Жалпы психологияның мән-мағынасы және оның барша ғылымдар жүйесіндегі орны

Жоспар:
І.Кіріспе
ІІ.Негізгі бөлім
1.Психология пәні және оның міндеттері
2.Қазіргі заман психологиясының міндеттері
3.Психологияның ғылымдар жүйесіндегі орны
4.Психология салалары
ІІІ.Қорытынды
І.Кіріспе
Талай ғасырлар бойы адам көптеген ғалымдар әулетінің зерттеу объектісі болып келді.Өз тарихы мен қалай пайда болғанын,биологиялық табиғатын,тілі мен әдеттерін танып білуге деген адамзат құштарлығының шегі болған емес.Ал осы таным жолында жантану ғылымының алатын орны аса ерекше.Адам болмысының табиғатына,оның саналы қоғам шеңберінде өркендеуі мен қалыптасуына,төңіргеніндегі басқа адамдармен қарым-қатынасының ерекшеліктеріне деген психология дамуының негізінде жатқан қызығушылық уақыт озуымен бірге өрістей түскен.Қазіргі кезеңде өндіріс,ғылым,медицина,өнер,оқу,ойын және спорт салаларындағы бірде-бір іс-әрекет психологиялық заңдылықтарды түсініп,танып білмей тиімді орындалуы мүмкін емес.Адамның даму заңдары мен оның болмысының жасампаздық мүмкіндіктері жөніндегі білімдержүйесі бүкіл қоғамның кемелденуі үшін өте қажет.Адам әр түрлі ғылым тұрғысынан жан-жақты зерттелетін объекті,ал ғылымдардың әрбірі өзіне тән ерекше көкейкесті мәселелермен айналысады.Солардың ішінде қоғамдық ғылымдар әлеуметтік процестерді зерттеуде психологиялық факторларды айналып өтуі тіпті мүмкін емес.Л.С.Рубинштейн «Жалпы психология негіздері» (1940) атты еңбегінде “Психология зерттеуіндегі ерекше құбылыстар ауқымы анық көрініп тұр:олар біздің қабылдауымыз,сезіміміз,рйларымыз,ықылас-ниеттеріміз бен тілектеріміз,т.б, яғни біздің өміріміздің ішкі мазмұнын құрап,біздің жан толғаныстарымыз үшін денімізге ажырамастай болып сіңген құбылыстар жиыны,”-деген.Психологиялық дүниенің бірінші ерекшелігі әр тұлғаның өз меншік толғанысының болуы, ол түйсік сезімінен ғана көрінеді де, оның басқаша пайда болу жолы жоқ.Мысалы,қаншалықты әлемі,нәрлі суреттеп бермең де,соқыр дүние сұлулығын езінуі қиын; керең тікелей қабылдамаған соң,ән-күй әуенін танымайды; мазаббат ләззатына өзі бөленбеген адамға ол жөніндегі әңгіме-дастан түкке де тұрмайды.
ІІ.Негізгі бөлім
ІІ.1.Психология ерекшеліктерін танудың қиындығы олардың адам ақылына сиып болмайтын,қалыптан тыс, тылсым құбылыс болуында.Себебі, әрқандай нақты заттың өзі мен оның қабылданған кейпі бір-бірінен ажыратылып тұратыны даусыз.Жан ерекше, тәннен бөлек жасайтын құбылыс деген нанымның санаға терең ұялауы бұған мысал бола алады.Алғашқы адамның өзі де адамдар мен жануарлардың өлетінін, адамның түс көретінін сезңп,білген.Осыған орай дам ұстамға келетін тәннен және көрінбейтін жаннан бірінен-бірі бөлінбейтін дербес екі бөліктен тұрады деген сенім туындады; яғни адам өлмейінші, жан оның тәнінде жасап, өлгеннен соң тәннен шығып кетеді-мыс.Ал адам ұйқыдағы кезде, жан оның тәнінен уақытша ажырап, қандай да бір басқа жерге ауысады.Осылайша, психикалық процестер, қасиеттер мен қалыптар ғылыми талдауға түсіп, зерттелгенге дейін адамдардың бірінің екіншісі жөніндегі қаапайым тұрмыстық психологияға тән пайымдаулар жинақтала берді.Адам
Пайдаланылған әдебиеттер:

1. Сəбет Балтаұлы Бап-Баба (Бабаев),Жалпы психология(жантану негіздері)-Алматы,2006.-275 бет;

2.Сатыбалды Жақыпов,Жалпы психология негіздері.Оқулық-Алматы:Алла прима,2012.-203 бет;
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігі
РЕФЕРАТ
Тақырыбы: Жалпы психологияның мән-мағынасы және ... ... ... ... ... ... пәні және оның ... заман психологиясының міндеттері
3.Психологияның ғылымдар жүйесіндегі орны
4.Психология салалары
ІІІ.Қорытынды
І.Кіріспе
Талай ғасырлар бойы адам көптеген ... ... ... ... болып келді.Өз тарихы мен қалай пайда болғанын,биологиялық табиғатын,тілі мен ... ... ... ... ... ... шегі ... емес.Ал осы таным жолында жантану ғылымының алатын орны аса ерекше.Адам болмысының табиғатына,оның саналы қоғам шеңберінде өркендеуі мен қалыптасуына,төңіргеніндегі ... ... ... ... ... ... дамуының негізінде жатқан қызығушылық уақыт озуымен бірге өрістей түскен.Қазіргі кезеңде өндіріс,ғылым,медицина,өнер,оқу,ойын және спорт салаларындағы бірде-бір іс-әрекет психологиялық заңдылықтарды түсініп,танып ... ... ... ... емес.Адамның даму заңдары мен оның болмысының жасампаздық мүмкіндіктері жөніндегі білімдержүйесі бүкіл қоғамның кемелденуі үшін өте қажет.Адам әр ... ... ... ... зерттелетін объекті,ал ғылымдардың әрбірі өзіне тән ерекше көкейкесті мәселелермен айналысады.Солардың ішінде қоғамдық ... ... ... зерттеуде психологиялық факторларды айналып өтуі тіпті мүмкін емес.Л.С.Рубинштейн (1940) атты еңбегінде "Психология зерттеуіндегі ерекше ... ... анық ... ... ... ... бен тілектеріміз,т.б, яғни біздің өміріміздің ішкі мазмұнын құрап,біздің жан толғаныстарымыз үшін денімізге ажырамастай ... ... ... ... дүниенің бірінші ерекшелігі әр тұлғаның өз меншік толғанысының болуы, ол түйсік ... ғана ... де, оның ... ... болу жолы ... ... суреттеп бермең де,соқыр дүние сұлулығын езінуі қиын; керең тікелей қабылдамаған соң,ән-күй әуенін танымайды; мазаббат ләззатына өзі бөленбеген ... ол ... ... ... де тұрмайды.
ІІ.Негізгі бөлім
ІІ.1.Психология ерекшеліктерін танудың қиындығы олардың адам ақылына сиып ... тыс, ... ... болуында.Себебі, әрқандай нақты заттың өзі мен оның қабылданған ... ... ... ... ... ерекше, тәннен бөлек жасайтын құбылыс деген нанымның санаға терең ұялауы бұған мысал бола алады.Алғашқы адамның өзі де адамдар мен ... ... ... түс ... ... орай дам ұстамға келетін тәннен және көрінбейтін жаннан бірінен-бірі бөлінбейтін дербес екі ... ... ... ... ... яғни адам ... жан оның тәнінде жасап, өлгеннен соң тәннен шығып кетеді-мыс.Ал адам ұйқыдағы кезде, жан оның ... ... ... ... да бір ... жерге ауысады.Осылайша, психикалық процестер, қасиеттер мен қалыптар ғылыми талдауға түсіп, зерттелгенге дейін адамдардың бірінің екіншісі жөніндегі қаапайым ... ... тән ... ... ... ... ... кейбір түсініктерді өз өмір тәжірибесі негізінде топтайды.Әлеуметтік қатынастар мен еңбек барысында түсінісуге, ... ... ... іс-әрекет арқылы адамды тануға қажет болудан жинақталған жай психологиялық пайымдаулар ғылыми психологияға дейінгі білімдер ... ... ... ... әр адамға қоршаған ортада жол тауып, өзге тұлғалармен қылық-әрекетіне орай қатынас жасауға көмегін тигізді.Бірақ, ... бәрі ... ... ... ... ... біз ... тұрмыстық тәжрибемізден ғана үйрекнбестен, көркем әдебиеттен, халық ауыз әбиеті үлгілерінен ұғып, түсініп келдік.Қазіргі заман психология теориялары мен ... ... ... нақ осы өмір ... мен ... ... жеткен асыл рухани мұрадан келіп шығады.
Пән атының өзі де грек тілінен аударғанда психология-жан туралы ғылым (психо-, логос-) ... ... ... түсініктерге жүгінсек,алғашқы психологиялық көқарастар діни ұғымдарға байланысты дүниеге келген.Шынында да, ғылым тарихы көрсеткендей, ежелгі грек ... ... ... ... ... тану ... ... білімдерін жинақтаған, жаңадан қалыптасып келе жатқан ғылыми ... ... ... дүние, соның әшәнде жан жөніндегі діни-мифологиялық көзқарастарға құарсы күресінде дамуын тапты.Осыдан,и жан жөніндегі зерттеулер мен түсініктер психологияның ... ... ... ... ... ... да ... әуел бастан туралы ғылым деп танылды.Бірақ бұл жанның не зат ... ... табу ... ... ... ... ғалымдар бұл сөз мағынасын сан қилы түсіндірді.Психика мәніне байланысты көзқарастардың қалыптасуы мен ... ... ... ... мен сана, заттық және рузани болмыстардың ара қатынасын шешуге тәуелді болып келді.
Дәл осы мәселенің шешімі төңірегінде бір-біріне тікелей ... ... ... мен материализм пайда болды.Идеалистер психиканы болмыс бастауы, өз бетінше жасайтын, материяға тәуелсіз, белгісіз бір зат деп ... ... ... ... материяға тәуелді құбылыс.
Идеалистік бағыт өкілдері материяға қатысы жоқ ерекше рухани бастаманың барын мойындап, психиканың әрекеті тәнсіз, мәңгі ... ... ... деп ... ... ... дүние мен процестер, оларша, біздің түйсігіміз бен елестерімізідң нәтижесі.
Дуалистік тағлиматты арқау етіп ХІХ ғ.психологиясында психо-физиологиялық параллелизм атанған идеалистік ... кең өріс ... ... ... ... және тән ... бірақөзара тәуелсіз жасайды.Мұндай идеалистік көқарасты дәріптеушілер Вундт, Эббингауз, Спенсер, Рибо, Джемс, т.б.
Шамамен осы дәуірде ... дене ... жаңа ... ... бере ... ... ... қабілеттеріне сана атауы беріліп, психика санамен алмастырылады.Осыдан жан психолоогиясы орнына сана психологиясы дүниеге келді.Бірақ сана көп уақытқа дейін басқа табиғи ... ... ... ... ... ... қаралды.Енді саналық өмір Алла жаратқан ақыл көрінісі немесе сананы құраған қарапайым элементтері бар субъективтік ... ... деп ... ... ... ... ... жалпы пікір: психикалық болмыс-бұл ғылыми талдауға келмейтін, себебін ... ... ... тек қана ... бақылаумен танылатын субъективтік дүние екендігі.Мұндай түсінік кең етек алып, ал бұл бағыттағы идеализм интроспекттік (өзін-өзі бақылау) сана тағылымы атын ... сана ... ... ... ... болмыс пен субъектінің өзінен де толығымен ара байланысын үзді.
ХІХ ғ. ... ... ... ... айналаған психологияның дамуы өз алдына әртүрлі мақсаттарды белгілеп, әртүрлі зерттеу тәсілдерін қолданған, бірін -- бірі ауыстырып отырған теориялар ... ... ... ғ. ... ... теориялар, ХХ ғасырдағы барша тағылымдар сананың осы интроспекиік психологиясы шеңберінде зерттелді.Бұл ... ... ... ... бәрі ... орта мен адам ... байланыссыз жан толғаныстары мен көріністеріне негізделді.Ал сана мен ми арасындағы қатынас бұл теорияларда дуализм бағытында шешімін тапты.
Интроспектік психология аймағындағы ... ... ... ... құрылымы,мазмұны және белсенділік дәрежесәне қарай әрқилы сипаттаудан болды, яғни бір сипаттама жетекші деп есептелінді.Осы тұрғыдан сана психологиясы өз зерттеулерін 5 ... аоып ... ... ... ... (В.Вундт, Э.Титченер);
* Саналық әрекеттер психологиясы (Ф.Брентано);
* Саналық ағым (сел) теориясы (У.Джемс);
* Дербес құрылым психологиясы (гештальтпсихология);
* Суреттеме психологиясы (Дельтей);
Бұл теориялардың бәріне ... ... ... ... ... қатынастаға адам орнына сана қойылып,оның бар іс-әрекеті сана белсенділігі деп танылды.
Психологияда эксперименттік әдістің орнығуына қарамастан, бұл дәуірде ... ... ... тән ... ... мәнін түсіндіру емес, тек қана суреттеп нақтылау.1879 жылы Вундт Лейпцигте ... ... ... ... ... ... қою мүмкіндігі ашылды: зерттеуші белгілі жағдайлар жасап,онда психикалық процестердің өтуін бақылап отырды.Бірақ бұл бақылаулардың ерекшелігі адам ... ішкі ... ... өзі ... ... зерттеуде интроспектік аталаған әдіс қолданылыды.
ХХ ғ.екінші он ждылдығында психологияның және бір бағыты пйда болып, оның өкілдері ... жаң ... ... ... да ... сана да ... ал сырттай бақыланатын, негізінен адам қозғалысының жиынтығы-әрекет-қылық еді.Бұл бағыт аталып, психология пәні жөніндегі түсініктер дамуының үшінші ... ... ірге ... ... ... ... ... қоршаған ортаға бейімделуші тіршілік иесінің қылық-әрекетін зерттеу деп білді.Тек бір онжылдықтың өзінде-ақ бихевиоризм бүкіл ... ... ... ... ықпалды бағыттарының біріне айналды.
Сонымен, психология өз даму жолында бастапқыда-жан туралы ғылым, кейін жансыз ғылым, ақырында санасыз ғылымға айналды.Әрине, қылық-*әрекетті ... ... ... ... ... ... мұндай объективтік жалған, себебі біздің әрқандай әрекет-қылығымыздың астарында өзіміздің ой, сезім, ниеттеріміз жатыр.Сондықтан осы ой, ... ... ... ... тану мүмкін емес.
ІІ.2 Қазіргі кезеңде психология ғылымы алдында тұрған теориялық және практикалық ... сан ... орай ... ... дамуда.Психологяның негізгі міндеті психикалық іс-әрекетті оның даму барысымен байланыстыра зерттеу.Соңғы онжылдықтарда психологиялық зерттеулер аймағы біршама ... ... ... мен ... ... ... ... түсініктер қоры өзгерді, жаңа болжамдар мен тұжырымдар үздіксіз өрістеуде,психология бұрын кезікпеген эмпирикалық деректермен толығуда.Б.Ф.Ломов атты ... ... ... ... жағдайын сипаттай келе, ,-деп жазады.Психологияның зерттейтін құбылыстар әлемі ұланғайыр.Оның ішіне ... әр ... адам ... мен ... процестері, яғни сезім мүшелеріне әсер етуші объектінің қарапайым жеке белгілерінен бастап, жеке адам мотивтерінің тайталасы кіреді.
Жантану ғылымы үшін ең ... ... ... ... мән-мағынасын ашып беру.Осыған байланысты әдіснамалық мәселелер туындайды.
Психикалық құбылыстардың мәнін тануда Б.Ф.Ломов өзінің еңбегінде психология ... ... ... ... жүйелі өзара байланысын, жалпылығын, сонымен бірге бұл ... ... ... ... ... берген.Ғалым психологияның келесі тірек категорияларын атайды:бейнелеу категориясы, іс-әрекет категориясы, жеке адам категориясы, тіл-қатынас ... ... ... ... орай ... ... ... түсініктер - және .Адамның әлеуметтік және табиғат ... ... ... оның ... биологиялық және әлеуметтік себеп-салдарлық қатынастарды айқындау ғылым міндеттерінің ең бір қиыны.
Алғашқы он ... ... ... ... ... болды.Ал қазіргі кезеңде оның қоғамдағы рөлі көп ... ... енді ... жүйесіндегі, өндірістегі, мемлекеттік басқару, медицина, спорт және т.б. кәсіби практикалық қызметтің ерекше саласына айналып барады.Психология ғылымының ... ... ... араласуынан оның теориясының даму жағдайлары да біршама өзгерді.Шешімі психологиялық біліктілікті ... ... ... адамдық фактор маңызының жоғарылауынан қоғам өмірінің барша тарапында әр қилы ... ... ... ... ... азамат тұлғаға тән болып, олардың нақты іс-әрекетінде кқөрініс беретін әлеуметтік-психологиялық, ... және ... ... кең ... бұл ... осы ... қоғамдық тәжрибенің психология алдына қойған талаптарының бәрін талдау міндетін алмай, бала психикасының дамуына байланысты психологияның ... ... атап ... ... ... ... бөліктерінде психологиямен сабақтас проблемалар шексіз.Психикалық құбылыстардың жүйесін түгелімен қарапайым түйсіктен бастап, жеке адам ... ... ... ... ... ... ашу үшін зерттеу, оқу мен тәрбиенің теориялық негізін,қоғамдық міндеттерін, ұйымдастыру формаларын анықтап белгілеуде орасан маңызға ие.
Психология ғылымының қолданбалық ... ... ... ... ... ... беру ... кең психологиялық қызмет тармақтарын іске қосу идеясы өз қолдауын тапты.Қазіргі күнде бұл қызмет қалыптасып, ... ол ... ... мен оның ... практикаға ендіруде дәнекер жүйе болуы кемел.
ІІ.3 Психологияның басқа ғылымдар жүйесіндегі орнын тануға орай психологиялық ... ... ... ... ... және ... психология олардың нәтижелерін өзіне қалай қолданатынын жете түсінуге болады.Әр түрлі ... ... ... ... психологияның орны жантаным білімдерінің даму деңгейі мен сараптау схемасынан ... ... айту ... ... рухани даму тарихында бірде бір білім саласы ғылымдар жүйесіндегі өз орнын психология сияқты жиі өзгертіп ... ... ... ... Б.М.Кедров ұсынған сарап әдісі қабылданған.Бұл әдіс ғылымдар арасындағы мазмұндық жақындыққа орай көп ... ... ... ... ... және ... ... қонақтаған - үш бұрыш формасында.Ғылымдардың негізгі тобының мұндай орналасуы олардың пәні мен әдістерінің психология пәні мен әдістеріне нақты жақынды,ғынан.Зерттеу ... ... ... орай ... өз ... бұрыш шыңдарының біріне бұрып отырады.
Психологияның жалпы ғылыми білімдер жүйесіндегі қызметі-зерттеу объекті адам болған барша ғылым салаларының жетістіктерін біріктіріп,байланыстыру.
Психологияның аталған ғылымдық үш ... ... ... ... қандай?
Психологияның негізігі міндеті психикалық іс-әрекет заңдарын даму барысында зерттеп,тану.Осы заңдар арқылы объектив дүниенің адам миында қалай бейнелетіні, осыған орай оның ... ... ... психикалық қызметтң дамуы мен жеке адамның психикалық қасиеттері қалай қалыптасқаны айқындалады.Психиканың объектив шындық бейнесі екені белгілі, ... ... ... ең ... ... ... адамның объектив өмір шарттары мен қызметіне тәуелділігін тануға болады.Ғылыми психология барша ... ... ... негізі бас миы қыртысындағы уақытша байланыстар жүйесі болатындығына арқа сүйей отырып, субъектив және объектив жағдайлардың өзара ықпалды ... ... ... ... негіздеп бере алады.Осы байланыстардың түзілуі және олардың қызметтес болуынан психикалық құбылыстар адам іс-әрекетіне ықпал жасап, оны реттеп, бағыттайды, шындықты санада ... ... өз ... ... ... құбылыстардың адам өмірі мен әрекетінің объектив жағдайларына тәуелді заңдылықтарын аша отырып, психология осы әсерлердің мидағы бейнелену механизмдерін де ... ... ... ... ... ... ... жүйке қызметі физиологиясыен өте жақын байланыста болуы сөзсіз.
Психологияның дербес ғылымға айналуында оның ХІХ ... ... ... ғылымдарымен бірлікте зерттелуі үлкен маңызға ие болды.Осы байланыстың ... ... ... әдіс ... ... ... проблемаларының зерттелуіне Ч.Дарвиннің эволюциялық теориясы да үлкен ықпалын тигізіп, тіршілік иелерінің құбылмалы орта ... ... ... рөлін анықтауға, жоғары психикалық әрекет формаларының қарапайым түрлерден туындайтынын түсінуге мүмкіндік берді.
Психолог жеткілікті ... ... мен ... ... ерекшеліктерді айыра білуі қажет.Әсіресе, мбіртекті сулы ортада жасалған бір жасушалылардың клеткалы өмір тұрпатынан қоршаған ортады белсенді бағдар-бағыттылықты ... ... ... тіршілік иесі-көп жасушалылардың күрделі өмір формасына өтудегі өзгерістерін анықтап ... ... ... мен ... ... тіршілік принциптері арасындағ айырмашылықтарды да білгеннің маңызы үлкен.Икемделудің жалпы биолгиялық принциптерін білмей, жануарлар қылық-әрекеттерінің ... ... дәл ... ... ... ал ... ... күрделі формадағы психикалық әрекеттерін ұғу биологиялық тұғырынан айырылады.Сонымен бірге естен шығармайтын жәйт, психология ғылымының пәндік негізін құрайтын ... еш ... ... ... ... болмайды.
Психология үшін оның қоғамдық ғылымдармен байланысы үлкен маңызға ие.Тарих, экономика, этнография, әлеуметтену, ... заң және т.б. ... ... әрдайым психологиямен тікелей байланысты.Көп жағдайда адамдардың жеке және ұжымдық әрекеттерінің механизмі, әрекет, әдет, әлеуметтік ьағыт, тәртіп-талап стереотиптерінің ... ... ... ... ... күйіп, сезім, психологиялық климатты танып білмей, жеке адамның ерекшеліктері мен ... ... ... ... ... адам ... ... зерттемей,ә әлеуметтік процестер мен құбылыстардың мәні толық ашылмайды, яғни, ықшамдап айтсақ, әлеуметтік процестерді зерттеуде психологиялық факторды ескеру ... ... ... ... ... процестерді бағыттай алмайды, керісінше, олардың өзін осы қоғамдық процестерді талдау арқылы түсіну мүмкіне.Адамның психикалық іс-әрекеттерінің негізгі формалары қоғамдық ... ... орай ... дәстүрлі объектив іс-әрекет жағдайында өрісін тауып, еңбекке, еңбек құралдары мен ... ... ... пікірлер психологияның қоғамдық ғылымдармен болған байланысының маңыздылығын дәлелдеп тұр.Егер жануар қылық-әрекетінің қалыптасуы тіршіліктің биологиялық жағдайларына түбегейлі тәуелді болса, адам қылығының ... ... ... ... ... ... алдымен психикалық әрект-қылықтық адамға тән ерекшеліктерін зерттейтін ... ... ... негізгі заңдарын қорытушы әлеуметтік ғылымдар деректерінсіз бір қадам да ілгерілей алмайды.Адамның психикалық әрекетіне ... ... ... ... ... көре білу психологияның берік ғылыми тұғырға орнығуына мүмкіндік береді.
Психологияның педагогикамен байланысына аса назар аударған ... бұл ... ... да ... ... ... , -деген еді.Бұл арада психологияның практикалық мағңызы нақты көрініп тұр.Егер педагогика психологиялық құбыдлыстардың табиғаты жөніндегі білімдерге сүйенбесе, онда ол қара-дүрсін ... ... мен ... жиынтығына айналып, шын мәнінде ғылым болудан қалып, мұғалімге ешқандай жәрдем бере алмайды. Педагогиканың барша ... ... ... дидиактика, пән әдістемесі, тәрбие теориясы) даму барысында психологиялық зерттеулерді қажет ететін проблемалар туындап отырады.Психикалық процес с жүру ... ... ... және ... ... адам қабілеттері мен мотивтерін, оның психикалық дамуын тұтастай білу оқудың әр ... ... ... ... оқу мен ... ең ... ... наықтау және т.б. сияқты өзекті педагогикалық проблемаларды ... ... ... ... ... ... ... оқушысын неге үйрету керек?Ғылым топтаған асқар тау ақпарат қорынан мектеп үшін нендей білімді және оны қалай алу керек?-дегендей мың сан ... ... ... ... ... ... ... әр жас деңгейіндегі психикалық даму мүмкіндіктерін және олардың жедел шешімдерін белгілеу педагогикалық психологияның міндеті.
Психологияның аса ... ... ... проблемаларына орай байқалады.Тәрбиенің мақсаты даму жолындағы қоғам талаптарына сай жеке адамдарды қалыптастыру.Ал бұл мақсатқа жету жеке ... ... ... ... қабілет, қажеттілік, дүниетаным және т.б. зерттеуді қажет етеді.Айтылғандар қазіргі заман психологиясының ғылымдар тоғысында тұрғанының дәлелі, яғни психология бір ... ... ... ... ... ... ғылымдары, үшінші жағында әлеуметтік ғылымдар болған аралықта орналасқан.
Солай болса да, барша ғылымдармен байланыса, психология өз пәніне, ... ... ... және өзінің зерттеу әдістеріне иелігімен дербестенетінін ұмытпау керек.Дербес ғылым ретінде психология аймағында өзара байланысы сырт көзге байқала ... ... ... ... салалары ұштасып жатады, мысалы, психофизиология мен әлеуметтік психология.Бұлар, сырттай қарағанға ... бір ... ... ... ... ... де түбегейлі міндеті бір-психикалық құбылыстың мәнін зерттеу.Психология қай ғылым саласымен байланысса да, оның ... ... ... ... оның психикалық процестері, қалыптары және қасиеттері.
ІІІ.4 Психологиялық білімдердің даму ерекшеліктері психологияның басқа ғылымдарға тәуелді байланысынан ғана емес. Көп жағдайда олар ... ... ... ... қажеттерімен белгіленеді. Егер психология алғашқы уақытта теориялық тарабы басымдау, дүниетанымдық пән ... ол ... ... ... ... ... ... өндірісті, мемлекетті басқарудағы, білім беру жүйесіндегі, денсаулық, заң мекемелеріндегі, ... ... және тағы ... ... ... іс-әрекеттің бір саласына айналуда.
Сонымен, осы заман ... көп ... ... ... ретінде танылып, әртүрлі еңбек тәжірибесімен байланысуда. Әдетте, психология салаларын жіктеудің негізгі ... ... даму ... Сондықтан, көбінесе психология салаларын топтастыру негізіне адамдардың әртүрлі еңбектік әрекеттері алынады.Осыған орай психология келесі салаларға ... ... ... ... ... ... әрекетінің психологиялық ерекшеліктерін, еңбекті ғылыми ұйымдастырудың психологиялық тараптарын зерттеумен бірге психология ғылымының дербес салаларына айналған ... ... ... ... инженерлік психология, авиация психологиясы, ғарыштық психология т.б. бар.
Педагогикалық психологияның қызметі адамды оқыту мен тәрбиелеудің психологиялық заңдылықтарын ашу. Оның бөлімдері: оқу ... ... ... ... ... психологиясы, дамуы жетімсіз балаларды оқыту-тәрбиелеу психологиясы.
Медициналық психология дәрігер қызметі мен сырқат адам ... ... ... ... Ол ... ... ми физиологиялық құрылымдарымен байланысын айқындаушы нейропсихология; емдік дәрілердің адамның психикалық жағдайына ... ... ... науқасты емдеуде қолданылатын психикалық әсерлерді зерттейтін психотерапия; психикалық алдын-алу профилактика және психогигиена таруларына бөлінеді.
Заң психологиясы құқық жүйесін іске асыруға ... ... ... ... Онда ... ... ... қылмыскер психологиясы, үкім шығарушы мен орындаушы психологиясы және т.б.
Әскери психология адамның соғыс ... ... ... мен оның ... ... ... ... психологиялық тараптары, әскерді рухтандырушы үгіт-насихат психологиясының әдістерін және т.б. зерттейді.
Аталған топ қатарына спорт, сауда, ғылым және өнер ... ... да ... ... ... негізіне дамудың психологиялық қырлары да алынуы мүмкін. Бұл жағдайда психологияның даму принципі іске асады. Осыған байланысты психология ... ... ... ... ... жеке ... əртүрлi психикалық процестерi мен психикалық қасиеттерiнiң онто-генезiн зерттейдi де келесi салаларды өз iшiне қамтиды: балалар психологиясы, жас ... ... ... ... ... мен ... психологиясы (геронтология).
Дамуы қалыптан шыққандар психологиясы немесе арнайы психология: олигофренопсихология (ақыл-ойы кемдер), сурдопсихология (кереңдер), тифлопсихология (зағиптер). ... ... - ... өмiрдiң филогенетикалық (бiртұтас даму) формаларын зерттейдi. Психология салаларын топтастырудың жəне бiр жолы - ... мен жеке адам ... ... ... ескеру. Бұл əдiске орай "Əлеуметтiк психология" атымен психология-ның көптеген салалары бiрiгедi. Əлеуметтiк психология адамдардың əртүрлi ұйымдасқан ресми ... ... ... ... көрiнiс беретiн психикалық болмысын зерттеумен шұғылданады. Жоғарыда келтiрiлген деректер психологияның қолдану аймағының кең екенiнен хабар бередi. ... ... ... де ... сан ... адамның қарапайым қабылдауын зерттеуден бастап, жалпы өрiс алған күрделi психикалық құбылыстарды тануға ... ... ... қазiргi заманның дүниежүзiлiк проблемаларына байланысты да (бейбiтшiлiк үшiн ... ... ... қорғау, ғарышты игеру жəне т.б.), адамдардың күнделiктi тұрмысына орай да (эмоциональдық күйзелiстi басу, адам ... ... ... жəне т.б.) ... олар бойынша қажеттi шешiмдерге қол жеткiзуге болады. Бұлай болуы ... да, ... ... проблемалардың бəрi қалайда адамға байланысты болғандықтан, бiздi ең алдымен оның психикалық жан дүниесi қызықтыратыны сөзсiз. Барша психология салаларының iшiнде ... ... ... психология иеленетiнiн атап өткен жөн. Бұл тараудың негiзгi мiндетi психологияның əдiснамалық проблемалары мен тарихын, психикалық құбылыстар ... ... ... жəне болмысының жалпыланған заңдылықтарын ғылыми нақтылау. Сонымен бiрге жалпы психология танымдық жəне ... ... де ... ... ... ... ... психология ғылымының барша салалары мен бөлiмдерiнiң iрге тасы қызметiн атқарады. Жалпы психология курсында жантану ... ... ... мен ... ... ... таным берiлiп, оның негiзгi пəндiк түсiнiктерi сипатталады. Барластыру қолайлығымен бұл ... үш ... ... ... ... ... ... психикалық қалыптар мен психикалық қасиеттер немесе жеке адамның дара ерекшелiктерi.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. Сəбет Балтаұлы Бап-Баба (Бабаев),Жалпы психология(жантану ... ... ... ... ... прима,2012.-203 бет;

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Психологиялық сауаттану19 бет
Нарықтық экономикадағы инновация13 бет
Ғылыми зерттеу жұмыстарын жүргізудің дайындық кезеңі5 бет
Қазақ әдеби тілі функционалдық стильдер жүйесі29 бет
Психология табиғи және гуманитарлық ғылым ретінде7 бет
"аңшаруашылығы өнімі және оның мағынасы"26 бет
«Жеті жарғы» атауының мәні мен мағынасы19 бет
Адам туралы ғылымдар жүйесіндегі педагогиканың ролі7 бет
Анатомия мен физиология ғылымдарының қысқаша даму тарихы4 бет
Аудиттің мәні мен мағынасы44 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь