Математика сабағындағы дидактикалық материалдың маңыздылығы.

Мазмұны
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
І ТАРАУ
1.1.Математика сабағындағы дидактикалық материалдың маңыздылығы ... ...5
1.2.Математика сабағындағы құрал . жабдықтар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...8
ІІ ТАРАУ
2.1.Арифметикалық амалдарды меңгерудегі көрнекілікті қолдану негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .11
2.2.Бастауыш сыныпта математиканы оқытудағы көрнекіліктің түрлері мен рөлі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .16
ІІІ ТАРАУ
3.1.Арифметикалық амалдарды оқытудағы көрнекілікті пайдаланудың әдістемесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 19
3.2.Арифметикалық амалдар мен олардың қасиеттерін меңгерудегі көрнекі құралдар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..24
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...29
Кіріспе
Қазіргі заманғы ғылыми - технологиялық үрдістің қарқыны білім беру жүйесінің алдына үлкен міндет қойып отыр. Оқушыларды жан-жақты тұлға ретінде дамыту, олардың танымдық, шеберлік белсенділіктерін арттыруда мұғалімнің жұмысының ғылыми негізде ұйымдастыруылуы маңызды рөл атқарады. Жаңа ғасыр қоғамды қайта құру жағдайында Қазақстан Республикасының білім беру саласындағы басты міндеттердің бірі – ұлттық ерекшеліктерді еске алып, жас ұрпаққа білім мен тәрбие беру ісін дамыту және жетілдіруді басты мақсат етіп отыр. Білім мен тәрбие берудің негізі жалпы білім беретін мектептердің педагогикалық процесін жақсарту кезек күттірмейтін мәселе десек, бастауыш мектеп – соның бастауы.
Мұғалімнің оқыту процесін жетілдіре түсудегі жұмысының бір түрі- сабақтың формалары мен оның құрылымын дамыту, оқытудың жаңа әдістерн талмай іздестіру.
Көрнекілік оқушыларға заттардың өзін немесе олардың бейнесін тікелей көріп байқауға мүмкіндік береді. Оқытуда нақты білім алу – көрнекілікке, сезінуге, бақылау әрекетіне негізделеді. Бұл қағидаларының негізгі талаптары: көрнекілікті белгілі мақсатқа байланысты қолдану; көрнекілікті қолдану – оқушылардың бақылау әрекетін ұйымдастыруды керек етеді; көрнекілікті қолданудың маңызды бір шарты – мұғалімнің образбен өзінің сөзін дұрыс байланыстыра алуында.
Көрнекілікті артық қолдануға болмайды, ол оқушылардың теориялық ойлау процесінің дамуына кедергі болмау керек. Көрнекілік құралдардың түрлерін оқу пәндердің және оқушылардың жас ерекшеліктеріне сай қолдану.
Математика сабақтарында білім берудің барлық негізгі қағидалары бір – бірімен байланысты жүзеге асырылады: саналық, көрнекілік, жүйелік, беріктік, жас ерекшеліктерінің ескерілуі, жекеше қарым – қатынас т.б. Математиканы оқытуда көрнекілік қағидаларының рөлі ерекше. Көрнекілікті алғаш зерттеп, оған мәнді үлес қосқан Я.А.Каменский, К.Д.Ушинский т.б.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. Абілқасымова А.Е., Көбесов А.К. Математиканы оқытудың теориясы мен әдістемесі. -Алматы, 1998.
2. Абілқасымова А.Е. Математиканы оқытудың теориясы мен әдістемесі. -Алматы, 2004
3. Бидосов Б.Е. Математиканы оқытудың әдістемесі. -Алматы, 1995.
4. Бенерджи Р.Б. Теория решения задач. Подход к созданию искусственного интеллекта. –М., Мир. 1982.
5. Василевский А.Б. Обучение решению задач. –М.,Выш.шк., 1989.
6. Вопросы преподавания алгебры и начал анализа в средней школе. Сб. ст. / Сост. Е.Г. Глаголева и др. –М.,1981
7. Внеклассная работа по математике в IV-V классах / А.С. Чесноков и др. Под.ред. С.И.Шварцбурда. –М. 1981.
8. Выбор методов обучения в средней школе. Под ред. Ю.К. Бабанского. –М., 1981.
9. Глейзер Г.И. История математики в школе. 4-6 классы. Пособие для учителей. –М., Просвещение. 1981.
10. Глейзер Г.И. История математики в школе. 7-8 классы. Пособие для учителей. –М., Просвещение. 1982. 11. Глейзер Г.И. История математики в школе.
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
..................................................3
І ТАРАУ
1.1.Математика сабағындағы дидактикалық материалдың маңыздылығы.......5
1.2.Математика ... ... ... ... ... ... ... қолдану
негіздері...................................................................
..........................................11
2.2.Бастауыш сыныпта математиканы оқытудағы көрнекіліктің түрлері мен
рөлі........................................................................
.............................................16
ІІІ ТАРАУ
3.1.Арифметикалық ... ... ... ... ... мен ... ... меңгерудегі көрнекі
құралдар....................................................................
..............................................24
Қорытынды...................................................................
.........................................26
Пайдаланылған
әдебиеттер..................................................................
.................29
Кіріспе
Қазіргі заманғы ғылыми - технологиялық үрдістің қарқыны білім беру
жүйесінің алдына ... ... ... ... Оқушыларды жан-жақты тұлға
ретінде дамыту, олардың танымдық, ... ... ... ... ... негізде ұйымдастыруылуы маңызды рөл атқарады.
Жаңа ғасыр ... ... құру ... ... ... ... ... басты міндеттердің бірі – ұлттық ерекшеліктерді еске ... ... ... мен ... беру ісін ... және ... ... мақсат
етіп отыр. Білім мен тәрбие берудің негізі жалпы ... ... ... ... ... кезек күттірмейтін мәселе десек, бастауыш
мектеп – ... ... ... процесін жетілдіре түсудегі жұмысының бір түрі-
сабақтың формалары мен оның құрылымын дамыту, оқытудың жаңа ... ... ... ... өзін ... ... бейнесін тікелей
көріп байқауға мүмкіндік береді. Оқытуда нақты білім алу – көрнекілікке,
сезінуге, ... ... ... Бұл ... ... ... ... мақсатқа байланысты қолдану; көрнекілікті
қолдану – оқушылардың бақылау әрекетін ұйымдастыруды ... ... ... ... бір ...... ... өзінің
сөзін дұрыс байланыстыра алуында.
Көрнекілікті артық қолдануға болмайды, ол оқушылардың теориялық ойлау
процесінің дамуына кедергі болмау керек. Көрнекілік ... ... ... және ... жас ерекшеліктеріне сай қолдану.
Математика сабақтарында білім берудің ... ... ... бір ... ... жүзеге асырылады: саналық, көрнекілік, жүйелік,
беріктік, жас ... ... ... ...... ... оқытуда көрнекілік қағидаларының рөлі ... ... ... оған ... үлес қосқан Я.А.Каменский, К.Д.Ушинский т.б.
І ТАРАУ
1.1 Математика ... ... ... ... ... ... білу ... оларды дұрыс таңдап
алуына және оқытуда тиімді түрде пайдалануға, ... ... ... бірге көрнекі құралдарды дайындап алуына ... ... оқу ... табиғи және суретті құралдар деп бөлу қабылданған.
Математика ... ... ... көрнекі құралдарға айналадағы
өмірден алынған ... ... ... ... ... ... ... көрнекі құралдар ішіне бейнелік ... ... ... ... ... суреттер, фигуралардың қағаз бен картоннан
жасалған кескіндері, ... ... ... ... ... ... ... құралдың екінші бір түрі шартты ... ... ... ... ... ... суреттер,
сызбалар. Суреттік көрнекі құралдар да жатады. ... оқу ... ... ... тақта.
Көрнекі құралдарды пайдалану тұрғысан алғанда жалпы сыныптық және
жекелік деп бөлінеді. Жалпы сыныптық ... ... ... ... ... ... ... демонстрациялық деп атайды). Жекелік көрнекі
құралды әрбір оқушы жеке ... ... ... ... және ... мазмұны жөнінен бірдей және айырмашылығы тек үлкен – ... ... ... ... модельдері, кеспе цифрлар, сызба
құралдары т.с.с. Дайындау ... ... ... ... баспахана
тәсілімен немесе фабрикада дайындалған және мұғалімнің немесе балалардың
өздері ... ... ... құралдар деп бөлінеді. Қолдан жасалған
құралдар дайын ... ... ... ...... ... әр ... суреттер мен сызбалар, құрастырмалы геометриялық фигуралар,
цифрлар мен жеке ... ... ... кестелер, көбейту мен қосудың
электрлендірілген кестелері т.б. көрнекі құралдарды жасауға ... ... ... ... ... және тәрбиелік маңызы зор, білім
мен біліктерді саналы түрде және ... ... ... бір ... ... ... Мысалы, қағаздан тік бұрыштың моделін
жасағанда және жылжымалы бұрыштың ермексазбен бекітілген екі ... ... ... ... жөнінде түсінік алады; сызықтық ... ... ... ... ... дайындағанда,
оқушылар ұзындық бірліктері және аудан жөнінде көрнекі түсінік алады.
Өздері ... ... ... ... ... ... екі ... иллюстрациялауға арналған құрал) бала еңбекті құрметтей ... ... мен ... оқып үйрену үшін көбінесе
арнаулы көмекші құралдар пайдаланылады. Мұндай құралдар кейде, нәрселердің
өзіне немесе айналадағы ... ... ... ... ... болып шығады.
Математика сабақтарында көрнекілікті дұрыс пайдалану айқын кеңістікті
және санды түсініктердің, ... ... ... ... ... ойлау және сөйлеу қабілетін ... ... ... және ... ... кейін практикада
қолданылатын, тұжырымдарға келулеріне көмектеседі. ... ... ... көрнекілікті пайдаланғанда бірқатар әдістемелік талаптарды
орындаған жөн ... ... ... ... сабақтың мақсатына сәйкес
іріктелуі тиіс көрнекі құралдарды пайдаланғанда оқушылардың оларды дұрыс
қабылдауын қамтамасыз ету үшін, ... ... ... ... ... жөн; ... көрнекі құралдар шамадан тыс көп болмағаны яғни
мақсатқа жетуге қажеттілерін ғана пайдаланған маңызды. Егер ... ... ... ... көрсетілуі керек болса, олардың ... бір ... ... ... ... ... ... кезінде мұғалімнің өзінің баяндауы мен көрнекілікті үйлестіруі
елеулі роль ... ... ... екі ... белгілі.
Біріншісінде көрнекі құрал мұғалімнің түсіндіруінен бұрын көрсетіледі. Бұл
жағдайда мұғалім оқушылардың ... ... ... ... ... алуына жетекшілік етеді. Екіншісінде көрнекі құралды
көрсетуден бұрын мұғалім оқу материалын ... Бұл екі ... ... ... ол қажетті білімді меңгеруді қамтамасыз етумен
бірге, оқушылардың ... ... ... ... ... құралдарды шамадан тыс қолдану оқушылардың ойлау қабілетіне
кері әсер ететінін ескерген жөн.
1.2 Математика сабағындағы ...... ... практикасы бұл қағиданы жүзеге асыруға бағытталған
арнайы ... ... ... ... ... ... ... фигуралардың әр түрлі
моделін көрсету ... үшін ... ... да, ... олардың
кеңістік қиялын дамытуға кері әсер етуі мүмкін, яғни ... ... ... ... ... ... ... сызбаларды
қарастыру) орын беруге тиіс.
Сонымен, педагогикалық технологияның ... ... тобы бұл ... ... қызметтерінің өзара қарым-қатынасын реттейтін, бір жүйеге
келтіретін заңдылықтар. Көп жағдайда, мұғалім ... ... ... ... ... да, оқушылардың ... ... ... тыс ... ... ... ... өз
мақсатына жетуге ешқандай технология көмектесе алмайды.
Мұғалімнің қызметі ... ... ... мен ... ... олардың құралдары мен іске асу шарттары т.б.) оқушының қызметі
мен іс-әрекетіне (оның мақсаттарына, ... ... ... т.б.) ... келуі шарт. Тек осы негізде ғана мұғалім
педагогикалық ықпал құралдарын таңдап, оларды іске асыра ... ... да ... ... әлеуметтік, экономикалық және мәдени
салаларындағы өзгерістерге икемделіп отырған. Әр ... сай ... ... ... ... мәселелері де өзгеріп, жаңа
сұраныстарға бейімделген.
Дәл қазір адамның ақыл-ой, ... ... ... артуда. Мұндай күрделі міндеттерді шешудегі орта ... ... алар орны ... ... ... ... ... сатыларында нәтижелі дамуын анықтайтын негіз бастауышта қалатындығы
баршаға белгілі.
Білім беру саласындағы жаңалықтар:
1. ... ... ... мен бағдарламалардың өзгеруі.
Қазақстан білім беру тұжырымдамасында "Білім беру үлгісіне орта білім
беру деңгейінің өте жоғары болуы тән. Бұл ең ... ... ... ... арқылы жүзеге асырылады"- деген. Осыған орай, әр ... ... ... ... ... ... ... дәрежесі
анағұрлым жоғары болуын, ғылым негіздерінің бәрі ... ... ... ... ету ... әр ... ... жүзеге
асырылуда. Бұл тақырып бойынша материалдар жинақтауда Д. Нұрпейсова
атындағы орта мектептің көп ... бері ... етіп келе ... ... ... бірі Ибрагимова Тұрғангүл, Пономарева Людмила, Турисова
Шолпан, Мадыбекова Анар деген апайлардың математика сабақтарына ... ... ... әдістерімен таныстым.
Зерттеу әдісі - жұмысты орындау ... ... ... салыстыру, байқау және эксперимент тәсілдерін пайдалану болды.
Зерттеу объектісі - балалардың математика ... ... мен оны ... ...... сынып оқушыларына математиканы ... ... ... ... беру; олардың ынта-жігерін, ... ... ... пәнге деген қызығушылығын
қалыптастыру.
Зерттеу ... - ... ... ... мәселелерінде
әдебиеттерге шолу жасап, мәселелерді зерттеп, ... ... ... ... ... ... көрнекі құралдар
көмегімен, белгілі жүйе бойынша дамыту жолдарын белгілеу.
ІІ ТАРАУ
2.1.Арифметикалық амалдарды меңгерудегі көрнекілікті ... ... ... ... ... принципін жүзеге асырудың
өзіндік ерекшелігі бар. Баланың ... ... ... оның ойлау әрекеті
негізінде жинақталады. Оқу-көрнекі құралдарын оқушылар пайдалана отырып,
алғашқы жалпылау және қарапайым байланыстарды ... — бұл ... ... ... ... ... сөз, ... сурет, сызба, схема т.б. бола алады.
XVII ғасырдың ... Ян Амос ... ... көрнекілікке
қойылатын талаптарды негіздеді. Оның айтуынша, ақыл- ойға ... ... оған ... ... қонбайды. Сондықтан, оқуда ... ... ... ... сол ... ... байқаудан бастау керек
деген. Коменсісийдің ойынша, білім түйсікке негізделуі керек. ... ... ... ... есте ... ... ... дәлелдеді.
Я.А.Коменский былай деген: "Мұғалім үшін алтын ереже — бала ... ... ... ... ... ... әсерлерін туғызып білдірген жөн:
көруге болатынды көзге ... ... ... нәрсені құлақ түріп тыңдасын,
иесін иіскеп білсін, ... ... ... қолына ұстап қаттылығы мен
жұмсақтығын, тағы-тағыларын байқат. Кейбір нәрсені түрлі сезім мүшелерімен
бірдей ... ... ... ... ... XX ... ... ол балаларды оқытуда ең бағалы ... деп ... ... ... ... ... оқыту әдістеріне зерттеулер
жүргізіп, көрнекілік ... ... ... ... ... дамытуға көрнекіліктің бір жағынан,
көптеген нәрселер мен құбылыстарға анағұрлым ... ... ... ... ... ал ... жағынан ұжымдарды деректендіруге
септігін тигізетін түрлерін қолдануға жәрдем етеді. Көрнекі құралдардың бұл
мүмкіншіліктері ... ... ... ... "Әр алуан
нәрселерімен және геометриялық фигуралар модельдерімен жанаса, ... ... ... ... ... ... материалдан
жасалғандығына, түр-түсіне, салмағына және т.с.с ... ... ... ... ... айқындайды "-деп жазған.
Қазақстандағы ұлы ағартушылардың қазақтың алдыңғы қатарлы ... ... мен ... ... ... орын ... Соның бірі
Абай өзінің шығармаларында ақыл-ойды дамытып, ғылыми ... ... атап ... Ол үшін ... ... ес, мінез-құлық, қиял, ерік-
жігер сияқты психикалық процестерді дамыту керек - деді. Ұлы ... " ... ... ... құлақпен естіп, қолмен ұстап, тілімен татып,
мұрынмен иіскеп, тыстағы дүниеден хабар алады " ... ... ... ... ... ... ... заттардың негізгі
белгілері мен ерекшеліктерін білуді ... ... ... деректерді есте берік сактауға ыкпал жасайды. Окушылар
оқылатын нәрсе — ... ... ... ... ... келеді. Сондықтан,
көрнекілік оқушылардың назарын белгілі бір ... ... ... оқу ... ... ғана ... ... Педагогика
классиктері байқаудың абстрактілік ойлаумен тығыз ... ... ... ... ... ... ... бағытталуы тиіс.
Я.А.Коменский өз сөзінде былай деген: "Егер ... ... ... сезімдерді мұқият түрде қадағаламаса, сыртқы сезімдер бос, құрғақ
материал болып қалуы мүмкін". Осы ... ... мен сөз ... ... ... мәселесін шешуде академик И.П.Павловтың адам санасындағы
бірінші және ... ... ... өзара байланысы жөніндегі, яғни
бірінші сигнал қоршаған ортадан келетін накты материалдар, екінші сигнал —
сөз сөйлеу.
Екінші сигнал ... ... ... ... ... ... сөзбен ойлану дамыған сайын екінші сигнал системасының
функциясы өсе береді. Бірақ сөз сөйлеу қоздырғыштары ... ... ... ... тек сөйлеу, сөз сөйлеу қайталана берсе, ол
адамды ... ... ... ... Сонымен бірге, бірінші сигнал
системасы ... ... ... сөз ... ... ... ол зат
нәрселерді қабылдау, сезіну дәрежесінде ғана қала ... ... ... ... Математика нәрселердің өзімен айналадағы өмір
құбылыстарын ғана емес ... ... ... ... мен сандық
қатынасын" (Ф.Энгельс) зерттейді. Сондықтан, математиканы оқытқанда дәл осы
жақтарын айырып, алуға тырысады; ... ... ... ... қала ... ... ... мен операцияларды оқып үйрену
үшін көбінесе арнаулы көмекші құралдар пайдаланады. Мұндай ... ... ... ... айналадағы өмірден алынған жағдайларға қарағанда
анағұрлым көрнекі болып ... ... әр ... дидактикалық қызметіне ... ... ... ... үстінде комплексті түрде
қолданылуы қажет болады. Тек осы жағдайда ғана ... ... ... танымдық міндетті шешу бағытында максимадды әсерлілікке қол жеткізуге
болады. Көрнекіліктің әр түрлі құралдарын комплексті ... ... оның ... үстінде әр алуан анализаторлардың бірлесіп жүмыс
істеуін қамтамасыз ете алуына да байланысты. Бұл жай ... ... ... ... ... ... пен ... аясында біріккен тітіркендіргіштердің белгілі
комплексі ретінде бір сыпыра анализаторларға әсер ... ... ... ... нерв ... тиісті топтарымен уақытша
байланыстар пайда болады" — деп ... ... - ... өзі ... ... ... ... сезінуіне логикалық екпін туғызады. Сонымен бірге
көрнекілік қүралдарының әлденеше түрін тек оқылып жатқан құбылыстың ... ... ашып ... ал оның ... ... тек белгілі
бір түрімен сенімді ... және ... ... ... ... ... ... құралдарды іріктеу кезінде олардың лирикалық екпінін әрбір оқу
пәнінің өзіндік ерекшелігімен және әрбір сабақтың мазмұнымен салыстырып ... Бұл ... ... ... ... тыс ... ... онсыз әсерлі түрде таныту мүмкін емес, абстрактілі ойлауды ... ... ... өте мол ... көп жағдайда оқушылар зейінін
шашыратады, олардың зейінін тақырыптың ... ... ... ... ... өзі, ... ес ... көрнекілік – образды қабылдаудан
гөрі, сөздік-логикалық қабылдауға бейім болатындығымен айналысқанда орын
алады" — дейтін ... ... ... ... ... құралдар
мен мұғалім сөзін ұштастыру проблемалары Л.В.Занковтың "Мұғалім сөздері мен
көрнекі саналы түрде ұғынуға және ... ... ... ... ... ... ... ұштастырудың алты формасы
бар, атап айтқанда:
1-форма: ... ... ... ... ... ... ... объектінің бейнесі туралы, оның тікелей қабылданатын
қасиеттері мен қатынастары туралы білімді алады.
2-форма: ... ... ... ... өздері көрнекі
объектілерге жасаған бақылаулары негізінде балаларды құбылыстар арасындағы
қабылдау процесіндегі көзге көріне ... ... ... ... бейнесі туралы, оның тікелей қабылданатын
қасиеттері мен қатынастары ... ... ... ... ... алады, ал көрнекі құралдар сөзбен берілген мәліметтерді
қабылдау қызметін аңғарады.
4-форма: окушылар көрнекі объектіге ... ... ... ... ... ... оқушылар тікелей қабылдай алатын жағдай
болмағандағы байланыстар туралы хабарлайды, яки ... ... ... біріктіреді, жинақгайды.
5-форма: не сөз жәрдемімен немесе көрнекі түрде көрсете отырып мұғалім
окушыларға қолда бар объектілермен жұмыс ... ... ... ... ... ... ол ... орындалу әдістеріне
қатысты нүсқау береді.
6-форма: педагог сөздің жәрдемімен ... ... бар ... ... ... ... ... әдістері жайында нұсқау береді,
мұның өзінде мұғалімнің нұсқауы ... ... ... ... ... математиканы оқытудағы көрнекіліктердің түрлері мен
рөлі
Бастауыш кластарда оқу-көрнекі құралдарын математика ... рөлі өте зор. 1-5 ... ... және ... ... ... масса, уақыт, баға, аудан бірліктері, бөлшек ... ... ... ... ... ... бірге, балалар
алгебралық және геометриялық материалдан ұғым алады. Оқыту процесінде оқу-
көрнекі құралдарының атқаратын міндеті мен ... ... ... ... ... сабақта шығарылатын дидактикалық есептерге және
оқушылардың дайындығына тығыз байланысты ... ... ... оқу - ... құралдарын 3 топқа бөліп қарауға болады:
1-топқа: сандар ұйымын меңгеруге, есептеуді, сандарға амалдар қолдану
және арифметикалық амалдардың ... ... ... ... геометриялық материалдарды оқып үйренуге көмектесетін
құраддар;
3-топқа: ұзындық масса мен ... ... ... бірлестіктерін
оқып үйренуге көмектесетін құралдар кіреді.
Жаратылыс көрнекілігі — ... ... бар ... хайуанаттар, минералдармен т.б.) класта және мектептен тыс
жерлерге (табиғатқа шығып, экскурсия жасау кезінде және т.б.) ... ...... дүниенің көлемдік бейнесін беру мақсаты
бар (фото суреттер, картиналар, диафильмдер, диопозитивтер).
Дыбыстық көрнекілік — дыбыстық бейнелерді, дыбыстық ... ... ... құралдарын пайдалану және дыбысты кино жатады.
Символикалық және графикалық көрнекілік — абстрактлы ойлауды дамытуды
әсер ... ... бұл ... ... ... болмысты шарты қорытылған
символикалық түрде көрсетеді (бүған: схемалар, ... ... ... оку ... ... және ... ... болып бөлінеді.
Математика сабағында пайдаланатын табиғи көрнекі ... ... ... ... ... қарындаштар, шыбықтар, кубиктер,
т.с.с. жатады. Суретті көрнекі құралдар ішінен ... ... ... ... ... ... ... мен фигуралардың
қағаз бен картоннан ... ... ... ... ... түрлерін білу мүғалімнің оларды дұрыс таңдап алуынан және
оқытуда тиімді түрде пайдалануға, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді. Көрнекі құралдарды
пайдалану тұрғысынан алғанда жалпы кластық және ... деп ... ... ... ... бүкіл класс болып пайдаланады (оларды
демонстрациялық деп ... ... ... ... әрбір оқушы жеке
пайдаланады. Көбінесе жалпы кластық және жекелік құралдар мазмұны ... және ... ...... ғана ... ... ... кеспе цифрлар, чертеждік инструменттері т.с.с.
Жалпы кластық құралдарды да, ... ... ... да, ... ... болу үшін дұрыс орналастырудың рөлі зор, мысалы,
цифрларды жалпы кластық және ... ... ... ... ... және ... құралдарды оқу процесінің барлық кезеңдерінде қолданылады:
жаңа ... ... ... ... ... ... ... және
дағдыны қалыптастыру кезінде, үйге ... ... ... кезде,
өткенді кайталау кезінде қолданылады. Дайындау тұрғысынан алғанда көрнекі
құралдар баспахана тәсілімен немесе фабрикада ... және ... ... ... ... ... көрнекі құралдар деп бөлінеді.
Көрнекі құрал білім көзі ретінде ... ол ... ...
жалпылама қорытынды жасауда — негіз болып табылатынын атап көрсетіп,
негізгі емес ... ... ... ... ... Егер көрнекі құралдар
қажет емес тұста қолданылатын болса, онда ... ... ... ... ... оның зияны тиеді. Оқытуда ... ... ... ... ... және окушылардың ойлау
қабілетінің дамуына әсерін тигізеді.
ІІІ ТАРАУ
3.1 Арифметикалық амалдарды ... ... ... ... ... және одан ... ... оқып-үйренудің
жетістігі негізінен балалардың 10 көлеміндегі нөмірлеуді және арифметикалық
амалдарды игеру сапасына байланысты. Біріншіден, 10-ға дейінгі ... ... ... санаулардың негізгі себебі бірінші ... ... ... ... ... ... 1 жүздіктен 10 жүздікке дейінгі санау т.с.с.
жай бірліктерді ... ... ... Екіншіден, 10 көлеміндегі
сандарды қосу таблицасын жақсы білмейінше, көп ... ... ... ... ... Сан ... оқып-үйренудің міндеті-тек балаларға
натурал қатардың ... ... ... ... таныстыру (оларды атау,
жазу, алдыңғы және кейінгі сандардан шығарып алу) ғана емес, сонымен ... ... ... пайда болуына, оның көзінің алдындағы санға және ... ... ... ... ... не екендігін балалардың санасына
жеткізу болып табылады. ... ... он ... ... ... ... ... ерекше көңіл қоярлық бір өзгешілігін ұмытпау керек.
Бұл жастағы балалар ылғи іске ... ... ... ұзақ ... отыра алмайды және баланың назары тұрақты болмайды, көңілі
бірден-бірге ауып ылғи ... ... ... ... ... отырады.
Оқудың бұл сатысында көрнекі құралдар мен ... ... ... ... ... ... ... көрнекі және
белсенді түрде түсіндіруге көмектесетін әдістің бірі ... ... ... ... үшін ... нәрселердің суретін салуға болады, мысалы ... ... ... ... алманың суретін салу және бояу
дәптермен жүмыста ұсынылады. Бірінші ондық сандарын оқып-үйрену ... ... ... ... ... ... ... мен дамуына
сүйену керек болады. Сондықтан, бірінші ... ... ... математикалық білімі мен ұғымының бар екендігін анықтап, соған
негіздеп ... ... құру ... ... ... ... оқып-
үйрену, санауға — ("артық", "кем", "тең", ... ... ... ... ... ... ... және толықтыру керек. Санауға дағдыланудың
маңызы зор, ол үшін ... ... ... әр ... қосу керек,
мұнда нәрселерді сырттай, ойша санамай, тікелей олардың өзін санау керек
және нәрселерді кез ... ... ... ... ... ... ... санау
тәртібіне байланысты болады деген қорытынды шығару ... ... ... мүмкіндігінше әрбір оқушының санау кезінде аталған
санды ол ... ... ... ... ... етіп үйрету
керек. Осы кезде балаларда көптеген нәрселерді (геометриялық ... ... ... ... сандары тең емес нәрселерді, сандары
тең ... және ... ... ... ... ... балалар дөңгелектердің үшбұрыштары санынан біреуі артық деп
анықтады дейік. 3-5 ... ... ... ... ... санауға
сандардың құрамын құрастырғанда алдыңғы санға бір бірлікті қосып жаңа сан
алғанда, ... ... ... және ... қолданылады. 3-2
кластарда есепшот көп разрядты сабақ ретінде қолданылады: 3 сым ... ... одан ... ... ... ... -мыңдық класс, одан
кейінгі үшеуі миллиондық ... және ... сым ... (ең жоғарғысы) —
миллиардық кластың бірінші разряды. Бірінші ... ... ... жұмыс істеу техникасын үйретеді: барлық сүйектер оң жақта
орналасады, есептеу — ... сол ... ... ... ... қарай мұғалімнің айткан санын салады. Мысалы, 3206 санын есепшотқа
салғанда екінші сым темірге сүйекше ... ... бұл ... ... жоқ. Есепшотта қосу мен азайту амалдарын орындау үшін оқушылар 20-ға
дейінгі сандардың құрамын жақсы білуі және ондықтарға өту ... ... ... мынандай жаттығулар орындауға болады: мұғалім 1-ші, 4-ші, 7-
ші, 10-шы сым темірлерде 8 сүйекшеден салады, ал ... оны ... ... ... сым темірге бірдей сүйекшелер салынғанымен, олар әр түрлі
бірліктерді 8 миллиард, 8 миллион, 8 мың, 8 ... ... 1 ... демонстрациялық дидактикалық материал 10 кестеден тұрады. Оларды
цифрлар математикалық символдың белгілері, есептеу аспаптары, геометриялық
фигуралардың моделдері, тиындар ... және 1 ... жиі ... ... (л, м, кг т.б.) ... ... картонға желімделіп,
одан соң кесіледі. Олар жоғарыда айтылған құралдардың кейбіреуін алмастыра
алады (цифрлар жазылған жылжымалы ... ... ... ... шешімін тезірек байқауына көмектеседі.
"Жылжымалы maiqna" материалды пайдалану, математикалық ... ... мен ... материалдарын арнайы алынған полотноның
көмегімен пайдалануға болады. Полотно қатты ... ... ... ... мөлшері 45 * 40 см болатын 4 жазықтық ... әр ... ... ... кескінделген карточкалар
қыстырылады. Ағаштан жасалған полотно жиынтығы оқу-көрнекі құралдарының
Бүкілодақтық конкурсында 2-ші ... ... Оны ... мұғалім В. Пугал
ұсынды. Мұндай кұралды мектепте де жасауға болады. Сынып ... ... ... табақшаны бекітіп (тақтаның төрттен бір ... ... ... ... ... ... ... болады.
МАГНИТТІК ТAҚTA - ромалы ағаш қаңылтыр. Онда 4 табақша ... ... ... ... ... ... кез ... деңгейде
орналастыруға болады. Соның тақтасының сол жағына каңылтыр ... ... бір ... ), оны ... ... ... ... болады.
АРИФМЕТИКА ЖӘШIГI - қақпағы және алдыңғы жәшіктің түбіне ... ... ... бірге тең бірнеше ... ... ... әрқайсысының бетіне, оларды кубиктерге бөлуге
болатындығын көрсететін сызықтар жүргізілген, онан соң ... тек 2 ... ... ... ... ... бұлардың жоғарғы әрқайсысын
кубиктерге ... ... ... ... 10 қырлы білеушелер
жатады, ақырында ең ... ... 100 ... жатады. Бұл жәшік түрліше
жағдайларда қолданылады: ... ... ... ... мен
бөлшектерді өткенде қолданылады.
САНАУ ШЫБЫҚТАРЫ және БУМАЛАР, ШЫБЫҚТАР - ... ... ... 20 ... және 100 ... санауға үйретуде табылмайтан өте
құнды құралдар болап табылады. Бірінші 10 ... ... ... ... ... т.б ) бір ... ... Шыбықтар мен
бумалар 20 көлеміндегі нөмірлеуді, ал содан кейін арифметикалық амалдарды,
әсіресе, қосу мен азайтуды оқып ... ... ... ... ... болып саналады. Оқушылар 10 шыбықты қосып бір ... ... ... жаңа ... ... туралы - ондар туралы түсінік алады, ал
әрқайсысында 10 шыбық бар 10 буманы қосып бір ... 100 ... ... ... ... ... біраздан кейін оларды керек қыла қоймайды,
ал дайындығы кем оқушылар дерексіз ... ... көшу үшін ... түрде
ұғым жетілгенше бұлармен әсіресе, өздігінше жұмыстарда пайдалана беруі
мүмкін. Бұл құралдарды жасап алу әр ... ... ... ... ... шыбықтар жасап алыңдар", - деп ... ... ... ... ... өзі балалардың өлшеу және сантиметрлік сызғышты
пайдалану жөнінде бір жаттығу ... ... мен ... ... ... ... кластарға,
разрядтарға бөлінген, оның төменгі жағында горизонталь жұқа тақтайша бар.
Бұл құралды 1000-ға дейінгі сандардың саналуын және көп ... ... ... ... Көп таңбалы сандар нумерациясын оқып үйренуде
разрядтар мен кластар кестесі пайдаланылады. Мысалы, ... ... саны ... осы ... жазылуындағы 3 нөлдің мәнін
айқындағаннан кейін, оған 1 -класс санын ... ... 126). ... ... ... бар ... 1-класс санының жазылуындағы
нөлдердің үстіне орналастырылады.
3.2 Арифметикалық амалдар мен ... ... ... ... амалдар математиканың бастауыш курсында өзекті орын
алады. Мұның өзі де күрделі, әрі сан ... ... Оған ... ... және ... ... амалдардың компоненттері
мен нәтижелерінің арасындағы байланыстар мен тәуелділіктердің нақтылы
мағынасын ашып ... ... ... ... арифметикалық
есептерді шығара білу шеберліктерін қалыптастыру мәселесі енеді. Балалар
арифметикалық ... оқып ... ең ... 10 көлемінде қосу мен
азайтудың тиімді есептеу әдістерін игеріп алуларын қамтамасыз ету ... ... ... ... керек, қосу мен азайту нәтижелерін,
сондай-ақ, сандардың ... ... ... ... ... жету керек. Сонымен бірге қосу мен азайтуға берілген жай есептерді
шығаруды үйренулері керек. 10 көлемінде қосу мен ... ... жай ... пайдалану ұсынылған. Оқып үйрену әдістемесіне тоқталайық. Бұл кесте
5 жатық қатардан және ... ... ... Осы кестені пайдаланып 10
көлемінде қосу мен азайтуды, ... ... ... ... ... 10
1 ... 9764330431
3 8875443202
4 6543221321
5 7652112110
Берілген ... бір ... ... ... ... ... Мысалы 8 қатарға 0,1,2,3,4,5, сандарын қосуға болады. Азайту
орындалмайтындай етіп ... ... бір ... ... ... ... 1 кодтардан 0,1,2,3,4,5, сандарын алуға болады. 5-ші
және 10-шы қатардағы сандарды қосыңдар. 4-ші қатардағы сандарды 9-шы ... ... ... қосыңдар. 1,2,3,4-ші тік қатардағы әрбір саннан
келесі ... ... алып ... 1-ші ... ... ... ... 5-ші қатардағы
сандардан 6-шы және 9-шы қатардағы сандарды азайтыңдар. 1-ші қатардан кез-
келген қатардағы санды ... 5-ші ... ... қосу ... ... және оны ... есептермен көмекші мектеп оқушылары бірінші сыныпта
танысады. Математикалық оқу ... 50 ... ... ... орын ... ... ... бұзылған балалардың мәтіндік есептерді
шешуге үйрету маңыздылығы өте зор. ... ... ... ... ... ... ... айналысқан: М.Ф. Кузьмина-
Сыромятникова, М.И. Кузьмицкая, М.Н. Перова, А.А. ... Р.А. ... ... және т.б. ... ... ... арифметикалық
есептерді шешуді үйретудің маңыздылығы:
1. Білім беру маңыздылығы: арифметикалық амалдардың ... ... ... ... ... ... математикалық түсініктердің,
қарама-қатыстарын, заңдылықтарын, байланыстарын түсіндіруге мүмкіндік
береді; ... ... ... ... ... ... шешу барысында барлық ойлау
процестері бірігіп қызмет атқарады (талдау, жинақтау, салыстыру, жалпылау);
бүкіл таным ... ... ... ... (ес, есте ... ... зейін, бақылаушылық); өз білімдерін жаңа жағдайда қолдануды үйретеді.
Бастаған жұмысты аяқтау, ұжымда бірігіп ... ... ... ... ... баланың күш жігерін тәрбиелейді.
Есептерді шешу, математика пәнің өмірмен байланысын көрсетеді. Мысалы:
метр, ... т.б. ... ... осы ... ... ... ... Аталған материалды көмекші мектеп оқушылардың меңгеру
қиындықтары мен ерешеліктері:
1. Есептің құрам ... ... ... ... ... ... ... Сөз қорының жетіспеушілігіне байланысты есепте кездесетін сөздердің
мағынасын түсінбейді, ... ... ... ... ... және ... Себеп-салдарының ажырата ... ... ... болаған өзгерістерінің нәтижесін шығара алмайды (ұшып
келді – көбейді, жұлып алдық – азайды).
4. Күрделі есептің басты сұрағын ... ала ... ... ... ... ... есеп мазмұның,
көптеген терминдердің, сөздердің мазмұнын түсінбейді.
6. Логикалық ойлауы жетіспеушілігіне байланысты есепте ... ... мен ... ... байланысын анықтай алмайды.
7. Есеп барысында сандарды цифрмен емес ... ... оны ... ажырата алмайды. Көрнекі құралдарды оқу процесінің ... ... жаңа ... ... ... ( ... білім, білік және дағдыны ... ... үйге ... орындаған кезде, өткенді қайталау кезінде қолданылады.
Дайындау тұрғысынан алғанда кернекі құралдар ... ... ... ... және ... немесе балалардың өздері
қолдан жасаған көрнекі құралдар деп бөлінеді.
Көрнекі құрал білім көзі ... ... ол ... ... ... ... ... — негіз болып табылатынын атап ... емес ... ... ... ... тиіс. Егер көрнекі құралдар
қажет емес тұста ... ... онда ... ... қойылған
міндеттен басқаға ауып, оның ... ... ... ... ... ... ... артуымен және оқушылардың ойлау
қабілетінің дамуына ... ... ... Абілқасымова А.Е., Көбесов А.К. Математиканы оқытудың теориясы мен
әдістемесі. -Алматы, 1998.
2. ... А.Е. ... ... ... мен ... ... ... Б.Е. Математиканы оқытудың әдістемесі. -Алматы, 1995.
4. Бенерджи Р.Б. ... ... ... ... к ... искусственного
интеллекта. –М., Мир. 1982.
5. Василевский А.Б. ... ... ... ... 1989.
6. Вопросы преподавания алгебры и начал анализа в средней школе. Сб. ст. ... Е.Г. ... и др. ... Внеклассная работа по математике в IV-V классах / А.С. ... и ... ... –М. ... Выбор методов обучения в средней школе. Под ред. Ю.К. Бабанского. –М.,
1981.
9. Глейзер Г.И. ... ... в ... 4-6 ... Пособие для
учителей. –М., Просвещение. 1981.
10. Глейзер Г.И. История математики в ... 7-8 ... ... ... –М., ... 1982. 11. ... Г.И. ... математики в
школе.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Математика сабағындағы құрал – жабдықтар18 бет
Математика сабағында қолданылатын дидактикалық ойындар және оның маңызы28 бет
Жылу энергетикасы және қоршаған орта6 бет
Жыныстық және жыныссыз көбеюдің ерекшеліктері және биологиялық маңызы14 бет
Италия11 бет
Күндегі белсенді аймақтардың мультифракталды қасиеттері5 бет
Медицина саласы бойынша 65 сұрақ-жауап118 бет
Ойынның психологиялық ерекшелігі7 бет
Оңтүстік Балқаш маңы аумағының шөлдену мәселелері70 бет
Халықаралық ядролық қауіпсіздікті қамтамасыз етілуіндегі қоғамдық-саяси ұйымдардың алатын орны теоретикалық-әдіснамалық мәселелері103 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь