Психология ғылымында қарым- қатынастың теориясы

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..2

I. Бөлім: Қарым.қатынас және зейін үрдістерін теориялық талдау ... ... ... ...5
1. 1. Психология ғылымында қарым. қатынастың теориясы ... ... ... ... ... ... .5
1. 2. Зейін психологиясы және оны теориялық талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ..13

II.Бөлім: Студенттердің зейіні мен қарым.қатынасының психологиялық
ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .21
2.1 Зейін мен қарым. қатынас ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .21 2.2. Студенттік шақтағы зейін мен қарым.қатынастың психологиялық ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...25

III.Бөлім: Қарым.қатынас үрдісіндегі зейін қасиеттерінің деңгейін эксперименталды зерттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..29
3.1. Эксперименталды зерттеу әдістемесіне сипаттама ... ... ... ... ... ... ... ...30
3.2. Зерттеудің нәтижелерін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..32

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 39 Әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...41

Қосымшалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..46
Кіріспе
Қазіргі таңда психологияның алдыңғы міндеттері қоғам дамуының
бағдарламаларын анықтайды. Еңбек өнімінің дамуы, техника мен технологияның дамуына білім беру мен денсаулық сақтау жүйесін жақсарту, осының барлығы адамға қатысты мәселелерді ғылыми зерттеуді талап етеді. Жан-жақты дамыған тұлғаны қалыптастыру мемлекеттің ең басты міндеттердің бірі.
Өмір сүру барысында дамитын тұлғаның ерекшеліктерін меңгеретін білімнің көлемі мен сипаты, қызығушылығы, кез келген ортада қарым-қатынасқа түсе білуі, зейін қасиеттерінің жоғарғы деңгейде болуы, адамгершілік қасиеттері, осылардың барлығы адамның белгілі бір жағдайға еркін жауап қайтаруына белсенді және мақсатты түрде әсер етеді.
Студент тұлғасының қарым-қатынас үрдісіндегі зейін қасиеттерінің жоғарғы деңгейде болуы студенттердің оқуда, еңбекте, қоғамдық өмірде белсенділігін дамыту жолдарын ашуға мүмкіндік береді.
Ж ұ м ы с ы м ы з д ы ң ө з е к т і л і г і :
Әлеуметтік, экономикалық дамуды жылдамдатуда болашақ мамандарды дайындайтын жоғарғы оқу орнының жауапкершілігі артып отыр. Біздің қоғамның болашағы болашақ педагоктарды, психологтарды, өндіріс және ғылым басшыларын тағы басқа мамандарды тек сауаттылыққа ғана емес, сонымен қатар белсенділікке, алдына қойған міндеттерге қызығушылықтарын қарауға байланысты.Соның негізінде позицияны белсенді, өз күшіне сенімді, орынды іс-әрекетке шығарылуын қарайтын тұлға қалыптастырады. Әрине қарым-қатынаста зейін қасиеттерінің деңгейі қалыпты болмаған жағдайда осындай сапалардың көрініс беруі қиындайды.
Әлеуметтік психология мен жалпы психология аймағында қарым-қатынас проблемасы мен зейін проблемасы жан-жақты қаралған. А.А. Леонтьев «Қарым-қатынас» ұғымын әмбебап коммуникативті іс-әрекеткетеңейді. В.А. Кан-Калик қарым-қатынасты адамгершілік құндылық потенциалына ие дейді.
Орыс психологы И.Н. Ланге зейінді объективтілік актісімен байланыстырды.
Т.А. Рибо өзінің ерікті зейін мен қиялдың қозғалыс теориясында зейіннің түрлерін зерттейді.
В. Вунд сана мен зейінді байланыстырады. Осы және тағы басқа ғалымдар мәселелерді қарастырғанымен әлі де жеткіліксіз жақтары көп. Әсіресе қарым-қатынас пен зейін қасиеттерінің байланыстары қаралмаған.
Зейін өзіндік психикалық процесс болып саналмайды, ол тек адамның психикалық іс-әрекетінің компоненті ретінде болады.
Зейінді іс-әрекеттің әр түрінен зерттей отырып біз оның бірліктегі мазмұны мен формасының шоғырлану құрылымын түсінеміз.
Зейін іс-әрекетте мазмұнды және осының негізінде оның қасиеттерінің, динамикалық ерекшеліктері мен функцияларының көпжақты байланыстары пайда болады.
Зейін – бұл адамдардың іс-әрекет процесі мен олардың өзара қатынасының шоғырлануына бағытталған.
Өзінің көріністерінде қарым-қатынасайналадағылармен контактқа түсудің рухани қажеттілігі ретінде болады.
Қарым-қатынас – екі немесе оданда көп адамдардың қатынастарын жасап, реттеуі мен ортақ нәтиже алуды мақсат етіп, келісім мен бірлестікке бағытталған өзара әрекеттерін айтамыз.
Сондай-ақ қарым-қатынас болашақ маман тұлғасының қалыптасуының бір факторы екені де белгілі. Ол студенттердің топтық іс-әрекетінің реттеушісі және адамгершілік, эстетикалық құндылықтарды, мінез-құлықтың топтық нормаларын қалыптастыру құралы болып табылады.
Әдебиеттер тізімі:
1. Леонтьев А.А. Психология общения М.: 2005. с. 46-67, 159-199.
2. Бодалев А.А. Личность и общение М.: Педагогика1983. с. 21-54.
3. Возчиков В.А. Общение и коммуникация НИЦ БиГПИ 2000. с.18-31.
1. Станкин М.И. Психология общения Воронеж: 2000. с. 304-310.
2. Андреева Г.М. Социальная психология М.: Аспект Пресс 2004. с. 71-84.
3. Отв. Ред. Ломов Б.Ф. Психологическое исследования общения М.:Наука 1988. с. 10-13.
4. Бодалев А.А. Проблемы общения в пихологии // Психол. журн. 1983. Т4. №1. с.160-165.
5. Буева П.П. Человек: деятельность и общение М.:1978. с. 276-281.
6. Ерастов Н.П. Психология общения Ярославль: 1979. с.5-8.
7. Борисова А.А. Проницальность как проблема психологии общения// Вопросы психологии 1990. №4. с.117-122.
8. Каган М.С. Мир общения М.: 1988. с.141-156.
9. Хрестоматия по вниманию / Под.ред. А.Н.Леонтьева, А.А.Пузырея и др.) МГУ.: 1976. с.7-60.
10. Немов Р.С. Психология Словарь-справочник. В 2 ч. – М.: Владос-Пресс: 2003. ч.1. с.304-308.
11. Немов Р.С. Психология М.: Просвещение 1990. с.125-132.
12. Вопросы психологии вниания Выпуск V. Саратов 1973.
13. Вопросы психологии вниания Выпуск VI. Саратов 1974.
14. Вопросы психологии вниания Выпуск VIII. Саратов 1976.
15. Вопросы психологии вниания Выпуск IX. Саратов 1977.
16. Вопросы психологии вниания Выпуск XIII. Саратов 1973.
17. Джемс У. Психология М.: Педагогика 1991. с.119-140.
18. Страхов И.В. Психология внимания Саратов: 1968.
19. Мұқанов М.М. Зейінді тәрбиелеу Алматы: 1960. с.25-31.
20. Психология познавательных процессов Самара:1992. с.
21. Психология внимания и мышления Саратов: 1980. с.23-45.
22. Столяренко Л.Д. Основы психологии Ростов-на-Дону: Феникс 2005. сс.150-156, 639-640.
23. Столяренко Л.Д. Основы психологии. Практикум. Ростов-на-Дону: Феникс 2003. с.42-47.
24. Психологические процессы и общение // Методологическиепроблемы социальной психологии М.:197с.58-63
25. Проблемы общения и воспитание Тарту:1974. с. 113-125.
26. Кольцова В.А. Общения и познавательные процессы // Познание и общение М.:1988.
27. «Аманжоловские чтения-2005» матер.междунар.: научно практич.конф. Усть-Каменогорск 2005.с.338-343.
28. Хайруллин Г.Т. Технология и техника взаймодействия Алматы:1999. с.34-41; 128-134.
29. Хрестоматия по психологию /Под. ред. А.Н.Леонтьева и др./ МУ.:1976 с.7-14.
30. Еникеев М.И. Общая и юридическая психология ч.1. М.:1996. с.427-452.
31. Глуханюк Н.С. Практикум по общей психологии Москва-Воронеж: 2005.с.100-110.
32. Практикум по общей психологии М.: 1979. с.66-71.
33. Дормашев Ю.Б. Психология внимания М.: 1995. с.320-327.
34. Гальперин П.Я. Экспериментальное формирование внимания М.:1974. с.68-75.
35. Гильбух Ю.З. Как учиться и работать эффективно Минск: 1995. с. 115-122.
36. Тихомиров О.К. Психология М.: 2006 с.263-285.
37. Познавательные процессы и способности в обучении /Под. ред. В.Д.Шадрикова/ М.: 1990 с.74-79.
38. Психологические тесты 2 /Под. ред. А.А.Карелина/ М.: 2005. с.263-27
39. Брушлинский А.В. Психология субъекта//Психологический журнал 2003.т.24. №2. с.15-17.
40. Основы педагогики и высшая школа /Под.ред. Петровского/ М.: 1986. с. 59-64.
41. Елюбаева Ж.Е. Особенности формирования учебной активности студентов Усть-Кам.: 2004. с.
42. Психология /Под. ред. Б.А.Сосновского/ М.: Юрайт 2005. с.179-189.
43. Столяренко Л.Д. Психология СПБ.: Лидер 2005. с. 119-123.
44. Gaffron M. Right and left in pictures, Art Quart. , 1950. p. 311-331.
45. Wertheimer M. Constant errors in the measurement of figural aftereffects. “Amer. J. of Psychol.” 67, 1954. p. 543-546.
46. Peters. Zur Entwicklung der Psychologie, 1915. ss. 152-153.
47. Kant I. Critique de la Raison pure, P., 1869. pp. 198-208.
48. Bergson A. Lenergie spirituelle. P. 1999.
49. Treisman A.M. The psihological reality of levels of processing // Levels of processing in human memory / Eds. L. S. Germek, J.M. Craik Hillsdall, 1979.
50. M. Merlau-Ponty. Phenomenon of Perception. L., 1962. pp.26-31.
51. Koffka K. Perception: an introduction of the Gestalt theory. “Psychol. Bull.” 1922. pp.561ff.
52. E. Rubin The Figure – Ground phenomenon in experimental and phenomenological psychology. Stockholm 1968. pp.112-128.
53. Kohler W. “Kurt Koffka”. “Psychol. Rev.”, 1942. 2. pp. 97-101.
54. Prentice W.C.H. “The systematic psychol. of wolfgang Kohler.” in S. Koch “Psychology”, vol. 1. N. Y., 1959.
55. Krech D. and Calvin A.D. Levels of perceptual organization and cognition. “J. abnorm. soc. psychol.” 48, 1953. pp. 394-400.
56. Ухтомский А.А. Прицип доминанты. Собр. соч.: В 4т., т.1 – Л.:1950.
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
.............................................2
I. Бөлім: Қарым-қатынас және ... ... ... 1. ... ... ... қатынастың
теориясы.........................5
1. 2. ... ... және оны ... ... зейіні мен қарым-қатынасының психологиялық
ерекшеліктері.............................................................
................................21
2.1 ... мен ... ... шақтағы зейін мен қарым-
қатынастың ... ... ... ... қасиеттерінің деңгейін
эксперименталды
зерттеу..............................................................
........29
3.1. ... ... ... ... ... ... таңда психологияның алдыңғы міндеттері қоғам дамуының
бағдарламаларын анықтайды. Еңбек өнімінің дамуы, техника мен ... ... беру мен ... ... жүйесін жақсарту, осының барлығы
адамға қатысты мәселелерді ғылыми зерттеуді талап етеді. Жан-жақты дамыған
тұлғаны ... ... ең ... ... бірі.
Өмір сүру барысында дамитын ... ... ... көлемі мен сипаты, қызығушылығы, кез келген ортада қарым-қатынасқа
түсе ... ... ... ... ... ... ... осылардың барлығы адамның белгілі бір ... ... ... ... және мақсатты түрде әсер етеді.
Студент тұлғасының қарым-қатынас үрдісіндегі зейін
қасиеттерінің жоғарғы ... ... ... оқуда, еңбекте, қоғамдық
өмірде белсенділігін дамыту жолдарын ашуға мүмкіндік береді.
Ж ұ м ы с ы м ы з д ы ң ө з е к т і л і г і ... ... ... ... ... ... ... оқу орнының жауапкершілігі ... ... ... ... ... педагоктарды, психологтарды, өндіріс және
ғылым басшыларын тағы басқа мамандарды тек сауаттылыққа ғана емес, сонымен
қатар белсенділікке, ... ... ... ... қарауға
байланысты.Соның негізінде позицияны белсенді, өз күшіне сенімді, орынды ... ... ... тұлға қалыптастырады. Әрине қарым-қатынаста
зейін қасиеттерінің деңгейі қалыпты болмаған жағдайда осындай сапалардың
көрініс ... ... ... мен жалпы психология аймағында қарым-
қатынас проблемасы мен ... ... ... ... ... ... ... әмбебап коммуникативті
іс-әрекеткетеңейді.
В.А.
Кан-Калик қарым-қатынасты адамгершілік құндылық потенциалына ие дейді.
Орыс психологы И.Н. Ланге ... ... ... Рибо ... ерікті зейін мен қиялдың қозғалыс теориясында
зейіннің түрлерін зерттейді.
В. Вунд сана мен зейінді ... Осы және тағы ... ... ... әлі де ... ... көп. Әсіресе қарым-
қатынас пен зейін қасиеттерінің байланыстары қаралмаған.
Зейін өзіндік психикалық процесс болып саналмайды, ол тек ... ... ... ... болады.
Зейінді іс-әрекеттің әр түрінен зерттей отырып біз оның бірліктегі мазмұны
мен формасының шоғырлану құрылымын түсінеміз.
Зейін іс-әрекетте мазмұнды және ... ... оның ... ерекшеліктері мен функцияларының көпжақты байланыстары пайда
болады.
Зейін – бұл адамдардың іс-әрекет процесі мен ... ... ... ... көріністерінде қарым-қатынасайналадағылармен контактқа түсудің
рухани қажеттілігі ретінде болады.
Қарым-қатынас – екі ... ... көп ... ... жасап,
реттеуі мен ортақ нәтиже алуды мақсат етіп, келісім мен ... ... ... айтамыз.
Сондай-ақ қарым-қатынас болашақ маман тұлғасының қалыптасуының ... ... де ... Ол ... топтық іс-әрекетінің реттеушісі
және адамгершілік, ... ... ... топтық
нормаларын қалыптастыру құралы болып табылады.
Сондықтанда жан-жақтан келіп, жаңа әлеуметтік ортаға бейімделудегі
студенттердің оқыту-тәрбиелеу процесін ... ... ... ... ... деңгейлерін анықтау өзекті мәселелердің
бірі.
Зерттеу жұмысының мақсаты:
Қарым-қатынас үрдісінде зейін қасиеттерін зерттеу.
Зерттеу жұмысының міндеттері:
1. Қарым-қатынас пен ... ... ... ... ... ... талдаулар жасау.
2. Қарым-қатынас пен зейіннің өзекті мәселелеріне теориялық ... ... ... зейін қасиеттерінің орнын анықтау.
4. Қарым-қатынас үрдісіндегі ... ... ... ... ... ... және ... теорияларын зерттеу. (Орталық ... шет ... ... I-ші курс ... ... ... үрдісінде зейін қасиеттерін зерттеу.
Зерттеу жұмысының болжамы:
1. Қарым-қатынас пен ... ... ... оны ... ... ... ... қасиеттерінің орын алуы қатынастың еркін
жүзеге асу ... ... ... ... Қарым-қатынас үрдісінде зейін қасиеттері эффективті түрде орын
алғанда қатынас нәтижелі болады.
I. Бөлім: Қарым-қатынас және ... ... ... ... .1. Психология ғылымында қарым- қатынастың теориясы
Қарым-қатынас адамдардың өзара ... және ... ... ... формасы. Қазіргі кезде қатынас мәселесін психология,
философия, ... ... әр ... ... жан- ... ... 60 ... Б.Д. Парыгин қарым-қатынасты әлеуметтік
психологияны зерттейтін бірден-бір пән ретінде бөліп ... ... таза ... ... ... және ... процесс сияқты талданады.
Леонтьев А.А. «қарым-қатынас» ұғымын әмбебап ... ... яғни ... белгілі бір іс-әрекет түріне сияқты қарау
керек деп есептейді.
Қарым-қатынасқа ең жалпы анықтаманы Б.Ф.Ломов ... ... адам ... ... ... ... жағы болып
табылады». Ол қарым-қатынас іс-әрекетінің әр түрлі формалары, ... ... және оның ... ... ... ақпарат алмасу
процесі, коммуниканттардың өзара әрекеттесуі – ... сөз ... ... ... ... ... ... Мезодеңгей
3) Микродеңгей
Макродеңгей – индивидтің басқа адамдардың ... ... ... ... ... ... жасауынан контактілі
байланыс.
Неміс – американдық психологы К. Левин адамдарды жекелей
өзгерткенде топ ... әсер ... ... ... ... әсер
етудің тәжірибелерімен дәлелденген. Алайда бұл жайдың тиімділігі ертеден
халыққа белгілі болған. Бақсылық көріністер науқасқа әсер ... ... ... топ ... ... қозуды күшейтіп, оның бір адамнан
екіншіге, одан басқаларға берілу, ... ... ... ... әсер ету ... ... ... Иландыру, сендіру әрекетінің
топ арасында еселеніп, күшейетіндігін ... ... ... ... ... ... ... топта санасыз
қабылданып,түсінік қылықтарға илану, пихологиялық әсердің нәтижелі болуын
қамтамасыз ... ... ... ... ... ... дамуы Левин
есімімен байланысты. Ол АҚШ-та 1933жылы топтық динамика әлеуметтік ... ... да ... ... ... ... айналысқан. Осыған
қатысты Левин өзінің өрістер теориясын индивидтің мінез-құлқын анықтайтын
бірлескен және байланысқан факторлар жиынтығын ... Бұл ... жеке ... оның ... ... бір психологиялық өріс
болды. Топтық динамика ұғымын да алғаш ... осы ... ... ... «әлеуметтік психология» еңбегінде
қарым – ... ... ... ... ... ... тырысты. Г.М.Андреева әр түрлі көзқарастарды біріктіре
және жалпылай отырып, қарым – ... кез ... ... ... іс - ... спецификалық формасы болып табылады: яғни
адамдар әр түрлі ... ... ... ... тек ... ... қана жасап қоймайды, олар әрқашан да сол ... ... ... ...... болады дейді.
Сондай – ақ қарым–қатынасты зерттеуде оның құрылымдық компоненттерін
анықтау керек. Осыған ... ... ... ... ...
қатынастың құрылымын талдау нәтижесіне жүгіндік. Ол қарым – қатынасты бір
... ... ... үш ... ... ... және перцептивтік.
Қарым – қатынастың коммуникативтік жағы немесе тар ... ... беру – ... ... ... жағы ...... жасаушы индивидтердің өзара
әрекеттестігінің ұйымдасуымен қорытындыланады;
Перцептивтік жағы ... ... бірі ...... арқылы қабылдауы
мен тануы және осы ... ... ... ... ... ... ... жіктеп, бөлудің шартты екендігін, қарым – қатынас ... үш жағы да ... ... та ... – қатынас құрылымын жіктеуге аса назар аударды.
Яғни ол мазмұны бойынша ...... ... ... бөледі:
материалдық (зат пен іс әрекет өнімдерін ... ... ... ... ... және ... ... мотивациялық (мақсатпен, қызығушылықпен, мотивпен,
қажеттілікпен алмасу), іс- әрекеттік (әрекетпен, ... ... ... ... (яғни адамда белсенділік неден пайда болады ... және ... ...... деп ... ... ... хабарлау, жіберу мәліметтің шифрді ашу амалымен)
қарым – қатынас тура және жанама болады.
Түрлері бойынша – ... ... ... ... да бір ... іс - ... ... болады), тұлғалық (көбінесе адамның ішкі
сипатының психологиялық мәселесінің аймағына ... ... ... ... ... ... ... –қатынас өзбеттілік қажеттілікпен
стимулданбайды), мақсаттық (спецификалық қажеттілікті қанағаттандыру тәсілі
бойынша өзіне - өзі қызмет ету ...... ... ... ... адамдардың бір-біріне өзара ықпалы В.М.
Бехтеревтің әлеуметтік ... және ... ... ... ... ... (1907, 1921) әлеуметтік - психологиялық теориясында қарым –
қатынас процесін; және социализацияның ... ... ... бір-
біріне өзара психикалық ықпалын, оның дамуын кіргізді. В.М. Бехтеревта
қарым–қатынас адамдарды топқа біріктіру механизімі, ... ... ... қаралады. В.М. Бехтерев былай дейді, неғұрлым адамдардың
айналадағы қарым-қатынасы бай әрі жан-жақты ... ... ... дамуы
нәтижелі түрде іске асырылады.
«....Әр түрлі ортада қарым-қатынаста болып өскен адамдармен салыстырғанда
жан-жақты дамыған ... ... ... ... және ... деп ажыратады.
Қарым-қатынастың тікелей түрінде ол еліктеу мен көндіруді қарастырады,
еліктеуге адамның ... ... және ... ... арқылы
тұлғалық өсуге тән факторлық рөлді жатқызды, ал ... ... бір ... ... ... ... басқаға оның еркінің қатысуынсыз
санасыз түрде берілу процесі сияқты ... Ол ... ... ... ... және біріккен адамдардың қоғамдық ойларының
механизімдегі өзара ... ... ... ... Оның ... белгілі бір эмоционалдық жағдайларды жұқтыруы, оларды логикалық
ақыл қортындыларына көндіруге тырысқаннан, әлдеқайда жылдам, әрі эффективті
жүреді».
В.М. Бехтеревтің идеяларының ... ... ... ... одан
кейін А.А.Бодалев, Б.Г.Ананьев сияқты ізбасарларынан жалғасын тапты.
Қарым-қатынасты филасофиялық тұрғыда ... ... ... бірі – М. С. ... Ол ... қатынасты субъект арқылы өзара
әрекеттесудеп түсінеді. Оның көз қарасына ... ... ... қарым-
қатынас болып келмейді, себебі мұнда біз ... ... ... ... ... ... отырмыз. Ал бұл оның пікірінше қарым-
қатынасқа жатпайды.
М. С. ... ... төрт ... жағдайын бөліп
қарастырады: - қарым-қатынас мақсаты субъектінің өзара әрекеттесуінен тыс;
- қарым-қатынас мақсаты өзара әрекеттің ... - ... ... ... ... ... ... - қарым-қатынас мақсаты инициатордың өзін ... ... ... жағдайларға сәйкес қарым-қатынас
түрлері қарастырылады: қарым-қатынасқа бола, басқаны өз құндылықтарына және
өзгенің құндылықтарын өзіне ортақтастыру ретінде ... ... ... ... түрге мысал ретінде қарым-қатынастың іс-әрекет мақсаттарын
іске ... ... ... ... ... болады;
екіншісіне мысал – достық қарым-қатынас; үшіншісіне – ... ... ... Берілген жіктеуден қарым-қатынас мақсаттары мен
құралдары арасындағы байланысты аңғаруға болады.
В.А.Мясищевтің еңбегінде қарым – ... ... бір ... бір ... қатысты немесе бір – біріне әсер ... ... ... ... ... ... түсіндіріледі.
А.А.Бодалев қарым-қатынасты іс - әрекетің ерекше түрі деп ... ... ... және іс - әрекет субъектісі және жеке ... ... ... ... болатынын атап өтеді. Қарым-қатынастың
тәрбиелік мәнін ол тек дүниетанымды ... ғана ... ... ... ... дамуындағы рөліне тоқталған.
В.А. Кан-Калик педагогикалық ... ...... ... ... өте маңызды тәрбиелік өзара қатынастар жүйесі
қалыптасатынын, және оның ... ... мен ... ... ... Оның ... қарым – қатынас адамгершілік-құндылық
потенциялға ие. В.А. ... ...... ... ішкі ... бөледі. Олардың әрқайсысы құрамдас бөліктерге ие. ... ... ... ... өзара танымды етіп
ұйымдастыру,бейімделу. Ішкі: эстетикалық, дәмдік, мінез-құлықтық, әдептік.
М.А. Буева қарым-қатынасты тек ... ғана ... ... ... ... – шынайы процесс ретінде қарастырады. Онда іс-
әрекетпен, тәжірибемен, дағдылар мен икемділіктермен ... іске ... ... тұлға қалыптасуындағы рөлі жайлы
қалыптасуының бір ... ... ... Ол ... топтық іс-
әрекетінің реттеушісі болып келеді. Сонымен, қорытындылай келе, ... ... ... ... болып келетінін айтуға болады,
себебі ол іс-әрекет және өзіне ... ... ... ... ... өзін ... өзі үшін және ... үшін
психологиялық қасиеттерін аша түседі.Сонымен бірге ол ... ... ... да. Адамдармен қарым-қатынаста адамның адамзаттық
тәжірибені игеруі, қалыптасқан ... ... ... мен ... игеруі, жеке адам және дара адам ... ... ... Яғни ... ... психологиялық дамуының маңызды
факторы. Жалпы алғанда қарым-қатынасты былай анықтауға ... ... ... ... ... ... мен ... құлқы қалыптасатын
жан-жақты шындық. Қарым-қатынастың мазмұнына, мақсатына, ... ... ... бөліп қарастыруға болады. Мазмұны бойынша ол ... ... ... және ... ... ... ... алмасу), кондиционды түрде ... және ... ... ... ... ... түрткілермен,
қызығушылықтармен, мақсаттармен алмасу), іс-әрекеттік түрде (әрекеттермен,
амалдармен, икемділіктермен) болады. Қарым-қатынас құралдарына ... оны ... ... ... ... ... ақпаратты
кодтау, тасымалдау, өңдеу әдістері арқылы анықтауға болады. Ақпаратты
кодтау –бұл біреуден ... ... беру ... ... ... тура
денелік контакт көмегімен (денемен, қолмен ... ... ... ... мүшелері арқылы белгілі қашықтықта беріле алады (адамның
екіншіні сырттан оның іс-әрекетін ... ... да ... ... белгілі. Оларға тіл және белгілік жүйелер; жазу түріндегі
(мәтін , ... ... ... ... ... және беру ... бойынша қарым-қатынас тікелей емес, тура және жанама ... емес ... ... мүшелер (қол, бас, дене) арқылы
жүзеге асады. Тікелей емес қарым-қатынас жазбаша түрдегі немесе техникалық
құралды ... ... ... емес ... байланыс.
Тікелей қарым-қатынас ақпарат алмасу және қарым-қатынасты ұйымдастыру
үшін арналған арнаулы құралдарды қолданумен байланыст. ... ... ... тас, ... із т.б.) ... ... (белгілік жүйелер, символдар
жазбасы, радио теледидар,) Тура қарым-қатынас кезіндегі ... ... ... жеке ... және қабыдау, мысалы: дене
байланыстары, адамдардың ... ... ... ... Жанама
қарым-қатынас басқа адамдар шыға алатын аралықтар арқылы жүзеге асады.
Мысалы, мемлекет ... ... ... ... ... ... деп ... өзінен қанағаттанушылық алудан басқа
бір мақсат іздейтін, өзіндік қажеттілікпен реттелетін, ... ... ... ... ... ... ... құралы. Адамдар арасындағы қарым-қатынастың маңызды түрлері
болып вербальды және вербальді емес ... ... ... ... құралы ретінде сөздік тілді қолданбайды. Оған мимика, ... ... ... ... ... ... тек ... тән. Өзінің коммуникативті мүмкіндіктеріне байланысты ол вербальді
емес қарым-қатынасқа бай ... ... ... ... кітаптың, басқа әр ... ... ... ... ... емес қарым-қатынас жасаудың жүйесін
күрделендірді. Қарым-қатынас ары қарай жеке адамаралық және ... ... ... Жеке адам ... қарым-қатынас – топтарда,
жұптарда жеке дара ерекшеліктерін білу, қайғы-қуанышына ортақтасу, түсіну,
бірігіп ... ету ... ... ... ... ...... түрдегі таныс емес адамдардың және көпшіліктік ... ... ... ... ... ... түріне өнер,
эстетиаклық қарым-қатынастарды да жатқызады. Қарым-қатынаста адамдар өзін
көрсетеді, өзі үшінжәне басқалар үшін психологиялық қасиеттерін аша ... ... ол ... ... ... да. ... ... адамзаттық тәжірибені ... ... ... ... мен ... түрлерін игеруі, жеке адам және дара адам
түрінде қалыптасуы іске ... Яғни ... ... ... ... факторы. Жалпы алғанда қарым-қатынасты былай анықтауға
болады:адамның бүкіл өмірі ... ... ... мен ... ... ... ... әдебиеттердегі ғалымдардың теорияларына талдау жасай
отырып қарым–қатынас механизмдерін, қарым – ... ... ... ... ... ... ... құрылым деп
түсінеміз.
1. 2. Зейін психологиясы және оны теориялық талдау
Зейінді өзіндік процесс немесе адамдардың ... ... ... ... деген сұрақ кейінгі он жылда, әсіресе советтік
әдебиеттерде күрделене ... Егер ... ... ... ... жоғарыдағыдай айтылса,қазіргі кезде зейінді қалай түсіну ... ... ... ... ... ... психикалық іс-
әрекетке бағыттылығы немесе шоғырлануы сияқты анықталмайды.
Зейінді өзіндік көрініс сияқты емес ... ... ... жағы ... ... көрінісі советтік әдебиетте әсіресе
С.Л.Рубинштейн мен Н.Ф.Добрынинаның еңбектерінен көрінді. ... ... ... ... ... ... ... зейін бірден-бір кез келген психикалық ... ... ... ... ... ... танымдық процестердің
бір жағы деген анықтама береді. /31.281-283/.
Зейінді пайда болуы жағынан ... ... ... ... теориясы болып келді.Алғашқыда зейінді зерттеу дәл осы
сананың индивидуалдық мәселелерінің контекстіне қатысты ... ... ... ... ... ... ең бірінші көзге түсетіні бұл зейіннің әр түрлі
анықтамаларының көп болуы. Зейінді зерттеуде әр түрлі тәсілдерді ... ... үшін ... әр ... ... осы ... ... қарастырған жөн.
Өз уақытында орыс психологы Н.Н.Ланге сол уақыттағы философиялық және
психологиялық әдебиеттерден орын ... ... ... ... тексеріп, негізгі сегіз теорияны бөлді.
1. Зейін қозғалысқа бейімделудің нәтижесі.
2. Зейін сана көлемінің шектеуі.
3. Зейін эмоцияның нәтижесі.
4. Зейін ... ... ... жүйке тітіркендіргіштерінің нәтижесі.
6. Зейін ерекше белсенділік, жан қаблетінің нәтижесі.
7. Зейін іс-әрекет түрлерінің бірі.
8. Зейін жүйке тежелулерінің нәтижесі.
Зейіннің осы ... ... ... ... ... ... көп ... жатқандығын көрсетеді./31.274-275/.
У.Джемс зейінді толықтай физиологиялық ... ... ... ретінде қарастырады. Және ол зейін объектілерінің ... ... ... ... және ... талдау.
Ағзаның белсенді ұйымдасуының таңдамалы бағытының ... ... ... ... ... психофизиологиялық зерттеудің
контекстінде жүзеге асырылады. Осы зерттеумен олардың теориялық ... ... тән ... бағыттарды қарастырамыз.
Шеррингтон воронкасы. Зейіннің физиологиялық табиғатын түсінуде
танымал физиолог Чарльз Шеррингтон еңбегінің маңызы зор ... ... ... ... ол «Шеррингтон воронкасы» деген атқа ие болған
жүйке жүйесі жұмысының бірден-бір ... ... ... ... ... әсер ... көп қоздырғыштардың арасында күрес
болады. Егер бір-біріне ұқсас ... ... олар ... ... ... жол ... отырады. Егер әсер ететін
қоздырғыштар қарама-қарсы болса, ... ... ... ... ... ... күштілері жеңеді. Күшті қоздырғыштарға ... ... ... таратушы психологияларға барған соң, ... ... ... ... осы ... жауаптар – зейін.
Шеррингтонның теориясы бойынша, зейінді ... ... ... ... ... өйткені ол зейінді әсер етуші күшті қоздырғыштарға ғана
қайтарылатын жауап ретінде түсіндіреді.
Зейін мәселесіне қатысты физиологиялық ... тағы бір ... бұл бас миы ... ... ... орналасуы.
Оны өңдеумен айналысқан советтің атақты физиологы И.П.Павлов болды.
Павлов зейіннің ... ... мида ... ... ... ... Бұл заң ... мидың бір саласында иайда болған
қозу мидың басқа салаларының әрекетіне бөгет жасауы, немесе ... ... ... ... ... ... ... Павловтың пікірінше, зейін
кезінде мида ... қозу ... ... ... ... Павлов зейіннің
физиологиялық негіздерін шартты рефлекстер пайда болуымен, жүйке саласының
қызметімен байланыстырады.
Зейіннің ... ... ... ... ... ... ... – мида пайда болатын өте күшті үстем
етуші қоздырғыштардың ошағы. Бұл теория бойынша, мида ... ... ... бұл ... ... ... болса, әлсіз қоздырғыштырды
өзіне тартып, оларға үстемдік жасап, өзі ғанаәрекет етіп отырады. Ми сол
күштің қозу ... ... ... ... ... деп ... ... зейін адам рухының өз дамуында үш кезеңнен
тұрады: бірінші зейін ... ... ... әсер ... әр ... ... сана ... шектеледі; екінші зейін сана орталықтарының
жалғасы белгілі ... ... елес ... ... ... ... шектеледі. Зейіннің рухани процесі басында
қарапайым; одан ... ол ...... мен ... жағдайында
өте жоғары дәрежедегі күрделілікті иемденеді. Яғни Титченер өмірді толықтай
қарастыра отырып былай дейді – ... мен ... ... ... ... ал ... пен өзіндік іс-әрекеті бар кезең ерікті бірінші
зейіндік кезең болып табылады. /12.30-33/.
Зейін ол ... ... ... ... адамға қажетті
психикалық іс- әрекеттің компоненті ретінде ... ... ... ... кез ... ... ... формада сол немесе басқа болмыстың
көрінісі ретінде болады.
Мюллер зейінді сол кездегі әсермен ... бас ми ... ... ... ... ... физиологиялық теориясы жайлы айтады. Ол істі мида
жүйке жүйесі тоқтарының белгілі бір ... ... ... жаттығулардың
ықпалымен жүргізілетін біліммен байланыстырады.
Зейінді бірден-бір зерттеген француз психологы Т.А. Рибоны айтуға
болады. Ол ... ... ... ... ... ... танымал.
Т. Рибоның айтуынша зейін екі маңызды әртүрлі ... ... ... ... шынайы зейін; ерікті жасанды зейін. Яғни ... ... ... ... ... жатқызбайды.
Орыстың педагогі К.Д.Ушинский зейін – сыртқы дүниедегі материялардың
барлығын санамызға жіберіп отыратын есік дейді. Егер осы есік ... ... ... ... лектордың айтқанын ұғып біліп алады, егер
бұл есік жабық болса, онда лектордың айтқанын жөнді ұғып, ... ... ... зейін концепцияларын ұсынды. Ол зейінді іс-әрекеттің
ішкі бақылауы ... ... Оның ... ... осы ... ... өзіндік көрініс сияқты елестетуге мүмкіндік береді, яғни ... ... өмір сүру ... табуға мүмкіндік береді. Зейін
жайлы мұндай елес оның ақыл-ой әрекетінің кезеңдік ... ... ... ... ... ... ... тағы бір теориясын Д.Н. Узнадзе және оның шәкірттері дамытты.
Осы теорияға ... ... ... актісімен байланысты. Ол
аддамдардағы ерекшелікті байқай отырып мінез-құлықты екі ... ... ол ... деп ... Бұл ... ... ешқандай
мүмкіндік болмағанда субъектінің шартындағы қанағаттанушылық ... ... одан ... ... ... еріктік мінез-құлықты
бөледі. Міне осы еріктік мінез-құлықты талдауда объективациялық ... ... ... ... ... Узнадзе бойынша субъективация актісі
дәстүрлі түрде зейін деп аталады.
Философ, психолог, Юм Дэвид – болмысты білу ... ... ... басшылық ететін дәрежесін қолдады. Сенім туғызатын ...... ... қалғандары тек қана тәжірибеден туады,
деп түсінген. Тәжірибенің дәлелдейтіні – себеп пен ... ... ... мәселесі.
Гештальтпсихологиясындағы зейін мәселесіне келсек, олар
зейін болмайды деп тұжырымдады. Шынындада бұл теория зейінді түсінуді керек
етпеді және олардың шығарған қортындысы бойынша ... ... ... болып
табылмайды. Гештальтпсихология қатынастағы фигуралар мен фондардың
арасындағы қозғалыстарды зерттей отырып, зейін болмайды деген қортындыға
келді. Сонымен Гештальтпсихология аймағында еріксіз зейін ... мен ... бір ... ... ... көрінеді,
ал бірнәрсе фон ретінде қызмет атқарады. Бұл менің кейбір перцептивтік
белсенділігімнің еріксіз жағы). /39.263-265/.
Зейінге ақпараттық тәсіл. (Информационный подход к вниманию).
Қазіргі ... ... ... өте ... ... ... қазіргі шетелдік және ... ... ... ... зерттеу жайлы айтылып тұр. Ақпараттық тәсіл ... ... ... ... ... ... ... аймағында қолданылатын маңызды ұғымдарға
«мәнді» және «мәнсіз» ... ... ... мәнді және мәнсіз деп
бөлу ақпараттық тұжырымдама аумағында зейін актісінің маңызды ... ... ... пен оны ... нұсқауларының моделі.
Осыдан зейін актісіне қатысты көптеген әр түрлі схематикалық көріністерді
ұсынады. Зейіннің бірінші сызбасы ... ... деп ... ... байланысты субъектінің танымдық белсенділігі келесі жағдай бойынша
ұйымдастырылған. Адам үшін ... бір ... ... екі ... ... бұл ... жаныңызда тұрған екі адамның бір уақытта сөйлегенде,
солардың әңгімесін қабылдауы болуы мүмкін. Бұл ... ... ... сол ... ... ... ОЖЖ белгілі бір бөліктерінде бір уақытта
әрекет етеді.
Сондай-ақ «ауыспалық» деп аталатын кейбір ... ... ... ... ... ... түскенде осы екі каналдың сол уақытта қайсысы
негізгі болатынын анықтауға арналған. Басқаша айтқанда сол сәтте ... ... – сол ... ... қамтамачыз етеді.
Сонымен зейінді зерттеуде ақпараттық тәсіл жайлы айтқанда біз осы тәсілдің
келесі өте маңызды ерекшеліктеріне тоқталамыз.
Біріншіден, ақпараттық ... ... ... кейбір феномендеріне іріктеу жасалады.
Екіншіден,
Басқа танымдық процестермен салыстырғанда зейін материалдық әлемнің
қандай да бір ... ... ... табылмайды, керісінше адамның
маңызды психикалық ... ... оның ... бағыттылығы мен
артықтығы ретінде алға басып, адам іс-әрекетінің өнімділігі мен ... ... ... ...... ... ... ақпаратты пайдалану
мен қайта өңдеудің, қабылдаудың танымдылығымен қамтамасыз ететін, сондай–ақ
адамдардың ... ... ...... іс- ... мақсатқа
бағытталған және ұйымдастырылған танымдық психологиялық процесс.
Өзінің құрылымында зейін ... ... ... ... ол ... ... ... осы сана функциясының жағы деп
аталатын әртүрлі көріністермен сипатталады.
Енді зейіннің ... ... ... оның ... бөлінуін және оның белгілі бір нәрсеге аударылуын, ... ... ... және т.б ... айтады.
Зейіннің тұрақтылығы деп адамның белгілі бір іске назарын ... оған ... ... ... ... феномені ретінде С.Л.Рубинштейн (1946) психикалық
іс-әрекеттің таңдамалылығын, мақсатқа ... ... ... іс-әрекет ретінде зейіннің шоғырлануы ... ... ... ... және де ... ... ... көлемі мен
шоғырлануын сипаттайтын, екінші комплекстердің қасиеттерімен – көлем мен
ауыспалылық..
Сонымен зейіннің шоғырлануы дегеніміз ... сол ... ... ... ... ... бас ... қандай да бір нәрсеге
шоғырлану процесі. Ал психологияда зейіннің көлемі адамның бір ... ... ... ... ... саны ... мен шоғырланудың функционалдық өзара қатынасының сипаты ... ... ... ... ... объектілері бір – бірімен өзара мәні
бойынша байланысқанда зейіннің көлемі ұлғаяды да, өнімділігі сол деңгейде
тұра ... ... ... мүмкін. Зейіннің тұрақтылығы адам ... бір ... ... ұзақ ... ... тұрады, бірақ
зейін процесінің үзілісі болып табылмайды.
Әрекет объектісі мен әрекеттің өзі өзгеруі ... ал іс ... ... ... ... ... тұрақтылығының басқа ерекшелігі
зейін тұрақтылығы мен ... ... ... ... ... ... зейіннің шоғырлануы сақталатын, яғни оның ... ... ... ... ... ... ұзақ ... немесе үнемі бір деңгейде көрінетін сақталу
ағымы. Егер ... ... ... ... онда олар ұзақ уақыт бойы өзінің
жұмысқа деген қабілетін сақтап, қате жібермес еді. Зейіннің ... ... ... белгілі бір деңгейде зейіннің көлемін анықтайды.
Сондықтан да зейіннің қасиеттері психикалық іс - ... ...... ... ... бір ... бірлікте болады. Зейін
қасиеттерін олардың даму деңгейі әр түрлі болған жағдайда ғана тәуелсіз
қарастыру маңызды. ... ... ... да ... психикалық функциялар
сияқты, сананың туа біткен функциясы болып ... ол ... ... ... ... ... зерттеулер көрсеткендей зейіннің қалыптасуы адамның ... іс - ... ... ... ... онтогенезіндегі жастық
кезеңдерімен өзара байланысатын бірнеше қатарлармен сипатталатын күрделі
де, ұзақ даму ... ... ... ... ... ... ... (1977), В.А.Маликованың (1979) зерттеулерінен байқауға болады.
Қорыта келгенде зейіннің зерттеуімен байланысты теориялық сұрақтарды
көптеген шетелдік және ... ... ... ... Яғни ... ... психологияның көптеген салаларында маңызы өте зор,
әрі адамның күрделі жүйесіндегі ... ... ... да зор
екенін байқауға болады.
II.Бөлім: Студенттердің зейіні мен қарым-қатынасының
психологиялық ерекшеліктері
2.1. Зейін және қарым-қатынас
Біріншіден адамдарда сыртқы ... ... ... ... ... қалыптасады. Сондай-ақ осы кезде адам ... ... ... белгілі нормаларды меңгереді. Өзінің жеке зейінін
реттеу жайлы белгілі көріністері бар. ... ... ... ұзақ ... көз ... ... ... болып саналады. Бұл
зейін, сондай-ақ ол үнемі еріксіз болады. Мысалы сіз ... ... және ұзақ ... біреуден көз алмай қарап тұрсыз. ... ... ... ... зейініңіздің объектісі – не ашулану, не
түсінбеушілік болады. Неге? Өйткені адамның басқа адаммен қатынасқа ... ... салу не ... ... қатысты саналы қалыптасатын
немесе тұрмыстық практикада ... ... ... ... ... ... ... бірінші алғы
шарты болып табылады.дегенмен қарым-қатынасты ауқымдырақ қарастырсақ, онда
зейінді қарым-қатынас процесіндегі маңызды ... бірі деп ... Бұны ... түсінуге болады? Яғни біз күнделікті әңгімеде адамдар
арасындағы қатынасты жиі ... ... ... ... қатысты
алғашқыны. Ол біреуге зейінін «аударады» ... ... ... ... бірден-бір алғашқы формасы. Немесе керісінше, «өзіне
зейін аудару» ... ... - бұл да ... бір ... ... Біреулер мынандай норманы ұстанады, яғни өзіне шамадан тыс
зейін аудару жақсы емес, ал басқалары ... ... яғни ... ... ... кез келген құндылықпен аудартуға тырысу керек ... ... т.б. ... ... қарым-қатынас процесін
сипаттайтын өте маңызды жақ болып табылады.
Адамның қасиеттерін, оның жеке ... ... біз ... терминін қолданамыз. Бұл да адамдардың басқа адамдармен
әдеттегі қарым-қатынас ... ... ... Бұл ... ... сол адамның басқа адамдармен қарым-қатынас тәсілінің
күнделікті сипаттамасы, демек, тұлғалық ерекшелік.
Зейінсіздікте басқа субъект өте ... сол адам үшін ... ... және жиі бұл ... сол ... өзі ... ал қалғанының бәрі
ол үшін фон болып табылады.
Сондықтанда зейін мәселесі тұлға мәселесінің аймағына да ... ... ... ... жай ғана ... ... ... арасындағы қарым-
қатынас тәсілінің сипаты емес.
Зейін материалдық әлемнің қандай да бір спецификалық ... ... ... адамның маңызды психикалық іс - әрекетінің шарты,
оның мақсатқа бағыттылығы мен ... ... алға ... адам іс ... өнімділігі мен жемісті ағымына себепші болады.
Сондай –ақ ...... ... сенсорлық ақпаратты пайдалану мен
қайта өңдеудің, қабылдаудың танымдылығымен қамтамасыз ететін, ... ... ... ... ...... іс- ... мақсатқа
бағытталған және ұйымдастырылған танымдық психологиялық процесс.
Қорыта келгенде, зейін адамдардың барлық іс - ... ... ... және ... ... ... ... болып табылады. Зейіннің қасиеттері қарым –қатынас пен адамдардың
өзара қатынасының ... ... ... бола ... ... ... тереңдей түсуіне мүмкіндік туғызады.
Қарым–қатынас процесінде өз ойын жеткізу мен ... ... ... ... ... өте ... Студенттік шақтағы зейін мен қарым-қатынастың психологиялық
сипаты
Студенттерде зейін дамуының бағыттылығы ... ... ... талаптарына сәйкес көрінуі керек. А.И.Богословский зерттеген бірінші
курс студенттерінің кейбір психикалық сапаларын бірнеше ... ... ... ... ... ... ... бойынша мектептен
студенттер ұжымына көшкен жеткіншектердің зейін ерекшелігіне қарағанда,
қызығушылықтары мен дағдылары тез ... Осы ... ... оқу ... ... курс ... ... оқуы үшін қажетті сапаларын
қалыптастыруға міндеттейді. Зерттеуде ... ... ... ... ... ... тең болды (Добрынин әдістемесі
бойынша). ... ... ... тек ... ... материалдың мәнін түсінбей, барлығын қатарынан жазып ... ... ... сияқты оның қасиеттерінің де кәсіби
талаптары ... ... ... ... жеткілікті түрдегі
тұрақтылық, көлем, шоғырланумен сипатталып, жеңіл ауысып, орналасуы ... ... әр ... ... ... ... ... шоғырлану, орналасу, ауыспалық. Олардың әрқайсысы өзінше маңызды.
Мысалы, тұрақтылық пен шоғырлану студентке ... ... ... ... ... уақыт өз жұмысына шоғырлануға ... ... Ал ... мен алаң болушылығы қабылдаудың анықтығын, нақты ... ... ... төмендетеді.
Кейінгі мәліметтер бойынша 18 ... ... ... ... байқалмай, үнемі өзгерістер болып жатады. ... ... ... оның әр ... ... көбінесе эволюциондық сипатты
иемденеді. Зейіннің интеллектуалдық және басқа да ... ... ... түседі.
Студенттерде зейін және оның қасиеттерінің қалыптасуы ... ... ... ... ... ... әрекетін болжайды. Ол үшін
оларға ... ... ... ... ... ... ... зейін мен зейінділік барлық ... ... ... ... ... ... оқу ... процесінде
қалыптасады. Яғни зейін студенттердің қоғамдық жұмыстарды, оқу міндеттерін
орындауына ... ... ... ... ... шақтағы қарым-қатынас мәселесіне келсек, өзінің
жоғарғы көрсеткіштерінде қарым-қатынас айналадағылармен ... ... ... ... ... ... ... арасындағы басқа
адамдарға оның қоғамдық маңызын айқын көрсетеді.
Оны ... ... ... атты ... ... ... бірінші
ең үлкен, ең күшті қажеттілігім тұтастай менің жүрегімде қортындыланды: бұл
мүмкін болатын интимдік ... ... ... ... ... ... қажеттіліктің негізгі екі формасын бөлуге
болады:
1) Қарым-қатынас сі-әрекетті ұйымдастырудың тәсілі ретінде;
2) Қарым-қатынас адамның басқа ... ... ... ... жастық аспекттеде әр түрлі кезеңдерден өтеді және ол жүйелік тәсіл
аймағындада өте ... ... ... ... ... ... әсіресе тәсіл мен «көлем» оның тұлғаны қалыптастыруда
қанағаттануы да маңызды.
Әсіресе қарым-қатынастағы қажеттілік студенттердің ... ... ... ... ... ... ... оқу орнына
түскенге дейінгі жеке контакттар үзіледі ... ... ... ... интенсификация (күшейту) болады. Яғни тек басқаны ғана танып
қоймай ... тану да ... ... үйреншікті өзара қатынастың бұзылуы сирек ... ... ... ... ... ... ... істейтіндердің айтуынша оларға көмек сұрап баратындардың көпшілік
проценті 17 ден 25 ... ... ... ... ... дәл ... ... пайда болған қарым-қатынастың стихиялы стильінің түзетуді
қажет ететінін түсіне бастайды. ... ... ... қатынастың
міндеттерін қайта құруға тура келеді.
Бұл өз кезегінде көп ойланатын жастарды өзін терең ... ... ... жетістіктері мен жеткіліксіз ... ... ... ... ... ... өмірінің барлық сферасында, тіпті олардың
профессионалдық және әлеуметтік-психологиялық ... ... ... ... ... авторлар студенттік шақтағы қатынас пен қарым-қатынас
белсенділігіндегі өзара байланыс қажеттілігіне аударды.
Олар ... ... ... ... маңызды әлеуметтік-психологиялық
ерекшеліктерге міндетті түрде ... ... ... ... ... интенсивті қарым-қатынас қажеттілігі кіретінін
белгілейді.
Сондықтанда студенттердің арасында ... ... ... байланысты сондай-ақ хабарлай отырып орындауға
болатын ұжымдық бағытта ... ... ... өте зор. ... ... ... ... қатынастың дамуын
анық меңгереді.
Жоғарғы оқу орнына келген студенттер алғашқы кездерде әр ... ... ... жаңа талаптар мен ықпалдарды жоғары қабылдауды
басынан өткізеді.
Студенттердің қарым-қатынас стильін ... осы ... ... ... бірақ жиі оны ешкім ешқалай ескермейді. Осы кезеңде ойластырылған
педагогикалық өзара ... ... ... ... ... ... меңгеруі, көптеген әр түрлі ... ... құру ... ... достықты дамытуы, тәжірибемен,
ақылымен, мұңымен, ... ... ... ... жоғарлатады.
Сондықтанда қарым-қатынастың студенттер өмірінің барлық сферасында,
яғни олардың профессионалды қалыптасуы, тұлғалық қасиеттерінің дамуы, ... ... ... қалыптасуындағы тұлғааралық қатынастың қалыптылығы,
әлеуметтік-психологиялық бейімділігі жағынан алатын орны өте үлкен.
III. Бөлім: Қарым-қатынас үрдісінде зейін қасиеттерінің ... ... ... ... ... ... ... мақсаты:
Қарым-қатынас үрдісінде зейін қасиеттерін (көлемін, тұрақтылығын,
шоғырлануын) ... ... ... ... Қарым-қатынас үрдісінде зейін қасиеттерін (көлемін, тұрақтылығын,
шоғырлануын) эксперименталды зерттеуге әдістемелерді таңдап алу.
2. Қарым-қатынас үрдісінде ... ... ... ... ... таңдалған әдістемелерді жүргізетін студенттер
тобымен танысу.
3. Зейіннің қасиеттерін ... ... ... ... ... ... ... Әдістеменің көмегімен алынған эксперименттің нәтижелерін талдау,
өңдеу.
Зерттеу жұмысының объектісі:
Қарым-қатынас және зейін ... ... ... ... шет ... ... I-ші курс студенттері).
Зерттеу жұмысының болжамы:
Қарым-қатынас үрдісінде зейін қасиеттері (көлемі, тұрақтылығы,
шоғырлануы) эффективті түрде орын алғанда қатынас нәтижелі болады.
Жеке болжамдар:
1. Жасөспірім ... ... ... эксперименттен
алынған мәліметтері бойынша салыстырғанда зейін қасиеттерінің (көлем,
тұрақтылық, шоғырлану) арасында өзгешеліктер бар.
2. Болашақта жоғарыда аталған зейін ... ... ... ... ... ... ... Зейіннің көлемін зерттеу.
2. Зейіннің тұрақтылығын анықтау.(Бурдон кестесі)
3. Мюнстерберг әдістемесі.
3.1. Эксперименталды ... ... ... ... Зейіннің көлемін зерттеу.
Зерттеуді орындау үшін топ парларға бөлінеді. әрбір зерттеуге қатысушылар
мен экспериментатордан тұратын
Соңғысының ... ... пен ... ... құлқын
бақылаумен қортындыланады.
Тапсырманы орындап болғаннан кейін зерттеуге қатысушылардың ... ... ... ... екі минут.
Нұсқау:
Сіздердің алдарыңызда тестік кесте, онда 25 ерікті орналасқан сандар. Сіз
ол сандардыөсу ретіне қарай аналогиялық ... ... ... ... шектелгендіктен жылдам жұмыс жасауға тырысыңыз.
Тестік кесте
|16 |38 |98 |29 |54 ... |92 |46 |56 |35 ... |21 |8 |40 |2 ... |84 |99 |7 |77 ... |67 |60 |34 |18 ... ... | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | ... 2. ... ... ... ... ... корректуралық кестесінің көмегімен зейіннің тұрақтылығын
анықтау.
Материал: Бурдон кестелері.
Тәжірибе жүрісі: тәжірибенің мақсатымен ... ... ... ала жасалған екі Бурдон кестесі таратылады (пробалық және ... ... ... (пробалық тәжірибе үшін).
Г Х Б П К Ш З П Ю В Р Б Х П А Е Т Д Д Ж С Г Р В Х С Г И К ... Г М А И Т К О Б Е М Ф О И Ю Ш Л З Ж В В П Е П А Ч Н В ... Р Х Б Я З Ш И О С В Ч Е Х Т Е С П М Н Н О Ж Х Ш Н А Е ... В Л Ю Ф О В П А К Ч М К Ч З Ш А Ж К Я Д Х И С В П Б ... В У Ю ША Т Х С Г М К Р А Т Ю Д Д Р Г Р Л В Р Г Г А М К ... О У Б Х Ф П Л Ж Ш Я И С Ю Д Ю Х В Т У Ч П Я И Х Н Л У ... Б К О ГЗ М Х Я Я Р Д А Ч Ю Ж С Ф Н П Д С Р К Г А О Ю Д ... кейін алда тұрған жұмысты хабарлайды: кестенімұқият қарай отырып, тік
сызықпен А, М, К, З әріптерін сызыңыз.
«Бастадық» деген ... ... ... ... ... ... ... оны аяқтайды. Пробалық тәжірибе бір минут жүргізіледі. Бұнда
сондай-ақ тік сызықпен А, М, К, З әріптерін сызып шығу ... ... ... ... ... қой»!дегенбұйрықболатыны жайлы да
ескеру керек. Бұл белгі бұйрық қай әріптің жанында айтылса, сол ... ... ... ... ... төрт ... ... және 4 минуттан кейін қосымша тітіркендіргіш енгізіледі. Мысалы метронмен
1минутта 60-80 ... ... ... ... ... ... М К ... Т Л Е Ф Г Ж И У П Щ С Р Д Е А Т Л Б З К И Н С Я В П М О З А ГН Б П ... О М Ш С Я С Н Л Ч О Ж В М Ф Е Ю З У Х Д Р Т Г К Б ИА Н Д К Х ... Ш Я Н Б Х Ю А ВЧ Ю Ф Д П С З И Х П Ч Ж Г О Б Ш Ж С ВУА РЛ М ... Д К ОМ В З С Ю Х Н Г ЯЖ В С Ю И М П Е Т Р Ш У Х К П Л Ж И ... З Н Г А Р Х М Ф П У Ю Н К Я З Г Ш В Л П Т Е Б Р Ж Н Ч О К Б Р Ч М ... Л ОУ Ж А Г З Д В Ю Я И Ф М С Х У К Ш Л П Т Е Б Р Ж Н Ч О К Б ... С Х И Г Х Л Я Ч З Д Е Ж О Ф О Н Б ГУШ Т ЮК М А П И Б Р В Е Н ... РА М О Ч Р П Д Х И Ю П Ж Ш Г В Ф С З Б О Я Ж Х Л Ю В ЕБ Д ... ПЕ З Б У Т Н В С О Ю М Ю П Ж Е Ш Ж Н В Р Т Х СК Л П АХИ ... Т Р Г Ж М Ж У З Х Д Л П А ЕК БР Н Ю И Ч Б Ф Я О Г Т Ш С А Д ... Ф С Е Н С М Ф ЮО Н Я ЯХ Л Р Е А У Д В Ж Т Г Ш В И К Б Л Н П В ... У Р Г О Л К Ю Х У Ш ЮМ Н В П С Я С Х Е З Н П Ч О Ж Ф А Ж ... РЧ З Е К М Н Х Т Ю Ж Ч Б Р В Г С Б Ж П И Ю У Д П Х А Е Н С Ш ... М П Д Ж У Ш С Е М П Т О Н Ю А В К Б И Ч Р Л Я У Д Ф З Г К О А Н ... Л П Б З Я Ю Б О Ж Х М У Ф Д Т П А Ч Г З С К Е В Р Н Л И Ш И В ... А Ж М П Г Т К П У Р О И Д Н В Ч У Л С Я Е Х Ф Б З А Ш Ж М ... Н Л Х Б Н Я О Ч Ш Л Ф Х М С З А Е В П Г Т К И ... Т Ф Е К ИГ Ю СХ В ЯГС Ж Д Ж Т Е А П Х Б Р В Ю П З Ш А К О Ш ... В А К Н Х Ю Р Х Л У Ж С В Н Ч П Е П В Ж З Л Ш Ю И С Ф М Е Г И ... Д К ОМ ВЗ С Ю Х Н Г Я Ж В С Ю И М П Е Т Р Ш У Х К П Л Ж И Ч Ф Р ... Р Ч З Е К М Н Х Т Ю Ж Ч Б Р В Г С Б Ж П И ЮУ Д П Х А Е Н С Ш ... З Ш Я Н Б Х Ю АВ Ч Ю ФД П С З И Х П Ч Ж Г ОБ Ш З С В У А Р Л ... П Е З Б У Т Н В С ОЮ М Ю П Ж Е Ш Ж ИВ Р Т Х С К Л П А Х И Ш Д ... 3. Мюнстерберг әдістемесі.
Экспериментатор нұсқауды оқып, тапсырманы орындау уақытын белгілейді.
Нұсқау.
Сіздердің алдарыңызда қатар бойынша басылған ... ... ... Осы берілген әріптерден сөз тауып оларды сызуға тырысыңыз.
Мысалы: ... ... ... тез ... керек.
Стимулдық материал
БСОЛН ЦЕТРОЦ РАЙОН ЗГУЦ НОВОСТЬХЭЫГЧ АФАКТУЕКЭ КЗАМ ЕН ТРОЧ
ЯГШГЦПРОКУРОРГЦРЕТАБЕСТЕОРИЯЕНТЕД ЖЗБЬМ ХОККЕ ЙЫХТРОН ЦЫ
ФЩУЙГЗХТЕЛЕВИЗОРБОЛДЖШЗХЮЭЛГШЬБПАМЯТЬШОГХЕЮЖИ НДРОШ
ХЭНЗВОСПРИЯТИЕИЕЦУКЕНДШИЗХЬВАФЫАП РОЛДБЛЮБОВЬАБФЫРПЛО
ЕСЛЖСПЕКТАКЛЬЯЧСИМТЬБАЮЖЮЕРАДОС ТЬВУФЦНЭЖДЛКРИНАРОДШ
ЛДЖЬХЭГНЕОКУЫФЙ ШРЕПОРТ АЖЗ Ж ... ... ... Ш ... ... ... РЛШ РЖНПРКЫВКОМ ДИЯЪШЛД КЦУЙФОТЧАЯ Н ИЕЗФРЯЧАТЛДЖЭ
ХТЬФТАСЕНЛАБОРАТОРИЯГШДШНРУЦГРГШЩТЛОСНОВАНИЕЗШРЭМЪТД
ИТАОНРИКГВМСТРПСИХИАТРИЯБПЛ МЕТЧЬЙФЯОНТЗАЦЭЬАН ТЗАХТЛИО
3.2. ... ... ... ... деңгейін зерттеу әдістемесін талдау.
Тапсырманы орындап болғаннан ... ... ... ... ... Егер сіз ... бір уақытта 18 немесе оданда көп санды
дүрыс қойсаңыз, онда сіздің ... ... ... ... ... жеткілікті, жақсы. 15-17 сан болса, сіздің зейін ... ... 12-14 сан - ... ... ... деңгейі орташа, яғни
оны жаттықтырудың мәні бар. 11 немесе оданда аз – сізге міндетті ... ... ... ... ... /34, 100-110/
Тексеру кестесі
|2 |7 |8 |13 |16 ... |21 |29 |34 |35 ... |40 |43 |46 |54 ... |60 |65 |67 |77 ... |84 |92 |98 |99 ... ... ... ... ... ... әдісі
арқылы өңдейміз. Стьюдент әдісі екі таңдау тобы көрсеткіштерінің ... ... ... ... ... ... жөніндегі болжамды
анықтауға бағытталған. Орта мәннің айырмашылығын есептеуде мына ... және М2 - әр ... ... орта ... және S2 - әр ... тобының стандартты ауытқуы.
n1 және n2 - әр таңдау тобының ... ... ... ... ... ... бойынша зерттеушілердің
көрсеткіштері 1-ші кестеде көрсетілген.
Кесте 1.
Зейін ... ... ... ... ... ... |Хi-М |(Х-М)2 |Зерттеуші-л|Алынған |Хi-М |(Х-М)2 |
|ер тобы ... | | |ер тобы ... | | ... | | | ... |лер | | |
|1 |8 |0,3 |0,09 |1 |8 |1,1 |1,2 |
|2 |8 |0,3 |0,09 |2 |10 |0,9 |0,8 |
|3 |6 |-1,7 |2,9 |3 |10 |0,9 |0,8 |
|4 |10 |13,3 |5,3 |4 |10 |0,9 |0,8 |
|5 |6 |-1,7 |2,9 |5 |11 |1,9 |3,6 |
|6 |6 |-1,7 |2,9 |6 |6 |-3,1 |9,6 |
|7 |6 |-1,7 |2,9 |7 |6 |-3,1 |9,6 |
|8 |8 |0,3 |0,09 |8 |10 |0,9 |0,8 |
|9 |8 |0,3 |0,09 |9 |10 |0,9 |0,8 ... |10 |13,3 |5,3 |10 |12 |2,9 |8,4 ... |6 |-1,7 |2,9 |11 |10 |0,9 |0,8 ... |6 |-1,7 |2,9 |12 |10 |0,9 |0,8 ... |5 |-2,7 |7,3 |13 |10 |0,9 |0,8 ... |6 |-1,7 |2,9 |14 |8 |1,1 |1,2 ... |6 |-1,7 |2,9 |15 |6 |-3,1 |9,6 |
| |∑116 | |∑41,5 | |∑137 | |∑49,6 ... ... ... Бірінші және екінші топ зерттеушілерінің
саны – 15.
М1=7,7 ... ... 1 = ... = (2,9)2 S2 2 = ... ... ... n1=15 және n2=15 үшін ... мәндерін табамыз. Қосымша
бойынша 1=n1+n2 мәні үшін ... ... ... ... ... пен ... ... салыстыру
үшін мәндік өсін құрамыз.
tэмп=1,01 tкрит=2,048 ...... алып ... эмпирикалық мәніміз критикалық мәннен кіші болды,
демек, жан-жақтан келіп, жаңа әлеуметтік ... енді ... ... ... ... ... көрсеткішті
көрсетті. Және осы көрсеткіш бойынша психологиялық көмектің қажет ... ... ... ... әдістеме.
Стьюдент әдістемесі арқылы өңделді.
Зейін тұрақтылығының деңгейін ... ... ... ... 2-ші ... көрсетілген.
Кесте 2.
Зейін тұрақтылығының деңгейін зерттеу әдістемесі бойынша сыналушылардың
көрсеткіштері.
|Зерттеуші-л|Алынған |Хi-М ... ... |Хi-М ... ... тобы ... | | |ер тобы ... | | ... | | | ... |лер | | |
|1 |38 |4,3 |18,5 |1 |38 |1,8 |3,24 |
|2 |40 |6,3 |39,7 |2 |40 |3,8 |14,4 |
|3 |30 |-3,7 |13,7 |3 |40 |3,8 |14,4 |
|4 |35 |1,3 |1,69 |4 |40 |3,8 |14,4 |
|5 |35 |1,3 |1,69 |5 |43 |6,8 |46,2 |
|6 |40 |6,3 |39,7 |6 |41 |4,8 |23,04 |
|7 |35 |1,3 |1,69 |7 |41 |4,8 |23,04 |
|8 |38 |4,3 |18,5 |8 |45 |8,8 |77,4 |
|9 |38 |4,3 |18,5 |9 |30 |-6,2 |38,4 ... |30 |-3,7 |13,7 |10 |42 |5,8 |33,6 ... |35 |1,3 |1,69 |11 |25 |-11,2 |125,4 ... |35 |1,3 |1,69 |12 |41 |4,8 |23,04 ... |21 |-12,7 |161,3 |13 |35 |-1,2 |1,44 ... |25 |-8,7 |75,7 |14 |41 |4,8 |23,04 ... |30 |-3,7 |13,7 |15 |41 |4,8 |23,04 |
| |∑505 | ... | |∑543 | ... ... ... тәуелсіз. Бірінші және екінші топ зерттеушілерінің
саны – 15.
М1=33,7 ... ... 1 = ... = (30,1)2 S2 2 ... = ... критерийдің n1=15 және n2=15 үшін шеткі мәндерін табамыз. Қосымша
бойынша 1=n1+n2 мәні үшін ... ... ... ... ... пен шеткі көрсеткіштерді салыстыру
үшін мәндік өсін құрамыз.
tэмп=0,2 ... ...... алып ... эмпирикалық мәніміз критикалық мәннен кіші болды,
демек, жан-жақтан ... жаңа ... ... енді бейімделген
студенттердің қарым-қатынастағы зейіндерінің деңгейлері төменгі көрсеткішті
көрсетті. Және осы көрсеткіш бойынша психологиялық ... ... ... ... анықтауға арналған әдістеме.
Стьюдент әдістемесі арқылы өңделді.
Зейін шоғырлануының деңгейін зерттеу әдістемесі ... ... 3-ші ... көрсетілген.
Кесте 3.
Зейін шоғырлануының деңгейін зерттеу әдістемесі бойынша сыналушылардың
көрсеткіштері.
|Зерттеуші-л|Алынған |Хi-М ... ... |Хi-М ... ... тобы ... | | |ер тобы ... | | |
|1-топ | | | ... |лер | | |
|1 |4 |0,8 |0,6 |1 |5 |1,1 |1,2 |
|2 |5 |1,8 |3,2 |2 |5 |1,1 |1,2 |
|3 |3 |-0,2 |0,04 |3 |4 |0,1 |0,01 |
|4 |3 |-0,2 |0,04 |4 |6 |2,1 |4,41 |
|5 |3 |-0,2 |0,04 |5 |6 |2,1 |4,41 |
|6 |3 |-0,2 |0,04 |6 |6 |2,1 |4,41 |
|7 |0 |0 |0 |7 |0 |0 |0 |
|8 |4 |0,8 |0,6 |8 |3 |-0,9 |0,8 |
|9 |6 |2,8 |7,8 |9 |3 |-0,9 |0,8 ... |0 |0 |0 |10 |4 |0,1 |0,01 ... |3 |-0,2 |0,04 |11 |5 |1,1 |1,2 ... |6 |2,8 |7,8 |12 |3 |-0,9 |0,8 ... |2 | |-1,2 |13 |3 |-0,9 |0,8 ... |3 |-0,2 |0,04 |14 |5 |1,1 |1,2 ... |3 |-0,2 |0,04 |15 |2 |-1,9 |3,6 |
| |∑48 | |∑21,7 | |∑59 | |∑24,9 ... ... ... Бірінші және екінші топ зерттеушілерінің
саны – 15.
М1=3,2 ... ... 1 = ... = (1,6)2 S2 2 ... = ... ... n1=15 және n2=15 үшін ... мәндерін табамыз. Қосымша
бойынша 1=n1+n2 мәні үшін шеткі көрсеткіштер:
tкрит=
Енді алынған эмпирикалық көрсеткіш пен шеткі көрсеткіштерді ... ... өсін ... ... ...... алып ... эмпирикалық мәніміз критикалық мәннен кіші болды,
демек, жан-жақтан ... жаңа ... ... енді ... ... ... деңгейлері төменгі көрсеткішті
көрсетті. Және осы көрсеткіш бойынша психологиялық көмектің қажет екендігі
анықталды.
Қортынды
Қорыта келгенде зерттеу барысында үш бөлім қарастырылды.
Бірінші ... ... пен ... ... жеке ... жасалды. әлеуметтік психология мен жалпы психология аймағында осы
мәселелерді көптеген ірі психологтар жан-жақты зерттеген (А.А.Леонтьев,
Б.А.Ананьев, ... ... ... ... және ... бөлімде студенттердің ... мен ... ... ... ... ... адамдардың барлық іс -
әрекет түріндегі қарым –қатынасының және күнделікті ... ... ... ... табылады. Зейіннің қасиеттері қарым
–қатынас пен адамдардың өзара қатынасының қажетті ... ... ... ... адамдармен байланысының тереңдей түсуіне мүмкіндік
туғызады.
Қарым–қатынас процесінде өз ойын жеткізу мен басқа адамның ойын жеткізуде
де ... ... өте ... ... I-III курс ... қарым-қатынастағы зейін
қасиеттерінің деңгейлерін анықтау мақсатында эксперименталды зерттеу
жұмыстары ... ... бұл ... зейіннің шоғырлану, көлем,
тұрақтылық деңгейлерін зерттеп, оларды дамытуға материалдар алынды.
Зерттеу барысында алынған ... ... ... арқылы өңделіп, аралық
зонаға орналастырылды. Экспериментті осындай ... ... ... ... қол ... Яғни ... ... жаңа әлеуметтік
ортаға енді бейімделген студенттердің ... ... ... ... ... Және осы ... ... көмектің қажет екендігі анықталды.
Эксперименталды топтағы студенттерге арнайы алынған әдістеменің нәтижелері
кесте, гистограмма арқылы көрнекті түрде ... ... ... ... ... ... жоспарлаумен
жүргізілгенде, бақылағанда көрінеді.
Соның негізінде ғылыми-теориялық ... ... ... ... ... деңгейлерінің дамуына ықпалы дәлелденді.
Зерттеу жұмысының барысында мақсат-міндеттеріміз орындалып, ... ... ... А.А. Психология общения М.: 2005. с. 46-67, 159-199.
2. Бодалев А.А. Личность и общение М.: Педагогика1983. с. ... ... В.А. ... и коммуникация НИЦ БиГПИ 2000. с.18-31.
4. Станкин М.И. Психология общения Воронеж: 2000. с. 304-310.
5. Андреева Г.М. ... ... М.: ... Пресс 2004.
с. 71-84.
6. Отв. Ред. Ломов Б.Ф. Психологическое исследования ... 1988. с. ... ... А.А. ... ... в ... // Психол. журн. 1983.
Т4. №1. с.160-165.
8. Буева П.П. ... ... и ... ... с. ... ... Н.П. ... общения Ярославль: 1979. с.5-8.
10. Борисова А.А. Проницальность как проблема психологии ... ... 1990. №4. ... ... М.С. Мир ... М.: 1988. ... ... по вниманию / Под.ред. А.Н.Леонтьева, А.А.Пузырея и
др.) МГУ.: 1976. ... ... Р.С. ... ... В 2 ч. – М.: ... 2003. ч.1. с.304-308.
14. Немов Р.С. Психология М.: Просвещение 1990. с.125-132.
15. Вопросы психологии ... ... V. ... ... ... психологии вниания Выпуск VI. Саратов 1974.
17. Вопросы психологии вниания Выпуск VIII. Саратов 1976.
18. ... ... ... ... IX. ... ... ... психологии вниания Выпуск XIII. Саратов 1973.
20. Джемс У. Психология М.: Педагогика 1991. с.119-140.
21. Страхов И.В. Психология внимания ... ... ... М.М. ... тәрбиелеу Алматы: 1960. с.25-31.
23. Психология познавательных процессов Самара:1992. с.
24. Психология внимания и мышления ... 1980. ... ... Л.Д. ... ... ... Феникс 2005.
сс.150-156, 639-640.
26. Столяренко Л.Д. ... ... ... ... 2003. ... Психологические процессы и общение // Методологическиепроблемы
социальной ... ... ... ... и ... Тарту:1974. с. 113-125.
29. Кольцова В.А. Общения и познавательные ... // ... ... М.:1988.
30. «Аманжоловские чтения-2005» матер.междунар.: научно практич.конф.
Усть-Каменогорск 2005.с.338-343.
31. Хайруллин Г.Т. Технология и техника взаймодействия ... ... ... по ... /Под. ред. ... и др./ МУ.:1976
с.7-14.
33. Еникеев М.И. Общая и ... ... ч.1. ... ... ... Н.С. ... по ... психологии
Москва-Воронеж: 2005.с.100-110.
35. Практикум по общей психологии М.: 1979. с.66-71.
36. Дормашев Ю.Б. Психология ... М.: 1995. ... ... П.Я. ... ... внимания М.:1974.
с.68-75.
38. ... Ю.З. Как ... и ... ... 1995. с. ... ... О.К. Психология М.: 2006 с.263-285.
40. Познавательные процессы и способности в обучении /Под. ... М.: 1990 ... ... тесты 2 /Под. ред. А.А.Карелина/ М.: 2005.
с.263-27
42. ... А.В. ... ... ... №2. ... ... педагогики и высшая ... ... ... 1986. с. ... Елюбаева Ж.Е. Особенности формирования учебной активности
студентов Усть-Кам.: 2004. ... ... /Под. ред. ... М.: ... 2005. ... ... Л.Д. Психология СПБ.: Лидер 2005. с. 119-123.
47. Gaffron M. Right and left in pictures, Art Quart. , 1950. p. ... ... M. Constant errors in the ... of ... “Amer. J. of ... 67, 1954. p. ... Peters. Zur ... der Psychologie, 1915. ss. 152-153.
50. Kant I. Critique de la Raison pure, P., 1869. pp. 198-208.
51. Bergson A. Lenergie ... P. ... Treisman A.M. The ... reality of levels of ... ... of ... in human memory / Eds. L. S. Germek, ... ... ... M. ... ... of ... L., 1962. ... Koffka K. Perception: an introduction of the Gestalt ... Bull.” 1922. ... E. Rubin The Figure – Ground ... in experimental and
phenomenological psychology. Stockholm 1968. pp.112-128.
56. Kohler W. “Kurt ... ... Rev.”, 1942. 2. pp. ... Prentice W.C.H. “The ... psychol. of wolfgang ... ... Koch “Psychology”, vol. 1. N. Y., 1959.
58. Krech D. and Calvin A.D. Levels of ... ... ... “J. abnorm. soc. ... 48, 1953. pp. ... ... А.А. ... доминанты. Собр. соч.: В 4т., т.1 – Л.:1950.
60. Добрынин Н.Ф. Основные вопросы ... ... ... ... ... С.М., Абдрахманова Р.Б., ... ... Т.Б. ... ... ... 1998. сс. 19-35, ... Түңлікбаева Э.М. Психологиялық зерттеулерде қолданылатын негізгі
ықтималды – статистикалық әдістер: Оқу-әдістемелік құралы. Алматы:
Қазақ университеті 1999. – 43 ... ... Л.С. ... ... ... ... М.: Изд-во АПН
РСФСР 1960.
64. Узнадзе Д.Н. Экспериментальные основы ... ... ... Д.Н. Теория установки / Под. ред. Ш.А.Надирашвили и В.К.
Цаава. М.: ... ... ... ... Воронеж: НПО
«МОДЭК».1997. с. 146-372.
65. Aging and communication. Ed. by H.J. Oyer A.B.J. Oyer ... ... Univ. Park press. 1976, XIII. p. ... Burgoon, Michael e. a. Small group ... A ... by M. Burgoon, J.K. Heston, J. Mc Groskey N.Y.e.a., Hoff
Rine hart and winston 1974. YI. p. ... ... Б.Г. О ... современного человекознания М.: 1977.
68. Волк М.И. Психологические особенности общительности М.: 1996.
69. Добрынин Н.Ф. Адаптация студентов и содержание ... ... 1978. ... ... ... /Под. ред. ... М.:1977. с.209.
71. Г.Кошербаева Особенности взаимоотношений субъектов в студенческом
коллективе //Қазақстан жоғары мектебі №3. 2003. с.79-83.
72. Дьяченко М.И., ... Л.А. ... ... ... Мн.: ... сс. 22-23, 117-120, ... ... Т. Логические игры, тесты, упражнения М.: 2004. с. ... ... ... ... бойынша сыналушыларға ұсынылған бланк.
Аты/жөні ________________________________ курс ______________
Күні _____________________________________
Тестік кесте
| | | | | ... |38 |98 |29 |54 |
| | | | | ... |92 |46 |56 |35 |
| | | | | ... |21 |8 |40 |2 |
| | | | | ... |84 |99 |7 |77 |
| | | | | ... |67 |60 |34 |18 ... ... | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | ... ... ... ... ... сыналушыларға ұсынылған бланк.
Аты/жөні ________________________________ курс ... ... ... (негізгі тәжірибе үшін)
А М К З
Ю Т Л Е Ф Г Ж И У П Щ С Р Д Е А Т Л Б З К И Н С Я В П М О З А ГН Б П ... О М Ш С Я С Н Л Ч О Ж В М Ф Е Ю З У Х Д Р Т Г К Б ИА Н Д К Х ... Ш Я Н Б Х Ю А ВЧ Ю Ф Д П С З И Х П Ч Ж Г О Б Ш Ж С ВУА РЛ М ... Д К ОМ В З С Ю Х Н Г ЯЖ В С Ю И М П Е Т Р Ш У Х К П Л Ж И ... З Н Г А Р Х М Ф П У Ю Н К Я З Г Ш В Л П Т Е Б Р Ж Н Ч О К Б Р Ч М ... Л ОУ Ж А Г З Д В Ю Я И Ф М С Х У К Ш Л П Т Е Б Р Ж Н Ч О К Б ... С Х И Г Х Л Я Ч З Д Е Ж О Ф О Н Б ГУШ Т ЮК М А П И Б Р В Е Н ... РА М О Ч Р П Д Х И Ю П Ж Ш Г В Ф С З Б О Я Ж Х Л Ю В ЕБ Д ... ПЕ З Б У Т Н В С О Ю М Ю П Ж Е Ш Ж Н В Р Т Х СК Л П АХИ ... Т Р Г Ж М Ж У З Х Д Л П А ЕК БР Н Ю И Ч Б Ф Я О Г Т Ш С А Д ... Ф С Е Н С М Ф ЮО Н Я ЯХ Л Р Е А У Д В Ж Т Г Ш В И К Б Л Н П В ... У Р Г О Л К Ю Х У Ш ЮМ Н В П С Я С Х Е З Н П Ч О Ж Ф А Ж ... РЧ З Е К М Н Х Т Ю Ж Ч Б Р В Г С Б Ж П И Ю У Д П Х А Е Н С Ш ... М П Д Ж У Ш С Е М П Т О Н Ю А В К Б И Ч Р Л Я У Д Ф З Г К О А Н ... Л П Б З Я Ю Б О Ж Х М У Ф Д Т П А Ч Г З С К Е В Р Н Л И Ш И В ... А Ж М П Г Т К П У Р О И Д Н В Ч У Л С Я Е Х Ф Б З А Ш Ж М ... Н Л Х Б Н Я О Ч Ш Л Ф Х М С З А Е В П Г Т К И ... Т Ф Е К ИГ Ю СХ В ЯГС Ж Д Ж Т Е А П Х Б Р В Ю П З Ш А К О Ш ... В А К Н Х Ю Р Х Л У Ж С В Н Ч П Е П В Ж З Л Ш Ю И С Ф М Е Г И ... Д К ОМ ВЗ С Ю Х Н Г Я Ж В С Ю И М П Е Т Р Ш У Х К П Л Ж И Ч Ф Р ... Р Ч З Е К М Н Х Т Ю Ж Ч Б Р В Г С Б Ж П И ЮУ Д П Х А Е Н С Ш ... З Ш Я Н Б Х Ю АВ Ч Ю ФД П С З И Х П Ч Ж Г ОБ Ш З С В У А Р Л ... П Е З Б У Т Н В С ОЮ М Ю П Ж Е Ш Ж ИВ Р Т Х С К Л П А Х И Ш Д ... ... ... зерттеу бойынша сыналушыларға ұсынылған бланк.
Аты/жөні ________________________________ курс ______________
Күні ... ... ... ... ЗГУЦ ... ... КЗАМ ЕН ... ЖЗБЬМ ХОККЕ ЙЫХТРОН ЦЫ
ФЩУЙГЗХТЕЛЕВИЗОРБОЛДЖШЗХЮЭЛГШЬБПАМЯТЬШОГХЕЮЖИ НДРОШ
ХЭНЗВОСПРИЯТИЕИЕЦУКЕНДШИЗХЬВАФЫАП РОЛДБЛЮБОВЬАБФЫРПЛО
ЕСЛЖСПЕКТАКЛЬЯЧСИМТЬБАЮЖЮЕРАДОС ТЬВУФЦНЭЖДЛКРИНАРОДШ
ЛДЖЬХЭГНЕОКУЫФЙ ШРЕПОРТ АЖЗ Ж ... ... ... Ш НГЛЫД ЖЭПРПЛАВА НИЕДТЛ
ЭЗБЬТ РЛШ РЖНПРКЫВКОМ ДИЯЪШЛД КЦУЙФОТЧАЯ Н ИЕЗФРЯЧАТЛДЖЭ
ХТЬФТАСЕНЛАБОРАТОРИЯГШДШНРУЦГРГШЩТЛОСНОВАНИЕЗШРЭМЪТД
ИТАОНРИКГВМСТРПСИХИАТРИЯБПЛ МЕТЧЬЙФЯОНТЗАЦЭЬАН ТЗАХТЛИО
Қосымша IY
Зейіннің шоғырлану деңгейін ... ... ... ... ... нәтижелері
|Зейін қасиеттері ... ... ... ... деңгейлері | |
| ... ... оқу ... |
| ... ... |мінез-құлықт|
| ...... және одан ... ... | | | ... |ЗК. | | | ... сан ... деңгей| | | |
| |ЗК. | | | ... сан ... | | | |
| ... ЗК. | | | ... және одан |Өте ... | | | ... ... ЗК. | | | ... |Өте ... | | | |
| ... ЗТ. | | | ... ... | | | |
| ... ЗТ.| | | ... ... | | | |
| ... ЗТ.| | | ... ... | | | |
| ... ЗТ.| | | ... ... ... | | | |
| |ЗШ. | | | ... ... ... | | |
| |ЗШ. | | | ... |Жоғарғы | | | |
| ... ЗШ. | | | ... |Өте ... | | | |
| ... ЗШ. | | | ... ЗК. – зейіннің көлемі;
ЗТ. – зейіннің тұрақтылығы;
ЗШ. – зейіннің шоғырлануы.
Қосымша ... ... ... ... ... жаттығулары.
Зейінді дамытудың дұрыс жолы - ол өзіңді түрлі ... ... ... ... ... ... аудару үш жолмен жүреді.
- Объектіден объектіге зейінді тез аудару қаблеті
- Маңызды объектіні бөліп қабылдау
- Оптималды маршрутты қабылдауды таңдау ... біз ... ... қасиеттерін дамыту мақсатында әр
түрлі ... ... ... ... ... топ ... ... 3х3 мөлшерлі у торды ойша
сызу керек. ... ... ... ... ... ... кезек- кезек
шыбынға «жоғары!» «Төмен!» «Онға!» солға!» деп бұйрық ... ... ... ... ... «шыбынның ойын алаңынан шығып кетпеуін
бақылап отыруы керек.Егер біреу «шыбынның» ойын алаынан ... ... ... деп бұйрық беріп ... ... ... әкеліп, ойынды
қайтадан бастайды. Ойын алаңына ... ... ... ... ... ... екі ... алма кезек қозғалтуға болады.
«Адасқан әңгімеші» жаттығуы.
«Адасқан әңгімеші» жаттығуында ойыншылар дөңгелене отырады. Бастаушы
әңгіме тақырыбын ... Бір ... сол ... ... айта ... ... жібереді. Ол бір тақырыптан екінші тақырыпқаауысып
отырып, өзінің әңгімесін мейлінше матастыруға тырысады. Одан ... ... ... келесі ойыншыға береді. әңгімені кез келген ойынша өрбіте
алатындықтан ойынныңбарысын барлығы бақылап отырады. Таңдау кімге ... ... ... ... Сонымен бірге айтылған әңгіме бойынша
ассоциативтік шытырман оқиғаларға аяғынан, басына қарай ... шолу ... ... Ол бастаушының бастапқы сөзіне қайта оралады. Содан кейін өзі
әңгімені «шиеленстіреді». Бұл ассоциативтік қатар ... ... ... ... береді, психикалық жаттығуда эффективті.
«Артық зейін» жаттығуы.
Қатысушылар екі топқа ... ... ... ... тобы. «Зейінділерді» жүргізуші зал периметрімен ортаға ... және ... ... алады (қол таңба, галстук т.б.). ... ... ... ...... бір ішкі жұмысқа шоғырланған
және қоршағандарды ескермейтін (жүргізуші бейне ... ... ... ... ... ... ... енетін адам болып көрсету
керек. Сол ... ... ... ... ашық ... және құлақты жаппай:
басқалардың не істеп жатқандарын ескермейді.
Сіздерге жеңілдету үшін ... кино ... өте ... ... сезініңіздер. Өз рөліңізде бір ізді болыңыз. Жаттығу аяқталғаннан
кейін («тоқта» деген команда берілгеннен) және сізді ... ... ... да өз ... ... ... көргенде, естігенде
жоқсыз. Түсінікті ме? «Кедергі жасайтындар жаттығу кезінде тапсырма, алады.
Дайынсыз ба? Бастадық!
Жаттығу 5-15 мин. ... Осы ... ... ... ... бірге бірнеше провокациялық әрекеттер ұйымдастырады. Олар
лозунгілер айтады, ұрандар, сценалар ... ... ... залдан
кетуді» немесе жануарларды көрсетеді, «зейінділерден» қайыр ... ... ... ... ... жасаушылардың» әрекеттері эффективті
болып кетпеуін қадағалайды. Ол «зейінділерге» тигізбеуге және өте ... өз ... ... ... ... ... «тоқта» деген
команда беріледі, талқылау басталады. ... ... ... ... ... ғана ... - М2
14
14
421,5
484,1
14
14
21,7
24,9

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 48 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Психология ғылымының, пәнінің жалпы мәселелері мен негізгі даму кезеңдеріне толық сипаттама73 бет
"Dala Group" компаниясының қарыз капиталын тарту саясатын талдау 60 бет
"психологиялық кеңес беру"19 бет
«Erk–trust» ЖШС–де бюджетпен қарым-қатынас есебі49 бет
«жұмыссыздық және оның түрлері.»7 бет
«Тілдің аумақтық өзгешеліктері (диалектілер, шет тілдің нұсқалары)»4 бет
«Шымкен құс» ЖШС дебиторлық және кредиторлық қарыздар қозғалысын талдау және жетілдіру жолдарын ұсыну63 бет
«Қазақстан - Каспийшельф» ЖШС-ң дебиторлық қарыздар есебін талдау21 бет
«Қосымша білім беру жүйесінде ересектер арасындағы педагогикалық қарым-қатынасты жетілдіру» (өзгетілді ересектерге қазақ тілін оқытып-үйрету материалдары негізінде)37 бет
Іс қағаздар (Лекция жинағы)46 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь