Мектепалды топ балаларын музыкалық шығармалармен таныстыру

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

І ТАРАУ МЕКТЕПАЛДЫ ТОП БАЛАЛАРЫН МУЗЫКАЛЫҚ ШЫҒАРМАЛАРМЕН ТАНЫСТЫРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Мектепалды топ балаларын музыкалық шығармалармен таныстырудың педагогикалық негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
1.2 Мектепалды топ балаларын музыкалық шығармалармен таныстырудың ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...9

ІІ ТАРАУ МЕКТЕПАЛДЫ ТОП БАЛАЛАРЫН МУЗЫКАЛЫҚ ШЫҒАРМАЛАРМЕН ТАНЫСТЫРУДЫҢ ӘДІСТЕМЕСІ
2.1 Мектепалды топ балаларын музыкалық шығармалармен таныстырудың тиімді жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..12
2.2 Мектепалды топ балаларын музыкалық шығармалармен таныстыруда жүргізілетін жұмыстар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..18

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 23
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...24
Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Қазақстан Республикасының білім беруді дамытудың 2011-2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасында: «Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың маңызын арттыру жалпы дүние жүзілік тенденциялар санына жатады. Мектепке дейінгі білім беру уақыты бала дамуының анағұрлым белсенді кезеңі болып табылады» - делінген[1].
Қазақстанда білім берудің бүкіл жүйесін ұлттық негізде кайта кұру жағдайында мектепке дейінгі ересек жастағы және мектепалды даярлық топ балаларының ұлттық музыка өнеріне, соның ішінде ұлттық музыкалық шығармаларға қызығушылығын арттыру және оны тереңірек меңгерту қажеттігі туындайды. Ол баланың көркемдік қабылдауы мен талғамын, эстетикалық қызығушылығын, қажеттілігін дамытады, болмысқа деген шығармашылық қатынасын арттырады. Балалар өнерге еліктеген жағдайда, олардың тәрбиесінде ең алдымен ұлттық құндылықтарды, әсіресе төл музыкалық өнерімізді дұрыс қабылдап, аспаптық музыкаға әуестенуге баулу, оларды меңгерту теңдесі жоқ рөл атқарады. Жеке тұлғаның эмоционалдық мүмкіндігін көтереді.
Балалар музыкасы — балалардың орындауына және тыңдауына арналған музыка. Балалар музыкасы нақтылығымен, бейнелі мазмұнымен, қарапайымдылығымен, айқындылығымен ерекшеленеді. Балаларға арналған музыканың негізіне халық ертегілері, табиғат, жан-жануарлар әлемі арқау болады. Балалар музыкасы ән, хор, аспаптық пьеса, оркестрлік шығарма, сахналық-музыка туынды болып бөлінеді. Балалар музыкасы балалардың орындаушылық мүмкіндігіне сай шығарылады. Мысалы, әннің дауыс диапазоны, дыбыс шығару ерекшелігі, дикциясы; аспаптық шығармада орындау техникасының қарапайымдылығы ескеріледі.
Орта ғасырдағы Балалар музыкасы шпильмандар (кезбе музыканттар) өнерімен байланысты. Балаларға арналған музыка шығармалар жасауға 18—19 ғасырлардың классик-композиторлары И.С. Бах (“Шағын прелюдиялар мен фугалар”), И. Гайдн (“Балалар симфониясы”), В. Моцарт, Л. Бетховен, Р. Шуман, П.И. Чайковский, т.б. үлкен үлес қосқан. 20 ғасырда Балалар музыкасы жанрлық, әсерлілік жағынан байыды. Б.Барток, С.М.Майкапара, С.Прокофьевтің шығармалары үлкен беделге ие болды. Фортепьянолық циклдармен қоса балалар операсы, балеті, кантаталар, оркестрлік шығармалар дүниеге келді. Балалар музыкасы Қазақстан композиторларының шығарм-нан айтарлықтай
1. Қазақстан Республикасының білім беруді дамытудың 2011-2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы. Қазақстан Республикасы Президентінің 2010 жылғы 7 желтоқсандағы № 1118 Жарлығымен бекітілген.
2. Аль-Фараби. «Трактаты о музыке и поэзии» /Пер. с араб. АН Республики Казахстан. Институт философии. Отв. ред. Бурибаев М.С.- Алматы, «Ғылым», - 1993-456 с.
3. Ибн-Сина. «Избранные философские произведения» /Пер. с араб. М.: Наука, 1980.
4. «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, II том;
5. Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.”
6. 1 Райымбергенов А., Райымбергенова С., Байбосынова Ұ. «Жалпы білім беретін қазақ орта мектебінің музыка пәніне арналған «Мұрагер» бағдарламасы. ­ Алматы., 2003. – Б.3-5
7. Әбдікәрімұлы Ә. «Музыка теориясының негіздері». ­ Алматы, 1993. – Б. 4 -150
8. Қоңыратбаев Ә., Қоңыратбаев Т. Көне мәдениет жазбалары. ­ Алматы, 1991. – Б.18 –64
9. Агажанов Б. Сольфеджио курсы. ­ М., 1973. ­ Б. 36
10. Калмыков Б. Фридкин Г. Сольфеджио. ­ М., 1983. – Б.12 – 46
11. Дүйсембінова Қ. Музыкалық білім беру педагогикасы. ­ Талдықорған, 2006. – 164 б.
12. Ғабитов Н. Т., Мүтәліпова Ж., Құлсариева А. Мәдениеттану. ­ Алматы, 2005. – 64 б.
13. Дукенбай Н. С. Музыка тәрбиесі әдістемесі және оның теориялық негізі. – Павлодар, - 2003. – Б.3 -63
14. Джердималиева Р.Р., Момбек А.А., Ахметова З.Р. Музыкальное образование в Казахстане. ­ Алматы, 2006. – 46 б.
15. Рубец И. Бір дауысты сольфеджио. ­ М., 1966. – 122 б.
16. Теплов Б.М. Психология музыкальных способностей//Избранные труды. М.:Педагогика,1985.
17. Э.Б.Абдуллин. Теория музыкального образования//М.Академия 2004 г.
18. Г.С.Тарасов Педагогика в системе музыкального образования// М.1986 г.
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе.....................................................................
..................................................3
І ТАРАУ МЕКТЕПАЛДЫ ТОП БАЛАЛАРЫН МУЗЫКАЛЫҚ ШЫҒАРМАЛАРМЕН ... ... ... топ ... музыкалық шығармалармен таныстырудың
педагогикалық
негіздері.............................................................
............................5
2. Мектепалды топ балаларын музыкалық шығармалармен таныстырудың
ерекшеліктері.........................................................
..................................................9
ІІ ТАРАУ МЕКТЕПАЛДЫ ТОП ... ... ... ... ... топ балаларын музыкалық шығармалармен таныстырудың тиімді
жолдары.....................................................................
.................................12
2.2 ... топ ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының білім беруді
дамытудың ... ... ... ... ... дейінгі тәрбие мен оқытудың маңызын арттыру жалпы дүние жүзілік
тенденциялар санына жатады. Мектепке дейінгі ... беру ... ... анағұрлым белсенді кезеңі болып табылады» - делінген[1].
Қазақстанда білім берудің бүкіл жүйесін ... ... ... ... мектепке дейінгі ересек жастағы және мектепалды даярлық топ
балаларының ұлттық музыка ... ... ... ұлттық музыкалық
шығармаларға қызығушылығын арттыру және оны тереңірек меңгерту қажеттігі
туындайды. Ол ... ... ... мен талғамын, эстетикалық
қызығушылығын, қажеттілігін дамытады, болмысқа ... ... ... Балалар өнерге еліктеген жағдайда, олардың ... ... ... ... ... төл ... өнерімізді дұрыс
қабылдап, аспаптық музыкаға әуестенуге баулу, оларды меңгерту теңдесі жоқ
рөл атқарады. Жеке тұлғаның ... ... ... ...... ... және ... арналған музыка.
Балалар музыкасы нақтылығымен, бейнелі мазмұнымен, қарапайымдылығымен,
айқындылығымен ерекшеленеді. Балаларға ... ... ... ... ... ... әлемі арқау болады. Балалар музыкасы ән,
хор, аспаптық пьеса, ... ... ... ... ... ... музыкасы балалардың орындаушылық мүмкіндігіне сай
шығарылады. Мысалы, әннің дауыс ... ... ... ерекшелігі,
дикциясы; аспаптық шығармада орындау техникасының ... ... ... ... шпильмандар (кезбе музыканттар) өнерімен
байланысты. Балаларға арналған музыка шығармалар жасауға 18—19 ғасырлардың
классик-композиторлары И.С. Бах (“Шағын прелюдиялар мен ... И. ... ... В. Моцарт, Л. Бетховен, Р. Шуман, П.И. Чайковский,
т.б. үлкен үлес қосқан. 20 ... ... ... ... ... байыды. Б.Барток, С.М.Майкапара, С.Прокофьевтің шығармалары ... ие ... ... ... қоса ... ... балеті,
кантаталар, оркестрлік шығармалар дүниеге келді. Балалар музыкасы Қазақстан
композиторларының шығарм-нан ... орын ... Бұл ... А. Затаевич, Б. Ерзакович, А. Жұбанов, Л. Хамиди, Д. Мацуцин
еңбек етті. Е.Г. Брусиловcкий балаларға арнап фортепьянолық пьесалар, ... “Үш ... ... мен ... үшін ... “Балалар альбомы”
пьесалар циклын, Т. Қажығалиев “Бақытты балалық шақ”, В.А. Новиков ... ... ... ... Ж. ... ... атты ... жазды. Балалар музыкасының дамуы балалардың орындаушылық
шеберлігінің, ... ... ... ... ... мәдениеттің көтерілуіне
тікелей байланысты[2].
Қазақстан ғалымдары ішінде С.А.Ұзақбаева, ... ... ... ... Ж.З.Өтемісов,
М.Оразалиева, әдіскер-ұстаз А.Райымбергенов т.б. өз ... ... ... мен дәстүрлі көркем мәдениетін балалардың тәрбиесін
(музыкалық, эстетикалық, адамгершілік) ... ... ... ... ... мүмкіндіктерін ашып көрсетті[2].
Мектепке дейінгі балаларды эстетикалық тәрбиелеу мәселелерін Н.Құлжанова,
К.Меңжанова, Қ.М.Меңдаяқова, ... ... және ... ... ... топ ... музыкалық шығармалармен
таныстырудың ... ... ... ... ... ұйымда тиімді
пайдалану жолдарын көрсету.
Зерттеу міндеті: Мектепалды топ ... ... ... ... ... психологиялық әдебиеттерін
талдау, мазмұнын, мәнін ашу;
Зерттеу пәні: Мектепалды топ ... ... ... ... ... Мектепалды топ балаларын музыкалық шығармалармен
таныстыру процесі
Зерттеу әдістері: Мектепалды топ ... ... ... ... ... ... мәліметтер жинау және оларды талдау
арқылы тәжірибелік зерттеу амалдарын жүргізу.
Зерттеу болжамы: Мектепалды топ ... ... ... ... нәтиже көруге болады:
- Балалардың музыкалық шығармаларға деген ... ... ... шығармаларды жоғары деңгейде орындау мүмкіншіліктерінің
болуы;
Курстық жұмыстың құрылымы: кіріспеден, екі ... ... ... ... ... ... ТОП БАЛАЛАРЫН МУЗЫКАЛЫҚ ШЫҒАРМАЛАРМЕН ТАНЫСТЫРУДЫҢ
ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1. Мектепалды топ балаларын музыкалық ... ... ... ... ... ... берудің барлық деңгейлерінде білімді тез
қабылдап, жалпы өмірде табысты болып ... ... ... оқыту мен тәрбиелеу үдерісі оларды алғашқы біліммен қаруландырып,
қоғам талабына сай тұлғаны қалыптастырудағы алғашқы негіз болады.
Музыкалық шығармалар – жалпы ... ... ... ... соның ішінде
халық әні немесе аспапты импровизация.
Жанр − өнер шығармаларының тарихи ... ... ... бір ... ... ... ... мазмүны мен түр жағынан үздіксіз дамып
отырған жанр өзіне тән ... ... ... ... ... ... тегі ... тағы да жанрлық түрлерге бөлінеді.
Музыкалық жанр-көркемдік қорытындылаудың аса ... ... ... музыкалық жанр дәстүрлі көркемдік канон ретінде орын ... ... ... ... жеке ... ... ... жанр түсінігі кең мағынада қолданыла басталды[3].
Музыка өнерінде сан алуан жанрлар бар. ... ... ... ... болады:
а) Халық музыкасы (әншілік және аспаптык);
ә) эстрадалық музыка;
б) камералық музыка;
в)симфониялық музыка;
г) хорға арналған музыка;
д)сахнада орындауға арналған театралдық-драмалық шығармалар.
Сонымен қатар, ... ... екі ірі ... ... ... ... ... аспаптық сүйемеледеумен) және аспаптық.
Оқу-тәрбие жұмысында ұлттық мектептің негізгі ерекшеліктері балаларды өз
халқының ғасырлар бойы қол ... ... ... ... ... салт-дәстүрімен, әдет-ғұрпымен қайтадан табыстыру.
Музыка өнері әрбір баланың әсемдік әлеміне үйірсек болып қана қоймай, оны
қорғауға және рухани мәдени деңгейін көтеруге ... ... Сол ... ... ... ... тарту қоғамның объективті қажеттілігі және
заңдылығы болуы ... ... беру ... ... ... этикалық
және адамгершілік нормаларын меңгерту міндетін жүзеге асыруда ... орны ... ... ... балаларды өнер құндылықтарын жасауға
қатыстыра отырып, олардың бойында белгілі музыкалық мәдениетті, көркемдік
талғамды, шығармашылық қабілетті дамытады. ... ... ... ... ... ... яғни өнер ... тек қана рухани
өмірінің құрамдас ... ... ... ... аса пәрменді
құралы болып табылады.
Ұрпақтан-ұрпаққа мирас болып ... ... ... оның таңдаулы
үлгілерін жеткіншек ұрпақты тәрбиелеу ... ... ... ... ... ... музыкалық талғамы мен ... ...... ... Ұлттық өнерге балаларды жастайынан
баулу олардың ... ... ... ... қалыптасуына,
мәдени дәстүрге деген сыйластық сезімін дамытуға әсерін тигізіп, оқу-тәрбие
үрдісінің ... ... ... ... ... білу ... Абай өмір ... дәл бейнелеу жөнінде поэзия мен музыканың ... ... ... ... биік мұратталғандары, көркем шарттары,
шығармадағы дарындылық пен ... ән мен ... ... ... ... ... ... келіп, музыкалық сезімдердің дамытудың нақты жолдарын
қарастырды. Абайдың түсінігінше, баланы ... ... ... ... ... ойластыруы қажет, өйткені бесіктегі нәрестенің
өзі ананың әлдиі, құлағына жеткен ән-күйдің әуезді үні ... ... ... хабардар болып жатады[4].
Осы орайда бесік жыры балалардың музыкалық мәдениетін қалыптастырудың
алғашқы сатысы болып табылады.
Мектепалды топ ... ... ... музыкалық
сезімін, талғамы мен көзқарасының мәдениетін, ой-өрісін кеңейтіп, айнала-
қоғам және өзін қоршаған орта ... ... пен ... ... ... ... ... музыка жанрлары орасан зор рол атқарады.
Қазіргі заман талаптарына сай жеке ... ... ... ... ... ... ... басты мәселелердің бірі.
Оны қалыптастыру — өте күрделі де ұзақ үрдіс, яғни балалардың бойына бірден
қалыптаса ... ... сөз. ... да ол ... ... ... ... басталуы тиіс. Осы тұрғыда балалардың музыкалық ... ... ... жанрын пайдаланудың маңызы зор, солардың бірі –
балаларға арналған әндер, бесік жырлары.
Ұлы Абай:
Туғанда ... ... ... ... жер ... ... денең,
Өмірдегі қызығың бәрі өлеңмен,
Ойлансаңшы, бос қақпай елең-селең, –
деп, адам өміріндегі өлеңнің алар ... ... ... Академик
М.Әуезов адамзат мәдениетінің алтын қорына дүние жүзі халықтарының қосқан
үлесін сөз ете ... ... ... ... ... ... ... бұйымдары мен мәрмәрдан жасалған адам
мүсіндерінің, итальяндықтар әсем әуенді ... ... ... ... үлгі ... ... қазақ елі аса-бай өлең-жыр мұрасын
қалдырды…» деп ... ... ... ... ... «Бала
тәрбиесі – оның дүниеге келген күннен басталуы керек. Баланың дүниені
түсінуі жанұядан басталып, ... одан ары ... ... ... ... ... «… ... баласының шыр етіп жерге түскенінен ер
жеткенге дейінгі бар ... ... ... оның алғашқы еститіні ана әлдиімен
айтылатын бесік жырының әуені»,- деп өзінің «Қазақ халық әдебиеті» атты
еңбегінде ... ... ... ... бала өміріндегі
тәрбиелік ықпалының зор екендігі туралы атап көрсетеді[5].
Сонау XI ... ... ... тарихында тәлім-тәрбиелік жағынан
аса құнды еңбек болып есептелетін «Кабуснама» шығармасында ... ... ... ... ... ... пікірлер, ойлар
айтылған. Кітаптың авторы Кайкаус осы аталған еңбегін 63 жасында өзінің ұлы
Гиланшахқа арнап ... ... және ... ... деп ... отыз
алтыншы тарауында былай деп жазды:
«Балам, біліп қой, егер сен музыка жолына түсер болсаң, жеңіл де ... ... ... әр кез таза ... ... ... арналған зәулім
сарайға кіргенде бет-әлпетіңді тыржитып, қабағыңды түйме...
Бір ғана баяу немесе жылдам орындалатын ... ... ... ... бір ... ... ... беру жарамайды. Адамдардың мінезі
бірдей емес... Сол себепті аспаптық ... ... бұл ... ... ... - деп ... ... одан соң рах, хафиф, тарана
мақамдарының ... ... ... ... ... ... патшалар қабылдауында ойналады екен. Рах – ән әуеніне бейім, ... ... ... ...... де, ... әуен ... ұғым
болып шығады.
Одан әрі кәрілер мен балаларға арналған музыканың ерекшеліктеріне
тоқталады. Алғашқыларына ойлы да ... ал ... ... де ... әуенін ойнауды ұсынады.
Қазақстан Республикасының мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру
стандартының мектепке ... ... мен ... негізгі ережелеріне
сәйкес музыка сабағы ... ... беру ... ... ... ... ... балалар музыкалық іс-әрекет барысында: «музыкалық
фразаның жоғары және ... ... ... алады, ересектермен бірге ән
айтуға ықылас білдіреді, жеке музыкалық бейнелерді ... үшін ... ... ... ... ... түрлі музыкалық шығармашылық
істерге қатысады» делінген.
Шынымен де, жалпы мектеп жасына дейінгі балалардың жас ... сәби ерте ... ... ... айналадағы дыбыстар мен
шудан бөле алады. Ол өз зейінін естіген ... ... бір ... ... жымиыспен, қандай-да бір қозғалыспен жауап береді, яғни
балада «жандану кешені» ... ... ... ... ... ... алады, музыканың болмысын, қуанышты немесе көңілсіз
екенін атай біледі. Олар әндерді қалай айту ... ... ... білу ... ... әрі ... алады. Сондай-ақ музыкалық
қызығушылықтары туындайды. Мектепалды топ балаларында шығармашылық
талғамның ... ... ... яғни ... шығармаға және
орындауға баға беру қабілеті байқалады. Бұл жаста баланың дауысы біраз ашық
реңкке ие ... ... ... ... ... ... Ал 3-5 жас ... балалар көбіне ересектердің көмегіне
сүйенеді.
Бұндай ерекшеліктерді музыка сабақтарында ескеру ... ... ... ... музыка сабақтарында балалар оқу және шығармашылық
тапсырмаларды орындайды, ... ... ... ... ... ... және ақыл-ой әрекеттері жүзеге асырылады.
Балалар шығарманы тыңдай отырып оның жалпы ... және ең ашық ... ... топ ... музыкалық шығармалармен таныстырудың
ерекшеліктері
Әртүрлі жанрлы музыкалық шығармаларды ... ... ... ... мен ... ... баланың музыкалық шығармашылығы дамиды. Жас
өспірім – тыңдаушы, ... ... ... ... ой – пікірін
көрсететін, түсінетін бала. Тәрбиешінің міндеті баланың жай ғана музыкалық
икемін, дамытып, оған ... ... ... беру ғана ... сонымен қатар
оған музыкаға күнделікті байланыс керектігін таныту ... ... ... ... тәрбиешінің музыкалық шығарманың терең ... ... ... өмірге аса маңызды мәселе екендігі туралы ойын дамыта
отырып, оның ішіндегі халықтың асыл мұраларын балаға үйрету негізгі ... ... ... оның ... ... ... әуені,
сүюге, еңбекке, саналы тәртіпке, жақсы әдет-ғұрыпқа, ... ... ... ... тәрбиешінің негізгі міндеті.
Тәрбиешінің тұлғасы сабақ үстінде ... әр ... ... ... ... ән айтып қана қоймай, ол шығармалар туралы, композитор
туралы әңгіме жүргізу, пікір ... ... әсер ету ... ... ... ... жасайды[6].
Сабақтың жалпы негізінде - әр сабақтың өзгешелігі. Оны ұйымдастыра білу
нәтиженің жартысы, сабақтың мақсаты мен міндетін ойлай ... ... ... құралын және әдісін табу – сабақтың ... ... ... ... ... әр түрлі шығармалар бар, олардың ... ... ... табу – ... әр ... ... ... бірізділігі (последовательность). Сабақтың эмоциялық суреті, бір
шығармадан келесі шығармаға көшу, сыныпта ... ... ... ... ... табу – ... табысы.
Мысалы мектепалды топ балалары «Апорт деген тәтті алма» әнін ... ... әнді ... ... «Күз ... тыңдап, сурет салады
(қызыл алма, сары жапырақтар, бұлттар), қимыл іс-әрекет жасау мүмкін.
Сабақты құру ... ... ... ... ... тигізіп, әр сыныптың ерекшелігін байқау. Дер кезінде іс-әрекеттерді
ауыстыру, ол ... ... ... ... ... мектеп жасына дейінгі баланың жасына ... өсіп келе ... ... ... ... ... дамытуына түрткі болған жағдайда ғана нәтижелі болмақ. Музыкалық
өнер мен оның ерекшеліктері педагог ... ... тиіс ... ... ... ... деген қызығушылықтарын ояту және оны
сүюге тәрбиелеу.
•Музыкалық шығармалардың түр- түрімен таныстыру және мәнерлеу ... ... ... ... әсершілдігін дамыту.
•Ән салу, музыкалық аспапта ойнау арқылы музыкалық қабылдауын және
орындаушылық ... ... ... ... ... ... ... дамуына түрткі болу.
•Музыкаға деген шығармашылық көзқарасын тәрбиелеу.
Мектепалды даярлық жасындағы ... ... ... ... ... музыкалық әрекеттерге тарту, ... ... ... ... қоюға үйрету, ән салу, аспаптарда ойнау, музыка тыңдату
түрінде болады. ... ... ... ... ... қалыптастыру. Музыкалық-сенсорлық қабілеттерін қалыптастырудың
негізі: тыңдау, ... ... ... төрт қасиетін: ұзақтығын,
жоғарылығын, ... ... айта білу ... ... Бұл орайда музыкалық
дыбыстарды салыстыру мен ажырату, ... ... ... ойнау, орындай
отырып тыңдау сияқты түрлі ... ... ... ... ... ... ... дыбыстың мәнерлілігін дұрыс қабылдай ... ... ... және ... ... қарай бірнеше топтарға бөлінеді:
• дыбыстың жоғарылығын анықтауға арналған жаттығулар;
• дыбыстың ұзақтығын анықтауға арналған жаттығулар;
• дыбысты тембріне қарай ажыратуға арналған жаттығулар;
... ... ... ... ... атап ... музыкалық тәрбие беру негізінен музыка
сабақтары арқылы барлық балалармен ... ... ... ... ... әр сабақта өз алдына нақты мақсат ала отырып, ... бір ... ... ... Ол ... ... ... жасай
отырып, әр баланы көзінен таса қалдырмайды. Бұл сабақты динамикалық,
вариативті тұрғыда ұйымдастыруды, бала ... ... ... ... баланы
музыкалық шығарманы дұрыс қабылдай білуге бағыттауды талап етеді[7].
Іс-тәжірибе барысында сабақты ұйымдастырудың өзіндік ... ... ... ұжымын біріктіруге, олардың зейінін тұрақтандыруға
бағытталған музыкалық-ырғақты жаттығулардан ... ... ... балалар
алаңдамастан ән салып, ... ... ... ... ... ... отырып, бала вокалдық орындауларды, шығармашалық
тапсырмаларды орындайды, жаңа әнді ... ... ... ... ... ... ойындар ойнатылады.
Сондықтан, әр тәрбиеші музыкалық- эстетикалық тәрбие ... ... ... ... музыкалық әсерлерін молайту, музыкалық
іс-әрекеттің түрлерін меңгерту, жалпы музыкалықты, дара ... ... ... дамыту, музыкалық талғамды дамыту, музыкаға және
музыкалық әрекетке шығармашылық қарым-қатынасты дамыту ... ... ... ... мақсат етіп қоюы керек.
Бұл міндеттерді шешу тек ... ғана ... ... музыкалық іс-
шаралар: ертеңгіліктер, сайыстар арқылы да ... ... ... ... «Кел, Жаңа жыл!», «Аналар мерекесі», «Армысың, әз Наурыз!», «Қош ... ... ... ... балалардың шығармашылық
құзыреттіліктерінің даму деңгейімен танысса, «Балдырған шоу», «Екі жұлдыз»
т.б музыкалық сайыстарда ... ... ... ... саралауға мүмкіндік
алады[8].
ІІ ТАРАУ МЕКТЕПАЛДЫ ТОП БАЛАЛАРЫН ... ... ... ... топ ... музыкалық шығармалармен таныстырудың тиімді
жолдары
 Қазақ балалар әндерінің қай-қайсысын алсақ та ... ... ... ... ... пен ... адамгершілікке, байсалды
мінез-құлыққа, салихалы ақылдыққа насихаттап отырады. Адам ... ... ... ... ...... бірінші бастамасы – «Бесік жыры»
десек, бұнда қазақ қауымының балаға деген ең ізгі сүйіспеншілігі, тілегі,
халықтың шешендігі мен ... ... ... дінін, рухани мәдениетін білген адам, біртіндеп әлемдік
мәдениетті үйренеді. Ендеше, бұл ... бала ... ... ... ... ... ... отырылатын мақал-мәтел, жұмбақ, аңыз-
әңгімелерімен бала бойына дарытылып, сол ... ... ... ... ... ... танытып, сүйіспеншілікке тәрбиелейді. Демек,
аталған жұмыс баланың шыр етіп дүниеге ... ... ... ... байланысты біртіндеп күрделеніп отырылуы ... ... ... ... беру ... мазмұнды, деректі, ұғынықты келуі
әрбір ән мен күйдің көкейге қонымды, әсерлі болуын қажет етеді.
Музыка бағдарламаға ... ... өз ... ... ... ... ... көмектеседі, өнер қасиеттерін білуге тәрбиелейді,
музыка туралы білімін ... ... ... ... ... қабілеттерін дамытып, көркемдік ... ... ... ... ... күнде педагогика жолында психологтардың ізденісінде музыка
тәрбиешіінің іс-әрекетінде келесі маңызды жақтарды атап ... ... ... – музыкалық шығармаларды басқа өнер түрлерінің шығармаларымен
талдау; әріптестерінің, ... ... ... ... ... ... ... әдебиеттерін зерттеп өз жұмысында қолдану;
2) жобалау – жоспарлау, өнегелі – эстетикалық тәрбие мәселесін ... ... ... ... ... ... шығармашылық дамуын шешетін оқу-тәрбие мақсаттарын бөлуі;
3) конструкциялық – сабақтарды, сыныптан тыс жұмастарды ... ... ... ... ... ... үйлестурі
жолдарын шешу;
4) қатынастық – (коммуникативное) – силастық пен сенімділік негізінде
балалармен қарым-қатынасын ... және ... ... ... ... ... ғана ... ол туралы әңгіме айта ... ... ... ... көзқарасын жеткізу. Балалардың
сезімталдық ... ... үшін ... жылы ... ... ... ... ұйымдастырушылық – оқу-тәрбие мақсаттарын ... ... ... жұмысында үлкен орын алады, өз күш-қуатымен
еліктеу, балаларды әр-түрлі музыкалық іс-әрекеттерге қатыстыру[10].
Тәрбиешінің жоғары ... ... өз ... педагогикалық
процесті нақты өнер мейрамын айналдырады. Сондықтан, тәрбиешінің тұлғасы
музыка ... ... пән ... анықтайды.
Бала күнделікті өмірде музыкамен етене араласады. Мұны салыстырмалы түрде
алғанда үш жүйеге бөлуге болады:
1) ... ... ... тапсырмаларды орындауы (бірігіп күй тыңдауы
және музыкалық шығармаларды талдауы);
2) өз бетінше қатысуы;
3) музыканы кездейсоқ ... ... Әбу ... ... ... идея оны жүзеге асыратындай
әрекет ету қабілетінсіз іске аспайды, музыканы көп тыңдау, жаттығу ... ... ... ... ... ... дыбыстық әсерін мұқият
есептей білу арқылы музыкалық қабілетті дамытуға ... айта ... ... ... жинақтаудың рөлі зор екенін атап көрсетеді»
т.б. өзгерісін ... ... ... Бала ... ... ... ... күй арқылы қоршаған ортаны әсерлене сезінеді.
Бала өз жауабын жолдастарының жауаптары мен салыстыра отырып, пікірінің
дұрыстығына немесе ... көз ... Сол ... оның ... ойы мен ... ... шығарманы талдау әңгімелесу әдісі арқылы жүргізіледі. Көркемдеу
құралын, көркем бейнелердің жасалу жолдарын сабақтың тақырыбы ... ... бір ... ... ... бала ... ... сөздік
қорының молаюына жол ашады. ... үшін ... ... ... ... ... білу ... туындайтындықтан, бұларды
түсіндіріп отыруды тәрбиеші басты мақсат етіп қояды. Бұл ретте балалардың
музыкалық сөздік ... ... жөн. ... бала бұл ... ... аса көп ... бермейтіндіктен, тез ұмытуы мүмкін.
Сөздік дәптер арқылы әр сабақ ... ... ... қоры молайып, талдау
мүмкіндігі кеңейе түседі[11].
Талдау, үйретудің ... ... ... екі ... ... өз ойын ... жеңілдігін тудырады. Мысалы, ән және күй ... ... (нық, ... ... ... мен ... тиісті
айырмашылығы (бірі жеңілдеу, екіншісі ауырлау ... бірі ... ... ... ... арқылы тыңдаушылардың белгілі бір ... ... Бала ... ... ... тыңдай отырып,
талқылауға белсене қатысады. Мектеп балаларына ... ... ... күрделене береді. Мектеп бағдарламасының осылайша құрылуы
балалардың көркемдік ... ... ... жол ... бірге,
олардың өзіндік пікірін айта алатындай деңгейге жеткізеді. Музыкалық
шығармада адам сезіне әсер ... ... көзі ... ... ... ... ... түсінуде басты рөл атқаратындықтан, оның
басталып, аяқталуын анықтай алу дағдысын ... ... жөн. ... ... шығарманы түсінбегендігі десе де болады. Сондықтан
шығарманы тыңдап, талдауда бала ... ... ... ... қоя ... сол арқылы көңіл күйдің (жігерлі, сергек, сабырлы, ойлы, қайғылы)
өзгерістерін ... ... ... ... ... түрде түсіну
сатысына қарай ауысады.
О.Апраксина: «Музыканы балалармен бірге талдау, дұрыс бағытта ... ... ... ... барысында музыка тілінің элементтерін түсіндірумен
шектелмей, ол элементтердің көркем шығармадағы рөлін ... күш ... ... оның ... әр бала ... ... ... сүйеніп
анықтайды. Тәрбиеші балаға шығарманың мазмұнын композитордың ... ... ... ... ... етіп қоюы ... ... бастау керек? Бұл – музыка тыңдауға үйретудің күрделі де
маңызды мәселесінің бірі.
Жалпы қабылдау ... ... ... : ... келген қабылдау
күрделі үрдіс, оған түрлі сезім мүшелері қатысады, нәтижесінде күрделі
шартты ... ... ... ... ... ... ... мәні шындықтың көркем бейнесін музыкалық шығармадан ести алу және оның
мазмұнын көркемдік бірлік ретінде ... ... ... ... білу
қабілеті» — деп атап көрсетті.
Музыкалық ... ... ... ... жағы – ... ойнап
көрсету. Тәрбиеші шығарманы өзі ... ... ... тыңдатады.
Мектепалды даярлық топтарында музыкалық шығарманы тәрбиеші өзі орындап
көрсеткені тиімді. Бұл ... ... ... ... көлемі
шағын болғанымен, орындау үлкен шеберлікті қажет ... Бір ... ... ... ... ... ... Ойнатуға тәрбиешінің
мүмкіндігі жетпеген жағдайда музыкалық ... ... ... ... ... ... ... шығармадан үзінді орындаған ... ... сан ... ... ... ешқандай да орындау
ауыстыра алмайды. Оратория, кантата, опера, симфониядан алынған үзінділерді
үнтаспадан ... ғана ... ... ... Қай ... да,
орындаушы – шығарма мазмұнын жеткізуші[12].
Шығарманы тыңдап болғаннан ... оның ... ... ... ... ... ... жан-жақты ойластырып алу қажет. Бұл
мәселеде тәрбиеші белгілі бір ... ... ... ... ... өзі анықтап алады. Қойылытын сұрақтар жүйесін дайындауда тағы
бір ескеретін мәселе, сабақ ... ... ... ... ... Осы ... ескере отырып, нақты сұрақтар жүйесі дайындалады. Олар
анық, қысқа, нақты, дұрыс ... ... ... ... ... ... ең
бастысын қорытындылай білуге үйретеді.
Тәжірибелік көркем бейнелеу іс-әрекеттері барысында :
— балалардың көркемдік ... ... ... және ... ... ойлау
қабілеттерін дамыту;
— балалардың көркемдік образдар жасау және шығармашылық іс- әрекеттерінде
әдеби шығармалардан, фольклордан әсерлі сюжеттерді немесе тарихи оқиғаларды
көрсете, ... ... ... ... ... жер ... халық
өмірімен, тұрмыс-салтымен мәдени дәстүрлерімен байланысты тақырыптарды
мейлінше оңтайлы пайдалану.
Өнерді эстетикалық мәнде қабылдау ... ... ... ... қабылдауын жүйелі қалыптастыру, шығарма
мазмұнын талдай және бағалай білу ... ... ... ... мен өнер ... ... салыстырмалы талдай
білуге баулу;
— балалардың туған халқының өнердегі көркемдік дәстүрлерін танып ... ... ... нақты мақсат қойылу арқылы баланың ... ... ... ... ... ... өзіндік іс-әрекеттері бағыттаушы
және реттеуші рөл атқарады[13].
Сезімді ... ояту үшін ... ... ... ... Бұл
мақсат:
а) музыкалық шығарманың мазмұнын балалармен бірге талдау;
ә) музыка-дидактикалы ойындар ұйымдастыру;
б) тиімді ... ... ала ... жас ... мен музыкалық даму ерекшелігін ескере
отырып, музыкалық ... ... ... ... ... міндет – музыканы саналы түсінуге баулу. Саналы түсіну ... бір ... ... ... ... ... Сондықтан, бұл міндетті
жүзеге асыру ... нота ... ... мақсаты қойылады.
Нота сауаты:
а) музыканың көркемдік құралдарын (екпін, саз, ... ... ... ... т.б.) ... шығарма мазмұнын жасаудағы ерекшеліктерін
түсіндіру;
ә) әнді нотамен орындау;
б) түрлі көрнекіліктер пайдалану;
в) ... ... ... ... биіктігін көрсету, қолды ырғақпен
шапалақтап ұру) ... ... ... – музыкалық шығарманы өз шама шарқынша орындауға үйрету
барысында орындаушылық дағдыларды меңгеру. ... ... ... ... ... беру мақсаты қойылады. Бұл мақсат:
а) вокальды хор дағдыларын;
ә) аспаптарда орындау дағдысын;
б) ырғақтық би дағдыларын;
в) шығарманы тыңдап, тыңдай алу ... ... ... ... ... көрсетілген үш міндеттерді жүзеге асыру арқылы баланың көркемдік
талғамы қалыптасады, әр түрлі жанрдағы ... ... ... оның ... білуге үйренеді[14].
Бүгінгі таңда музыка мамандарының алдында тұрған ... ... – осы ... ... құдіретін терең түсініп, оны өзінің
рухани азығы етіп адам ... ... ат ... ... ... тәрбиелеу. Баланы музыка тыңдауға, тыңдай отырып оны ... ... ...... ... беру жұмысындағы күрделі міндеттердің
бірі. Өйткені, баланың музыкалық мәдениеттілігін қалыпастырудың алғашқы
шарты ... ... ... ... ... ... ән ... музыка тыңдау, түрлі
вокалдық әдістерді меңгеру кезінде балалардың жас ... көп ... ... тәрбиенің негізін ақын-жыршы, сал-сері, ... ... ... мен ... өнерлі жастар үшін ... ... ... ... ... ... өнер ... ұрпақтан ұрпаққа өзгеріссіз
ауысып, көркемдік тәрбиенің арқауы ретінде қабылдаған. Өнерпаз тұлғалардың
ел алдында өнер ... ... ... талғам қалыптастырып,
балалардың музыкаға деген қызығушылығын оятып отырған.
Кеңес дәуірінен ... ... ... ... беру жұмысы күні бүгінге
дейін айтарлықтай ... ... ... дейінгі ұйымдарда музыкалық
тәрбие беру ісі мынадай екі салада дамып келеді:
1) Мектепке дейінгі ұйымдардағы музыка сабағы;
2) Сабақтан тыс ... ... ... беру ... ... мәдениет сарайларындағы немесе мектеп жанындағы ... ... ... ... ... ... ... анықталады:
1) балаларға әндер үйретіп, оларды дұрыс айта білуге үйрету;
2) музыка әуенін өзінше таңдап, ... ... ... ... ... бастапқы қағидаларын үйретіп, нотамен ән айтуға баулу;
4) ... бір ... ... ... жаттықтыру.
Музыкалық тәрбие жеке бастың сезімдік мәдениетінің, адами қасиетінің,
интеллектісінің қалыптасуына қызмет етеді.
Балаларға музыканы оқытудың тағы да атап ... ... ... ... әлемге деген ынтасын ояту, қызықтыру, балада тұрақты бір рухани
талғам қалыптастыру, әуен-сазынан көркем бейне таба білу ... ірі ... ... көрінеді[15].
Осы жерде, халықтың мәдени дәстүрлері – адамдарды оқыту мен тәрбиелеу
саласындағы тарихи түрде қалыптасқан ... ... ... ... ... ... айта кету ... деп ойлаймын.
Ойымызды қорытындылайтын болсақ, балаларға көркем-эстетикалық тәрбие беру
халықтың ... ... ... ... Ол ... ... зор, ұлттық және әлемдік мәдениет жүйесіне ... ... ... ... ... диалектикалық мәнді
түсінуге ... ... ... қалыптастыру үрдісіне
барынша ықпал етеді.
2.2 Мектепалды топ балаларын ... ... ... ... ақын Абай Құнанбаев «Мәдениетті, ұлтшыл, өнерлі адам тәрбиелеуге өте
үлкен екі күш керек, ол өнер және ... ... ... ... оқу-
біліммен, өнегелі, тәрбиемен өлшенеді. Бала болашақта тұлға ретінде
қалыптасуы бір ... ғана ... ... ... ... ... ... алып жатқан бүлдіршіндердің арасынан болашақ өнерпаздар,
әншілер, жазушылыр, ақындар талай мамандық ... ... ... ... ... аш» демекші солардың бойындағы қасиеттерді ерте ... ... ... ең ... ата-анамен тәрбиеші, ... ... көп ... Осы ... ... үшін баланың жалпы музыкалық қабілетін дамытуда мынадай мақсаттар
жүзеге асырылуы керек:
1. Музыкалық шығармалардың сипатын ... ... ... ... ... ... ... қимылмен т.б. балаларға ... ... ... ... ... ... ... тыңдай білу қабілетін ... ... ... ... музыканың қолданылуы жөн. Балалардың музыкалық фразаларды
тыңдауы, түсінуі, өлеңнің ... ... ... ... ... дыбыстарын тыңдатып тембрінен ажыратуды үйрету.
3. Музыканы тыңдай отырып әнді, ... ... биді көз ... алу: ... шығармада немесе ән айту барысында үркек қоянға,
маршпен жүрген сарбазға, ... ... аюға ... және оны ... ... ішкі жан ... сезіміне тікелей әсерін тигізеді.
Музыканың адамға деген ықпалы кейде үгіттеуден, нұсқаудан да ... ... ... ... әр ... ... ... отыруды -
олардың ішіндегі сан түрлі сезімдерін оятуға, музыкаға ... ... ... ... ... ... балалардың сан түрлі ой
қиялын, ойынан шыққан суреттемелерін барынша демеп қолдап отыру ... ... ... ... арқылы баланың жағымды мінез-құлқынын
тұрақтануына және сабағымның әр бөлімінде ойын болсын, би болсын ... ... ... ... көп ... ... жөн. Себебі
баланың балабақшада шығармашылық тұрғыда қалыптасуы, дамуы бір күндік ... ... ... жасынан, мектеп жасына дейінгі уақытта жылдар ... ... ... жұмыс және осындай жүйелі жұмыстың арқасында ғана
мектеп жасына дейінгі балалардың музыкалық ... ... ... ... ... музыкамен айналысуының маңызы зор. Балалар
халық әндерімен қатар түрлі классикалық музыка және ... ... ... ... ... ... ... қобыз
және т.б.) шығармаларды тыңдап, ішкі дүниесімен қабылдауға тырысады. Олар
музыкалық ... ... ... суреттеуімен қатар, музыкалық
аспаптарды ажырата алады[17]. ... ... ... түрде
белсенділікпен қабылдайды. Балалар музыканы тыңдап, ән ... ... ... ... қол ... ... ... арналған
салтанатты әндерді орындау мен қатар үлкендермен бірге ән айтып, ойын –
сауықтық шараларға, мерекелік Жаңа жыл, 8 – ші ... ... ... күні ... ... ... қатысады. Музыкалық
сауаттылығын көтеруге, музыкалық щығармаларға қызығушылығы арта түседі. Ол
үшін сазды естіп – ... ... ... ... ... дамытып, ойын түрлерімен жоғарғы дауыстық әуендерді пайдаланған
жөн. Қол қимылымен дыбыстық елестетуді байланыстыра білу ... ... ... ... ... ... – шаруашылыққа деген
қызығушылықты арттырып, музыкалық ... ... ... жол ... саз ... ... ата – ... оларды музыкалық
мәдениетке, оның тілін ұғынуға, музыка арқылы тұлғалық ... ... ... музыкағы деген қызығушылығы, талғамы,
балаға деген сенімі, сыйластығы, түсінушілігі, ... ... ... қол ... ... ... ... оның тілін түсіне
білуге, яғни олардың көокемдік талғамымен тәпбиелеуіміз қажет. ... ... ... ... ... ... ... жылдамдық, инамика;
балет, опера, ... ... ... ... ... ... ... тәрбие берудің келесі санатында балаларды түрлі
сипаттағы музыкамен ... ... ... ... қызығу, бір жанр
ішіндегі музыкадан айырмашылықтарынсипаттау мүмкіншілігі ... ... өнер ... ... қатар балалардың орындау дағдыларын дамыту қажет. Дыбысты дұрыс
тани ... ... ... ... ... ... ... түрлі қимылдар жасауды, ұлттық және түрлі
инструменттерді айыра біліп және оларда ... ... топ ... ... ... ... кеңейту үшін музыкалық
ойын түрлерінің атқаратын ролі ерекше. Қарапайым ойындардың өзі ... ... ... ... ... ойын ... Ойын
балалардың бойындағы тапқырлық, ... ... ... ... ... ... – дидактикалық, ойындар –
балалардың музыканы түсініп, қабылдауына көмекші құрал болып ... ... ... ойын ... ... ырғақты сезіну
қабілеттерін арттырады, ... ... мен ... ... ... шығармашылыққа баулиды[12].
«Үш гүл» дидактикалық ойыны
Әуеннің көңіл күйін ажыратып білу ... ... ... ойын.
Ойын көрнекіліктері: картоннан жасалынған үш гүл (гүлдің ортасында
көңілді, көңілсіз және ұйықтап жатқан ... ... ... әуеннің
үш көңіл күйін көрсетіп жатады.
1. Жәй әуен, Көңілсіз әуен, Көңілді ... ... үш ... ... ... үш ... пайдалануға болады.
Таратылатыны: Әр балаға әуеннің көңіл күйін білдірітен бір ... ... ... ... ... ... ... Бір бала шығып
әуеннің көңіл күйіне сай ... алып ... Егер де ... музыкалық
шығарма таныс болса, ол бала шығарманы атын және де ... ... ... ... жастағы балалардың музыкаға қызығушылығын
арттыру үшін тәрбиеші өзінің алдына белгілі мақсат қоюы тиіс. Ал осы ... ... ... ... ... бір ... ... жүзеге асыруды көздейді.
Мектеп жасына дейінгі ересек топ балаларының ... ... ... ең ... міндет ол музыкалық іс-әрекеттер арқылы
баланың сезімін ... ... ... ... сабақ үстіндегі іс-
әрекетінде эмоция өзіндік бағыттаушы және реттеуші рөл атқарады. Ол:
а)музыкалық ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру;
б)тиімді әдіс-тәсілдерді таңдай білу;
в)балалардың жас ерекшеліктері мен ... даму ... ... ...... бір шығарманы саналы түсініп қабылдауға баулу.
Ол үшін мынадай жұмыстар атқарылуы тиіс:
а) ... ... ... ... ... ... ... бояуы,
дыбыс биіктігі т.б.) музыкалық шығарма мазмұнын жасаудағы ... ... ... құралдарды пайдалану;
б) ырғақтық қимылдар жасау (нота биіктігін көрсету, ... ... ... ... ... ... ұлттық аспаптарды қолдану
арқылы меңгертіледі).
Үшінші міндет — музыкалық шығарманы өз шама-шарқынша ... ... ... ... ... Бұл:
а) шығарманы тыңдап, талдай білу дағдысын қалыптастыру;
ә) күйлерден шағын ... ... ... ... ... үйрету;
б) домбыра үйретуді нотасыз және сандық жүйе бойынша меңгерту.
Мектепалды ... топ ... жас ... - ... дамуымен,
жаңа әлеуметтік жағдайлардың, құрдастарымен ... ... ... ... ... «балалар қоғамының» құрылуымен, басқа
адамдарға қатысты өзіндік ішкі ... өз ... және өз ... аңғарудың арта түсуімен, үлкендердің ішкі дүниесіне, олардың іс–
әрекеттері мен өзара қарым–қатынастарына ерекше қызығуымен сипатталады.
Қазіргі ... ...... ... ... музыкалық тәрбие
жұмысын ұйымдастырудың негізгі формасы, музыка сабағында балалар педагогика
ғылымының оған қойылатын соңғы ... ... ... ... хормен ән айту, музыка тыңдау, музыкалық ырғақтық қимылдар,
балалар аспабында ойнау, ... ... ... ... ...... тәрбие беру құралдарының бірі. Өнердің басқа түрлері
сияқты ол да өмірдегі әсемдікті, табиғат сұлулығын ... және ... ... ... ... ... ... жастайынан
өнерге баулып, музыка әлемімен таныстыру, оны сезіндіріп ән ... ... ... ... асыл ... дәстүрлі ән-күйлерін
бойларына сіңіре білу, олардың эстетикалық талғамын жан-жақты ...... ... өте ... мәселеге айналып отыр.
ҚОРЫТЫНДЫ
Жалпы білім беретін қазіргі ұйымдардың ... ... ... ... ... шығармадағы қазақ музыкалық тілі негізінде ... ... ... біліктілік және дағдыны тұтас қалыптастыруы
керек. Егер ... ... ... ... талғаным, үғымды
меңгерген жағдайда интонациялық «генофонд» пен ... ... ... ғана ... ... негізін меңгеру өзінің
эстетикалық, білімдік жэне тәрбиелік рөлін атқаруға ... ... ... ... ... жаңаша көзқарастың басты мақсаты ... ... ... ... ... ... ... мәдениетінің негіздерін ұштастыру.
Музыка – рухани мәдениеттің биік шыңы. Музыка ... ... ... ... рух ... ... сергітіп, шабытын шыңдайды. Музыканы қабылдауға
үйрету - ... ... ... ... ... табылады.
Музыкалық шығарманы балаларға ұсыну алдындағы музыка ... ... ... ... ... сипаттауы және оның әдеби шығармаларды
пайдалануы шын ... сол ... ... ... ... ... алғашқы түсінік-танымының алғышарты ... аса ... ... ... өзі баланың тыңдау, есте сақтау, қиялдау, өз ... ... ... адамгершілік-эстетикалық сапаға ұмтылу сияқты
шығармашылық ... ... ... ... ... ... ... отыра, музыка туралы ... ... ... ойлар мен жүйелі ұғымдар жүйесі пайда болып, ерекше рухани
сезімге бөленеді. Ендігі ... оның ... ... ... ... ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:
1. Қазақстан Республикасының білім беруді дамытудың 2011-2020 жылдарға
арналған мемлекеттік ... ... ... 2010 ... 7 ... № 1118 Жарлығымен
бекітілген.
2. ... ... о ... и ... /Пер. с ... АН Республики
Казахстан. Институт философии. Отв. ред. Бурибаев М.С.- ... - 1993-456 ... ... ... ... ... /Пер. с ... М.:
Наука, 1980.
4. «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы
«Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, ... ... ... ... ... ... ... Ltd.”
6. 1 Райымбергенов А., Райымбергенова С., Байбосынова Ұ. ... ... ... орта мектебінің музыка пәніне арналған «Мұрагер»
бағдарламасы. ­ Алматы., 2003. – Б.3-5
7. Әбдікәрімұлы Ә. «Музыка ... ... ­ ... 1993. – ... -150
8. Қоңыратбаев Ә., Қоңыратбаев Т. Көне мәдениет жазбалары. ­ Алматы,
1991. – Б.18 –64
9. Агажанов Б. ... ... ­ М., 1973. ­ Б. ... ... Б. ... Г. ... ­ М., 1983. – Б.12 – 46
11. Дүйсембінова Қ. Музыкалық білім беру педагогикасы. ­ Талдықорған,
2006. – 164 ... ... Н. Т., ... Ж., ... А. Мәдениеттану. ­ Алматы,
2005. – 64 б.
13. Дукенбай Н. С. Музыка тәрбиесі ... және оның ...... - 2003. – Б.3 ... ... Р.Р., ... А.А., ... З.Р. Музыкальное
образование в Казахстане. ­ Алматы, 2006. – 46 б.
15. Рубец И. Бір ... ... ­ М., 1966. – 122 ... ... Б.М. ... ... ... труды.
М.:Педагогика,1985.
17. Э.Б.Абдуллин. Теория музыкального образования//М.Академия 2004 г.
18. ... ... в ... музыкального образования// М.1986
г.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Өнімдер өндірісі298 бет
12 жылдық білім беру жүйесінде мектепалды даярлау114 бет
17 ғасырдың музыкалық мәдениеті19 бет
200 орынға арналған залы бар және 100 оқушыға арналған музыкалық мектебі бар словяндық ұлттық мәдени орталығы41 бет
«Таныстыру бюросы» мәліметтер қорын өңдеу15 бет
Абай Құнанбаевтың музыкалық мұралары арқылы студенттерге эстетикалық тәрбие беру13 бет
Абай Құнанбаевтың музыкалық мұралары арқылы студенттерге эстетикалық тәрбие беру туралы51 бет
Байланыстырып сөйлеуге үйрету арқылы қазақ тілін оқытудың әдістемесі (мектепалды даярлық топтары)91 бет
Балабақша балаларының ауытқуын коррекциялауды дамыту әдіс-тәсілдері36 бет
Балабақшадағы аралас топ балаларын ұлттық ойын арқылы адамгершілікке тәрбиелеу80 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь