Қаныққан және қанықпаған спирттер

Мазмұны

І.Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...2

ІІ.Негізгі бөлім.
2.1 Қаныққан бір атомды спирттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
2.2Спиртін физикалық қасиеттері. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6
2.3Қанықпаған бір атомды спирттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8

3.1 Бір атомды спирттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .10
3.2 Екі атомды спирттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13

IV.Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15

V.Әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .16
Кіріспе.
Спирттер, немесе алкогольдер деп қүрамында гидроксилі бар көмірсутектерді айтады. Спирттер қаныққан және қанықпаған болуы мүмкін. Спирттердің атомдығы гидроксил топтарының Құрамындағы бірнеше гидроксил тобы бар спирттерді көп атомды (екі атомды, үш атомды, төрт атомды акәне т. б.) деп атайды. Екі атомды спирттерді гликольдөр деп атайды.
Галоген туындыларынан алатын магнийорганикалық қосылыстарды пайдаланып, Гриньяр реактиві арқылы спирт алу лабораторияда жиі қолданылатын бірден-бір көп тараған әдіс. Органикалық синтезде сирек те болса, қолданылып жүрген литий және мырыш қосылыстары да спирт алу үшін жұмсалады.
Льюис қышқылы немесе протонды қышқылдардың көмегімен спирттерден пайда болып отыратын карбкатиондар, арендер немесе олефиндермен алкилдеу реакциясына түседі. Бұл тектес реакциялар оқулықтың тиісті тарауларында талданған. Төменде, бұрынырақ азын-аулақ айтылған карбкатиондардың қайтадан орын басу арқылы топтасатын реакцияларын қарастырамыз.
Қаныққан гликольдердіқ жалпы формуласы СлҢ2л (ОН)г Әдетте бір көміртек атомында екі гидроксил ұсталып тұр^іайды. Осындай құрылысты заттар пайда бола бере судан айырылып альдегидтермен кетондар құрады. Алайда ондай гликольдердін. эфирлері әлдеқайда тұрақты қосылыстар . Әдетте гликольдерде гидроксил топтары әрбір көміртек атомдарында орналасқан.
Глицерин — үш пальмитатты мысал ретінде қолданып, майлардың гидролиздеу схемасын былай бейнелеуге болады: гидролизде сабындар — жоғарғы қышқылдардың натрий тұздарынан (тап осы жағдайда пальмитин қышқылының) алынады, сондықтан да бұл процесті жәие жалпы күрделі эфирлердің гидролизін сабындау деп атайды.
Катализаторлардың (мысалы вольфрам қышқылыңың) қатысуымен сутектің асқын тотығының қосылуы әлдеқайда жылдам өтеді .
Глицеринді синтездеуде сонымен бірге ацетиленмен формальдегидтіқ пропаргил спиртіне конденсациялануы қолданылады; соңғыны палладий ка-тализаторының қатысуымен сутектендіріп аллил спиртіне айналдырып, қазір ғана жазылған әдістің біреуімен глицеринге айналдырылады:
Әдебиеттер
1.Бірімжанов.Ә. Жалпы химия.-Алматы,1996.
2.Есқарйыров.М.Е. Органикалық химия.-Алматы,1981.
3.Ә.Қ. Патсаев, С.Ж. Жайлау "Органикалық химия
негіздері", Алматы, "Білім", 1996ж.,420 б.
4.Б.Д. Березин, Д.Б. Березин "Курс современной органической химии", Москва, "Высшая школа", 1999г
5.Ю.С. Шабаров "Органическая химия", часть I, II, Москва, "Химия", 1996г., стр. 848
6.М.Е. Ескайыров, Е.Н. Әзірбаев. Органикалық химия. Алматы: Мектеп. 1981 ж., 392 б.7.
М.И. Ибраев, К.А. Сарманова. Органикалық химия
негіздері: Көмекші қүрал. Алматы: Рауан. 1990ж., 168 б.
8..С.М. Мүсабеков, Г.С. Қабылбекова. Органикалық химиядан өз білімін тексеруге арналған көмекші құрал. Алматы: Білім. 1994ж., 192 б.
9.Сейітқалиев.Қ.Органикалық химия.-Алматы,1993.
10. И.М. Грандберг "Органическая химия5', Москва, 1,2 том. 2001.
11.А.Е. Агрономов "Избранные главы органической химии", Москва, "Химия", 1990 г.
12. П. Сайкс "Механизмы реакций в органической химии", издание 4-е, перевод с англ. кхн., Луценко. Под редакцией д.х.н. В.Ф. Травеня. Москва, "Химия", 1
        
        Мазмұны
І.Кіріспе...................................................................
....................................................2
ІІ.Негізгі бөлім.
2.1 ... бір ... ... ... бір ... Бір ... Екі ... ... ... деп ... ... бар ... Спирттер қаныққан және қанықпаған ... ... ... гидроксил топтарының Құрамындағы ... ... тобы ... көп ... (екі ... үш атомды, төрт атомды акәне т. б.) деп
атайды. Екі атомды спирттерді гликольдөр деп атайды.
Галоген ... ... ... қосылыстарды
пайдаланып, Гриньяр реактиві ... ... алу ... ... ... көп ... әдіс. Органикалық синтезде сирек те
болса, қолданылып жүрген литий және мырыш қосылыстары да ... алу ... ... ... ... ... көмегімен спирттерден пайда
болып отыратын карбкатиондар, арендер немесе олефиндермен алкилдеу
реакциясына ... Бұл ... ... ... ... тарауларында
талданған. Төменде, бұрынырақ азын-аулақ айтылған карбкатиондардың ... басу ... ... ... ... ... жалпы формуласы СлҢ2л (ОН)г Әдетте бір көміртек
атомында екі ... ... ... ... ... ... ... бере судан айырылып альдегидтермен кетондар құрады. Алайда ... ... ... тұрақты қосылыстар . Әдетте гликольдерде
гидроксил топтары әрбір көміртек атомдарында орналасқан.
Глицерин — үш ... ... ... ... майлардың гидролиздеу
схемасын былай бейнелеуге болады: гидролизде сабындар — жоғарғы
қышқылдардың натрий тұздарынан (тап осы жағдайда пальмитин қышқылының)
алынады, сондықтан да бұл ... жәие ... ... ... гидролизін
сабындау деп атайды.
Катализаторлардың (мысалы вольфрам қышқылыңың) қатысуымен сутектің асқын
тотығының қосылуы әлдеқайда жылдам өтеді .
Глицеринді синтездеуде сонымен бірге ацетиленмен ... ... ... ... ... ... ка-тализаторының
қатысуымен сутектендіріп аллил спиртіне айналдырып, қазір ғана жазылған
әдістің біреуімен ... ... ... ... бір ... спирттер.
Қаныққан бір атомды спирттердің жалпы формуласы Сп Н2л+2 О немесе Сп
Нгя+і ОН. ... ... ... ... (біріншілік,
екіншілік немесе үшіншілік) орналасқанына байланысты біріншілік К—СН2ОН
(I, III), екіншілік К2СНОН (II) және үшіншілік К3С—ОН (IV) ... ... ... ... екі ... ... ... байқау-ға болады:
Изомерия. Номенклатура. Спирттердің изомериясы көміртек тізбегінің
құрылысымен гидроксил ... ... ... ... Мысалы,
спирттердің құрамы С4Н9ОН нормальды бутанмен ... бір ... ОН ... ... ... С4Ню ... ... болып
қаралады. Қалыпты бутан үшін екі варианттағы спирттің ... ... ... ... ... ... ... радикал бойынша атайды.
Систематикалық номенклатура бойынша спирттің аты өзіне сәйкес қаныққан
көмірсутектің ... ол ... қосу және ... тобы ... ... ... ... арқылы құрастырылады . ... ... ... ... ... ... ... атауға болады.
Алу тәсілдері. Спирттерді алудың көптеген ... бар. ... ... ... келтірілген.
. Спирттерді галогеналкилдерге немесе сілтілердің судағы ерітіндісін
қосып қыздыру арқылы гидролиздеп алады. ... ... ... ... ... синтезін металорганикалық, соның ішінде магнийорганикалық,
қосылыстарды альдегидтерге, кетондарға және ... ... әсер ... ... ... рет А. М. ... және оның шәкірттері А. М.
Зайцев пен Е. Е. ... ... ... цинкорганикалық қосылыстарды
қолдану арқылы жүзеге асырған. ... ... ... синтезі
магнийорганикалық қосылыстардан мына ... ... ... ... ... және күрделі эфирлерде карбонил тобы бар, онда
электрон бүлты оттек атомына ығысқан, мүны шартты түрде ... ... ... ... оттек атсшында — жартылай теріс заряды пайда болады.
Магнийгалогеналкилдегі ... ... ... ... ... ... карбинол тобындағы көмір-
тек атомына оңай қосылады. Реакция мына схема бойынша жү-
реді ... ... (1) ... оңай ... сәйкес
спирт береді:
ә) қалған басқа альдегидтермьн екіншілік спирттер алынады:
б) магнийгалогеналкилдердің кетондармен ... ... ... осы схема бойынша қүмырсқа альдегидінен біріншілік спирт синтезделеді:
Реакция екі сатыда жүреді: алдымен, әдеттегіше, >С = О ... ... ... ... соң ... ... ... жаңа молекуласы
түседі. Сонымен магнийгалоген алкилі —ОК эфир тобының орнына тұрады.
3. Сонымен қатар спирттерді этиленді көмірсутектерін ... ... ... ... тек қана концентрациялы күкірт қышқылына сіңіріліп
этилкүкірт қышқылын бередһ
Этилкүкірт ... ... ... ... қышқылымен этил спиртін береді:
2.2Спртін физикалық қасиеттері.
Қальшты температурада С-ға- дейінгі спирттер — сүйықтықтар, С-ден ... одан ...... заттар. Сі—С3 спирттері сумен барлық
арақатынаста араласады және өздеріне тән иістері ... ... ... ... ... ... суда ... төмендейді және
олардың иістері жағымсыз бола ... ... ... иісі болмайды
және суда ерімейді. Сұйық спирттер көптеген органикалық заттар үшін жақсы
еріткіштер ... ... ... температурасы молекулалық салмағының артуына қарай
өседі, мысалы
Түзу тізбекті спирттер тармақталған тізбекті ... ... ... температурада қайнайды. Көміртек атомдарының саны біркелкі
болса, біріншілік спирттер екіншіліктерге қарағанда, ал ... ... ... ... ... ... бутил
спирттерінің қайнау температурасы: нормальды 117,7° С-де изобутил ... ... 99,5° С және ... 82,8° С. Балқу температурасы керісінше,
үшіншілік спирттерде бәрінен жоғары болады. ... ... ... ... ... ... көмірсутектерінің тіпті галоген
туындыларының қайнау температурасынан әлде ... ... ... этан ... С-де ... этил + 38,0°С-де, ал.этил спирті +78,3°С-де қайнайды.
Спирттер су сияқты аз мөлшерде болса да мұндай ... ... ... ... жеке молекулалары өз ара гидроксил топтарындағы ... ... жүп ... ... сутек арасында
пайда болған сутек байланыстары арқылы қосылады.
Ассоциация ... ... ... ... әсер ... ... димерлі, тримерлі және полимерлі молекулалар жүреді.
Спирттер үшін инфрақызыл төңірегінде 2,8 і (3600 см~1) сіңірілуі тән,—
ассоциацияланбаған гидроксилге тән ... ... 3,1 \х (3200 ... жуық ауытқу ассоціиация-ланған гидроксилге де тән ... ... ... ... ... кеңінен қолданылады (151
бет).Мысалы, пропиленнен мынадай
спирттерді: 1, 2 және 3 ... ... ... ... бір ... спирттер.
Қанықпаған спирттер этилендік, ацетилендік және басқа ... ... Қос ... ... ... бар с = С— қанықпаған
спирттер бос түрінде болмайды.
ОН
(Эльтеков ... Олар ... ... өте ... альдёгидтер мен кетондарға
изомерленеді
Алайда 2 және 3 спирттер бос күйінде кездеспейді, тек қана ... ... ... ... ... ... спирттердің атын өздеріне
сәйкес қанықпаған көмірсутек атына «ол» жалғауын қосып ... ... ... орны ... ... аса ... қанықпаған спирттердің (тривиальды, рационалды және
систематикалық номенклатура бойынша) аталлил ... ... ... ... пропаргил спирті, ацетиленил-
карбинол; 2-пропин-1-ол (пропинол) диметилацетиленилкарбинол; ... ... ... ... ... қанықіпаған опирттердің техникалық алу жолдарымен
ең негізгі қолданылуын қарастыралық.
В и н и л с п и р т і бос ... ... ... оның полимері
поливинилацетатты (винилацетаттың полимері) гидролиз-деп ... ... ... суда ... ақ ұнтақ. Соның негізінде синтетикалық матавинол. және
дәрі-дәрмек препараттарын (С. Н. Ушаков) алады.
Мұндай ... ... жай және ... ... мысалы винил
зфирІ белгілі және техникада — пластмасса. Гидроксил топтарыыың орналасуына
қарай а-глйкольдерді (ОН топтары — қатар орналасқан көміртек атомдарында ... IV, V), ... (ОН ... ез ара 1,3-қальшта? II, VI), ү-
гликольдерді (ОН топтары өз ара ... III), ... және ... ... әрі ... ... бар көміртек атомдарының тұр айырмашылығына
қарай гликольдерді: ... (I, II) ? екі ... ... ... (IV), ...... (V) және т. т. деп ажыратады.
Гликольдердің аттары этилеыді көмірсутек аттарынан (агликольдер) немесе
қаныққаы көмірсутек ... ... ... ... ... ... ... атына гликоль деген сез қосылады; мысалы,
тек атына диол жалғауын қосып, гидроксид тобы бар көміртек
атомдарын ... ... ... ... ... ... СН2ОН—СНОН—СН3, 1,3-бутандиол
СН2ОН—СН2—СНОН—СН3, 2-метил-1,2-пропандиол
СН2ОН—СОН—СН3 СНз—СОН—СОНг-СНз
Алу әдістері. ... бі-р ... ... ... ... басқа
әдістермен алуға болады. Мұнда солардың ең қажеттілері келтірілген.
1. Қаныққан ... ... ... немесе
хлоогидоиндеплі гидволиздейлі:
Олефиндерді асқын сутегімен немесе перманганат калий-
мен тотықтыру .
Жалиы формуласы НОСН2—(СН2)Х—СН2ОЫ полимети-
ленгликольдерді дикарбон қышқылдарының ... ... ... ... болады. Мысалы, адилин қышқьі-
лының диэтил эфирі тотықсыздану кезінде 1,6-гександиолға ай-
налады:
.
3.1 Бір атомды спирттер.
Сонымен, екі ... ... ... ... өнімдері арқылы гликольдің
құрылысы туралы пікір айтуға болады.
Егер қүрамы С4Нз(ОН)2 (6 ... ... ... гликольді
тотықтырғанда, тотыққан өнімдерге тек сірке қышқылы табылса, онда гликольге
тән тек 2,3-бутандиол формуласы алынады:
Мұндай кетондар жалпы пинаколиндер деп ... ... ... деп ... Оның ... ... ... болады:
Алюминий тотығының қатысуымен пинакондарды дегидратациялағанда көбінесе
қанықпаған алкадиенді кемірсутектер алынады, мысалы:
Суды бөліп ... ... ... ... ... ... үшіншілік гликольдер күкірт қышқылының қатысуымен пинакондар деп
аталатын ерекше изюмеризацияға ұшырайды. ... ... ... ... су ... шығару оксиэфирлерге (спирт эфирлерге) немесе
тұйық жай эфирлерге келтіреді .
Сондықтан оны ойдағыдай антифриз (тс-температурада ... ... ушіи ... ... ... суды , ... сіңіреді,
сондықтаи оп мата, тиіюграфия және ...

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Полистирол40 бет
Аммиак және аммоний тұздары13 бет
Керосин9 бет
Спирттер көмірсулардың туындылары15 бет
Мұнай өнімдері құрамындағы қанықпаған көмірсутектерді анықтау30 бет
Спирттер5 бет
Химия сабағында қаныққан көмірсутектерді оқыту50 бет
Қанықпаған көмірсутектер7 бет
Қанықпаған көмірсутектер (Алкендер, олефиндер)5 бет
Қанықпаған көмірсутектердің тотығуы13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь