программаларды
толық пайдалануға болатындығы, тілдің мүмкіндігінің зор екендігін
дәлелдейді.
Қазіргі кезде программалау тілінің түрлері көп. Солардың ішіндегі
ең
танымалысы Паскаль программалау тілі. Өйткені компьютерлік сауаттылық
пен программалауды алғашқы кезеңде үйретуге ең қолайлы тіл. Паскаль тілі
алгоритмдік тіл ішіндегі кеңінен тараған тілдердің бірі болып табылады.
Қарастырылған Паскаль программалау тілінде программа екі бөліктен
тұрады:
1. Берілгендерді сипатау
2. Алгоритмдік амалдарды бейнелеу немесе операторлық бөлім.
Берілгендер бейнелеу арқылы жазылса, амалдар оператор арқылы жазылады.
Синтактистік жағынан Паскаль программасын екі бөлікке бөлуге болады:
Программа тақырыбы, блок.
Программа құрылымы төмендегіше болады:
Program ;
Блок: 1. Модульдерді қосу.
2. Белгілерді бейнелеу бөлігі.
3. Тұрақтыларды бейнелеу бөлігі.
4. Типтерді анықтау бөлігі.
5. Айнымалыларды бейнелеу бөлігі.
6. Функцияларды және процедураларды бейнелеу бөлігі.
7. Оператор бөлігі.
Program аты ( пайдаланылатын файлдар аттарының тізімі );
бейнелеу бөлігі
Begin
Оператор бөлігі
End.
Программа құрылымның Паскаль тілінде жазылуы:
Program аты ( input, output );
Uses – Модульдерді қосу;
Label – Белгі бөлігі;
Const – Тұрақтылар бөлігі;
Type – Тип бөлігі;
Var – Айнымалы бөлігі;
Procedure, Function – процедура және функция бөлігі;
Begin
1- Оператор
2- Оператор
. . . . . . . . . . .
n- оператор
End.
I бөлім. Turbo Pascal программасының негізгі түсініктері
1.1. Turbo Pascal программасына қысқаша түсінік
Кезкелген табиғи тіл сияқты, программалау тілінің де өз алфавитті
бар.
Бұл алфавитті программалауда қолдануға болатын барлық символдар
жиынтығы деуге болады. Программалауда мағынасы мен қызметі алдын-ала
анықталған және өзгермейтін қызметші сөздер жиі пайдаланылады. Паскалда
оларды операторлар, амалдар ( операциялар ) атаулары ретінде және т.б.
мақсаттарға пайдаланады.
Кезкелген программаның басты элементтері – айнымалылар,
тұрақтылар және операторлар болып табылады. Айнымалы деп, компьютер
жедел жадының ат берілген бөлігін ( бір, не бірнеше ұя ) айтады. Онда
сақталатын ақпарат айнымалының мәні болып есептеледі. Айнымалының
мәні программа орындалу барысында өзгеруі мүмкін. Ақпараттың түрі,
мүмкін мәндерінің жиыны мен оған қолдануға болатын түрлендірулер
жиынтығы айнымалылардың типін ( тегін ) анықтайды. Тұрақтының
айнымалыдан айырмашылығы – оның мәнін программа орындалу барысында
өзгертуге болмайтындығында. Операторлар, программа орындауға тиіс
болатын небір амал - әрекеттерді көрсетеді.
Turbo Pascal тілінде 80-ге жуық қызметші сөздер мен арнайы
символдар
қолданылады. Тіл алфавиті латын әріптерінен, цифрлардан және арнайы
символдародан тұрады. Кейбір символдың қосағы да символ болып
есептеледі. 1.1 кестеде қызметші сөздердің реттелген тізімі берілген.
Оларды
програма мәтінінің қажетті жерінде қатесіз жазып пайдалану керек.
Қызметші сөздерді жазуға не кіші әріптерді қатар қолдана беруге болады.
Оларды атау ретінде пайдаланбаған дұрыс. 1.2 кестесінде арнайы символдар
тізімі келтірілген. Программа мәтінде қос символдардың арасына үзік қоймай
жазу керек.
1.1 кесте. Pascal тіліндегі
қызметші сөздер
Қызметші сөздердің ішінен программалауда жиі пайдаланылатындарының
мағынасын түсіндіре кетейік. Program, unit – программа мен модуль
тақырыбын жазу үшін керек. Var, const, procedure, function – айнымалыларды,
тұрақтыларды, ішкі программаларды ( процедуралар мен функцияларды ),
ал tupe, array, string, record…end, file of… айнымалылар типтерін сипаттау
үшін қолданылады. Begin, end – бірнеше операторларды біріктіріп, бір
құрамды оператор жасау үшін керек. If…then…else, for…to…do,
for…downto…do, repeat…until, case…of…end, while…do – басқару
операторлары. Inplementation6 interface қызметші сөздері модулдерге ғана
пайдаланылады. Div, mod, shl, shr, and, or, not – арифметикалық және
логикалық амал атаулары. Constructor, destructor, object, public, virtual –
объекті – бағдарлы программалауда қолданылады.
1.2 кестеде арнайы символдар тізімі келтірілген. Программа
мәтінінде
Қос символдардың арасына үзік қоймай жазу керек.
1.2 кесте. Pascal
тіліндегі арнайы символдар
Қызметші сөздер мен арнайы символдар программа құру үшін
жеткіліксіз болып табылады. Сондықтан да, Паскаль тілінде арнайы
операторлар, стандартты модулдерде топтастырылған стандартты процедуралар
мен функциялар кеңінен пайдаланылады.
1.2. Программа туралы жалпы түсінік
Паскаль тілімен алғашқы танысуды

Функциясының мәнін есептейтін жай программадан бастайық:
Program Fun; { программа тақырыбы }
const
a=5 { тұрақтыларды сипаттау }
var
x,y: integer { айнымалыларды сипаттау }
begin
write(‘x=’); { программа басы }
readln(x); { экранға мәтін шығару }
y:=a*sqr(x); { х айнымалысына мән енгізу }
writeln(‘y=’,y); { у айнымалысына өрнек мәнін меншіктеу }
end. { экранға мәтін және айнымалы мәнін
шығару }
{ программа соңы }
Бұл программада кездесетін ағылшын сөздерінің аудармасы:
Program программа
const (constants) тұрақтылар
var (variables) айнымалылар
integer бүтін
begin басы
readln оқу
writeln жазу
end соңы
Программа туралы жалпы түсінікті өзінің жасаған презентациялармен
түсіндіріп кетейік.
Программа мәтіні компьютер жадында мәтіндік файл ( кеңеюі .pas ) түрінде
сақталады. Комплициядан кейін мәтін машиналық командалар тілінде аударылып,
орындалатын файл ( кеңеюі .exe ) жасақталады. Мәтіндік файлды кезкелген
мәтіндік редктормен өзгертуге болады, содан соң ол тағы да компиляциядан
өтуі керек. Тәжірибеде, программа мәтінін де, орындалатын файлды да
программа деп түсінеді. Сондықтан, ілгерде программа мәтіні деудің орнына
программа деп жазамыз. Программа тақырыбы Program қызметші сөзінен және
программа атауынан тұрады. Атау – латын әріптерінен, цифрлардан, астын сызу
белгілерінен ғана тұратын, саны 63-тен аспайтын символдар жолы. Сонымен,
программа тақырыбының жазылуы:
Program < программа атауы >;
Ескерту. Турбо Паскалда программа тақырыбын жазбай кетуге де
болады. Тақырыптан кейін, программада пайдаланылатын белгілерді,
тұрақтыларды, типтерді, айнымалыларды, ішкі программаларды және т.б.
сипаттаулар бөлімі орналасуы тиіс. Содан кейін, міндетті түрде, операторлар
бөлімі болуы тиіс. Операторлар бөлімнің басына begin, ал аяғына end сөздері
жазылып, соңына нүкте қойылуы шарт.
1.1 сурет. Pascal тіліндегі программа құрылымы
Программада операторлар бір, не бірнеше жолдарға жазылып, нүктелі
үтірлермен айырылады. Қатар тұрған екі айыру таңбасының арасында бос
оператор бар деп есептелінеді. Программа мәтінін құрғанда, оның бөлімдері
мен күрделі элементтерінің құрылымы айқын көрінетіндей етіп жазу,
сауаттылықты көрсетіп қана қоймайды, оны оқуды да, жаңартуды да біршама
жеңілдетеді. Ол үшін үзіктерді, жол шегіністерін, бос жолдары және
түсініктемелерді керегінше, ретімен пайдаланып отырған жөн. Күрделі
программаны баптау кезінде бір, не бірнеше операторларды фигуралық
жақшалармен қоршау арқылы, олардын орындалуын уақытша ... жалғасы







Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Объектілі бағдарланған программалау30 бет
Turbo Pascal - жоғары деңгейлі программалау жүйесі22 бет
Turbo Pascal 7.0 интегралдық программалау ортасын пайдалану43 бет
Turbo Pascal 7.0. программалау тілі10 бет
TURBO PASCAL ИНТЕГРАЛДЫҚ ПРОГРАММАЛАУ ОРТАСЫ27 бет
Turbo Pascal программалау жүйесі28 бет
Turbo pascal программалау жүйесі туралы ақпарат14 бет
Turbo Pascal программалау тілі10 бет
Turbo pascal программалау тілі туралы8 бет
Turbo Pascal программалау тілі туралы жалпы түсінік28 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь