Ірі қара бруцеллезі

I. Кіріспе
II. Өлексені патологоанатомиялық сою кезінде жасалатын хаттама
III. Анықталған ауруды талдау
1. Аурудың қысқаша анықтамасы
2. Этиологиясы
3. Аурудың жұғу жолдары:
4. Патогенезі.
5. Ауру белгілері.
6. Емдеу.
7. Балау.
8. Ажыратып балау.
IV. Қортынды.
V. Әдебиеттер тізімі.
VI. Қосымша.
Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауында елбасымыз ауыл шаруашылығындағы мәселелерді де елеусіз қалдырмады. Өз сөзінде «Мен 20 жылдан артық күш-жігерім мен халқыма қалтықсыз еңбек етіп келемін. Осы жылдары мәртебемізді көтеріп, мерейімізді асырған барша жетістіктеріміз – біздің ортақ табысымыз. Аграрлық секторда етті мал шаруашылығын дамыту жөнінде бұрын соңды болып көрмеген жоба жүзеге асырылады. 2016 жылдың өзіңде ет экспорты 60 мың тоннаға жетеді, мұның құны 4 миллион тонна бидай экспортына тең. Мемлекет бұл мақсатта 130 миллиард теңгелік несие ресурстарын бөледі. Бұл ауылдық жерлерде 20 мыңнан астам жұмыс орындарын ашуға мүмкіндік береді, жүз мыңнан астам ауыл тұрғындарының кіріс көзіне айналды. Мұның өзі малдың барлық түрінің асыл түліктері мен тұқымдарының бас санының көбейтуге мүмкіндік береді»,- деп аяқтады.
Сол себепті малдардың қауіпті ауруларға шалдығуының шаруашылықтарға тигізетін зияны өте көп. Міне осы тұрғыдан қарағанда алдынғы кезде елімізге жетіспеушілік тудыратын мал өнімін көтеру, бұл ет және ет өнімдері мен мал өнімдері. Қатерлі ауруға тек бір - екі бас мал ғана емес, көптеп малдардың топ - тобымен ауруы; ауыр жағдайда көмек көрсетіліп үлгермегенде ауру малдың кенеттен өлім жітімге ұшырауы; аман алып қалған малдардың өнімінің азаюы; жұмыс малдарының жұмысқа жарамсыздығы; жедел көмекке; емдеп жазуға жұмсалатын қаражат шығындары; адам күші, оларға төленетін жалақы. Міне осы сияқты тағы басқа да шығындар шаруашылықтардың, ветеринария қызметкерлері мен жеке қожалықтардың, сондай - ақ ветеринариялық зертханалардың экономикалық жағдайына елеулі әсерін тигізері сөзсіз.
Ұлан байтақ Қазақстан республикасының жерінде бытыраңқы орналасқан көптеген мал шаруашылықтарында малдардың ішінде әр түрлі қауіпті аурулар жиі кездесетін жағдай. Өзімізге белгілі ветеринарияның ауыл шаруашылығындағы рөлі – жануарларды әр түрлі қауіпті аурулардан сақтап,
1. Сайдулдин Т. Індетану және жануарлардың жұқпалы аурулары. Алматы-2009 ж.
2. Студенцов К.П. Бурцеллез животных. Алма-Ата 1975 ж.
3. Триленко П.А. Бурцеллез сельскохозяйственных животных. Колось-1976 г.
4. «Технология пищевых производств. Ветеринарно – санитарная экспертиза сырья животного и растительного происхождения», Б.С.Сенченко, Ростов-на-Дону Издательский центр «МарТ» 2001г.,
5. Профилактика и лабораторная диагностика бруцеллеза людей ГГСВ РФ: Методические указания от 30.01.2003 N МУ 3.1.7.1189-03
6. Санитарные правила "Условия транспортировки и хранения медицинских иммунобиологических препаратов. СП 3.3.2.028-95". 7. "Бруцеллез. СП 3.1.085-96, ВП 13.3.1302-96", сборник санитарных и ветеринарных правил "Профилактика и борьба с заразными болезнями, общими для человека и животных".
7. "Бруцеллез. Методические рекомендации по диагностике, лечению и реабилитации больных", 1987. Приложение ДИФФЕРЕНЦИАЛЬНЫЕ СВОЙСТВА ВИДОВ И БИОВАРОВ РОДА BRUCELLA
8. Журина Е.В. Препараты интерферона в комплексном лечении больных бруцеллезом - Автореф. дис. канд. наук. - Алматы, 1993. - 21 с.
9. Инфекционный процесс: клинические и патофизиологические аспекты. - С-Пб. - 1999. - 255 с.
10. Курманова К.Б. Совершенствование методов лечения бруцеллеза: Дис… докт. мед. наук - 1990.
        
        КУРСТЫҚ ЖҰМЫСТЫҢ ЖОСПАРЫ:
* Кіріспе
* Өлексені патологоанатомиялық сою кезінде жасалатын хаттама
* Анықталған ауруды талдау
* Аурудың қысқаша ...
* ... ... жұғу жолдары:
* Патогенезі.
* Ауру белгілері.
* Емдеу.
* Балау.
* Ажыратып балау.
* Қортынды.
* Әдебиеттер тізімі.
* Қосымша.
Кіріспе.
Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың ... ... ... ... ауыл ... ... де елеусіз қалдырмады. Өз сөзінде ,- деп аяқтады.
Сол себепті малдардың қауіпті ауруларға ... ... ... ... өте көп. Міне осы тұрғыдан қарағанда алдынғы кезде елімізге жетіспеушілік тудыратын мал өнімін көтеру, бұл ет және ет ... мен мал ... ... ... тек бір - екі бас мал ғана ... көптеп малдардың топ - тобымен ауруы; ауыр жағдайда көмек көрсетіліп үлгермегенде ауру малдың кенеттен өлім ... ... аман алып ... малдардың өнімінің азаюы; жұмыс малдарының жұмысқа жарамсыздығы; жедел көмекке; емдеп жазуға ... ... ... адам ... оларға төленетін жалақы. Міне осы сияқты тағы басқа да шығындар шаруашылықтардың, ветеринария ... мен жеке ... ... - ақ ветеринариялық зертханалардың экономикалық жағдайына елеулі әсерін тигізері сөзсіз.
Ұлан байтақ Қазақстан республикасының жерінде бытыраңқы орналасқан ... мал ... ... ішінде әр түрлі қауіпті аурулар жиі кездесетін жағдай. Өзімізге ... ... ауыл ... рөлі - жануарларды әр түрлі қауіпті аурулардан ... ... ... жағдайда, емдеу, алдын алу шараларын жүргізу арқылы адамға және жануарларға ортақ аурулардың тарап кетпеуін қадағалау.
Соның ішінде ветеринариялық - ... ... - ... ... (ет, сүт, ... ... бал т.б) және шикізаттар (тері,сүйек, ішек қарындар), сондай-ақ кейбір өсімдік өнімдерінің санитариялық - ... ... ... ... ... ... - санитариялық сараптаудың негізгі мақсаты - адамдарға қауіпті тағам ... ... көзі ... ... ... ... жұқпалы, инвазиялық аурулардың таралуына жол бермеу.
Сонымен қатар, ауыл шаруашылық малдарының ... ... ... ... ... ... ... мен паразиттер малдың өсім төлдерін, тіпті адамдарды да өнімдері арқылы (сүт, ет, май, ірімшік, айран) ауруға шалдықтыруы ... Кей ... ... ... келетін шығындар, еліміздің экономикалық шығындарынан да асып түседі.
Ауру ... ... ... ... ... ауру малдың резистенттілік қабілеті әлсірейді де, олардың індетті, тоғышарлық, көбінесе ... емес ... ... тұру ... ... ... ондай малдарда бір аурудан басқа аурулармен қабаттасып асқынған түрлері жиі кездеседі. Көп ... мал ... ... ... ... ... ... терең білмегендіктен дұрыс диагноз қоя алмай қалуы жиі кездеседі.
ІІ. Өлексені патологоанатомиялық сою ... ... ...... иесі: ЖШС
Сойылды: 17.03.2014. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Клиникалық белгілері: Сиырдың дене температурасы 40°С-қа жетті. Жалпы қоңдылығы ... ... ... ... тәбеті төмен, әлсіз. Ауру басталғаннан кейін 10 күннен соң жануар өлді. Өлім ... ж ... 17:30 да ... ...
1.Өлексе: Ірі қара. Жынысы: ұрғашы. Тұқымы: симментал. Жасы: 3 жас. Түсі: қызыл. Ерекше белгілері: Буаз (іш тастағын). ... ... ... белгілері: Өлексе температурасы қоршаған орта температурасынан төмен. Өлексе сірескен (буындары күш көмегімен ғана бүгіледі). Өлексе жатқан жағында жүнінің ... ... көк ... ... дақтар көрінді. Алдыңғы аяқ буындары ісініп кеткен. Қынап қызарып, сыртқа шығып кеткен. Өлексе қампиып кеткен, шіріген иісі бар.
2. Көз қыры ... ... ... тұманданған, көздің айналасы ылғалды.
3. Тісі, қызыл иек, ... тіл ...
4. ... ... серозды-іріңді, серозды-кілегейлі ақпа байқалады. Құлақтары өзгеріссіз.
5. Жыныс мүшелері: Іш тасталған. Қынаптың кілегей қабығы қызарып, қалыңдаған, ... ... ... зат ... Жатыр ұлғайған, жұмсарған, кілегей қабығы қалыңдаған, іріңді-катаралді қабыну жағдайында. Қабырғасында ... ... ... ... ... ... ... арасында фибрин араласқан сұрғылт сұйықтық жиналған. Ұлғайған карункулдар ... және ... ... ... ... ... ... нүкте қанталаулар көрініп тұр, бетіне сарғыштау-қоңырқай зат шөккен. ... ...
6. ... ... әр жерінде қылы түскен. Сол жақ мүйізі сынған, тұяқтары өзгеріссіз.
7. Терісі және тері асты ... ... ... Тері астында тығыз түйіндер пайда болған.
8. Желіні: тығыз консистенциялы. (1/4) бөлігі зақымданған. Кесілген жердің түсі сары-қызыл ... Сүт ... ... ... ... ... жиналған. Қантамырларында қан іркілген. Желін терісі қызарған. Безді ұлпасында майда, ... ... ... ...
9. ... ... қошқыл қызыл түсті.
10. Сүйектер мен буындары: Сүйектері өзгеріссіз. Буындар жуандаған. Буын қабы сарысулы-фибринді жалқаққа толған.
11. Құрсақ қуысы: 50 мл ... ... ... ... ...
12. ... көк ет ... 13 қабырға деңгейінде.
13. Құрсақ қуысының ішіндегі органдар анатомиялық дұрыс орналасқан.
14. Құрсақ көк шандыры, шырбысы: ошақты кызарулар мен ... ... ... ... ... олардың бетіне фибрин шөккен.
15. Өңеш және жұтқыншақ: өңеште көзге көрінерліктей ... жоқ. ... ... ... ... реңі бар ... ...
Мес қарын - кілегейлі және серозды қабаты жағынан сұрғылт-күлгін түсті. Іші жынға ... ... ... ... қанталаулар айқын көрініп тұр.
Кітапша қарын- кілегейлі және серозды қабаты жағынан сұрғылт-күлгін түсті. Ішінде жем қалдығы бар.
Тақия қарын- ... және ... ... жағынан сұрғылт-күлгін түсті. Ішінде жем қалдығы бар.
Ұлтабар- ... ... ... ... Нүкетелі қанталаулар табылды. Сұйық және жартылай сұйық азықтық ... ... ... ... екі елі ішек: кілегей қабығы қалыңдаған, қызарған. Нүкетелі қанталаулар табылды. Пейер ... мен ... ... ... ... ... ... ішек: Ішкі бетіе қызғыт түсті, қалыңдаған. Нүктелі қанталаулар табылды.
Мықын ішек: кілегейлі қабығы қызарған, ... ... ... қабаты зақымдалған, нүктелі қан құйылулар кездеседі.
Жуан ішек: кілегей қабық қызарған, қалыңдаған. Іші нәжіске ... ... ... ... ... сұр. Кілегей қабықта ұсақ қанталаулар көрінеді.
18. ... ... ... ... ... есебінен көлемі ұлғайған, қошқыл түсті. Бауырды тіліп ашып қарағанда паренхимасында майлануға ұқсас түзілістер табылды. Тығыз консистенциялы., ұсақ сарғыш-қызыл түсті ... ... бар. Өт ... ... сәл қалындаған, қызғылт тартқан. Оны қысқанда өт ішек саңылауынан бөгелусіз ағады. Кескенде қан ағады, шеттері бірікпейді.
19. Бүйрек: Вена қан ... ... ... ... Көлемі ұлғайған. Фиброзды қабығы ұлпадан қиын ажыратылады. Қыртысты ... ... ... ... ... көрінеді. Ондай дақтар бүйректің сыртқы қабатында да байқалады. (). Бүйрек шумақтары қабынған. Бүйрек ... қан ... ... экссудат жиналған.
20. Қуық: мөлдір несепке толған. Қабырғасында нүктелі және жолақты қанталаулар ... ... ... 20-25 ... ... ... анықталды.
22. Сір қабық: тегіс, жылтыр, көк реңі бар қызыл түсті, нүктелі қанталаулармен ... ... ... ... ... мен кеңірдек: кілегей қабығында нүктелі қанқұйылулар білінеді.
24. Өкпе: Ұсақ зақымданған аймақтар табылды. ... ... ... Өкпе ... ... ... ... мөлдір емес, көпіршігі жоқ сұйықтық шықты. Зақымданған аймақтардың айналасынан қою көк ... және ашық ... ... ... ...
25. ... ... 20-25 мл.қошқыл-қызыл түсті сұйықтық анықталды. (транссудат), Қызарған, нүктелі қанқұйылулар білінеді.
26. Жүрек: жүрек жұмыр формалы, ішінде ... кою ... ... қан бар. Оң ... ... сол ... қабырғасына қатынасы 2:4, Эндокард тамырлары қанмен толған. Эндокардта нүктелі қанқұйылулар білінеді. Эндокардта, ... ... ... ... ... сұрғыт түсті, сүйелге ұқсас түзілстер табылды. Олар тығыз консистенциялы, сұрғылт сұйықтыққа толы.
Миокард қалыңдаған, ашық ... ... ... ... ... ... ... Инфильтрат жиналған. Нүктелі қанқұйылулар табылды.
Жүрек қақпақшаларының үстінде де бұндай өзгерістер табылды.
Жүрек қақпақшалары сұрғылт ... ... ... жуандаған. Бетінде тромботикалық жалқақ жиналған.
27. Талақ ... ... ... ... 3-4 есе ... қызыл-қоңыр түсті, қан іркілген. Талақ капсуласының астында туберкулез төмпешіктеріне ұқсас тарыдай түйіндер кездеседі. Талақтың орта тұсында ақ-сұр түсті, ... ... ұсақ ... ... консистенциясы тығыз. Шеттері жүмырланған, қолмен ұстағанда жұмсақ. Саусақтарды қаттырақ басқанда пульпасының ... ... ... ... бірігеді.
28. Эндокринді бездер: Қалқанша және қалқанша маңы безі: ашық қоңыр түсті, бөліктерге бөлінген.
29. ... ... ... қан ... ... ... көлемі ұлғайған, сұр-қызғылт түсті, болбыр. Лимфа түйіндері домбықан, ... ... ... ... ... қан тамырлары қанмен кернелген, көкшіл түске боялған. Жақ асты, шап лифа ... ... ... ұлғайған, тығыз, түсі қошқыл қызыл, кескенде суреті анық емес, шеттері бірікпейді.
Іш ... ... сою: ... және кілегейлі қабықта көптеген нүктелі-жолақты қанталаулар; тері асты қабатында, әсіресе, кіндік тұсында, серозды немесе ... ... ... ... мен ... ... ... іріңді-катаральды пневнония; бауырдағы некроз ошақтарын; ұлтабардағы лайлы сұйықтықты көруге болады.
Патологиялық-анатомиялық диагноз.
* Буаздықтың ІІ-кезеңінде іш тастау
* Лобулярды ... ... ... ... ... Жіті ... ... Іріңді-некрозды эндометрит
* Фибринозды бурсит
* Жіті серозды лимфаденит
* Продуктивті миокардит
* ұлғайған (септикалық) талақ
* бүйректегі веналық гиперемия және ... - ... ... ... жіті ... ... және гепатоз
ГИСТОЛОГИЯЛЫҚ ЗЕРТТЕУ:
Жатыр: карункулдар крипталарының қабырғасы қалындаған, гиалинозға ұшыраған.
Желін: интерстицийлік қабынған, плазмоциттер, бірен-саран нейтрофильдер, мен ... ... ... ... ... ... ... альвеолаларының эпителиоциттері белокты, майлану дистрофиясына ұшыраған.
Бауыр: купферлік торшалар көбейген, гистиоциттер мен ... ... ... ... болған.
Лимфа түйіндері: гиперплазия, фолликулалардың реактивтік орталығының ... ... ... ... ... ... қантамырлардың қабырғасында мукоидтық дистрофия, ол фибриноидтық дистрофияға ауысып, аяғы фибриноидты некрозбен аяқталған. ... ... ... ... ... ... құраллған. Плазматикалық торшаларда доғал немесе сопақ формалы, базофильді цитоплазмалы және ... тура ... ... ... ... ... орналасқан.
БАКТЕРИОЛОГИЯЛЫҚ ЗЕРТТЕУ:
Ауру малдан алынған патологиялық материал (шу, жатыр, бауыр, талақ, лимфа түйіндері) лабораториялық жағдайда ... ... ... ... Грам, Козловский әдістерімен боялып, микроскоппен қаралды. Микроскопия барысында грам ... ұсақ ... ... бар, спора түзбейтін, жгутиктері жоқ таяқшалар көрдік. Микробтың таза өсіндісі арнайы қоректік орталарында ... Таза ... ... ... теңіз шошқасына биологиялық сынама қойылды. Сондай-ақ нақты диагноз қою үшін ауру малдан алынған қансарысуымен серологиялық реакция қойылады. Агглютинация реакциясы (АР) мен роз ... ... (РБС) ... оң ...
ҚОРТЫНДЫ:
Өлексені сою барысында көрген патологоанатомиялық өзгерістерді, гистологиялық және бактериологиялық зерттеу нәтижелерін ескере келе, ЖШС ... ... ... 3 ... ... бруцеллез деген қортынды диагноз қойылды. Аллергиялық зерттеу барысында бұл шаруашылықтың 48 бас ірі ... дәл осы ... ... ... ... сойған: ... ... ... ... ... ... ... Т.Б
ІІ. Анықталған ауруды талдау
1.Аурудың қысқаша анықтамасы
Бруцеллез -- Brucella микробтары тудыратын, әдетте ұзаққа созылатын ... ... ... жағдайда онымен ешкі, қой, ірі қара, шошқа, ит, жылқы, түйе, бұғы, ақ бөкен, егеуқұйрық, теңіз шошқасы, қоян тышқан, тауық ауырады. ... ол ... ... қатерлі сырқаты. Мұнымен адам көбінесе оларды күтіп баққанда жұғудан ауырады.
Лаборатория жағдайында оны тасбақа, көлбақа, кесіртке, кене сияқты ... ... ... ... мал ... ... зиян ұшан-теңіз: буаз сиырлар жаппай іш тастайды, жыныс ... ... ... ... дейін қысыр қалады, аурудан арылу үшін күрделі де көлемді шаралар ... ... көп ... ... тура ...
Бұл аурудан арылудын, үлкен әлеуметтік мәні бар. Оның негізгі мақсаттары -- ... ... ... ... ... ... ... зиянның есебін қайтару, мал дәрігерлік сақтық шараларды іске асырып, адамды бруцеллезден аман сақтау. Бұл максаттар әрине, медицина мамандарымен, шаруашылық ... ... ... ... атқарған жағдайда ғана орындалмақ [1].
Бруцеллез тектес ауру ірі қара арасында да белгілі болған, XIX ғасырдың басында сиырға іш тастататын жұкпалы ауру ... ... ... ... ... ауру ... шуын дені сау буаз ... қынабына енгізіп іш тастату арқылы ғалымдар (Франк, 1876; Леннерт, 1878; Брауер, 1880) расқа шығарған. Бұдан сәл кейін, 1897 жылы Банг пен ... іш ... ... ... ... ... белгілі бір қорекке сеуіп, таза ... ... ... ... ... ... ... Микроб ғалымның өз есімімен, яғни Бациллус абортус Банг деп аталған.
Жұқпалы іш тастау шошқа арасында да көп кездескен ... 1914, Гуд пен ... Оның ... ... ... ... қарамастан, Банг микробына ұқсас. Сондыктан ол бациллус абортус суис (Траум) деп аталған.
Көпке дейін бұл үш ... ... ... ... ауру ... дербес микробтар деп есептеліп келген.
Кейін Брюс пен Банг ашқан микробтардың дене құрылысы, қоректе өсу қасиеті және ауру ... ... ... өзара ұқсас екені дәлелденген. 1920 жылы мұны Мейер мен ... ... сол ... ... ... Бруцелла деп, ал олар тудыратын ауруды бруцеллез деп атаған. 1929 жылы Хеддльсон бруцеллез ... ... ... Br. ... ... иесі -- ... қой. Микроб адам денесіне енсе ауру қатал (стационарлык) ... ... Br. abortus -- . ... иесі -- ірі ... ... ... ... зақымдайды (ревматизм ретінде), ауру жеңіл (амбулаторлық) түрде өтеді.
* Br. suis негізгі иесі -- ... адам ... ... ... ... ... микробтардың арасындағы айырмашылықтары арнайы нұсқауда көрсетілген.
1953 жылы Симоне пен Уоял, сондай-ақ Бадл мен Бойес бруцелланың тағы бір ... ... оны Br. ovis деп, ... ... атады. Мұның негізгі иесі -- қошқар. Осы төрт түрлі микробтың төртеуі де ірі қараны ... ... ... ... Br. nootoma (негізгі иесі -- ... ... деп ... және Br. canis ... иесі -- ит) түрлері табылды.
Жеке ... ... екі ... ... екеуі де қатар кездесе береді. Бұл біріншіден, шын мәнінде малдың екі түрлі ауруға шалдыққанына дәлел болса, екіншіден ... мал ... ... ... ... ұшырап, дербес екі түрге айналатынын көрсетеді. Тіпті .көптеген ғалымдардың ... ... ... арғы тегі бір, яғни Br. abortus ... Әр ... деңесінде сан-алуан түрлі қолайлы, не қолайсыз жағдайларға тап болып, микроб алуаңдаған биологиялық өзгерістерге ұшыраған, мұның салдарынан ол ... ... ... ... Бруцелла түрлерінің тұрақты болмай, ұдайы құбылып отыруы осы айтылғандарға жанама дәлел ... ... -- ... жүзіне кең тараған ауру. Оған Россияда тұңғыш ... ... И. Л. ... (1901 ж) еді. ... губерниясында зерттелген 97 бас сиыр жұқпалы ауру салдарынан іш ... ... бұл ... ... ... ... ауысқан. Сәл кейін бруцеллез Москва губерниясында табылған. Н. Н. Степанов деректері ... ... Орта ... ... белгілі болған. Қазақстанда ол бұрын адамда және деп аталатын (И. К. Карақұлов, 1947).
Алайда біздің елімізде ... ... ... ... тек ... ... орнағаннан кейін ғана колға алынды. 1920 -- 1930 жылдары Закавказье мен Өзбекстанда, Тәжікстан мен Туркменстанда, Қазақстан мен Қырғызстанда осы ... кең ... ... ... (П. Ф. Здродовский, А. Н. Крюков, В. А. Смир - нов, т. ... ... ... ... ... ... сиыр арасыңда кең тараған. Мәселен, 1931 жылы көптеген ірі қарасы бар 22 ... ... ... (С. К- ... ... аурудың төңірегіндегі ғылыми жұмыстарды үдету мақсатымен 1932 жылы арнайы медициналық бөлім, ал 1937 жылы Казақтың мал дәрігерлік ... ... ... дербес лаборатория ашылды. 1938 жы - лы бруцеллезге арналған тұңғыш жинақ жарық көрді. Кейін осы ауру жөніндегі теориялық және ... ... ... оны ... ... одан ... және ... тараптарында жаңа ұсыныстар жасалды (М. И. Иванов, К. П. ... К. С. ... И. К. ... П. А. ... Ф. И. Усманова, т. б.). Бұл ұсыныстарды жүзеге асыру нәтижесінде қазіргі кезде республикамыздағы //мемлекетімізде көптеген шаруашылықтар бруцеллезден арылып отыр.
* ... ... -- ұсақ (0,3 -- 0,5x0,5 -- 1,5 ... [ бактериялар. Брюс оны микрококкус деп бекер ... ... ... ... құрмайды, барлық анилин бояуларымен боялады, бірақ Грам әдісімен боялмайды.
Арнайы Козловский ұсынған әдіс. Төсеніш шыны бетіндегі жұғындыны бір сәт жалынға ... ... да, ... 2 % сафронин тамызып, көпіршіген газ шыққанша жалынға ... ... ... кейін сумен шайып жібереді де, 0,5 -- 2,0 минут бойы 0,75 -- 1,0% ... ... ... Бруцеллалар -- қызыл, ал басқа микробтар жасыл болып көрінеді. Бірақ шамамен 40 минут өткен соң бруцеллаларға сіңген ... ... ... ... жояды. Сондықтан препаратты уақыт өткізбей жедел зерттеу керек.
Бруцеллалар түрлі жасанды ... ... ... бірі ... ... Оның ... ... аралас агар, 1% пептон, 0,5% хлорлы натрий тұзы, 1 % глюкоза және 2,3 % ... ... К. Н. ... (1944) ... ... ... де ... өседі.
Лабораторияға әкелінген материалдардағы бруцеллалар алғашқы рет өсірілетін болса, қорекке көмір қышқылды газ қосу керек. Ол үшін ішіне микроб себіндісін ... соң, ... ... 2 мл ... ... ... тостағанын немесе спиртке малынған мақта қояды да, сол спиртті тұтандырысымен эксикатордың қақпағын тез жаба қояды.
Бруцеллалардың алғашқы ұрпағы қоректе баяу ... ... ... 5-10 ... ... ғана көріне бастайды. Бірақ лабораториялық штаммдар тез (24 -- 48 сағат) өседі. Агар бетіндегі бруцелла шоғырының үсті ... ... түзу ... ... ... ... сорпа алынса, микроб шоғыры біркелкі лайсаң тартады да, оның бетінде кіші-гірім шөгінді пайда болады. Бруцел - ла ... ... ... ... шығармайды, оның себіндісінде аммиак көп болады да, қоректің қышқылдығы төмендеп кетеді. Мұнда күкіртті ... ... ... ... ... ұзақ ... өздерінің тіршілікқе деген қабілетін жоймайды.
Бруцеллалар 3% лизол, 2% күйдіргіш натрий, 1% формалин, 0,1% алмас, 2 -- 3% ... ... ... ... заттарда тез өледі.
Микробтар сырттағы табиғи жағдайда, мал денесіндегідей, өзіні культуралық және ... ... ... ... ... ... тіршілік етуіне қолайсыз болса, микробтар уытынан айрылып, ауру тудыра алмауы мүмкін.
* Аурудың жұғу ... ауру сиыр іш ... ... ... ... ... қағанақка, шарана суына, қысқасы, шуға ілесіп көп ... ... ... Бұл ... ... ... ... бұрынғы қысыр кездегі қалпына келгенше, яғни 15 -- 30 күн бойы ... Сүт пен ... ... ауру ... өте ұзақ ... сыртқа шығып отырады. Осылай шыққан микробтар жемшөпке, суға түссе, бұларды жеген, ішкен сау мал ... ... ... ... бір ... екінші малға өтіп (пассаж) уыттылығын күшейтеді. Бұқа денесінен ауру қоздырғышы оның ұрығы ... ... сау мал ... ... ... ... кілегейлі кабықтары арқылы, сондай-ақ жыныс мүшелері, жарақаттанған тері арқылы енеді. Ауру, әсіресе ірі қара тар ... ... ... ... яғни ... күні тез ... Ал ... күні мал жайылымда бытырап жүрген кезде бруцеллезге шалдығу күрт азаяды.
Бруцеллез жоқ табынға ауру әдетте сырттан әкелінген мал арқылы тарайды. ... ... ауру ... ... ... ... тіпті РА және РСК арқылы тексеруден де теріс нәтиже шығады. Бірақ ... мал іш ... РА және РСК ... ... ... яғни ... ... шалдыққаны айқындалады.
Бруцеллез мұнымен қатар сау малға бруцелла микробтарымен былғанған жайылым шөбі арқылы, тікелей ауру ... ... ... ауру ... сүті ... лас ... мал күтіміндегі адамдар арқылы, сиыр фермасында мал дәрігерлік ережелерді мұқият сактамау салдарынан т. б. жағдайларда жұғады.
* Патогенезі.
Бруцеллалар мал ... ... лим - фа ... ... маңайдағы сөл бездеріне барып тоқтайды. Бұл арада микробтардың өсіп-өнуіне қолайсыз ... ... ... малдың тойтарыс күші басым ... ... ... ... олар сол ... ... жойылып кетеді. Ал тіршілік етуіне, керісінше, қолайлы жағдай ... ... ... ... де, қан мен сөл ... ... бүкіл денеге (талаққа, бауырға, бездерге т. б.) жайылады (генерализация). 3 -- 4 апта ... соң сырт ... ... да ауру ... ... ... Бұдан әрі бруцел - лалар кейбір сөл бездері мен ... ... де, ... ... ... ... ... 4-5 жыл бойы бактериялар табылып отырады. Бруцеллалар, әсіресе буаз ... ... ... ... оны ... ... Осының салдарынан жатырдың кілегейлі қабығы мен хорионның табиғи байланысы бұзылады да, құрсақтағы төл ... ... ... ... ... сиыр іш тастайды. Ал уақыты жетіп, сиыр бұзаулай қалса, көпке дейін оның шуы ... ... ... ... ... ... өзгеріске ұшырап, оны дәнекер тоқыма басады. Мұның салдарынан жатыр тастай болып қатаяды. Сондықтан жатырға ұрық тоқтамай ағып кетеді. ... сиыр ... ... ... ... ... келеді.
Буаз кезінде бруцеллезге ұшыраса сиыр іш тастай - ды немесе оның бұзауы өлі туады. Ауру ... ... ... ... ... аз уақыт (30 -- 40 күн) иммундық реакция қалыптасады, онда іш тастау болмайды, төл тірі туады. Малдың ... ... мен ... ... бейтараптағыш заттар пайда болады.
Бруцеллез кезінде денеде зат алмасу, әсіресе минералдық зат алмасу қатты ... ... ... мен сілті қорының деңгейі төмендеп, фосфор мөлшері жоғарылайды.
Бруцеллездің барысын ауыр-жеңілдігіне қарай үшке бөлуге болады:
ауыр түрі -- ауру белгілері ... ... ол, ... ... ішінде аяқталады;
жеңіл түрі -- ауру белгілері көмескі не мүлде білінбейді, РА және PC К ... ... ... ... түрі -- сырттай қарағанда мал сап-cay болып көрінеді (жасырын бруцеллез), малдың азығы мен күтімі нашарласа ауру мезгіл-мезгіл ... ... ... ... тән ... РА мен РСК ... арқылы айқындалады.
Індеттің ауыр-жеңіл болуы малдың қорғаныш күшіне, яғни оның ауруға төтеп беру қабілетіне, сондай-ақ ... ... ... мен ... ... қоны ... болса, мал көбінесе бруцеллезге шалдықпайды, шалдықса да оның жеңіл түрімен ауырады, ауру асқынбайды. Әсіресе ... ... ... ерекше назар аударылуға тиіс. Олардың азығы минералдық заттар мен ... бай ... ... ... ... 5 -- 7 айға ... ... бруцеллез дарымайды: ауру енелерін еміп жүрген кезде жас төлдің қанында ... көп ... ... жа - сы ұлғайған сайын, бұзаулар, әсіресе ұрғашылары, осы ауруға шалдыққыш келеді.
Кейбір жорамал пікірлерге қарағанда, бруцеллалар бұзау денесінде тоқтамастан өте ... ... ... ... ... айналасына бруцеллез таратып отырады, сондықтан басқа малдың денсаулығына қауіп төндіреді.
Иммунитеттің негізі -- фагоцитоз, яғни бруцеллаларды мал ... ... ... ... ... және ... тоқыма торшалары, макрофагтар, нейтрофил, лейкоциттері т. б.) қармап алып, балқытуы, жойып жіберуі. Бұған қосымша антителалардың әсері арқылы нерв ... ... ... ... ... Иммунитет орта есеппен 5 -- 6 айдан 1,5 -- 2 жылға созылады. Ауру мал денесіндегі иммундык-биологиялық қасиеттердің, ... ... ... ... ... ... ... кейде ұзаруы мүмкін.
Бруцеллезден айықкан мал денесінде стерильді ... ... ... осы ... ... ... мен иммунды сарысу (сыворотка) іздестіріле бастады. Сондай-ақ ірі қараның бруцеллезден өздігінен айығып кететіні байқалды.
* Ауру белгілері.
Бруцеллез ... ... буаз ... іш тастайды. Кейде бұзау тірі туады, өте нәзік, әлсіз болады да, 1 -- 2 күн ... өліп ... ... ... оны аман алып ... болады. Қөбінесе сиыр буаздырығының екінші жартысында (5 -- 8 ай), яғни ... 2 -- 3 ай ... іш ... ... ... ... қабынып, олар орнынан тұрарда қатты қиналады, көпке дейін оның шуы түспейді де, ... ... ... ... ... мал эндометритке, метритке, вагинитке ұшырайды. Оның желіні қабынады (желінсау). Осы маңайдағы сөл бездері қабынып, ұлғайып ... ... ... ... ... сиыр ... ауырсынады. Бруцеллездің бірден-бір айқын белгісі -- тізенің қабынуы. Ауру малдың тізесі ісіп ... ісік ... ... ... ... ... шығып түрады. Ұра сарысуға толып кернеледі.
Ал бұқа ендері кабынып, жыныстық ... ... оның ... ұрық ... ... тоқтайды.
* Емдеу.
Бруцеллезді емдеу -- шешілмеген мәселе. Алайда кейбір ... (К. Н. ... М. К. ... ... сәйкес биофабрикаларда гипериммундық сыворотка (бруцеллезге қарсы бірнеше қайтара егілген мал қанының сарысуы) дайындалады. Көптеген мамандардың топшылауынша бұл ... ... не ... ... бірге қолданылған жағдайда ғана ойдағыдай әсер етеді.
Е. С. Орловтың мәлімдеуіне қарағанда малды жаппай гипериммундық сывороткамен емдеу барлық ... ... ... бола бермейді, сондықтан онымен тек тұқым жақсарту ... ... ... асыл ... ... ... жөн.
Бруцеллез күдігі бар барлық мал тез арада жалпы табыннан бөліп алынып, ... ... ... ... Бұл -- ... есте ... ... талап. Аурудан айыққан мал денесінде қалыптасқан иммунитет ұзаққа созылмайды, әлсіз болады. Сондықтан ... мал ... ... ... соң реинфекцияға (денеге микробтың кайталап екінші рет енуі) ұшырап, екінші рет тағы да бруцеллезбен ауруы мүмкін. Мұндай ... ... ... ... ... ... анағұрлым ауыр түрде өтеді. Бұл айтылғандар қолда бар әдістерді кеңінен пайдалана отырып, ауруды дер кезінде ... ... ... ауру ... ... сау ... ... яғни әр малды жеке күту керек екенін, қысқасы бруцеллезден арылу ережелерін бұлжытпай орындау керек екенін онан әрі дәлелдей түседі.
Малға бруцеллез ... ... ... мал сығылысып тұратын алаңдағы нәжіс пен несепте, жемшөпте, ... ... аз ... ішінде быжынап көбейіп кетеді де, сау малға ауру жұғу қаупі күшейе түседі. Соңдықтан қоражай, оның ішіндегі мал күтіміне қажет құрал-сайман ... (күн ... ... дәрілермен зарарсыздандырылып отырады, санитарлық тәртіп қатаң сақталады. Ал мал өрісте бытырап жайылып жүргенде бруцеллалар бір жерге жиналып ... олар ... ... күн ... ... тез арада қырылып қалады. Осыған орай малға бруцеллез жұғу каупі мейлінше азаяды. Сондықтан да болар бір жайылымда бірге бағылған сиырдың ... біз ... ... ... мал ... профилактика ретінде бруцеллез орын тепкен шаруашылықтарда қазіргі кезде осы ауруға қарсы бірнеше вакцина қолданылады.
Бруцеллез дарытпау мақсатымен ірі қараны тұңғыш рет (1902) ... ... Банг ... Ол сиырға бруцеллалардың таза себіндісін (культурасын) егіп іш тастауды ... ... ... мал ... ... иеге ... ұзак уақыт айналасына микроб таратып отырады. Сондықтан уытты (вирулентті) себіндіден ... ... ... көпке дейін бруцеллезге карсы өлтірілген микробтардан жасалған вакциналар қолданылып келді. Олардың қатарына В. А. ... (1941 -- 1952), С. Н. ... А. А. ... (1941 -- 1952) ... формалгидроокись вакциналар жатады. Бірақ олар мал үшін қауіпсіз ... мал ... осы ... ... ... ... ... әлсіз болатын, ұзаққа созылмайтын. Сондықтан мұндай өлтірілген бруцеллалардан жасалған вакциналар іс жүзінде қабылданбады. 1923 жылы БЭК АҚШ-та сиырдың түсігінен бөліп ... ... ... ... ... ... ұзақ ... өсіріп, микробтың уыттылығын төмендету арқылы № 19 штамм вакцинасын дайындады. Вакцина бұзауды егуге ғана арналған еді. Онымен қорғаныс күші азайған ... мал ... оның ... ... тән әр түр-лі асқынулар пайда болатыны анықталды.
Бұл вакцинамен 1941 жылы АҚШ-та, ал біраз кейін баска мемлекеттерде бұзаулар жаппай егіле бастады. ... ... № 19 ... ... ... жүзінде алғашқы рет 1944 жылы қолданылды. 1952 жылдан бері онымен барлық жастағы ірі қара егілетін болды.
Қазақстанда бруцеллезден ... ... 2 ... ... ... ... ... созылған бірінші кезеңде РА және РСК бойынша реакция берген мал етке сойылатын немесе бөліп алынып изоляторда бағылатын. Екінші кезеңде, яғни 1955 ... бері мал № 19 ... ... ... егілетін болды.
Е. С. Орловтың (1946) мәлімдеуіне қарағанда, сиыр № 19 ... ... онын ... ... ... 3 -- 5 рет бұзаулағанша жойылмайды. Егілген малдың қанындағы антителаларда 2 -- 5 жыл бойы ... ... қан ... РА және РСҚ ... ... ... көрінген реакцияның себебін табу, яғни сол реакцияның мал ... ... ... ... онда ... ... ... ажырату қиынға соғады.
Нұсқау бойынша вакцинамен егілетін барлық мал алдымен 2 рет РА және РСК әдістерімен тексеріледі. Содан кейін олардың реакция ... ғана № 19 ... ... Алдымен осылай тексерілмесе, бруцеллездің жасырын түріне шалдыққан малдың ауруы вакцина әсерінен асқынып кетеді. Мұндай жағдай күйлеген, іш тастаған, бұзаулаған, ... ... ... ... ... кезде де болуы мүмкін.
Сау сиырлар осындай кенет физиологиялық жағдайда болған ... ... ... ... ... қалыптаспауы мүмкін. Сауын сиырлардың күтімі нашар болса, олардың денесіндегі иммунитет тұрақты ... ... есте ... тағы бір жәйт ... ... есеп ... ... мал түлігіне, жынысына, жасына қарай дұрыс топтастырылмаса, вакцина егу ... ... ... жасау мүмкін емес.
Жоғарыда баяндаған жағдайлар, сондай-ақ вакцинамен егу ережелерінің дұрыс сақталмауы кей жерлерде № 19 ... ... ... ... ... Қазақстанда ірі қара бруцеллезіне қарсы тағы да екі түрлі ... атап ... Br. abor-tus ... ... ... ... № 82 және № 16/4 ... дары қолданылып жүр.
82 штамм вакцинасын Қазан мал дәрігерлік ... ... К. Н. ... ... ... Вакцина 5 -- 8 айлық бұзауларға егіледі. Жоспар бойынша ол ... ... ... ... ... ... А. ... (Ленинград мал дәрігерлік институты) ұсынған 16/4 штамм вакцинасы Алматы облысының ... ... 1974 ... ... ... ... Бұл ... барлық жастағы малдар егіледі (сиырлардың буаздығына қарамастан). Осы кездегі нәтижелерге қарағанда ... ... деп ... ... шалдыққан малдан дені сау бұзау өсіру. Бруцеллез орын тепкен фермаларда кейде кәрі ... ... ... ... орны ... ... толтырылып отырады. Мұның салдарынан сол фермада (шаруашылықта) сөнуге айналған індет қайталап өрши түсуі мүмкін. Осыған орай, мұндай ... көп ... бойы ... арыла алмайды. Сондықтан бруцеллезбен малы ауырған фермаларда ауру сиырдан туған бұзауларды бөліп алып, өз алдына ... ... ... ... табиғи төзімділігін пайдалана отырып, сол фермаларда бруцеллезі жоқ сау мал табындарын құру ісіне ерекше мән ... ... ... жоқ деп ... ... ... 10 күн бойы енесінің уызын ішкізеді де, содан кейін сау сиырдың сүтін не пастеризациядан өткен сүт береді.
Оларды жасы 5 -- 7 айға ... ... ... да, екі дүркін РСК. (РДСҚ) арқылы, бір рет абортин енгізу арқылы тексеріп, ауру-саулығын анықтайды. Ешқандай ... ... ... бруцеллезден сау деп есептеледі, ал реакция берген бұзаулар етке сойылады.
Енелерін еміп жүрген бұзаулар 5 -- 7 ... ... ... ... ... ... бруцеллезге тексеріледі.
Шаруашылықта бруцеллездің эпизоотологиялық жағдайы өте күрделі болса, бұзауларды алғашқы рет 5 -- 8 ... ... егу ... сақтану үшін төмендегі жалпы профилактикалық шаралар жүзеге асырылады.
1. Шаруашылыққа жаңадан әкелінген мал 30 күн
карантинде ұсталады. Осы уақыттың ішінде ол 2 рет ... РСК ... ... ... ... жаз бойы ... ... шықпаған таза жайылымда бағылып, таза суаттан суарылады, ауру мал бөлек бағылады.
Қора-жай, сүт құятын ... ... ... ... ... дәрілермен зарарсыздандырылады.
3. Рацион белок пен витаминдерге, минерал заттар мен микроэлементтерге бай кұнарлы азықтардан құрастырылып, мал мұқтажы толық қамтамасыз етіледі.
4. Сиыр ... ... ... ... ... ... ... мал дәрігерлік санитария ережелерін сақтай отырып, тікелей бұқамен шағылыстырылады. Азығы мен ... ... ... ... РА және РСҚ әдістерімен тексеріп отырады.
6. Малдың қиын шашпай-төкпей қора-жайдан қашық жерге ... үйіп ... ... ... ... ... бұзауы (түсік) бактериологиялық әдіспен, ал қаны РА және РСҚ (РДСК)әдістерімен лабораторияда зерттеледі. Шаруашылықта түсік тасуға арналған, дезинфекция жасауға ... ... ... ... жәшік болуға тиіс.
8. Мал күтіміндегі адамдар бруцеллезден сау болуғa тиіс.
Бруцеллез бар шаруашылықта қолданылатын шаралар.
1. Аудандық мал дәрігерлік станциямен келісе отырып, ... ... ... ... ... ... мал бұзауымен бірге дереу етке сойылады.
3. Ауру аз ... ... ... мал ... 20 -- 30 күн ... екі рет РА және РСК ... ... тексеріледі. Реакция берген малдың бір бетіне (жағына) деген таңба басады да, оны таяудағы кундері сойып тастайды. Табындағы мал түгелдей ... екі рет ... ... бұл табын 6 ай бойы бақылауға алынады. Осы уақыттың ішінде бруцеллез белгі бермесе табында бруцеллез жоқ деп ... Ал ... ... ... ... мал ... ... да мұндай табын тағы да 6 айға бақылауға алынады.
4. Ауру кең етек алған жерлерде мал № 19 ... ... ... ... ... ... Егілген мал өз алдына дербес табын болып топтастырылуы керек. Кейінгі кезде 82 ... не 16/4 ... ... ... ... ... жүр.
5. Шаруашылыктағы қоғамдық бұқалар мен жеке меншіктің малы вакцинамен ... ... ... шалдыққан-шалдықпағанын білу үшін мезгіл-мезгіл қан сарысуын тексеріп отырады.
6. Бруцеллез белгілері айқын білінген малды сол шаруашылықтың өзінде сойып тастап, оның етін ... ... ... РА және РСК (РДСК) бойынша реакция берген мал түгелдей ет комбинатына автомобильмен тасылады.
Олардың етін ... ... ... ... ауру ... ... тұздалғаннан кейін шаруашылықта 2 ай сақталады, бүдан соң оны ... ... ... болады.
8. Бруцеллезге шалдыққан малдың өрісіне, суатына жаздыгүні 3 айдан кейін ғана ... ... ... ... қиы ... ... зарарсыздандырылады.
10. Қора-жайға т. б. мал тұрған жерлерге дезинфекция ... үшін ... ... 2% ... ерітіндісі колданылады.
11 Сиыр фермасында санитарлық гигиеналык ережелер қатаң сақталады.
12 Мал ... ... ... мамандарымен бірлесе отырып, бруцеллезге қарсы егіледі. Олар санитарлық ережелерді бұлжытпай ... ... ... ... ... ... ... арасында бруцеллез туралы, одан сақтану жөнінде үгіт-насихат жүмыстары жүргізіледі. Мал күтіміндегі адамдар санитарлық бөлмеде сақталатын арнаулы жұмыс киімдерімен (халат, бас ... ... ... қол жуатын зарарсыздандырғыш ерітінділермен (2 -- 3% карбол қышқылы) қамтамасыз етіледі.
Ен басты шарт -- ... ... ... сүтін қайнатпай не пастеризациядан өткізбей ішуге тыйым салынады.
Адамда бруцеллез алғашқы кезде жеңіл, қызба ретінде елеусіз өтуі мүмкін. Бірақ ... ... тым ауыр ... адам ... ... ... алады. Ауру адам тез шаршап, қайта-қайта терлей береді, ... оның ... ... ... Осындай белгілер байқалса дәрігерге көрініп емделу керек.
* Балау:
* Эпизоотологиялық әдіс. Белгілі бір шаруашылық, аудан, облыс көлемінде бруцеллездің каншалықты кең ... кай ... ... мал ... ... қашан және қайдан келгені, малдың вакцинамен егілген-егілмегені т. б. анықталады.
* Клиникалық әдіс. Бруцеллезге тән белгілерді анықтау.
3.Бактериологиялық ... ... ... материалдан бруцеллалар ізделеді. Ол үшін түсік, не оның үлтабары, сарпайдан аққан кілегейі, ұра сүйығы, малдың ағзаларының (бауыр, ... ... ... желін, сөл бездері) кесіндісі дереу лабораторияға жөнелтіледі.
Лабораторияда патматериал мынадай тәртіппен зерттеледі:
а) микроскоппен қарау. Лабораторияға келіп түскен материалдардан төсеніш шынының бетіне ... ... да, оны ... ... ... ... ... Козловский не Шуляк-Шик әдістерінің біреуімен бояйды. Содан кейін микроскоп арқылы қарап бруцеллаларды іздейді. Олар кокки тәрізді ұсақ, ... ... ... ... нәтижесі сол күні-ақ болжау ретінде берілуге тиіс;
б) таза микроб себіндісін (культура) өсіру. Жоғарыда баяндалған әдіспен патматериал жұғындысын жасанды қорекке сеуіп ... де, ... ... ... ... Патматериалды физиологиялық ерітіндіде езіп, ткань қоймалжыңын теңіз шошқасының шап терісінің астына жібереді (1 -- 2 мл). 10 -- 20 -- 30 күн ... сол ... қан ... да, оның ... РА (1:10 -- 1:80) ... ... Егер РА ... теріс болса, 6 -- 8 аптадан кейін теңіз шошқасын сояды да, оның ішкі органдарынан алынған жұғындыны микроскоп арқылы ... не ... ... ... ... шоғырларын өсіреді.
Бактериологиялық әдіс -- бруцеллезді анықтаудың ең дәл және сенімді әдісі, бірақ оны қолдануға көп уақыт кетеді.
4. Қан ... ... ... ... ... ... пробиркаға күре тамырдан 5 -- 7 мл қан ... ... ... үшін қан ... ... ... қарай бағыттайды. Қан әрбір малдан жеке инемен алынады. Қанды тез ... үшін ... 1 ... бойы жылы жерде (30 -- 35°) ... ... 10 -- 12 ... бойы ... жерге қояды. Зерттелетін қанды жазда күн көзінде, қыста аязда калдыруға ... ... қан ... ... ... ... астындағы қан сарысуын оның бетіне шығартпауы мүмкін. Мұндай жағдайда қан ұйындысын Пастер ... не ... ... ... ... қабырғасынан айыру керек. Қан сарысуын алынған күні лабораторияға жеткізуге мумкіндік болмаса, оны консервілеген жөн: 9 мл ... ... ... 5 ... ... 1мл ... 1мл қан сарысуына -- 1 -- 2 тамшы) тамызады. Ерітінді даярлау үшін 5,0 гр кристалды ... ... ... ... да, оны 95 мл ... ерітіндіде езіп ерітеді. Осылай консервіленген қан сарысуы 10 -- 15 күндей бұзылмайды. Қан сарысуын бор қышқылымен де консервілеуге болады. Ол үшін ... ... бор ... ... (0,05 -- 0,07) іліп алады да, пробиркадағы қан сарысуына салып, араластырады. Енді ол бір ай бойы ... ... ... ... (5X5 см) ... кептіру арқылы да ұзақ сақтауға болады; әр қағазға 0,4 мл қан ... ... да, оны үй ... ... ... ... оны пергаментке орап конвертке салып сақтайды. Осылай сақталған қан сарысуын 40 -- 130 күн бойы зерттеуге болады. ... қан ... ... ... ... турап пробиркаға салады да, үстіне 2 мл физиологиялык ерітінді құяды. Содан кейін 6 -- 10 ... бойы ... ... ... 24 ... үй ішінде сақтайды.
Әрбір малдан алынған қан сарысуы екі дана тізімге тіркеледі, ал әрбір пробиркаға ... ... Оған ... ... бірі мінгестіріліп екі түрлі сан, атап айтқанда үстіне пробирканың тізімдегі ... ... ... ... ... ... бруцеллезге шалдыққан-шалдықпағанын білу үшін лабораторияда қан сарысуы ... ... ... серологиялық әдістермен, яғни РА және РСК (РДСК) арқылы зерттеледі. Агглютинация реакциясын (РА) қою үшін тексерілетін қан сарысуынан төрт ... ... (1:50, 1:100, ... яғни титр ... ... 1 :50 және 1 : 100 ... ... қан сарысуында шөгінді пайда болса, мал ауру деп саналады, ал шөгінді 1 : 200, 1 : 400 есе сұйытылған ... ... ... бұл ... тым ауыр ... ... Шөгінді 1 :50 есе сұйытылған сарысуда ғана пайда болса, мал 3 -- 4 аптадан кейін қайтадан тексеріледі. Реакция нәтижесі ... ... яғни тағы да 1 : 50 есе ... қан ... ... ... болса, малдың бруцеллезге шалдыққаны.
РА нәтижесі мал бруцеллезге шалдыққан соң 10 -- 30 күн ... ... ғана ... ... Одан әрі бруцеллалар әбден көбейіп, бүкіл мал ... ... да, РА ... титрі жоғарылайды.
Созылмалы бруцеллез кезінде денеде басқа иммуно-биологиялық өзгерістер туады да РА көрсеткіші ... ... ... ... ... ... дәл анықтау үшін бұл реакцияны 2 -- 3 рет қою керек. Сонда ғана жұмыс ... ... сөз ... шыны бетінде койылатын жылдам (тамшылы) түрі де бар. Мұндай жағдайда реақция құрамына кіретін заттар (компоненттер) тамшы ... ... ... бүл ... ... реакциясы дейді.
Ауру малдың қанында агглютининдер қалыптасқаннан кейін 2 -- 4 апта өтісімен комплемент байланыстыру антителасы ... ... Оны РСК ... ... ... ... РДСК (ұзақ комплемент байланыстыру реакциясы) арқылы анықтайды.
Екі жүйеден тұратын PCK қою үшін 5 ... (зат) ... ... -- ... ... ... мал канының сарысуы;
комплемент -- қосымша антитела, яғни ... ... ... ... -- үй ... ... бірнеше рет қой эритроциттерін енгізу нәтижесінде қан ... ... ... антитела;
қой эритроциттері.
Бірінші, яғни бактериолитикалық жүйе антигенмен тексерілетін қан сарысуының және комплементтен, ал екінші яғни гемолитикалық жүйе гемолизин мен ... ... ... қан сарысуында антитела болса, ол комплементтің көмегімен ... ... да ... ... ... ... оның ... айқын көру үшін қан сарысуына екінші жүйеге жататын ... ... ... ... ... ... пробирканың түбіне шөгеді.
Сонымен, РСК құрамына- кіретін компоненттерді араластыру нәтижесінде пробирканың түбіне эритроциттер шөгінді ретінде ... ... ... қан ... ... болғаны, яғни малдың бруцеллезге шалдыққаны. Керісінше, тексеруге алынған қан сарысуында антителалар болмаса оған қосылған комплемент. екінші жүйеге ауысады да, ... ... ... ... ... ... ... пробиркадағы компоненттер біркелкі қызыл түске боялады. Демек, РСҚ теріс нәтиже бергені, яғни малдың бруцеллезден сау ... жылы П. А. ... РСК ... РДСҚ ... Оның мәні ... Бірінші жүйедегі компоненттер 16 -- 18 сағат бойы 0 -- 4°С жылылықта ұсталады (РСК ... бұл жүйе 37 -- 38°С ... 20 ... ... ... РДСК РСҚ-дан сезімталдау деп есептейді, өйткені РДСҚ таяуда ғана жұққан жіті бруцеллезді, сондай-ақ ескірген бруцеллезді де анықтауға мүмкіндік ... ... мал ... ... ... ... демек серологиялык реакция нәтижелерінің біркелкі болмауы, мұнымен қатар малдын жалпы ... оның ... ... ...
Ескерте- кететін тағы бір жәйт -- малдан қан алу, оның сарысуын бөлу және консервілеу кездерінде ... ... ... ... ... ... ... дұрыс нәтиже шықпайды.
Сондай-ақ лабораториялық ыдыстар дұрыс жуылмай, олардың ... ... тұз ... ... ... пайдаланылған ерітінділердің қышқылдығы (РН) өзгереді де, РА, РСК нәтижелеріне ... ... ... компоненттер дұрыс дайындалмаса, реакция қою тәртібі бұзылса, зерттеу нәтижелері де ... ... ... Сондықтан осы айтылғандарды ескере отырып, малдан алынған қанды ... ... ... екі рет (20 -- 30 күн ... ... ... ... іспеттес реакция (КР -- кольцевая реакция) бойынша зерттеледі. Пробиркадағы сауып ... ... (2 мл) ... ... ... (2 там-шы) тамызады да, пробирканы 40 -- 50 минут термостатта (37 -- 38°С) ұстайды. Егер сиыр ... ... ... онда ... түсі ... ақ ... қалады да, оның бетіндегі қаймақ көкшіл тартады. Мал бруцеллезден сау болса, керісінше, сүт ... ... ... да, оның ... ... ... ақ ... қалады. Бірақ мынаны ескеру кажет: сиырдың ыстығы көтерілсе, желіні қабынса, сондай-ақ ол ... не ... соң 12 күн ... ... ... дұрыс нәтиже шықпайды.
Аллергиялық әдісті бруцеллез ұзаққа созылған жағдайда қолданған жөн.
Бруцеллездің жіті сатысы келесі ... не ... ... ... сон мал ... екінші рет бруцеллалар енетін болса, осы микробтарға не олар бөліп шығарған заттарға (аллергенге) ... ... ... түршігу (аллергия) реакциясы пайда болады. Осы қағидаға сүйене отырып, ауру мал терісінің ішіне аллерген енгізсе, сол жер ... ... ... Басқаша айтқанда терінің сезімталдығы артып, енгізілген аллергенге қарсы реакция туады.
Ірі қара бруцеллезін анықтау ... бір ... ... ретінде абортин ұсынылды. Бұл өлтірілген, бірақ өзінің микроб тұрқын сақтаған Вг. abortus.
Бірақ РА және РСК нәтижелеріне ... ... ... салдарынан мал денесінде ұзақ сақталатын антителалар қалыптасады. Сондықтан абортин мал дәрігерлік жұмыста қолданылмайтын ... ... ол ... ... анықтау мақсатымен осы күнге дейін қолданылады.
* Ажыратып балау:
Сыртқы белгілері жағынан бруцеллез кейде өзімен қосақтаса ... ... ... ... ... Бұларды бір-бірінен ажырату үшін әдетте бактериологиялық, серологиялық зерттеулер жүргізіліп, зерттеу нәтижелері ... ... ... ... аурудың клиникасы, эпизоотологиясы ескеріледі. Кейбір сиырлар кейде бруцеллезге шалдықпаса да, азығы мен күтімі нашар болса, жазғытұрым іш тастайды. Әрине, ... іш ... ... ... іш ... үлкен айырмашылығы бар. Мұның қай-қайсысында да өте сақ болған тиімді.
* ... ... -- іш ... мен ... ... және ... ... өтетін созылмалы зооантропонозды жұқпалы ауру. Бұл індет дүние жүзіне кең тараған, және ауруды жою бүгінгі таңдағы өзекті ... ... қала ... ... ... биологиялық ерекшелігіне байланысты. Сондай-ақ табиғи ортада ауру тасымалдаушылардың болуы. Халықаралық эпизоотологиялық бюроның мәліметінше, соңғы 5 жылда жыл ... ... осы ... ... ... екен. Елімізде 11 облыста 952 ауру тіркеліп, 3-4 мың бас осы аурудан өлім құшқан. Бұл ауру мал ... ... зиян әрі ... алып ... ... ... ... Сайдулдин Т. Індетану және жануарлардың жұқпалы аурулары. Алматы-2009 ж.
* Студенцов К.П. Бурцеллез животных. Алма-Ата 1975 ж.
* Триленко П.А. Бурцеллез ... ... ... ... , ... ... Издательский центр 2001г.,
* Профилактика и лабораторная диагностика бруцеллеза людей ГГСВ РФ: Методические указания от 30.01.2003 N МУ ... ... ... "Условия транспортировки и хранения медицинских иммунобиологических препаратов. СП 3.3.2.028-95". 7. "Бруцеллез. СП ... ВП ... ... ... и ... ... "Профилактика и борьба с заразными болезнями, общими для человека и животных".
* "Бруцеллез. Методические рекомендации по диагностике, лечению и реабилитации ... 1987. ... ... ... ... И БИОВАРОВ РОДА BRUCELLA
* Журина Е.В. Препараты интерферона в комплексном ... ... ... - ... дис. ... наук. - Алматы, 1993. - 21 с.
* Инфекционный процесс: клинические и ... ... - С-Пб. - 1999. - 255 с.
* ... К.Б. ... ... лечения бруцеллеза: Дис... докт. мед. наук - 1990.

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бруцеллез54 бет
Бруцеллез ауруына қарсы жүргізілетін күнтізбелік жоспар10 бет
Бруцеллез балау әдістері3 бет
Бруцеллиоз34 бет
Үй жануарларының жұқпалы аурулары79 бет
Биопрепараттар. Олардың түрлеріне сипаттама4 бет
Сарып – катерлі ауру3 бет
Қой бруцеллезі17 бет
Жануарлардың бруцеллезі15 бет
«Асыл тұқымды көк түсті қаракөл қой шаруашылығында жұптау түріне байланысты селекциялық белгілерінің көрсеткіші»30 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь