Математика сабағындағы құрал – жабдықтар

МАЗМҰНЫ
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
І ТАРАУ
1.1 Математика сабағындағы дидактикалық материалдың маңыздылығы ... ...4
1.2 Математика сабағындағы құрал . жабдықтар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7

ІІ ТАРАУ
2.1 Арифметикалық амалдарды меңгерудегі көрнекілікті қолдану негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .10
2.2 Бастауыш сыныпта математиканы оқытудағы көрнекіліктің түрлері мен рөлі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .15

ІІІ ТАРАУ
3.1 Арифметикалық амалдарды оқытудағы көрнекілікті пайдаланудың әдістемесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 18
3.2 Арифметикалық амалдар мен олардың қасиеттерін меңгерудегі көрнекі құралдар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..23

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .25
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...27
Кіріспе
Қазіргі заманғы ғылыми - технологиялық үрдістің қарқыны білім беру жүйесінің алдына үлкен міндет қойып отыр. Оқушыларды жан-жақты тұлға ретінде дамыту, олардың танымдық, шеберлік белсенділіктерін арттыруда мұғалімнің жұмысының ғылыми негізде ұйымдастыруылуы маңызды рөл атқарады. Жаңа ғасыр қоғамды қайта құру жағдайында Қазақстан Республикасының білім беру саласындағы басты міндеттердің бірі – ұлттық ерекшеліктерді еске алып, жас ұрпаққа білім мен тәрбие беру ісін дамыту және жетілдіруді басты мақсат етіп отыр. Білім мен тәрбие берудің негізі жалпы білім беретін мектептердің педагогикалық процесін жақсарту кезек күттірмейтін мәселе десек, бастауыш мектеп – соның бастауы.
Мұғалімнің оқыту процесін жетілдіре түсудегі жұмысының бір түрі – сабақтың формалары мен оның құрылымын дамыту, оқытудың жаңа әдістерін талмайіздестіру.
Көрнекілік оқушыларға заттардың өзін немесе олардың бейнесін тікелей көріп байқауға мүмкіндік береді. Оқытуда нақты білім алу – көрнекілікке, сезінуге, бақылау әрекетіне негізделеді. Бұл қағидаларының негізгі талаптары: көрнекілікті белгілі мақсатқа байланысты қолдану; көрнекілікті қолдану – оқушылардың бақылау әрекетін ұйымдастыруды керек етеді; көрнекілікті қолданудың маңызды бір шарты – мұғалімнің образбен өзінің сөзін дұрыс байланыстыра алуында.
Көрнекілікті артық қолдануға болмайды, ол оқушылардың теориялық ойлау процесінің дамуына кедергі болмау керек. Көрнекілік құралдардың түрлерін оқу пәндердің және оқушылардың жас ерекшеліктеріне сай қолдану.
Математика сабақтарында білім берудің барлық негізгі қағидалары бір – бірімен байланысты жүзеге асырылады: саналық, көрнекілік, жүйелік, беріктік, жас ерекшеліктерінің ескерілуі, жекеше қарым – қатынас т.б. Математиканы оқытуда көрнекілік қағидаларының ролі ерекше. Көрнекілік алғаш зерттеп, оған мәнді үлес қосқан Ян Амос Каменский, К.Д.Ушинский т.б.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Абілқасымова А.Е., Көбесов А.К. Математиканы оқытудың теориясы мен әдістемесі. -А, 1998.
2. Абілқасымова А.Е. Математиканы оқытудың теориясы мен әдістемесі. -А, 2004
3. Бидосов Б.Е. Математиканы оқытудың әдістемесі. -А, 1995.
4. Бенерджи Р.Б. Теория решения задач. Подход к созданию искусственного интеллекта. –М., Мир. 1982.
5. Василевский А.Б. Обучение решению задач. –М.,Выш.шк., 1989.
6. Вопросы преподавания алгебры и начал анализа в средней школе. Сб. ст. / Сост. Е.Г. Глаголева и др. –М.,1981
7. Внеклассная работа по математике в IV-V классах / А.С. Чесноков и др. Под.ред. С.И.Шварцбурда. –М. 1981.
8. Выбор методов обучения в средней школе. Под ред. Ю.К. Бабанского. –М., 1981.
9. Глейзер Г.И. История математики в школе. 4-6 классы. Пособие для учителей. –М., Просвещение. 1981.
10. Глейзер Г.И. История математики в школе. 7-8 классы. Пособие для учителей. –М., Просвещение. 1982. 11. Глейзер Г.И. История математики в школе.
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе.......................................................................................................................3
І ТАРАУ
+ Математика сабағындағы дидактикалық материалдың маңыздылығы.......4
+ Математика сабағындағы құрал - ... ... ... ... меңгерудегі көрнекілікті қолдану негіздері.............................................................................................................10
+ Бастауыш сыныпта математиканы оқытудағы көрнекіліктің түрлері мен рөлі.....................................................................................................................15
ІІІ ТАРАУ
3.1 Арифметикалық ... ... ... пайдаланудың әдістемесі................................................................................................................18
3.2 Арифметикалық амалдар мен олардың қасиеттерін меңгерудегі көрнекі құралдар..................................................................................................................23
Қорытынды.............................................................................................................25
Пайдаланылған әдебиеттер...................................................................................27
2719355340426
2640527340426
Кіріспе
Қазіргі заманғы ... - ... ... ... ... беру ... ... үлкен міндет қойып отыр. Оқушыларды жан-жақты тұлға ретінде дамыту, олардың танымдық, шеберлік белсенділіктерін ... ... ... ... ... ... ... рөл атқарады. Жаңа ғасыр қоғамды қайта құру жағдайында Қазақстан Республикасының білім беру саласындағы басты міндеттердің бірі - ... ... еске ... жас ... ... мен ... беру ісін ... және жетілдіруді басты мақсат етіп отыр. Білім мен тәрбие берудің негізі жалпы білім беретін мектептердің ... ... ... ... ... ... ... бастауыш мектеп - соның бастауы.
Мұғалімнің оқыту процесін жетілдіре түсудегі жұмысының бір түрі - ... ... мен оның ... ... оқытудың жаңа әдістерін талмайіздестіру.
Көрнекілік оқушыларға заттардың өзін немесе олардың бейнесін тікелей көріп байқауға мүмкіндік береді. Оқытуда нақты білім алу - ... ... ... ... негізделеді. Бұл қағидаларының негізгі талаптары: көрнекілікті белгілі мақсатқа байланысты қолдану; көрнекілікті қолдану - оқушылардың ... ... ... керек етеді; көрнекілікті қолданудың маңызды бір шарты - мұғалімнің образбен өзінің сөзін дұрыс байланыстыра ... ... ... ... ... ол ... ... ойлау процесінің дамуына кедергі болмау керек. Көрнекілік құралдардың түрлерін оқу пәндердің және оқушылардың жас ерекшеліктеріне сай ... ... ... ... ... негізгі қағидалары бір - бірімен байланысты жүзеге асырылады: ... ... ... ... жас ... ескерілуі, жекеше қарым - қатынас т.б. Математиканы оқытуда көрнекілік қағидаларының ролі ерекше. ... ... ... оған ... үлес қосқан Ян Амос Каменский, К.Д.Ушинский т.б.
І ТАРАУ
1.1 Математика сабағындағы дидактикалық материалдың маңыздылығы
Көрнекі ... ... білу ... ... ... ... алуына және оқытуда тиімді түрде пайдалануға, сондай-ақ өзінің немесе балалармен бірге көрнекі құралдарды дайындап ... ... ... ... оқу ... ... және суретті құралдар деп бөлу қабылданған. Математика сабағында пайдаланылған табиғи көрнекі құралдарға айналадағы өмірден алынған нәрселер: ... ... ... ... ... ... ... көрнекі құралдар ішіне бейнелік көрнекі құралдар жеке ... ... ... ... ... ... бен картоннан жасалған кескіндері, заттардың немесе фигуралардың кескіндері салынған кестелер. Суретті көрнекі құралдың екінші бір түрі шартты ... ... ... табылады: математикалық символдардың, схемалар, суреттер, сызбалар. Суреттік көрнекі құралдар да жатады. Олар: оқу фильмдері, диофильмдер, диопозитивтер, интербелсенді тақта. ... ... ... ... алғанда жалпы сыныптық және жекелік деп бөлінеді. Жалпы сыныптық көрнекі ... ... ... ... ... ... оларды демонстрациялық деп атайды). Жекелік көрнекі құралмен әрбір ... жеке ... ... жалпы сыныптық, және жекелік құралдар мазмұны жөнінен бірдей және айырмашылығы тек ... - ... ғана ... геометриялық фигуралардың модельдері, кеспе цифрлар, сызба құралдары т.с.с. Дайындау тұрғысынан алғанда көрнекі құралдар баспахана тәсілімен немесе фабрикада дайындалған және ... ... ... ... қолдан жасаған көрнекі құралдар деп бөлінеді. Қолдан жасалған құралдар дайын көрнекі құралдарды толықтырады: бұлар - ... ... үшін әр ... ... мен ... құрастырмалы геометриялық фигуралар, цифрлар мен жеке сөздерді алмастыруға болатын кестелер, көбейту мен қосудың ... ... т.б. ... ... ... балаларды қатыстырып отырған пайдалы. Мұның білімдік және ... ... зор, ... мен біліктерді саналы түрде және берік меңгеруге, белгілі бір еңбек дағдыларына төселдіруге көмектеседі. Мысалы, қағаздан тік ... ... ... және ... бұрыштың ермексазбен бекітілген екі шыбықтан моделін жасағанда, оқушылар бұрыштар жөнінде түсінік алады; сызықтық және квадрат ... ... ... модельдерін дайындағанда, оқушылар ұзындық бірліктері және аудан жөнінде көрнекі түсінік алады. Өздері қолдан жасалған құралдармен ... ... ... екі таңбалы сандарды иллюстрациялауға арналған құрал) бала еңбекті құрметтей білуге үйренеді.
Математикалық қатынастар мен операцияларды оқып үйрену үшін көбінесе ... ... ... пайдаланылады. Мұндай құралдар кейде, нәрселердің өзіне немесе айналадағы өмірден алынған жағдайларға қарағанда, анағұрлым көрнекі болып шығады.
Математика сабақтарында көрнекілікті ... ... ... ... және санды түсініктердің, мазмұнды ұғымдардың қалыптасуына көмектеседі, оқушылардың логикалық ойлау және сөйлеу қабілетін дамытады. Нақтылы құбылыстарды қарастыру және ... ... ... ... қолданылатын, тұжырымдарға келулеріне көмектеседі. Сонымен қатар оқу процесіне көрнекілікті пайдаланғанда бірқатар әдістемелік талаптарды орындаған жөн екенін ... ... ... сабақтың мақсатына сәйкес іріктелуі тиіс көрнекі құралдарды пайдаланғанда оқушылардың оларды дұрыс қабылдауын қамтамасыз ету үшін, құралдың неғұрлым маңызды ... ... ... жөн; ... ... ... ... тыс көп болмағаны яғни мақсатқа жетуге қажеттілерін ғана пайдаланған маңызды. Егер ... ... ... ... ... ... ... болса, олардың бәрін бір уақытта емес, әрқайсысын қажетінше кезегімен пайдаланған ... ... ... ... ... мен ... үйлестіруі елеулі роль атқарады. Дидактикада үйлестірудің екі тәсілі белгілі. Біріншісінде көрнекі құрал мұғалімнің түсіндіруінен ... ... Бұл ... ... ... ... ... бақылай отырып, керегінше мағлұмат алуына жетекшілік етеді. Екіншісінде көрнекі құралды көрсетуден бұрын мұғалім оқу материалын түсіндіреді. Бұл екі ... ... ... ... ол ... ... меңгеруді қамтамасыз етумен бірге, оқушылардың байқағыштық қабілеттерінің өрістеуіне көмектеседі. Бірақ, көрнекі құралдарды ... тыс ... ... ойлау қабілетіне кері әсер ететінін ескерген жөн.
1.2 Математика сабағындағы құрал - ... ... ... бұл қағиданы жүзеге асыруға бағ-ытталған арнайы ... ... ... ...
Мысалы, стереометрияның алғашқы сабақтарында фигуралардың әр түрлі ... ... ... үшін пайдалы болады да, кейінірек олардың кеңістік ... ... кері әсер етуі ... яғни ... ... ... ... біртіндеп ( ... ... ... орын беруге тиіс.
Сонымен, педагогикалық технологияның келесі белгілер тобы бұл ... мен ... ... ... ... реттейтін, бір жүйеге келтіретін заңдылықтар. Көп жағдайда, мұғалім түрлі талаптарды, әдістемелік нұсқауларды ... ... да, ... ... мен ... ... тыс ... Мұндай жағдайда мұғалімге өз мақсатына жетуге ешқандай технология көмектесе алмайды.
Мұғалімнің қызметі (оның мақсаты, қажеттіліктері мен мотиві, ... ... ... мен іске асу ... т.б.) оқушының қызметі мен іс-әрекетіне (оның мақсаттарына, мүмкіндіктеріне, қажеттіліктері мен ... т.б.) ... ... ... Тек осы ... ғана мұғалім педагогикалық ықпал құралдарын таңдап, оларды іске асыра ... ... ... да ... ... ... ... және мәдени салаларындағы өзгерістерге икемделіп отырған. Әр кезеңге сай оқыту теориялары, оқыту процесін үйымдастыру мәселелері де өзгеріп, жаңа ... ... ... ... адамның ақыл-ой, шығармашылық мүмкіндіктеріне қойылатын талаптар артуда. Мұндай күрделі міндеттерді шешудегі орта мектептің бастауыш сатысының алар орны ерекше. ... ... ... ... ... сатыларында нәтижелі дамуын анықгайтын негіз бастауышта қалатындығы баршаға белгілі.
Білім беру саласындағы жаңалықгар:
* Үйымдастырудағы
* Технологиялардағы
* Оқулықгар мен бағдарламалардың ... ... беру ... ... беру ... орта ... беру ... өте жоғары болуы тән. Бүл ең алдымен барынша байыпты бастауыш мектеп арқылы жүзеге ... ... ... әр ... ... ішінде бастауыш сынып математикасын оқытудың ғылыми дәрежесі анағұрлым жоғары болуын, ғылым негіздерінің бәрі игерілуін, тәрбие жүмысының ... ... ету ... әр ... шаруалар жүзеге асырылуда. Бұл тақырып бойынша материалдар жинақтауда Д. Нурпейсова атындағы орта мектептің көп ... бері ... етіп келе ... ... озық ... бірі ... Түрғанкүл, Пономарева Людмила, Турисова Шолпан, Мадыбекова Анар деген апайлардың математика сабақгарына ... ... ... пайдалану әдістерімен таныстым.
Зерттеу әдісі - жұмысты орындау барысында талдау, жинақтау, әңгімелесу, салыстыру, ... және ... ... ... ... ... - ... математика сабағында көрнекіліктің түрлері мен оны пайдалануы.
Зерттеу мақсаты -- ... ... ... ... ... көрнекілік арқылы тиянакды білім беру; олардың ынта-жігерін, ойлау қабілеттерін, ... ... ... ... ... ... ... - математиканы оқытуда көрнекілік мәселелерінде әдебиеттерге шолу жасап, мәселелерді зерттеп, перспективалық дамыту процесін анықгау.Балалардың ... ... ... ... ... ... жүйе бойынша дамыту жолдарын белгілеу.
ІІ ТАРАУ
+ Арифметикалық амалдарды меңгерудегі көрнекілікті
пайдаланудың негіздері
Математиканы оқыту ... ... ... ... ... ... ... бар. Баланың нақгы білім қоры, оның ойлау әрекеті негізінде жинақгалады. Оқу-көрнекі күралдарын оқушылар ... ... ... ... және ... ... орнатады.
Көрнекілік -- бұл қарастырып отырған құбылысты нақт ылау. Нақгылау нормалары: сөз, ... ... ... ... т.б. бола ... ... ... Ян Амос Коменский оқытудағы көрнекілікке қойылатын талаптарды негіздеді. Оның ... ... ойға ... ... ... оған өздігінен ештеңе қонбайды. Сондықган, оқуда заттарды таддап, тұжырым жасамас бүрын сол нәрсе, заттарды байқаудан бастау ... ... ... ... ... ... ... Көрнекі сезім арқылы қабылданған білім есте анағұрлым түрақгы сақгалатынын дәлелдеді. Я.А.Коменский былай ... ... үшін ... ... -- бала ... ... ... алатын нәрселердің барлығын сезім әсерлерін туғызып білдірген жөн: көруге болатынды көзге көрсет, естуге болатын нәрсені ... ... ... ... ... ... дәмін татып көрсін, қолына үстап қаттылығы мен ... ... ... ... ... түрлі сезім мүшелерімен бірдей түйсініп қабылдағаны жақсы ("Ғылыми дидактика" XX -- ... Бүл ... ол ... ... ең ... дәреже деп санады. Кейінгі кезеңдерде педагогика классиктер, әдіскерлері оқыту әдістеріне зерттеулер жүргізіп, көрнекілік принципін нақгылай ... ... ... ... ... бір ... ... нәрселер мен қүбылыстарға анағүрлым ортақ қасиеттеріне назар аудармауға ... ... ал ... жағынан үжымдарды деректендіруге септігін тигізетін түрлерін қолдануға жәрдем етеді. Көрнекі құраддардың бұл мүмкіншіліктері А.М.Пышкало ... ... ... "Әр ... ... және ... ... модельдерімен жанаса, көптеген тәжірибелерді орындай отырып, оқушылар олардың қандай материалдан жасалғандығына, түр-түсіне , салмағына және т.с.с ... ... ... ... ортақ қасиеттерді айқындайды "-деп жазған.
Қазақстандағы ұлы ағартушылардың ... ... ... ... ... ... мен ... негізгі мәселелері орын алады. Соның бірі Абай өзінің шығармаларында ақыл-ойды дамытып, ғылыми білім алудың қажеттігін атап ... Ол үшін ... ... ес, ... қиял, ерік-жігер сияқгы психикалық процестерді дамыту керек - ... Ұлы ... " Адам ... ... көріп, қүлақпен естіп, қолмен үстап, тілімен татып, мүрынмен иіскеп, тыстағы дүниеден хабар алады " (А.Қүнанбаев ... ... ... ... ... көрнекілікті пайдалану, заттардың негізгі белгілері мен ерекшеліктерін білуді жеңілдетеді, заттар ... ... ... есте ... ... ... жасайды. Окушылар оқылатын нәрсе -- заттармен тікелей танысуға әуес, ынталы ... ... ... ... назарын белгілі бір бағытқа жүмылдырады. Бірақ, бүкіл оқу ... ... ғана ... ... Педагогика классиктері байқаудың абстрактілік ойлаумен тығыз байланысты болатындығын ескертті. Олардың ойынша, байқау ақыл-ой ... ... ... ... өз ... ... деген: "Е, егер жоғарғы байқаушы ақыл-ой, сыртқы сезімдерді мүқият түрде қадағаламаса, сыртқы сезімдер бос, құрғақ материал болып қалуы мүмкін". Осы ... ... мен сөз ... ... ... ... ... шешуде академик И.П.Павловтың адам санасындағы бірінші және екінші сигналдық системалардың өзара ... ... яғни ... ... ... ортадан келетін накты материалдар, екінші сигнал -- сөз ... ... ... ... ... екеуі бір-бірінен айырылмайды. Адамда сөзбен ойлану дамыған сайын екінші сигнал системасының функциясы өсе береді. Бірақ сөз ... ... ... ... әрекеттері арқылы бекітілмесе, тек сөйлеу, сөз сөйлеу қайталана берсе, ол адамды ақиқат шындыктан ... ... ... ... ... сигнал системасы арқылы алынған білім сөз сөйлеу арқылы айтылмаса, ол зат нәрселерді қабылдау, сезіну ... ғана қала ... ... ... көтерілмей қалады. Математика нәрселердің өзімен айналадағы өмір қүбылыстарын ғана емес "нақгылы ... ... ... мен ... қатынасын" (Ф.Энгельс) зерттейді. Сондықган, математиканы оқытқанда дәл осы жақгарын айырып, алуға тырысады; нәрселердің сапалық белгілері болса, еленбей қала ... ... ... мен ... оқып ... үшін ... арнаулы көмекші қүралдар пайдаланады. Мүндай қүралдар кейде нәрселердің өзіне немесе айналадағы өмірден алынған жағдайларға қарағанда ... ... ... ... ... әр алуан дидактикалық қызметіне және мүмкіншіліктеріне байланысты олардың сабақ үстінде комплексті түрде қолданылуы қажет болады. Тек осы ... ғана ... ... ... әр бір ... ... шешу ... максимадды әсерлілікке қол жеткізуге болады. Көрнекіліктің әр түрлі құралдарын комплексті түрде қолдану ... оның ... ... әр ... ... ... ... істеуін қамтамасыз ете алуына да байланысты. Бүл жай М.Н.Скаткиннің бір жұмысында жан-жақгы ашыла берілген.
"Зат ... пен ... ... ... ... ... ... ретінде бір сыпыра анализаторларға әсер еткен кезде ми сыңарларының қыртысында нерв клеткаларының ... ... ... ... ... ... -- деп ... М.Н.Скаткин, - мұның өзі организмнің затты тұтас нәрсе ретінде сезінуіне логикалық екпін ... ... ... ... ... ... түрін тек оқылып жатқан қүбылыстың әр түрлі жақтарын ашып ... ал оның ... ... тек ... бір ... сенімді түрде және толық бейнелей алатын жағдайда ғана пайдалануға тиімді.
Көрнекі құралдарды іріктеу кезінде олардың лирикалық екпінін әрбір оқу пәнінің ... ... және ... ... ... ... алу қажет. Бұл арада Ю.К.Бабанскийдің көрнекілікпен шектен тыс айналысу өмір шындығын онсыз әсерлі түрде таныту мүмкін емес, абстрактілі ойлауды тежеуге ... ... ... өте мол ... көп жағдайда оқушылар зейінін шашыратады, олардың зейінін тақырыптың негізгі идеясын танытудан басқаға аударады, мұның өзі, әсіресе, ес қабілеті көрнекілік - ... ... ... сөздік-логикалық қабылдауға бейім болатындығымен айналысқанда орын алады" -- дейтін пікірмен комплекске болмайды. Көрнекі құралдар мен ... ... ... ... ... ... сөздері мен көрнекі саналы түрде үғынуға және түжырымдауға бастайды. Л.В.Занковтың пікірінше, мұғалім сөзімен көрнекі құралдарды үштастырудың алты ... бар, атап ... ... ... ... оқушылар жүргізетін бақылауға жетекшілік жасайды, объектінің бейнесі туралы, оның тікелей ... ... мен ... ... ... ... ... сөздің көмегімен оқушылардың өздері көрнекі объектілерге жасаған бақылаулары негізінде балаларды қүбылыстар арасындағы қабылдау процесіндегі көзге көріне қоймайтын байланыстарды,
3-форма : ... ... ... оның ... қабылданатын қасиеттері мен қатынастары туралы мәліметтерді окушылар мүғалімнің сөз мәлімдемесінен алады, ал көрнекі құралдар сөзбен берілген мәліметтерді ... ... ... : ... көрнекі объектіге жасаған бақылауына сүйене отырып, педагог ... ... ... тікелей қабылдай алатын жағдай болмағандағы байланыстар туралы хабарлайды, яки қорытынды жасайды, жекеленген деректерді біріктіреді, жинақгайды.
5-форма : не сөз ... ... ... ... көрсете отырып мұғалім окушыларға қолда бар объектілермен жұмыс істегенде орындауға тиісті, іс-әрекеттерге қатысты, сондай-ақ ол іс-әрекеттердің орындалу әдістеріне ... ... ... ... : ... ... ... оқушыларға қолда бар объектілермен, олар жасауға тиісті іс-әрекеттерді орындау әдістері жайында нұсқау ... ... ... ... нұсқауы қолма-қол көрсетіліп отырады.
2.2 Бастауыш сыныптағы математиканы оқытудағы көрнекіліктердің түрлері мен рөлі
Бастауыш кластарда оқу-көрнекі құралдарын математика сабағында ... рөлі өте зор. 1-5 ... ... және ... ... ... үзындық, масса, уақыт, баға, аудан бірліктері, бөлшек туралы үғым, арифметикалық амалдардың қасиеттері қарастырылады. Сонымен бірге, балалар алгебралық және геометриялық ... ұғым ... ... процесінде оқу-көрнекі құралдарының атқаратын міндеті мен орны, оларды пайдалану мақсаты, сабақгың мазмұнына, сабақга шығарылатын дидактикалық ... және ... ... ... ... ... ... сабағында қолданылатын оқу - көрнекі құралдарын 3 топқа бөліп қарауға болады:
1-топқа: ... ... ... , ... сандарға амаддар қоддану және арифметикалық амалдардың қасиеттерін үғынуға ... ... ... ... материалдарды оқып үйренуге көмектесетін құраддар;
3-топқа: ұзындық масса мен сыйымдылық, уақыт, аудан бірлестіктерін оқып ... ... ... ... ... -- ... өмірде бар объектілермен (өсімдіктермен, хайуанаттар, минералдармен т.б.) ... және ... тыс ... ... ... экскурсия жасау кезінде және т.б.) таныстыруды көздейді.
Көлемдік көрнекілік -- ... ... ... бейнесін беру мақсаты бар (фото суреттер, картиналар, диафильмдер, диопозитивтер).
Дыбыстық көрнекілік -- дыбыстық бейнелерді, ... ... жазу үшін ... ... ... және ... кино жатады.
Символикалық және графикалық көрнекілік -- абстракты ойлауды дамытуды әсер ... ... бүл ... ... ... ... шарты қорытылған символикалық түрде көрсетеді (бүған схемалар, чертеждер, диаграммалар жатады). Көрнекі оку ... ... және ... күраддар болып бөлінеді. Математика сабағында пайдаланатын табиғи көрнекі күралдарға айналадағы өмірден алынған нәрселер: дәптерлер, қарындаштар, шыбықгар, кубиктер, т.с.с. жатады. Суретті ... ... ... бейнелік көрнеьсі қүралдар жеке бөлініп көрсетіледі: нәрселер-картиналар, нәрселер мен фигуралардың қағаз бен картоннан ... ... ... ... ... ... ... білу мүғалімнің оларды дүрыс таңдап алуынан және оқытуда тиімді түрде пайдалануға, сондай-ақ өзінің немесе балалармен бірге көрнекі құралдарды дайындап ... ... ... ... құралдарды пайдалану тұрғысынан алғанда жалпы кластық және жекелік деп бөлінеді.
Жалпы кластық көрнекі қүралдарды бүкіл класс болып ... ... ... деп ... ... көрнекі құралмен әрбір окушы жеке пайдаланылады. Көбінесе жалпы кластық және жекелік қүралдар мазмүны жағынан бірдей және айырмашылығы үлкен -- ... ғана ... ... ... ... ... ... чертеждік инструменттері т.с.с. Жалпы кластық құралдарды да, сондай-ақ жекелік құралдарды да, сабақга пайдалану ыңғайлы болу үшін ... ... рөлі зор, ... ... ... кластық және жекелік кассаларды, фигуралар моделдерін конвертте сақгайды және т.с.с.
Көрнекі құралдарды оқу процесінің барлық кезеңдерінде қолданылады: жаңа сабақгы ... ... ( ... ... ... ... және дағдыны қалыптастыру кезінде, үйге берген тапсырманы орындаған кезде, өткенді кдйталау кезінде қолданылады. ... ... ... ... ... ... тәсілімен немесе фабрикада дайындалған және мұғалімнің немесе балалардың өздері қолдан жасаған көрнекі қүралдар деп бөлінеді. ... ... ... көзі ... ... ол елеулі мәселеде -- жалпылама қорытынды жасауда -- ... ... ... атап ... ... емес қосалқы мәнін көрсетіп отыруы тиіс. Егер көрнекі құралдар қажет емес ... ... ... онда балалардың зейіні қойылған міндеттен басқаға ауып, оның зияны тиеді. Оқытуда көрнекілік рөлі балалардың математикалық білімінің артуымен және окушылардың ... ... ... ... ... ... ... амалдарды оқытудағы көрнекілікті
пайдаланудың әдістемесі
Математиканы 1-класта және одан кейінгі кластарда оқып-үйренудің жетістігі негізінен балалардың 10 көлеміндегі нөмірлеуді және ... ... ... ... ... Біріншіден, 10-ға дейінгі санау- одан кейінгі барлық санаулардың негізгі себебі бірінші ондықган бастап 10-ондыққа дейінгі санау немесе 1 ... 10 ... ... ... т.с.с. жай бірліктерді санау сияқгы жүргізіледі. Еьсіншіден, 10 көлеміндегі сандарды қосу таблицасын жақсы білмейінше, көп ... ... ... ... ... ... Сан ... оқып-үйренудің міндеті-тек балаларға натурал қатардың әрбір бірінші ондық сандарымен таныстыру (оларды атау, жазу, алдыңғы және кейінгі сандардан шығарып алу) ғана ... ... ... ... ... санның пайда болуына, оның көзінің алдындағы санға және өзінен кейінгі санға қатысына негіз болатынын не ... ... ... ... ... ... ... келгенде, он көлемінде нөмірлеуді өткенде бүл жастағы балалардың ерекше көңіл қоярлық бір өзгешілігін үмытпау керек. Бұл жастағы балалар ылғи іске ... ... ... үзақ ... ... ... ... және баланың назары түрақгы болмайды, көңілі бірден-бірге ауып ылғи жұмыстың түрлі-түрлі болып келуін тілеп отырады. Окудың бұл сатысында көрнекі құралдар мен ... ... мына ... ... ... ... Материалдар көрнекі және белсенді түрде түсіндіруге көмектесетін әдістің бірі оқылатын санды көрнекі түрде көрсету үшін алынған ... ... ... болады, мысалы 3 санын оқығанда жапырақгың, жалаудың, ... ... салу және бояу ... жүмыста үсынылады. Бірінші ондық сандарын оқып-үйрену сабақгарын ... ... ... кірген кезіндегі олардың дайындығы мен дамуына сүйену керек болады. Сондықган, бірінші сабақгың ... ... ... математикалық білімі мен ұғымының бар екендігін анықтап, соған негіздеп өзінің сабақгарын күру қажет. Дайындық кезінде нумерацияны оқып-үйрену, санау -- ... ... ... ... қатынастар т.с.с)ға көшуге қажетті білімді жүйеге келтіру және толықгыру керек. Санауға дағдыланудың ... зор, ол үшін ... ... ... әр ... қосу ... мүнда нәрселерді сырттай, ойша санамай, тікелей олардың өзін санау керек және нәрселерді кез ... ... ... ... ... ... нәтижесі санау тәртібіне ... ... ... қорытынды шығару кажет. Осындай жаттығулардың барысында мүмкіндігінше әрбір окушының санау кезінде аталған савды ол санап жатқан нәрселерімен сәйкестендіре ... етіп ... ... Осы ... балаларда көптеген нәрселерді (геометриялық фигураларды, кластағы заттарды) салыстыра білуге, сандары тең емес нәрселерді, сандары тең ... және ... ... ... ... керек.
Мысалы, балалар дөңгелектердің үшбүрыштары санынан біреуі артық деп анықгады дейік. 3-5 кластарда ... ... ... ... ... ... құрамын құрастырғанда алдыңғы санға бір бірлікті қосып жаңа сан ... ... ... көбейткенде және бөлгенде қолданылады. 3-2 кластарда есепшот көп разрядты абак ретінде қолданылады: 3 сым ... ... одан ... үшеуі (жоғарыда орналасқан) -мыңдық класс, одан кейінгі үшеуі миллиондық ісласс және оныншы сым темір (ең жоғарғысы) -- ... ... ... ... ... ... бастап мүғалім есепшотпен жұмыс істеуге техникасын үйретеді: барлық ... оң ... ... ... -- ... сол ... ... Оқушылар оңнан солға қарай мүғалімнің айткдн санын салады. Мысалы, 3206 санын есепшотқа салғанда екінші сым темірге сүйекше салынбайды, өйткені бүл ... ... ... жоқ. ... қосу мен ... амалдарын орындау үшін оқушылар 20-ға дейінгі сандардың күрамын жақсы ... және ... өту ... білу қажет. Мысалы, мынандай жаттығулар орындауға болады: мүғалім 1-ші, 4-ші, 7-ші, 10-шы сым темірлерде 8 ... ... ал ... оны ... деп ... Әрбір сым темірге бірдей сүйекшелер салынғанымен, олар әр түрлі бірліктерді 8 миллиард, 8 миллион, 8 мың, 8 ... ... 1 ... ... ... ... ... 10 кестеден тұрады. Оларды цифрлар математикалық символдың белгілері, есептеу аспаптары, геометриялық фигуралардың моделдері, тиындар моделі және 1 сыныпта жиі ... ... ... (л, м, кг т.б.) ... ... ... желімделіп, одан соң кесіледі. Олар жоғарыда айтылған құралдардың кейбіреуін алмастыра алады (цифрлар жазылған жылжымалы ... ... ... Балалардың есептің шешімін тезірек байкдуына көмектеседі.
"Жылжымалы maiqna" ... ... ... ... ... карточкалар мен есептеу материалдарын арнайы алынған полотноның көмегімен пайдалануға болады. Полотно ... ... ... 3 ... ... мөлшері 45 * 40 см болатын 4 жазықгық алынады. Жиекшелерге әр түрлі заттардың суреттері кескінделген карточкалар ... ... ... ... жиынтығы оқу-көрнекі қүралдарының Бүкілодаісгық конкурсында 2-ші сыйлық алған. Оны эстондық мүғалім В. Пугал үсынды. Мұндай кұралды мектепте де жасауға ... ... ... сол ... ... табақшаны бекітіп (тақганың төрттен бір бөлігіне ), оны сырлап қоюға болады. Қаңылтырға бормен жазуға болады.
М А Г Н И Т Т І К Т A K, T A - ... ағаш ... Онда 4 ... ... ... ... ... тақга үстінде материалдарды кез келген деңгейде орналастыруға болады. Соның тақгасының сол ... ... ... бекітіп ( төрттен бір бөлігіне ), оны тақга түріндей сырмен бояуға болады.
АРИФМЕТИКА Ж Ә Ш I Г I - ... және ... ... ... ... жәшіктің биіктігінің оннан бірге тең бірнеше квадрат тақгалар орналастырылған, бұлардың әрқайсысының бетіне, оларды кубиктерге бөлуге болатындығын көрсететін сызықгар ... онан соң ... тек 2 және 4 ... ... ... тақгалар, бүлардың жоғарғы әрқайсысын кубиктерге бөлуге болатындығын сызықгармен көрсетілген 10 қырлы білеушелер жатады, ... ең ... ... 100 ... ... Бұл ... түрліше жағдайларда қолданылады: сандар үғымын қалыптастыруда, үлестер мен бөлшектерді өткенде қолданылады.
С А Н А У ШЫ Б Ы Қ Т А РЫ және ... ... - ... оқушыларды санауға, әсіресе, 20 көлемінде және 100 көлемінде санауға үйретуде ... өте ... ... ... табылады. Бірінші 10 көлемінде басқа көрнекі қүралдармен (тастар, кубиктер, ... т.б ) бір ... ... ... мен ... 20 ... нөмірлеуді, ал содан кейін арифметикалық амалдарды , әсіресе, қосу мен азайтуды оқып үйренгенде ... ... жоқ ... ... болып саналады. Оқушылар 10 шыбықгы қосып бір байлап (бір бума ... жаңа ... ... ... - ондар туралы түсінік алады, ал әрқайсысында 10 шыбық бар 10 буманы қосып бір байлап 100 туралы ... ... ... ... окушылар біраздан кейін оларды керек қыла қоймайды, ал дайындығы кем окушылар ... ... ... көшу үшін ... ... үғым ... ... әсіресе, өздігінше жұмыстарда пайдалана беруі мүмкін. Бұл құралдарды жасап алу әр ... ... ... ... 10 см-ден шыбықгар жасап алыңдар", - деп балаларға шыбықтардың үзындығын көрсеткен пайдалы. Мұның өзі ... ... және ... ... ... жөнінде бір жаттығу болып табылады.
Р A 3 Р Я Д ТА Р мен КЛАСТАР кестесі ... ... ... ... бөлінген, оның төменгі жағында горизонталь жүқа тақгайша бар. Бүл күралды 1000-ға дейінгі сандардың саналуын және көп ... ... ... ... ... Көп ... ... нумерациясын оқып үйренуде разрядтар мен кластар кестесі пайдаланылады. Мысалы, нумерациялық кестесі 438000 саны белгіленген, осы санның жазылуындағы 3 нөлдің мәнін ... ... оған 1 ... ... ... ... 126) . ... санын көрсететін цифрлары бар карточкалар 1-класс санының жазылуындағы нөддердің үстіне орналастырылады.
3.2 Арифметикалық амалдар мен ... ... ... ... ... амалдар математиканың бастауыш курсында өзекті орын алады. Мүның өзі де күрделі, әрі сан қырлы мәселе. Оған арифметикалық амалдардың, ... және ... ... амалдардың компоненттері мен нәтижелерінің арасындағы байланыстар мен тәуелділіктердің ... ... ашып ... ... есептеу дағдыларын, арифметикалық есептерді шығара білу шеберліктерін қалыптастыру мәселесі енеді. Балалар ... ... оқып ... ең ... 10 ... қосу мен ... тиімді есептеу әдістерін игеріп алуларын қамтамасыз ету қажет, берік есептеу ... ... ... қосу мен ... нәтижелерін, сондай-ақ, сандардың қандай қосылғыштардан қүралатынын жаттап алатын дәрежеге жету ... ... ... қосу мен азайтуға берілген жай есептерді шығаруды үйренулері ... 10 ... қосу мен ... ... жай №1 ... ... ұсынылған. Оқып үйрену әдістемесіне тоқталайық. Бұл кесте 5 жатық қатардан және ... ... ... Осы ... ... 10 көлемінде қосу мен азайтуды, сандар нумерациясына жаттығулар орындатуға болады.
1 кесте
123456789 10
1 10 986 5 ... 9764 ... 8875 ... 6543 ... 7 6 5 2 112 ... ... бір ... сандарды қосындар(қосындысы 10-нан аспасын). Мысалы 8 қатарға 0,1,2,3,4,5,сандарын қосуға болады. Азайту орындалмайтындай етіп берілген қатардан бір таңбалы ... алып ... ... 1 ... сандарын алуға болады. 5-ші және 10-шы қатардағы сандарды қосындар. 4-ші қатардағы сандарды 9-шы және 10-шы қатардағысандарды қосыңдар. 1,2,3,4-ші тік ... ... ... ... ... алып ... 1-ші ... 10-қатардағы сандарды азайтыңдар. 5-ші қатардағы сандардан 6-шы және 9-шы қатардағысандарды азайтыңдар. 1-ші қатардан кез-келген қатардағы санды ... 5-ші ... ... қосу ... ... және оны ... ... есептермен көмекші мектеп оқушылары бірінші сыныпта танысады. Математикалық оқу материалының 50 пайызға жуығын арифметикалық ... орын ... ... ... ... ... ... есептерді шешуге үйрету маңыздылығы өте зор. Арифметикалық мәтінді есептерді шешуге үйрету әдістемесімен келесі ғалымдар айналысқан: М.Ф. Кузьмина- Сыромятникова, М.И. ... М.Н. ... А.А. ... Р.А. ... Р.А. ... және т.б. Зияты бұзылған оқушыларды арифметикалық есептерді шешуді үйретудің маңыздылығы:
1.Білім беру маңыздылығы: арифметикалық амалдардың (қосу, алу, көбейту, бөлу) мәнің ... ... ... ... ... ... байланыстарын түсіндіруге мүмкіндік беред; санау тәсілдерін бекітеді.
2.Коррекциялық: арифметикалық есептерді шешу барысында барлық ойлау процестері бірігіп қызмет атқарады ... ... ... ... ... ... процестері бірігіп жұмыс істейді (ес, есте сақтау, сөйлеу, қиял, ... ... өз ... жаңа жағдайда қолдануды үйретеді. Бастаған жұмысты аяқтау, ұжымда бірігіп жұмыс істеу, қабілеттерін қалыптастырады; математикаға қызығушылық, баланың күш жігерін ... ... ... ... пәнің өмірмен байланысын көрсетеді. Мысалы: метр, килограмм т.б. өлшемімен таныстыруда осы ұғымдармен байланысты мәтінді есептер шешу.Аталған материалды көмекші мектеп ... ... ... мен ерешеліктері:
1. Есептің құрам компоненттерін ажырата алмайды: есептің шарты, сұрағы, ... ... Сөз ... ... ... ... кездесетін сөздердің мағынасын түсінбейді, мысалы, барлығы бірге, көбейді, азайды және т.б.
3. Себеп-салдарының ажырата алмайтындықтан, бақылаушылығының төмендігінен ... ... ... нәтижесін шығара алмайды (ұшып келді - көбейді, жұлып алдық - азайды).
4. Күрделі есептің ... ... ... ала ... Өмірлік тәжірибенің жетіспеушілігіне байланысты есеп мазмұның, көптеген терминдердің, сөздердің мазмұның түсінбейді.
6. ... ... ... ... ... ... сандардың, сандар мен сұрақтың қарым-қатынасын, байланысын анықтай алмайды.
7. Есеп барысында сандарды ... емес ... ... оны ... ... ... алмайды. Көрнекі құралдарды оқу процесінің барлық кезендерінде қолданылады: жаңа сабақты түсіндірген кезде ( кинофильм көрсету) білім, білік және дағдыны ... ... үйге ... ... орындаған кезде, өткенді қайталау кезінде қолданылады.Дайындау тұрғысынан алғанда кернекі ... ... ... ... ... ... және ... немесе балалардың өздері қолдан жасаған көрнекі құралдар деп бөлінеді.
Көрнекі ... ... көзі ... ... ол елеулі мәселеде -- жалпылама қорытынды жасауда -- негіз болып табылатынын атап ... ... емес ... ... ... отыруы тиіс. Егер көрнекі құралдар қажет емес тұста қолданылатын болса, онда балалардың зейіні қойылған міндеттен басқаға ауып, оның зияны тиеді. ... ... рөлі ... ... білімінің артуымен және оқушылардың ойлау қабілетінің дамуына әсерін тигізеді.
Пайдаланылған ... ... А.Е., ... А.К. ... ... ... мен ... -А, 1998.
2. Абілқасымова А.Е. Математиканы оқытудың теориясы мен ... -А, 2004
3. ... Б.Е. ... ... әдістемесі. -А, 1995.
4. Бенерджи Р.Б. Теория решения задач. Подход к созданию искусственного интеллекта. - М., Мир. 1982.
5. ... А.Б. ... ... ... - ... 1989.
6. Вопросы преподавания алгебры и начал анализа в средней школе. Сб. ст. / ... Е.Г. ... и др. - М.,1981
7. ... ... по математике в IV-V классах / А.С. Чесноков и др. Под.ред. ... - М. 1981.
8. ... ... ... в средней школе. Под ред. Ю.К. Бабанского. - М., 1981.
9. Глейзер Г.И. История математики в школе. 4-6 ... ... для ... - М., ... 1981.
10. ... Г.И. ... математики в школе. 7-8 классы. Пособие для учителей. - М., ... 1982. 11. ... Г.И. ... ... в ...

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Математика сабағындағы дидактикалық материалдың маңыздылығы.18 бет
Математика сабағында ұлттық мазмұндағы есептерді шешу54 бет
Математиканы оқытудағы жаңа технология38 бет
"Автомобильдердің электротехникалық және электрондық жабдықтары" -курсы мазмұны және әдістемесі51 бет
: автомобиль жолдарының жабындарын қалпына келтіру және жөндеу машиналары мен жабдықтары3 бет
GPS құрылғылары және геодезиялық аспаптар мен жабдықтар51 бет
Iрiмшiктi өңдiретiн және сүттi ұйытатын жабдықтардың негiзгi есептеулерi6 бет
Turbo Prologue-та жабдықтар диспетчері7 бет
«Автомобильдердің электр жабдықтары»31 бет
«Кондитер цехы жабдықтары» қыскаша оқу құралы40 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь