Математикадан бастауыш мектепте сыныптан тыс жүргізілетін жұмыстар

ЖОСПАР
КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
ІІ. БАСТАУЫШ МЕКТЕПТЕ СЫНЫПТАН ТЫС ЖҮРГІЗІЛЕТІН ЖҰМЫСТАР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
2.1. Математикадан сыныптан тыс жұмыстардың ұйымдастырылуы ... ... ... ...4
2.2. Математикадан сыныптан тыс жұмыстардың мақсаты, мазмұны және негізгі түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .15
2.3. Математикадан факультативтік жұмыстар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..21
2.4. Көрнекі құралдарды пайдалану ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 22
2.5. Математиканы оқу жұмысын ұйымдастырудың басқа формалары ... ... ..25
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 30
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...31
I. КІРІСПЕ
Курстық жұмыстың зерттеу өзектілігі. Математиканы оқыту әдістемесі болашақ мұғалімдерді оқыту мен тәрбиелеудің жалпы теориясын математиканың көмегімен жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Математиканы оқытудың негізгі міндеті – қазіргі қоғамның әрбір мүшесінің күнделікті тынысы мен еңбек әрекетіне қажетті білімін одан әрі жалғастыруға жеткілікті математикалық білім мен біліктілікті жүйелі түрде тиянақты әрі саналы меңгеруін қамтамасыз ету болып табылады. Болашақ математика мұғалімі математиканы оқытудың жалпы заңдылықтарын, мақсаттары мен мазмұнын, әдіс-тәсілдерін, әдістемелік зерттеулерді, есеп шығарудың және оларды түсіндірудің жолдарын жоғары мектеп қабырғасында игеруі тиіс. Осыған орай, оқу құралында математиканы оқытудың теориялық негіздері, мақсаттары мен міндеттері, оқушылардың танымдық қызметіне жетекшілік ету әдістері және бүгінгі таңдағы талаптарға сәйкес оқыту тәсілдері баяндалған. Сонымен бірге, оқушылардың өздігінен орындайтын жұмысын ұйымдастыру әдістемесі, сабақтан және сыныптан тыс жұмыстарына басшылық жасау мәселелері қарастырылды. Сонымен қатар, оқулықтың мақсаты студенттердің өздігінен білім алуына көмектесу, олардың шығармашылық қызметтеріне бағыт беру және математикалық оқу қызметін ұйымдастыру түрлері мен әдістерінің жалпы қағидаларын меңгеруге жәрдем жасау болып табылады.
Курстық жұмыстың мақсаты мен міндеттері. Математикадан өткізілетін сыныптан тыс жұмыстар – жалпы білім беретін мектептердегі оқу–тәрбие процесінің маңызды құрамдас бөлігі.
Математикадан жүргізілетін сыныптан тыс жұмыстардың негізгі мақсаты – оқушылардың математикаға деген қызығушылығын арттыру, шығармашылық қабілеттері мен дербестіктерін жан–жақты дамыту.
Курстық жұмыстың ғылыми құрылымы мен көлемі: кіріспе, негізгі бөлім, қорытынды, пайдаланған әдебиеттер тізімінен тұрады.
IV. ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:

1. Әбілқасымова А.Е. және басқалар. Математиканы оқытудың теориясы мен әдістемесі. А., Білім, 1998ж. 202 бет
2. Әбілқасымова А.Е Математикадан дидактикалық тапсырмалар жинағы А., Қазақ университеті баспасы. 1991ж. 71 бет
3. Бантова М.А., Бельтюкова Г.В. Методика преподавания математики в начальных сыныпах. М., Просвещение. 1984, 335 стр.
4. Оспанов Т.Қ. Бастауыш сыныптарда математиканы оқыту методикасы. А., Мектеп, 1997ж. 160 бет.
5. Рахымбеков Д. Кенешев Ә. Математикалық ұғымдарды оқыту. Жезқазған., ЖУ. 1997 -61 бет
6. 1,2,3,4 сыныптарға арналған Математика оқулықтары
7. Оспанов Т.Қ., Қурмалина Ш.Х. Математиканың бастауыш курсын оқыту әдістемесі ІІ болім А. Республикалық баспа кабинеті 1996
        
        ЖОСПАР 
КІРІСПЕ..................................................................................................................3
ІІ. БАСТАУЫШ МЕКТЕПТЕ СЫНЫПТАН ТЫС ЖҮРГІЗІЛЕТІН ЖҰМЫСТАР..........................................................................................................4
2.1. Математикадан сыныптан тыс жұмыстардың ұйымдастырылуы...............4
2.2. Математикадан сыныптан тыс ... ... ... және ... түрлері.........................................................................................................15
2.3. Математикадан факультативтік жұмыстар..................................................21
2.4. Көрнекі құралдарды пайдалану....................................................................22
2.5. Математиканы оқу ... ... ... формалары..........25
ҚОРЫТЫНДЫ....................................................................................................30
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ...............................................31
2656293397203
I. КІРІСПЕ
Курстық жұмыстың зерттеу өзектілігі. Математиканы оқыту әдістемесі болашақ ... ... мен ... ... ... математиканың көмегімен жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Математиканы оқытудың негізгі міндеті - қазіргі қоғамның ... ... ... ... мен еңбек әрекетіне қажетті білімін одан әрі жалғастыруға жеткілікті математикалық білім мен біліктілікті жүйелі түрде ... әрі ... ... ... ету ... табылады. Болашақ математика мұғалімі математиканы оқытудың жалпы заңдылықтарын, мақсаттары мен мазмұнын, әдіс-тәсілдерін, әдістемелік зерттеулерді, есеп шығарудың және ... ... ... ... ... ... ... тиіс. Осыған орай, оқу құралында математиканы оқытудың теориялық негіздері, мақсаттары мен міндеттері, оқушылардың танымдық ... ... ету ... және ... ... талаптарға сәйкес оқыту тәсілдері баяндалған. Сонымен бірге, оқушылардың өздігінен орындайтын жұмысын ұйымдастыру әдістемесі, сабақтан және сыныптан тыс жұмыстарына басшылық ... ... ... ... ... оқулықтың мақсаты студенттердің өздігінен білім алуына көмектесу, олардың шығармашылық қызметтеріне бағыт беру және математикалық оқу ... ... ... мен әдістерінің жалпы қағидаларын меңгеруге жәрдем жасау болып ... ... ... мен міндеттері. Математикадан өткізілетін сыныптан тыс жұмыстар - жалпы білім беретін ... оқу - ... ... маңызды құрамдас бөлігі.
Математикадан жүргізілетін сыныптан тыс жұмыстардың негізгі ... - ... ... ... ... ... ... қабілеттері мен дербестіктерін жан - жақты дамыту.
Курстық жұмыстың ғылыми құрылымы мен ... ... ... ... ... пайдаланған әдебиеттер тізімінен тұрады.
ІІ. БАСТАУЫШ МЕКТЕПТЕ СЫНЫПТАН ТЫС ЖҮРГІЗІЛЕТІН ЖҰМЫСТАР
2.1. Математикадан сыныптан тыс жұмыстардың
ұйымдастырылуы
Тәуелсіздік ... ... ... үшін елдің ертеңі жарқын, болашағымыз кемелді, ұрпағымыз сауатты болуы үшін әрине еліміздің дамуының басқа бағыттарымен ... ... ... да ... ... ие ... ... Білім берудің бүгінгі күнгі талабы- оқушының жан-жақты іс-әрекеттік қабілетінің дамуы. Оқушыны дамытуда ежелгі ... бері ... алар орны ... ... ... өзге ... мен ... қарқынды дамуына қосар үлесі аз болған жоқ. Математика - барлық ғылымдардың логикалық негізі болғандықтан да математика- оқушының ... ... ... ... ... оны шыңдай түседі, оған қоса өзге салаларды дұрыс қабылдауға көмек береді.
Бүгінге оқушылар арасында математика ғылымына деген қызығушылықтың ... ... де ... емес. Мүмкін оның салдарынан әріден іздеу қажет шығар. Қалай дегенмен де өзге ... ... ... негіз болатын математиканың ешқашан өлмесі анық тұжырым. Бұл кемшіліктің орнын толтыру үшін, яғни ... ... ... ... ... әр ... ... жеке басының және пәннің ерекшеліктерімен қатар оқыту әдісімен өзрету ... ... ... жас ... ... ала отыра пәнге деген ынтасын арттыру мақсатында үйірме жұмысын ұйымдастырудың маңызы зор. ... ... ... алмайтын пән мұғалімі үшін 45 минут ішінде ... жаңа ... ... ... үй ... ... ... шараларды қамтумен бірге баланың бойындағы жеке қабілетті ескере жұмыс жасау қиындық туғызады. Сондықтан да бұл мүмкіндікті пәннен ... ... тыс ... ... ... ... ... бөлігінің математика пәніне қызығушылығының артуы ең алдымен үйірме жұмысының қаншалықты дұрыс ұйымдастырылғанына байланысты болмақ.
Үйірме ... ... ... ... ... мағлұматтармен және көрнекті математиктердің өмірбаянымен, ғылыми еңбектерімен таныстыру ... ... тыс ... ... ... ... ... логикалық есептер шығаруға, қалжың есептерді талдауға, викториналық сұрақтарға, ... ... ... ... математикалық сандық ребустарға, қиынырақ есептерге уақыттың бөлінгені де дұрыс.
Мектептегі математика пәнінен ... тыс ... ... ... - ... ... жатады.
Математикалық үйірме оқушылардың пәнге деген қызығушылығын арттырумен қатар, математикалық oй-өрісін, шығармашылық қабілеттерін ... ... ... жасау дағдыларын қалыптастыруға. ма - тематикалық білімінің сапасын жоғары деңгейге ... ... ... ... барлық сыныптардағы математикалық үйірмелер екі денгейде болуы мүмкін: біреуі - үлгерімі жоғары деңгейдегі оқушылар үшін, екіншісі-үлгерімі орта деңгейдегі оқушылар үшін. ... - ... ... логикалық негізі, демек, математика- оқушының дұрыс ойлау мәдениетін қалыптастырады, дамытады, оны ... ... және ... болып жатқан жаңалықтарды дұрыс қабылдауға көмек береді.
Оқушылардың ... ... ... әр ... ... жеке ... және ... ерекшеліктерімен қатар оқыту әдісімен анықталады.Олардың осындай ерекшеліктерін ескере отырып, пәнге деген ынтасын арттыру мақсатында үйірме ... ... ... ... ... ... ... математика пәніне қызығушылығының артуы оны оқыту әдісінде үйірме жұмысының қаншалықты дұрыс ұйымдастырылғанына байланысты.
Үйірме жұмысында ... ... ... ... ... және ... математиктердің өмірбаянымен, ғылыми еңбектерімен таныстыру мұғалімнің сыныптан тыс жұмыстарында жандандырады.Сондай-ақ оқушылардың ой-өрісін дамытатын логикалық есептер шығаруға, ... ... ... викториналық сұрақтарға, оқушылардың шығармашылық қабілетін дамытатын математикалық сандық ребустарға, қиынырақ есептерге уақыттың бөлінгені дұрыс.
Мектептегі математика пәнінен ... тыс ... ... ... - ... жұмыстары жатады.
Математикалық үйірме оқушылардың пәнге деген қызығушылығын арттырумен қатар, математикалық oй-өрісін, шығармашылық қабілеттерін дамытуға, өзіндік жұмыс ... ... ... ма - ... ... ... жоғары деңгейге көтеруге септігін тигізеді.
Жалпы математикадан сыныптас тыс жұмыстардың ішінде басымдылық танытатыны үйірме жұмыстары болғандықтан да пән мұғалімдері үйірменің ... ... ... ... ... ... ... баланы зеріктірмейтіндей, шаршатпайтындай, қызығушылығын оятатындай тіпті кей жағдайда өзге ... ... ... өткізілсе нұр үстіне нұр болар еді. Бүгінде мектеп бітірушілері арасында басым көпшілігі ең күрделі деп ... ... ... ... да осы пән ... ... сабақтар жиі ұйымдастырылып, тест кезінде болатын типтік есептер талданады.
Матeмaтикaлық үйірмедегі сабақтар төмендегі жоспар негізінде ... ... ... ... ... ... 5-10 ... шақталған баяндамасы, үйірме жетекшісінің немесе үйірме мүшелерінің тақырыпқа сәйкес хабарламалары;
* еcenmер шығару, оның ... ... ... ... ... ... және жаңылтпаш есептерін шығару;
* жоғары оқу орындарына mүсy емтихандарының ... ... ... ... тапсырмалармен үйірме мүшелерін таныс-тыру;
* оқушыларының әртүрлі сұрақтарына жауап беру.
Үйірме мүшелерін конкурстық есептермен таныстыру, жоғары оқу орындарына түсу емтихандарының есептерінің ҰБТ ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Мұндай есептердің шартымен үйірме мүшелерін әр сабақтың сонында таныстырған тиімді ... ... ... ... өз ... үйде орындалуына болады, үй тапсырымасын орындау оқушыларға міндеттелмейді.
Оқу ... ... өсу ... ... ... ... қысқа және тиімді жолмен шығарылуына назар ауарылады, шығарылған есептердің рәсімделуіне шек қойылмайды, бірақ ... ... ... ... талап етіледі.
Бала бойындағы шығармашылық бастаманың басымдылығы геометриялық салу ... ... ... ... ... да бұл есептердің математикалық ойлау қабілетін дамытудағы өзіндік ерекше орыны бар. Есептің шартын ... ... ... ... ... анықтап, нақты шешімдерін көрсету де баланың зерікпеуіне көмегін береді.
Оқу материалының мазмұнын мектепте оқытылатын ... ... оқу ... логикалық жалғасы ретінде қарастыруға болады. Дегенмен, қолданбалы ... ... көп ... талданады, өйткені деп санаймыз.
деген А.П.Конфоровичтің нақыл сөзін толық жүзеге асыру үшін бала ... тек ... ғана емес аса ... ... ... Ол үшін ... математикадан қосымша тапсырмалар орындалып, көптеген жұмыстар жүзеге асырылуы тиісті екені түсінікті. Бұл ... ... ... ... арттырады, математикалық ойлау қабілеттері мен есептеу дағдыларын дамытады, дұрыс шешімдер табу үшін зерттеушілік әрекетпен айналысуға үйретеді, оқушылардың ... ... ... және де ... ... табуда табандылыққа, шапшаңдыққа, өздігінен жұмыс жасауға және ... ... ... ... нәтиже әдетте жоғары болатындығы сөзсіз. Баланы сол деңгейге жеткізуге тырысатын ... ... де ... тыс қала ... ... оқу үрдісінде мұғалімнің әдістемесі ең басты көрсеткіштердің бірі болып келеді және ... бола ... де. Олай ... ... ... ... қызметінің дамуы көбінесе сыныптан тыс жұмыстар барысында жүзеге асады. Оқыту барысындағы оқушылардың танымдық белсенділігі мен ... ... оны ... басқарудың маңыздылығын кезінде Сократ та атап көрсеткен. Сабақтан тыс ... оқу ... ... ... оқушыға терең түсіндіруге, шығармашылық қабілеттерін дамыту барысында ұйымдастырылады.
Сыныптан тыс жұмыс ұғымы өте кең. Ол ... ... ... ... ... мен ... ... білімділікті қажет етеді. Мысалы, үйірмелер отырысы, қосымша ... ... ... мен ... ... осы сыныптан тыс жұмыстарға жатады. Математикадан сыныптан тыс жұмыстар пәнаралық ... да ... ... ... тыс ... - бұл ... мен оқушылардың сыныптан тыс уақыттағы әртүрлі ұйымдастыру болып ... ... тыс ... тыс ... өткізілетін және оқу жоспарына кіретін әртүрлі оқу-тәрбиелік іс-шаралар. Тәрбие жұмысының негізгі бөлігі ... ... ... тыс жұмыстар-баланың өмірге қажетті әлеуметтік ортадағы тәжірибесі мен қоғамдық құндылықтарды қабылдауын қалыптастырады. Түрлі формадағы сыныптан тыс жұмыстар оқушының ... ... ... ... жеке ... мен ... ашады. Сыныптан тыс жұмыстың әр түрлі болуы оқушының өзіне сенімділігін, өзін дұрыс бақылауын ... ... ... ... ... ... іс-тәжірибесі мен дағдысын, адам қызметінің әртүрлілігі туралы білімі мен біліктілігін арттырады.
Сыныптан тыс жұмыстарда оқушылар бір-бірімен барлық жағынан қарым-қатынаста болады. ... ... тыс ... ... ... жаңа ... ашып қана ... ұжымдасып жұмыс істеуге үйренеді.
Сыныптан тыс жұмыстарды оқушылардың белгілі бір уақыт ішінде ... ... ... ... ... ... ... сыныптан тыс жұмыстың ең маңызды міндеттерінің бірі - оқушылардың математика әдебиеттерін оқуға ... ... ... жоқ ... үшін ... ... ... мақалаларын оқу едәуір қиындыққа әкеледі. Бұл қиындықтар неден тұрады?
Бұл айтылған математикалық жұмыстың ерекшеліктері әдетте мазмұнның ... ... ... жаңа ... ... бұл жерден ең алдымен қызықсыздықты көреді.
Математикалық жұмысты оқу үшін логикалық ойлаудың айқын дағдысы талап етіледі. Математикалық мақалалар мен әдебиеттерде ... ... ... және ... ой ... бөлініп кетпейді; ауызша сөйлеуге тән логикалық пауза да, логикалық екпін де жоқ; көп жағдайда оқырмандарға ... ... ... ... ... ... мұғалімнің ауызша түсіндіргенін оңай түсінетінін осы жағдаймен түсіндіруге болады.
Математика кітаптарына ұсыныс көбінесе геометриялық фигуралардың арасындағы байланыстың анықталғанынан көрінеді, бұл ... ... үшін ... ... ... ... ... оқулықтармен, мақалармен жұмыс істеу оны оқып шығудан ғана ... ... ... ... ... ... ... тұрады. Оқушының математикалық әдебиетті оқу кезіндегі аздаған дағдылары сабақ үстінде және үй ... ... ... ... және т.б.) орындау кезде қалыптасады.
Енді мұғалімнің сыныптан тыс оқытуды ... ... ... ... ... ... ... жұмыстарында математика оқулықтарына және математика тарихына деген оқушылардың қызығушылығын арттыруға мүмкіншілігі бар. Мысалы: ІХ сыныпта санын және дөңгелектіктің ... ... ... ... ... ... ... мағлұматты П.И.Перельманның немесе Ф.Рудтоның атты кітаптарынан алуға болатынын айта кетеді. Сонымен қатар ... ол ... атын ... Әр дайым ұсынылған әдебиеттермен танысқысы келетін ең болмағанда бір оқушы табылады.
Берілген тапсырма жауаптарына ұсынылған әдебиеттерді қолданатын ... ... ... дамытып отыру керек. Оқушыларға осындай кеңейтулер болатынын ескерту де орынды. Жеке тапсырмаларды орындауда оқушыларға ұсынылған әдебиеттер бойынша немесе мақалалар ... ... ... мен ... VIII сыныпта Декарт немесе Виет, IX сыныпта Ньютонның логарифм туралы және т.б.) теоремалардың ... ... ... ... Егер ... жаңа ... ... мақалалар шығуын үнемі бақылап жүрген болса, онда ол өзінің оқушыларына жаңа мәліметтер беруіне мүмкіндіктері бар. Оқушыларға ұсынылатын математика кітаптары мен ... ... беру ... Егер біз ... ... оқушыға түсініксіз болып және ол әдебиетке түсініктеме берілмесе, онда келесі жолы оқушы біздің ұсынылған әдебиетке көңіл бөлмейді. Қандай да бір ... ... жай атап кету ... ... ... қатар оқушыға бұл әдебиетті оқуда қандай қиындықтар болатынын және оны қалай жеңе білу ... ... ... өтіп кетуге болатынын айта кеткен жөн; сонымен қатар қандай (бет, тарау) жерлерге көңіл бөлу керек немесе алғашқы оқудан бастап қандай (бет, ... ... ... бөлу ... ... ... жөн; оқушыларға кітапты көрсету керек; кітаптан үзінді айтып (немесе оқып) беру керек; оны қай жерден, қалай алуға болатынын айту ... ... ... көмектесу керек.
Математика оқулықтарына деген қызығушылық пен дағдының артуы математикалық үйірменің құрылуына үлкен ықпалын тигізеді. Үйірме ... ... жаңа ... ... ... ... ... Математикамен байланысты әңгіме, очерк және үзінділер оқудан ұжымдық оқу ұйымдастыруға болады. Әрбір үйірменің ... ... ... ... ... ... әдебиеттер ұсыну да өз көмегін тигізеді.
Жүйелі жұмыстардың бірі ол математикадан газеттер шығару. Математикалық қабырға ... ... ... ұсынылған әдебиеттерге деген рецензиялар және жаңа әдебиеттерге арналған аннотация мен ... ... Бұл ... ... ... , және т.б. ... ... Тақырыптар кітаптың мазмұнынан алынады да қосымша мәліметтер үшін қабырға газеттің соңында бір - екі ... ... ... атын ... қою ... ... ... да бір математикалық әдебиетті ұсынғаннан кейін, cол ... осы ... ... ... немесе қажетті бір бөлігін бірігіп оқып, кітаптың қиындығын шешуге көмектесуі керек. ... ... ... ... ... қандай сұраққа икемді екенін анықтайды. Сонда мұғалім оқушыға математикадан ... ... ... ... ... бере ... егер оқушы мектеп бағдарламасындағы әдебиеттерін қиналмай оқи алса, онда мұғалім оған жоғары математикадағы сұрақтар бойынша әдебиеттер ұсынуына болады. Мұғалімдер ... ... ... ... бермейді. Сондықтан үйірмеде кішігірім математикалық кітапхана құрылады. Ол кітапханаға үйірме мүшелерінен арнайы таңдап алынған ... ... ... қажет кітаптарды әртүрлі кітапханалардан және мұғалімдер мен ... ... ... кітаптарды кітапханаға оқушылар мен мұғалімлар сыйлайды. Математикалық кітапханадағы кітаптың кейбіреуін өзіндік бақылау үшін сұрақтар тізіміне енгізу тиімді. Мұндай сұрақнаманы құрауды ... ... ... ... қызығушылықты арттыруда, математикалық конференциялар, үйірмелік сабақтар, жиналыстар жүргізуде маңызды орын алады. Мысалы: , . ... ... ... ... ... ... ... қандай викторина ұйымдастыруға болады.
Жоғарыда айтылғандарға қоса оқушылардың математика кітаптарына деген қызығушылығын, нақты бір сұрақ бойынша кітаптарға арналған сайыстар бойынша ... ... ... , , және т.б. ... ... сайыстар жүргізуге болады. Барлық сұрақтар бірнеше бөліктерге ( төрт, бес бөліктерге) бөлінеді. Әр ... ... ... ... сұрақтар мен тапсырмалар беріледі. Әрбір сұрақ сериясы жеке ... ... ... ... орналастырылады. Әрбір жарияланған жеке сериялар аралығы 2-3 апта. Әрбір сұрақ суреттермен және ... ... ... ... шығатын сұрақтармен қоса алдыңғы сұрақтарға дұрыс жауап берген оқушылардың аты - жөні мен сұрақтардың дұрыс жауаптары жарияланады. Қандайда бір сұраққа ... беру үшін ... ... ... Ол ... жаңа ... ... Осындай сайыстарды жастар газетінде, облыстық және республикалық радио басқармаларында өткізіп отырса, жақсы болар еді.мұғалімдерге ... бір шара ол ... ... тыс оқу үшін әрбір сыныпта әдемі ұйымдастырылған кітаптар мен мақалалар (аннотациялар) тізімі. Аннотацияны кітаптарда жазылған қандай да бір тапсырмалардан, қызықты ... және т.б. ... ... ... ... , және т.б. ... араласып кетеді.
Оқушының бойындағы қасиетін дамыта түсу мақсатында математикалық шығармалар да ұйымдастыруға болады. Кейбір мұғалімдер өз сыныбының әрбір оқушысына екі-үш тоқсанда ... ... ... ... ... Кейбір мектептерде математикалық шығармаларды үйірме мүшелері ғана жазады және де ең жақсы шығармалар үйірмелердің математикалық журналында жазылады. Өкініштісі, мұндай жұмыстардың ... ... ... ... кітаптан тақырыбына қатысты текстерін көшіріп алуымен шектеледі. Яғни, оқушыға берілетін ... ... ... бір ғана әдебиет ұсынылады және т.б.
Егер қарастырылатын тақырып берілген әдебиетте толық мағлұматпен бар болса, онда ... ... ... ... біз оның ... мүмкіндіктерін шектейміз. Кейбір тақырыптар үшін оқушыларға ешбір әдебиеттер тізімі берілмей, тек қажетті нұсқаулар беріледі. Мысалы, ... ... ... мен ... ... қатысты кейбір нұсқаулар беру керек. Дәлелдемесін оқушының өзі жасайды. Оқушы шығарма жазу кезіндегі орындайтын жұмысты алдымен мұғаліммен бірігіп талдау керек. ... ... ... бермес бұрын оның жоспарын алдын ала құру керек.
Оқушы шығармасы үшін бірнеше ... ... ... ... ... нүктелерінің орналасуына қарап үшбұрыш құру керек;
2) бұрыштары арифметикалық прогрессия құрайтын үшбұрыштың қасиеттері;
3) диагональдары өзара перпендикуляр төртбұрыштың қасиеттері;
4) сырттай сызылған параллелограмм;
5) ... ... және оның ... ... ... және оның ... үшбұрышқа және төртбұрышқа аналог болатын тетраэдрдың қасиеттері;
8) шеңберге іштей сызылған үшбұрыштың шеңбердегі кейбір сызықтары арқылы ... ... ... ... ... ... n ... бірдей қашықтықта жатқан шеңберлер саны;
11) n нүктелерден бірдей қашықтықта жатқан сфералар саны;
12) сызықты емес ... ... табу үшін ... жасанды әдістер;
13) шахмат тақтасындағы математикалық есептер (шахмат тақтасын әр түрлі фигуралармен ... ... ... ... әр ... ... және т.б.);
15) үш қабырғасы және екі бұрышы арқылы ... салу ... ... ... ... ... (өз бетінше есеп құрастырып және оны шешу, мысалы есебі)
Жеке геометриялық түрлендірулерді зерттеуге арналған шығармалар өте қызықты ... Бұл ... ... болуы мүмкін (әр түрлі қозғалыс түрлері, орта ұқсастық, инверсия, ... ... ... оның ... ... және ... Сонымен қатар толық анықталмаған түрлендірулерді де ұсынуға болады.
Қорыта айтқанда, жалпы білім беретін орта мектептерде математика пәні бойынша сыныптан тыс жұмыстар ... ... сол ... пән мұғалімі мен үйірме жетекшісі арасында алдымен тығыз қарым - қатынас орнауы тиіс. Оқушының пәннен байқалған ... ... тыс ... ... түсу ... ... ... қамтылса тиімділікті арттырады.
Таңдау компоненті ретінде біздің университетімізде оқытылып келе жатқан осы пәннің болашақ математика мұғалімдері үшін ... көп ... ...
2.2. Математикадан сыныптан тыс жұмыстардың мақсаты, мазмұны және негізгі түрлері
Математикадан өткізілетін сыныптан тыс жұмыстар - жалпы білім ... ... оқу - ... ... ... құрамдас бөлігі.
Математикадан жүргізілетін сыныптан тыс жұмыстардың негізгі мақсаты - оқушылардың математикаға деген ... ... ... ... мен ... жан - ... ...
Сонымен бірге, оқушыларды өзіндік және ғылыми - зерттеу жұмыстарының ең қарапайым дағдыларын үйретуге баулуға жол ашу. Сыныптан тыс жұмыстардың ... ...
а) ... танымдық белсенділігі мен пәнге деген ынтасын қалыптастыру;
б) математикалық білімдерін ...
в) ... ... көзқарастарын кеңейту болып табылады.
Математикадан жүргізілетін сыныптан тыс жұмыстарды мазмұны жағынан екі ... ... ...
1. Бағдарламадағы материалды қосымша өту.
2. Математиканы ... ... ... ... ... ... ...
Бірінші бағыт әр түрлі себептермен білім деңгейі, біліктілігі төмендеген оқушылармен жүргізіледі. Мұндай оқушылармен дайындық мүмкіндігінше ... ... әр ... ... ... ретінде болуы керек. Оның негізгі мақсаты математика курсы бойынша ... ... мен ... ... дер ... жою. ... бағыты математиканы ынтамен оқитын оқушыларға арналады. Ол төмендегідей мақсаттарға жауап береді.
1) оқушылардың математикаға ... ... ...
2) бағдарламалық материал бойынша оқушының білім көлемін кеңейту және ... ...
3) ... ... ... ... дағдарысы мен математикалық қабілетін дамыту;
4) оқушылардың жеке өзіндік ойын дамытып жетілдіруге тәрбиелеу. ... ... - ... ... кеңейту, шығармашылық қызметке баулу, ізденушілік қасиеттерге тәрбиелеу.
Математикадан сыныптан тыс жұмыстардың негізгі ... ... ... математикалық апталық, математикалық кеш, математикалық сайыс, викториналар, конкурстар, математикалық олимпиадалар, көңілді ... ... т.с.с ... ... ... - ... тыс ... ең негізгі түрі. Оларға математикаға қызығатын және бейімді оқушылар ерікті түрде қатысады. Математикалық үйірмелер арқылы оқушыларға ... ... және ... ... ... де түсініктер беріп, олардың білімін жан - жақты кеңейтуге болады. Үйірме жұмысы алдымен кең тынысты шараларды жүзеге асыруға ... ... ... ғана ол ... ынта - ... ... қанағаттандыра алады. Үйірме жұмысын негізінен теориялық және практикалық бағыттарды жүргізуге ... ... ... үйірме жұмысы мұғалімнің немесе оқушының белгілі тақырып бойынша әңгімесін, баяндамасын қамтып, аптасына бір рет жүргізіледі. Әрбір жұмыстың ұзақтығы 1-1,5 ... ... ... ... ... ... ... әр түрлі мазмұндағы есептерді шешіп, мектеп және ауданаралық олимпиадаларға даярланады.
Оқушылардың қызығушылығын арттыру мақсатымен ойын есептерін, ... ... және ... ... ... ... ... жөн. Математика үйірмесіне көптеген талаптар қойылады.
Үйірмеде берілген білім оқушылардың ой-өрісін арттыратындай, ... ... ... оқып үйренуіне көмектесетіндей дәрежеде болуы керек. Үйірме сабақтары барынша жүйелі, қарапайым, қызықты және ғылыми болуы тиіс. Үйірмеде оқушылар ерікті ... ... ... өз ... ... ... салулары қажет.
Математика үйірмесінің мазмұны мына мәселелерді қамту керек:
- ... ... ... ... ...
- ... ... хабарлар;
- ұлы математиктердің өмірі мен қызметі;
- қызықты, логикалық және тарихи есептерді шығару;
- қиынырақ есептер шығару (стандарт емес ...
- ... ... қарастыру;
- математикалық кеш өткізуге дайындық жүргізу;
- ... ... ... жаңа ... ... ... үйірме жұмыстары мен математикалық кештер оқушыларға ерекше қиындық келтірмейтіндей, олардың ... гөрі ... ... ... керек.
Сыныптан тыс жұмыстардың маңызды түрлерінің бірі - математика ... ... ... апта ... ... қызықтыратын, сонымен қатар оқу бағдарламасын терең оқып игеруге, шығармашылық ... ... ... ... туғызатын көптеген шаралар кешенін қамтиды. Ұйымдастырылған апталық және оны дұрыс өткізу маңызды оқу - тәрбие мәселелерін шешуге мүмкіндік ... ... ... оқу ... ... тереңдету, түрлендіру, математиканың практикада қолданысы, оқушыларға өзіндік жұмыстардың дағдыларын дамыту және олардың тәрбиелеу мүмкіндіктерінің пайда болуы сөзсіз. Бұл шараларға ... және оны ... ... математика мұғалімдерінің педагогикалық біліктілігі көтеріледі және де оқытушы мен оқушылардың арасында, сондай - ақ жалпы мектеп педагогтары мен ... ... ... да өте тығыз және емін - еркін шығармашылық байланыстар қалыптасады.
Жұмыс мектеп математиктерінің әдістемелік бірлестігінің апталық ... ... ... ... ... өткізу үшін алдын ала математика мұғалімдері мен бірнеше оқушылар кіретін ұйымдастыру тобы құрылады, ұсыныстар мен мүмкіндіктерге қарай апталықтың бағдарламасы жасалады, әр сала ... ... ... ... ... ... ... бітетін ең соңғы мерзім белгіленеді. Апталықты ұйымдастыруға ... ... пән ... ата - аналар және т.б. көмек көрсете алады.
Математикалық ... ... ... ... оқушыларын көп жұмылдыратындай түрлі - түрлі болуы керек. Бұл олардың ынталығы мен қызығушылығын жетілдіруге себеп бола алады. Апталыққа дайындалу барысында ... ... мен ... ... ... барынша мүмкіндік жасау керек. Даярлық кезінде оқушыларға жеке немесе ұжымдық тапсырмалар беріледі. ... ... ... ... ... ... шығару, стенділер даярлау, көрнекі құралдар көрмесін ұйымдастыру жұмыстарын тапсырма ретінде беруге болады. Әдетте, математикалық апталық альбомдар, қабырға газеттерінің сайысынан басталып, ... ... ... мен ... ... ... Жеңімпаздар арнайы атап өтіліп, оларға жүлде тапсырылады.
Математикалық апталықты мынадай жоспарда өткізуге болады.
1. Дүйсенбі - конференция.
2. Сейсенбіде - ...
3. ... - ... ...
4. ... ... ...
5. Жұмада қызықты есептер, жұмбақ есептер, ребустар, ... ... және т.б.
6. ... - ... кеш. ... кеш - сыныптан тыс жұмыстардың кең тараған түрінің бірі.
Математикалық ... ... - ... ... ... тереңдете түсу, олардың практикада, өмірде кең түрде қолданылуын көрсету, оқушылардың жаңа ... және ... ... ... ... көмектесу, өз ойын жеткізе білуге үйрету. Бұл кештердің білім беру, үйрету бағытымен қоса тәрбиелік мәні болуы ... яғни ... ... ... қалыптастыруға, еңбек сүйгіштікке баулуға ықпал етуі керек. Кешке арналған газеттер, ребустар, викториналар, сөз жұмбақтар күні ... ... ... Оны ... ... ала оқып біліп талдауы қажет. Кешке арналған оқушылардың эстетикалық талғамына сай газеттер сайысын ұйымдастыру керек, сондай - ақ оқушылардың ... ... ... ... математикалық кітаптардан көрмелер ұйымдастырылады. Кештерді көбінесе эстафеталық түрде өткізген жөн.
Параллель сыныптардың, не жарысқа қатысушы жақтардың өз ... ... ... ... болуы керек. Кештің бүкіл мазмұны таңдап алынған тақырыбына сай болған жөн. Міндетті түрде әрбір кештерде кеш ... ... , , , , т.б. ... ... ... ілінеді.
Кештің қызықты мазмұнды өтуіне зор мән берген жөн. Қызықты математика кештері әсіресе, бастауыш ... ... ... ... ... ... мәліметтерді уағыздаудың маңызды құралы болуы тиіс.
Қызықты математика кештерінің бағдарламасы әдетте көркемделген, әр ... ... ... қамтиды және мұнда қысқаша хабарламалар, викториналар, математикалық жұмбақтарға кең орын беріледі.
Математикалық олимпиада оқушылардың математикалық білімінің артуына ерекше жағдай жасап, ... ... ... білімге құштарлығын тәрбиелеуде және олардың білімдерін тереңдетуде ... рөл ... ... ... үнемі шығару арқылы оқушылардың өзіндік жұмыстар жүргізуіне, ғылыми көпшілік ... ... ... ... білім - білік дағдысы артады.
Математикалық олимпиада математиканы оқытудың жалпы деңгейін жақсартады, оқушылардың ... ... ... ... ... ...
Математикалық олимпиадалар - дайындығы неғұрлым ... ... ... ... ... белгілі табыстарға жету үшін алдын ала даярлық жұмысын жүргізген жөн. ... ... ... бұрынғы олимпиадада пайдаланылған есептер мен жаттығулардың мазмұны ілінеді және сол есептер мен ... ... ... ... ... ... бірге, жалпы мектептік математикалық олимпиадаларға оқушыларды дайындау кезеңінде арнайы қабырға газетін шығарып, бұрынғы олимпиада жеңімпаздарының қатысуымен сұрақ - ... ... ... ... ... бұрынғы жылдардағы олимпиада есептерінің шешілу әдістерімен таныстыру олардың жалпы математикалық білімін және ... ... ... ... ... ... ... ететін әр түрлі есептерді шығарған оқушылардың кеңістік түсініктері, абстрактілі ойлау қабілеттері арта түседі. Оқушыларды олимпиада есептеріне ... ... ... үшін оңай ... ... ... ең ... сыныпта өткізілетін математика сабақтарының сапасын арттырған жөн.
Дұрыс ойластырылған, ғылыми жағы ... ... ... ... тыс жұмыстар оқушыларды есеп шығаруға қызықтыратыны сөзсіз.
Олимпиадаға дайындықты төмен сыныптан бастап оны үзбей бірнеше жыл жүргізудің көп ... бар. Онда ... ... ... ... мектептік курсының қиындау және бағдарламада аз қарастырылатын тарауларынан, өзіндік ақыл - ой ... ... ... әр ... ... ... болады.
Олимпиада есептері мазмұны жағынан әр алуан болады. Алғашқы жылдардағы ... ... ... гөрі ... басым болуы керек. Дайындығы аз оқушылардың математикаға деген сенімін жоғалтпау үшін ең 75 болмаса бір оңайлау есеп алу керек. Ал ... ... ... ... әр ... ... ... жөн. Олимпиада жүлдегерлерін мектеп басшыларының қатысуымен мадақтау, сыйлықтар беру ... ... ... мәні бар іс. ... ... ... ... турында жеңіске жеткен оқушылар қатыстырылады. Мұның жеңімпаздары аудандық (қалалық) ... ... ... ... жұмыстар
Мектептегі факультативтік сабақтардың мақсаты - оқушылардың математикалық білімдерін одан әрі ... ... ... ... әр ... қолданымдарын көрсету, олардың пәнге ынтасын арттырып, кәсіптік бағдар беру.
Бүгінгі таңда математиканың факультативтік сабақтары орта мектептерде арнаулы ... ... ... ... ... ... арттыруда ерекше орын алады.
Факультативтік курс математикаға ынталы, пәнге ықыласы мол, өзінің математикалық мәдениетін көтеруге, білімін тереңдетуге, ой - өрісін ... ... ... арналған.
Факультативтік сабақтарды оқытудың әдістері мен тәсілдерін таңдағанда, алдымен курстың мазмұнын, оқушылардың дайындық деңгейін, олардың бағдарламалық материалдарға ынта - ... ... ... Сонымен бірге олардың ой - өрісі мен дербестігіне де назар аударған дұрыс.
Әдетте факультативтік курстардың дәріс, әңгімелеу, практикалық жұмыстар, қосымша ... ... ... ... ... баяндама жасауы, реферат жазу, экскурсия үйымдастыру сияқты формалары мен әдістері кең пайдаланылады.
Факультативтік курстың кейбір материалдарын дәріс түрінде ... ... ... ... - оқу материалының ішінен ең өзектілерін баяндау, есептер шешудің ең нақты әдістерін көрсету, оқушыларға материалды өздігінен оқып үйренудің ... ... ... ... ... тыңдау және ой түю машықтарын шыңдауға бағытталғаны пайдалы. Дәріс барысында оқушылармен жеке мәселелер бойынша, қайсыбір ұғымының ... оны ... ... бір ғалымның қосқан үлесін, проблеманың есеп түрінде қойылуын қысқаша әңгімелеудің рөлі зор.
Факультативтік курстың маңыздылығын арттыру жолдарының бірі - ... ... ... ... бұл түрі оқу ... білімді іс жүзінде қолданумен ұштастыруға жол ашады. Мұнда мұғалім ең алдымен оқушыларды практикалық жұмыстың мақсатымен, жұмыс ... ... ... ... ... беруі тиіс.
Берілетін практикалық тапсырмаларды жеке ерекшеліктеріне қарай берген дұрыс, ал жұмыс нәтижесін күллі топтың қызметі ретінде ... ... ... тақырыбы бойынша практикалық жұмыс жүргізгенде көпжақтардың эскизін, олардың жазбалары мен модельдерін салу керек.
Дұрыс ... ... әр ... ... ал күрделі көпжақтарды 2-3 оқушы бірлесіп орындағаны дұрыс. Мұның өзі ұжымдық еңбекке баулиды. Факультативтік курстың материалдарын терең игеру жолдарының бірі - ... ... ... ... ... ... есептерді оқушылардың ынта - ықыласына сай іріктеп алса, оның тиімділігі арта 76 ... ... ... ... оқушылардың өздігінен шығармашылық қызмет ету қабілетін дамытатындай, проблемалық ахуал ретінде берілуі тиіс.
2.4. Көрнекі құралдарды пайдалану
Оқыту процесінде көрнекі құралдар, әр ... ... ... жаңа ... ... үшін, білімдерін біліктерін, дағдыларын бекіту үшін, материалдың қаншалықты игерілгенін тексеру үшін.
Көрнекі құрал білім көзі ретінде ... ол ... ... - жалпылама қорытынды жасауда - негіз болып табылатының атап көрсетіп, ... емес ... ... көрсетіп отыруы тиіс. Мысалы, тік төртбұрыштардың модельдерінің өлшемдерін (үлкен - кішілігін) түрліше етіп алу керек-бұл қарама-қарсы қабырғаларының тең ... кез ... тік ... ... ... қасиеті екендігін оның қабырғаларының ұзындығына байланысты болмайтының балалардың көруіне мүмкіндік ... Сөз ... ... күшейтеді, сондықтан мұғалім оқушының байқағандарын бағыттап отыратындай дәл сұрақтар қойып отыруы керек.
Жаңа материалмен таныстырғанда ... ... ... тін ... ... ... ... құрал пайдаланады. Бұл жағдайда көрнекі құрал сөзбен берілген түсініктеме лерді иллюстрациялау қызметін атқарады. Мысалы. есептін шығару жолын балалардың ... ... ... ... ... есепке схемалық сурет немесе чертёж салады: есептеу әдісін түсіндіргенде түсініктемесін ... ... ... және ... жазуларды жазып көрсетеді т. с. с. Мұнда түсініктеменің өз мәнісін көрнекі құралмен істелетін жұмысқа және түсіндіруге оқушылардың өздерін ... ... ... ... ... дер ... ... маңызды.
Есептер шығару т.б. әдісін ашып айқындауда қозғалысты әсіресе айқын көрсетіп ... ... ... - ... ... қою, ... - алып қою, ... бөліп қою т.б.) түсініктемені суретпен (чертёжбен) және тақтаға ... ... ... көрсете отырып, мұғалім тек балалардың материалды қабылдауын ғана жеңілдетіп қоймай, соңымен бірге жұмыс дәптерлеріне орындау үлгісін де көрсетеді. ... ... ... мен ... ... орналастыру керектігін, әріптердің көмегімен периметрді (ауданды) қалай белгілеу керектігін т.б. көрсетеді. Сондықтан чертёждер мен жазуларды тақтаға сауатты орындау, ... ... ... орналастыру және олар барлық балаларға жақсы көрінетін болу жағын қадағалап отыру қажет.
Жаңа материалмен таныстыруда және әсіресе білімдері мен ... ... ... ... істелетін жұмысты, оқу шылардың өздері алып көрсетіп, ... ... ... ... ... ... етіп ... өткенде нәрселер жиындарын біріктіріп, шыбықтарды пайдаланып, тұйықталған және тұйықталмаған сынық сызықтарды ... т. с. с.) ... ... ... игерілуі бұндай жағдайда едәуір жоғарылайды, өйткені жұмысқа түрліше анализаторлар (көру, қозғалу, сөйлеу, есту) қатысады. Мұнда балалар тек математикалық білімдерді ғана ... ... ... ... өздігінен пайдалану білігін де игереді. Мұғалім балалардың көрнекі құралдарды өзіндік жұмыста пайдалануын мейлінше мадақтап отыруы ... мен ... ... ... ... ... ... ушін анықтағыш таблицалар, ауызша есептеу таблицалары суреттер, ... ... ... ... ... ... кең ... қолданылады. Өлшеу дағдыларын қалыптастыру үшін, чертеждік-өлшеу аспаптарын ... сы зуға және ... ... ... ... ... түрде қабылданғанды модельдеу, сурет салу, сөзбен сипаттау жолымен суреттеп көрсетуді ... ... ... ... кейде оқушылардың білімдері мен біліктерін тексеру үшін пайдаланады. ... ... ... ... ... игергендігін тексеру үшін, оларға көрсетілген түрдегі көпбұрышты ... ... ... ... ... ... ... материалды пайдаланып (кесінділер, көпбұрыштар сызылған карточкалар т. б.), мұғалім кесінділердің ұзындығын өлшейді көпбұрыштын ауданың және периметрін өлшеуді т. б. ... ... ... құралдарды пайдаланудың тиімділігінің негізгі шарты сабақта көрнекі ... ... және ... ... қолдану болып табылады (қажетінше, шамадан тыс емес). Егер көрнекі құралдар қажет емес тұста қолданылатын болса, онда ... ... ... ... ... ауып оның ... тиеді. Практикада осындай фактілер кездеседі: мысалы, бірінші сынып оқушысы арифметикалық ... ... ... ... ... ... ... тандап алуға үйретіледі. Мұғалім бұл мақсат үшін ... ... ... ... мен оған ұшып ... қонған құстардың (немесе керісінше, одан ұшып кетіп бара жатқан құстардың) суретін пайдаланады, оқушы осы суретке қарап сандарға ешбір арифметикалық амалдар ... ... ... ... жай ... шығып-ақ табады. Бұл жағдайда пайдаланылған көрнекіліктін көмегі тимейді, қайта керісінше, есеп шығара ... яғни есеп ... ... ... ... амалды тандап ала білуін қалыптастыруда бөгет жасайды. Екінші бір мысал: балаларға есепте кездесетін таныс емес нәрселердің (метро, завод, трамвай т. с. ... ... ... ... мая, үйме т. с. с.- қала ... ... ... циялап көрсету қажеттігі түсінікті. Алайда таныс нәрселер кескінделген суретті балаларға көрсетудің қажеті жоқ.
Оқыту процесінде нәрселік және бейнелік көрнекі ... дан ... ... көрнекілікке дер кезінде көшіп отыру дың маңызы бар. Мысалы, егер жаңа ... ... шешу мен ... ... ... ... мазмұның нәрселермен іс-әрекет жасау арқылы иллюстрациялайтын болса, кейінірек есепті қысқаша жазу жеткілікті болады. Егер ... ... ... ... ең ... нәрселермен тиісті іс-әрекет жасауға сүйенетін болса, кейін есептеу әдісін жазуға сүйенсе болғаны т. с. с. ... ... ролі ... ... ... ... артуымен және оқушылардың ойлау қабілеті-нің дамуымен бірге өсіп отырады, символдық көрнекілік (схем лар, чертеждер, математикалық жазулар т. с. с.) математиканы ... ... ... ... ... ... Математиканы оқу жұмысын ұйымдастырудың басқаформалары
Математиканы оқу жұмысын ұйымдастырудың басқа формалары - сабақтан тыс жеке ... ... ... ... үйге ... өзіндік жұмыс, экскурсиялар сабақпен тығыз байланысты және соған бағындырылған.
Математикадан өткізілетін сабақтан тыс ... ... ... білімді тереңдете және кеңіте түсу мақсатымен немесе білімдеріндегі, біліктеріндегі және дағдыларындағы ... жою ... ... ... ... ол - математикадан сыныптан тыс түрліше жұмыстар: жүргізу арқылы, екінші ... пән ... ... қалғандығы байқалған және сыныппен ілесіп кете алмайтын балалармен жеке немесе топқа бөліп, оқу жұмысын өткізу ұйымдастырылады.
Білімдеріндегі, біліктеріндегі және ... олқы ... ... ... ... ... көп ... салдарынан, сондай-ақ сабақта жұмыс қабілетінің нашарлау салдарынан үнемі артта қалуының, оның жұмысына мұғалімнің көніл аудармауының, нерв жүйесі ... ... т. б. ... ... ... ... тыс сабақтарға мұғалім материалды мұкият тандап алып, жұмыс методикасын ойластырады. оқушының өзі ... ... ... ... ... ... жаттығулар, сондай-ак мысалдар мен есептерді суреттерге, схемаларға, ... ... ... ... әдістерін түсіндіру жөнінен жаттығулар әсіресе бағалы. Оқушынын білі міндегі және білігіндегі байқалған талпынысты, мұғалім оқу шыға ... ... ... арнайы тандап алынған жат тығуларды ұсына отырып, сабақ кезінде қуаттай отырып, әрі қарай дамыта түседі.
Математикадан үйге ... ... ... ... өз ... ... игеріп алуына көмектеседі. Мұғалім мен ата-анаға оқушының жетістіктерін біліп отыруына мүмкіндік береді, үйде балалардың бос ... ... ... ... ... ... еңбек сүйгіштік , жинақтылық, тәртіптілік, мұқияттылық сияқты қасиеттерді тәрбиелеуге көмектеседі.
Үй ... ... ... ... ... ... мен практикалық біліктерін (мысалдар есептер шығара білуін) бекіту ... ... мен ... ... ... ... ... мысалдар құрастыру) жүйеге келтіру және қорытындылау; оқушыларды келесі сабақта ... ... ... ... ... сан материалдар жинау, көрнекі құралдар жасау т. с. с.) дайындау.
Үй тапсырмалары жекелік ... және ... бола ... ... ... ... ... жалпы сынып тапсырмасының бөлігі болып табылатын, қандай да бір ... ... ... сан ... жинау кезінде бір топ оқушы оқу құрал-жабдықтарының бағаларын біледі, екінші тобы - азык-түліктің бағасын, ... - ... ... ... т. с. с. ... ... үйге берілген тапсырмалар оқушыларды коллективизм (бірлестік) рухында тәрбиелеуге, балалардың тапсырылған іске жауапкершілік ... ... ... ... оқу ... басқаруды мұғалім оқушыларға нұсқау беру арқылы және орындалған жұмысты тексеру арқылы жүзеге асырады. Оқушыға үй ... ... ... болуы манызды, сонда ол қызғылықты болмаса да көптеген қажетті жұмыстарды ынтамен істей алады. Оқушы үйге не ... және оның ... үйде ... ... ... ... Сондықтан үйге тапсырма бергенде істеу керектігін міндетті түрде айтып, оны ... ... ... ... ... беруден неғұрлым қысқаша нұсқауға көше отырып, түсіндіру ... ... ... өте үлкен болмауы тиіс. Оқушыға арнап барлық пәндерден (орыс тілінен, оқудан, математикадан т. б.) үй-тапсырмаларын орындауға берілетін ... үлгі ... ... 1 ... оқу ... ... жарты жылдығында I сағатқа дейін; II сыныпта +1,5 сағатқа дейін Ш сыныпта 2 сағатқа дейін. Бірінші ... ... ... ... тек оқу ... ғана үй ... беруге рұқсат етіледі, ал сенбі күндері бастауыш сыныптарда үй тапсырмаларын беруге тыйым салынады. ,-деп жазды Н. К. Крупская.
Үй тапсырмасын тексеруді ... ... ... ... болады. Жазбаша жұмыстарды мұғалім үйде де, сабақ кезінде сыныпта да тексереді. Үй тапсырмасының жазбашасын да, ауызшасын да ... кез ... ... тексеруге болады. Тексеруді жаңа материалды оқып үйренуге дайындау үшін пайдалануға болады. ... ... үй ... ... оқып үйренілген материалды қаншалықты ұғынғандарын тексеру және бағалау болып табылады (оқушылардың ауызша жауап беруімен не өзіндік ... ... ... үйге берілетін оқу ісіне байланысты жұмысын дұрыс ұйымдастыру үшін, мұғалім оқушының семьясы мен тығызбайланыста болуы қажет. Оқушыларға үй тапсырмасын ... ... ... ... ... ата-аналарға түсіндіргені жөн.
Экскурсия математика материалын оқып үйренуге ... ... мен ... ... ... қабылдағандары мен бақылағандарын жинақтау мақсатымен өткізіледі. Программа бойынша белгіленген табиғат пен ... ... ... ... ... ... фабрикаға, құрылыс алаңына) мұғалім сан өзгерістерін бақылауды ... сан ... ... т. с. с. ұйымдастырады. Экскурсия программа тақырыбы бойынша істелетін жұмыстың бастамасы болуы мүмкін. Оның мақсаты - оқушыларды оқып ... ... ... ... ... ... келесі жұмыс үшін қажет материал жинақтауға көмектесу. Мұндай экскурсияның мысалы тас жолға немесе қаладағы көшеге ... ... ... ... бұл ... ... (ІІІ ... қозғалысқа берілген есептерді шығару алдында қозғалыстың әр түрімен танысады.
Экскурсия тақырып бойынша жұмыс істеу процесінде ұйым жартылай тексеруге ... ... ... ... әрі ... жұмыс істеу үшін қажетті материалды толықтыру Бұған мысалы, шамалардың арасындағы төмендегі байланыс тарды оқып ... ... ... ... ... бола ды: баға - ... - құн, бір ... массасы - мөлшері жалпы масса т. б. (II сынып). Магазинге экскурсия жасағанда, балалар ... алу , сату ... ... ... тәуелділік терді бақылайды (көбірек сатып алды - көбірек төледі т. с. с. ... ... ... таразыны пайдалану ережесін біледі т. с. с. Мұның бәрі келесі сабақтарда есеп құрастырғанда пайдаланылады.
Экскурсия бір ... ... ... ... тақырып бойынша істелген жұмысты қорытындылай алады. Мұндай ... ... - ... білімін бекіту және кенейте түсу, бір сабақта немесе бірнеше сабақта алған материалын жинақтау. ... ... ... ... ... ... жер ... жүргізілетін өлшеу жұмыстары мысал болады.
Экскурсия табысты өтуі үшін, оған мұқият ... ме ... ... ... ... ... ету ... ҚОРЫТЫНДЫ
Сыныптан тыс жұмыс ұғымы өте кең. Ол мазмұны, ... ... ... ... мен ... жағынан білімділікті қажет етеді. Мысалы, үйірмелер отырысы, қосымша сабақтар, мерекелік шаралар мен кештер өткізу осы сыныптан тыс жұмыстарға жатады. ... ... тыс ... ... байланысты да нығайта түседі.
Сыныптан тыс жұмыс - бұл ... мен ... ... тыс ... ... ... болып табылады. Сыныптан тыс жұмыс-сыныптан тыс уақыттағы өткізілетін және оқу жоспарына кіретін әртүрлі ... ... ... ... негізгі бөлігі болып саналатын сыныптан тыс жұмыстар-баланың өмірге қажетті әлеуметтік ортадағы тәжірибесі мен ... ... ... ... ... ... ... тыс жұмыстар оқушының күнделікті сабақта байқала бермейтін жеке қабілеттері мен мүмкіндіктерін ашады. Сыныптан тыс жұмыстың әр ... ... ... ... ... өзін дұрыс бақылауын қалыптастырады, сонымен қатар әртүрлі жұмыстар оқушының ... мен ... адам ... ... ... ... мен біліктілігін арттырады.
Математикадан өткізілетін сыныптан тыс жұмыстар - жалпы білім беретін мектептердегі оқу - ... ... ... ... ... ... ... сыныптан тыс жұмыстардың негізгі мақсаты - оқушылардың ... ... ... ... шығармашылық қабілеттері мен дербестіктерін жан - жақты дамыту.
Математикадан сыныптан тыс жұмыстардың негізгі түрлеріне: математикалық үйірме, математикалық апталық, математикалық кеш, ... ... ... ... ... ... ... математиктер клубы, т.с.с жатады.
IV. ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:
1. Әбілқасымова А.Е. және басқалар. Математиканы оқытудың теориясы мен ... А., ... 1998ж. 202 ... ... А.Е Математикадан дидактикалық тапсырмалар жинағы А., Қазақ университеті баспасы. 1991ж. 71 бет
3. Бантова М.А., Бельтюкова Г.В. Методика преподавания математики в ... ... М., ... 1984, 335 ... ... Т.Қ. Бастауыш сыныптарда математиканы оқыту методикасы. А., Мектеп, 1997ж. 160 бет.
5. Рахымбеков Д. Кенешев Ә. ... ... ... ... ЖУ. 1997 -61 бет
6. 1,2,3,4 сыныптарға арналған Математика оқулықтары
7. Оспанов Т.Қ., Қурмалина Ш.Х. Математиканың бастауыш ... ... ... ІІ болім А. Республикалық баспа кабинеті 1996

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бастауышта математиканы оқыту барысында пәнаралық байланыстарды іске асырудың кейбір жолдары48 бет
Кинематиканың негізгі ұғымдары8 бет
Математикадан оқушылардың өзіндік жұмыстары мен сынаптан тыс жұмыстарын ұйымдастыру және өткізу әдістері47 бет
"Бюджеттен тыс қорлар."14 бет
"Табиғи сипаттағы ТЖ кезінде жүргізілетін апаттық-құтқару жұмыстарының түрлері"3 бет
2-сынып оқушыларының математикадан шығармашылық қабілетін дамыту70 бет
Адвокаттың алқабилер қатысуымен жүргізілетін сот өндірісі40 бет
Айналымнан тыс активтер35 бет
Алматы қаласының жаңа шекараларын бекіту мақсатында жүргізілетін топографо-геодезиялық жұмыстар29 бет
Аурухана мен емханалардағы бөлімшелерде жүргізілетін санитарлық эпидемияға қарсы іс-шаралар тәртібі8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь