Мектеп жасына дейінгі балаларды жапсырмалауға үйрету арқылы шығармашылығын дамыту

қорытындыдан және пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
Ι МЕКТЕП ЖАСЫНА ДЕЙІНГІ БАЛАЛАРДЫ ЖАПСЫРМАЛАУҒА ҮЙРЕТУ АРҚЫЛЫ ШЫҒАРМАШЫЛЫҒЫН ДАМЫТУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Балаларды шығармашылығын дамыту.
1.2 Балаларды жапсырмалауға үйрету арқылы шығармашылығын дамыту ерекшеліктері.
ΙΙ МЕКТЕП ЖАСЫНА ДЕЙІНГІ БАЛАЛАРДЫ ЖАПСЫРМАЛАУҒА ҮЙРЕТУ АРҚЫЛЫ ШЫҒАРМАШЫЛЫҒЫН ДАМЫТУДЫҢ ӘДІСТЕМЕСІ
2.1 Мектеп жасына дейінгі балаларды жапсырмалауға үйрету
2.2 Балаларды жапсыруға үйрету арқылы шығармашылығын дамыту жолдары.
КІРІСПЕ

Зерттеу жұмысының өзектілігі: Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың әр жылдардағы халыққа жолдауы-әр адамның жан-жақты дамуына мол мүмкіндік жасайтын мемелекеттік құжаттың бірі. Бұл жолдаудың негізіне түрлі реформалармен қатар білім беру жүйесін халықаралық деңгейге көтеру, әлемдік білім кеңестігіне толығымен кірігу және қоғамымыздың басты байлығы-жас ұрпақты дамыту үшін қажетті жағдай жасау жолымен оның ой-өрісін кеңейтіп, жан-дүниесін байыту, жалпы және кәсіптік білім алуы үшін мүмкіндіктер жасау туралы мәселелер қойылып отыр. 2007 ж 15 тамызда жарияланған Қазақстан Республикасының «Білім туралы Заңының» Білім беру мазмұны - деп аталатын 4 тарауының 13 бабында: «Білім беру мазмұны–жеке адамның біліктілігі мен жан-жақты дамуын қалыптастыру үшін негіз болып табылатын білім берудің әрбір деңгейі бойынша білімдер жүйесі» (кешені)–деп атап көрсетілген.
Республика көлемiнде бiлiм беру саласындағы түбiрлi өзгерiстерге сәйкес «Бiлiм туралы» заңды жүзеге асыруда бiрқатар шаралар ұйымдастырылуда. Олар: мектепалды даярлық тұжырымдамасы, мектепалды сыныптарының және мектепке дейiнгi ұйымдардың базистiк оқу жопары, мiндеттi мектепалды даярлығын ұйымдастыру жөнiндегi нұсқаулар, мектеп жанында 6-7 жастағы балаларды мектепалды даярлаудың бағдарламасының әзiрленуi. Аталған құжаттарды мiндеттi түрде пайдалануды жүктейтiн бiлiм және ғылым министрлiгiнiң № 96, 97 бұйрықтары жарияланды[1].
Тұлға дарындылығының табиғаты, шығармашылық қабілеті, дамуының қайнар көзі, шығармашылық мүмкіншіліктерінің психологиялық құрылымы. Мұның барлығы арнайы ізденісті қажет етеді.
Шығармашылық қабілет, өзіндік жұмыс істеу іскерлігі мен дағдылары өздігінен пайда болмайды, ол мақсатты түрде ұйымдастырылған оқу іс-әрекеті мен шығармашылық, тәжірибелік сипаттағы әртүрлі тапсырмаларды орындау процесінде қалыптастырылады. Тұлға шығармашылығының маңыздылығы көрнекті қазақ ойшылдары мен ағатушылары Әл-Фараби, Ж.Баласағұни, А.Құнанбаев, Ш.Құдайбердиев, А.Байтұрсынов, Ы.Алтынсарин, М.Көпейұлы, Ж.Аймауытов, М.Жұмабаев, М.Дулатов және т.б. еңбектерінде ашып көрсетілген [2,3,4,5,6,7,8,9]. Оқыту процесінде баланың шығармашылық қабілеттерін дамыту мәселесін шет ел педагог – ғалымдары Ю.К.Бабанский, В.С.Ильин, В.В.Давыдов, Л.В.Занков, Б.М.Теплов, Л.Н.Леонтьев, Г.С.Альтшуллер, А.Г.Ананьев, сонымен қатар қазақстандық көрнекті ғалымдар Т.Т.Тәжібаев, Қ.Б.Жарықбаев, М.М. Мұқанов және т.б. қарастырды [10,11,12,13,14].
Сонымен қатар, қазіргі психология, педагогика ғылымдарында осы мәселеге қатысты зерттеу жұмыстары жүргізілуде. Мысалы, Я.А.Пономарев, Н.С.Лейтес, В.А.Крутецкий, Е.Е.Кравцова, В.Т.Кудрявцев сынды ғалымдардың зерттеулеріне сүйене отырып, қабілетті, дарынды
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңы. Егемен Қазақстан. 2007. 15 тамыз. 4 б.
2. Әл – Фараби Әлеуметтік – этикалық трактаттар. – Алматы: Кітап,1985. – 419 бб.
3. Баласағұн Ж. Құтты білік. Көне түркі тілінен аударған және алғысөзі мен түсініктерін жазған А.Егеубаев.-Алматы:Жазушы, 1986.-616 б.
4. Құнанбаев А. Шығармаларының екі томдық жинағы. – А.,Жазушы.1995. – 355 б.
5. Байтұрсынов А. Шығармалары.-Алматы: Жазушы, 1989.-320 б.
6. Алтынсарин Ы. Таза бұлақ: Өлеңдер, әңгімелер, очерктер,мхаттар.-Астана:Раритет,2008.-208.
7. Аймауытов Ж. Шығармалары: Романдар, повесть,әңгімелер, пьесалар./Құраст. М.Атымов, Қ.Керейқұлов.-Алматы:Жазушы,1989.-560 б.
8. Жұмабаев М. Педагогика.-Алматы: Ана тілі,1992.-160 б.
9. Дулатұлы М. Шығармалары: Мақалалар мен зерттеулер. 2-т.-Алматы:Ғылым,1997.-344 б.
10. Бабанский Ю. Педагогика.-М.,1988.
11. Занков Л.В. Избранные педагогические труды.-М.: Педагогика, 1990.-420 с.
12. Тәжібаев Т. Просвещение и школы Казахстана во второй половине XIX в.-Алма-Ата: Казгосполитиздат, 1962.-507 с.
13. Жарықбаев Қ.Б. Қазақ психологиясының тарихы.- Алматы: Қазақстан,1996.-160 б.
14. Мұқанов М. Педагогикалық психологиялық очерктер./ҚазССР.оқу министр.пед.ғылым.институты.-Алматы:Қаз.мем.оқу-пед.басылым,1972.-211 б.
15. Лейтес Н.С. Способности и одаренность в детские годы.-М.: Знание, 1984.-263 с.
16. Ожегов С.И., Шведова Н.Ю. Толковый словарь русского языка.-М.: АЗЪ, 1992.-923 с.
17. Выготский Л.С. Проблемы психологического развития ребенка. Изобразительные психологические исследования.-М.: Издание Акад.пед.наук, 1965.-62 с.
18. Крупская Н.К. Об интернацциональной и национальной культуре. /Пед.соч.Т.2-М.:Изд-во АПН РСФСР, 1958.-420 с.
19. Коменский Я.А. Ұлы дидактика. – Алматы: Мектеп, 1985. – 235 б.
20. Сухомлинский В.В. Балаға жүрек жылуы. – Алматы, 1973.-65 б.
21. Әбдіғапбарова Ұ.М. Қазақ халық педагогикасындағы балалар мен жастарды сәндік – қолданбалы өнерге үйретудің ғылыми негіздері: пед. ғыл. док. …дисс. – А., 2008. -271 б.
22. Болатбаев Қ.Қ Бейнелеу өнеріне арналған дәптер: орта мектептің 4 сыныбына арналған.-Алматы:Атамұра,2000.
23. Бейнелеу өнері: Орта мектептің 1сыныбына арналған оқулық./ У.Ибрагимов, Қ.Болатбаев, Б.Әлмұхамбетов, З.Айдарова.-Алматы:Атамұра,1997.
24. Ростовцев Н.Н. Рисунок. Живопись. Композиция.-М.:Артель,2009.
25. Кузин В.С. Наброски изарисовки.-М.: Просвещение, 1970.-184 с.
26. Аманжолов С.А. Бейнелеу өнерiн оқыту әдістемесінің теориясы және технологиясы. - Астана: ЕҰУ, 2009. 6 б.
27. Тілеуқабылов Ә.Ж. Еңбек сабағының жеке тұлғаны қалыптастырудағы тәрбиелік мәні зор//Білім хабаршысы.Республикалық ғылыми – педагогикалық журнал №6(19), 2013.15б.
28. Философиялық сөздік.-Алматы: Қазақ энциклопедиясының бас редакциясы, 1996.526 б.
29. Вьюжек Т. Логические игры, тесты, упражнения. Память,внимание, интеллект.-М.: Эксмо пресс, 2002.-295 с.
30. Геймон Д. Брэгдон А. Аэробика для ума.-М.: Эксмо,2002.-397 с.
31. Малайбекова А.С. Мектеп жасына дейінгі балалардың «Бейнелеу өнері» сабағы арқылы шығармашылығын дамыту.
32. Қуанышбекова М. Жапсыру сабағының мәні көп//Тәрбие құралы №3(65),2013 мамыр-маусым.
        
        КІРІСПЕ
Зерттеу жұмысының өзектілігі: Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың әр жылдардағы халыққа жолдауы-әр адамның жан-жақты дамуына мол ... ... ... құжаттың бірі. Бұл жолдаудың негізіне түрлі реформалармен қатар білім беру жүйесін ... ... ... әлемдік білім кеңестігіне толығымен кірігу және қоғамымыздың басты байлығы-жас ұрпақты дамыту үшін ... ... ... ... оның ... кеңейтіп, жан-дүниесін байыту, жалпы және кәсіптік білім алуы үшін мүмкіндіктер жасау ... ... ... ... 2007 ж 15 тамызда жарияланған Қазақстан Республикасының Білім беру мазмұны - деп аталатын 4 тарауының 13 бабында: (кешені) - деп атап ... ... ... бiлiм беру ... ... ... сәйкес заңды жүзеге асыруда бiрқатар шаралар ұйымдастырылуда. Олар: мектепалды даярлық тұжырымдамасы, мектепалды сыныптарының және мектепке дейiнгi ұйымдардың базистiк оқу ... ... ... ... ... ... ... мектеп жанында 6-7 жастағы балаларды мектепалды даярлаудың бағдарламасының әзiрленуi. Аталған құжаттарды мiндеттi түрде пайдалануды жүктейтiн бiлiм және ғылым ... № 96, 97 ... ... ... ... ... ... дамуының қайнар көзі, шығармашылық мүмкіншіліктерінің психологиялық құрылымы. Мұның барлығы арнайы ізденісті қажет етеді.
Шығармашылық қабілет, өзіндік ... ... ... мен ... ... ... ... ол мақсатты түрде ұйымдастырылған оқу іс-әрекеті мен ... ... ... ... ... ... ... қалыптастырылады. Тұлға шығармашылығының маңыздылығы көрнекті қазақ ойшылдары мен ... ... ... ... ... ... Ы.Алтынсарин, М.Көпейұлы, Ж.Аймауытов, М.Жұмабаев, М.Дулатов және т.б. еңбектерінде ашып көрсетілген [2,3,4,5,6,7,8,9]. ... ... ... ... ... ... мәселесін шет ел педагог - ғалымдары Ю.К.Бабанский, В.С.Ильин, В.В.Давыдов, Л.В.Занков, Б.М.Теплов, Л.Н.Леонтьев, Г.С.Альтшуллер, А.Г.Ананьев, ... ... ... көрнекті ғалымдар Т.Т.Тәжібаев, Қ.Б.Жарықбаев, М.М. Мұқанов және т.б. қарастырды [10,11,12,13,14].
Сонымен қатар, қазіргі психология, педагогика ғылымдарында осы ... ... ... ... жүргізілуде. Мысалы, Я.А.Пономарев, Н.С.Лейтес, В.А.Крутецкий, Е.Е.Кравцова, В.Т.Кудрявцев сынды ғалымдардың зерттеулеріне сүйене отырып, қабілетті, дарынды ... ... ... ... айқындауға болады және де шығармашылық ұғымына анықтама берген біртуар көрнекті психологтар ... ... ... Ю.Г.Юдин, Л.С.Выготский, А.С.Макаренко, Н.К.Крупская, Я.А.Коменский, Ф.Фребель, В.А.Сухомлинский ... ... атап ... болады[15,16,17,18,19,20].
Қазіргі таңда, білім мен тәрбие берудің шынайы тәжірибесінде жалпы білім беретін мекемелерде өнер түрлері, оның ішінде бейнелеу өнері сабақтарының ... ... ... ... ... қабілеттерін дамыту мәселесіне әлі де өз деңгейінде мән берілмеуде. Көбіне, бейнелеу ... ... ... ... ... қалыптастыру мен дамытуға ғана басты назар аударылады. Педагогикалық оқу орындарының оқу-тәрбие процесінде бейнелеу өнерінің мүмкіндіктерін пайдалану мәселелері М.Ж.Қозыбақов, Ұ.Әбдіғаппарова, ... ... ... ... ... ... ... М.Ж.Тәңірбергенов, С.Қ.Бейсенбаев, С.Р.Матаева, А.Л.Павловский және т.б. еңбектерінде қарастырылған [21,22,23].
Бейнелеу өнерінен көркемдік білім беру ... ... ... ... В.С.Кузин, Е.В.Шорохов, Н.В.Лебедко, А.В.Ломов, Қ.Е.Ералин, С.А.Аманжолов, Д.Ә.Кемешовтар бейнелеу ... ... ... ... көңіл бөлген. Н.Н.Ростовцев бейнелеу шығармашылығын қалыптастырудың негізгі - ... ... ... салу екенін, шығармашылық еңбекке жетудің бастауы, бейнелеу сауаттылығын меңгеру болып табылатындығын көрсеткен [24,25,26].
Зерттеу мақсаты: ... ... ... ... ... ... ... шығармашылығын дамыту теориясын негіздеу және ұсыныстар беру.
Зерттеу міндеттері:
- мектеп жасына дейінгі балаларды жапсырмалауға үйрету арқылы шығармашылығын дамыту теориясын талдау жасау;
- ... ... ... ... ... ... ... шығармашылығын дамытудың бағыттарын анықтау;
- мектеп жасына дейінгі балаларға жапсырмалауға үйрету арқылы шығармашылығын дамытудың тиімді жолдарын ұсыну;
Зерттеу әдістері: ... ... ... және ... ... ... жинақтап, философиялық, психологиялық, педагогикалық әдебиеттерге талдау жасау.
Зерттеу пәні: Мектеп жасына дейінгі балаларды жапсырмалауға үйрету арқылы ... ... ... Мектепке дейінгі ұйымдардағы оқу-тәрбие процесі.
Зерттеу болжамы: Егер мектеп жасына дейінгі балаларды жапсырмалауға үйрету арқылы шығармашылығын дамытудың күнделікті ... оқу ... ... ... ... ... ... әдіс-тәсілдерін жүйемен қолдана білсе, балалардың бойындағы шығармашылығын дамытуда көптеген септігін ... ... ... ... ... Зерттеу жұмысы кіріспеден, қорытындыдан және пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
Ι МЕКТЕП ЖАСЫНА ДЕЙІНГІ БАЛАЛАРДЫ ЖАПСЫРМАЛАУҒА ҮЙРЕТУ АРҚЫЛЫ ... ... ... ... ... ... ... бөлімнен,
Егеменді еліміздің қоғамдық-саяси, әлеуметтік-экономикалық бетбұрыстарына қарай болашақ ұрпақты тәрбиелеуде басты шығармашыл тұлғаны дайындау мектепке дейінгі ... ... ... ... ... ... ... орны ерекше. Қазақстан Республикасының "Білім беру туралы Заңында" жеке адамның шығармашылық, рухани және дене мүмкіндіктерін дамыту, адамгершілік пен салауатты өмір ... ... ... қалыптастыру білім беру жүйесінің басты міндеттерінің бірі деп көрсетілген. Олай болса, мектепке дейінгі кезеңнен шығармашыл ... ... ... ... әрекетінің орны ерекше.
Қазіргі таңда оқушылардың шығармашылық білімін ... ету, оның ... ... ... тұтастай алғанда оқушылардың жан-жақты танымдық әрекетіне тән дағдыларды қалыптастыру міндеті мектептерге қойылатын талаптардың бірі болып отыр. Әлемдік ғылымда табиғатқа, қоғамға және адам ... ... ... ... ... ... ғылымдардың өзара байланысы шеңберінде білімдер жиынтығы негізінде қалыптасады. Ал, шынайы ғылыми жүйеден туындаған білім барлық өмірлік, қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... пәндердің қосындысынан құралады. Сондықтан оқу жоспарындағы барлық пәндер осы білім жүйесін қалыптастыруға ... ... ғана ... ... ... ... ... алады.
Проблеманың философиялық, психологиялық, педагогикалық аспектісінанықтау арқылы жалпы балалардың шығармашылық қабілетін қалыптастыру мәселесін зерттеу ... ... ... ... ... ... Қазіргі таңда білім ошақтарында білім, қабілет, дағдыларды меңгертіп қана қоймай, ... ... ... ... ... ... жеке тұлға қалыптастыру міндеті тұр. Бұл балалардың шығармашылық қабілетін қалыптастырудың маңызды мәселе екендігін дәлелдейді. ... ... ... ... ... ... ... С.И.Ожеговтың сөздігінде деген анықтама беріледі. Ал, энциклопедиялық сөздікте делінген[16]. С.Л.Рубинштейн , - дейді. Б.Д.Эльконин шығармашылыққа мынадай анықтама береді: . ... ... ... ... Ол ... ... белгілері ретінде ақпаратты код арқылы жіберу, тасымалдай білу, ақылдың икемділігі, ойдың тереңдігі, әрекетті ... атап ... Ол ... қабілетті мотивациямен байланысты қабілеттер, эмоциялық қабілеттер және ақыл-ой қабілеттері деп үш топқа бөліп қарастырады.
Ю.Г.Юдин ... ... ... ... ... мен ... сәйкес қалыптасатын қабілеттерін мына түрде қарастырады:
-оқушының шығармашылық іс-әрекетінің міндетті түрде талап ... ... ... ... ... жан-жақтылығы;
-сыныптағы ерекше эмоциялық шығармашылық атмосфера және оқушының қызығушылығы;
-оқушының жаңа бір нәрсені ашуы.
Сонымен, осылайша ғалымдардың берген түсініктерін талдап ... ... біз ... мәніне мынадай анықтама береміз: шығармашылық - бұл жеке ... ... ... ... немесе бір нәрсені жетілдіруде белсенділік пен дербестік таныта отырып, өмірде болмаған тың жаңалықтарды туындататын ... ... адам ... ... ... ... тіршілік көзі болып табылады. Қазақ халқы жастарды еңбекке баулуды жас кезінен бастаған. - ... ... көп мән ... ... ... - қандай да бір жан иесіне тиісті азық беріп, сол жан иесінің дұрыс есуіне көмектесу ... ... ... ... жас ... бастап, халықтық педагогикаға дейін тәрбиені жүйелі түрде жүргізіп отырған.
Қазіргі кезде де еңбекке баулу - ... ... бірі ... ... Әрекеттің басты түрі - еңбекті балалар басына сіңіру ата - аналар мен педагогтардың міндеті. Жас ... ... ... ... бұл ... кейін қиындыққа түседі. Үйінде еңбекке қызығатын бала, мектепте де ... ... ... Ал ... бала ... еңбекке қызығатын десек, оған мына мақалмен-ақ жауап беруге болады: , яғни, бұл ... ... ата - ... тәрбиесімен, үйде көрген іс - әрекеттерімен бала бойына дариды.
Мектепте жүргізілетін еңбек сабағы мемлекеттік стандартқа сәйкес аптасына 2 сағаттық ... ... ... ... ... әр ... ... бұйымдар мен істелетін жұмыстарды көрсетіп жоспарлайды.
Еңбек сабағының құрылысының сызбасын төмендегідей келтіруге болады:
1. Балалардың алдына мақсат қою және еңбек ... ... ... ... неге ... ... маңызын түсіндіру;
ә)белгіленген жұмысты ойдағыдай орындау үшін қандай білім - дағдылар керек...
2. Жұмыс орынын дайындау, ... ... ... ... ... ... т.б. тексеру; жұмысты ұйымдасқан түрде орындауға қажетті ... ... ...
3.Орындалатын еңбек қимылдарын алдын - ала жоспарлау:
а) үлгіні таңдау;
ә) сызбаны оқи білу...
4. ... ... ... ... көшіру. Балалар белгілеу тәртібін мұғалімнің айтуы бойынша не тақтаға сызған кезінде мұғаліммен бірге орындаулары керек...
5. Белгілеу бойынша орындалатын ... ... ... ... ... ... ... бұйымды және бөлшектерін өңдеу кезінде орындалатынн білктері мен дағдыларын меңгереді...
6. Бұйымның жұмыс кезіндегі қалпын тексеру, жіберілген ... ... адам ... - ... Еңбектің нәтижесі болуы ірі адамның еңбекке саналы ... ... Олар ... ... ... ... ... - жас ұрпақтың бойында еңбекке ынталылықты, құштарлықты тәрбиелеу, болашақ еңбек ... ... ... ... ... Еңбек сабағының мақсаты - жас ұрпақтың дене және ақыл - ой ... ... ... қатынасын, өмірде еңбекті қажетсінуін тәрбиелеу.
Еңбек сабағының міндеттері:
1.Балаларға шығармашылық еңбек деген ұғымды түсіндіру, ... ... оны ... ... ... ... еңбегінің нәтижесіне, аз да болса жеткен табысына қанағаттану, қуану сезімін дамыту. ... да ... ... ... ... ... еңбек қоғамның қоғамның экономикалық өсуінің көзі.
4.Еңбек ету іскерлігін, дағдысын дамыту.
5.Еңбек мәдениетін сақтауға, еңбек уақытын, еңбек ... ... ... ... ...
6. ... қабілетіне қарай мамандыққа ие болуына бағыт беру [27].
Ежелгі дәуірден-ақ адам баласы үшін ... мен ... ... тең ... ... ... отырған. Ғылым дүниені тануға, білуге қызмет етсе, өнер айналаны ортамен үйлесімді өмір сүрудің тамаша қасиетіне баулыған. Адам ... ... ... оның әсемдігін тану арқылы, өзін танып, өз ... ... ... Сол ... ... адам ... қайырымдылық, адалдық, отансүйгіштік сияқты сан алуан асыл қасиеттер сезімін ... ... ... өнер ... жанын, онығң рухани баайлығын арттырып,ойын тазартып, мақсатына жетелейді, яғни биік тұлғаны қалыптастырады.
Жұмысымыздың негізгі категориясы ұғымының мәні де осы ... ... ... ...
... ... (этималогиясы) , дегенді білдіреді. Демек, оны жаңа нәрсе ойлап табу, сол арқылы жетістікке қол ... деп ... ... ... ... ... ... Көрнекті психолог Л.С.Выготский деп жаңалық ашатын әрекетті атаған. Өйткені әрбір жаңалық, әсіресе интеллектуалдық тұрғыдағы ... ол ... ... жаңа ... ... ... деп ... шығармашылық іс-әрекетін қалыптастыру, оны дамыту мәселелері шетелдік психологтарды да өткен ... ... ... ... бастады. Шығармашылық туралы пікірінде (Д.ГилФорд) интеллект теориясын береді. Шығармашылық туралы пікірлер канадалық Том ... [29], ... Д. ... А. ... [30] ... ... ... еңбектерінде жалғасын тапты. Бұлар теорияның негізін факторлық зерттеулер барысында шығармашылық ойлаудың балалар мен ересектердің ортақ компоненттерін айқындайды.
Баланың ... ... ... жасауда Д.Гилфорд шығармашылық ойлаудың екі түрін бөліп қарайды. Олар:
* Конвергенттік - логикалық ойлау (бір ... ... - ... ... ... ... ... тек бір ғана шешімді таба алатын, ал дивергенттік, олардың пайымдауынша, бірнеше шешімді қабылдай алатын ... ... ... ... арқылы шығармашылығын дамыту ерекшеліктері.
Мектеп жасына дейінгі балалардың ең сүйікті әрекеттері сурет салу, мүсіндеу, жапсыру. Жапсыру кезінде ... мен ... ... ... ... ... бейнелеуге және өзінің сол затқа қатынасын жаңа оймен бере ... ... ... дейінгі кезеңдегі шығармашылық қабілеттің дамуы мектеп жасына ... ... ... ... ... және ... сәйкестендірудің басқа жолын іздеуі. Көркемдік шығармашылық әрекет баланы көңілсіз жағдайдан шығарып, жүйкеге түскен ... ... ... ... туғызады. Сондақтан балабақшада баланың басты әрекеті ретінде бейнелеу өнерін енгізген ... ... ... Бала ... ... қия және ... ... бірінші кезекте өзі үшін субъективті жаңа бұйымды алады. Бала үшін мұның маңызы зор. Балалар суретшілер тәрізді жасамаса да, ... ... ... ... көркем бейнені жасай алады. Осының өзі оның жеке тұлға болып дамуында із ... ... ... ... ... оны болашақта пайдалана білетіндей болады. Балалардың бейнелеу ... ... ... ... шынайылықты суреттеуі, мүсіндеуі, құрастыруы, өзінің бақылағандарын, қиялындағыны бейнелеуі. Қоршаған ортамен таныстыру арқылы баланың ... мен ... ... ... ... ... ... болып табылады. Мектеп жасына дейінгі балаларды зейін қойып бақылауға, қарауға ... ... және ... ... ... ... ... ағаштың суретін салу үшін, оны қарау, бөліктерін ажырату, атай білуі, жыл мезгілдеріне байланысты өзгерістерін көре алуы және сипаттай білуі ... ... ... ... ... шығармашылығының бірінші белгісі қоршаған орта заттары мен оъектісімен ... ... оның ... ... салыстыруға, ұқсастығын ажыратуға үйретіледі. Сол себептен бала бір заттың түрліше пішінін суретін салуда, мүсіндеуде және ... ... ... амалын меңгереді. Балалар еркін түрде сурет салуда, басқа заттың ұқсас пішінін беруде қолданады. Сурет салуда түзу, қисық, үзік, жіңішке, қалың ... ... ... бала ... ... ... мен ... бейнесін беруде пайдаланады. Мысалы: бала құстың аузын ашып қояды, бұл оның ойынша ән айтып тұр дегенді білдіреді. Осындай жолдар арқылы бала ... ... ... ... ... ... ... балаларда болатын шағырмашылықтың екінші белгісі-затқа жаңа қызмет беруі. Баланың затпен әрекетінде байқалатын құбылыс, бір затты екінші заттың ... ... ... ... таза ... ... ... Сол сияқты бейнелу әрекетінде де көз алдына елестету арқылы жаңа бейнелер құрастырады. Бала сурет салуда бейнелеу ... ... жас ... сай, ... ... ... бейнелеу тәсілдерімен суреттеуге талпынады. Бала қоршаған ортаға деген саналы қарым-қатынасын, адамдар ... ... ... жануарлар әлеміне қатысты өз ойларын сөзбен немесе сурет ... ... ... ... ... ... қоршаған ортаның әсемдігін, пішіні мен түсін, заттардың әдемілігін бағалай білу тәсілдерін қолданған жөн. Әсемдікті көру, түстердің ғажап әлемін ашу, ... ... ... ... ... өнерінен сабақ берудің негізгі мақсаты шығармашылықты қалыптастыру. Сонымен қатар әдемілік, әсемдік туралы әңгімелеп, ... ... ... ойын ... ... ... Баланың алғашқы қадамы олардың эстетикалық қабылдауымен, есінде қалғанын ... ... ... ... ... байланысты. Сурет салу кезінде баланың құрылым, көлем, затты кеңістікте дұрыс ... ... таба алу ... бекітіледі. Ең маңыздысы, баланың сурет салуда алғашқы біліктілігі қалыптасады. ... салу ... ... ... ... т.б ... ... жүріп жатады. Сонымен бейнелеу өнері ойлаудың, байқаудың сенсорлық сезгіштігін дамытып, ... ... ... әр ... де ... ... ... болады. Эмоциялық бастауды дамытпай, талғампаздықты, қиялдауды, көз алдына елестетуді, армандай білуді, шығармашылықты қалыптастыру мүмкін емес. ... ... ... оның ... ... ... ... түске, пішінге деген сезгіштік сезімді дамытуға бағытталуында. Шығармашылық тұлғаны қалыптастыру - қазіргі кезеңде педагогикалық теория мен ... ... ... бірі. Мектепке дейінгі кезенде шығармашыл тұлғаны қараудағы басты резервтердің бірі - әр түрлі көркем ... ... ... ... ... ... тыс техникасы, мүсіндеу, жапсыру;
-коллаж, трафаретпен жұмыс, қол еңбегі, құрастыру, қағаз пластика, оригами, макет жасау.
Балалар шығармашылық үшін ... ... ... ... тұқым, тастар, құс қауырсыны, ағаш бұтағы, гүлдер т.б. ... ... ... ... ... үшін ... ... қарап, ұстап, түрін, түсін, қасиетін таниды. Мысалы: жаңғақ-домалақ, қатты, қоңыр т.б. ... ... ... далап, жіп, балауызбен және т,б, сурет салу қарастырылған. Шығармашылық ықпал кез келген міндеттерді шешуде педагогтық бейнелеу техникасының ... ... тыс ... ... ... ... мен ... көрсеткен кезде ғана туындайды. Мысалы: техникасында сурет салу ... ... ... құс, ақ ... айналдыру, олар жайында сюжет ойластыруға мүмкіндік береді. Сондықтан, өнімді әрекеттің көркем-шығармашылық бағыттарын қамтамасыз ету маңызды. Балалардың шығармашылық ... ... ... деген рухани адамгершіліктің қалыптасуына негіз болады. Бірақ бұл ... ... күш ... іске асуы мүмкін емес, сондықтан оны еңбек сүйгіштікке, шыдамдылыққа, ұқыптылыққа, ... ... және өз ... ... ... ... талпынуына тәрбиелеу қажет [31].
Жапсырмалау дегеніміз мүсіннің жұмсақ материалдан жасалу техникасы. Мүсін жасауда әр түрлі ... ... және ... ... ... де ... ... Жапсырмалау процессі баспармақ пен сұқ саусақ қимылдары арқылы істеледі. Жұмыс барысында мүсінді айналдыра отырып, жан-жағынан ... ... ... ... түзеп отыру керек. Жапсырмалаудың басты міндеті - ... ... ... ... ... ... ... білу, жабыстыру, созу, жұмырлау, илеу сияқты тәсілдерін меңгеру.
Жапсырмалаудың қарапайым әдістері:
Домалақтау - бір ... ... шар ... ... ... оның беті тегіс болу керек. Бір кесек материалды алақаныңызға ... және ... шар ... ... ... қызанақ. Бір кесек сазбалшықтан биіктігі мен ұзындыығын ... ... ... алып, шар пішініне келтіреміз. Екі жақ бетіне шұңқырлап ... ... ... ... - бір ... материалды жұмыртқа пішініне және цилиндр баған пішініне келтіреміз. ... ... ... ... ... ... ... қозғаймыз, сонда бір кесек материал цилиндр пішіне келтіреміз. Жұмыртқа пішініне келтіру үшін, алақанымызды көлбеулеу ұстап, әрі-бері ыспалаймыз. Мысалы, ... ... ... ... да, оны ... одан ... арқылы ұзын конус аламыз. Сонда сәбіздің пішіні шығады.
Жаймалау - бір кесек материалды бір қалыпты алақанымыз арасына ... ... ... ... ... ... пайда болады. Осы шарды алақанымызбен не саусағымызбен жаймалаймыз, шелпек пішініне келтіреміз. ... ... ... ... оны ... шар ... келтірдік емес пе, одан кейін нәрсенің пішінінің белгілерін сипаттадық, яғ ни оны ... ... - ... ... ұсақ ... ... үшін ... әдіс. Үлкен кесектен қатты шымшу арқылы, екінші деталь жасалынады. Мысалы, клюкваны жапсырмалағанда, құйрығын жасау үшін ... және ... ... ... Егер ... ... бір ... шымшу арқылы тартып алу, оны өзімізге қарай соза ... және ода ... бір ... ... - бұл әдіс ... деп ...
Үтіктеу - жазық, тегіс беттерді кескіндеу үшін, үстіне мата салып сааусағымыздың ұшымен ... ... ... ... ... ... ... бетін аздап суланған мата арқылы, матаның сыртынан ... Бұл әдіс ... ... ... ... ... ... кезінде қолданылады.
Жапсыру сабағы балалардың эстетикалық сезімін, көркемдік талғамын ... ... ... ... ... бірі ... ... Балалардың ерекшеліктеріне сай әр берілетін жаңа сабақ ойын ретінде өткізіледі немесе ойын элементтері қосылады. Ойын барысында баланың қиялы ... ... ... ... оған ... ... ... қарым-қатынас жүреді. Мысалы, тақырыбына өткізілген сабақ ... тек қана ... ... ... ... ... ойнатып, өлеңін оқуға болады. Бұл әдістер балалардың шығармашылық қиялын дамытады.
атты сабақ барысында, балалар, ең ... ... ... ... ... сынақ өткізеді. Бұл балалардың эстетикалық сезімі мен шығармашылық қиялын дамытады. ... ... ... ... өзек ретінде әйреуір бір нәрсе болса, соның айналасында басқа әрекет түрлері жинақталып, образдарды терең түсінуге, оларды түрлі ... ... ... ... ... ... әр баланың түрлі көркемдік - ... ... ... қоршаған ортаның көркемдігін меңгеруге көмектеседі. Мысалы, ... ... ... сабағында балалар өздерінің үйлері жайлы қысқа әңгімелеп, ... ... ... мен ... ата - әжелерінің үйлерін салыстыра отырып бейнелейді.
Балалардың шығармашылық қабілеттерін арттырудың және бір тәсілі - ... ... ... ... тыңдау. Мысалы: тақырыбына өткізілген жапсыру сабағының ... ... ... ... гүлзарларды тамашалап, сабақ барысында музыкалық шығарма тыңдатады. Бұл әрекет балалардың ... ... ... бірге эмоциясын, зеректігін, әлемнің әдемілігін терең түсінуге ынтасын тудырады.
Жапсыру қолжетімді мәнерлілік құралдарымен қарапайым бейнелер мен сюжеттерді құрастыру іскерліктерін ... ... ... отырып дайын пішіндерден бейнелерді құрастыра білуге үйрету - жапсыру техникасы дағдылары мен ... ... ... ... ... ... мен жемістерді, азық-түліктерді, ыдыс-аяқтарды, ойыншықтар мен жануарларды бейнелеуге үйрету, ... ... ірі және ... ұсақ ... орналастырып (алдымен қағаз бетіне құрастырып, содан соң оларды желімдеу) желімдеуге көмектесу, заттар мен ою-өрнектердің пішінін, түсі мен ... ... ... ... ... ... жазықтықта орналастыру заңдылықтарын көрсету (элементтердің бірізділігі мен арақашықтығын сақтау) сияқты жұмыстар тікелей тәрбиешінің ... ... ... ... ... ... , , ою-өрнектеріндегі кейбір элементтерді орналастыра ... ... ... ... ... ұқыпты жағып алу, кленканың үстінде пішіндерге жағу және ... ... ... дамыту, қағаздарды жырту, бүктеу, умаждау сияқты жапсырудың түрлерінде пайдаланып іске ... ... ... ... ... бір нәтижеге жету және моральдық қанағаттанушылық пен сүйсіну сезіміне бөленеді. Жапсыру сабақтары балалардың танымдық және ... ... ... үлкен әскерін тигізеді [32].
ΙΙ МЕКТЕП ЖАСЫНА ДЕЙІНГІ БАЛАЛАРДЫ ЖАПСЫРМАЛАУҒА ҮЙРЕТУ ... ... ... ... ... ... ... балаларды жапсырмалауға үйрету мүмкіндіктері. Бейнелеу өнері - мектеп жасына дейінгі балалардың қызығушылықпен айналысатын іс-әрекеттерінің ... ... ... ... ... ... ... бала үшін өзінше әр қайсысы қызықты. Бала бейнелеу өнерінің қай түрімен айналысса да өз ... ... ... ... Бейнелеу өнері ең алдымен балалардың эстетикалық, адамгершілік, еңбексүйгіштік, ойлау қабілеттерін дамытады. В.А.Сухомлинский сурет салуды оқу ... ... зор ... деп ... ... ... кезінде ой және дене белсенділігі ұштасады. Сурет салу, мүсіндеу, жапсыруды орындау үшін ... ... ... ... бір ... ... қажет [20].
Ұйымдастырылған оқу іс-әрекетінің технологиялық картасы
Тақырыбы: Дастарханды өрнекте.
Сабақтың мақсаты: Қайшыны дұрыс ұстап, оны еркін пайдалана білуді, жіңішке және жалпақ ... ... қию ... ... геометриялық пішіндерден жолақ қағазға, дөңгелекке, шаршыға өрнектер құрап ретімен орналастырып жапсыруды үйрету.
Қажетті құралдар: түрлі түсті қағаз, желім, ... ... ... ... - ... - ... сөз латын тілінен аударғанда әшекейлеу деген ұғымды білдіреді. Ол бірнеше ою - ... ... ... ... құралады. Әрбір өрнектің өзіндік орналастыру заңдылықтары сақталады. Олар симметриялы және ырғақпен кезектесіп орналасады. Өрнектер кез келген көркем бұйымдарды ... үшін ... Ою - ... ... ... ... оның пішіні мен сапасын да мәнерлі көрсетеді.
Тәрбиеші балалармен әңгімелескен соң оларғға геометриялық фигураларды таратып береді де осы ... ... ... өз бетінше жұмыстары.
Тәрбиеші балалардың қолдарындағы геометриялық фигуралар, яғни дастарханды өрнектеуде өзінің орнын тауып, түр - түсі, пішіні, ... ... ... ... береді. Мысалы: шаршы тәрізді пішінге төртбұрышты келетін өрнектер, дөңгелек пішінді ... ... ... ... ... шеттеріне (жағасына, жеңіне) жолақ тәріздіөрнектерм ен әшекейлесе заттардың әдемі ... ... ... ... ... Жұмыртқаны жарып шыққан балапан.
Сабақтың мақсаты:Балалардың сопақша дөңгелек пен тік ... қию ... ... ... пішіндерден балапанның бейнесін жапсыра білуге үйрету, ұқыпты жұмыс жасау дағдыларын қалыптастыру.
Қажетті құралдар: Ақ және сары түсті қағаздар, екі тік ... ... ... ... ... қағаздар бөлшектері, қылқалам, сүлгі.
Сабақтың барысы:Тәрбиеші жұмбақ жасырады:
Ақ сарайды талқандап,
Шықты біреу талтаңдап. ... ... ... ... соң, ... ... көрсетіп, оның түсін сұрайды.
* Балапанның түсі қадай?
* Ол ... ... ... түсі ... Сендердің үстелдеріңнің үстінде екі түсті қағаз бар, олардың түүстерін атаңдар?
* Қағаздардың пішіні қандай?
* Тіктөртбұрыштардан сопақша дөңгелек жасау үшін не ... ... ... ... тік төртбұрыштан сопақша дөңгелекті қиюдың жолдарын көрсетіп, түсіндіреді.
Балапан жұмыртқаны жарып шыққанда оның шеттерң тегіс емес ... ... ... ... біз ақ ... ... алып, оның біреуін жұлмалап қию тәсілімен қиямыз. Содан соң балалар сары түсті сопақша ... ... ... ... ... бұл ... денесі, сары түсті шаршыдан балапанның басын жасап жапсырамыз. Ал енді жұмыртқаның ... ... сары ... дөңгелектің төменгі жағына, екіншісін оның жанына орналастырып жапсырамыз.
Балалардың өз ... ... ... ... Саңырауқұлақтар
Сабақтың мақсаты: Шаршы жіне тік төртбұрышты қағаздардан әр ... ... қиып алу ... ... ... ... ... арқылы бірдей бірнеше заттарды қию жолдарымен таныстыру. ... ... және ... ... ... ... ... қиюға жаттықтыру . ұқыпты жұмыс істеу дағдыларын алыптастыру.
Қажетті ... үш ... ... үлгі ... ... ... ... дайындалған шаршы және тік төртбұрышты пішіндер, шөпті бейнелейтін жасыл түсті жолақ қағаз, қылқалам, желім, ... ... ... ... ... жасырады.
Балалар жұмбақтың шешуін табады.
* Орманда осындай саңырауқұлақтар көп ... ... ... ішінде топ - топ болып бір ... бір кіші ... ... де ... ... ... > деп те ... осындай саңырауқұлақтардың суретін көрсетіп сұрақ қояды).
* Саңырауқұлақтар қалай орналасқан?(ортасында үлкені екі шетінде екі кішкене саңырауқұлақтар оорналасқан). Екі кішкентай ... ... ... ... бар ... ... саңырауқұлақты бірдей етіп қию үшін қандай әдіс-тәсіл қолдануға ... ... ... ... Олар ... ... болу үшін қосарлап бүктеу тәсілін көрсетіп түсіндіреді. Алдымен екі саңыруқұлақтың сабағы ... ... ... ... ... ... Қию кезінде қағаздың бір қшынан бастап келесі бұрышына ... ... ... қозғалыспен қозғалта отырып, алға қарай жылжыта қию ... ... ... да қағазды қосарлап бүктеп алыпбір шетінен бастап айналдыра қиылады. Бұл ... - қос ... ... деп ... өз ... ... ... жасап отырғанда қағаз бетін толық пайдалану, сол қолмен қағазды қозғалту, оң қолмен қайшыны алға қаарай жылжыта отырып қию қадағаланады.
Балалар ... ... ... ... ... ... тік ... және жолақ қағаздарды қия білу дағдыларын қалыптастыру, шаршыны қиып үшбұрыш жасауға жаттықтыру, қағаздан композиция құрастыру дағдысын, ой-қиялын дамыту, еңбексүйгіштікке, ... ... ... ... ... ... ... түсті қағаздар, қайшы, қарандаш, сызғыш, желім көрнекті құралдар, мозаика бейнесі(сурет).
Сабақтың ... ... ... ... көрнекіліктерді көрсетіп, бұл - мозаика деп аталатынын, оның геометриялық пішіндерден құралатынына, әсемдігіне назар аудартады. Мозаикамен сәулет ғимараттарын безендіруге ... ... ... кейін түрлі түсті қағаздардан осындай мозаиканы өздеріне құрастыруды ұсынады. Мозаиканың қандай геометриялық пішіндерден тұратынын сұрайды. Оларды қалай қиюға болады? ... ... ... ... орналасқандығына аударады. Олардың қандай элементтерді қиятынын нақтылап көрсетіп, түсіндіреді. Өрнектердің түс үйлесімділігіне көңіл бөліп, ... ... ... ... ... ... ... мәлімет.
* Өзі жасайтын мозаикаға өрнектер таңдап алу ұсынылады.
* Олардың жеке бөліктерін ... ... ... ... пішіндерден өрнек құрап қойып алады.
* Ұқыпты түрде біртіндеп, кезекпен, ... ... ... өз ... ... ... ... сәйкес түрлендіруге болады.
1.Тәрбиеші барлық балаға бір өрнекті құруды ұсынуына болады
2.Балалар өз ойларынан, ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыруға болады.
Балалардың ойларын, қиялын дамытып, іс-әрекетке қызықтырып мадақтап отыруы қажет. Жапсыру кезінде үйлесімді композиция құруды, ұқыпты жұмыс ... ... қою ... ... ... ... өрмектегі алтын жапырақтар.
Сабақтың мақсаты: Қағазды ортасынан симметриялы қою дағдыларын қалыптастыру. Күзгі жапырақтарды қиып жапсыра білуге, көлемді композиция құра білуге үйрету. ... ... ... ... ... ... ... қағаздар, ақ қағаз, түрлі түсті борлар, желім, қайшы, сүлгі.
Сабақтың ... ... күз ... ... ... тамаша көріністері, жайында балалармен әңгімелеседі. Содан кейін бүгін күз тақырыбында әдемі жапсыру жұмыстарын жасайтындықтарын айтады.
Технологиялық мәлімет.
* Балалар қара түсті ... ... ... ... ... , ... ... Жапырақтарды қию үшін түсті қағаздардың түсін ішіне қаратып қос бүктеп ... да оған ... ... ... ... ... ... Дайындап қойылған қағазды толық пайдалану қажеттігі ескертіледі.
* Балалар өздері қиған бірнеше жапырақтарын өрмекке желімдейді. Желімдеуде жапырақтың қос бүктелген ортасына ғана ... ... ... ... ... ... желге қозғалып тұрған тәрізді көлемді болып жапсырылады. Күз және ... ... ... ... өлең тақпақтарын айтып береді.
Балалардың өз бетінше жұмыстары.
Балалар жұмыстарын талдау.
Тақырыбы: Мамық жүнді балапан.
Сабақтың мақсаты: Балаларға ... ... ... жұлмалап қию әдіс-тәсілдерін меңгерту. Ұқыпты жұмыс істеу дағдыларын қалыптастыру. Шыдамдылық, ерік-жігер ... ... ... ... ... ... тәрбиелеу.
Қажетті құралдар: жұқа сары түсті қағаздар, желім, қарандаш, балапанның дене бөліктеріне сай дайындалған ... үлгі ... ... ... ... жүнді балапанның суретін көрсетіп, балалардың өздеріне әңгімелетеді. Бұл балапанға қандай қамқорлық жасар ... (су ... жем ... жылы ұя жасап береміз т.б.). Біз бүгін осындай үлпілдеген кішкентай мамық жүнді балапанды өзіміз ... ... ... Ол үшін мына ... жауап беріңдер:
* Балапандар қандай гүлге ұқсайды? (бақбақ гүліне).
* Балапандар қандай болады екен кім сипаттап айтып береді? (сары түсті, үлпілдек, жұмсақ, ... ... ... сүйкімді т.б.).
* Балапан сендерге ұнады ма? Кімнің үйінде балапан бар? Оны ... ... ... ... Жем ... ... ... балапандарын қалай шақырады?(ко-ко-ко-ко-ко).
* Енді балапанды жасау үшін біз жұлмалап қию тәсілін қолданамыз. Өйткені балапанның жүні өте жұмсақ дедік.
Алдын-ала дайындалған ... ... ... ... ... айналдыра қию тәсілін көрсетіп, түсіндіреді. Балалармен бірге жасап көреді.
Балалардың өз бетінше жұмыстары.
Балаларға жұлмалап ... ... ... ... Қию ... ... ... балаларға жеке көмек көрсетіп, қағазды қиғанда үлпілдек, мамық жүнді бейнелейтіндей ... ... ... ... дене бөліктерін дұрыс орналасуын қадағалайды.
Балалар жұмыстарын талдау.
Тақырыбы: Қайық.
Сабақтың мақсаты: Геометриялық ... ... ... ... ... ... ... Үшбұрышты пішіндерді қолданып композиция құруды жалғастыру, бірігіп ... ... ... ... білуге тәрбиелеу.
Қажетті құралдар: Көгілдір түсті қағаздан панно, желім, қайшы, сүлгі, түрлі түсті ... ... ... ... ... айдында жүзеді,
Қыста үмітін үзеді. ... ... ... ... ... ... суретін көрсетіп, балалармен сурет бойынша әңгімелеседі. Үлгіні талдау жасайды, қайықтың жеке бөліктеріне, түр-түсіне назар аударады. Қайықтың бөлі ... және ... ... ... ... ... Тәрбиеші үшбұрыштан қалай қайықты қиюға болатынын көрсетеді. Түрлі түсті қағаздардан қайықтың ... ... және ... ... ... жасайды. Балалардың тездігінен, дербес шығармашылықпен еңбек етулеріне бағыт беріп отырады.
Балалардың өз бетінше жұмыстары.
Балалар жұмыстарын талдау.
Тақырыбы: Шыршалар. ... ... ... ... ... бүктелген қағаздан бірнеше біртектем пішіндерді бірден қию тәсілдерін үйрету. Балалардың ырғақты сезінуін дамыту, көркемдік ... ... ... ... ... ... ... қайшы, қарандаш.
Сабақтың барысы: Тәрбиеші балаларға қағазды қалай гармошка тәрізді қатпарлап бүктеуге болатынын көрсетеді. Осыдан өте қызықты, әрі ... ... ... болатынын түсіндіреді. Олар безендіру үшін әр түрлі бұйымдарды таңдап ... Егер олар ... ... бейнелейтін болса, оның жартысын ғана қарындашпен сызып алады. Мысалы, бүктеу сызығына жақын жартылай шыршаның суретін салып, оны ... қиып ... ... шыршалы орман қиылып шығады.
Балалардың өз бетінше жұмыстары.
Жұмыс барысында балалардың қабілеттілігіне қарай тапсырманы біртіндеп күрделендіреді. бірге қиюға болады. Ол үшін ... ... ... ... ... жартылай суреті, екінші бөлігіне саңырауқұлақтың суреті салынып, төбесінен төмен қарай қиып алу ... ... ... ... ... ... ұлттық ою-өрнегі қиып алуға болатынын түсіндіреді.
Балалар жұмыстарын талдау
2.2 Балаларды ... ... ... ... ... ... ... қабілеттерін дамытудың жолдарын, құралдарын анықтау психология мен педагогика ғылымдарында өте ... ... ... ... әлемдік мәдениеттің барлық дәуіріндегі ойшылдардың назарында болғандығын жасауға деген көптеген ізденістердің болғандығын байқауға болады.
Бұл әрекеттер ... ... ... ... деп ... болмайды.Сондықтан шығармашылық педагогикасының негізгі мақсаты- бүгінгі күн талаптарынан туындаған, озық қоғамға лайықты жаңа ... ... сапа ... және тың жолдар мен соны шешімдер іздестіру болып табылады.
Баланың ... ... ... ... ... ... , , ұғымдарының мәнін терең түсініп алуды қажет етеді.
Белсенділік дегеніміз - адамның қажеттілігінен, көзқарасынан, мақсаттарынан ... ... ... ... білу ... ... қажеттілік бар жерде жақсы қалыптасады. Сондықтан педагогтар балалардың шығармашылық әрекеттерін басып ... оған дер ... ... ... ... ... және әрекет диалектикалық біртұтастықты құрайды. Әрекет шығармашылықты тудырып, оны нақты болмысқа айналдырса, ал шығармашылық ... ... оның ... ... анықтайды. Шығармашылық әрекет арқылы шығармашылық қабілеттер қалыптасады, әрі қарай дамиды.
Балалардың шығармашылық қабілетін танып білу, ... ...
1) ... қабілет деңгейі, құрлымы әр алуан болатынын ескеру керек. Оны анықтауға психологиялық тестілер, зерттеу, бақылау, дамыту жұмыстары ...
2) әр ... ... ... түрі ... ескере отырып, баланың жетекші қабілетін анықтап, арнаулы жаттығу жұмыстарын жүргізе білген жөн. Шығармашылық жеке тұлғаның түрлі әлеуетін қалыптастырады. ... ... ... еніп ... бар ... кешенін бір мезгілде қамту мүмкін емес.
Бұл мақсатты ... ұзақ ... ... асатын жұмыс болғандықтан, эпизодты түрде қолданылатын шығармашылық тапсырмалар біз күткендей нәтиже бере бермейді. Сондықтан мектепке дейінгі мекемеде ... ... бір ... ... ... бір ... ... және шығармашылық қабілеттерін дамытып қалыптастыратындай жұмыс бағытын ұсынып отыру керек. Балалардың ... ... ... алға мынадай шарттар қойылады.
Шығармашылық ойлауды дамыту шарттары:
* шығармашылықтың тууына ішкі кедергілерді жою;
* жұмыс істеу барысында бала зейінін ... ... қиял ... қолдау;
* жалпы шығармашылық іс-әрекетке бағыт-бағдар беру.
Бүгінгі күнде оқытудың жаңа техналогиялары балалардың шығармашылдық қабілеттерін дамыту негізінде ... ... ... Бұл ... ... ... бастап баланың шығармашылық ойлауын, шығармашылық қиялын дамытуға көп көңіл бөлуді міндеттейді. ... ... ... ... ... ... тәрбиелеу үшін, ең алдымен олардың қабілеттерін дамытудың мәні зор. Қабілеттер ... ... ... ... ... үшін мәні ерекше мына жағдайларға айрықша тоқталу жөн. Бірінші - адамдардың қабілеттер деңгейі ... тең ... ... ... бірдей емес екендігін топта тәрбиеленіп жатқан балалардың әрқайсысының әр деңгейде қабілетті болатындығымен дәлелдеуге болады. Бірі есепке жүйрік болса, екіншісі ... бай, ал енді ... ... ... ... көреді. Олардың қабілеттерінің құрлымы да, оны құрайтын компенттер де әр ... ... ... ... ... басым балаларда ойлау операцалары тез, дәл болады да, бейнелеу онеріне ... ... ... ... ... ара ... жылдам анықтай білу сияқты белгілер басым болады. Музыкаға қабілетті бала есту, ритмді түсіну, сезімталдық ... ... ... ... - ... ... төңірегіндегі пікірлер жайлы. Ғалымдар керсінше көзқарастардың бар екендігіне қарамастан, адам ... ... ... ... ... алу мумкіндіктерінің бар екенін дәлелдейді.
Мектеп жасына дейінгі балалардың ... екі ... ... ... Біріншіден, кез-келген оқу әрекетінде адамзат баласының осы кезге дейінгі жинақталған тәжірибесін меңгерсе екіншіден, кез келген бала ... ... ... ... ... дамытады.оқу әрекетінен шығармашылық әрекеттің айырмашылығы - ол баланың өзін - өзі қалыптасуына өз идеясын жүзеге ... ... жаңа ... ... ... ... жаңаша шешуге талпыныс жасайды. Біздің ойымызша, мектеп жасына дейінгі балалардың кез-келгені шығармашылық тапсырмаларды шешуді табыспен меңгере алады. Тек ол ... ... ... шебер ұйымдастырушылық қажет. Осыған орай, ғалымдар жүргізген ... ... ... ... ... ... ... дамуы басты нысана болып алынуымен байланысты, бағдарламалық мазмұннан басқа өздігінен ... ... ... ... ... ... мәтінмен, сызбамен, суретпен жұмыс істеу, жекеден жалпыны шығару, жалпыны ... ... т.б. ... ... ... ... ... ойына түрткі болып, шығармашылыққа жетелейтін, өздігінен ізденіске салатын, айналадағы дүниемен қарым - ... ... , оның ... ... әдіс - ... мен ... ойындар, ызықты тапсырмалар тұрақты жүргізіліп отыруы біз көтеріп отырған мәселені нәтижелі ететіні нақтыланды. ... ... ... беру ... Шығармашылық
Бөлімі: Жапсыру
Тақырыбы: Тәрелкедегі қиярлар мен қызанақтар
Мақсаты: Көкөністер туралы білімдерін арттыру, аппликация дағдыларын қалыптастыру, көкөністерді дұрыс орналастыруға үйрету. ... ... ... Көкөністер, қиярлар, қызанақтар.
Әрк. кезеңдері
Тәрбиешінің іс-әрекеті
Балалардың іс-әрекеті
Дәлелдеу - ояту
Шаттық шеңбері:
Тәрбиеші балаларды шеңберге тұрғызып жылы лебіздерін ... ... ... ... ... күн ... таң ... таң апайлар!
Іздену-
ұйымдастырушы
Рефлексивті
Коррекциялаушы
Тәрбиеші балаларға қияр мен қызанақтардың суреттерін көрсете отырып, балалардың оқу іс-әрекетіне ... ... ... ... ... ... Тәрбиеші балаларға ақ қағаздың бетіне тәрелкедегі қияр мен қызанақты ... ... ... ... ... ... ... аударады.
Балалар мұқият тыңдайды.
Балалар ақ қағаздың бетіне қияр мен
қызанақты орналастырып жапсыруға
кіріседі.
ефлекстік түзету
Сергіту сәті:
Бір, екі, үш
Бойға жинап күш!
Қ/о:
О/шарты: Көкөністерді ... ... ... ... ... жасайды.
Балалар қызыға ойын ойнайды.
Күтілетін нәтиже :
Нені біледі : Тәрелкедегі қияр мен қызанақты жапсыруды біледі
Қандай түсініктерді игерді: Жапсыруға ... ... ... ... мен ... Ойын ... дағдылары меңгерілді.
Технологиялық карта ... ... беру ... ...
Мақсаты: Көлік түрлері туралы білімдерін нақтылау: аспан денелерін ажырата алуға үйрету, ұшақ бөлшектерін рет-ретімен орналастыруға және ұқыптылыққа тәрбиелеу.
Білімділік
Дамытушылық
Тәрбиелік
Сөздік жұмыс: ... ... ... ... ... ... ... іс-әрекеті
Балалардың іс-әрекеті
Дәлелдеу - ояту
Шаттық шеңбері
Тәрбиеші балаларды шеңберге тұрғызып жылы лебіздерін білдіреді.
Ашық аспан күніміз
Жарқырайды жүзіміз
Бақшамыздың сүйеміз
Тату-тәтті жүреміз! ... ... ... жасырады.
(ұшақ)
-Балалар, ұшақтар қайда ұшады?
-Ал сендердің ұшқыш болғыларың келе ме?
Ендеше, біз нағыз ұшқыш болу үшін өзімізге ұшақ ... ... ... жапсыру жолдарын үйретеді
Балалар жұмбақтың шешуін
айтады(ұшақ)
-Аспанда ұшады.
-Иә, мен өскенде ұшқыш
болғым ... ... ... кіріседі
Рефлекстік түзету
Сергіту сәті:
Аспан, аспан, арайлым
Саған жиі қараймын
Сені көзбен шоламын
Мен ғарышкер боламын.
Д/о:
Ш: Тәрбиеші ұшатын, ұшпайтын заттарды атайды. Соның ішінен ұшатын ... ... ... ... қатысқан балаларды мадақтау.
Сергіту сәтін қимыл-
қозғалыспен жасайды.
Балалар қызыға ойын
ойнайды.
Бүгінгі күнге ризашылығын
білдіреді.
Күтілетін нәтиже :
Нені ... : ... ... ... түсініктерді игерді: Жапсыруға байланысты түсініктерді игерді
Меңгерген дағдылары мен іскерліктері: Жұмбақ шешу дағдылары меңгерілді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Сонымен еңбек тәрбиесі - ... ... ... ... ... ... Еңбек тәрбие арқылы баланың жұмысқа икемділігін және қоршаған ортамен өз бетінше іс-әрекеттін қадағалауға, ұқыптылықтылықты және үлкен жауапкершілікті ... ... ... ... азаматтарының жаңа әлеуметтік - экономикалық мінез-құлық қалыптастыру тұжырымдамасы (1995) эстетикалық мәдени білім беру тұжырымдамасы (1996) сияқты ... ... және ... ... ... тоғысында" атты ғылыми-теориялық еңбегінде жаңа қоғамды құрушылар қандай болу керек, қандай азаматты тәрбиелеу керек деген мәселеге зор көңіл бөлініп, оған ... ... ... ... Ол өркениет әлеміне қазақ құбылысы болып кіретін азаматты дайындау.
Адам баласы дүниеге келген ... ... ... ... ... "Жас бала - жаңа өркен жайған жасыл ағаш тәрізді" дейді ... ... ... ... қашан тамыры тереңдеп, жапырағы жайқалып, саялы ағаш болып өскенше ... ... ... ... ... ... Дамуда сол тәрізді, олай болса, ұстамды, көрегенді, түп-түзу, жып-жинақы, әсем бейнелі ұрпағымызға қараудың өзі тым жарасымды.
Жастарымыздың үлгі ... ең ... ... ... ... ... ... адамы міне осындай болуы анық.
Нұрсұлтан Назарбаев "Ғасырлар тоғысында" еңбегінде "Тәрбиенің түпкі мақсаты-қоғамдық нарықтың қарым-қатынасқа көшу кезінде ... және ... ... ... шыға ... ... ХХІ ... құрушы іскер, өмірге икемделген жан-жақты мәдениеті жеке тұлғаны тәрбиелеп қалыптастыру" деген тұжырымдама ... Осы ... ... ... ... ... салт-дәстүрін, өнерін сүю арқылы нағыз мәдениетті маман даярлау да бүгінгі күннің көкейтесті мәселесі.
Қазіргі кезде барлығымыздың мүддеміз рухани-эстетикалық, ... ... ... мен ... ... адамға әдемілікті берсе де адамның өз қолымен қосатын бояулардың да мәні зор. Өйткені "болашақ ұрпақтың мәдениеті мен тәрбие ... оның сырт ... ... ... да келешек еңбекқор, шығармашыл, жаңашыл ұқпақ тәрбиесі тәрбиешінің тәрбиеленушіге өмірден өз орнын таба ... ... ... ... ... таба ... жол ... ең басты міндет болып табылады.
Пайдаланылған әдебиеттер:
* Қазақстан Республикасының Заңы. Егемен Қазақстан. 2007. 15 ... 4 б.
* Әл - ... ... - этикалық трактаттар. - Алматы: Кітап,1985. - 419 ... ... Ж. ... ... Көне ... ... аударған және алғысөзі мен түсініктерін жазған А.Егеубаев.-Алматы:Жазушы, 1986.-616 б.
* Құнанбаев А. Шығармаларының екі томдық жинағы. - ... - 355 ... ... А. Шығармалары.-Алматы: Жазушы, 1989.-320 б.
* Алтынсарин Ы. Таза бұлақ: ... ... ... ... Ж. ... ... повесть,әңгімелер, пьесалар./Құраст. М.Атымов, Қ.Керейқұлов.-Алматы:Жазушы,1989.-560 б.
* Жұмабаев М. Педагогика.-Алматы: Ана тілі,1992.-160 б.
* ... М. ... ... мен ... ... б.
* Бабанский Ю. Педагогика.-М.,1988.
* Занков Л.В. Избранные педагогические труды.-М.: Педагогика, 1990.-420 с.
* Тәжібаев Т. Просвещение и школы Казахстана во ... ... XIX ... ... ... ... ... Қ.Б. Қазақ психологиясының тарихы.- Алматы: Қазақстан,1996.-160 б.
* Мұқанов М. Педагогикалық психологиялық очерктер./ҚазССР.оқу министр.пед.ғылым.институты.-Алматы:Қаз.мем.оқу-пед.басылым,1972.-211 б.
* Лейтес Н.С. Способности и ... в ... ... ... 1984.-263 с.
* Ожегов С.И., Шведова Н.Ю. Толковый словарь русского языка.-М.: АЗЪ, 1992.-923 с.
* Выготский Л.С. Проблемы психологического развития ребенка. Изобразительные ... ... ... Акад.пед.наук, 1965.-62 с.
* Крупская Н.К. Об интернацциональной и национальной культуре. ... АПН ... ... ... Коменский Я.А. Ұлы дидактика. - Алматы: Мектеп, 1985. - 235 ... ... В.В. ... ... жылуы. - Алматы, 1973.-65 б.
* Әбдіғапбарова Ұ.М. Қазақ халық педагогикасындағы балалар мен жастарды сәндік - ... ... ... ... ... пед. ғыл. док. ... - А., 2008. -271 б.
* Болатбаев Қ.Қ Бейнелеу ... ... ... орта мектептің 4 сыныбына арналған.-Алматы:Атамұра,2000.
* Бейнелеу өнері: Орта ... ... ... ... ... Қ.Болатбаев, Б.Әлмұхамбетов, З.Айдарова.-Алматы:Атамұра,1997.
* Ростовцев Н.Н. Рисунок. Живопись. Композиция.-М.:Артель,2009.
* ... В.С. ... ... ... ... ... Аманжолов С.А. Бейнелеу өнерiн оқыту әдістемесінің теориясы және технологиясы. - Астана: ЕҰУ, 2009. 6 ... ... Ә.Ж. ... сабағының жеке тұлғаны қалыптастырудағы тәрбиелік мәні зор//Білім хабаршысы.Республикалық ғылыми - ... ... ... ... ... сөздік.-Алматы: Қазақ энциклопедиясының бас редакциясы, 1996.526 б.
* Вьюжек Т. Логические игры, тесты, упражнения. Память,внимание, ... ... ... ... с.
* Геймон Д. Брэгдон А. Аэробика для ума.-М.: Эксмо,2002.-397 с.
* Малайбекова А.С. Мектеп жасына дейінгі балалардың сабағы ... ... ... ... М. Жапсыру сабағының мәні көп//Тәрбие құралы №3(65),2013 мамыр-маусым.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бейнелеу өнері арқылы мектеп жасына дейінгі балалардың шығармашылық қабілетін дамыту63 бет
"абай шығармашылығына әсер еткен үш арна"6 бет
10 сынып оқушыларына ұлттық киім стиліндегі киім үлгісін дәстүрлі емес әдістер негізінде әзірлеуге үйрету68 бет
2-3 сынып оқушыларын ағылшын тілінде сөйлеуге үйрету17 бет
Adobe photoshop программасын үйрету40 бет
XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басындағы қоғамдық жағдайдың Отырар өңірі ақындары шығармашылығына ықпалы11 бет
«Грамматика, емле және тіл дамыту жұмыстарына үйретудің әдіс-тәсілдері»29 бет
«Қосымша білім беру жүйесінде ересектер арасындағы педагогикалық қарым-қатынасты жетілдіру» (өзгетілді ересектерге қазақ тілін оқытып-үйрету материалдары негізінде)37 бет
Абай шығармашылығының зерттелуі18 бет
Ауызша есептеу тәсілдерін үйрету әдістемесі24 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь