Педагогика ғылымының салалары мен міндеттері

ЖОСПАР

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
І. ПЕДАГОГИКА ҒЫЛЫМЫ ТУРАЛЫ ТҮСІНІК ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
1.1. Педагогиканың шығуы және дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
1.2. Педагогика нысаны, пəні жəне қызметтері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9
ІІ. ПЕДАГОГИКА ҒЫЛЫМЫНЫҢ САЛАЛАРЫ МЕН МІНДЕТТЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...14
2.1. Педагогика ғылымының жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 14
2.2. Педагогиканың міндеттері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .20
2.3. Педагогика ғылымының салалары және оның басқа ғылымдармен байланысы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..25
2.4. Педагогиканың методологиялық негізі және ғылыми педагогикалық зерттеу әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..29
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 35
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...36
КІРІСПЕ

Курстық жұмысытың өзектілігі: педагогика бұл-адамзат ғылымының ең ежелгі және қоғам дамуының ажырамас саласы болып табылады. Себебі: педагогикалық білім ұғымы ұрпақты білімге дайындау немесе тәрбиелеу мен байланысты адам әрекетінің ерекше аймағына кіреді. Педагогика барлық ғылымдар сияқты философия ғылымы аясында қарастырылды. Ежелгі грек философтарды Гераклит, Демокрит,Фальс, Сократ, Аристотель, Платон, т.б. ғылымдарының педагогикаға қосқан үлесі зор.
Педагогиканың ғылыми таным саласы - тәрбие. Педагогика қоғамдық өмірдегі тәрбиенің мәні мен рөлін анықтайды.
Педагогика - жалпы адам тәрбиесі жайындағы ғылым . Ал тәрбие - жастарды әлеуметтік өмірге және еңбекке даярлап, оларға қоғамдық тарихи тәжірибені үйрету процесі. Әрбір ғылымның өзіне тен зерттейтін саласы және ғылыми ұғымдары бар. Педагогикалық ұғымдардық бірі - тәрбие.
Курстық жұмыстың мақсаты мен міндеттері: педагогика ғылымы туралы түсінік, педагогиканың шығуы және дамуы, педагогиканың нысаны және қызметтері ұғымдарына сипаттама беру.
Педагогика ғылымының салалары және оның басқа ғылымдармен байланысын, педагогиканың методологиялық негізі және ғылыми педагогикалық зерттеу әдістерін талдау.
Тәрбие дегеніміз - адамдарды қоғамдық өмірге және өнімді еңбекке дайындау мақсатын көздеп, жаңа ұрпаққа қоғамдық-тарихи тежірибені беру процесі. Тәрбие ұғымы кең мағынада әлеуметтік қоғамдағы құбылыс ретінде барлық тәрбие салаларын, атап айтсақ: отбасы, мектепке дегіінга мекеме, оқу тәрбие орындары, еңбек ұжымы, ақпарат құралдары, баспа орындарын қамтиды. Біздің мемлекетте бұл салалар қоғамдық, мемлекеттік мақсатқа қызмет етеді.
Курстық жұмыстың құрылымы. Курстық жұмыс кіріспе, екі бөлім, қорытынды және пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:

1. Әбиев Ж.Ә., Бабаев С.Б., Құдиярова А.М. Педагогика: Оқу құралы. Жалпы редакциясын басқарған Құдиярова А.М. – Алматы: Дарын, -2004. -448 бет.
2. Сапарғалиев Г. Оқушыларға праволық тәрбие беру туралы. -А., 1988.
3. Смайылова М. Тәрбие жүмысын жоспарлау туралы. //Қазақстан мектебі, №10, 1988. 29-30 бетгер.
4. Степаненков Н. О планировании работы классного руководителя. -Минск, 1978.
5. Сабыров Т. Оқыту теориясының негіздері. - Алматы, Қазақстан Республикасы Білім министрлігі баспаханасы, 1992.
6. Сабақберутаімділігін артгыру/Қүрастырган Б. Сманов. -А, 1989.
7. Төлеубеков А. Р. Адамгершілік тәрбиесінің негіздері. -Алматы, 1991 ж.
8. Уишнский К. Адам-тәрбие нысанасы. Тандамалы шыгармалары. Орыс тілінде, 8 т.
9. Ұзақбаева С. Эстетикалық және экономикалық тәрбие негіздері. -А., 1991.
10. Ұзақбаева С. Балаларға эстетикалық тәрбие берудегі халық дәстүрі. -А., 1990.
11. Ұстаздың шеберлікке жету жолдары. /Құрастырған Ж. Нүржанова. -Алматы, 1991.
12. Фролова Г. Организация и методика клубной работы с детьми и подростками. -М., 1986.
13. Харламов Н. Педагогика, -М., 1990.
14. Хрипкова А, Колесов Д. Жаманнан жирен. -А., 1988.
15. Шешенханова М. Мектеп басқарудың демократиялық алғы-шартгары //Қазақстан мектебі журналы, 1993.
        
        ЖОСПАР
КІРІСПЕ..................................................................................................................3
І. ПЕДАГОГИКА ҒЫЛЫМЫ ТУРАЛЫ ТҮСІНІК........................................41.1. Педагогиканың шығуы және дамуы...............................................................4
1.2. Педагогика нысаны, пəні жəне қызметтері....................................................9
ІІ. ПЕДАГОГИКА ҒЫЛЫМЫНЫҢ САЛАЛАРЫ МЕН МІНДЕТТЕРІ.......................................................................................................14
2.1. Педагогика ... ... ... ... ... ... ... және оның басқа ғылымдармен байланысы..............................................................................................................25
2.4. Педагогиканың методологиялық негізі және ғылыми педагогикалық зерттеу әдістері......................................................................................................29
ҚОРЫТЫНДЫ....................................................................................................35
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ...............................................36
3491345169880
КІРІСПЕ
Курстық ... ... ... бұл-адамзат ғылымының ең ежелгі және қоғам дамуының ажырамас саласы болып табылады. Себебі: педагогикалық білім ұғымы ұрпақты білімге дайындау немесе ... мен ... адам ... ... ... ... Педагогика барлық ғылымдар сияқты философия ғылымы аясында қарастырылды. Ежелгі грек философтарды Гераклит, Демокрит,Фальс, Сократ, ... ... т.б. ... ... ... ... зор.
Педагогиканың ғылыми таным саласы - тәрбие. Педагогика қоғамдық өмірдегі тәрбиенің мәні мен ... ... ... - ... адам ... ... ғылым . Ал тәрбие - жастарды әлеуметтік өмірге және еңбекке даярлап, оларға ... ... ... үйрету процесі. Әрбір ғылымның өзіне тен зерттейтін саласы және ғылыми ... бар. ... ... бірі - тәрбие.
Курстық жұмыстың мақсаты мен міндеттері: педагогика ... ... ... ... ... және ... ... нысаны және қызметтері ұғымдарына сипаттама беру.
Педагогика ғылымының салалары және оның басқа ғылымдармен байланысын, педагогиканың методологиялық негізі және ғылыми педагогикалық ... ... ... дегеніміз - адамдарды қоғамдық өмірге және өнімді еңбекке дайындау мақсатын көздеп, жаңа ұрпаққа қоғамдық-тарихи тежірибені беру процесі. Тәрбие ұғымы кең ... ... ... ... ... барлық тәрбие салаларын, атап айтсақ: отбасы, мектепке дегіінга мекеме, оқу тәрбие орындары, еңбек ұжымы, ақпарат ... ... ... ... ... мемлекетте бұл салалар қоғамдық, мемлекеттік мақсатқа қызмет етеді.
Курстық жұмыстың құрылымы. Курстық жұмыс кіріспе, екі бөлім, қорытынды және пайдаланылған ... ... ... ... ... ТУРАЛЫ ТҮСІНІК1.1. Педагогиканың шығуы және дамуы
Қандай да болмасын ғылым салаларының дамуы қоғамның ... ... ... ... ... пайда болуы қоғамның жас ұрпақты тәрбиелеудің тиімді жолын табу мақсатынан және де өндірісті дамыту ... ... ... ... пен ұрпақты байланыстыратын дәнекер болып саналады. Педагогика ғылымы ұзақ тарихи даму жолынан өтті.
Алғашқы педагогикалық ой-пікірлер әртедегі шығыс елдерінің ... ... ... Қытай) философиялық жүйесінде дамып, кейін біртіндеп өз алдына жеке ғылым болып дами бастады.
Ежелгі дуние философиясы әртедегі ... ... ... ... ... ... дамытқан еді. Сократ, Платон, Аристотель, Демокрит саясат, тәрбие, ... жеке адам ... ... мен ... және ... ... педагогикалық мәселелерді қарастырады. Феодалдық қоғамда (орта ғасырда) тәрбиеге деген көзқарас мүлдем ... Әрте ... ... ... ... рухани және дене күштерінің қатар дамуы көзқарасының орнына "о дүниелік өмірге" дайындауды ұсынған пікірлер қалыптасты.
ХV-ХVI ғасыр ... орта ... ... ... ... жеке ... ... оның дамуы ойшылдарды толғандырды, мәдениет пен педагогикалық бағыт "гуманизм" деп аталды (Ф.Рабле, Т.Мор, Т.Кампанелла). Гуманистәр жаңа дәуір үшін жаңа адам ... ... ... өту ... дін ... ... дамып, жеке бөлініп шыға бастайды.
Осы кезде педагогика да өз алдына ғылым ретінде бөлініп шықты. Сол ... ... жеке ... ... мәртебесі чех халқының ұлы педагогы Ян Коменскийдің (1592-1670) "Ұлы дидактика" еңбегімен беки түсті.Батыс Еуропада ағылшын философы Джон Локк (1632-1704) ... ... ... деген еңбегінде тәрбиенің психологиялық негіздеріне, адамгершілік тәрбиесіне көбірек көңіл бөлді. Ол баланы ... ... ... ... Жан-Жак Руссо (17і2-1778) баланы табиғат арқылы, табиғаттай жетілдіре тәрбиелеуге көңіл бөліп, баланы жазалауға қарсы ... ... таяқ ... ... ... ... ... ұсынды. Швейцарияның педагог-демократы И.Пестолоцци "Лингард и Гәртруда" деген ... ... ... ... ... ... ... сипатын балаға шын пейілмен көңіл бөлуді жақтады.
Ресейде революқиялық-демократияшыл ойдық негізгі салушылар:
А.Н.Радищев, В.Г.Белинский, А.Н.Гәрцен; XIX ғасырдық 60-ы жылдарында Н.Г. Чернышевский, Н. А. ... XIX ... ... жартысында демократияшыл тәрбиенің идеяларын ұсынушылар:
Н.И.Пирогов, К.Д.Уінинский, Л.Н.Толстой, т.б. болды.Н.К.Крупская (1869-1939) кеңестік педагогика ғылымын дамытуға зор үлес қосып, ... және ... ... ... ... ... мәселелерін ғылыми-теориялық негізде талдады.
Н.К. Крупскаяның айырықша көңіл бөлген мәселелерінің бірі - оқыту теориясы. Сонымен катар кеңес мектебінде оқушылардың ... ... ... мен ... ... Оның ... отбасы тәрбиесі, балалардың қоғамдық ұйымдарының қоғамда алатын рөлі және міндеттері көрсетілді.
Көрнекті кеңес ... ... ... ... ... ... қайта тәрбиелеудегі өзінің бай тәжірибесіне сүйелік, оқу-тәрбие жұмысын жүргізудің жүйелі теориясы мен әдістемесін құрды.Макаренконың тәрбие мен оқу жайлы еңбектері, оның жеті ... ... ... ... ... "Ата-аналар кітабы", "Балаларды тәрбиелеу жайлы дәрістер , "Тәрбие жұмысын ұйымдастыру әдістемесі", "Кеңестік ... ... ... ... ... "Мұнара үстіндегі тулар". Бұл енбектерінде Макаренко тәрбиенің мақсаттары мен міндеттерін, әдістері мен негізгі принциптерін, балалар ұжымы мен оқушыға қойылатын біріңғай ... ... ... ... педагог Василий Александрович Сухомлинский (1918-1970) өзінің педагогикалық ... ... ... ... ... ... дара ерекшеліктерінің, бейімділігінің, қызығуінылығының, тағы басқа кабілеттерінің жетілуіне ... ... ... ... "Павлыш ортамектебі, "Балаға жүрек жылуы", "Ұжымның құдіретті күші", "Мектептің жас ... ... ... хат", тағы ... ... ... ... В.А.Сухомлинский жас урпавда тәрбие мен білім берудің ұлы ісінің жалғастырушысы болды.
Қазақстанда ағартушылық идеяны көтергендердің бірі ... ... ... ... ... ... даласындағы оқу, мектеп ісін ғылыми негізде құрып, оқу білімінің табиғат сырларын ашуға бағытталуын, туған халқының алдықғы қатарлы мәдениетті ... қуып ... ... ... бағыттағы медреселер мен ел билеуіні әкімдер, тілмаштар дайындайтын мектептердің мақсатын сынай келіп, жалпы білім беретін мектептердің ашылуын көздеді "Тек ... ... ғана ... ... ... ол өмірді бағалауға, тұрмыс құруға үйретеді', - деді Шоқан.Қазақтық аса көрнекті ағартушы-педагогы Ыбырай Алтынсариннің (1841-1889) демократиялық-ағартушылық бағыты оның педагогикалық көзкарастарынан ... ... ... өмір ... мектеп ашуға, қазақ, балаларын оқуға тартуға, дүние ғылымдарын үйретуге, оқу құралдарын жазуға, тәлімгер-ұстаз дайындауға, оларға ғылыми ... ... ... өз ... ... халкының қоғамдық өміріндегі саяси-әлеуметтік мәселелерді жан-жақты қамтып, жазуға жұмсады Ы.Алтынсарин қазақ жастарының мамандық алуына жол ... - ... ... - ауыл ... училищелері, Ырғызда - қазақ қыздарына арнап мектеп-интірнат ашылуына зор ықпал жасады.
Қазақ халкының ұлы ойшыл ақыны Абай ... ... ... шығармалары мен "Гадлия" сөздері педагогикалық ой-пікірлерге толы. Табиғаттық санадан тыс, тәуелсіз өмір суруі, өмір ақиқатының туйсікпен ... ... ... ... ... ... ақылмен, жан құмарымен алынатындығы оның көрінісі.
Ақынның педагогикалық көзкарасының қоғамдық қатынастар ... ... ... ... әдеп-ғұрпы, салт-санасы, дәстурінен тәлім-тәрбие алуға шақыруы дүниежузілік педагогика классиктерінің ой-пікірлерімен үндеседі.
Ағартушы-педагог Ахмет Байтұрсынов (1873-1937) мол педагогикалық мұра калдырды. А. Байтұрсынов ... ... ... ... қоғамында білім-ғылымының дамуына, мектеп ағартушылық ісінің жанданып, кемелденуіне бағыштайды. Ол ауыл ... ... бала ... оқу-тәрбие жұмыстарын жетілдіру саласында көп ізденді.
А. Байтұрсынов "Қазақ" газетіндегі (1914 ж) ... ... ... ... "Ең ... ... ... - білімді, педагогика, методикадан хабарлар оқыта білетін мұғалім. Екінші - оқыту ісіне керек құралдардық қолайлы әм ... ... ... - ... керегі белгіленген бағдарлама. Әр іс көңілдегідегі болып шығуы үшін оның ... я ... ... болуы керек. Үлгісіз я өлшеусіз істелген іс - ол я ... я кем ... - деп ... ... ... ғылыми тұрғыда белгілеп берді.
А.Байтұрсынов ұсынған жаңа әліпби 1913 жылдардан бастап мусылман медреселері мен орыс-қазақ мектептерінде қолданыла бастады. Қоғам алдына ол ... ... ... ісі ... ... қойылсын, ол үшін ауыл мектептерінде балалар қазақша сауат ашатын болсын, оқу ана тілінде жүргізілсін деген талаптарды ... ... ... ... Ы. ... ұстаздық идеяларын әрі қарай дамытып, А.Байтұрсынов сияқты оқу-тәрбие мәселелерін ғылыми түрғыдан қараған, шәкірттәрдің жаңа ... ... ... ... ... ғылыми дидактикалық қағидаларға сәйкес сабақ жүргізуне әрекше мән берген педагогтардың ... ... ... педагогика, психология саласында құнды ғылыми-зерттеу еңбектерімен қатар, бірнеше оқулықтар, оқу құралдарының авторы болған ірі тұлғалардың бірі. "Тәрбиеге жетекші" атты ... (1924 ж.) ... ... саласын ғылыми негіздеген.Қазан төңкерісінен кейін тәлім-тәрбие ғылымына ... ... бірі - ... ... (1893-1938). Оның "Педагогика" атты еңбегі соң кезеңдегі ана тілімізде жазылып, ғылыми әлемді елең ... ... ... ... ... тұңғыш профессоры Шәрапи Әлжановтың (1901-1938) тәлім-тәрбие саласында әр түрлі тақырыптың төңірегінде жазған жиырмадан астам еңбегі жарық, көрді. Ол "Ес және есте ... ... "Ой ... ... ... атты еңбегінде (1936 ж.) шәкірт психологиясының жас және дара ерекшеліктері жайлы соз қозғайды, сол салада ... ... ... ... ... назарына ұсынады.
Қазақтық белгілі педагогы Әбдіхамит Сембаевтың (1905-1989) қаламынан сексеннен астам қомақты ғылыми-педагогикалық еңбектер шықты. "Қазақстанда Советтік мектептің даму ... (1962 ж.) атты ... ... ... ... ашылуын, оқулықтар мен оқу-әдістемелік құралдардық жасалу жолдарын, мұғалім ... ... ... қол ... ... нақтылы дәректермен ғылыми тұрғыда дәлелдеді.
Сұлтанбек Қожахметов (1910-1945) дидактика ... ... ... педагогтардың бірі өзінің "Педагогика мәселелері' (1940 ж.), - деген атпен шыққан кітабында шәкірт меңгеретін білімнің саналылығы мен жинақтылығының ... ... өз ... оқу дағдысын қалыптастыру, оқушының эстетикалық (сұлулық) талғамдарын дамытып қа-лыптастыру, оның алған білімі мен дағдысын, іскерлігін бағалай білудің ғылыми ... ... ... ... - педагогика ғылымдарының докторы, профессор. Педагогика ғылымының дамуына елеулі үлес қосқан ғалым-ұстаз.
1.2. Педагогика нысаны, пəні жəне қызметтері
Өткенде де, қазіргі күнде де ... ... ... ... үш ... ... ... топ ғылым өкілдерінің ойынша педагогика адамзат білімдерінің пəнаралық аймағын құрайды. Осыдан ... ... ... ... ... ғылым екендігін, яғни педагогикалық құбылыстардың идеялық түйіні боларын тіпті де мойындамайды. Бұл ... ... ... ... əртүрлі күрделі болмыс объекттері (космос, мəдениет, саясат жəне т. б.) қабылданары сөзсіз.
Ендігі ғалымдар тобы педагогиканың басқа ғылым салаларынан (психология, жаратылыстану, ... жəне т. б.) ... ... жанама түрде пайдаланып, оқу жəне тəрбие аймағында туындайтын мəселелерді шешуге икемдестірілген ... пəн ... ... ... болғанда педагогикалық практиканың іске асуы мен өзгерістеріне тұғырлы тірек болар тұтастай теориялық негіз қалыптасуы ... ... ... ... мазмұны педагогикалық құбылыстардың жеке тақырыптары жөніндегі кездейсоқ, жүйеленбеген, байланыссыз ... ... ... ... ... біріне аян.
Қазіргі кезеңде ғылым мен практикаға үшінші ғылыми тұжырым өз ... ... ... ... - ... нысаны мен зерт - теу пəніне ие салыстырмалы дербес білім саласы ( ... ең ... ... Б. Т. ... И. П. Подласый, В. А. Сластенин жəне т. б.).
Педагогика нысаны. Педагогика ғылымының нысандық ерекшелігі жөнінде ... ой ... ... жəне ... А. С. ... болды. Оның пікірі: көпшілік педагогика нысаны бала деп біледі, алайда бұл ... ... ... ... ... ... - бұл . ... бала, адам да зерттеуші назарынан тыс қалмайды. Керісінше, адам жөніндегі ғылымдардың бірі болғандықтан, педагогика аталған ... ... ... мен ... ... бағдарланған саналы іс - əрекеттер аймағын зерттейді. Осыдан, педагогика өз нысаны ретінде тек өкілі (индивид) не оның ... ... ... ... объекті), оның дамуына байланысты педагогикалық - тəрбие құбылыстар жүйесін зерттеуге ... ... да ... нысаны деп қоғамның мақсатты бағдарланған іс - əрекеттері үдерісінде дара адам дамуына себепкер болған болмыс құбылыстарын ... Бұл ... ... ... ... ... ... белгіленіп, педагогика шұғылданатын шынайы дүниенің бір бөлігін ... ... ... ... ... тек ... ғана ... зерттеу аймағы емес, оның зерттеуімен философия, əлеуметтану, жантану, экономика жəне де басқа ғылымдар шұғылданады. Мысалы, экономист білім ... ... ... ... ... ... отырып, олардың дайындығына жұмсалатын қаржы мөлшерін белгілеуге тырысады.
Социолог өз міндетіне орай білім жүйесінде дайындықтан ... ... ... ортаға икемдесу қабілеттері мен ғылыми - техникалық үдеріске жəне əлеуметтік өзгерістер жолында ықпал ету мүмкіндіктерін білгісі келеді.
Философ, өз ... ... ... негізге ала отырып, білім саласының жалпы міндеттері мен мақсаттары жөніндегі сұрақтарға ... ... ... ... жайы ... Ол ... ... болмақ? Психолог білімді педагогикалық үдеріс ретінде қарастыра отырып, оның психологиялық қырларына назар аударады. Саясаткер қоғам дамуының нақты кезеңіндегі мемлекеттік ... ... ... ... ... ... т. с. ... құбылыс болған білімді зерттеудегі əртүрлі ғылымдардың қосқан үлесі, əлбетте, құнды да қажетті, бірақ ... бəрі де ... ... өсу жəне даму ... байланысқан білімнің мəндік астарын жəне сол даму ... ... пен ... ... мен оған ... жүйелік құрылымдарды назардан тыс қалдырады. Солай болуы заңды да, ... ... ... баршасы арнайы ғылым - педагогиканың зерттеу нысандары.
Осыдан, педагогиканың пəні - ... ... ... ... ... ... беру жəне ... - тəрбие орындарында - мақсат бағдарлы ұйымдастырылған шынайы біртұтас педагогикалық процесс ретінде көрінетін жүйеленген білім саласы. Бұл ... ... ... ... бүкіл өмір бойы дамуының кепілі жəне құралы болған педагогикалық процестің мəні мен ... ... мен ... жəне оның бүгінгі бағыт - бағдары мен болашақ ... ... ... ғылым жүйесін аңдатады. Осы негізде педагогика тəлім - тəрбие процесінің ... ... мен ... ... іс - ... (педагогикалық қызметті) жəне оқушылардың əрқилы оқу жұмыстарын жетілдірудің ... мен ... əрі олар ... оқу істері төңірегінде туындап отыратын қарым - қатынас, ықпалдастық стратегиялары мен тəсілдерін нақтылап, ашып ... ... ... ... ... ... танылған педагогиканың қызметтері оның жоғарыда аталған пəндік сипаттарымен сабақтас, яғни табиғи ... іске ... ... теориялық жəне технологиялық міндеттер.
Педагогиканың теориялық міндеттері үш деңгейде жүзеге асырылады:
- сипаттау немесе түсіндіру - озат əрі ... ... ... ... анықтау (диагностикалық) - педагогикалық құбылыс жағдайын, педагог пен оқушы іс - əрекеттерінің нəтижелілігі немесе тиімділігін жəне ... ... ... ... мен ... ... алу;
- болжау (прогноздау) - барша педагогикалық жағдаяттарды табиғи тұтастық күйінде эксперименталды зерттеуден өткізу жəне оның негізінде сол педагогикалық ... ... ... ... қызметтің болжау, болжастыру деңгейі педагогикалық құбылыстардың мəнін ашу, педагогикалық процестің түп - төркінінде орын алатын құбылыстарды таба білу, сонымен бірге ... ... ... ... ... ... негіздеме бере алу сынды іс - əрекеттермен байланысты. Осы деңгейде анықталған деректерге орай оқу жəне ... ... ... білім беру практикасына жетекші рол атқарушы озық ... жүйе ... ... ... ... де үш ... береді:
- жобалау (проекттеу) - педагогикалық іс - əрекет пен оның мазмұны əрі сипатын қалыптастыру жəне реттеуге нұсқау ... ... ... мен ... ... ... əдістемелік материалдарды (оқу жоспары, бағдарлама, оқулықтар мен оқу құралдары, педагогикалық ұсыныстар) жасауға байланысты;
- жаңалау - тəрбие жəне ... беру ... ... мен қайта түзу мақсатына орай педагогика ғылымының замандық жетістіктерін ... ... ... пайдалану;
- ықпал таныту (рефлексивтік) жəне реттеу - түзетулер енгізу (коррекциялық)- ғылыми зерттеу нəтижелерінің оқу - тəрбие ісіне болған əсер - ... ... жəне одан ... ... ... мен тəжірибелік іс - əрекеттер байланысына қажет болып қалатын реттеу - түзетулерді іске асыру.
Өзінің қоғамдық ... ... ... қабілеттерінің дамуына себепші болған əлеуметтену процесінде адам тұлғалық кемелдену сатысына көтеріледі. ... ... оның ... ... ... мен ... ... білуі ғана емес, ол өз ішіне жеке тұлғаның дамуы, өзіндік танымы мен өз мүмкіндіктерін өз күшімен іске асыра алу ... ... де ... Дегенмен, аталған процестерге байланысты міндеттердің шешімі бірде мүдделі, жүйеленген болып, бүкіл қоғам, сол үшін ... ... ... ... жəне жеке адамның ынта - ықыласына негізделсе, кейде кездейсоқ келеді. Ал осы əлеуметтенуге орай жүргізілетін, ... ... ... ... ... ... білім (образование) деп аталады. Білім мəні - əр адамның өте күрделі өзіндік басқару жүйесінің тиімділігін көтеру жəне оны ... ... жəне ... ... ... ... əлемде кең таралған педагогикалық ойдың дамыған екі ... ... - ... ... - ... жəне ... ... негізделген əкімшіл (авторитарлы) ағым, шəкірт құқығы мен еркіндігін құрметтеуші - ... ... ... ... - сан қилы ... ... өрбіген. Əлемнің ізгілікті педагогикасы өзінің гуманистік таңдауын қабылдады.
ІІ. ПЕДАГОГИКА ҒЫЛЫМЫНЫҢ САЛАЛАРЫ МЕН МІНДЕТТЕРІ
2.1. Педагогика ғылымының ... - кең ... ... Оның ... оқу жəне ... мəні мен олардың барша байланыстарын жеке бір ғылым шеңберінде қамту мүмкін емес. Тәрбие мен оқыту ... одан әрі ... ... ... ... түрлі салалары, атап айтсақ, мектепке дегіінгі педагогика, мектеп педагогикасы, педагогика тарихы, дефектология және пәндәрді оқыту әдістемесі, кәсіптік-техникалық ... беру ... ... мектеп педагогикасы, әскери педагогика, басқару педагогикасы, отбасы тәрбиесінің педагогикасы, медени-ағарту қызметкерлерінің педагогикасы, түзеліс-еңбек педагогикасы, этнопедагогикасы, әлеуметтік педагогика, кәсіби педагогика, жас ... ... т.б. ... ... ... ... Олар:
- педагогика жүйесі келесі салаларды қамтиды: жалпы педагогика;
- жас ... ... ... ... ... педагогика. Жалпы педагогика - адам тəрбиесі заңдылықтарын ... ... ... ... мекемелердегі оқу-тəрбие процесінің жалпы негіздерін теориялық тұрғыдан қарастыратын іргелі ғылыми пəн. ... ... төрт ... ...
1) оқу-тəрбие процесінің негіздері;
2) дидактика (оқу теориясы);
3) тəрбие теориясы;
4) мектептану. ... ... ... ... мектепке дейінгі жəне мектептік жүйелерін өз алдына бөліктеп қарастырады. Олар өсіп келе жатқан əулеттің белгілі жас ... ... ... іс-əрекеттері ерекшеліктерін бейнелейтін тəрбие заңдылықтарын зерттейді. Мектепке дейінгі педагогика -отбасы, балалар бақшасындағы демек, мектеп жасына дегіінгі балалар тәрбиесін зерттейді. Мектеп ... ... ... ... ... мен оқытудық мақсаттары мен міндеттерін, әдістері мен принциптерін, формаларын, мазмұнын және ... ... ... педагогикасы төрт бөлімнен тұрады. Олар:
1. Педагогиканың жалпы негіздері
2. ... ...
3. ...
4. ... (басқару теориясы).
Дидактика - педагогиканың негізгі тарауларының бірі. Дидактика оқытудық заңдылықтарын ... ... ол ... ... ... ... ... керек?", "Не үшін оқыту керек?" деген сұрақтарға ... ... ... ... негізгі міндеттері оқыту процесінің заңдылықтарын ашу, білім берудің мазмұнын анықтау, оқытудық тиімді әдістері мен ұйымдастыру формаларын ... ... ... ... мен ... дамыту, дуниеге көзқарасты қалыптастыру, олардың өмір тәжірибесіне дайындалу тәжіриберін ... ... ... ірге тасы - ... ... айтсақ, тəрбие проблемаларымен арнайы шұғылданатын оның тəрбие философиясы тармағы. Тəрбие философиясы өз алдына ... ... ... ... ... ... ... жүйе идеяларын пайдаланады. Философия - педагогикаға танымның жалпы бағыт - бағдарын, педагогикалық құбылыстар мен ... ... əдіс - ... көрсетеді. Сондықтан да, философияны оның біртұтас жəне жүйелік, құрылымдық талдау əдістерімен бірге педагогиканың əдіснамалық негізі деп атау ... ... ... ... ... мен ... білімдердің өткен жолын педагогика тарихы зерттейді. Өткенді түсіне отырып, ... көз ... ... ... ... жəне оны ... салыстыру осы заманғы құбылыстардың негізгі даму кезеңдерін нақтылаумен бірге бұрынғы қателерді қайталаудан сақтандырады. Педагогика жүйесі келесі салаларды ... ... ... жас ... ... ... педагогика; арнайы педагогика.
Жалпы педагогика - адам тəрбиесі заңдылықтарын ... ... ... ... мекемелердегі оқу - тəрбие процесінің жалпы негіздерін теориялық ... ... ... ... пəн. ... дəстүр бойынша жалпы педагогика төрт бөлімнен тұрады. 1) оқу - тəрбие процесінің негіздері; 2) дидактика (оқу теориясы); 3) ... ... 4) ... ... Жас ... ... педагогиканың мектепке дейінгі жəне мектептік жүйелерін өз алдына ... ... Олар өсіп келе ... ... ... жас тобына байланысты оқу - тəрбие іс - əрекеттері ерекшеліктерін бейнелейтін тəрбие ... ... ... күнде жас кезеңдер педагогикасы орта білім берудің барша жүйесін ... ... жас ... ... оқу - тəрбие мекемелеріндегі тəрбие айырмашылықтарын танытушы дербес педагогикалық салалар пайда болуда. Олардың ішінде қазіргі күнде өз ... пəн ... ... - мектепке дейінгі педагогика, кəсіби техникалық мектептер ... ... ... ... ... педагогикасы жəне т. б.
Ғылыми пəндер ішінде ересектердің педагогикалық проблемаларымен айналысып, қарқынды даму жолына түскен - ... ... ... Оның ... - ... деңгейдегі ресми, ресми емес тіркелген жоғарғы оқу орындарында жүріп жатқан оқу - тəрбие процесінің заңдылықтарын ашып беру, қазіргі ... ... ... ... ... ... ... зерттеу, жоғары технологиялық жəне компьютерлік оқу жүйелерінің принциптерімен таныстыру. Дипломнан соңғы ... ... ... педагогикасымен тығыз байланыста мамандық көтеру, сонымен бірге нарықтық экономикаға орай көкейкесті болып тұрған халық шаруашылығының əртүрлі салаларында қызмет етіп ... ... ... ... ... ... ... жаңа білімдерді, жаңа кəсіпті игеру мəселелерімен шұғылданады. Арнайы жағдайларда өтетін ... ... ... ... ... зерттейді.
Əлеуметтік педагогика ауқымында отбасы педагогикасы, мəжбүрлі тəрбие (первентив) педагогикасы, алдын алу ... ... ... ... ... ... ... мен ауытқуларға ұшыраған адамдар арнайы педагогика аймағында зерттеледі. Есітпейтіндер мен мылқаулар оқуы жəне тəрбиесімен сурдопедагогика, зағиптар - ... ақыл - есі ... - ... ... ... арнайы тобын жекеленген немесе пəндік əдістемелер құрайды. Олар оқу - тəрбие мекемелерінің барша типтерінде өтілетін ... оқу ... ... мен ... ... ... мұғалімдерге ұсынады. Өз пəнін оқыту əдістерімен əрбір педагог жоғары деңгейде таныс болуы міндетті. Педагогиканы ... ... де жоқ ... ... оқу құралы осы əдістеме талаптарына лайық жазылған. Соңғы он жылдықтарда педагогиканың барша салалары дəстүрлі əдістемелерден ерекшеленген, нақты жағдайларда ... ... ... ең тиімді деген жолдар мен тəсілдерді түзуге көмектесетін жекеленген технологиялар жасау бағытында дами бастады.
Тəрбиеге байланысты жаңа ғылым ... ... дəл жəне ... ... ... ... бере бастады. Олар - кибернетикалық, математикалық, компьютерлік педагогика, суггестология ... ... ... ... ... жəне т. б. Осы заманғы педагогика адам жөніндегі басты ғылымдардың бірі ретінде ауқымды да қарқынды даму жолына ... бұл ... ... кең ... ... жүйе ретінде танылған. Бұл жүйеде мектеп педагогикасы маңызды орынға ие. Себебі тəрбие процесі əсіресе балалық шақта жылдам жүрісте ... ... да оны ... ... ... ... білу ... Өз проблемаларын шешу барысында педагогика көптеген ғылымдардың деректерін пайдаланады.
Адам жөніндегі ... ... ... орны оны ... ... ... қарастырғанда ғана айқындалуы мүмкін. Өзінің ұзаққа созылған тарихында педагогика көптеген ғылымдармен тығыз байланыста болып, өз ... мен ... ... ... ... - ... ұшырап отырды. Бұл ұштастықтардың кейбірі тарих тұңғиығынан жалғасып келе жатса, енді біреулері - кейінгі, жақын дəуірлерде пайда ... ... ... ... ... білім салалары - философия мен психология. Бұл ғылыми қазіргі ... де ... ... мен ... кең, ... ... алғы шарты.
Педагогиканың философиямен байланысы өте бір ұзақ та өнімді болды, себебі философиялық идеялардан педагогикалық тұжырымдар мен теориялар туындап отырды. Педагогикалық ... ... ... сонымен бірге педагогиканың əдіснамалық негізі осы философиялық ... ... ... бағыттар (экзистенциалды, прагматикалы, неопозитивистік, материалистік т. б.) жүйесін ұстануына орай педагогика ... оқу - ... ... ... - ... ... ... беру процесінің мəні мен мағынасы, мақсаты мен технологиялық сипаттамасы айқындалады. Философия сонымен бірге педагогикалық болмыс пен нақты тəжірибені теориялық ... ... ... ... ... жаңа ... ... жасаудың бастау көзін береді.
Педагогиканың ежелден келе жатқан дəстүрлі де аса бір ... ... ... ... ... ... Адам ... білу, оның тума қасиеттері мен мүмкіндіктерін түсіну, тұлға дамуы мен оның жандүниелік қозғалыстарында байқалатын заңдылықтар жəне оларды ... ... ... ... ... оқу мен ... жүйесін осы психикалық заңдылық, қасиет - сапа, қажеттіктер мен мүмкіндіктерге негіздей отырып құрастыру талаптарын елеулі ғұлама - ... бəрі де алға ... ... Дегенмен, ескеретін жəйт: тұлғаның дамуы мен қалыптасуын бір жақты тек психологиялық шарттармен ғана түсіндіру шынайылыққа келмейді, себебі педагогтар мен балалар ... ... ... ... ... ... əлеуметтік - педагогикалық жағдайларға тəуелді келеді, тіпті сол ... ... ... өзі де ... қоғамдық ықпал нəтижесінде өзгеріске келуі əбден мүмкін.
Педагогиканың басқа ... ... ... ... ... ... ортақ келетін философия жəне психология аймағымен шектеліп қалмайды. Оның адамды тіршіліктегі сипатында танушы анатомия, физиология, астрология жəне ... ... де ... ... ... ... ықпал жасаушы табиғи жəне əлеуметтік факторлар арақатынасынан туындайтын проблема - педагогика үшін ... ... ... ... ... табиғи дамуын зерттеуші биология ғылымында бұл мəселе аса маңыздылығымен танылған.
Адамды табиғи жаратылыс туындысы жəне əлеуметтік болмыс жемісі ... ... ... ... ... ғылымындағы адам туралы білімдердің бай қорын толық пайдаланады, осыдан олардың бəрін жалпыланған адам бойында теориялық бірігімге келтірумен оның сан ... да көп ... ... ... жол ... ... байланысының нəтижесінде педагогикалық білімдердің арнайы саласы коррекциялық (реттеуші) педагогика пайда ... ... өз ... тума ... ... ... бар балаларға білім берудің тəсілдері анықталды. Педагогиканың бұл саласы медицина деректерін пайдалана отырып, бала ... ... ... ... мен оның ... ... толыққанды араласып кетуін жеңілдететін терапиялық құрал - жабдықтар ... ... ... келтірді.
Сонымен бірге педагогиканың дами түсуі адамды қоғам мүшесі ретінде, оны ... ... ... ... зерттеуші ғылымдарға да тәуелді келеді. Сондықтан да осы заман ... ... ... ... және ... ... ... салаларымен тұрақты да ықпалды байланысқа түсуі кездейсоқ ... жəне ... ... арасындағы қатынастар өте күрделі, бірақ біртекті емес. Қай ... да ... ... ... ... қамтамасыз етудің қажетті шарты болған. Осы саладағы ғылыми зерттеулерді экономикалық қолдау педагогика дамуына ... ... ... ... ... отыр. Осы ғылымдардың байланысынан деген арнайы педагогика саласы дүниеге келіп, білім беру ... ... ... ... ... олардың қоғамды сауаттандыруға байланысты ерекшеліктері зерделенді.
Педагогиканың əлеуметтану ғылымымен байланысы ежелден келе ... ... ... бұл екеуін де толғандыратын ортақ проблемалар: білімді жоспарлау; ... ... ... мен ... ... негізгі даму бағыттарын айыра тану; əрқилы əлеуметтік орта мен ұйымдардағы тұлғаның қоғамдық кемелденуі мен ... ... ... мен ... ... ... ... əрдайым үстемдік жүргізуші партиялар мен таптардың идеологиясы негізінде түсіндіріледі; бұл тұрғыдан педагогика ... оқу - ... ... ... ... ... заңдылықтарына сүйене отырып, адамның саяси сана субъектісі ретінде қалыптасуының шарттары мен механизмдерін белгілейді, саяси идеялар мен талаптарды игеріп, орындау мүмкіндіктерін ... ашып ... ... ... ... Үздіксіз білім берудің бірынғай жүйесін жасау.
* Халық ағарту жүйесін, ... ... ... ... ... ... және демократияландыру, ғылыми теориялық прициптерін ашу.
* Қоғам өміріндегі тәрбиенің ролі мен жеке адамның қалыптасуы туралы оқушылардың жеке ... ... ... ... ... қоғам дамуы мен жеке бастын өзара қарым-қатынасы жайындағы теориялық мәселелерді айқындау.
* Білім беру ... ... ... ... ... политехникалық және кәсіптік білім беру арасындағы қатынасты анықтау, оқу-тәрбие процесін оптималдандырудың ... ... ашу, ... ... мәнін көрсету.
* Оқыту үрдісін , оны оқыту үрдесіне еңгізу.
* Халық педагогикасының педагогиа ... ... ... асырылу жолдарын айқындау, ұлтымыздың ерекшеліктерін білім мазмұнына еңгізу.
* Қоғамдағы ... ... ... және ... ... ... ролі мен маңызын көрсету және елімізде үздіксіз педагогикалық білім берудің мазмұнын жасау, өздігінен білім алудың ғылыми- практикалық негізін айқындау жатады.
Педагогика ... пән ... және ... ... даму ... ... салаларды қамтиды:
1. Жалпы педагогика - барлық жастағы жас ұрпақтың оқуы мен ... ... ... ... мен ... ... ... дейінгі педагогика - мектеп жасына дейінгі жас ұрпақты оқыту және ... ... ... ... ... - ... жасындағы балаларды тәрбиелеу мен оқытудың заңдылықтары мен ерекшеліктерін, оны ұйымдастыру жолдарын қарастырады.
4. Жоғары мектеп педагогикасы - жоғары оқу ... ... ... ... мен ... ... зерттейді.
5. Арнаулы педагогика бірнеше салаға бөлінеді:
- сурдопедагогика - ... ... және ... ... ... - ... мен көзі нашар көретіндерді оқыту мен тәрбиелеудің заңдылықтарын зерттейтін педагогика;
- олигофренопедагогика - ... ... ... ... мен ... ... зерттейді;
- логопедия - тілінің кемісі бар балаларды оқыту және тәрбиелеу мәселелерін зерттейді.
6. Педагогика тарихы - әртүрлі тарихи ... ... ... мен тәрбиенің даму тарихын зерттейді.
7. Оқыту әдістемесі - әртүрлі оқу пәндерін оқыту ... ... ... мен ... ... ғылымының пайда болуы мен дамуы.
Педагогикалық ойлардың дамып жетілуі ертедегі шығыс елдерінің (Египет, Вавилония, Үнді, ... ... ... ... ... грек ... ... Сократ (469-399), Платон (427-347), Аристотель (384-322), Демокрит (460-370) ... ... ... мемлекет, жеке адам туралы құнды пікірлерімен жалғасын тапты.
Құлдық ... ... ... ... және ... ... мен ... мемлекет тарапынан ұйымдастыру керек деп есептей отыра, құлдардың балаларына білім беруге қарсы болды, дене ... ... төл ісі деп ... тәрбиенің мақсатын өздері өмір сүріп отырған қоғамдағы мемлекеттің ... ... ... ... ... де олар ... ... еңбектерінде падагогикаға қатысты адамдардың рухани өмірінің кейбір заңдарын ашты, тәрбие қызметінде басшылыққа ... ... ... бастапқы бірқатар ережелерді қалыптастырады.
Қайта өрлеу дәуірінде (XIV-XVI ғ.) оқу-тәрбие мәселелері жайында "гуманистік" бағыт қалыптасты. Олардың қатарында социал-қиялшылдар француз жазушысы ... ... ... ... Томас Мор (1478-1535), италяндық Томаззо Кампанелла (1568-1639) педагогикалық ойдың көрнекті өкілдері болды. Олар жаңа дәуір үшін жаңа адам қажет деген ... ... ... ... балаларға дене тәрбиесін, эстетикалық тәрбие, математика, астрономия, механика, жаратылыс ғылымдарын ... ... ... беруді талап етті. Олар баланы бағалауды жақтады".
Педагогика ... ... ... өз ... ... ғылыми пән болып қалыптасуына айырықша үлес қосқан чех халқының ұлы ... Ян Амос ... ... Оның "Ұлы ... атты ... ... - ... теориясындағы тұнғыш шығармалардың бірі.
"Ұлы дидактика" - Я.А. Коменскийдің педагогикалық жүйесінде ... және ... ... ... ... Бұл еңбекте ақыл-ой, адамгершілік тәрбиесінің мәселелері, сондай-ақ ұлы педагог ұсынған жаңа мектепті ұйымдастыру мәселелері зерттелді. ... ... ол орта ... ... ... қарсы шықты, мектеп балаға сүйіспеншілікті, адамгершілік жақсы қасиеттерді тәрбиелейтін "адамгершілік шеберханасы" болуға тиіс деген көзқарасты ұсынды.
Педагогика ғылым ... ... ұзақ ... ... ... ... ... оның бала тәрьиесі жөніндегі тәжірибесі, ойлауы да өсті.
Педагогикалық теорияның дамуына одан әрі үлес ... ... ... ... ... ойшылы Джон Локк (1632-1704), француз ойшылдары Клод Адриан Гельвеций (1715-1771) мен Дени Дидро (1713-1784), француз жазушысы, ағартушы-философы, революционер Жан Жак ... ... ... педагог-демократы Иоганн Генрих Песталоции (1746-1827), неміс педагогі Адольф Дистерверк.
XVIII ғасырдағы философ-ағартушылары сияқты педагогикалық ... ... ... үлес ... XIX ... ... Клод Анри ... (1760-1825), Шарль Фурье (1772-1837), Роберт Оуэн (1771-1858). Олар өз дәуірндегі капиталистік қоғамды сынап, адамды адам ... ... жаңа ... ... ... ... ... және орыс халық мектебінің негізін қалаушы К.Д. Ушинскийдің "Балалар әлемі", "Ана - ... ... ... атты ... ... орыс ... әдебиетінің баға жетпес классикалық шығармалары болып есептеледі, әрі оның бұл ... ... ... ... ... қосылды және дүние жүзіне әйгілі де болды.
"К.Д. Ушинскийдің педагогикалық пікірінің ең негізгі мәні - әрбір елде халықтың мақсат-мүддесіне, ... ... ... ... ... болу ... ... халықтың идеясында еді".
Прогресшіл орыс педагогтарының идеялары қазақ халқының ағартушы қайраткерлерінің әлеуметтік-саяси, философиялық және этикалық ... ... ... ... ... ... ... ағартушы-ғалым Шоқан Уәлиханов (1835-1865), аса көрнекті ағартушы-педагог Ыбырай Алтынсарин (1841-1889) және ұлы ақын, ойшыл Абай ... ... өз елін ... ... алға ... ... Олар қазақ халқының азабын жеңілдетудің бірбен-бірі жолы - өнер-білімді, мәдениетті ... деп ... ... ... ... өз ... осы мұратқа жетуге арнады.
Қазақ халқының біртуар ұлдары Ахмет Байтұрсанов, Мағжан Жұмабаев және ... ... ... ... еңбектері өз алдына бір дәуір.
Лингвист-ғалым, ағартушы педагог, тамаша ақын, әрі қоғам қайраткері
А. ... ... ... ой-пікірлері мен көзқарасы, осы саладағы қызметі қазақ халқының ... ... ... әлеуметтік мәні зор. Ол ағартушылық, ғалымдық қызметтеріне, мемлекеттік басқару-ұйымдастыру жұмыстарын ұштастыра білді.
А. Байтұрсынов 1910 жылдардан бастап қазақ графикасымен айналысып, 1912 жылы араб ... ... ... ... ... ... ... жұртшылығына ұсынды.
Қазақ АССР-інің тұнғыш Оқу-ағарту комиссары, қазақ халқының ұлы ақыны Мағжан Жұмабайұлының педагогика саласында атқарған қызметі ұшан-теңіз. атты ... ... ... оқулық кітабы мен 1923 жылы Орынборда басылып шыққан еңбегі қазақстандағы ағартушылық ісінде маңызы зор педагогикалық еңбектер.
Ж, Аймауытов ... ... ... ... оқу орындарында қызмет істей жүріп, жас ұрпақты жаңа рухта тәрбиелеуге, ... әр ... ... ... ... шақырған көптеген еңбектер жазды.
Совет мектебінің ірге тасын қалауда, советтік педагогиканың негізін құрып, дамытуда аса ... ... ... Анатолий Васильевич Луначарский (1875-1935), Надежда Констиновна Крупская (1869-1939), ... ... ... ... болды.
Алдыңғы қатарлы педагогикалық тәжірибе совет педагогикасының алғашқы кезінен-ақ қалыптасты. Бұл бағытта көрнекті совет педагогтері Антон Семенович Макаренко (1888-1939) және ... ... ... ... ... ... ... мекемелерінде оқу-тәрбие жұмысының коммунистік тәрбие теориясына негізделген жүйесін жасап, іс жүзіне асырды.
2.3. Педагогика ... ... және оның ... ... ... ... ... оның басқа ғылымдармен байланысы. Педагогика дамып, тәрбие мен білім беру жайлы ғылыми тарауларға бөліне бастады. ... ... ... негіздері, тәрбие теориясы, дидактика, т.б.
Тәрбие мен оқыту ісінің одан әрі дамуына ... ... ... ... салалары, атап айтсақ, мектепке дегіінгі педагогика, мектеп педагогикасы, педагогика тарихы, дефектология және ... ... ... ... ... беру ... ... мектеп педагогикасы, әскери педагогика, басқару педагогикасы, отбасы ... ... ... ... ... ... ... этнопедагогикасы, әлеуметтік педагогика, кәсіби педагогика, жас ерекшелік педагогикасы т.б. педагогика салалары пайда ... ... ... ... балалар бақшасындағы демек, мектеп жасына дегіінгі балалар тәрбиесін зерттейді.
Мектеп педагогикасы мектеп жасындағы балаларды тәрбиелеу мен ... ... мен ... әдістері мен принциптерін, формаларын, мазмұнын және нетижесін айкындайды. ... ... төрт ... тұрады. Олар:
1. Педагогиканың жалпы негіздері
2. Тәрбие теориясы.
3. Дидактика.
4. Мектептану ... ... - ... ... ... ... ... заңдылықтарын қарастырады. Сондықтан ол "Нені оқыту керек?", "Қалай оқыту керек?", "Не үшін оқыту керек?" ... ... ... ... дидактиканың негізгі міндеттері оқыту процесінің заңдылықтарын ашу, білім берудің мазмұнын анықтау, оқытудық тиімді әдістері мен ұйымдастыру формаларын іздестіру, ... ... ... мен ... ... дуниеге көзқарасты қалыптастыру, олардың өмір тәжірибесіне дайындалу тәжіриберін зәрттеп, шешу.
Педагогика тарихы - педагогика ғылымының жеке бір саласы. Педагогика ... ... ... мен ... ... ... ... - педагогика ғылымынының арнаулы саласы. Дефектология көру, есту, сөйлеу мүшелерінде және ақыл ойында ... ... бар ... ... ... ... ... жетілдіреді.
Дефектология төрт салаға бөлінеді.
Сурдопедагогика - саңырау, мылқау және ... ... ... беру және ... ... ... ... саласы.
Тифлопеда-гогика - көру қабілеті нашар және соқыр балаларды тәрбиелеу және білім беру мәселесін ... ... ... ... ... ... білім және тәрбие беру мәселерін зерттейтін педагогика саласы.
Логопедия- тілінің кемісі бар балаларға білім беру және ... ... ... ... - ... пен ... ... жалпы заңдарын, түбегейлі мәселелерін зерттейді, өмір шындығын танып-білу жөніндегі көзқарастың негізгі жүйесі болып табылады, адамды ... ... ... ... ... ... ... философия тұрғысынан қарағанда, мысалы, теріске шығару зақының мәнін былайша түсіндіруге болады: ескінің орнын жаңа басады, дамудық бір кезеңі ... ... ... ... ... ... даму барысында бір формация екінші формациямен ауысады. Ғасырлар бойы табиғи дамудық негізінде жануарлар мен өсімдіктердің ескі ... жаңа ... ... ... философия әр түрлі заттарды, құбылыстарды, оқиғаларды терең және жан-жақты зерттей білуді талап етеді. Сондықтан ол басқа ғылымдар сияқты педагогиканы ... ... ... отырып, тәрбие және оқыту мәселерін ғылыми тұрғыдан ... ... ... ... ... мен ... ғылымдарының бірігіп зерттеуін қажет етеді.Оларға тәрбиедегі жұртшылықтың рөлі, адамды қалыптастыруды тұқым қуалаушылықтың, ортаның және тәрбиенің рөлі, т.б. жатады.
Педагогика ... ... ... ... ... мен ... мәселелерін әр уақытта психологиялық ғылыми мәліметтерге сүйене отырып зерттейді.
Егер психология ... ... ... ... ... ес, ... т.б.) және ... дербес ерекшеліктерін (темперамент, мінез, қабілет), демек, адам психологиясының даму заңдылықтарын зерттейтін ... ал, ... осы ... терең пайдалана отырып, адамды қалыптастыру үшін тәрбие мен оқыту және білім берудің тиімді әдістері мен ... ... ... ... және ... беру ... ... жас ерекшелігі физиологиясы ғылымына байланысты. Мұғалім балалар ағзасындағы жоғары жүйке қызметін, тыныс алу және қан және ... ... ... ... жете ... ... Ол осы ... сүйеніп, тәрбие мен оқу процесін, әсіресе, дене тәрбиесінің практикалық және теориялық мәселелерін дұрыс шешу жолдарын іздестіреді. Жас ... ... ... ... ... ... ... жүйке қызметінің негізгі заңдылықтарын (қозу, тежелу) жете түсіну педагогикалық процесті ойдағыдай басқарудық ... ... ... ... ... ... байланысты. Мектеп гигиенасы - жас ұрпақтың денсаулығын сақтау, нығайту және дамыту жайындағы ғылым. ... ... әр ... факторларға байланысты. Мектеп ғимаратында, сынып бөлмелерінде ауаның жеткіліксіз болуы оқушыларды бас ауруына, жалпы әлсіздікке, демек түрлі сырқатқа ұшыратады. ... ... ... ... әсер етіп, көру мүшесінің қызметін нашарлатады. Осылардың нәтижесінде балалар сабақ үстінде селқос, сылбыр болып, зейіні нашарлап, ойлау қабілеті ... Бұл ... ... ... ғылымы тәрбиеге байланысты этнографиялық және археологиялық деректерді пайдаланады. Этнография ғылымы - белгілі бір халықтың экономикасын, қоғамдық және ... ... ... зерттейді.
Археология - өткен ғасырдағы ескерткіштер арқылы халықтардың әдет-ғүрпын, мәдениетін зерттейді.
Соңғы кезде педагогика ... ... ... де ... ... - ... ... - басқару өнері. Кибернетика - жас ғылым, ол XX ғасырдық 40-жылдарының аяғында қалыптаса ... ... - ... ... тірі ... және қоғамдағы процестердің жалпы заңдылыңтарын зерттеп басқаратын, олардағы ақпараттарды беретін ғылым. ... ... ... ... ... ... теориясы, бағдарламалау теориясы.
Әлеуметтану(социология) - ғылымы мен тығыз байланысыты. Педагогика ғылымы нақты мәселелерді ... ... ... ғылымы әлуметтік ортаның адамға қатысын қарастырады. Жас ұрпақты тәрбиелеу мәселесін қарастырғанда педагогика ғылымы әлуметтік ортамен тәрбие жайындағы мәліметтерді әлеуметтану ... ... ... ... ... ... ғылымымен тығыз байланысты. Психология психикалық үрдісті (адамның зейінін, ойлауын, есін, қиялын және ... ... ... ... мінез, қабылдауын зерттейді), ал педагогика осы мәселелерді қолданып, жеке тұлғаны тәрбиелеп қалыптастыру үшін пайдаланады.
Педагогиканың методологиялық негізі және ғылыми педагогикалық ... ... ... ... ... және ғылыми педагогикалық зерттеу әдістері
Педагогика - ақиқат ғылыми көзқарас болып есептелетін және объективтік дүниені ... ... және ... ... ... бірден-бір әдісі болып саналатын философия негізінде дамиды. Мысалы: диалектикалық материализм ... ... және адам ... ... ... ... ... қағидаларын басшылыққа ала отырып, педагогика педагогикалық оқиғаларды жалпылама түрде ғана "көшіре" салмайды, ол тәрбиенің ... ... ... ... ... ... анықтайды, тәрбиенің болашағын көрсетеді.
Педагогиканың методологиялық негізі диалектикалық және тарихи материализм болғандықтан, диалектикалық әдіс педагогикалық құбылыстарды ... пен ... ... ... ... өмірдің басқа құбылыстарымен байланыста және өзара әрекеттестікте алып қарастыруды талап етеді.
Методология - дүниені білу ... ... ... ... ... - ... ... әдістерін, белгілі бір ғылымның пәнін (зерттейтін жері) зерттеу кезінде ... ... ... ... ... ... өзінің зерттейтін саласы, оған тән зерттеу әдістері бар. Оның сипаты зерттеу алдында тұрған міндеттерге байланысты.Педагогиканың методологиясы дегеніміз - кез ... ... ... ... ... жататын жалпыға ортақ ережелер, философия заңдары. Кез ... ... ... ... құбылыс туралы жалпы ережелерді қолданып, өзіне тән әдістерін қолданады. "Даму" сөзі - ... ... өз ... ... ... ... дами ...
Педагогика ғылымы да өзінің күш-жігерін, тәрбие, білім беру, оқыту мәселелерін ... ... ... зерттеу әдістері - педагогикалық болмыс туралы зерттеуші жинаған фактілерді және білімдерді талдаудық негізгі тәсілдері. ... ... ... және ... деп ... Теориялық әдістер: ғылыми педагогикалық әдебиеттерді талдау; индукция; дедукция; жіктеу; ... ... ... ... мәліметтерді жинау (бақылау, әңгімелесу, сауалнама, тест); тексеру және өлшеу (шкалалау); ... ... ... статистикалық, графикалық, кесте; баға беру әдістері (өзін-өзі бағалау, рейтингі, педагогикалық консилиум); зерттеу нәтижелерін тәжірибеге енгізу (эксперимент). Зерттеулерде мына әдістер пайдаланады.Педагогикалық ... ... ... әр түрлі жағдайларда көруге мүмкіндік береді.Бақылау арқылы мұғалім өте құнды материалдар алады. Байқағыштық - педагогикалық біліктіліктің көрсеткіші.
Л.Н. Толстой "Мұғалім баланы ... ... ол ... ... ... үшін ... ... керек", - деген.Бақылау нәтижелерінің дұрыс болуы оған сезім мүшелерінің бәрінің қатысуына байланысты.
Күрделі бақылау - зерттеу жұмысында ... ... ... қандай да бір педагогикалық құбылыс мақсатты түрде бақыланып, ол туралы фактілер жиналады.
Бақылау - еңбек операциясының, іс-әрекеттің құрамдас бөлігі. Алынған ... ... ... ... негізгі қызметі - зерттелетін процесс туралы материалдарды талдау, оларға баға беру. Ол танымның бас кезінде жүргізіледі. "Нақты ... ой ... ... ... ... әдіс ... күрделі педагогикалық құбылыс, процестердің байланысы ашылып, ғылымда белгілі құбылыстарға түзетулер енгізіледі.Бақылау тиімді болу үшін басқа әдістермен байланыста қолдану керек. Мысалы, ... ... және ... ... ... ... ... зерттеу объектісімен байланысына қарай тікелей, жанама, ашық, жабық бақылаулар болады.
Бақылаудық бағдарламасы жасалып, болған ... ... ... ... ... ... ... толықтырады. Жанама бақылау зерттеушінің тапсырмасымен жүргізіледі. Мысалы, бастауыш сынып оқушыларының ойындарын, жоғары сынып оқушыларына ... ... Ол үшін ... ... ... береді, бақылаудық табыстылығы, зерттеушінің дайындығына байланысты.
Ұжым болып бақылау кезінде біріншісі - зерттеуші мұғалімнің іс-әрекетін, екіншісі - ... ... - ... оқушылардың іс-әрекетін белгілейді.
Зерттелетін педагогикалық құбылыстардың жасырын жерлеріне енуге мүмкіндік беретін өзін-өзі бақылау. Мысалы: бастауыш сынып ... ... ... өздік жұмысты орындауға кеткен уақытты, үй тапсырмасын қалай орындап жүргендерін жазады. Бақылау нәтижелерінің дұрыстығы ... ... ... ... жеке өзі ... және біреу қарап тұрғандағы мінезі түрліше болады. Сондықтан бұлтартпас ... алу үшін ашық ... ... ... ... бақылау педагогикалық процестің нақты көрінісін береді.Ашық және жасырын бақылау көмегімен алынған мәліметтер оқиғаның толық суретін береді.
Үздіксіз бақылау ... ... ... ... ... толық жүргізу. Мысалы: сабақ, тәрбиелік іс-шара, т.б. объектілер үзіліссіз қаралады.Монографиялық бақылау ... ... ... ... құбылыстар бақыланады. Мысалы: биыл бірінші сыныпқа ңа-былданған оқушыларды зерттеу. Объектілері - оқушының мәдениеттілігі, ой-өрісі, ... ... ... ... ... отырылмаса, жақсы жүргізілген бақылаудық өзі де құндылығын жоғалтады. Бақылауды күнделік дәптер түрінде жүргізген ыңғайлы. Ең әуелі баланың денсаулығы, ... ... ... мамандығы жөнінде қысқаша мәлімет беру керек. Содан кейін бақылау жөнінде жазулар болады. ... ... ... ... ... ... ... уақытында, сыныптан тыс сабақтың кезінде барлығын түгел жазып отыруға мұғалімнің уақыты жоқ. Дегенмен, қысқаша жазып отыру керек болады. Оқушылардың айтқан ... ... ... ... тән ... ... ... сөзбе-сөз жазған жөн.Әңгіме әдісі. Бақылау мәліметтері әңгіме әдісі арқылы түскен деректермен ... Оның ... ... ... ... ... жеке адамдардық дербес ерекшеліктерін ескеруді керек етеді. Себебі, кейбір оқушылар мұғалім ... ... ... ... ... ар ... ойын айтпайды. Сондықтан әңгімелесуге мұғалім алдын ала дайындалу керек. Жауаптар дәптерге ... ... ... ... ... ... болады. Әңгіме Бақылау және экспериментпен ұштасса, нәтижелі болады.
Педагогикалық эксперимент - педагогика ғылымындағы негізгі әдіс.
Эксперимент - оқыту және ... ... да бір ... ... ... ... сынақтан өткізу. Педагогикалық эксперименттің негізгі міндеті - педагогикалық ықпал мен оның ... ... ... ... ... өткізер алдында белгілі бір педагогикалық әдіс-тәсілдің тиімділігі туралы ғылыми гипотеза айтылады. Ғылымға сүйеніп жасалған, ... ... ой - ... деп ... ... көп оқушылар қатысады. Жергілікті, микроэксперименттерге аз оқушы ... ... ... ірі ... ... ғылыми мекемелер және білім беруді басқару органдары өткізеді. Мысалы, XX ғасырдық 60-жылдарында балаға алты ... ... ... ... беру ... ... оған көп оқушылар қатысқан эксперимент өтті. Нәтижелері жақсы болған соң ... алты ... ... білім алуға көшті.
Ойдағы эксперимент - іс-әрекетті санада жасау. Жасанды жағдай - бір не бірнеше оқушыны ұжымнан бөлу. Эксперимент педагогикалық жұмыстың ... да бір ... ... ... қорытынды болғанда өткізіледі.
Тексеру эксперименті, ғылыми педагогикалық зерттеу институттары шығарған оқулықтарының ... ... ... тексеру эксперименті арқылы зерттейді. Мектептегі озат тәжірибелерді зерттеу ... ... ... ... анықтау үшін тексеру эксперименті қолданылады. Мысапы, педагогикалық ғылыми-зерттеу институттары жаңадан шығарылған оқулықтардың, бағдарламалардың тиімділігін тексеру эксперименті арқылы зерттейді. Оқу мен ... ... ... ... ... мен ... жаңадан құру үшін арнаулы эксперимент жүргізіледі, оны жасампаз эксперимент дейді.
Мақсатына ... ... ... ... нақтыландырушы деп бөлінеді. Озат және көпшілік тәжірибені зерттеу процесінде жасалған гипотеза тексеріледі. Жасампаз, өзгертуші ... ... ... ... ... ... ... жүргізу үшін бір немесе бірнеше оқушыны ұжымнан бөліп алу керек.
Табиғи эксперимент ... үшін ... ... оқу- ... басқару жұмысының күнделікті жоспарына енгізеді. Зертханалық эксперимент арқылы ... ... ... ... ала тексеру үшін жасанды жағдайлар жасайды. Ол рөлдік ойынға ұқсас, себебі тәжірибедегі керек модель тексеріліп, табиғи экспериментке ... үшін ... ... ... ... ... түзетіліп, табиғи экспериментте қолдануға әзірленеді. Табиғи педагогикалық процестің нақты жағдайында жаңа үлгі бойынша тәрбие, ... ... ... ... ... ... ... құжаттарға сүйеніп зерттеуге болады. Мұрағат мәліметтері, сынып журналдары, оқушы күнделіктері, сыныптың оқу-тәрбие жоспары, үйірме жұмыстарының жоспары мен есеп, үйірме мүшелерініңбаяндамалары, ... ... ... мектептің жылдық есебі, мұғалімдердің озат тәжірибесі негізіндегі әдістемелік баяндамалар және тәрбие жұмыстарының тақырыптарына жазылған баяндамалар мен ғылыми ... ... ... ... ... ... мәліметтеріне сүйеніп зерттейді. Оқу жұмысының жетістіктері менкемшіліктерін ... ... ... ... ... ... ... зерттеу. Оқушылардың жазба, бақылау және графикалық жұмыстары, суреттері, пәндер бойынша дәптерлері, әр ... ... ... ... мен ... және ... сабақтарында жасаған заттары зерттеушіні кейбір қажетті мәліметтермен қаруландырады. ... ... ... ... және еңбекке көз-қарасын, тәжірибелік даярлығын, мұғалімдердің де іс-әрекетін ... ... ... ... өз бетімен жұмыс істеуінің жаппай және дербес орындайтын жұмыстарын ... ... және осы ... дидактикалық мәселелерді қолданудық тиімді жолдарын іздестіреді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қорыта айтқанда, Қазақстанда педагогика ғылымы XX ғасырдық екінші жартысынан бері тез қарқынмен дамыды.
Қоғам мен мемлекеттегі ... ... ... ... ... ... ... мен таптардың идеологиясы негізінде түсіндіріледі; бұл тұрғыдан педагогика мемлекеттік ... ... ... саясаттану ғылымының заңдылықтарына сүйене отырып, адамның саяси сана субъектісі ретінде қалыптасуының шарттары мен механизмдерін белгілейді, саяси идеялар мен ... ... ... мүмкіндіктерін нақтылап, ашып отырады. Педагогиканың басқа ғылымдармен байланыстарын талдауға сала отырып, оларды пайдаланудың келесі формалары анықталған:
- басқа ғылымдардың ... ... ... ... мен қорытындыларының педагогикада пайдалану;
- бұл ғылымдарда қолданылатын зерттеу əдістерін шығармашылықпен қабылдап, меншіктеу;
- ... ... ... қызметі физиологиясы, əлеуметтану жəне басқа да ғылымдар зерттеулерінің нақты ... ... ...
- ... ... жəне көптарапты зерттеуде педагогиканың қатысуы.
Жекеленген əдістемелер - оқудың жалпы заңдылықтарын жəне ... ... ... ерекшеліктерін зерттеуші пəн дидактикасы. Педагогика тарихы - əрқилы тарихи дəуірлердегі педагогикалық идеялар мен білімдендіру тəжірибесін зерттейтін ... ... ... ... жаңа ... жіктелу процесі белсенді түрде жалғасын табуда. Соңғы жылдардың өзінде педагогиканың бұрын болмаған салалары өзінің қажеттілік маңызымен көзге ілінуде: ... ... ... педагогика, əлеуметтік педагогика ж.т.б.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:
* Әбиев Ж.Ә., Бабаев С.Б., Құдиярова А.М. Педагогика: Оқу құралы. Жалпы ... ... ... А.М. - ... ... -2004. -448 бет.
* Сапарғалиев Г. Оқушыларға праволық тәрбие беру туралы. -А., 1988.
* Смайылова М. Тәрбие жүмысын жоспарлау туралы. //Қазақстан ... №10, 1988. 29-30 ... ... Н. О ... ... ... руководителя. -Минск, 1978.
* Сабыров Т. Оқыту теориясының негіздері. - Алматы, Қазақстан Республикасы Білім министрлігі баспаханасы, 1992.
* Сабақберутаімділігін артгыру/Қүрастырган Б. ... -А, ... ... А. Р. ... ... негіздері. -Алматы, 1991 ж.
* Уишнский К. Адам-тәрбие нысанасы. ... ... Орыс ... 8 ... Ұзақбаева С. Эстетикалық және экономикалық тәрбие негіздері. -А., 1991.
* Ұзақбаева С. ... ... ... ... халық дәстүрі. -А., 1990.
* Ұстаздың шеберлікке жету жолдары. /Құрастырған Ж. Нүржанова. -Алматы, 1991.
* Фролова Г. Организация и ... ... ... с детьми и подростками. -М., 1986.
* Харламов Н. Педагогика, -М., 1990.
* Хрипкова А, ... Д. ... ... -А., 1988.
* Шешенханова М. Мектеп басқарудың демократиялық алғы-шартгары //Қазақстан мектебі ... 1993.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Жәбірленуші тұлғасының психологиялық анализі"6 бет
Нарықтық экономикадағы инновация13 бет
Ғылыми зерттеу жұмыстарын жүргізудің дайындық кезеңі5 бет
Қазақ әдеби тілі функционалдық стильдер жүйесі29 бет
Қазақстан Республикасындағы білім мен ғылым интеграция үрдістері43 бет
«Өлең бунақтарының таңдамалы және талғамалы орындары (А.Байтұрсыновтың "Әдебиет танытқыш" еңбегінің "Өлең ағындары" тарауы).»6 бет
А.Байтұрсынов – қазақ әдебиеттану ғылымының негізін салушы туралы15 бет
Абай және қазіргі заман, Шоқан және географиялық детерминизм, Фрейд және психоанализ, Ницше және аса кушті адам6 бет
Адамның мәдени тұлға ретінде қалыптасуы7 бет
Алғашқы қауымдық қоғам, оның дамуы және ыдырауы24 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь