Муниципалды құрылымдардың ресурстарын (қала, облыс, аудан, ауыл мысалында) ұтымды пайдалану

Мазмұны
Бет.
Кіріспе
1 Ресурстарды басқару аймақтың экономикалық дамуының негізі
1.1 Ресурстарды басқарудың әлеуметтік.экономикалық аспектілері
1.2 Муниципалды құрылымдардың ресурстарын ұтымды пайдаланудың ғылыми негіздері
1.3 Муниципалды ресурстарды ұтымды пайдаланудың шет елдік тәжірибесі
2 Муниципалды құрылымдардың ресурстарын ұтымды пайдаланудың талдауы
2.1 Алматы облысының муниципалдық ресурстардың даму жағдайын бағалау
2.2 Алматы қаласының муниципалды ресурстарының даму бағытын анықтау
2.3 Қарасай аудандық муниципалдық ресурстарды ұтымды пайдалануға баға беру
3 Муниципалды ресурстардың дамуын тежейтін негізгі мәселелер
3.1 Муниципалды ресурстарды ұтымды пайдаланудың тиімділігін жоғарылату
3.2 Жергілікті өзін.өзі басқару мен қоғамдық бірлестіктерді дамыту
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
КIРIСПЕ

Қазіргі кезде негізгі шауашылық қызмет аймақтарда жүзеге асырылады. Оларға өздігінен экономикалық мәселесін шешуге, аймақаралық байланыстар жасауға мүмкіндік берілген. Аймақтық экономика - бұл өндіргіш күштердің қозғалысы, аймақ экономикасы туралы ғылыми білім ортасы.
Қазақстанның әрбір аймағы өзіне тән табиғи ресурстарға, олардың қалыптасу ерекшеліктеріне, ұлттық немесе табиғи белгілеріне, өзінің шаруашылық құрылымына, экономикалық дамуы мен мамандандыру деңгейіне ие. Әрбір аймақ, бiрiншiден, мемлекеттің шаруашылық кешендерінің белгілі бiр орнын алса, екiншiден, ел басқа айналыммен бірігіп бүтін экономикалық бірлік құрайды. Сондықтан мемлекет туралы білім оның барлық айналымын жан- жақты зерттеуден құрылады.
Аймақ экономикалық мазмұны рационалды, ғылыми негіздерден саясат пен стратегия әзірлеуді талап етеді. Қазіргі кезде әрбір аймақтардың мүмкіншіліктері мен ерекшеліктеріне байланысты нақты экономикалық мәселелерді шешуде дифференцияланған бағытты қолдану ерекше маңызы тек аймақтың барлық табиғи, эканомикалық, демографиялық, географиялық және тағы басқа ерекшеліктері мен жағдайларын жан - жақты қатаң есепке алу ғана экономиканың көтерілуіне қатысты негізгі тапсырмалар мен мәселелерді шешуге мүмкіндік береді.
Аймақтық экономиканың дамуын мемлекеттік реттеу қазіргі кездегі тез арада шешуді талап ететін мәселелерінің бірі. Аймақтың дамуын реттеудің негізгі мақсаты – аймақтарға экономикалық өсуге жету арқылы бүкіл республиканың экономикасын жақсартуды қамтамсыз ету.
Зерттеу тақырыбының өзектілігі Соңғы жылдары мемлекеттік басқарудың тиімділігін қамтамасыз ету проблемасы көптеген қазақстандық саясаткерлер мен ғалымдардың талдаулары мен пікір-таластарының ерекше тақырыбына айналып, басылым беттерінде және бұқаралық ақпарат құралдарында бұл мәселені шешу туралы көптеген пікірлер айтылуда және әртүрлі тәсілдер ұсынылуда.
Солардың бірі ретінде қоғамдық – экономикалық жүйемізді одан әрі демократияландыру мәселесі қарастырылады. Бұл мәселелерді шешудің көпғасырлық әлемдік тәжірибесі бар екенін ескере отырып, оны ғылыми жағынан талдау мен пайдалы тұстарын өзімізде қолдану да бүгінгі күні өзекті проблемаға айналып отыр. Қазіргі экономикасы, ғылымы мен техникасы, ақпараты мен пікір алмасу үрдісі қарқынды дамып келе жатқан қоғамда басқаруды бұрынғысынша орталықтандыра берудің мүмкін еместігі күн санап дәлелденіп келеді.
Бұл жүйені халық пен мемлекеттік басқару құрылымдары арасындағы байланыс орнатушы деп тануға болады. Оның дамуы мемлекеттің нығаюы мен аумақтық тұтастығына және аймақтардың әлеуметтік-экономикалық даму деңгейлерін теңестіруге барынша оң ықпал етеді.
Жоғарыда айтылған Стратегияның негізгі міндеті мемлекеттік қызмет пен оның басқару құрылымын жетілдіру жөнінде айтылғанын ескерсек, еліміз өз халқының мүддесі қорғалатындай басқару жүйесін қалыптастыруға ұмтылуы қажет екендігі сөзсіз. Әлемдік тәжірибеге сүйенсек, ондай қоғам үшін жергілікті қоғамдастықтан бастап, жалпымемлекеттік мәселелерге дейінгі шешім қабылдау үрдісіне халықтың тікелей қатысуы шарт екендігін байқауға болады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

1. Казахстан – 2030. Послание Президента страны народу Казахстана. – Алматы:Білім,1998г.
2. Тасмаганбетов Н.Т. Региональные аспекты экономической реформы в Казахстане (на примере г.Алматы) Алматы, 2010г.
3. Государственная программа развития города Алматы на 2007-2010 года.
4. Программа поддержки и развития малого предпренемательского по городу Алматы на 2005-02 гг. // Аль-Пари, №1-2, 2005 г., стр 57.
5. Слово акиму – Н.Тасмаганбетову. //Экономика и права Казахстана,№13,2011г, стр 27
6. Региональная экономика. Под ред. Т.Г.Морозовой, М.1998.
7. Концепция региональной политики РК. Одобрено постановлением Правительства РК от 09.09.1996 г. №1097.
8. Швецов А. Потребности муниципальных образований в финансовых средствах и бюджетно налоговые возможности их удовлетворения //РЭЖ 2009, №7.
9. Искаков Н. Индекс человеческого развития и система социальной защиты населения на регионольном уровне //Аль-Пари №4-5.2006 г.
10. Рустемов Н. Функций и методы регионального управления, Алматы,2007
11. Орешин В.П. “Государственное регулированиу национальной экономики” М.1999.
12. Заитов З., Мусина К. Оценка экономического потенциала развития регионов Казахстана // Аль-Пари №1 2009 ж. 40-43 стр.
13. Бакирова А. Основные направления реформирования региональных рынков труда // Саясат №11,2010
14. Оспанова Н. Методические подходы к определению социальной-экономической эффективности региональных программ //Саясат№7,2011
15. Нурланова Н.К. Особенности формирования регионального рынка инвестиций в РК в период углубления рыночных преобразований // Саясат/сентябрь 2009 г.
16. Цыганков А. Региональная инвестиционная программа. // саясат/февраль 2005г.
17. Закон РК “Об особом статусе г.Алматы” 1 июля 1998 г.
18. Региональный финансовый центр // Вклад в экономику
19. Отраслевые и функциональные планы действуещего аппарата акима города Алматы на 2011 г.
20. Анализ общей экономической ситуаций г.Алматы на 2009 г.
21. Анализ реализации региональных инвестиционных программ предыдущих лет, 2011 г.
22. Стратегический план развития г.Алматы до 2010 года, 2005 г.
23. Нургалиев К.Р. Экономика Казахстана, Алматы, 2007 г.
24. Региональная политика РК: экономический механизм реализации (отв. редактор Кенжегузин И.Б., Алматы, 1998г)
25. Гранберг А.Г. Основа региональной экономики. И,2009г.
26. Исаева И.Г. Экономический потенциал региона в условиях реформирования экономики Казахстана. //Вестник университета. “Туран”, 2010, №3-4, стр 30-40
27. Қазақстан 2011 жыл. Статистикалық жинақ // Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі. – Астана, 2011.
28. Основные показатели социально-экономическогоразвития г.Алматы //Транзитная экономика, №5-6,2011г, стр 87-88
29. Қазақстан Республикасының тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығын жаңғыртудың 2011 - 2020 жылдарға арналған бағдарламасын бекіту туралы
30. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 30 сәуірдегі № 473 Қаулысы
31. Основные аспекты Планов действий акима города на 2008 год.
32. Отраслевые и функциональные планы действия аппарата акима г.Алматы, 2011 г.
33. Саиров Е.Б. О региональном развитий и региональной политике в Казахстане //Саясат/февраль 2005 г стр 7-9
34. Дорогов Н.И. Управление хозяйством в условиях инигообразия форм собственности: региональный аспет. Иванава: Ивановский государственный университет, 1997г с.61
35. Палымбетов Б. Экономика области: совершенствования системы управления// саясат/июль 2005 г. стр 10-13.
36. Децентрализация власти – глобальный шаг в развитий страны. Юридическая газета. 8 ноября 2004г.
37. Новое поколение 11 февраля 2004 г. с.6
38. Дорогов Н.И. Региональная экономика в системе рыеочных отношений (методологические аспекты управления) М., 1997 г.
39. Региональная политика //Экономика и права Казахстана, №5,2011 г. стр 21
40. Конституция РК. 30 августа 1995 года
41. Социально-экономическое положение РК. Декабрь 2010 г. Агенство РК по статистике. Алматы. 2011
42. Казахстан и его регионы. №4 ежеквартальный журнал. Агенство РК
по статистике, Алмтаы, 2011
        
        |Мазмұны                                                                        ...                                                                           |
| ... |3 |
|1 ... ... аймақтың экономикалық дамуының негізі |6 |
| |1.1 ... ... ... ... |6 |
| |1.2 ... құрылымдардың ресурстарын ұтымды пайдаланудың ғылыми |13 |
| |негіздері | |
| |1.3 ... ... ... ... шет ... тәжірибесі |19 |
|2 |Муниципалды құрылымдардың ресурстарын ұтымды ... ... |25 |
| |2.1 ... ... ... ... даму жағдайын бағалау |25 |
| |2.2 Алматы қаласының муниципалды ресурстарының даму бағытын анықтау |40 |
| |2.3 ... ... ... ... ... ... баға|63 |
| |беру | |
|3 ... ... ... ... негізгі мәселелер |74 |
| |3.1 ... ... ... пайдаланудың тиімділігін |74 |
| ... | |
| |3.2 ... ... басқару мен қоғамдық бірлестіктерді дамыту |84 |
| |Қорытынды |96 |
| ... ... |98 ... ... негізгі шауашылық қызмет аймақтарда жүзеге асырылады.
Оларға өздігінен экономикалық мәселесін ... ... ... мүмкіндік берілген. Аймақтық экономика - бұл ... ... ... ... ... ғылыми білім ортасы.
Қазақстанның әрбір аймағы өзіне тән табиғи ресурстарға, ... ... ... ... ... ... ... құрылымына, экономикалық дамуы мен мамандандыру деңгейіне ие.
Әрбір аймақ, бiрiншiден, мемлекеттің шаруашылық ... ... ... ... ... ел басқа айналыммен бірігіп бүтін экономикалық
бірлік құрайды. Сондықтан мемлекет туралы ... оның ... ... жан-
жақты зерттеуден құрылады.
Аймақ экономикалық мазмұны рационалды, ғылыми негіздерден саясат
пен стратегия ... ... ... ... кезде әрбір аймақтардың
мүмкіншіліктері мен ерекшеліктеріне ... ... ... ... ... ... қолдану ерекше маңызы тек
аймақтың ... ... ... ... географиялық және
тағы басқа ерекшеліктері мен ... жан - ... ... ... алу ... ... қатысты негізгі тапсырмалар мен мәселелерді шешуге
мүмкіндік береді.
Аймақтық экономиканың дамуын мемлекеттік реттеу қазіргі кездегі тез
арада шешуді ... ... ... ... ... дамуын реттеудің
негізгі мақсаты – аймақтарға экономикалық өсуге жету ... ... ... ... ... ... тақырыбының өзектілігі Соңғы жылдары мемлекеттік басқарудың
тиімділігін қамтамасыз ету проблемасы көптеген ... ... ... ... мен ... ... ... басылым беттерінде және бұқаралық ақпарат ... ... шешу ... ... ... айтылуда және әртүрлі тәсілдер
ұсынылуда.
Солардың бірі ретінде ...... ... одан ... ... ... Бұл ... шешудің
көпғасырлық әлемдік тәжірибесі бар екенін ескере отырып, оны ғылыми жағынан
талдау мен ... ... ... ... да ... күні ... ... отыр. Қазіргі экономикасы, ғылымы мен техникасы,
ақпараты мен пікір ... ... ... дамып келе жатқан қоғамда
басқаруды бұрынғысынша орталықтандыра берудің мүмкін еместігі күн ... ... ... ... пен ... басқару құрылымдары арасындағы
байланыс орнатушы деп тануға болады. Оның дамуы мемлекеттің нығаюы ... ... және ... ... ... ... барынша оң ықпал етеді.
Жоғарыда айтылған Стратегияның негізгі міндеті мемлекеттік қызмет пен оның
басқару ... ... ... ... ... ... өз ... қорғалатындай басқару жүйесін қалыптастыруға ұмтылуы қажет екендігі
сөзсіз. Әлемдік тәжірибеге сүйенсек, ондай қоғам үшін жергілікті
қоғамдастықтан ... ... ... ... ... қабылдау
үрдісіне халықтың тікелей қатысуы шарт екендігін байқауға болады.
Елбасы Н.Назарбаев басшылығымен жүргізілген конституциялық реформаларды
жүзеге ... ... ... рөлі ... ... ... Бұл
үрдісті әрі қарай жетілдіру қажеттігі заман талабынан туындап отырғанын
ескеру де, оған ... ... ... ... жергілікті өзін-өзі
басқару мемлекеттік және мемлекеттік емес бағыттағы қызметтерді ... күні ... ... ... жергілікті өзін-өзі
басқару мемлекеттік биліктің жалғасы, ол ... ... ... ... оған ... халықтың белсенділігі де артады.
Мемлекеттік және жергілікті өзін-өзі басқару жүйелеріне реформалар мен
өзгерістер жүргізудің мақсаты ресурстарды тиімді пайдалану, әлеуметтік
мәселелерді шешу мен ... ... ... ... ... болып табылады.
Жұмыстың мақсаты – аймақтардың әлеуметтік-эканомикалық дамуы
ерекшеліктерін ескере, ... ... ... ... ... аймақтық экономиканы басқару ерекшеліктерін анықтау.
Жұмыстың міндеттері: Қойылған мақсатқа жету үшін ... ... ... ең ... ... түсінігінің мәнін ашып, Қазақстан Республикасындағы
аймақтарға жалпы сипаттама беру;
- аймақтарды басқару әдістерін, қызметтерін, ... ... ... ... ... ... ... аймақтардың дамуын бағалап, экономикалық
потенциялын көтеру жолдарын анықтау;
- Алматы қаласының дербес аймақ ... ... ... ... даму ... ... ... экономикасын реттеу
ерекшеліктерін қарастыру;
- Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... ... басқару жүйесін жетілдіру жолдарын іздестіру,
аймақтардың басымдылықты ... ... ... қарастыру аймақ экономикасы, оны ... ... ... оның ... ... өте ... проблема екенін
анықтайды. Аймақ экономикасын тек дамытып қана қоймай, оны ... ... ... ... нәтижелерінің ғылыми жаңалығы:
- шет елдердің мемлекеттік және жергілікті өзін-өзі ... ... ... ... ... ... даму ерекшеліктері
анықталды;
- Алматы облысының муниципалдық құрылымына талдау жасалып, ресурстардың
даму ... ... ... ... ... және ... өзін-өзі
басқару жүйелерінің тиімділігін бағалау әдісі ұсынылды.
Зерттеу нысаны - муниципалды құрылымдардың ресурстары.
Зерттеу пәні - ... ... ... ... теориялық және әдіснамалық негізін танымал экономист
ғалымдардың ... ... ... ... теориясы,
орталықсыздандыру, муниципалдық және мемлекеттік басқаруды реформалау
мәселелерінің ... және ... ... жөніндегі зерттеулерге
және монографиялық жұмыстарға сүйенеді.
Негізгі теориялық тұжырымдарды анықтауда логикалық және ... ... ... ... талдау әдістері, статистика және тағы
басқа әдістер қолданылды. Мұнымен ... ... ... негізін
сараптамалық бағалау, динамика және болжау өлшемінің статистикалық әдістері
және зерттеу нәтижелерін графика тәсілдері ... ... ... Жүргізілген зерттеу нәижесінде
әзірлеу ұсыныстарды Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік және ... ... ... жетілдіру мақсатында қолдануға болады
жергілікті шаруашылық пен аумақтың экономикалық дамуын ... ... ... көзі болып табылады.
Дипломдық жұмыстың құрылымы. Жұмыс кіріспеден, үш ... ... ... ... тұрады.
Жұмыстың бірінші бөлімінде Қазақстан Республикасындағы экономиканы
аймақтық басқарудың теоретикалық және ... ... ... ... ... ... ... аймақтық экономиканы
басқарудың қызметтері мен әдістерін анықтап, Қазақстан ... ... ... ... ... арналған.
Екінші бөлімде аймақтық экономиканы мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... экономикалық
ерекшеліктері, оның экономикалық потенциялын ... ... ... ... мен жобалар, сонымен қатар аумақты инвестициялау
ерекшеліктері мен мәселелері қарастырылған.
Үшінші бөлімде аймақтардағы мемлекеттік реттеуді жетілдіру мәселелері
қамтылған. ... ... ... аймақтағы басқару жүйесін
жетілдіру жолдары мен аумақтық дамудың ... ... ... ... басқару аймақтың экономикалық дамуының негізі
1.1 Ресурстарды басқару аймақтың экономикалық ... ... ... ... ... ... ... бірлік болып табылады. Ол қоғамдық ... ... бір ... ... және ... ... ... адамдардың іс-әрекетін де реттейді. ... ... және ... да ... ... ... мемлекет
өндірістің ұйымдастырылуына, экономикалық реформалар мен қоғамдағы саяси
өзгерістерге сәйкес әлеуметтік процестердің ... ... ... ... басқару биліктің халыққа ең ... ... оған ... ... азаматтар демократиялық қағидаларға, заңға
бағынушылыққа, азаматтыққа, басқалар мүддесін құрметтеуге, кез-келген
мәселелерді ... ... Бұл ... ... мен мемлекет арасындағы
байланыс нығайып, азаматтардың ... ... арта ... Бұған жету
үшін жергілікті өзін-өзі басқару институттарын дамыту ... ... ... органдардың, сондай-ақ жергілікті өзін-өзі басқару
өкілеттігін ажыратуды ... ... ... ... ... түсіндіретін алғашқы теория, ХІХ
ғасырдың ортасында Бельгия мен Францияда пайда болған еркін (табиғи) ... Оның ... ... өз істерін меңгеру құқығы адам құқықтары
сияқты табиғи және шектеусіз, қауым мемлекетке қарағанда ... ... ... ол қауымның басқару еркіндігі құрметтелуі тиіс деп
санаған. Қауым дербестік және тәуелсіздік құқықтарына ие ... ... ... тек оны ... Бұл ... ... заң шығарушы, сот
билігімен қатар 4-ші билік ретінде – жергілікті билік танылды [1].
«Жергілікті өзін-өзі ... ... ... ... және ... ... Оны ... анықтауға болады:
- жергілікті өзін-өзі басқару – Конституциялық құрылым ... ... ... ... ... ... яғни билікті бөлу
қағидасымен ... ... ... ... демократиялық құқықтық
мемлекеттің басқару жүйесін анықтайды (биліктің тік бөлінуі). 1985 жылы ... ... ... ... ... ... ... хартиясының 2 бабында, жергілікті өзін-өзі басқарудың қағидасы
елдің заңдарында белгіленуі қажет деп ... ... ... ... ... ... құптайды және кепілдендіреді,
оны мемлекеттік басқару жүйесінің демократиялық негіздерінің бірі ретінде
бекітеді.
- жергілікті өзін-өзі басқару – бұл ... ... ... (сол территорияның халқы) жергілікті істерді өз бетінше
жүргізуі. Бұл құқықты ... ... ... ... ... өкілеттігі щеңберінде, өздігінен жүзеге асырылуын құптайды. Ол
өкілеттіктердің іске асырылуы үшін қажетті жағдай ... ... ... ... ... ... ... басқару органын сайлауға
және сайлануға құқық беріледі. ... ... ... ... ... мәселелерді өз бетінше шешуді, муниципалды меншікті
пайдалану мен игеруді қамтамасыз етеді. Бұл құқық сот ... ... ... ... және ... да заңды актілермен
реттеледі.
- жергілікті өзін-өзі басқару – бұл азаматтардың жергілікті маңызы бар
мәселелерді өз бетімен шешу ... Бұл ... және ... да ... ... ... ... өз бетінше жергілікті жерлерде
билікті ұйымдастыру әдістері және халықтың билікті жүзеге асыруы.
- ... ... ... – бұл халық билігінің нысаны. Халық өз
билігін тікелей және ... ... ... және ... ... органдары арқылы іске асырып отырады. Билікті жүзеге асырудың бұл
нысанында азаматтар және олардың қатарынан ... ... ... ... ... істі басқаруда өзіне жауапкершілік
алады.
Сәйкесінше, жергілікті өзін-өзі басқару – бұл қоғамдық ... ... ... бар мәселелерді азаматтардың өз бетінше шешу
құқықтарының жүзеге асырылуы және ... ... ... және ... ... ... мүддесіне сәйкес муниципалды меншікті басқару
болып табылады.
«Жергілікті ... ... ... екі жақты сипатта қарастыруға
болады. Біріншіден, ол жергілікті қоғамдастық аумағында қамтылған барлық
жеке және заңды тұлғалар үшін ... ... ... осы ... ... ... өндіріс, басқару, шаруашылық жүргізу,
меншік иесі болу сияқты мәселелерді шешумен айналысады билік органдары.
Жергілікті өзін-өзі басқару құрылымының ресурстарына ... ... және ... ... ... ... -
тұтынушы ретіндегі тұрғындар, өндіруші ретіндегі кәсіпорындар мен ұйымдар,
делдалдар ... ... мен ... ... ... және ... ... жатады.
“Аймақ” түсінігі экономикалық және саяси практикаға ... ... ... ... ... ... анықтау бірнеше бағыттар
қалыптасты. Оларды негізінен үш топқа бөлуге болады: ... ... ... географиялық және ұдайы өндірістік. Әкімшілік
шаруашылық бағыт бойынша кез ... ... ... ... ... ... авторлардың ойынша, аймақ – бұл бірлікпен және
халықтың тұрақты еңбек, ... және ... ... жақсы
қалыптасқан, транспорттық және әлеуметтік инфроқұрылымның ... ... ... ... ... ... Бұл бағыт жеткілікті түрде аймақты зерттемейді. Себебі ... ... ... ... ... ... ... сәйкес келмеген жағдай қарастырылмаған [2].
Жергілікті өзін-өзі басқару органдары, қызметтері, қағидалары,
өкілеттіктері құрылымын 1 ... ... ... 1 - Жергілікті өзін-өзі басқару құрылымы
Экономикалық географиялық бағытты қолдаушы ғалымдар ... деп ... ... ... ... ... ... және өндіргіш
күшінің бағыттылығы тән елдің ірі негізін территориясын сипаттайды. ... ... ... ... береді: “Аймақ – бұл ... ... адам ... ... мен ... ... қатар экономика
географиялық жағдаймен елдің ішінде ерекшелінетін экономикалық аудан,
шаруашылық етуші территория”.
Алампаев П.М. ... – бұл ... ... елдің халық
шаруашылығының бөлімі және өзіне тән ... ... ... ... бөлідің басқа бөлудің басқа бөлімдерімен үздіксіз
байланысы және экономикалық қатыснастар бар ... ... ... ... ... ... Н.Н. Некрасов берді. Оның
ойынша аймақ – бұл қалыптасқан және ... ... ... және ... инфрқұрылымына сай табиғи ресурсар
кешені негізінде өндірістік күштердің даму бағыттылығы тән және бір ... бар ... ірі ... ... бөлудің негізгі
критериясы табиғи ресурстарды ... ... ... ... ... ... ... тарихи қалыптасқан құрылымына
немесе экономикалық дамудың жоспарлы құрылымына негізделген ... ... ... ... ... ... ... Бірақ
ұдайы өндірістік бағытты ұстанушы ... ... ... ... ... ... ... процесстерді және олардың
әлеуметтік факторлармен байланысқанын ескермеген және ... тек ... ... кешені ретінде ғана емес, сонымен қатар
қоғамдық өндіріс жүйесіндегі ұйым ... ... Ұдай ... ... бойынша, аймақтар еңбекті қоғамдық бөлу процессі кезінде
территориялық ... ... ... ... ... және ... ... фазаларында оның жалпыға бірдей және ерекше салыстырумен,
өндірістік-технологиялық және экономикалық өзара ... ... ... ... ... ... ... және
әлеуметтік инфрақұрылымның бірлігімен, жоспарлау және басқару ... ... ... ... ... салыстырылады.
А.И.Добрынин аймақты біріншіден, елдің территориясының құраушы бөлігі ғана
емес, екіншіден, ұдайы өндірістің айақталған ... бар ... ... ... ретінде, үшіншіден, эндогенді және экзогенді ... және ... ... ... ... ... ... аудандарының байланыс жасайтын экономикалық аудан, жүйе ретінде
қарастыру қажет деп жазған. ... ... жүйе ... ... экономика
географиялық бағыттың кейбір жағдайларымен ерекше жағдайларын қамтиды:
жұмыс кұшінің, өндіріс қатынастарының және жиынтық ... ... ... тұтыну қорымен жинақтау қорының, капитал салудың көздерінің,
ұдайы өндірістік шарттарын ... ... ... ... ... ... ... нақты ақшалай табысының өсуінің ... ... ... ... тағы басқа әлеуметтік тәртіптегі
фактормен ... ... ... ... ... ... бірі толықтырады.
Әрбір бағыт аймақтың экономикалық зерттеулерінің әртүрлі ... ... үшін ... деуге болады. Мысалы, экономика – географиялық
анықтама территориялық жүйені ... ... ... ... ... ... ... сонымен қатар кестелерді
біріктіру кезіндегі өндіріс күштерінің және ... ... ... болып табылады. Экономикалық бағыт елдің әлеуметтік ... ... ... ... ... және ... асыру
кезіндегі, биліктің атқарушы және өкілді органдарын орталықсыздандыру
(децентрализация) мен ... құру ... ... деңгейдегі аймақтық
конфегурацияларды модельдеу бойынша зерттеу жүргізумен ... ... ... өндірістік бағыт аймақтық экономикалық саясатты және аймақтық
инвестициялық ... ... үшін де осы ... ... ... үшін
құрал таңдау үшін де қолайлы көрінеді. Ол аймақты ұлттық шаруашылықтың жүйе
асты ретінде және өзіндік ... ... жүйе ... ... ... ... ... геожүйелік бағыт қолданылады. Ол
бір-бірімен байланысқан қарапайым ұйымдардан тұратын күрделі объектілердің
құрылымын тереңірек зерттеуге мүмкіндік ... ... ... ... ... ... ... ететін міндетті элементтер жиынтығы
тағы басқа ... ... ... ...... ... кешеннің кеңістікті объектілерін тану үшін
қолданылады. Бұл ... ... ... және ... ... кезінде де қолданады. Геожүйелік иерархия тән, мысалы,
халық (қала, аудан, ауыл) – аймақ (облыс) – ел ... ... ... жүйе бола ... дамуға көптеген мақсатты бағыттарға ие. Оның
экономикалық қозғалысының траекториясы және жылдамдығы бәсеке жағдайына,
экономикалық ... ... ... ... қамту
деңгейіне, қаржылық қамтамасыз етілуіне және тағы басқаға тәуелді [3].
Аймақтық экономика - өндіріс күштерінің әлеуметтік және экономикалық
аймақтық қозғалысын және ... ... ... ... маңызды
табиғи экономикалық, демографиялық және экономикалық ... ... ... ... ... және мемлекетаралық экономикалық
байланыстарды зерттеу болып табылады. ... ... ... ... зерттеудің маңызды құраушысы қоғамдық ... ... ... ... ... ... әрбір аймағы өзіне тән табиғи ... ... ... ... немесе табиғи белгілеріне, өзінің
шаруашылық құрылымына, экономикалық дамуы мен ... ... ... ... ... ... ... кешендерінің белгілі бiр
орнын алса, екiншiден, ел басқа айналыммен бірігіп ... ... ... Сондықтан мемлекет туралы білім оның барлық айналымын жан-
жақты зерттеуден құрылады.
Аймақтық ... ... ... облысы ретінде территориялық
аспектідегі өндіріс күштері мен әлеуметтік ... ... ... ... ... ... және
болжаумен, сонымен қатар әлеуметтік-экономикалық дамудың және экономикалық
талаптарының жалпы стратегиясын ескере өндіріс ... ... ... ... және аймақтың экономикасын зерттеумен
айналысады.
Аймақтық экономика елдің және оның аймақтарының табиғи – ... ... ... ... және ... ... зерттейді.
Қазақстанның аймақтарының әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... ... тән объективті
болып отыр. Нарыққа өту ... бұл ... ... ... ... ... процестерді басқару механизімінің жетілмегендігі республика
экономикасын реформалауды артқа тартты. Басқарудың ... ... ... ... және ... нарықтық реформаларға сәйкес
келмеді, жалпы ... ... ... ... асыруға мүмкіндік
бермеді.
Қалыптасқан жағдайда аймақтар дағдарыстан шығудың жеке жолын таңдады.
Басқарудың аймақтық органдары стратегиялық ... шешу ... ... ... ... ... жалпы мемлекеттік деңгейде аймақтық
ерекшеліктер толығымен бағаланбай қалады [2].
Қазіргі уақытта Қазақстан Республикасының экономикада ... ... құру ... ... ... ... бейнелене, аймақтық және
жергілікті мүддені қозғай, территория ... ... ... ... ... ... демографиялық, өндірістік, географиялық
факторлардың негіздеріне байланысты. ... ... ... бар және ол сол айырмашылықтарды жоюға бағытталған тиімді
саясат жүргізуді талап етеді.
Терең ... ... ... ... рынокты қайта құруды
бірыңғай шаруашылық ету жүйесіне ... ... ... ... ... ... жіберді. Зерттеушілер айтпақшы, кеңес
кезінде аймақтық саясат өз бетінше болған, бірақ ол өндіруші ... ... ... ... ... экстенсивті
индустрализация саясатының жалғасы ретінде ... ... ... ... ... ... төмендеуі мен
әлеуметтік даму көрсеткіштерін азайуында көрсетілген аймақтық теңсіздік тез
тереңдеп кетті [3].
Жалпы аймақтық өнім (ЖАӨ), халықтың жан ... ... ... адам ... ... орташа табыспен өмір сүру ... ... ... ... ... даму ... ... үш топқа бөлуге болады. Орташа республикалық
көрсеткіштерден көп деңгейді ... ... ... сипаттайды. Олардың
ішінде Алматы қаласы (15,4 %), Атырау (12%), Қарағанды (9,9 %) облыстары
кірді. Бұл ... ... ірі ... және ауыл ... ... ... Лидер аймақтардың үлесіне елдің ЖАӨ-ң ... ... және ... ... ... ... ... тән :
Шығыс Қазақстан (88,2%), Павлодар (6%), Оңтүстік Қазақстан (6%), ... ... ... (5,1%), ... (5%), ... (5%) ... ... қаласы (4,7%). ЖАӨ көлеміндегі бұлардың жалпы үлесі 50,7 % құрайды.
Төмен деңгейдегі ... бар ... ... ... (3,6%), ... (3,3%), ... (2,9%) және Жамбыл (2,2%) облыстары кіреді.
Олардың жиынтық үлесі – 12% ... ... ... ... ... ... ескере әр түрлі жүзеге асырылады. Үкіметтің 1996 ... ... № 1097 ... ... ... ... саясатының концепциясында мемлекетіміздің аймақтары түрге бөлудің
типологиясы қабылданды. Республикалық аймақтық басымдылықтарды анықтау ... 3 ... ... ... ... ... деңгейінен асатын жан басына
шаққандағы табысы бар аймақтар ( Ақмола, ... ... ... Маңғыстау, Павлодар облыстары және Алматы ... ... ... ... ... бекітілу тиіс.
2) Табыстың орташа республикалық деңгейіне жақын табысы бар
аймақтар (Атырау, ... ... ... Қазақстан және Торғай
областары кіреді).
3)Жан ... ... орта ... ең ... ... ... (Алматы, Жамбыл, Батыс Қазақстан, Қызылорда, Көкшетау, ... ... ... ... Үшінші топ аймақтары әлеуметтік
экономикалық дамудың ең төмен деңгейін сипаттайтын артта қалған облыстар.
Оларды ... деп ... ... ... ... ... сай көмектен тыс қалмауы керек.
Аймақтарды мамандану принципі бойынша бөлуге болады. Оған сай оларды
төрт топқа ... ... ... ... ... және ... ... республика экономикасын тездеген
темпімен интеграциалау мүмкіндіктері бар ғылыми ... ... ... ... ... деңгейге ие, ... ... және ... ... қалушылығы бар аймақтар.
Жоғары технологиялық ғылыми сиымдылықты өндірісті оның ішінде
негізінен өзін қамтамасыз ... ... ... ... ... жағдайы бар, ауыр ... ... ... ... ... ... потенциалы жоғары аймақтар.
Мемлекеттік азық-түлік қорын калыптастырудағы алдыңғы орындағы
агроөнеркәсіптік кешенді аймақтар.
Өте нашар ... ... ... ... ... ... ... емес салалық құрлымы
бар, экономикалақ маневрлардың мүмкіндігін қатаң ... ... ... ... ... ... ... аймақтық экономика - бұл елдің территориясындағы және оның
аймақтағы өндіріс күштерінің дамуымен ... ... ... ... ... жағдайлармен тығыз байланысты зерттейтін
ғылыми білім саласы.
1.2. Муниципалдық құрылымдардың ресурстарын ұтымды пайдаланудың ... ... ... ... ұтымды пайдаланудың аймақ экономикасын
дамыту мақсаты тек әлеуметтік бағытталған ... ... ... ... ... ... Міне ... реттеу ғана аймақтарының
халық шаруашылығының оптималды, тиімді кызмет етудің жағдайын туғызады.
Қазақстан экономикасын рыноктық реформалармен байланысты жалпы ... ... ... аймақтың тиімді қызмет етуі маңызды мәселе
болып отыр.
Қазіргі кезде аймақтық деңгейде басқарудың ... мен ... ... ... ... ... негізделеді.
Реттеудің нарықтық әдістері жалпы танылған маркетинг жүйесі экономикалық
тетіктер мен стимулдар арқылы ... ... ... және тапсырмалар жүйесінің көзқарасына қарайтын ... ... ... ... ... ... Ол ең ... жалпы
республиканың мүддесі үшін дамиды. Осы уақытта берiлген аймақтың ерекше
экономикалық, әлеуметтік ... және т.б. ... ... мүддені қолдау қажет. Осыған байланысты аймақтық экономикалық
субьектілердің мүддесін қорғап кана ... жеке ... ... ... ... ... ... жетуге мүмкіндік жасауы
керек [5].
Қазіргі ... ... ... ... ... әр ... ... деңгейіне
ие. Сондықтан аймақтық саясаттың аймақтық экономикалақ қайшылықтарын жоятын
әкімшілік және ... ... ... ... маңызды.
Аймақтық дамудың маңызды тапсырмалардың бірі жеке аймақтардағы халық
өмірі деңгейіндегі айырмашылықтарды жою болып табылады. Бұл ... үшін ... ... ... мен ... ... аймақтың шаруашылық дамуының мемлекеттік бағдарламалардың қолдану
үлкен мәнге ие.
Барлық аймақтар үшін жалпы ... ... ... реформалау, жеке аймақ депресивті жағдайдан шығару, әлеуметтік
инфроқұрылым жасау, экономиканы тұрақтандыру, ... ... ... ... экологиялық қауыпсіз жағдай туғызу.
Аймақтық экономика өзінің зерттеулерінде ғылыми ... ... Оның ... ... ... ... табылады. Салалық аймақтық
баланс жасау ... ... ... территориялық кешенді
толықтырушы, яғни алдағы салалардың да, халықтық ... ... ... және ... сферасындағы салалар арасындағы дұрыс қатынасты
таңдауға мүмкіндік береді. Баланстар сонымен қатар рационалды аймақ аралық
және аймақ ішіндегі ... ... үшін де ... Кәсіпорынның
жылжуын экономикалық негіздеу (кәсіп орынды ... ... ... ... оны ... ... ... жылумен еңбек және басқа
ресурстармен қамтамасыз ету есебін жүргізу үшін аймақ таңдау) баланстық
әдістің ... ... ... ... ... ... өндіріс
және өнімнің негізгі түрлерін тұтыну тепе-теңдігі ... ... ... құру үшін ... ... қолданған үлкен
жобалы жұмыстар мен экспедициалар алдын ала ... ... ... ... ... құру ... кешенді даму деңгейі, оның дамуындағы
диспропорциалардың болуын анықтауға мүмкіндік береді.
Аймақтық экономикада зерттеудің ерекше ... ... ... ... ... ... ... тек зерттеу объектісі ғана
емес, ол сонымен ... ... ... ... және ... ... ақпарат туудың көзі болып есептеледі. Карталарды, карта кестелерді,
картограммаларды, ... ... ... ... гана ... сала мен ... даму деңгейін сипаттайтын
статистикалық мәліметтерде есте қалады.
Жүйелік талдау – бұл мәселені ... ... және ішкі ... ... ... ... ... әрекеттерін зерттеу мен
толықтырылып, соңғы қорытынды тікелей және кері ... ... ... ... ... әдісі. Жүйелік талдау кезеңділік
принципін қолданушы жан ... ... ... ... Ол ... ... анықтаудан, ғылыми гипотеза жасаудан басталып, өндірістің
жылжуының оптималды ... ... ... ... ... оптималдық критериясы тиімділік, яғни халықтың
қажеттігін ... ... ... ... ... ... және ... шаруашылық даму мәселелері
күрделеніп баруда, ал ... және ... ... ... ... ... ... Сондықтан маңызды мәселелерді қамтитын
экономика – ... ... ... және қолдану қажеттігі
туындайды.
Территориялық экономикалық процестерді экономика – ... ... ... ... бөлуге болады:
1) елдің экономикалық дамуындағы территорилық пропорцияларды модельдеу;
2) шаруашылық салалары бойынша жылжуды ... ... ... ... ... қалыптастыруды
модельдеу.
Экономика - математикалық модельдер мен компьютерлерді қолдану еңбек
пен уақыттың минимум шығындарын талап ете, мәліметтің ... зор ... ... мақсатқа сай тапсырманы оптималды шешуді таңдауға
мүмкіндік береді.
Математикалық аппараттардың терең өнделуіне ... ұзақ ... ... ... Сондықтан аймақтық экономикада статистикалық
әдіс ( стратегиялық мәліметтер негізінде индекстерді есептеу, корреляцилық
талдау), сонымен қатар ... ... ... ... қолданылады. Барлық
ғылыми әдістер бір - бірімен тығыз байланысты және олар ...... ... ... ... келесі негізгі
элементтерді қамтиды:
- экономикалық болжау – экономиканың болашақ және онымен ... ... ... ... ... ... ... – елдің барлық шаруашылық кешенінің дамуын
болжау.
- шаруашылық етуші субьектілердің белгілі бір көрсеткіштері бойынша
адрестік жоспар ... және ... ... ... ... объектілерге жанама әсер етуді құрамдарын қолдану.
- елдің әлеуметтік – экономикалық даму ... ... ... ... ... ... әзірлеу және оны ... ... - ... ... даму ... тактикасын әзірлеу, дамудың мақсатын анықтау үшін бастапқы негіз.
Экономикалық дамуды болжау – бұл ... ... ... оның
аймақтарының жеке сферасын, көп салалы кешенінің даму ... және ... ... ... және жүзеге асырудың қағидалары:
1. Мақсатты бағытталғандығы, яғни алдын ала бекітілген ... ... ... ... бағытталған
шаралар;
2. Жүйелік – ... ... жету үшін ... ... ... ... осы ... елдің және
аймақтың даму жағдайымен байланысы;
3. Ресурстармен қамтамасыз етілуі – алдын - ала ... ... ... еңбек және қаржы
ресурстарымен қамтамасыз етіледі;
4. ...... ... және ... ... ... маңыздылық дәрежесін анықтау [6].
Экономикалық қызметті жүзеге асыруды үнемі сұраныс пен ұсыныстың ... ... ... ... да бір ... ... отырады.
Сондықтан шаруашылық ету жүйесіне әкімшілік ... ... ... және ... тұру ... жетілген нарық
жағдайына ... ... ғана ... бар. Бұл әсер етуді
реттеудің инвестицилық, ақшалай – ... ... ... ... Бірақ аймақтық ... бұл ... ... ... шектелген. Ал тікелей қаржылық ақшалай реттеу
аймақтық деңгейде, несие сақтандыру және ... ... ... ... санамағанда, жүзеге асырылмайды.
Рыноктық жағдайда аймақтандырудың ролі және ... ... ... арасында экономикалық қатынастар қалыптастыруда көрінеді. А.К.
Осипов аймақтарының ... ... ... оның ... бөледі:
- институционалды қызметтер – бір жағынан экономикалық дербестікті,
екінші ... ... ... өмір сүру, қай жерде өмір ... тең ... және ... ... ... ... ... жалпы экономикалық бірлігінің
саясатын анықтайды;
- экономикалық қызметтері ... ... ... ... ... ... еркін жүзеге асыруға
мүмкіндік және жағдай туғызуға бағытталған;
- ... ... ... ... ... ... потенциалымен қамтамасыз ету мүмкіндігі ... ... ... ... қызметтері халықтың дұрыс өмір сүруін қамтамасыз
етеді, табиғи қорғау және ... да ... ... ... шараларды жүзеге асырады.
Аймақтық экономиканы дамытуды тездетуге бағытталған құралдардың екі
көзі бар:
- Сыртқы ...... ... Ішкі ... - эндогенді көз эндогенді дамытуды ынталандыру
тәсілдері табиғи ресурстарды, “экономикалық ортаны” ( өндіріс,
транспорт, коммуникация, ... ... ... және
т.б.) және “адам капиталы” ( білім, квалификация, шығармашылық
потенциалы, ... ... жан ... т.б.) ... ... аймақтың ішкі потенциалын белсендірумен
байланысты.
Қазір бар технология ... ... ... ... негізделген эндогенді аймақты дамуды ... ... ... ... жатқызуға болады:
- тікелей мемлекеттік реттеу;
- қызмет секторын ынталандыру;
- ... және орта ... ... ... ... ... мемлекеттік реттеу әдістері мемлекеттік меншікке негізделеді,
қазіргі уақытта Қазақстанда меншікті ... әлі ... бұл ... ... ... ... қолдану киынға
соғуда.
Секторлық ынталандыру құрылымдылық және ... ... ғана ... танылмайды, кейбір жағдайларда оны аймақтық
экономикалық саясаттың тапсырмалары ... ... ... бұл
қызмет аясына қатысты.
Қазіргі күні Қазақстандағы және ... ... ... бизнес ұлттық
және аймақтық экономикалақ саясаттың ... бірі ... ... ... өзгерістерге бейімделген мүмкіндігі
мен икемділігіне байланысты көптеген ... ... және ... ... ... қолдайды. Мұндай қолдау ... ... ... ... кадрларды қайта оқытуға көмек ... ... ... ... инвестицианы
ынталандыруда, технологиямен қамтамасыз етуде және т.б. көрінеді.
Шағын және орта бизнесті ... ... ... ... олар ... ... ... жасаса және аймақта жаңа
жұмыс орнын ашса ғана жүргізіледі. Көмек түрі фирманың ... ... ... ... ... ... сауда фирмаларда
айналмалы капитал, жаңа технология мен құрал ... және оның ... ... ... экономикалық дамуына мемлекеттің реттеуші
әсері халықтың, ... ... ... өмір ... ... ... және жалпы макроэкономикалық (бюджеттік, салықтық ақша –
несие), әлеуметтік экономикалық ... ... ... ... ... ... институционалды құрылымдар жүргізу
арқылы жүргізіледі. ... ... және ... ... ... кезінде
жүзеге асырылатын шаралардың интеграциялдық аймақтар әсері және олардың
территорисының әлеуметтік ... ... ... сәйкестігін
ескеру қажет.
Аймақтық саясатты жүзеге асырудың экономикалық механизмі аймақтық
ерекшелігін, олармен ... ... және ... ... ... ... және дифференциаланған болуы
керек.
Минералды ... ... ... түрі де ... ... саласындағы өнімді өндеуге ... ... ... ... ... - ... ... кәсіпорындары дамыған
ғылыми өндірістік потенциалы жоғары аймақтар үшін ... ... ... ... ... құру ... ... және әсер
етуге бағытталуы тиіс, оның ішінде экспорттық бағытталған өнім ... ... ... ... өсіру мақсатында кәсіпорынды
техникалық жабдықтандыру қажет. Бұл ... үшін ... ... ... ... тартудағы, ірі ... ... ... ... реттеу мәселелері ерекше
орын алады.
Елдің азық – ... ... ... ... тобы ... ... мен стимулдар халықты ... ... ... ауыл ... өнімін өңдеуді тереңдету, техникалық қызмет
көрсету орталықтарын, көтерме азық – ... ... ... үйлері мен
биржаларын, маркетингтің қызмет, ... ... ... шағын және орта бизнесті ... ... ету ... ... және ... қалған аймақтар, және депресивті
шағын және орта ... мен ... ... үшін ... әдістері экономиканы белсендіру және халыққа ... ... үшін ... ... ... көрсету мен экономикалық
және әлеуметтік экономикалық ... ... ... ... ... және мақсатты кешенді бағдарламаларды ... ... ... ... ... және гуманитарлық көмек тартуға
араласуға бағытталуға керек.
Республикалық билік ең ... ... ... банктер
мен қорлардың қызметін заңды және ...... ... ... ... ... ... тиіс. Экономиканы мемлекеттік
реттеу аймақтың потенциалын ... ашу ... ... ... ... принципі бойынша жүргізілуі қажет.
Экономиканы реформалаудың нақты мақсатының ... ... ... ... ... шешуге, өмірдің жоғарғы
деңгейіне жетуге бағытталғандығы болып табылады.
Ол үшін Республикалық, ... және ... ... ... ... заң ... шектеу, кәсіпкерлік
қызметті ынталандырудың аймақтық ... ... ... ... ... алу және ... ... саясат
әзірлеу үшін уақытылы пайдалану қажет.
1.3 Муниципалды ресурстарды ұтымды пай ... шет ... ... ... ... ... даму деңгейін
біріктіру негізінде мемлекеттің ... ... ... жету ... ... ... ... потенциалының
диагностикасы үлкен мәнге ие.
Аймақтық диагностиканың қажеттігі ең алдымен аймақтың ... ... ... ... ... экономика
жағдайындағы сенімді ... ... ... ... даму ... ... кезіндегі негізгі
аналитикалық құрал бола ... ... ... ... тек ... ғана емес, дамыған
елдерге, мысалы, АҚШ, ГФР, Жапония және т.б. елдерге тән. Осы ... ... ... әдістемелік бағыттарда, ... ... ... ... ... ... зерттейтін өзіміз үшін ... ... ... ... ... ... әдістемесі ... ... ... ... әлеуметтік - экономикалық даму
деңгейінің ... ... ... ... ... жағдайын сипаттайтын ... ... ... ғана ... ... жеке аймақтың
экономикалық ... ... ... ... және алу ... ... ... экономистері ... ... ... ... жан – ... ... ... жүйесін ұсынады. Барлық ... ... ... өзара байланыстығы мен қарама - қайшылықтары болуы
тиіс.
Таңданған ... ... ... түрде өзара байланыс
пен өзара ... ие. ... ... және ... мақсаты
үшін әртүрлі көрсеткіштерді тиімді пайдалану өте қиын. Бұл ... ... егер бұл ... бастапқы мәліметтердің үлкен
көшелік өңдеу нәтижесінде алынған жалпы ... аз ... ... ... аралығы тығыз корреляциясының
шектелген санын ... ... ... ... ... отырған жүйе 3 үлкен ... ... ... тұрады:
- Жалпы экономикалық көрсеткіштер, яғни ... ... ... ... ... территория, жалпы
халық саны, халықтың жұмыспен қамтылған ... ... ... ... экономикалық бейімдеуінің табысы ... ... ...... ... тобы 2 ... тұрады: ауыл шаруашылығының даму көрсеткіштері ... даму ... ... ... ... мен
аймақтағы құрылыс жұмыстарының көмегі де ескеріледі;
- Экономикалық инфрақұрылым көрсеткіштері аймақтағы ... ... ... ғана ... ... ... ... аймақпен тұтынылатын электроэнергия
көрсеткіштерін ... ... ... ... даму ... ... экономикалық даму ... ... ... ... мен ... ... ... қатынастарды
көрсететін факторлардың жиынтығы ретінде қарастырады. Бұл методология
салыстырмалы параметрлерге көшу ... ... ... ... ... ... да бір арифметикалық ... ... ... ... арқылы орындау ... ... ... ... ... ... ... бойынша
әрбір экономикалық аймақтың жалпы ... үлес ... ... өте кіші ... ... ... 100-ге
көбейтемізде, барлық таңданған көрсеткіштердің орта есептелінген мәні
ретінде анықталған Р- ... ... ... ... ... ... есепті көрсеткіш ретінде пайдаланамыз. Сәйкес
есеп ... ... ... ... ... ... үшін бастапқы көрсеткіштердің 3 ... ... ... ... ... ... ... Барлық көрсеткіштер
экономикалық зерттеудің жапониялық ... және ... ... құрылымын таңдаудан таңдалғанына қарамастан, олар
Қазақстандық экномика үшін ... және ... ... болмасын әлеуметтік, экономикалық және ғылыми - техникалық
сферасындағы қызметін анықтаушы (20) ... ... ... ... ... спецификасын және Қазақстандық
аймақтың статистикасының ... ... ... ... ... жүйесіне түзетулер ( коррективалары) енгізілді.
Мысалы, Қазақсатандағы шағын және орта ... ... ... даму ... ... ... ретінде қарастыра
отырып, “ жалпы экономикалық көрсеткіштер ” ... ... ... ... ... ал “ өндірістік коррективтер ” ... ... саны ... көрсеткіштер енгізілді. “
Экономикалық ... ... ... ... ... өнім саны
жатады. Өнеркәсіптің даму көрсеткіштері тобына да ... ... ... ... үшін тән өңдеуші өнеркәсіпке үлкен мән береді.
Қазақстанның жағдайында үлкен ролді өңдеуші салаға да, тау-кен салаларында
да беруге ... ... ... ... ... ... енгізілді.
Экономикалық инфрақұрылым көрсеткіштері тобында электроэнергияны тұтынудың
орнына электроэнергиясын өндіру мен бөлуді есептеген жөн ... ... ... экономикалық потенциалын есептеу
әдістемесіне де өзгертулер енгізілді. Есеп екі ... ... ... ... бойынша потенциял өңдеуші өнеркәсіпті, сонымен қатар тау- кен
өнеркәсібінің ескеру арқылы ... ... ... ғана ... ... ... ... көрсеткіші (р орт айм) есептелінді. Екi
нұсқа бойынша өңдеуші сала да, ... ... де ... ... ... ... Сәйкесінше, аймақтың даму потенциялы
көрсеткіші “интегралды” деп таңбаланды.
Соңғы ... ... ... мәні ... өсіп кетті.
Рыноктық экономикаға өту кезінде аймақтық саясат бағаланбай ... ... ... рыноктық шарушылық етудің көптеген
элементтерімен институттары жеткілікті ... ... ... ... ... ... көптеген институттары жоқ,
өндірістік ... ... ... ... да, ... экономикасының потенциалын бағалау кезінде аймақтық еңбек
рыноктарына тоқталып кеткенді де жөн ... ... ... ... дамуының деңгейі
жалпы аймақтық өнім динамикасымен сипатталады. Барлық аймақтар ... ... ... ... ... да бір ... болуына негізделген әр ... ... ... ... экономикасындағы рынок қатынастардың
қалыптасуы еңбек рыногының ... ... ... ... ... етуі, жұмыс күшіне сұраныстың ... де ... ... ... аймақтық дамуда еңбекке белсенді
халықтың көп саны Алматы (753,4) мың ... ... ... ... ... Қараганды ( 727,5) мың адам, Оңтүстік Қазақстан ... адам ... және ... ... ( 65,3) мың адам ... экономикалық белсенді халықтың деңгейі қалаға
қарағанда төмен (76%- 68,3%) ... ... ... ... бағытталуы мүмкін.
Ең алдымен, бұл өмір сүрудің ... ... ... ететін үлкен
территория; кейін - ... пен ... ... ... ... ... ететін бай ... ... ... ... ... ... еркін
өндірістік күштердің мәнді масштабы квалификацияның ... ... ... ... ҒТП – ң ... ... т.б.
Экономикадағы басты мақсат- барлық әлеуметтік және экономикалық
мәселелерді шешу ... ... ... жалпы ішкі өнімнің
өсуінің максималды ... ... ... ... ... өсу ... ... гана емес, осы өсудің санасында, оның
нәтижелерін дұрыс болуда ... ... ... ... потенциалын көтеру үшін тиімді
аймақтық саясат ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру кезінде оларды ... ... ... және ... ... ... ... мен байланысты мәселелер көріне бастады. Осы ... ... ... ... ... болады;
1. Институционалды себептер:
- бағдарламалардың, оны орындаушылардың, мониторинг
жүргізушілердің, бағдарламалардың ... ... ... мен ... ... мәртебесі;
- бағдарламаларды жүзеге асыруды ұйымдастырушылықты қамтамасыз
ету;
- ... ... ... ... ... ... ... Ғылыми себептер - жүйелі ... ... ... ... - ... экономикалық қамтамасыз
ету.
4. Кадрлік себептер – бағдарламаларды әзірлеу оны жүзеге асыру,
түзеу процестеріне ... ... ... аймақтық
өндірістік, қаржы, ғылыми білім саласынан өкілдерді тартусыз
орындаушылар шақыртылған.
5. Ақпараттық ... - ... ... асырудың
мониторингін ұйымдастыру және бағалау, олардың уақытылы түзетілуі.
Қалыптасқан жағдай ... ... мен ... үнемі
жетілдіру қажеттігін анықтайды [9].
Аймақтарды дағдарыстан шығару және ... ... ... ... ... ету жоспарларын орындау аймақтық инвестициалық
рыноктың ... ... ... болып табылады.
Аймақтық инвестиция рыногі капитал рыногінің құрамды ... ... ... ... ... және өндірістік емес
сферасын инвестициалануға ... ... ... ... ... ... ... көтеру тікелей
нақты бағдарламалардың каржылық қолдауына байланысты. ... ... ... трансформациасы жүріп жатыр.
Аймақтық экономикалық өсуі мен ... ... ... жатқан құрылымдық инвестициалық дағдарысқа ... ... ... ... ... сипаттау мақсатында
инвестициалық құлдырауды сандық бағалау ... ... ... ... кесіндісі экономикалық көтерілуімен халықтың
өмір денгейін өсіру үшін ірі ... ... ... аймақтарда ... ... ... ... Мемлекеттік бюджеттің қаржылық ... ... ... ... ... ... тікелей әрі жанама
мемлекеттік қолдаудың ... ... ... ... ... ... ... Алматы облысында негізгі капиталды
қаржыландырудың барлық ... ... ... 2011 жыл 2010 ... 7,9 %, ... облысында - 2,7% ; Қостанай ... ; ... ... ... – 4,3% ; ... ... – 3,3% қана құрады (1 кесте).
1 кесте - Алматы қаласының дамуының негізгі экономикалық ... |2009 |2010 |2011 ... ... |
| |жыл |жыл |жыл |(+;-) ... ... | | | | | ... | | | | | ... ... өнім |251,2 |320,5 |375,8 |124,6 |150 ... ... |57,8 |63,9 |69,6 |11,77 |120 ... | | | | | ... барлық көзі| | | | | ... |139,3 |104,9 |100,2 |-39,13 |71,9 ... % | | | | | ... |1350,2 |1640,4 |1530,1 |179,9 |113,3 ... жүк | | | | | ... % | | | | | ... ... |161,3 |187,9 |214,8 |53,5 |133,2 ... ... | | | | ... ... |212,03 |243,7 |701,3 |489,3 |330,6 ... теңге | | | | | ... ... ... |392,7 |1120,3 |591,1 |211,69 ... | | | | | ... с к е р т у – [27] әдебиет негізінде автор ... ... ... аймақтарда инвестиция көлемінде ... ... ... ... ... ... олардың үлесі
қатты төмендеді. Терең инвестициалық ... ... ... ... бар, халық тұтынатын ... өнім ... ... ... да байқалды. Оның себебі
инвестициалық және тұтынуға арналған ... ... ... ... ... ... байланысты өндірістің ... ... ашық ... ... жолдарындағы оның толық
бәсеке ... ... ... ... ... ... жағдайды
талдау терең инвестициалық дағдарыстың бар ... ... ... ... өндірістің қайтіп орнына келмес ... ... ... осы ... ... ... жеке өндірістік
потенциалы мен ... емес ... ... ... үшін ... ... Республикамен салыстырғанда жеке ... ... ... ... ... негізінен,
экологиялық шикізат және отын энергетикалық секторы есебінен ... ... ... экономикалық потенциалын көтеру үшін
игіліксіз болып табылады. Сондықтан да ... ... ... ... ... алғы ... Муниципалды құрылымдардың ресурстарын ұтымды пайдаланудың ... ... ... ... муниципалдық ресурстардың даму жағдайын ... ... даму ... ... көрсеткіштер
болжамын, әлеуметтік көрсеткіштер болжамын, Алматы облысының бес ... ... ... даму үрдістері мен басымдықтарын,
салықтық-бюджеттік саясаттың негізгі багыттарын және жергілікті бюджеттің
2010-2012 жылдарга арналған ... ... даму және ... ... ... ... мемлекеттік органдарын ... ... ... 3 ... ... ... ... бюджетті
әзірлеу үшін негіз болып табылады. 2000-2011 жылдардағы экономикалық даму
үрдісі.
Жалпы ... өнім (ЖӨӨ) - ... және ... ... экономикалық
қызметінің нәтижелерін ... ... ... ... жылы ... ... өңірлік өнімі 654,8 млрд. теңгені құраған.
Облыстың 2000-2011 жылдардағы жалпы өңірлік ... ... ... ... 2-Алматы облысы бойынша жалпы өңірлік өнім
Ауылдарды қолдау жылдарында аграрлық секторда түбегейлі қайта құрулар
жүргізіліп, ауыл ... ... ... ... ... ... 125 ауыл шаруашылық ... мен 19 ... ... ... ауыл ... өндірісімен 3 мыңнан астам үй
шаруашылықтары айналысады. Бұл салада облыс ... ... ... ... ... ... 47,1 ... адам жұмыс
жасайды.
Облыста республикадағы ауыл шаруашылығы өнімінің 4,2 пайызы өндіріледі
және жүгері, қант ... ... ... картоп, көкөніс, ет,
жүмыртқа және жүн өндірісінің басты шикізат аймағы болып табылады.
Үдемелі технологияларды пайдалану ... ауыл ... ... ... - 83,7 мың ... (2008 жылы - 72,3 мың га) жеткен, ылғал
үнемдеу технологиясы 41,6 мың гектарға (2008 жылы - 7,4 мың га), ... - 156,5 ... ... ... жыл бойы ... ету және ... ... түрғындарын
маусым аралық кезеңде жаңа піскен көкөністермен ... ... үшін ... ... 13,5 ... ... ... жабылған 171 жылыжай
салынып, 2,1 гектарда 46 жылыжай құрылысы жүргізілуде.
Облыста 14,4 мың гектар бақ және 4,8 мың гектар ... бар, ... 9,2 мың ... - 30 ... асқан. Соңғы сегіз жыл ішінде 2,4 ... жаңа ... мен 1,1 мың ... ... ... жылы ... ... 255 гектарға қарағанда 521,8 гектар
бақ және ... ... 50 ... ... 120,6 ... жүзімдік
отырғызылды.
Ауыл шаруашылығы тауарларын өндірушілерді сапалы көшет материалдарымен
қамтамасыз ету үшін 24 асыл ... ... 14 ... мен 39 тұқым шаруашылықтары жүмыс жасайды.
Барлық мал және құс түрлері санының, мал ... ... өсуі ... МІҚМ басының саны 2011 жылы 2005 жылға
қарағанда 54,4 пайыз өсіммен 788,8 мың ... ... ... қой ... саны - 2944,4 мың басты (131,9%), шошқа - 140,9 мың басты (114,6%),
жылқы - 219,7 мың басты ... құс - 8384,3 мың ... (196,1%) ... өзі ... ет, сүт және ... ... өзін ... етеді.
9 асыл тұқымды зауыттар, 117 асыл түқымды шаруашылықтар, 1 асыл түқымды
және 2 дистрибьюторлық орталықтар жүмыс жасайды.
2011 жылы ... ... ... күру жөніндегі салалық жоба
әзірленіп, қазіргі уақытта жүзеге асырылуда, аталған жоба бойынша ... ... және сүт ... ... ... ... кәсіпорындарын
құруды, жылыжай кешендерінің, жеміс-көкөніс сақтау қоймаларының құрылысын,
жеміс бақтары мен жүзімдіктерді ... ... ... 2011 ... аралығында облыста өнеркәсіп өндірісінің өсімі
байқалады.
Соңғы тоғыз жыл ішінде өнеркәсіптегі орташа жылдық өсім ... ... ... Бүгінгі таңда, ЖӨӨ кұрылымындағы өнеркәсіптің үлесі - 22
пайыздан астам. Өнеркәсіп өнімі ... ... 4,3 есе (2003 ... ... ... 2011 жылы 301,7 ... теңгеге дейін) өскен.
Осы сала облыстың салық базасының 32,5 пайызын қалыптастырады, оның 30
пайызы өңдеу саласына ... жылы 2003 ... ... ... ... өндірісінің көлеміндегі
өңдеу өнеркәсібінің үлесі 6,4 пайыздық тармаққа өсіп, 83,2 пайызға жеткен.
Облыс республика бойынша ауыл шаруашылығы, ... ... ... ... жекелеген түрлерін шығару жөнінде алға басуда.
Өнеркәсіпте құрылымдық өзгерістер орын алған. Өнеркәсіп өндірісінде ... ... ... 2003 ... 1,7 ... 2011 жылы 2,8 пайызға дейін,
өңдеу ... 76,8 ... 83,2 ... дейін көбейген.
Өнеркәсіпті дамытуға 2011 жылы 39,3 млрд. теңге салынған ... ... ... ... ... ... - 22,5
пайыз.
Пайдалы қазбалардың (құм, қиыршық тас, саз балшық, мрамор ... ... мол қоры ... ... кең ... өндіруге септігін тигізді.
Шикізат базасын дамыту және басты кәсіпорындарды әртараптандыру облыс
өнеркәсібінің ауыл шаруашылығы өнімін ... ... ... 860-тан астам өңдеу өндірістері ... ... ... ... ... ауыл ... өнімдерін өңдеудің үлестік
салмағы 68,7 пайызды құрады.
2004 жылдан бері 32,1 млрд. теңге ... ... 31 жоба ... ... ... ... ... ЖШС-ң, инфизиялық
ерітінділер шығаратын - «Нұрмай» ЖШС-ң, кварц ... және ... ... - «Қазсиликон» ЖШС-ң, табиғи тастан жасалатын қаптама
плиткаларын өндіретін - «Текелі Гранит» ... ... ... ... ... -«Строитель» ЖШС-ң, керамо-граниттік
плиткаларын шығаратын - ... ... ... және ... ... ... цемент
өндіретін «Бетон Завод» ЖШС-ң зауыты іске ... Іле ... ... мен ... сай ... «А» санаттағы ірі
«Даму» индустриалды-логистикалық орталығы ашылды.
Индустриалды-инновациялық даму стратегиясының ... 2009 ... ... ... 3 жоба ... ... ... қаласында еуропалық
стандарттарға сәйкес «ІАО -Тrасіе» ЖШС-і ірі балық кешенінің (балық өңдеу
және автоматтандырылған төмен температуралық логистика ... ... ... жылу ... ... өндіретін «Пеноплекс»
ЖШС-ң зауыттарының құрылысы басталған.
Еңбекшіқазақ ... ... ... ... ... ... және сендвич-панельдер шығаратын кәсіпорындары және
Талғар ауданында «ҚазГеоСинтетика» ЖШС-ң ... ... I ... іске қосылған.
Еңбекшіқазақ ауданында инфизиялық ерітінділер үшін бір ... ... ... Медфирмасы» ЖШС-і, Іле ауданында кафель плиткаларын
өндіретін «Еврокерамика» ЖШС-і жобаларын жүзеге асыру аяқталуда.
Облыстың 116 кәсіпорыны ИСО 9001, 14001, 22000, ОН8А8 18001, 8А ... ... сапа ... ... сертификаттарын алды, оның ішінде
84 - өнеркәсіптік кәсіпорындар.
Облыс экономикасына 9 жыл ішінде салынған инвестициялардың жалпы сомасы
754,7 млрд. теңгені күрады. 2003 ... 2011 ... ... негізгі
капиталға салынған инвестициялардың көлемі 23,7 есе көбейген. 2003 жылдан
2009 ... ... ... ... ... инвестициялар салу және
жылжымайтын мүлікпен жүргізілетін операциялар, өңдеу өнеркәсібі, көлік ... ... ... ... есептелген. 2-сурет
млрд.теңге
Сурет 3 - Негізгі капиталға салынған инвестиция серпіні
2011 жылдың бірінші жарты жылдығында бағалауға дейінгіні есептегенде,
негізгі капиталға ... ... ... 169,3 ... теңгені
құраған немесе 2009 жылдың деңгейіне қарағанда 174,8 пайыз.
Республикалық бюджет ... ... ... ... ... 7,1 ... теңгені құраған немесе 4,2 пайыз, жергілікті бюджет
есебінен -3,6 млрд. теңге ... 2,1 ... ... мен ұйымдардың
жеке қаражаты есебінен - 44,8 млрд. теңге немесе 26,5 ... ... - 97,6 ... ... немесе 57,6 пайыз, қарыз қаражат есебінен
- 16,2 млрд. теңге немесе 9,6 ... ... ... ... ... ... ... бірі болып
табылатын - ... ... ... ... азғантай
озгерістерге ұшырады. 2010 жылдың 1 шілдесіндегі жағдай бойынша екінші
деңгейдегі ... ... және жеке ... ... ... ... млн. ... құрады. 2008 жылдың қорытындысы бойынша банктердің
депозиттік базасының біраз төмендеуі байкалады. 2009 жылдың 1 ... ... ... ... ... 21911,8 млн. теңгені құраған.
2-кесте – Алматы облысының экономика салалары бойынша 2006-2011 жылдардағы
негізгі капиталға салынған инвестициялар (млн. ... ... жылы ... жалпы қуаттылығы 11 МВт 3 шағын СЭС-ы (Ақсу
өзенінде қуаты 2 МВт - Ақсу СЭС, Есік ... ... 5 МВт - Есік ... ... ... 4 МВт - ... СЭС) іске ... жылы іске қосылатын, жалпы қуаттылығы 25 МВт 3 ... ... ... 2009 жылы ... өзенінде қуаты 4 МВт - Қаратал ... іске қосу ... ... ... 300 МВт және ... қуаты сағатына 1027
кВт электр қуатын өндіретін Мойнақ СЭС-ң құрылысы жалғасуда.
Қуаты 2640 МВт ... ... ... ... ... инвестор
анықталды.
2003 жылдан 2011 жылдар аралығында облыста ... ... өсуі ... ... ... 2003 ... 2,7 пайыздан 2011 жылы 9,4 пайызға
дейін көбейген. Бағалауға дейінгіні есептегенде кұрылыс жұмыстарының көлемі
2003 жылға қарағанда 8,9 есе ... 107,0 ... ... ... 2003 жылдан бастап тұрғын үй құрылысына инвестициялар - 18,8 ... ... ... 2011 жылы 41,3 ... ... тұрғын үйді қолданысқа
беру көлемі 4,6 есе (113,3 мың ... 526,9 мың ... ... ... үй қоры 2011 ... 1 ... жағдай бойынша 23,5
млн. ш.метрді құрады, бір адамға орташа есеппен 15,5 ... метр ... ... ... дамытуда дұрыс факторлар болып төмендегілер
табылады:
- құрылыс материалдарын өндіру үшін ... ... саз ... ... тас, ... және т.б.) ... ... және бетонның қасиеттерін арттыратын,
құрылыс материалдарының бір ... ... ... ... ... ... ... шығару жөнінде өндіріс қуаттарының
болуы.
Өткен жылдары, бизнесті дамыту үшін қолайлы жағдай ... ... ... салық заңнамасындағы кәсіпкерлерге салынатын салық жүктемесін
азайтуға бағытталған өзгерістер ... ... 2011 ... ... ... ... ... ондағы жүмысшылардың саны 2 еседен артық көбейген.
Шағын кәсіпкерлік субъектілерінен бюджетке түсетін төлемдер 2,4 ... 11,2 ... ... ... (4 ... астам) артқан.
Екінші деңгейдегі банкттердің шағын бизнесті несиелендіруі 8 есе өсіп,
10,1 млрд. теңгені құраған.
Кәсіпкерлікті ... ... 77 ... ... ... жасайды,
олардың қатарына қаржы үйымдары, бизнес ... және ... ... кіреді.
2011 жылы шағын және орта бизнесті несиелендіруге «Даму - Өңірлер»
бағдарламасы бойынша (28/28 бағдарламасы) 1 ... ... ... ... - 500,0 млн. ... және ... ... - 500,0 млн.теңге). 2011
жылдың 1 қаңтарындағы жағдай бойынша 972,1 млн. теңге ... 97 ... ... ... бірінші және екінші
транштары бойынша 4,8 млрд. теңге сомасына шағын орта бизнестің 130 ... ... 1 ... ... 92,6 мың ... ... және орта
кәсіпкерлік субъектілері жұмыс жасайды, өндірілген өнім (жұмыстар, қызмет
көрсетулер) көлемі 55,5 млрд. теңгені ... ... ... үшін «Даму» қоры 1,5 млрд. теңге бөліп,
оларды екінші деңгейдегі 5 банкке орналастырған, қаражат ... ... ... қаржыландырылды.
Ауыл халқын шағын несиелендіру арқылы қаржыландыру ушін облыстық
бюджетте 500,0 млн. ... ... Бұл ... «ҚазАгро» ҰБХ»
акционерлік қоғамының еншілес ұйымдарына 300,0 млн. теңге бөлінген.
Облыс аудандары мен қалаларының кесіндісінде бөлшек, ... ... және ... ... құрылымы соңғы жылдары айтарлықтай
өзгерістерге ұшырамаған, бұл ішкі ... ... ... ... көрсетеді.
Тұтыну нарғын дамытуға халықтың төлем жүргізе алатын ... ... оң ... ... және ... ... ... қамтамасыз етілу деңгейінің жақсаруы әсерін тигізді.
2003-2011 жылдар аралығындағы кезеңде бөлшек тауар айналымының ... ... ... 3 ... ... ... 58,7 млрд.
теңгені құрады.
Бөлшек тауар айналымының барлық ... (100,0%) ... емес ... ... ... ... 2011 жылы 147112,6 млн. ... құраған, бұл
2003 жылдың деңгейінен 8 есе артық. ... ... ... ... кәсіпорындарымен өткізілген, оның ішінде шағын кәсіпорындармен -
85,9 пайыз. Көтерме тауар айналымы көлемінің орташа жылдық ... ... ... құрады, бұл жалпы республикалық ... ... ... ... тауарларының негізгі жеткізушісі - Қытайдың жақындығы
(азық-түлік, киім, тұрмыстық ... және ... және ... ... бір ... республикадағы ірі - Алматы қаласының
базарына ... ... ... ... өсімі септігін
тигізеді.
Қоғамдық тамақтандыру қызметтерінің көлемі 624,3 млн. ... ... ... ... 5 ... 87 ... (7 - ... 5 - азық-түліктік емес, 54
-әмбебап, 11 - мамандандырылған) бар. Талдықорған қаласында жыл бойы ... ... ... ... ... базары жұмыс
жасайды.
2011 жылы сауда және қызмет көрсету саласында 759 ... ... 2994 ... орны ... ... 6 ... ... тауар айналымының көлемі 22,1 млрд. теңгені
құрады.
Ағымдағы жылдың бірінші жарты жылдығында сауда және ... ... 222 ... іске ... 1601 ... орны ... аумағында автомобыль жолдарының, темір жол желілерінің, әуе
көлігінің жүйесінен тұратын, өндірістік инфрақұрылым кең ... ... және Орта Азия ... ... мен ... Тәжікстан арасындағы
дәліз, сондай-ақ Қазақстанның экспорттық тауарларының Достық станциясы
арқылы Қытайға және ары ... ... ... ... шығу жолы ... ... ... Боролдай кентінде және Талдықорған қаласында екі
әуе жай жұмыс жасайды.
Облыста жолаушылар ... ... ... ... 41
автотасымалдаушылар айналысады. Маршрут желісінің жалпы үзындығы 45198
шақырымды ... және ... 738 елді ... ... ... ... 2003 жылдан 2011 жылға дейін көлік саласының барлық
негізгі көрсеткіштері артқандығы байқалады: көліктің ... ... ... - 47,9 пайызға, жүк айналымы - 82,1 пайыздан астам, жолаушылар
тасымалы - 57,7 ... ... ... - 68,9 ... ... – Алматы облысындағы көлік бойынша негізгі көрсеткіштер
|Көрсеткіштер | |2007ж |2011ж |2007 ж. |
| | | | ... |
| | | | |2011 ж. |
| | | | |% ... жүк |млн. ... |67,4 |99,7 |147,9 ... ... ... |2584,3 |4707,8 |182,1 |
| ... | | | ... |млн. адам |252,5 |398,2 |157,7 ... | | | | ... ... ... |4084 |6898,1 |168,9 |
| ... | | | ... с к е р т у – [27] ... ... автор құрастырған ... ... ... ... ... 9617 ... ... оның ішінде: республикалық маңызы бар жолдар - 2664 (27,7%) және
жергілікті маңызы бар жолдар - 6953 ... ... бері ... жолдары саласын дамытуға 15,1 млрд. теңгеден
астам қаражат бөлінген, жергілікті маңызы бар жолдардың 11 мың ... ... ... ... ... - ... зауыты автожолының бөлігі, Шонжы ауылының айналма
жолы, Маралсай ... мен Абай ... ... жол, ... ... күрделі жөндеуден ... ... ... ... қарай бөлігі қайта жөнделген, сондай-ақ «Талдықорған-Текелі»
автожолын қайта жөндеу жұмыстары жалғастырылуда.
Соңғы жылдары ... ... ... ... және
әлеуметтік-экономикалық дамудың жалпы үрдістерімен түсіндірілетін ... ... ... ... 112 елмен сауда-серіктестік қатынастарын (2011 жылы - 106 ел)
жүзеге асырады, 50 елге ... ... ... 110 ... ... ... экономикалық тауар айналымының айтарлықтай өсу қарқыны 2003-2008
жылдары аралығында байқалады.
2003-2011 жылдар аралығындағы кезеңде облыстың сыртқы сауда айналымының
көлемі 7,7 есе көбейіп, 1710,8 млн. АҚШ ... ... 7,2 есе ... 323,1 млн. АҚШ ... ... 1387,7 млн. ... ... (2000 жылға қарағанда - 7,9 есе).
Экспорттың басым бөлігі (55,0%) ТМД елдеріне тиесілі (177,8 млн. ... алыс ... 2008 жылы 145,3 млн. АҚШ ... ... ... ... алушылар Түркия (экспорттың жалпы көлемінде - 24,6%),
Ресей (23,4%), ... (10,9%), ... (8,0%), ... ... (5,1%) ... ... ... жатқан кезеңде экспорттың ... ... ... ... ... ... ... отыр - 37,6 пайыз, ... ... және одан ... ... - 33,2 пайыз, сондай-ақ
машина жасау үлесінің өсуі ... - 17,0 ... ... топтары бойынша экспорт серпінін зерделеу мал және
өсімдік өнімдерінің, қағаз ... ... ... ... ... ... өсімін көрсетеді, бүл облыс өнеркәсібінің сәйкес
салаларында жаңа қуаттылықтарды іске қосумен және ... ... ... құрылымында облыста дайын өнім, оның ішінде машина
жасау, азық-түлік өнімдері және металдар мен одан ... ... ... ... ... ... ... (Қытай, Қырғызстан)
шекаралық ынтымақтастық және өзара тиімді ... ... ... ... 3 айында облыстың сыртқы сауда айналымы - 514,2 млн.
АҚШ долларын (өткен жылдың сәйкес кезеңіне қарағанда - 56,1%), оның ... - 75,9 млн. АҚШ ... (2008 ... ... -41,9%), ... ... млн. АҚШ ... (2008 жылға қарағанда - 59,6%) құрады.
Облыстың денсаулық сактау саласының бюджеті 2003 жылы 2,2 млрд. теңгені
құраса, 2012 жылы 13 ... ... ... 29,96 ... ... ... Осы
жылдары 17 денсаулық сақтау объектілері салынып, 673 объекті күрделі
жөнделген, 540 ... ... ... 7 ... ... жуық ... ... сатып алынды, үлгілік штаттар бойынша 5,6 мың бірлік
бөлінген.
Нәтижесінде, 2012 жылдың 1 қаңтарына облыстағы медициналық ... ... ... ... 100 ... қамтамасыз етілген,
тозуды есепке алғанда медициналық жабдықтармен және медициналық ... ... ... - 46,0 пайыз.
2009 жылдың басынан бері ауруханаларда 3 бөлімшелер, 2 емхана ашылып,
24 ... ... ... ... ... ... мектеп және 100 аурухана» ... ... ... ... 4 ... құрылысы жалғасуда. Жергілікті бюджет
қаражаты есебінен 10 объектінің құрылысы мен қайта ... ... ... ... ... жүмыстары жүргізілуде, оның ішінде «Жол картасы»
бағдарламасы бойынша 27 объекті бар.
Облыстың білім ... ... 2003 жылы 6,7 ... ... ... жылы 7,1 есе көбейіп, 47,6 млрд. теңгеге жеткен. Осы жылдары 57 ... және 2 бала ... ... 823 ... беру ... ... Балаларға арналған 29 мектепке дейінгі мекемелер, 203 ... 42 ... 6 ... ... 17 ... ашылған.
14 объектінің құрылысы мен қайта жөндеу жүмыстары және 134 ... ... ... ... оның ... «Жол ... бойынша 50 объекті бар.
Бүгінгі таңда, облыстың барлық ... - ... ... ... ... оқыту арнасына қосылған, 151 мектепте 755 интерактивті
тақталар орнатылып, облыстың 216 ... ... ... ... ... ... 1 компьютерге 15,8
оқушыны құрады.
Халықты әлеуметтік ... ... ... ... ... ... халықтың әлеуметтік-әлсіз
топтарын қолдау шаралары кезеңмен ... Осы ... 2011 жылы ... ... ... бүл 2000 жылғы деңгейден 3 есе артық (2000 ж. ... ... 2011 ... ... ... экономикалық белсенді
халқының саны 187 мың адамга көбейген немесе 28 пайыз, оның ішінде ... - 226 мың ... ... ... Жүмыспен қамтылу деңгейі
85,9 пайыздан 93,6 ... ... саны 42 ... ... 54,7 мың адамды құрады.
Осы жылдары «Мемлекеттік мекен-жай элеуметтік көмегі» бағдарламасына
3,2 млрд. теңге қаражат бөлініп, ... ... ... ... 2003 ... 14,1 ... 6,4 ... дейін азайып, тіркелген жұмыссыздық деңгейі ... ... 0,3 ... ... тұрмысы кедейлік деңгейінен төмен
халықтың үлесін 2002 жылғы 8,5 пайыздан 2012 ... 1 ... ... дейін төмендетуге қол жетті.
Үстіміздегі жылдың 1 жарты жылдығында облыста 10210 ... ... ... ... ... 29113 уақытша және маусымдық жұмыс
орындары, оның ішінде Жол картасы бойынша - 19597 ... орны ... 8218 ... адам ... ... жұмыссыздық деңгейі
экономикалық белсенді халықтың 1,0 пайызын құрады, жалпы жұмссыздық деңгейі
- 6,6 пайыз.
Облыста «Алматы облысының ... ... ... ... ... ... жасап жатыр, «Туризм» кластерін дамытудың медиа-жоспары
бар.
Облыстың туристік имиджін қалыптастыру ... ... ... ... (Германия), Пекин (Қытай), Сеул (Корея), Токио (Жапония)
калаларында өткен барлық халықаралық көрмелер мен биржаларға ... ... ... келтірудің келешегіне тоқталсак, оған ең
алдымен, агроөнеркәсіп өнімдеріне баға конъюктурасын жақсарту ... ... ... аз өңделетін шикізаттық салалармен жүктелген
экономика тез ... және тез ... ... деп пайымдайды. Бұл
пайымдаудың біздің экономикамызға ... ... ... ... ... Бүған банктік жүйедегі келесі мәселелер, реттеуші және
қадағалаушы органда ғана болатын ... ... ... толық ақпарат кедергі
болуы мүмкін.
Біздің көшбасшы банктерге дэрменсіздікке ... ... ... ... ... ... өсу ... өткен жылдарда жиналған
және әлемдік экономикалық дағдарыс ... ... ... шешу ... ... қосымша капитал тарту қажеттігі белгісіз.
Облыстың табиғи ресурстарға бай ... ... ... ... ... ... ... арасында көлік-тасымалдау қызметтерін
кеңейтудің нақты мүмкіндіктері, колайлы тарихи ... ... ... ... түрлі салаларын дамыту ... ... ... ... ... ... үшін ... болып табылады.
Сыртқы факторларды талдау элемдік экономиканың серпініне байланысты, облыс
дамуының ... ... екі ... ... мүмкіндік береді.
1 нұсқа бойынша облыстық дағдарысқа қарсы жоспарда көзделген басым
салаларды дамыту ... ... ... бағаның барреліне - 40 ... ... ... ... жанар-жағар майдың қымбаттауына сәйкес,
толық көлемде жүзеге асырылмай қалады, жоғары инфляциялық қысым сақталады.
Мүнайға әлемдік баға барреліне 60-75 АҚШ ... ... орын ... ... ... көзделген шаралар облыс экономикасына
ынталандырушы эсер тигізеді.
Бағаның қалыпты төмендеуі мен ... ... ... ... 2 ... ... ... болып саналады. Облыс экономикасы мен
қаржы жүйесін түрақтандыруға бағытталған шаралар өңірлік деңгейде дағдарыс
жағдайымен байланысты ... ... ... ... ... болып
табылады.
Дамудың сыртқы талаптарының әсерін ескере отырып, 2010-2014 жылдары
облыс экономикасы төмендегі факторларға ... ... ... ... ... ... қатар мемлекеттің шағын және
орта бизнесті қолдауының ... ... ... салаларында
инвестициялық белсенділікті сақтау, сондай-ақ ірі инвестициялық ... ... ... ... ... дамытудағы маңызды шарт болып
табылады.
Мемлекеттік маңызды ... ... ... ... және ... ... арналған индустрияландыру
картасына енгізілген жобалар экономиканы әртараптандыру және жаңа жүмыс
орындарын күруға ... ... ... әлеуеті мен мүмкіндіктерін пайдалану облыстың
көптеген әлеуметтік-экономикалық мәселелерін ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Алайда, экономикаға әлемдік нарықтағы баға деңгейінің ... және ... ... ... ... ... макроэкономикалық тұрақтылыққа қауіптің ... ... ... ... серпіні мен сапасы экономикалық
саясат бағдарын таңдау және ... ... ... ... ... сыртқы қатаң қысым әсеріне ұшыраған секторларының қалпына
келуінің ұзақ ... ... ... ... ... ... тарапынан
басқарушылық түзетулер қажет етіледі.
Сонымен қатар, орта мерзімді кезеңде экономика ... ... ... етуге қарағанда, инфляцияны тежеу мен ... ... ... маңыздырақ болып табылады.
Сапалы және теңдестірілген экономикалық өсімді ... ... ... ... әрекет ететін құрал болып табылады.
Экономикалық саясаттың мақсаты — Алматы облысының бәсекеге қабілетті
тауарлар мен ... ... ... ... ... септігін
тигізетін, мемлекеттік басқарудың тиімді жүйесі бар ... ... ... ... ... ... үшін ... негізгі міндеттер
шешіледі:
Агроөнеркәсіп кешенінде басты бағыт ауыл шаруашылығы салаларын тұрақты
дамыту және олардың бәсеке қабілеттілігін ... ... ... екі ... ... қойылған. Ауыл шаруашылығы өндірісінің
тұрақты өсімі негізінде облыстың азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету,
өсімдік ... ... ... технологиялар, тамшылап суару,
үдемелі технологиялар енгізіледі, ... ... ... ... және көкөніс сақтау қоймаларының құрылысы жоспарлануда.
Жеміс-көкөніс өнімдерін, қант қызылшасын, жүзім өңдеу жөнінде жаңа
инновациялық технологиялары мен ... сай ... бар ... ... ... ... ... міндет асыл тұқымды мал санын арттыру, ірі
сүт-тауарлық фермаларын, ... ... құс ... ... ... өнімділік және асыл тұқымды сапаларын арттыру болып табылады.
Мақсатқа жетуге Алматы қаласының айналасында ... ... ... ... Жобаны жүзеге асыру аясында осы салаға инвестициялар
көлемі көбейтіледі, ... сай ... ... ... ... ... артады.
Өнеркәсіпте екі стратегиялық бағыт анықталған. Біріншісі -индустриалды-
инновациялық даму. Мұндағы мақсат - өнеркәсіп салаларын ... ... ... мақсатқа цемент шығаратын «Жаңалық Стройсервис» ЖШС-і,
табиғи тас ... ... ... ... АэроАзия» ЖШС-ң
индустриалды үй күрылысы кешені сияқты құрылыс материалдарын шығаратын жаңа
зауыттар тектес, жоғары технологиялық, экспортқа ... ... ... жету ... ... таза ет, сүт және ... шығаратын және экспорттайтын «Отес Атил» компаниялар тобы, жеміс-
жидек және басқа ауыл шаруашылық дақылдарын шығаратын «Райымбек Сүт» ЖШС-і
өндірістерін салу ... ӘКК» АҚ-н ... 15 ... жобадан тұратын тізім қал
ыптастырылған.
Екінші стратегиялық ... ... ... ... - ... салынатын инвестициялар ағымы үшін қолайлы жағдайлар жасау.
Бұған индустриалды және ... ... ... ... ... ... ... даму, Алматы қаласынан өнеркәсіп
кәсіпорындарын облыс аумағына шығару септігін тигізетін болады.
Шағын кәсіпкерлікте стратегиялық ... ... оның ... ... туғызу табылады.
Басты мақсат - ... ... ... ... ... қолдау. Бұған шағын несиелік ұйымдар, ... ... және ... ... бөлуді кеңейту есебінен қол
жеткізіледі.
Кәсіпкерлердің, ... ... және ... ... ... кұру ... ... индустриясы жалпы кызмет көрсету кешенін дамытудағы ... ... ... Бұл ... ... ... - ... туристік
орталықты құру. Мақсат - бәсекеге ... ... ... және имиджді көтеру есебінен туристер ағымы көлемін арттыру.
«Жаңа Іле» туристік орталығы, Қапшағай су ... ... ... ... санаториялар мен шипажай аймақтары мен ұлттық-
табиғи парктер дамытылады. Инфрақұрылым элемдік стандарттарға сэйкес ... ... ... ... ... - ... ... қол
жеткізу. Электр қуатын өндіретін өз өндірістерімізді арттыру.
«Қазақстанның 30 корпоративті көшбасшылары» бағдарламасының ... 300 МВт ... ... және ... 2640 МВт ... ... ... қаласында қуаты 260 МВт ЖЭО-ң ТЭН-сі жасалған. Бұл жобаны
жүзеге асыру өңірді электр ... ... ... ... және облыс
орталығының жылумен қамтылу сенімділігін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
Сонымен қатар, ... су және жел ... ... ... 28 ... СЭС-ы мен жалпы қуаттылығы 420 МВт ... ... ... ... жел ... станциялары салынады.
Энергетика ресурстарымен қуаттарын тиімді ... ... ... ... ... ... және ... шығындарды азайту көзделуде. Құрылыс саласында стратегиялық
багыт болып тұрғын үй ... ары ... ... ... үйге қол ... ... ... (коммуналдық), несиелік
түрғын үйлерді салуды жалғастыру және ... ... ... жеке ... үй ... ... ... етілетін болады.
Көлік саласында стратегиялық бағыт болып, облыстың көлік-логистикалық
қызмет көрсетудегі халықаралық ... ... ... үшін ... және ... ... ... табылады.
Бірінші мақсат. Жергілікті маңызы бар автомобиль жолдарының жағдайын
жақсарту. Алдағы 10 жыл ішінде 400 ш. ... ... ... салынып,
қайта жөндеуден өткізіледі.
Екінгиі мақсат. Транзиттік әлеуетті дамыту.
Республикалық жобалар аясында «Батыс Еуропа-Батыс Қытай» халықаралык
транзиттік ... ... ... ... бөлігінің, Қорғас-
Жетіген темір жолының, «Алматы-Өскемен» автокөлік ... ... алты ... жолдың, Қапшағай-Талдықорған бөлігінде төрт жолақты
жолдың және Алматылық Үлкен Айналма Автомобиль Жолының (АҮААЖ) ... ... ... қамтамасыз етудің маңызды шарттарының
бірі болып адам капиталын дамыту табылады.
Денсаулық сактау саласында стратегиялық ... ... ... нығайту табылады.
1-мақсат. - медициналық көмек сапасын арттыру.
Аталған мақсатқа жету үшін облыстың денсаулық сақтау саласын жетілдіру,
алдыңғы қатардағы медициналық ... ... және ... ... ... ... ... мектеп және 100 аурухана» бағдарламасының аясында ... ... мен бір ... ... ... ... ... болып сапалы білім алуға ... ... ету ... Мектепке дейінгі білім беруді дамыту.
Бүрын жабылып қалған бала ... ... ... және ... ... ашу жалғастырылады.
2-мақсат. Мектепке дейінгі білім беруді жетілдіру.
Оқушы ... ... ... шешімін табады, бейімделген
ғимараттардың саны қысқартылып, оқытудың жаңа ... ... ... 20 ... ... ... ... қаласында 900 орынды интеллектуалды мектептің күрылысы
жүргізілуде.
3-мақсат. Техникалық және кәсіби білім ... ... және ... мақсатқа жету үшін үш кәсіби лицейдің және техникалық бағыттағы
мамандар дайындауды ... үшін ... ... оқу ... ... ... ... мен колледждерде жүмысшы мамандарын
дайындауға мемлекеттік тапсырысты жыл ... ... ... ... ... ... бағыт халықтың жүмыспен
қамтылуын қамтамасыз ету және мұқтаж жандарды ... ... ... ... ... мақсат. Халықтың жұмыспен қамтылуын және жұмыссыздықтың
төмендеуін қамтамасыз ету.
Бұл ... жаңа ... ... ... кәсіби оқыту және қайта оқыту,
ауыл халқының экономикалық белсенділігін шағын ... және ... ... серіктестікті кеңейту арқылы арттыру есебінен қол
жеткізіледі.
Ірі азық-түлік базарларында орын алып ... ... ... ... ... ... серпінді өсуі үшін ... ... бүл ... әл-ауқатын және ауылдық жерлерде жұмыспен қамтуды
арттыруға септігін ... ... ... ... жылдық өсімі 2010-2014 жылдары -3,2
пайызды, ауыл ... ... ... ... 4,7 ... құрайды.
2001-2014 жылдары негізгі капиталға салынатын инвестициялардың орташа
жылдық өсімі 16,5 пайызды құрайды.
Көлік қызметі ... - 7,5 ... ... ... көлемі, орташа жылдық есеппен 3,5 пайызға артады.
Теңдестірілген экономикалық өсім саясатын жүргізудің басымдықтары болып
халықтың өмір сүру сапасы мен ... ... ... ... ... дәрігерлік амбулаториялардың бейімделген ғимараттарының саны
- 18 пайызға, медициналық пукттердің саны 2 пайызға азаяды.
Басқару жүйесін жетілдіру, медициналық көмекті ... және ... ... көрсетілетін қызметтердің сапасының жақсаруына және
әлеуметтік-маңызды аурулар мен өлім ... ... ... ... саласында жалпы білім беретін мектептерде шагын-
орталықтар ашылып, жаңа бала бақшалар салу мен ... ... ... ... салу есебінен оқушы орындарының тапшылығы мәселесі шешіліп,
бейімделген ғимараттар саны азайтылады.
Жұмыссыздық деңгейін 2010 жылғы 6,2 пайыздан 2014 жылы 5,8 ... ... ... ... арналған макроэкономикалық көрсеткіштердің болжамы 1-
қосымшада көрсетілген.
Алдағы ортамерзімді ... ... ... экономикалық және қаржылық
дағдарыс салдарларын еңсеру, экономиканы тез қалпына келтіру мен ары қарай
сапалы өсуін қамтамасыз ету үшін мемлекеттік ... және ... ... және жетілдіру шараларын қамтитын бағыттар бойынша бір уақытта
жүргізілетін ... ... ... ... бірінші кезекті шараларды жүргізу, ол
халықтың өмір сүру сапасын арттыруды және жұмыссыздықтың ... ... ... ... ... ... әлеуметтік мэселелерді
шешу саласында бүрын қабылданған шараларды ... ... ... жағдайға байланысты бюджеттік саясатты түзететін, оның ... ... ... ... жедел және бейімделіп
қолданылады.
- тура тік мемлекеттік жоспарлауға сәйкес бюджеттік жоспарлауды ... ... ... - ... ... ... - ... міндеттер - іс-шаралар - ресурстар -бюджет. Өз
кезегінде, бюджет экономикаға оң ... ... және ... және ұзақ мерзімді салдарларға - инфляцияға, бюджет тапшылығының
тез өсуіне алып ... ... ... және ... ... анықтауға сүйеніп құралады. Сонымен қатар, 2010 жылы шығыстарды
оңтайландыру нәтижесінде қысқарған бюджеттің ағымдағы шығыстарының ... ... ... ... және жаңа ... ... асыруды созуға
жол бермеу тәсілімен инвестициялық жобаларды ... ... ... бюджет арасындағы қатынастардың тазалығы мен ... ... ... мен ... ... ... етілу деңгейін
теңестіру;
- бюджет ... ... ... ... және
халықтың қорғалмаған жігін әлеуметтік қолдауды ... ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық бағыттар бойынша
нақты басымдықтарын белгілеу, оның ішінде ... ... ... ... ... ... және инженерлік инфракүрылым саласындағы бағдарламаларды
бірінші кезекте және толық көлемде қаржыландыруды қамтамасыз ету;
2.2 Алматы қаласының муниципалды ресурстарының даму бағытын ... ... ... ... ғана ... орталық - азиялық
аймақтағы ірі мегаполистердің бірі ... ... ... ... ... елдің инновациялық және қаржы орталығы ретінде ала бастаған
Алматының қарқынды даму кезеңі ретінде кіреді.
2007 жылдан бастап индустриалды-инновациялық даму ... ... ... ... Ол елдің ішкі қажеттіліктерін қамтамасыз етуге және
азық-түлік, фармацевтика, электронды өнеркәсіп, ағаш ... және ... ... ... қысқартуға мүмкіндік береді. Көп жағдайда бұл
бірнеше кәсіпорындардың іскерлігі арқасында ... ... ... ... АҚ. ... оның ... аймақаралық соялық кластер
қалыптастыру жобасы жүзеге асырылуда; «Интеграцияланған цифрлық спутник
желісі» жоғары технологиялық ... ... ... ... ЖШС, ... қаланың басқа да өндірістік ... ... ... ... жақсы меңгеруде. Осылайша, отандық ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік қаржы
институттары белсенді қатысады. Қазіргі таңда 13 жоба жүзеге асырылды.
Олардың қатарында телепрокат ... ... ... ... ... ... ... электрондық техниканы экспортқа
өндіру, суды тазартудағы жаңа технологияларды дамыту және т.б. ... ... ... ... ... аударылады. Бүгінгі күні
қаланың 88 кәсіпорны ИСО 9000, 9001 сериясындағы сапа ... ... ... ... алды. Кәсіпкерлікті индустриалды-
инновациялық стратегияны жүзеге асыру ... ... ... ... ... қалыптастыруда. Алматы технопаркінің негізінде құрылыс
пен ... ... ... ... жаңа ... ... ... емдеудің жаңа технологияларын енгізу,
экологиялық таза азық-түлік өндіру ... ... ... Үкімет
қолдауымен 2009 жылы Алатау ауылында ақпараттық технологиялар паркі құрыла
бастады. 2011 жылға Алматы қаласы өзін ... Азия ... ... ... ... қатардағы ірі мегаполис ... ... ... ол ... ... АІӨ (аймақтық ішкі өнім) бесінші
бөлігін, бұл ретте қызмет көрсету ... 85 ... ... ... ... ... ... және даналық операциялардың 50 пайызға
жуығын және сыртқы сауда ... ... ... ... ... ... 12 пайызын, барлық инвестицияның 14 ... ... ... ... ... ... жұмыс және қызмет көрсетудің 31
пайызын қамтамасыз ететін қаржы, мәдени, ... ... ... ... Алматы дамыған интеллектуалды-ғылыми базасымен ерекшеленеді.
Бұған дәлел, оның аумағындағы 66 ... оқу орны мен 700 ... ... ... ... болуы. Мұнда ... ... ... ... технологияларды дамыту, қазіргі кезеңгі
бағдарламалық қамтамасыз ету, қорды сақтап қалу технологияларын дамыту және
т.б. салалар бойынша зерттеулер ... ... ... қоры ... ... ... 80 пайызы, Ұлттық Банк, Қазақстан қор биржасы,
көптеген сақтандыру компаниялары мен зейнетақы активтерін басқару бойынша
компаниялар ... ... ... ... тартымдылығына FITCH
және MOODY'S (рейтингі «Bal ... ... ... категория)
халықаралық агенттіктерімен берілген рейтингтер дәлел бола ... ... ... ... ... ... ... ресми қызмет жасай бастады.
Елбасы Алматыны қаржы орталығы ретінде дамыту жөнінде бірнеше заңдарға қол
қойды. Орталық қатысушыларына салық ... ... ... салық
бақылау тәртібі жеңілдетілді, шетел ... ... ... ... тәртіп жеңілдетілді және т.б. ... ... ... ... қаржы орталығының қызметін реттеу жөніндегі Агенттік құрылды. Ол
Орталыққа инвесторларды тіркелімге және ... ... ... ... ... Әл-Фараби даңғылының оңтүстігіне қарай салынып ... ... ... ең ... ... сәулет жобалары бойынша салынған
офистерден тұратын болады. ... ... ... ... ... ... техникалық мәселелерін кешенді шешуді көздейді. Олардың
қатарында жер ... ... және тау ... ... ... ... ... энергия қуатының жетіспеушілігі, көлік
мәселелері және т.б.. Оларды кешенді шешу ... және ... ... ... етуде Президент Жарлығымен 2010 жылға дейін Алматы
қаласын дамуты ... ... ... ... жүзеге асыру
қайта құрулардың барлық бағыты ... оң ... ... ... ... өсім орта есеппен 15 пайызды, құрылыста 11 пайызды, қаржы салуда 14
пайызды құрайды. ІАӨ көлемі 1995 жылдан 10 ... ... ал оның ... ... жан ... шаққанда республикалық деңгейден 2 есеге ... ... ... сала ... ... дамыды. 2011 жылдың
қорытындысы бойынша, мәселен, бірнеше жыл ... ... рет ... ... ... енгізілді: 3 жалпы білім беру мектептері,
алдын-ала тексеру емханасы, қазіргі кезеңгі медициналық технологиялардың
емдік-диагностикалық орталығы, ... ... ... ... Алматы
қаласы көптеген әлеуметтік бағыттағы жобаларды жүзеге асырушы ... олар ... ... ... ... Қазақстандағы алғашқы
әлеуметтік үй, тұрақты тұрғылықты жері жоқ ... үшін ... ... ... ... ... 1993 жылдан бері құрылысы
тоқтатылған 350 орындық ... ... мен қарт ... үйі ... ... жылдардағы Алматы қаласының дамуындағы негізгі
ерекшеліктердің бірі - ... ... ... ... қолайлы жағдай
жасауға бағытталған іс-шаралар жүйесінің жүзеге асырылуы. 2009 ... ... Бас ... ... екені айқындалды. Себебі, онда қала
құрылысының жаңа технологиялары мен қала ... ... ... Нәтижесінде бұл дамуында ... ... ... ... әкеліп соғып, көптеген мәселелердің ... ... ... 2009 жылы қаланың Бас жоспарына өзгерістер енгізілді. Оған сәйкес
біріңғай ... ... ... ... Жаңа ... ... қаланың
іскерлік белсенділігін арттыру нүктесі ретіндегі жеке іскер ... ... Бас ... бұрынғы орталық ерекшелігін сақтап
қалу, қаланың барлық аудандарында жайлы ... үй ... ескі ... қазіргі кезеңгі тұрғын үй – мәдени орталықтар тұрғызу, көлік
инфрақұрылымы мен ... ... ... дамыту көзделген.
Бас жоспар аясында аймақтық инвестициялық карта әзірленген. Оның көмегімен
осы ... ... ... қала ... ... ... және осы мақсаттарға жеке инвестициялар тартуға мүмкіндік
береді. Бірыңғай қала құрылысы саясатын жүргізу үшін Қала ... ... ... іске ... 2010 ... ... негізгі капиталға келіп
түскен инвестиция көлемі 390 млрд. теңге болады деп күтілуде. 2005 жылға
шаққанда бұл ... 2,6 есе ... ... ... ... 670 мың шаршы метр тұрғын үй салынады. Бұл 2005 жылға шаққанда 3
есе артық. Қалада тіршілік ету үшін ... ... ... ... ... қуатталған қалалық бағдарламалар жүзеге асырылып жатыр.
4 кесте - Алматы қаласының әлеуметтік-экономикалық даму өрісіндегі
көрсеткіш ... |2009 |2010 ... ... |
| |жыл |жыл | |(+;-) ... |
| | | | | |% ... Алматы қаласының әлеуметтік экономикалық дамудың негізгі ... ... ... ... |186.9 |233,9 |254,4 |67,5 |136,1 |
|(жұмыс, қызмет) қолданыстағы | | | | | ... млрд ... | | | | | ... капиталға инвестиция |278,5 |308,9 |401,3 |122,8 |144 ... млрд ... | | | | | ... ... үй, мың ... |354,4 |615,9 |676 |321,6 |190,7 ... | | | | | |
|4 ... ... ... ... ... мен |244,1 |330,8 |370,1 |126 |151,6 ... млрд теңге | | | | | ... ... ... |177,6 |239 |265,1 |87,5 |149,3 ... | | | | | ... ... мың ... |71,4 |91,7 |105 |33,6 |147 ... ... ... ... |39614 |46785 |53476,7 ... |
|кәсіпкерлікті қоспағанда),мың | | | |7 | ... | | | | | ... ... ... ... ету ... шараларды |
|қаржыландыру көлемі ... ... ... |1987,3 |2198 |4450 ... ... жүргізуге | | | | | ... ... ... | | | | | ... үй ... | | | | | ... бойынша), млн. | | | | | ... оның ... | | | | | |
|- ... ... |1698,6 |2198,0 |4000,0 ... |
|- жергілікті бюджет |288,7 |- |450,0 |161,3 |155,9 ... | | | | | ... ... ... |200 |200 |530,2 |330,2 |265,1 ... су, ... | | | | | ... газ және құрылғы | | | | | ... ... мен ... | | | | ... жұмыстары | | | | | ... ... ... ... |- |299,7 |312 |- |104 ... | | | | | ... ... ... |- |- |500 |- |- ... | | | | | ... ... ... |- |1361,5 |712 |- |- ... құрылысы | | | | | ... ... ... мен |6286,3 |9902,8 |14829,3 |8543 |235,9 ... ... ... | | | | | ... ... оның ... жол | | | | | ... саны | | | | | ... ... ... млн. теңге |1809 |5268,0 |8000,0 |6191 |442,2 ... Аула ... ... |- |1500 |2341 |- |156 ... млн, ... | | | | | ... қайта жыбдықтау |- |60 |40 |- |66,6 ... ... млн. ... | | | | | ... Арық ... қайта |- |57,5 |58,7 |- |102 ... млн. ... | | | | | ... ... даму ... құрылысы, км |18,8 |16,7 |10,3 |-8,5 |- ... ... және орта |10,6 |170 |170 |159,4 |- ... ... км | | | | | ... ... ... бірлік|1 |2 |5 |4 |- ... ... ... |1 |30 |32 |31 |- ... | | | | | ... ... ... мың м.|- |6,5 |6,1 |- |- ... [19] көз ... ... құрастырылған ... ... ... ... 15 ... ... асырылуда.
Аулалар, мектеп және бала бақшалар аумағын көріктендіру ... ... ... ... ... ... азайту, парктер мен
саяжайларды көгалдандыру, арық желілері мен фонтандарды қалпына келтіру,
қаланы ... ... ... тазарту, өзен аңғарларын қалпына ... ... ... Осы ... ... ... қатар жұпар
иісті парктер, саяжайлар және басқа да адамзат ... ... ... парыз етіп санаған ата-бабаларымыздың дәстүрі қайта жаңғыра
бастады.
Макроэкономикалық жағдайларға ... ... ... ... ... ... басым екендігін көрсетіп берді. ... ... ... ... ... сырттан келген қаржылық дағдарыстың
әсеріне қарамастан, экономиканың жан-жақты және тұрақты ... ... ... куә бола алады. Экономиканың нақты секторындағы
салалардың жоғары қарқынмен дамуы ... ... ел ... өз ... ... ықпал етуде.
Қаланың экономикасы. Алматы қаласы елдегі жалпы өңірлік өнімнің 22,3%
қамтамасыз етеді. Алматының әр тұрғынына шаққанда 15 мың АҚШ ... ... ... ... өзі ел ... ... алғандағыдан 2,7 есеге көп.
Ел бойынша
- барлық салықтық түсімдердің 30% дейін;
- барлық банкілік операциялардың 70% дейін;
- ... және ... ... ... 50% ... сыртқы сауда айналымының бестен бір бөлігін;
- Қазақстанда іске қосылатын тұрғын үйдің 12%;
- кәсіпкерлік саласында ... ... мен ... ... ... қамтамасыз етеді.
Алматы қаласының кәсіпорындары мен ұйымдары индустриалдық-инновациялық
стратегияны жүзеге асыруға белесене ... ... 340 ... ... ALATAU IT city ... технологиялар паркін құру жөніндегі
ұлттық жоба жүзеге асырылуда. Оның қызметі ... ... үшін ... ... ... болады. Екі өндірістік модульдің
бірінші кезегі, энергетикалық қуат көзі, ... ... мен ... ... пайдалануға берілді. Парк аумағында 20 халықаралық компания
тіркелген. ІТ-технология бойынша 6 жоба ... ... ... Алматы
технологиялық паркінің базасында Халықаралық технологиялар трансферті
орталығын құру ... ... ... ... таңда Алматы
қаласының 220-дан астам кәсіпорны ИСО 9000 ... сапа ... ... сай келетін сертификат ... ... ... ... олар ... өнімдердің бәсекелестік қабілетінің
артып, сапасының жақсарғандығын көрсетіп отыр.Индустриалдық-инновациялық
бағдарламаны жүзеге ... ... даму ... 32 ... олардың қатарында майлы дақылдарды қайта өңдеу жөніндегі
зауыт құрылысы (“Масло-Дел” ЖШС), интеграцияланған сандық спутниктік ... ... ... құру ... ЖШС), ... ... дәрі-дәрмектерін
шығаруды молайту (“Алматы Нобел фармацевтік фабрикасы” АҚ), ... ... жаңа ... ... ... ... басқа да жобалар бар. Индустриалдық-инновациялық даму оңды
экономикалық және ... ... ... 2011 жылы қала кәсіпорындары
380,5 млрд. ... ... ... ... ... өсім 10% құрады,
14 жаңа өндіріс орны ашылып, 800-ге жуық жаңа ... орны ... ... ... үшінші кәсіпорын инновациялық өнім өндіруге бейімделген.
Қаланы Оңтүстік-Қазақстандық сауда-экономикалық дәлізінің орталығы ретінде
дамытуға ... ... ... ... ... баса ... ... жылы қуаттылығы жылына 960 мың бірлікті құрайтын ... ... ... ... ... ашылды. Тез
бұзылатын, ең бірінші кезекте, азық-түлік тағамдарын өңдеу мен ... ... ... ... орталығын құру жобасы жүзеге
асырылу ... тұр. ... ... ... ... көлік кешені
қызметінің тиімділігін арттырып, сауда-көлік логистикасындағы серпінді
қамтамасыз етуге әсерін тигізеді. “Медеу-Шымбұлақ” шипажайлық ... ... мен ... ... ... ... Осы жобасының аясында биылғы
жылы аспалы жолды қайта жабдықтау аяқталып, ... жол салу ... ... жоба халықаралық туризм нарығына жол ашуға көмектеседі.
Сондай-ақ “Қазына” тұрақты даму қоры мен ... ... ... жаңа ... шығару мен нанотехнологиясын
жасау және басқа да жобаларды жүзеге асыру жөнінен жаңа ... ... ... ... ... деңгейімен сипатталады. 2011 жылғы
жаз айларының аяғына қарай, американың ипотекалық нарығындағы төленбеген
қарыздар салдарынан, әлемдік қаржы ... мен ... ... ... жағдайға байланысты, Қазақстанның қаржы нарығында да недәуір
нақтылаулар ... тура ... ... ... ... қол
жетпейтіндей дәрежеге көтерілді. Мұның өзі батыстан көп қарыз алып,
жылжымайтын ... ... ірі ... ... ... де әсер ... Жыл аяғына таман қалған 33 дербес коммерциялық
банк, 34 банк ... 33 ... ... 8 ... ... істеп тұрды. 2011 жылы берілген кредиттер сомасы 6435,8 ... ... бұл 2010 ... салыстырғанда 4585,3 млрд. теңгеге артық.
Шағын кәсіпкерлікке 988,5 млрд. теңге сомасында несие ... бұл ... ... сомасының алтыдан бір бөлігін құрайды. 2011 жылғы жағдай
бойынша, депозиттер көлемі 1439,9 млрд. ... ... оның 656,2 ... ... тұлғаларға, 783,7 млрд. теңгесі—жеке тұлғаларға тиесілі
болды. Өсім өткен жылдың тиісті кезеңімен салыстырғанда, тиісінше 1,3; ... 1,7 есе ... Бұл ... ... ... салымдардың 59,1%
ұлттық валюта түрінде сақталады. 2010 жылдың ... ... ... ... “долларландыру” деңгейі төмендеді, мұның ... ... ... деген сенімнің нығайуы мен теңге салымдары
бойынша сыйақы деңгейінің өсуіне ... ... ... ... қаласының
стратегиялық басымдықтарының бірі-оны халықаралық қаржы ... ... ... саналады. Қаржы орталығы ғимараттары кешенінің құрылысы жүзеге
асырылуда. Барлығы 80-нен астам ғимарат салынып, олардың жалпы алаңы 3 млн.
шаршы ... ... ... ... (4 ... ... 2008 ... сәуір
айында бітіру жоспарланып отыр. Қаржы орталығының негізгі сауда алаңы
қызмет істеп тұр. ... ... ... ... көлемі 17,8 млрд. АҚШ
долларын, бағалы қағаздар ... ... ... ... 479 млн. ... ... Жуық ... халықаралық стандарттарға жауап беріп, шет ел
инвесторлары мен эмитенттерін, кәсіби ... ... ... ... ... ... дамытуға бағытталған бірқатар тетіктерді жүзеге
асыру көзделуде. Бұл ретте Ресей, Украина, Қытай өңірлері мен ... ... ... ... ... деп ... ... қағаздар
нарығын мемлекеттік реттеу мен қор нарығының инфрақұрылымын дамыту, базалық
қаржы құралдары мен қор технологияларын ... мен ... ... одан әрі ... ... ... ... түсті металдар, алтын, астық, мақта активтерін биржалық
сатуды ұйымдастыру ... ... ... ... жасалатын операциялардан түсетін ... ... ... қолданыстағы заңға өзгерістер енгізу, зейнетақы активтерін
инвестициялау саласындағы реттеулерді ... ... де ... ... ААҚО дамытуға құрамына “Самұрық” Холдинг” АҚ,
“Қазына” ТДҚ” АҚ және ... да ... ... ... ... ... атсалысады. 2008 жылы ... ... ... ... ... ішкі ... қор ... тарту
жөнінен белсенді науқан жүргізіп, жас ... қор ... ... оқыту жөнінен экономикалық ЖОО бірлесе жұмыс істеуді жалғастыру
көзделуде. Осы мақсатта арнайы ... ... қор ... ... ... ... білікті мамандар даярлауға кіріседі. 2008 ... ... ... ... ... ... ... көлігі
жүйесін құрудың инвестициялық жобасын жүзеге асыруға арналған Алматы қаласы
жергілікті атқарушы органының бағалы қағаздарын ААҚО арнайы ... ... ... Негізгі капиталға құйылатын инвестиция көлемінің
жоғары өсу динамикасы сақталып келеді. 2011 жылы қала ... ... ... 108,3% ... қалыптасып, 488,1 млрд. теңгені құрады. Мұның
басым бөлігін ... мен ... өз ... ... ... ... ... инвестиция тартуды ынталандыру,
мемлекеттік инвестицияларды пайдалану тиімділігін арттырып, ішкі салымдарды
жұмылдыру ... ... ... әкімдігі Алматы қаласында ... ... ... ... ... ... ... 2011
жылы 7 мыңға жуық алматылық ... ... ... үй жағдайын
жақсартты. Отандық банктерге түсетін шет ... ... ... ... ... ... болған белгілі өзгерістер қалалық тұрғын ... ... әсер ете ... жоқ. Бір ... ... ... ... үй көлемі 9,3% өсті. 2011 жылы барлығы 906,8 мың шаршы метр
баспана пайдалануға берілсе, оның 407,2 мың ... ... ... ... ... ... ... бойынша жүзеге
асырылды. Үш жылда жүзеге асырылған мемлекеттік тұрғын үй бағдарламасының
арқасында ... ... ... ... 5302 қала ... болса, 851 азамат коммуналдық пәтер алды. Еліміз бойынша Алматы
қаласы салықтық төлемдер мен ... ... бір ... ... ... өсу, ... салу базасының кеңеюі, бизнесті жария ету
мен салық әкімгерлігін жетілдіру бюджетке түсетін салықтық ... ... ... ... тұрақты түрде орындалуына ықпал етуде.2011
жылдың қорытындысы бойынша ... ... ... 786,3 ... ... оның
ішінде, республикалық бюджетке—617 млрд. теңге, жергілікті бюджетке—169,4
млрд. теңге түсті. Болжам, тиісінше, 101,7, 101,7 және 101,9% ... салу ... ... ... ... ... республикалық
бюджеттен қосымша алынған трансферттердің нәтижесінде 2011 жылдың аяғындағы
нақты қолда бар ... 168,5 ... ... ... 2010 ... тиісіті
кезеңімен салыстырғанда 64,7 млрд. теңгеге өсті. Алматы қаласы ... ... ... ... және ... тұрақты жұмыс
жүргізіледі. 2011 жылы республикалық бюджеттен трансферттер ... ... ... алынды, бұл 2010 жылғыдан 28 млрд. теңгеге ... ... ... білім беруді дамыту, кедейшілік пен
жұмыссыздықты азайту, экономиканы диверсификациялау, ... ... қала ... ... басымдықтарын жүзеге асыруды
қамтамасыз ету үшін пайдаланылды. Бүгінгі ... ... ... ... шағын кәсіпкерлік саласында жұмыс істеп, 85 мың теңге мөлшерінде
еңбек ақы алады. Бүгінгі ... 240 ... ... адам ... бұл республика бойынша шағын бизнеспен ... ... ... ... ... 70% осы ... ... Шағын
кәсіпкерлікті қолдау жөнінен кең көлемді жұмыс жүргізілуде. Қазіргі кезде
60-қа жуық ... ... мен ... ... ... орталығы, бизнес-инкубатор, Алматы технопаркі қызмет
атқарады. 2010 жылы құрылған ... ... ... ... ... дамытуға қатысты нормативтік актілер бойынша сараптамалық
қорытындылар беруде. Әкімдіктің жекелеген қаулыларына сараптама жасалаып,
оларды ... ... ... онда көрсетілген ... ... ... ... өз капиталдарын салуға бағдар ... ... ... ... көре алады. Кәсіпкерлік қызметімен
айналысуға лицензия алу процедурасын оңтайландыру мақсатында ... ... ... зал ... ... ... ... Кәсіпкерлікті дамытудың “Даму” қорымен белсенді қарым-қатынас
жасалуда. Жыл басынан бері Қордың ... ... ... 347 ... 9 жоба ... ... ... үдерістерді ұстап
тұру мақсатында, Алматы қаласының ... ... ... мен ... ... ... де шаралар қолдануда.2011 жылы
тұтыну бағасының индексі 127,1% ... ... ... 38,5%, ақылы
қызметтер—23,4%, азық-түлік емес тауарлар—14,1% қымбаттады. Инфляциялық
үдерістер сыртқы себептерге де (мұнай ... ... ... ... ... ішкі ... де ... несиенің өсуі, жиындық
тұтыну сұранысының, делдал фирмалар ... ... ... ... тауарлар тобында нан мен ұннан ... ... (61,4 ... ... және мал майлары (81,8%) және ет өнімдері (49%) ... ... емес ... ... ... маталар мен мата
бұйымдары (16%), жиһаз (13%), бензин (14%) ... ... ... бір жыл ... тұрғын үйді ұстау тарифі 36%, қоқыс жинау—1,9 есе,
электр қуаты—45%, медициналық ... ... ... 2011 ... ... ... 1-ші ... нанның (салмағы 0,65 кг.) бағасын ... ... ... үш жақты (“Астықкорпорациясы” АҚ, “Қазақстанның
астық одағы” ОЮЛ мен ірі нан ... ... ЖШС, ... ... ЖШС, “Алтын Диірмен” АҚ, “Трапеза” ЖШС арасында)
меморандумға қол ... Өз ... ... АҚ ... ... ... ОЮЛ ай сайын Алматы қаласына ... ... ... 30250 ... аспайтын) 10 мың тонна астық жеткізіп тұруға
міндеттенді. Қала ... мен ... ... ... ... ... ... бағасын 59 теңгеден арттырмау туралы Меморандум жасалды.
Қол ... ... ... 104 ... кәсіпорындары қарайтын 13
компания бар. Енді жуық арада бұл іске орта және ... ... ... ... ... отыр. Қаладағы азық-түлік базарларының басшыларымен
кеңес өткізіліп, онда жұмыс істеуге қолайлы ... ... беру ... ... ... сауда жабдықтарын пайдалану және т.б.) арқылы ауыл
шаруашылық өнімдерін өндіріушілерге қолдау көрсету жөнінен ... ... ... Қаладағы алты ауданның бәрінде бірдей Алматы облысының
шаруа қожалықтарына арналған жәрмеңкелер жұмыс ... Оған ... ... ... ... ... өзі олар ... өнімдер
бағасының 10-15% төмендеуіне әсер етті.Ірі көкөніс қоймаларын, жеміс-жидек
базаларын, толайым сауда орталықтарын және т.б. салу ... ... жаңа ... болып табылады. Бұл қаланы азық-түлік
тауарларымен үздіксіз ... ... ... ... етеді. Алматы
қаласында қолайлы өмір сүруге, қаланың санитарлық жағдайын ... ... ... Жыл ... ... ... ... және
өңірлік бағдарламалар толығымен орындалды. Қаладағы көлік тығынын азайту
жөніндегі бағдарлама жүзеге ... 2009 ... бері 11 жол ... ... құрылысы одан әрі жалғасуда. Осы жол ... ... ... ... Сайын, Әл-Фараби көшелерінің бойынан кедергісіз
қозғалыс қамтамасыз етіледі. 2011 жылы ... және ... ... ... тағы екі жол айырығының құрылысы
басталды. Сонымен ... ... және ... ... шығатын көлік
шеңберін тұйықтауға мүмкіндік беретін Шығыс ... жолы ... ... ... ... көрсетуді жақсарту үшін 2011 жылы 14 троллейбус,
ал инвесторлар қаражаты есебінен 300 автобус сатып алынды. ... ... ... метрополитеннің бірінші желісі салынуда. Осы мақсат үшін
2011 жылы республикалық бюджеттен 20 млрд. теңге бөлініп, бұл сома ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру аясында ұшып-қону алаңы салынды, барлық қажетті
инфрақұрылымдары бар ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету жөнінен тұтас шаралар
кешені жүргізілді. Қала көшелеріне қосымша жаңадан 10 ... ... ... Қаланың 120 жол ... ... ... ... Барлығы үш жылдың ішінде көлік инфрақұрылымына 100 млрд. теңге,
оның ішінде, 2011 ... ... ... көлемінде бюджеттік қаражат
салынды.Көлік проблемалдарын кешенді түрде шешу ... ... ... ... ... бағдарламасы жасалып, онда инновациялық
технология ... ... ... бірегей жүйесін құру көзделді.
“Қауіпсіз ... ... ... ... ұйымдық-техникалық жүйені
интеграциялайтын бірегей тетік жасауға ұласатын, ... көп ... мен ... ... ... ... ... жасау жөніндегі
пилоттық жобаны жүзеге асыру басталды. Қазіргі кезде ... ... ... ... ... ... қабілетті Бірегей диспетчерлік
орталық осы жүйенің ... ... ... ... инфрақұрылымдық
дамудың басты бағыттарының бірі болып саналады. Бүгінгі таңда ... ... 20 кіші ... ... ... ... ... су мен газ құбырларын салу мен қайта ... ... ... жылу ... ... мен ... ... жұмысы
жүргізіліп, ТМ-2 және ТМ-7 құбырлары төселуде. “Алмалы” кіші станциясы ... 2020 ... ... ... ... қаланы сумен жабдықтау мен су
бөлу жүйесін қайта ... мен ... ... ... ... жоба ... Аталмыш жобаны жүзеге асыруға 150 млрд. теңге
көлемінде ... ... ... ... ... қаланы айналдыра
ұзындығы 55 шақырымдық жаңа Су ... ... ... Жоба ... ... ... ... құрылыс жұмысы басталып та ... ... ... ... ... Іле ... жоғары
технологиялық аэрация стансасы мен жаңадан су бөлу ... ... ... ... ... ... ... көздері арқылы
қаланың энергокешеніне 50 млрд. теңге, оның ішінде, 2011 ... ... ... ... оның 27,2 ... ... - бюджеттік қаражаттар.
“Алматы аулалары” ... ... ... аула ... 70% ... ... ... ішінде барлығы жалпы ... 6696,8 ... 2218 аула ... ... ... ... мен
субұрқақтарын қайта жаңалау бағдарламалары бойынша 2009 жылдан бері 60
шақырымдық ... ... ... салынды және жөндеуден өткізілді, 34
субұрқақ қайта ... 32 ... арық ... ... ... бағдарламасы бойынша 3 жылдың ішінде ... ... ... ... ... ... 28 ... саябағы қайта
жаңаланды. “Медеу” табиғи бағын қалпына ... ... ... 50 мың түпке жуық көшет отырғызылды. Қаланы санитарлық тазалау
бағдарламасына сәйкес, 4,5 мыңға жуық ... ... ... мен ... ... ... сатып алынып, орнатылды. Қатты тұрмыстық қалдықтарды
қайта өңдеу үшін жылдық өнімділігі 450 мың тонналыққоқыс өңдеу ... ... Осы ... ... ... ... ... инвестиция көлемі 30
млн. Евроны құрады. 2011 жылы Алматы қаласындағы барлық ... мен ... ... ... ... жүзеге асырыла бастады. Жергілікті
бюджет есебінен Есентай және ... ... ... қалпына келтіру
жұмыстары жүргізілді. Өзендердің жағасы ... ... ... ... ... ... ... Аталған өзендерді қалпына
келтіруге жекелеген инвесторлардың да ... ... ... қосылған
кенттердіабаттандыру жөнінен белсенді жұмыстар ... ... ... ... сала нысандары салынуда, инженерлік желілер
орнатылуда.2010 ... бері 19,2 км. су ... мен ... желістері,
88 км. электр желісі мен 12 км. газ ... ... ... ... Өжет,
Заря Востока, Шаңырақ-2,3 кенттерінен жаңадан 27 км. автомобиль жолдары
салынды. Осы ... үшін 3,5 ... ... ... бюджеттік қаржы
жұмсалды. Бюджет қаражаты ... ... ... және ... ... ... ... ашылды. "Құлагер" ықшам
ауданындағы ... ... ... ... ... ... қаражаттары есебінен 76 адамға арналған 8 ... ... ... ... және ... ... жалпы сыйымдылығы 3
мың орындық жаңа мектептер салынды. Енді ... ... ... ... ... шешуге баса мән берілуде.
Экономиканың нақты секторының ... мен ... ... ... ... мәселелердің ойдағыдай шешілуіне ықпал етуде. Еңбек
ақысының мөлшері 75 мың ... ... ... ... өсіп ... Қазір ол
2007 жылғы 5,6 % орнына 25 % жетті. Былайша айтқанда, әрбір төртінші ... ... ... ... ақы ... ... санатқа қаржы саласының
қызметкерлері, жұмысшылар, ... ... ... ... 15 ... ... ... ақы алатындар үлесі осы кезең ішінде 37-ден 6,6 % дейін
азайды. 2011 жылы қала бойынша ... ... ... ақы ... 83 842 ... ... жыл ішінде 41,6 % өсті. Экономикалық белсенді халыққа
шаққандажұмыссыздардеңгейі 0,4%-дан аспайды. Жұмыс іздеп, еңбекке ... ... ... ... ... ... саны 2011 ... адамды құрап, өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 24,3%-ға
кеміді. Қала халқын ... ... ... ... ... ... ... Есепті жылда 6 мыңға жуық жұмыссыз азамат қоғамдық
жұмысқа ... 2010 ... ... құрылған Еңбек биржасы белсенді
жұмыс атқаруда. Жергілікті бюджет есебінен “Алматы қаласының еңбек нарығы”
газеті ... ... ... ... аудандарында бос жұмыс орындарының
жәрмеңкесі ұйымдастырылып, оған қатысқан 244 жұмыс беруші 9,7 мыңнан ... ... ... Есепті кезең ішінде қала экономикасында 14,5 мыңнан
астам жаңа жұмыс орындары ... оның 6,0 ... ... ... Ал ... ... ... қала экономикасында 43 мыңнан астам жаңа
жұмыс орындары ашылса, оның 36 мыңы—өнеркәсіптік-индустриалдық сектор мен
шағын ... ... ... ... ... нашар тобына көмек
жасаужөнінен тұрақты ... ... 2011 ... ... ... ... 1 435,5 млн. теңгені құрады. Жергілікті бюджеттен 5,0 мың адам
116,2 млн. теңгенің атаулы әлеуметтік көмегін алды. Бір ... ... 17,6 млн. ... 4,5 мың ... ... Қаланың 8578 азаматы
195,3 млн. теңге көлемінде тұрғын үй-коммуналдық қызметі үшін ... мың ... және ... ... ... ем ... шектеулі балаларға айрықша көңіл бөлінеді. ... ... ... жуық ... ... көрсететін 13 әлеуметтік
жәрдем бөлімшелері жұмыс ... ... ... мен ... ... ... ... кабинеті ашылды. 2011 жылдың қазан айынан
бері зейнеткерлерге арналған ... ... ... ... 2 есе
өсіп, 1 АЕК-ті (1092 теңге) құрады. Күнкөріс минимумы 14563 теңгені құрап,
2010 ... 44,9% ... 2011 ... ... бері 71,5 мың ... ... ... қайырымдылық шаралары көрсетілді.Білім беру ... ... ... ... өсіп ... Атап айтқанда, 2011 жылы
осы салаға жұмсалған бюджеттік шығындар 54,2% өсіп, 25,9 ... ... Жеке ... ... салынған ықшам аудандарда (Шаңырақ-1, ... ... ... ... ... ... 2011 ... бюджет қаражаттары есебінен 2 жаңа ... ... ... ... 1200 ... ... ... пен есту қабілеттері нашар және
мүлдем естімейтін балалар үшін №1 мектеп-интернаттың құрылысы ... ... ... ... ... кенттерде (Айгерім, Ұлжан, Қалқаман,
Түрксіб Бесжылдығы) тағы 4 мектеп құрылысы басталды. Жеке ... 800 ... ... ... ... ... кәсіби білім
беру орталығының базасында №11 кәсіптік-техникалық мектеп ашылды. Жаңадан
460 ... екі ... бала ... және 36 ... ... ... ... бала бақшасы ашылды. Қаладағы барлық мектептердің 10-11
сыныптарында кәсіби тұрғыда ... ... Орта және ... ... ... ұйымдардың барлығы Интернетке қосылды. Сонымен
қатар, қала ... ... ... 177 ... ... құрылып, олар балаларды Интернет жүйесіне
белсенді ... ... әсер ... ... ... ... арасында
тәртіп бұзушылық пен балалар панасыздығын азайту мақсатында 2011 жылдың ... ... ... ... ... ... ... бірлігі
бөлінген. Барлық қалалық мектептерінің 1-4 сыныптар оқушыларына тегін ыстық
тамақ беру ұйымдастырылған. 57,5 мың адам ... ... ... 2011 ... млн. ... ... Сонымен бірге, асханалық жабдықтар мен ыдыс-
аяқтар ... ... 76,4 млн. ... ... ... бөлінді. Алматы
қаласының тарихи-мәдени мұрасы – бұл баға жетпес байлық. Болашақ ұрпақ үшін
оны сақтау және ... - ... ... ... «Алматы қаласының
мәдениетін дамытудың 2009-2010 жылдарға арналған» және «2011-2009 жылдарға
арналған Алматы қаласының тарихи-мәдени ... ... ... асырылуда. Мұражайлық қорларды толықтырып отыру бойынша жұмыс
жүргізілуде. Соңғы үш жылда ... ... 80 % ... 33 ... және ... ... ... жұмыстары жүргізілді. Нәтижесінде халықтың
мұражайларға баруы 70 % өсті. 3 жыл ішінде 33 ескерткіш қалпына келтірілді,
«Боролдай», ... ... ... ... ... қазбалар жүргізілді. «Боролдай сақ қорғандары» археологиялық
паркін және бұрынғы Верный қамалы ескерткішінің аумағында «Алматы-1000 жыл»
мұражайлық кешенін құру жөнінен ... ... ... әкім ... жыл сайын аймақтың эканомикасының тұрақты
өсуін қамтамасыз ету, потенциялын ... ... ... шешу
мақсатында салалық және функционалды әрекет ету ... ... ... және ... әзірлеп жүзеге асырады. Осы мақсатта
Алматы қаласының 2010 ... ... ... ... жоспары, Алматы
қаласының 2007-2010 жылдарындағы дамуының мемлекеттік бағдарламасы, ... ... және ... ... қолданылды.
2010 жылға дейінгі қаланының дамуының стратегиялық жоспары қаланың
әлеуметтік экономикалық дамуын ... ... ... бір ... шешуге
арналған. Мұнда тек болжам ғана жасалып қоймай әрбір саланың күшті ... ... ... SWOT – талдай жасалған.
Өнеркәсіптік – технологиялық саясатты қарыстыратын болсақ, ол негізінен
екі ... ... ... ... ... ... агро ... технологияларды тираждауға, өнімді сертификаттаудың халықаралық
стандартына көшуге, экономикалық ... ... ... кәсіпорындарға
адрестік көмек беру шараларын жүзеге асыруға негізделген. Қаланың барлық
технологиялық - өнеркәсіп ... ... ... ... ... Бұл ... 2007-2009 ж. қамтыды. Екінші кезең 2010-2011 жж.
қамтиды. Бұл кезеңде экономикалық ... және ... ... ... ... ішкі және сыртқы рыноатарда ... ... ... ... ... ... отыр.
Алматы қаласы өнеркәсіп инфроқұрылымы дамыған қалалар қатарына жатады.
Оның территориясында 51 ірі өнеркәсіп кәсіпорны, 129 ... ... 2897 ... ... ... ... ... өндірілетін өнімнің 18%-
ы біріккен кәсіпорындарға, 7% шетел кәсіпорынға, 7%-ы ғана ... ... ... ... ... ... үлесіне шығарылатын
өнімнің 89% (оның 35% тамақ өнеркәсібіне; 13% электрон құрал ... ... бен ... ... ... дайын металдық өнім өндірісіне,
5% транспорттық құрау мен ... ... 3% ... ... ... өнеркәсіп) келеді. Ал қалған қалада дайындалатын 11% өнім электро
энергия газ және су өндірісі мен бөлуде ... ... ... құралдардын құны тозуын ескергенде 48819 млн.
теңге бағаланады, оның ... ... – 1682 млн ... ... – 36380 млн. теңге;
электроэнергия, газ және су өндірісі мен бөлу – 10757 млн. теңге.
Соңғы ... ... ... ... салыстырмалы түрде
жақсаруы, оларға негізгі өндірістік құралдар мен ... ... ... қайта құруға, жаңа техника және технология еңгізуге мүмкіндік берді.
Мысалы, 1997 ... ... ... ... ... ... 6 ... -ке дейін, ал электро энергия, таз және су ... ... ... ... Сәйкесінше негізгі қорлардың тозу деңгейі де өдеу өнеркәсібінде
38% тен 33 % дейін ал электро ... газ және су ... мен ... ... 41% дейін төмендеді.
Қаланың өнеркәсіптік потенциалы толығымен ... ... ... жеткіліксіз түрде қолданудын негізгі себептері шикізатпен
қажетті ... ... алу үшін ... ... ... тапшылығы,
дайын өнімді өткізумен байланысты қиындықтар сапалы отандық шикізаттың
жоқтығы, менеджмент пен макетинг ... ... ... ... бірнеше жылда қалада шағын ... ... ... ... ... ... кәсіпкерліктің еркін зонасы ... ... бері ... ... ... даму ... ... оның әсері өсуде. Кәсіпкерлердің қандай да бір объектілердің
иеленушісі болуға ... ... үшін ... ... ... ... салынған мекемелердің подвалын кәсіпкерлік
қызметтің объектісі ретінде қайта құру тәртібі туралы” ... ... ... ... ... 1/3 бөлігі келетін ... ... ... ... ары ... дамуы қала
экономикасына мультипликативті әсер етеді.
Бүгінгі күні кәсіпкерлерге жер ... ... 2,2 ... ... ... жалға берілді және өмір ... ... ... объектісі ретінде 2,5 мыңға жуық пәтер қайта ... ... ... ... ... ... ... мұңай-газ
секторымен энергетика және индустрияның дамуына ... тез ... ... ... 2,500 ... краска шығаруға есептелінген.
5 кесте – Алматы қаласынының iрi кәсiпорындары
| | | | ... ... | | | | |
| |2009ж |2010ж |2011ж |(+;-) ... қала ... |122,9 |133,1 |154 |31,1 ... | | | | ... ... ... | | | | ... ААҚ |123,4 |115 |130 |6,6 ... ААҚ БК |125,1 |135 |150 |24,9 ... құралдар өндірісі | | | | ... ААҚ |189 |115 |135 |-54 ... ... ... |- |106 |122 |16 ... су, электро энергиясы мен| | | | ... ... мен бөлу | | | | ... ЖАҚ |96,6 |110 |120 |23,4 ... ... ... |103 |116 |20,9 ... ... өнім ... | | | | ... ЖШС |61,4 |111 |120 |58,6 ... ЖШС |54,4 |120 |145 |90,6 ... емес ... өнім | | | | ... | | | | ... АООТ |244,9 |120 |140 |-104,9 ... ... | | | | ... ЖШС |97,6 |105 |150 |52,4 ... ... | | | | ... ... |205,1 |120 |135 |70,1 ... ... ЖШС |103,6 |107 |125 |21,4 ... и К” БК |109,6 |118 |125 |15,4 ... ААҚ |114,8 |118 |125 |10,2 ... №1 |105,4 |126 |140 |34,6 ... с к е р т у – [27] ... ... ... ... ... күні ... жер участкілерін қосқандағы 2,2 мыңнан
астам объекті сатылды, ... ... және өмір ... берілді. Кәсіпкерлік
қызметтің объектісі ретінде 2,5 ... жуық ... ... ... ... ... ... таңда Қазақстан Республикасының мұңай-газ
секторымен энергетика және индустрияның ... ... тез ... ... ... 2,500 ... краска шығаруға есептелінген.
Қала экономикасында жалпы 24 ... ... ... ... жұмыс
істейді, кәсіпкерлік сферасында жұмыспен қамтылғандардың саны 13% өсіп, 217
мың адамға жетті. Шағын ... ... ... 130 ... теңгеге тауар мен
қызмет өндіреді. Бұл көрсеткіш Алматы ... ... ... ... [21]. Жеткен нәтижелермен қатар шағын кәсiпкерліктің дамуына
кедергі болатын мәселелер де бар: оның ... ... ... ... ресурстар алудағы қиындықтар, несие алуға мүмкіндіктің жоқтығы,
бастапқа ... ... ... кәсіпкерліктің қаржылық ресурстрының
жоқтығы, өндірістік инфроқұрылымның дамымағандығы, арнайы ... ... ... ... кадрларды дайындау үшін
қаржылық құралдардың тапшылығы.
Соңғы жылдары кәсіпорындарды кедендік және салықтық жеңілдіктер ... ... ... ... ... ... ... қатысуы арқылы селективті қолдаудың шаралары
қабылданды [22].
2011 ... ... ... 43 жаңа ... ашылды, 100-ге жуық
кәсіпорын кеңейтілді, 4000-ға жуық жұмыс орны ... және ... ... ... SWOT – талдау бойынша өзіне тән күшті
және әлсіз ... ... мен ... ... ... ... ... ... ... ... ие; ... тозған және моральды |
|меншік қатынастары реформаланған, |ескірген өндірістер мен ... және ... ... ... ... |
|қалыптасқан; ... ... ... ... және ... ... дамымағандығы; |
|инновациялық дамытудың қалалық ... ... ... ... ... ... және қаржылық сферамен |
|өндірістік қорлады жаңарту |әлсіз байланысы; ... ... ... ... қымбаттығы және |
|шетел портнерлары мен бірікен |өндіріс қорларының жеткіліксіз ... ... ... ... ... ... ... | ... | ... ... жаңа | ... құру, кәсіпкерліктің | ... ... ... оны | ... | ... с к е р т у – [27] әдебиет негізінде автор құрастырған ... ... ... және ... бағытталған кәсіпорындарды дамыту;
- “Өсу нүктелерін” құру;
- жұмыс істелмейтін өндірістік қорларды пайдалану арқылы орта ... ... ... кооперацияны дамыту және интергациялау;
- несиелеуді жетілдіру және шағын бизнестің инфроқұрылымын дамыту.
Қатарлер:
- қаржы құралдардың тапшылығына байланысты ғылымдарды қаржыландырудың
төмендеуі;
- ... ... ... нақты болмауы;
- несие ресурстардың жеткілікті түрде ашық еместігі;
- ... ... ... ... ... ... дамылмады.
Стратегиялық жоспарлардың мақсаттарына жету үшін әрбір саланы жеке
қарастырып, негізгі ... ... ... ... салалар. Қаланың өнеркәсібінің қалыптасқан
жағдайы мен дамуын ескере, иөнеркәсіптік даму ... ... ... ... ... ... ... сонымен қатар сыртқы
рыногқа өндірілетін өнімді ары қарай шығару үшін бар ... ... ... мүмкіндік беретін секторлар ... ... ... ... Алматы қаласы үшін бұл
тамақ өнеркәсібі, машина ... және ... ... электроника, химиялық
өнеркәсіп. Қолдау стратегиясын таңдау кезінде кәсіпорындар мен саланы
құтқаруды және ... ... ... ... ... ... ... блокты қалыптастыру кезінде мультипликативті
әсер алу мақсатында негізгі акцент инновациялық ... ... ... ... басымдылықты дамуға қысқа мерзімде барлық
жетістіктерді тексеріп енгізуге болатын кәсіпорындар иеленеді. ... ... ЖАҚ, ... ААҚ, ... ААҚ, “Алмаз” ғылыми-енгізу
орталығы, “Жайлау” компаниясы, “Искомтранссервис”ЖШС және басқалар кіреді.
Қалыптасушы экспортты блок.
- Химиялық ... ... ... ... ... ... өнімін өндірісі және “қызыл май” мен “Жаңафарм” ЖШС-
тің дәрі - ... ... ... ... Қысқа уақыт ішінде жоғары сапалы медициналық препараттар өндіріс
салада 70 жыл бойы ... ... ... биокомбинатына жүктелуі мүмкін.
2.Ішкі рыноққа бағытталған салалар. өнеркәсіптің негізгі өңдеуші сала
құрайды. ... ... ... оның ... ... да ... ... өзінің өзінің дайын өнімін өткізу рыногіл жоғалға ... ... ... іщкі ... сату ... ... сауда
капиталы жинақталған. Осы сауда капиталын ... ... ... өнеркәсіп одақтарымен қаржылық өнеркәсіптік топ құру
қажет.
- Жоғары бәсекелі блок. Бүгінгі күні тамақ ... ... ... сала ... қарастыруға болады.сөңғы бес жылдың ішінде бұл
салада өндіріс көлемі өсуде орта жылдық өсім 18% ... ... ары ... дамыту үшін қысқа ... ... ... ... ету ... Ол үшін ... де және жергілікті
деңгейден де қолдау көрсету керек. б) ... ... ... үшін ... және жылу ... ... өндіруші “АПК” ЖАҚ
болып табылады. Алматы энергожүйесі толығымен Алматы қаласының меншігіне
берілген. Бүл ... ... ету ... ... ... ... ... және сенімді жұмыс істеуін, ... ... ... мүмкіндік береді. АПК кешенін дамытуға 2010 жылға
дейін 22,2 ... тт. ... ... ... ... ... ... машина жасау. Машина жасау кешені өзінің мамандануын сақтап отыр.
Машина жасау кешенінің дамуының негізгі мақсаты ішті өндірісті ... ... ... өнім ... көшу ... табылады. Осы мақсатқа ... ... ... ... ... қарастырылған:
-өндірісті ұйымдастыру және импортты толық шектеу ... және ауыл ... ... ... ... ... игеру;
-өзінің жеке авто және электротраспорттық құралдарының өзіндік ... ... үшін ... жеке ... ... ... мен құралдарын өндіруді дамыту.
б) Құрылыс материалдарының ... Бұл ... ... ... ішкі ... ... ... өнімнің жаңа түрлерін иелену
есебінде жетуге болады. Жақын 3-4 ... ... сала ... көптеген
жаңа өнім түрлерін ... ... ... ... ... жылуды сақтайтын материялдар, тағы басқалары.
Төмен бәсекелі блок - бұл ... ... ... жатады. Жеңіл
өнеркәсіпте жағдай күрделі, бірақ тмұнда ... емес ... ... ... ... ... қолдау, хеңілдікті жағдай мен несие алу
жеткілікті түрде “аяқпен” тұр.
Кәсіпорындардың негізгі тапсырмалары ішкі рыногты ... ... ... өнеркәсіп тауарымен толтыру, дайын өнім экспортын ... ... ... ... ... кәсіпорындардың санын азайту.
Салыстырмалы тез коммерциялизацияуға қабілеті жоғары технологиялық сала
мен өндіріс топтары.
Берілген сала тобына ақпараттық технология ... ... ... ... қатар қысқа уақытта рыногты жоғары сапалы отандық
тауарлармен қамтамасыз етуге, ауыл шаруашылығы үшін ... ... ... ... ... ... ... кіреді.
Өнеркәсіпті, шағын бизнесті дамыту, экономикалық қызметтің барлық
сфераларына жаңа технологиялар еңгізу, ... ... ... ... ... ... шараларды ескере, өнеркәсіп өндірісінің
көлемі онжылдық аяғында 54% - ке өседі.
Бұл кезеңге өнеркәсіп ... ... ... ... ... технологиялы өндіріс, сонымен қатар ақпараттық тенология
сферасындағы өндіріс жетеді [23].
Алматы қаласы мемлекеттік бюджеті ... ... көзі ... Ол оның ... бөлігінің 20%-н қамтамасыз етеді.
Республикалық бюджетке барлық ... ... ... ... ... салықтардың 20-25% қалады.
Жалпы 2005 жылы ортақ бюджетке Алматы ... 127 ... ... Салықтар мен төлемдер құрылымы келесідей:
- өнеркәсіп – 11,3%;
- құрылыс – 6,7%;
- сауда – 11,8%.
Бюджетке түсімдер ... ... ... өсуде. Кәсіпкерлік
сферасына түсетін салық пен төлем құрылымында өндірістік сферадан ... ... ... ... ... ... көруге болады.
Бүгінгі таңда жүргізіліп жатқан бюджеттік саясат аймақ инициативасын
дамытуға мүмкіндік ... ... ... жеке ... ... ескермейді. Алматы қаласының даму ... ... ... ... ... төлеуші сектор келесі ... ... ... ... жасау;
- химиялық өнеркәсіп;
- ақпараттық технология;
- қызмет көрсету сферасы.
Салықпен төлемдерді жинауды өсіруде аймақтарды ынталандыру мақсатында
биліктің жергілікті ... ... ... ... ... ... реттеу бойынша құқықты беріп, өздерінің жергілікті
бюджетінің тавбыс бөлігін қалыптастыруға еркіндік беру ... ... ... ... ... ... ... принципы бюджеттік потенциалды өсірудегі аймақтардың қызығушылығын
ынталандыру болып табылады.
Алматы қаласының ... ... ... ... ... ... барлық жиналған салықтар мен салымдарын 30% кем ... ... ... ... бойынша салық жинау көлемі 2009 жылдың аяғына – 200 млрд.
теңге дейін, ал 2030 жылы – 250 ... ... ... өсіп, жалпы аймақтық
өнімнің 35% құрайды деп ... ... ... ... жету ... қолдау міндетті түрде қажет [24].
Өндірісті дамыту бойынша 2011 жылы мемлекет ... ... шешу ... ... ... ... ... жақсарту;
- импортты кеңейту бағдарламасына қала кәсіпорындарын
дамыту;
- ИСО 9000, 9001 сапа жүйесіне ... ... ... ... 51 ... жаңа өнім ... шығаруды игеру.
- ЗО кәсіпорында өндіріс көлемін кеңейту;
- сегіз жаңа өндіріс ашу [25].
2011 жылғы кәсіпкерлікті ... ... ... ету жоспарының
қазіргі мақсаты қала құрылымдарының, аудан ... ... ... ... ... дамыту мәселесіне қатысты
максималды интеграциалау. Осы ... жету үшін ... ... көзделуде:
- кәсіпкерліктіқолдаудың қаржылық – несие және
инвестициялық механизмін ... және ... ... ... қамту, жаңа жұмыс орындарын ашу;
- инновациялық кәсіпкерліктің дамуы;
- шағын кәсіпкерлік субъектілерін заңдату;
- табиғи монополия субъектілердің қызметін ... ... ... ... қолдау және ықпал ету;
- шағын бизнесті қолдау мәселелеріне қатысты мемлекеттік
органдардың жұмысының анықтылығына жету ... ... ары ... ... мен оның ... ... ... және
қаржы орта ретінде күшейуі мақсатында “Алматы қаласының ерекше ... 1998 жылы 1-ші ... ... ... ... ... Алматы қаласының 2007-2010 дамуының мемлекеттік бағдарламасын бекіту
туралы Қазақстан Респуьликасының Президентінің жарлығы шықты. Осы ... және ... ... Президентінің 2006 жылы заңдарындағы
“Алматы қаласын дамыту бойынша мәселелер туралы” келіс сөзге ... ... Оны ... ... ... және
бюджеттік жоспарлау министірлігі мен Алматы қаласының әкімшілігі дайындады.
Мақсаты – қаланың ерекше мәртебесіне сай, яғни республикалық мәні ... ... оның жаңа ... ... және қаржылық, ғылыми,
білім, мәдени және туристік орталық ретінде оның ... ... қала ... және оның ... ... құрылымын мақсатты құру;
- қаланың өмір деңгейін тұрақты және нормальды қамтамасыз
ету үшін ұйымдастырушылық -экономикалық және нормативті
құқықтық жағдай ... ... ... ... тән жаңа инфроқұрылым құру;
- кедейлік масштабын азайту;
- жұмыссыздық деңгейін төмендету;
- әлем елдерімен тығыз қатынастар жүргізу;
- туризмді ... ... ... және ... ... ... мемлкеттік активтерді басқару тиімділігін көтеру;
- экологиялық жағдайдын жақсаруы;
- Алматы ... ... ... ... ... бірінші кезең – 2007-2009 ж.;
екінші кезең - 2010-2010 ж.
Мемлекеттік бағдарламаны жүзеге ... үшін ... ... ... ... құралдыры, халықаралық қаржылық,
экономикалық ұйымдарының ... ... және ... ... ... құралдарды есептегенде инвестициялық ресурстардығы
жалпы қажеттілік 711 млрд. астам теңге құрайды.
Бағдарламаны жүзеге асыру қаланың қаржылық өндірістік, кадрлық, ғылыми,
мәдени ... ... ... ... ... ... құруға
және бұл негізде халықтың өмір деңгейі мен санасын жоғарлауға мүмкіндік
береді. Экономика ... ... ... ... ... жұмыспен қамту
мәселелерін шешеді. Бұл юағдарламалардың тиімді жүзеге асырылуы елдің дамуы
мен гүлденуіне де ықпал жасап мультипликативті ... ... ... процесстерді белсендіру үшін мемлекеттік ресурстарды,
кәсіпорындрдың жеке айналым құралдарын мобилдеу, сонымен қатар отандық ... ... ... тарту бойынша шаралар қабылдау қажет.
2.3 Қарасай аудандық муниципалдық ресурстарды ұтымды пайдалануға баға
беру
Аудан көлемінде 2011 жылдың ... ... 2741,6 ... ... ... сүт, 703,6 мың дана жүмыртқа өндірілді. ... ... ет 100,2%), сүт ... ... 106,9% артық өндірілді. Осы
жылдың қаңтар-мамыр айларында ірі қара саны 72548 басқа, қой мен ешкі ... ... ... 13400 басқа, құстар саны 36968 ... ... өз ... бес ... ... 144,047 млн. ... нақты 145,956 млн. теңге түсіп, жоспар 101,3% орындалды. Округ
бюджетінің шығыс бөлігінің бес ... ... 892,434 млн. ... ... 867,391 млн. теңге болып, 97,2%> игерілді. 2009 жылғы қаңтар-
мамыр айларында ... ... ... ... ... млн.теңгені құрады.
2010 жылдың 1 маусымына ... ... ... ... ... жыл
басынан 299 адам тіркелді. 1 ... 289 ... ... ... ... ... ... ішіндегі (19958 адам) ... 1,2% ... ... ... 191 ... эр ... ... жүмысқа орналасу деңгейі тіркелгендердің 58% ... жылы ... ... ... іс - шаралар және ... ... ... ... атқарылуда. Жастар іс -тәжірибесіне 8
жүмыссыз, әлеуметтік жүмыс орындарында 9 жұмыссыз қатысуда. Ақылы қоғамдық
жүмыстарында 115 ... шарт ... 292 адам ... оның ... ... 92 адам. Оқуға 31 жұмыссыз жіберілді, оның 4 оқуын аяқтады.
Жаңадан 128 ... орны ... ... қысқарып 3 адам жүмыссыз болып
тіркелді. Аудан бойынша тіркелген ... саны 186 ( ірі 2, ... ... 160), оның ... ... істеп түрғандар 136 (ірі 2, орташа 23, ... ...... ... бюджет шығысының жиынтығы, (мың теңге)
|Атаулар ... беру ... ... |
| ... ... ... ... жеке меншік құрылымдарының малдарын санаудың
қорытындысы анықталып, шаруашылық ... ... ... ... 12-21.01 ... ауыл әкімінің есепті кездесу жиыны
өткізілді. ... ... ... ... ... жиынын өткізуге
байланысты іс шаралар үйымдастырылды. Тоқсан сайын әлеуметтік және 18 ... ... ... ... қабылдап, өткізіліп отырылды. Аудан
әкіміне аппараттық Кеңесте берілген тапсырмаларды жинақтап, орындалуы жайлы
уақытында анықтамалар ... ... ... ... жыл сайынғы декларацияны уақытында тапсыру ұйымдастырылды.
Ауылшаруашылық ... ... ... тексеру, техникаларын
техникалық байқаудан өткізулері ... ... жеке ... ... тұқым сапасы тексеріліп, техникалары
техникалық байқаудан ... ... су ... алдын алу
жұмыстары ұйымдастырылып 3 наурыздан 28 ... ... ... ... Жол ... ... ... ауылында 2-көше
жарықтандыруға және 1 ... ... ... ... ... ... ... жасалынып, жүмыстары толық, мерзімінде аяқталды;
Бизнестік әлеуметтік жауапкершілігін арттыру мақсатында округтегі жеке
кәсіпкерлермен шаруа қожалықтармен 1 млн 48 мың ... 15 ... ... ... ішінде 500000 теңгенің әлеуметтік ... ... ... ... Алматы көшесін тас төгіп жөндеуге ... 150 000 ... ... ... ... меморандум жасады;
Азық-түлік бағасын түрақтандыру ... 4 ... ... ... меморнадум жасалынып, орындалуы
бақылауға алынған.Кенттегі экономикалық белсенді тұрғындар 1989 адам. ... ... ... ... және жеке ... 826
адам, жүмыс істейді, 745 отбасында қосалқы шаруашылық бар, өз бетімен жүмыс
істейтін түрғындарды 336 адам ... ... ... 4200 адам ... ... ... 123 ... толық қамтамасыз етілмеген азаматтар-
22 адам. Аудан бойынша 4 орта ... 6 ... ... бір ... өрт сөндіретін жеке орын, пошталық бөлім, 10 дәріхана жүмыс
істейді.
Ауданда 910-нан астам адам жүмыс істейді. Тауарлық ... ... ... ... іске ... Оның ішінде 15-і күнделікті
сүраныста. Дүкендерде халық ... ... ... ... ... ... Әр апта сайын нан, басқа да ең кажетті азық- түлік бағасына
қадағалау жүргізілуде. Дәрігерлік қызмет ... 15 ... ... 3 фельдшерлік дәрігерлік орындарда іске асырылады.
Аудан бойынша оқушылар санын 2854 бала ... ... ... ... Жазғы кезеңде толық қамтамасыз етілмеген отбасыларының
балалары үшін жаздық сауықтыру алаңы үйымдастырылады.
Қарасай ауданында шешімін ... ... ... бар, ... ... ... байланысты, оларды шешу мүмкін емес.
1. Таусамалы және Жаңатұрмыс іске қосылып тұрған су ... ... ... ... ... және подъездардың жолы, жерлеу орындарын ұстау сұрақтарын,
сонымен қатар қоқыс үйінділерін тазалау тұрғын ... ... ... ... ... ... ... орындарының ішкі көрінісі және көгалдандыру сұрақтарын шешу
қажет: ... ... және ... ... ... ... ... мен көшеге атау беру, жолдарды ұстау мен жөндеу.
4. Әкім аппаратының материалды-техникалық ... ... ... ... ... ... алу қажет, компьютерлік техника ескірген
және үлкен ... ... ... ... қорытынды жасалған кезде барлық тіркелген тұрғындардың
саны 278 болатын. Соның ішінде үй алғандар саны 144 ... Мен ... өтіп ... ... ... қаласындағы Алтын Ауыл ықшам
ауданында 48 адам пәтерге ие болды. Пәтер ... ... ... ... ... ... “100 мектеп 100 аурухана” бағдарламасы
бойынша тек мұғалімдер мен дәрігерлерге ... ... ... 27 ... ... ... Осы пәтер беру кезінде Протокол толтырылды, ол
протоколды комиссия мүшелері растап, қолдарын қойды.
Ал, ... ... үй ... бойынша 2011 жылы 64 пәтерлі
тұрғын үй қолданысқа берілді.
Аудан бойынша республикалық ... бар ... - 170км, ... маңызы
бар жолдар - 339км, жергіліктіжолдар - 366 ... ... ... ... ... және ... аса ... «Тұрғын үйді жаңғырту». Осы мәселе бойынша негізгі атқарылып
жатқан жұмыстар:
Биыл тұрғын үй коммуналдық шаруашылығын жаңғырту бағдарламасы ... жуық ... үй ... ... ... ... үй ... шаруашылығын
жаңғырту» бағдарламасы аясында жалпы аумағы 1,5 млн. ... ... ... үй жөнделген. Тұрғын үй секторындағы көппәтерлі ... ... ... ... ... ... ... сырылды.
«Үйлерді жөндеудің алғашқы нәтижелері азаматтарымыз тарапынан
қолдаутапты. Бағдарламаны жүзеге асыруға тұрғындар ... ... ... ... ... аталған тетігіне қатысуға жалпы аумағы 4,8 млн.
Шаршы метрді құрайтын шамамен ... жуық ... ... ниет ... ... ... ... шаруашылығын жаңғыртудың
2011 - 2020 ... ... ... (бұдан әрі -Бағдарлама)
Қазақстан Республикасы Президентінің «Мемлекет ... 2011 ... ... ... іргесін бірге қалаймыз!» атты Қазақстан халқына
Жолдауын іске асыру жөніндегі ... ... 2011 ... 18 ақпандағы №
1158 және «Қазақстан Республикасының 2020 ... ... ... ... туралы» 2010 жылғы 1 ақпандағы № 922 жарлықтарына сәйкес әзірленді.
Бағдарлама коммуналдық инфрақұрылымға жаңғырту жүргізу үшін ... және ... ... ... тұрғын үй қатынасынын оңтайлы
моделін құрады, халыққа көрсетілетін тұрғын ... ... ... ... ... ... ... құру
арқылы терможаңғыртуды қоса алганда, кондоминиумның ортақ ... ... ... ... ... үй-коммуналдық шаруашылық (бұдан әрі - ТКШ) саласы өзара
байланысты екі негізгі элементтен тұрады:
- коммуналдық ... ... ... ... табылатын көп
пәтерлі тұрғын үйлерді (бұдан әрі - КПТҮ) және жеке үй ... ... үй ... ... ... және электрмен жабдықтауды қамтамасыз ететін желілер
мен құрылыстарды (жүйелерді) қамтитын коммуналдық сектор.
Қазақстан Республикасы Статистика ... ... ... ... үй секторының жалпы алаңы 270,9 млн. ... ... оның ... 263,9 млн. ... метр немесе 97,4 % тұрғын үй жеке
меншікке тиесілі.
Жергілікті атқарушы органдардың (бұдан әрі - ЖАО) деректері ... ... ... ... үй ... 50,1 млн. ... ... немесе 32 % күрделі
жөндеудің жекелеген ... ... ... етеді, ал 3,8 млн. шаршы метр
(2 %) бұзылуға жататын, одан әрі ... ... ... ... ... ... бойынша Қазақстандағы тұрғын үй секторы босатылған
жылу энергиясының шамамен 40 %-ын тұтынады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... жылу ысырабы 30 %-ға жетеді.
2010 жылы жүргізілген зерттеулердің деректері бойынша Қазакстанда
ғимараттардағы жылу энергиясының ... ... бір ... метр үшін ... кВт болады, бұл жылына 1 шаршы метрге 100-120 кВт деген ортаеуропалық
көрсеткіштен айтарлықтай төмен.
Бүгінгі күні көп пәтерлі тұрғын үй ... ... және ... ... саласы
негізінен пәтер меншік иелерінің кооперативтері (бұдан әрі - ... ... ... олар бір мезгілде жөндеу жұмыстары мен
қызметтерінің тапсырыс ... және ... бола ... ... ... ие және кондоминиум объектілерінің ортақ мүлкін
жөндеу бойынша ... ... ... ... ... ... мүлік ретінде мемлекеттік тіркеуден
өткен кондоминиум объектілерінің пайызы төмен екені ... ... ... Әділет министрлігінін деректері бойынша тіркелген
кондоминиум объектілерінің саны 14687 бірлікті құрайды, бұл ... ... ... 8,5 %-ы ... (172164 ... пәтерлі тұрғын үйлердің негізгі проблемалары:
-тұрғын үй иелерінің кондоминиум объектісін ... ... ... ... ... ... органдарының қызметіне пәтер
иелерінің қанағаттанбауы;
- басқару органдарының қызметінде кондоминиум ... ... ... ... ... ... үйге ортақ мүлікті күрделі ... ... ... ... ... ... ... басқару органдарына ортақ мүлікті күрделі
жөндеуге қол жетімді кредит беру тетіктерінің болмауы;
- ... ... ... ... ... және ... үстау
жөніндегі қызметтерге төлемдерді жинау деңгейінің төмен болуы;
- тұрғын үй ... ... ... ... ... ... ресурстарын тұтыну деңгейінің жоғары болуы.
ҚР статистика агенттіңінің деректері бойынша екі ... ... жылу ... ... ... 11,7 мың км ... оның 32,6 ... немесе 3,8 мың км коммуналдық меншікте, 67,4 %-ы немесе 7,9 мың км жеке
меншікте. Бұл ретте ... ... ... 63 %-ы ... ... талап етеді.
Жылу желілері қатты тозғандықтан жылу энергиясы ысырабының артуына алып
келеді, ол 2009 жылы ҚР ... ... ... 11,6 млн. Гкал ... жылу энергиясының жалпы санының 17,5 %-ын құрады.
Жылумен жабдықтау жүйесі есептеу құралдарымен ... ... ... деңгейімен сипатталады. Сарапшылардың бағалауы бойынша оларға жалпы
қажеттілік 45,8 мың бірлікті ... 23,3 мың ... ... ... Тиісті деңгейде есепке алу болмағандықтан, жылу энергиясының
нақты шығындары мен тұтыну деңгейін анықтау мүмкін емес.
Шамамен жылу ... 30 %-ын ... 100 Г ... кем ... ... Осы жылу ... шамамен 60 % пайдалы әсер ету
коэффициентімен және ... ... ... ... ... ... шартты отынның 645 300 тоннасын немесе 1,75 ... ... ... ... ... ... қосымша зиянды заттар шығаруға алып
келеді.
Электрмен жабдықтау саласында барлық коммуналдық сектордың ... ... ... ... үлесі өте жоғары. Айталық, 10/0,4 кВ
электр желілерінің жалпы ұзындығы республика бойынша 199,5 мың км ... % ... 145,6 мың км ... талап етеді. Бұдан басқа, 10/0,4 кВ
трансформаторлық ... ... ... беру желілері, үйдің ішіндегі
таратушы қондырғылар мен желілер жөндеуді ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету
деңгейі коммуналдық шаруашылықтың басқа ... ... ... (88,5 %), ... ... дәл ... ... төмен ескі үлгіде.
Жұмыс істеп тұрғаң электр жабдықтарының (трансформаторлық қосалқы
станциялардың, үйдің ... ... ... ... артта қалуы, сондай-ақ олардың энергетикалық тиімділігінің
төмен болуы электр ... ... және ... ... ... ... бұл жаңа технологияларды (энергетикалық тиімді
жабдықтарды, аспалы оқшауланған ... ... мен ... ... автоматтандырылган жүйелерді) жеткілікті қолданбаудың салдары болып
табылады.
Газ желілерінің ... ... ... республика бойынша 27,3 мың км
болады, соның 33,7 %-ы (9,2 мың км) коммуналдық меншікте, 66,3 %-ы ... жеке ... Бұл ... ... ... ұзындығының 54 %-ы аустыруды
және жөндеуді талап етеді.
ҚР СА-ның деректері бойынша 2009 жылы республика бойынша 594 елді мекен
табиғи ... ... бұл елді ... ... ... 8,3 ... 16 елді ... сұйытылған газбен газдандырылды, бұл елді мекендердің
жалпы саныңың 0,2 %-ы ... ... ... ... ... есепке алу толық
көлемде жүргізілмей отырғанын атап ... жөн. 90-шы ... ... құралдары негізіңен сертификатталмаған және дәл есептеу талаптарына
сәйкес келмейді.
Газ бөлу жүйелеріңің қызметін инспекциялау ... ... ... ... бөлу қондырғыларына техникалық қызмет көрсету бойынша ... ... (2 ... ... ... ... газды пайдалану
практикасын пайдалануды тездетіп шешу талап етіледі, бұған ... ... ... ... ... бойынша үзілді-
кесілді жол берілмейді.
Коммуналдық инфрақұрылымдағы негізгі проблемалар:
- инженерлік желілер мен құрылғылардың қатты тозуы;
- ... ... ... ... ... етудің төмен
деңгейде болуы;
- саланың технологиялық жағынан артта қалуы, оның ... ... мен ... ... ... мен ... ... әлсіз болуы;
- желілер мен құрылғыларды қайта жаңарту жөніндегі ... ... ... ... ... ... болуы.
ТКШ-тің нормативтік-техникалық базасында шамамен 169 ... ... ... әрі - НТҚ) бар. Бүгінгі күні осы құжаттар секторды
қазіргі заманғы технологиялық дамытудың талаптарына толық сәйкес ... ... ... ... үлестік пайдалану шығындарын
темендетуге, инновациялық технологияларды енгізуге ынталандырмайды.
ТКШ-дегі ағымдағы ... ... және ... жақтарын талдау:
 
|Күшті жақтары |Әлсіз жақтары ... ... |
| | ... | ... ... ... |КПТҮ қатты тозған |КПТҮ-ді жөндеу |
|тұрғын үймен ... ... мен | ... іс- ... ... | ... ... деңгейі |бақылау әлсіз | | ... ... ... ... желілер |
|мен объектілер |желілер мен |мен объектілердегі |мен объектілерге ... ... ... ... ... ... және ... ... ... ... ... ... ... |
| | |әрі өсуі | ... саласын шикізат|қолда бар |халық үшін ... және ... ... |тарифтердің артуы |үнемдейтін іс- |
|қамтамасыз етуді ... | ... ... |
|дамыту ... және | | |
| ... ... | |
| ... | | ... ... ... және дәл |ТКШ саласындағы |ТКШ саласын |
|ТКШ саласын қолдау |жоспарлаудың ... ... |
| ... ... ... ... |
| | ... |әзірлеу |
| | ... | |
| | ... | ... |5 және одан көп ... ... ... |
|жабдықтауда ... ұзақ ... ... ұзақ ... ... ... ТКШ |мерзімді және ... ... ... ... ... ... ... болуы|болмауы |қабілетінің ... ... |
  ... саласындағы мемлекеттік реттеуді талдау тұрғын және қоғамдық
ғимараттардың пайдалану сипаттамаларының ... ... ... кезеңінде
әзірленген қолданыстағы нормалары осы ... ... ... сай ... ... экономикасы дамыған елдерде тұрғын үй-коммуналдық қызметтерді
мемлекеттік және жеке ... ... ... бай ... ... ... көп ... тұрғын үйлерді басқару жөніндегі
тәжірибесі тұрғын үй иелері тұрғын үй ... ... ... -ТИС) бірігетінін (ТИС - қазақстандық ПИК ұқсасы) және конкурстық
негізде кәсіптік сервистік компанияны ... олар ... үйді ... және ... ... ... барлық түрлерін
орындайтынын көрсетеді. ТИС тек орындалған жұмыстарға мониторинг ... ... ... ... ... ... ... басқа сервистік компанияны жұмысқа шақыру туралы шешім қабылдайды.
Әлемдік практикада мемлекеттік жеке-меншік әріптестік ... әрі ... ... ... ... кеңінен қолдану және ТКШ ... ... ... ... ... ... Батыс Еуропа және
Солтүстік Америка елдерінің жоғары ... ... ... ... ... ... (Қытай, Үндістан, Ресей, Бразилия
және т. б.), сондай-ақ бұрынғы ... ... ... ... ... ... олар әлі де болса МЖӘ нысандарын дамыту ... ... аясы ... да ... ... ... тәжірибе тұрғын үй-коммуналдық саладағы МЖӘ дамытудың келесі
бағытын көрсетеді:
тұрғын үй қорын ұйымдастыру және ... ... ... ... Бельгия, Нидерланды, Швеция, Австрия);
тұрғындарға тұрмыстық қызмет көрсету: ... ... ... ... ... тұрмыстық қалдықтарды жою және қайта ... ... ... ... ... Германия, Жапония, Канада,
Швеция, Австрия);
жинау жұмыстары, көгалдандыру (Америка Құрама Штаттары, Ұлыбритания,
Австрия, Германия, ... ... ... ... (Америка Құрама Штаттары, Ұлыбритания, Франция,
Швеция, Австрия);
жолдарды жөндеу және күтіп ұстау ... ... ... ... ... Бельгия, Латын Америкасы елдері, Австрия).
Назарға алатын бір жайт, дамыған елдерде коммуналдық ... ... ... ... бірге ТКШ-ның қандай да бір саласына
арнайы қажеттілік әсерімен терең ... ... ... және ... ... ... ... үй секторында мамандандырылған
қаржы институттарын құру арқылы кондоминиум ... ... ... ... ... ... бойынша көп пәтерлі тұрғын үйлердің
иелерін мемлекеттік қолдау жөнінде бірқатар шараларды іске асырылды, ... ... ... ... ... және жалға берілетін муниципалдық
тұрғын үй қорын арттыруға кредиттер мен субсидиялар ... ... ... ... бағдарламалар жергілікті билік
органдарын, тұрғын үй иелері мен ... ... ... ... ... қорының энергетикалық тиімділігін арттыруға арналған.
Қолданыстағы инженерлік желілер мен объектілерге жаңғырту және қайта
жаңарту ... үшін ... ... кешенін іске асыру қажет:
1) инженерлік желілер мен объектілердің техникалық жай-күйіне бағалау
жүргізу;
2) бағалау нәтижелерінің негізінде инвестициялық ... ... ... ... ... жетілдіру;
4) коммуналдық инфрақұрылымды жаңғыртуды қаржыландырудың ... ... ... ... ... ... дамыту;
7) кадрлық қамтамасыз ету.
Коммуналдық инфрақұрылымды жаңғыртуды қамтамасыз ету үшін инженерлік
желілер мен объектілердің техникалық ... ... ... ... оның нәтижесінде объектілерді пайдалану немесе күрделі жөндеу
мүмкіндігі ... ... ... ... және ... олардың
сенімділігін арттыру бойынша ұсынымдар жасалады.
Инженерлік желілер мен объектілердің техникалық жай-күйіне ... ... ... ... ... ... ... жүргізіледі.
Республикалық бюджеттен қаржыландыру үшін жергілікті атқарушы органдар
өтінім ... ... ... ... ... ... инвестициялық негіздемелердің деректеріне сәйкес жүргізілетін
болады.
Бағдарламада коммуналдық ... ... ... ... ... белгіленген:
қайта жаңарту мынадай жолмен жүргізілуге тиіс:
1) табиғи монополия субъектілерін орта ... ... ұзақ ... бағдарламаларға өткізе отырып тарифтік реттеу;
2) мемлекеттік ... ... үшін ... ... ... ... ... монополия субъектілерін (коммуналдық мемлекеттік
кәсіпорындар) тарифтік реттеуді жүргізу;
халықтың коммуналдық қызметтерге қол жеткізуін ... үшін ... ... салу ... ... ... жүргізілетін болады.
Коммуналдық инфрақұрылымды жаңғыртудың тиімді және ... бірі ... ... тарифтік саясаттың озық кдаалдарын
қолдану болып ... ... ... және ұзақ ... ... бойынша жұмыс
істейтін табиғи монополия субъектілерінің санын іс жүзінде арттыра ... ... ... ... ... ... жұмыс істейтін табиғи монополия
субъектілерінің ... ... ... іске ... үшін ... етіледі:
1) тарифтік кірістер есебінен және заемдық қаражатты мейілінше аз тарта
отырып, жаңғырту жөніндегі ... ... үшін ... ... ... ... қаржыландыруды қамтамасыз ету
мақсатында негізгі қаражатқа кезең-кезеңмен (үш-төрт жылда бір рет) ... ... ... ... жаңа ... мен технологияларды енгізе
отырып, инженерлік желілер мен құрылғыларды жаңғыртуға және қайта жаңартуға
арналаған инвестициялық бағдарламаларды әзірлеу және ... ... ... ... ... (орта мерзімді және
ұзақ мерзімді кезеңдерге) бекіту;
4) реттелетін қызметтерге бір мезгілде тарифтердің өсуіне жол ... ... ... ... табиғи монополия субъектілерінің, ең
алдымен - базалық субъектілердің (2015 жылға қарай міндетті көшуіне орай)
инвестициялық ... ... ... ... ... ... энергиясын беру және тарату секторында 2011 жылы 24 ... ... ... ... жұмыс істейді, бұл тарифтердің тұрақтылығы
мен ... ... ... ... береді.
Жалпы 2011 - 2020 жылдар ішінде ... ... ... ... беру және ... ... ... 271 млрд. ... ... ... ... ... қосалқы станциялардың қуатын,
электр беру желілерінің өткізу ... ... ... ... басым және экономикалық тиімді іс-шаралардың бірі ретінде электрлік
желілік компаниялардың тұрмыстық деңгейде электр ... ... ... ... ... әрі - ЭКЕАЖ) енгізуін
көздейді.
ЭКЕАЖ енгізу ақпаратты жинау, беру және өңдеу женіндегі еңбек ... ... ... ... тұтынуға жедел бақылауды және
диспетчерлік кестенің жүктемесін орындауды қамтамасыз етеді, техникалық
ысырапты ... ... ... 2011 ... ... ... 18 базалық субъект
инвестициялық тарифтер ... ... ... деп ... отыр, 2010
жылы 8 базалық субъект инвестициялық тарифтермен ... ... ... 2011 ... бастап 2020 жылға дейінгі кезеңдердегі инвестицияның
көлемі тарифтер есебінен 140 млрд. теңге мөлшерінде жоспарланып отыр.
Жылу-энергетика ... ... ... ... іске ... ... ... қызмет мерзімін арттыратын және энергияның ысырап
деңгейін төмендететін басым іс-шаралар шеңберінде ... ... ... алдын ала оқшауланған құбырларға ауыстыру көзделіп отыр.
Табиғи монополия субъектілерінің инвестициялық тарифтермен жұмыс істеуге
көшуі тұтынушылар үшін тарифтердің ... мен ... ... ... салу ... ... ... көтеру,
желілердегі нормативтерден артық ысыраптарды жою, техникалық ысыраптарды
төмендету қамтамасыз етіледі.
Өз кезегінде, нормативтерден артық ... ... және жою ... қаражатты босатып алуға және коммуналдық
секторды дамыту үшін қаржыландыру көздерін құруға мүмкіндік береді.
Бүгінгі күні нормативтік ... ... жыл ... 1 - 2 % ... ... 2014 жылдың соңына дейін нормативтерден артық ысыраптарды
толық жою кезделген.
Табиғи монополиялар және реттелетін нарықтар ... ... ... ... субъектілерінің инвестициялық бағдарламаларды іске
асыруына мониторинг ... ... ... Жүргізілген мониторинг
шеңберінде есептерді қарау, сондай-ақ ... ... ... ... ... бағдарламаларды іске асырудан
алынған қаражатты мақсатты ... ... ... ... ... ... ... бағдарламаларды орындамаған
жағдайда оларға табиғи монополиялар және реттелетін нарықтар туралы
заңнамада ... ... ... ету ... ... ... арналған тарифтерді уақытша төмендету және әкімшілік айыппұл.
Тарифтер өсуінің инфляция деңгейіне әсерін төмендету, сондай-ақ электр
экономикасын ... ... үшін ... ... ... және
тұтыну көлеміне байланысты сараланған тарифтерді қолдану ... ... ... ... ... ... ... коммуналдық
сектор кәсіпорындарының табыстылығын арттыруға және ... ... ... мүмкіндік береді. Бұл ретте, топтар бойынша ... ... ... ... түрде аралас салаларда шығарылатын
өнімдердің ... ... ... ... ... ... арасында республикалық бюджеттің қаражатын бөлу кәсіпорындар-
қызмет көрсетушілер жоспарлаған инвестицияларға ... ... ... атқарушы органдарға республикалық бюджеттен қаражат бөлудің
міндетті шарты Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 29 ... ... ... ... ... даму трансферттерін бөлу қағидасына
сәйкес әрбір жобаның құнына байланысты ... ... ... ... ... ... ... қатты тұрмыстық қалдықтарды
(бұдан әрі - ҚТҚ) басқару және өңдеу саласын дамытуды қарастыру қажет. ... ... ... ... ... ... кейінңен
қалдықтарды толық қайта өңдей отырып, ҚТҚ түзілген ... ... ... ... ... табылады.
Қолданыстағы табысты шетелдік тәжірибені қолдана отырып, елдің 2 - 3 ірі
қаласында қоқысты бөлек жинайтын технологияны ... ... ... іске ... ... ... ... бөлек жинауды дамытудың ойдағыдай болуы, әлбетте ақпараттық-
түсіндіру жұмыстарының сапасымен айқындалады. ЖАО ... ... ... және ... ... ... жұмыс жүргізгені жөн.
Қоқысты болек жинайтын жүйені енгізу үшін ЖАО коммуналдық қылдықтарды
басқару саласындағы кәсіпорындарды ... ... ... үшін
оларды қаржылық қолдау мүмкіндігін қарастыруы қажет.
Коммуналдық кәсіпорындардың «ұзақ мерзімді» және ... ... ... ... ету ... мамандандырылған қаржы ұйымын құру
мүмкіндігі ... ... ... ... ... ... қаражатын
шоғырландыру және коммуналдық сектордағы жобаларды қайтарымды негізде
қаржыландыру ... ... ... ... іске ... ... ету үшін тұрғын үй қоры мен
коммуналдық қызмет ... ... ... ... бар ... жүйе құру ... ол объектілердің
жай-күйіне мониторинг жүргізуді және жүргізілген іс-шаралардың тиімділігін
бағалауды ... ... ... ... ... құру саланы одан әрі дамыту нұсқалары мен
әлеуетін ... ... ... көлеміне бағалау жүргізуге және
іске ... ... ... ... ... ... алынған елді индустриялық-инновациялық дамыту бағытын ескере
отырып, коммуналдық секторды дамыту ТКШ-те жүйелі ... жаңа ... және ... ... етеді. Осыған орай ғылыми-зерттеу ... ... ... қажет.
Секторды технологиялық дамыту үшін 5-10 жылда кемінде бір рет барлық
нормативтік-техникалық құжаттарды қайта ... ... бұл жыл ... 20
нормативтік-техникалық құжатты қайта қарауды және бекітуді көздейді.
Нормативтік-техникалық ... ... мен ... ... бірі ... ресурс және энергия үнемдейтін үдерістерді енгізу
болып табылады.
Саланы кадрлық қамтамасыз ету ... ... ... үлесін
ұлғайту, ТКШ саласы үшін ғылыми кадрлар ... ТКШ ... ... мен ... ... жүйесін дамыту, сондай-ақ Қазақстан
Республикасының ... және ... оқу ... ... білім беру
мамандықтарының жіктеуішіне ТКШ өзгешелігі бойынша «Инженерлік жүйелер мен
желілер» жаңа мамандық енгізу жолымен ... ... және ... ... оқу ... кадрлар даярлау жүйесін жетілдіру қажет.
3 Муниципалды ресурстардың дамуын тежейтін негізгі ... ... ... ... ... ... ... ел көлеміндегі территориялық басқару ұйымының
өнімі ретінде түсіндіруге, яғни ол ... және ... ... ... өкілеттіліктерін бөлу жағдайында пайда болды. басқару
өкілеттілігін кімде-кім делегациялау туралы ...... ... ме, әлде керісінше ме, оны мемлекеттік құрылыстың түріне
байланысты яғни ... ... ... мемлекеттігіне қарай бөлінеді.
Қалай болған да Муниципалды ресурстары орталықтандыруда концентрациялау
нәтижесімен ... яғни ... ... ... ... ... ... шығады. Сонда ол әртүрлі ... ... ... еркіне қарай құрылған демократиялық
институт болып табылады. Біріншісі атқарушы билік органдарына, ал ... ... ... тән ... ресурстары биліктің мемлекеттік
билігінен шығатын, мемлекет нақты анықтап ... ... ... ... ... ... басқару түрі болып табылады.
Қазіргі еліміздің әлеуметтік-экономикалық даму ... ... ... ... ... ... ... басқару міндетін оларға тапсыру жүйесіндегі ... ... ... мен мемлекеттік жергілікті басқарудың өмірге бейім
түрін қалыптастыру мәселесі ... ... ие ... отыр.
Сөз жоқ, қарастырып отырған мәселе көп қырлы және көп бағытты екені
даусыз. Онда мәселенің ... ... ... ... және т.б. ... ... ... пәні болып отырған
көптеген аспектілер тоғысқан. ... ... ... ... ... ... ... сериясында, немесе Муниципалды
ресурстары проблемалары жөніндегі әртүрлі парламенттік тыңдауларда жарыққа
шығады. Ғылыми, ғылыми-публицикалық ... мен ... ... және ... ... ... мен хабарламаларды
талдай отырып мынадай ... ... ... ... ... ресурстары және мемлекеттік жергілікті басқару мәселесіне тар
прогматикалық және ... ... көп ... аударылғанын байқауға
болады. Біздің жасаған қортындымыздың ... ... ... ... және ... ... органдары басшыларының сайлануы
орталық биліктің дағдарысына алып ... ... ... ... және ... ... ... арасында билікті бөлісу
мәселесі бойынша да үлкен ... ... осы ... ... да әкеле жаздады [31].
Сонымен қатар қарастырып отырған мәселенің пайда болуы мен шиеленісуі
өмірден алынған ... таза ... шығу ... ... теориялық және экономикалық қайта қарауды талап етеді.
Муниципалды ... ... ... ... ... ... логикалық талдау нәтижесі мынадай қортынды
қалыптастыруымызға мүмкіндік береді:
1) Егер осы мәселемен айналысып ... ... ... ... өз ... мемлекет пен аймақ, мемлекет пен ... ... ... ... және ... қарым-қатынас сұрақтарына
назарларын салса, адам, үй шаруашылығы, отбасы ... ... ... Муниципалды ресурстары арасындағы өзара байланысы ... ... ... ... ... жергілікті жерлердегі өкілдіктер мен кейбір
басқару қызметтерін мемлекеттің ... ... ... ... онда ... ... ... мәселеде делегациялау еркін
түрде және өз еркімен, ... ... ... ... айтар болсақ жергілікті
қауымдастықтардың автоматты түрде өзіне тән емес, тиімсіз атқарылуы мүмкін
емес қызметтерін және ... ... ... ... ... ... ... шаруа қожалықтарының стратегиялық базасында,
оны «тірі қалу этикасы» деп те атайды және ол «қауіпсіздік бәрінен ... ... ... ... жылдар бойында монархиялық тәртіп
кезеңінде қалыптасқан қауым жерлерін қайта ... ... ... ... ... ... ... еріктілігі сияқты бүтін бір
әдіс-тәсілдер жүйесі қалыптасты. Әр адамға ... ... ... ... етіп, әр жылдарда жердің өнімділігінің тез өзгеруінен аман алып
қалу үшін сақтандырып отырған.
Осындай Муниципалды ... ... біз ... ... ... байқаймыз, онда көшпенді шаруашылық рулық негізге ... ... орта ... ... ... үй ... ... максимализатор» - «экономикалық адамның» қызмет ету ... ... ... ... ... немесе соған сәйке
жергілікті бірлестікті құрайды.Олардың ... ... ... ... яғни – жеке нарықтық тауар мен қызмет ... ... ал ... ... өмір ... қамтамасыз ету қоғамдық маңызды
игілікті өндіруші жергілікті (муниципалдық) шаруашылық бағытында жүреді.
Жеке фирма (үй ... ... ... ортасына ауыса отырып
және қоғамдық игілікті өндіре ... ... ... ... ... (муниципалыды) шарушылыққа бәсекелес бола алуына байланысты
дамиды.
Муниципалды ресурстары принцпінде жергілікті биліктің даму тенденциясы
мен объективті заңдылық ... өз ... ... Оған ... ... ... ... биліктің құрылысы мен қызмет
өтуін ... ... ... ... ... ... ғана тән
ерекше белгілері мен бейнесін түсіндіруге көмектеседі.
- принцптер жергіліктіөзін-өзі басқару ... ... ... ... де жүре ... ... ... бақару принцптерінің бастауы мен идеясына жауап бере
алуына байланысты ... ... ... ... ... ... ... сабақтастығының сақталуына жағдай
жасап, ... ... ... ... ... ... алады.
- Муниципалды ресурстары принцпі өзінің құқықтық ... ... ... Еуропалық хартиядан алады.
Еуропа кеңесіне мүше елдердің муниципалдық заңдылығының
құқықтық фундаменті ретінде қызмет етеді (34(.
Муниципалды ресурстары ... ... ... ... ... түрі мен ... ... көрсетілген принциптерге сай, сондай-ақ
заңда бекітілген құқықтар мен ... ... ... ... ... тиіс.
Муниципалды ресурстарыдың жалпы принциптеріне мыналар жатады:
- жергілікті мәндегі сұрақтарды шешудегі еркіндіктер;
- ... ... ... ... жалпы
міндеттері мен қызметтері жүзеге асыруда мемлекеттік билік орамдары өзара
байның өзара байланысы мен ... ... ... органдармен
өзара әрекеттесуі жатады;
- жергілікті өзін-өзі басқаруда өз ... сай ... ... ... ... өзін-өзі басқарудың тұрғындар алдындағы органдар мен
лауазымды тұлғалардың жауапкершілігі;
- адам мен ... ... мен ... ... жергіліктіөзін-өзі басқаруды ұйымдастырушының және әрекетінің
заңдылығы;
- жергілікті өзін-өзі басқару әрекетінің ... ... ... ... ... бір ... ... мен
коллекциялылығы;
- жергілікті өзін-өзі басқаруда мемлекеттік кепіл;
- әр ... ... ... ... бар ... шешуде еркін іс-әрекет.
Жергіліктіөзін-өзі ... ... ... ... ... ... нормаларының мазмұнын айқындайтын мынадай негізгі ... ... ... бар ... ... ... ... референдум, муниципалды сайлау т.б. да
тікелей шешім ... ... де және сол ... және ... ... ... жүзеге
асырылады.
- Аталған принциптерді жүзеге асыру ... ... ... ... ... ... ... басқару
органдары муниципалды ... ... ... ... ... бекітеді және
атқарады, жергілікті ... мен ... ... ... ... ... Жергілікті өзін-өзі басқару
органдарының әрекеттеріне мемлекеттік ... тиым ... ... ресурстарыдың
дербестігіне муниципалды заң ... ... ... беру ... жүргізудің өзі
белгілеген жалпыға міндетті ережелерін бекітіп
муниципалды ... ... ... мен даму ... ... ... өз еріктерімен қабылдаған жағдайда,
Муниципалды ресурстары органдары мен ... ... ... ... ... ... орналасқан ұйымдық құқықтың түріне
тәуелсіз өндірістер, мекеме мен ұйымдар үшін ... ... ... шешімдерді орындамау және талапқа сай атқармау оларға заңға
сәйкес жауапкершілік жүктейді.
- Муниципалды құрылымдардың ... өз ... ... ... нормаларымен
кепілдендірілген. ... ... ... ... ... ... заң,
Конституция және субъектілер жарғысымен бекітіледі.
Жегілікті өзін-өзі ... ... заң ... ... ... ... ... оған қатысы жоқ, бірақ әртүрлі мәселерді ... ... өз ... ... ... ... ... ұйымдастырушылық ерекшелігі, ондағы
мемлектті басқару жүйесіндегі органдар және мемлекеттік ... ... ... ... ортақ міндет пен қызметтерін жүзеге асыруы:
Муниципалды ресурстары органдары мемлекеттік билік органдары жүйесіне
енбейді. Мемлекет ... ... ... ... бір ... халықтың өз билігіне өз еркімен жүзеге асыру түрінде қабылдады.
Халық өз билігін тікелей ... ... ... ... ... ... ... арқылы жүзеге асыра алады.
Бұл аталған принцип бойынша муниципалды білім беру ... ... бере ... және тиімді басқаруды қамтамасыз етеді. Сөйте
отырып өзінің ішкі әкімшілік ... ... ... ... ... керек. Муниципалды ресурстары органдарының ресурстарын
тұрғын халық өзі таңдап, анықтауы керек.
Осы аталған ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік органдармен және лауазым ... ... ... Ол ... былай орнықтырылған:
а) Муниципалды ресурстары органдарының ... ... ... ... ... ... ... лауазым иелеріне рұқсат береді;
ә) Мемлекеттік билік органдары мен мемлекеттік лауазым иелерінің
Муниципалды ... ... ... ... етілмейді;
б) Муниципалды ресурстарыдағы лауазым ... ... ... ... Муниципалды ресурстары органдарының және ондағы лауазым иелерінің
шешімі, осы шешімді қабылдаған ... мен ... ... ғана ... ... сын ... бойынша ондағы жарамсыз деп танылады.
Сонымен қатар муниципалды заң ... ... ... ... ... ... ... қорғауды қамтамасыз
етіп қана қоймай, олардың ортасындағы тығыз қарым-қатынасты да орнатады.
Муниципалды ресурстары ... ... ... ... ... ... ... міндеттері мен қызметтерін атқаруда және
мемлекеттік билік органдары қабылдаған шешімді жүзеге асыруда заң аясында
жәрдем ... жеке ... ... ... ... ... ... өзара қарым-қатынаста болады. Муниципалды
ресурстары ... ... ... мемлекеттік органдар қамтамасыз
етеді.
Материалдық және қаржы ресурстарының Муниципалды ... сай ... ... ... ... құралдарын Конституция
немесе заңда көрсетілген өкілеттілігіне сай ... болу ... ... ... ... ... принципі Қазақстан Республикасы
Конституциясымен ... ... ... ... ... құқықтық
негізін орнатты. Бұны жүзеге асырмайынша Муниципалды ... ... және іске ... ... ... ... ... Республикасы Конституциясы Муниципалды ресурстарыдың
экономикалық және ... ... ... ... бере ... ... ... сияқты муниципалды меншікті мойындатады және қорғауға алады.
Муниципалды меншікке Муниципалды ресурстары ... ... ... ... бюджет құралдарымен басқа да қаржылық ресурстар,
муниципалды тұрғын үй ... ... және ... ... өндіріс, жер тілімдері және т.б. қозғалатын және ... ... ... басты ерекшелігі – жергілікті сайланбалы
органды бақылап, ... ... ... ... үкіметтің өкілінің
болмауы. Дегенмен мемлекеттік басқару жүйесінің Муниципалды ресурстарыға
ықпал етіп отыратын механизмі бар. ... ... ... ... ... жергілікті қауымның құзіретіне берілген мәселенің іске
асырылуын ... ... ... ... ... ... өз өкілеттігі деңгейінде жұмыс жасауын ғана қадағалайды. Ал
қажет деп тапқан ... ... ... ... ... ... ... т.б.) жергілікті қауымның бағдарламаларына әсер ете
алады. Бұл жүйенің екінші бір ерекшелігі – ... ... ... ... ... ... мәселелерді ғана жүзеге асыра алады.
Муниципалитет жеке ... ... ... ... берілген
билігін ғана іске асырады. Муниципалдық басқарманың құқықтық негізін –
статуттарды – ... ... ... ... пен ... ... ... заңмен
белгіленеді.
Орталық үкіметтің қолында сол бақылауды жүргізетін түрлі бюрократтық
әдіс-тәсілдер де ... ... ... ... ... ... не
қолдамау, шешімді уақытша тоқтату, кері ... алу, ... ... т.б. ... бәрі бір ғана мақсатты көздейтіні анық, ол –
Жергілікті қауымның қызметін ... ... ... ... ресурстарыдың негізін коммуналар құрайды. Әрбір
коммуна өз Кеңестерін сайлайды, ал Кеңес өзінің құрамынан мэр сайлап алады.
Мэр өз жұмысын муниципалдық Кеңестің ... ... ... ... ... ... департаменттегі мемлекет өкілі болып саналатын
республика комиссары ... ... ... Республика комиссарының
міндеті – жергілікті органның қабылдаған шешімдерінің заңға сәйкес болуын
қадағалау. Қажет деп тапқан жағдайда комиссар ... ... ... ... ... ... ... ресурстарыдың алдындағы жағдай – өте «қызық»
та күрделі.
Конституцияға сай нақты ... ... ... ... ... ... деңгейде «қос үкіметтің» орнауы ғажап емес.
Оның ...... ... бар ... басқару (өкілдік органы ... ... ... органы - әкімшілік) да, ... ... ... ... (өкілдік органы – Кеңес, ал атқарушы органы –
муниципалитет). Бүгінгі жергілікті халық өкілдері болып табылатын мәслихат
– мемлекеттік ... ... түрі ... ... да, оның ... асыратын, оған тәуелді, бағынышты органды – президенттің өкілі болып
табылатын әкім басқаруда.
Құрылымдық жағынан да, ... ... да ... ... ... - ... орган (мәслихат) болып табылады. Халықаралық тәжірибеде
өкілдік органды Муниципалды ресурстары ресурстарына айналдыру ... ... ... көрі ... ... Кеңеске айналдыру тиімді
де сияқты.
Дегенмен ең күрделі ... бірі – сол ... ... ... органы болып отыр. Егер әкімшілік (демек ... ... ... ... ... – ешқандай Муниципалды ресурстары болмайды.
Әр нәрсенің өз ... бар – ... ... ... әлі де өз ... ... бірақ оны Муниципалды ресурстарымен будандастырып, халық
билігінің алғашқы сатысының басты белгісі етудің ешқандай ... жоқ. ... ... Қазақстан Парламенті екі оттың ... ... ... ... ... ... жүзеге асыра отырып, муниципалитеттік
басқару жүйесіне көшетін заң қабылдайын десе – ... ... ... деген бағыныштылығы келмеске кетеді, ал
Муниципалды ресурстары органдарын әкімшілікке бағынышты ететін заң ... ... ... мәселелер далада қалады.
Демек Қазақстандағы Муниципалды ресурстары жүйесі тек бір ғана заңның
аясында жүзеге аса ... ... сену ... Бұл ... ... әкімдерді
сайлау да, өкілдік органдардың мәртебесіне өзгерістер енгізу де қатар ... ... Бір ... ... ... басқару жүйесіне толық
реформа жүргізу ... ... ... ... ... ... көрінісі.
«Биліктің ең тиімді түрі – халыққа ең жақын билік» деген тамаша сөз
бар. ... ... ... ішіндегі халыққа жақыны да, өзінің
тиімділігін барлық ... ... де ... құрылым болып отыр.
Дегенмен Муниципалды ресурстары да жергілікті ... ... ... табылады. Кеңес – тұрғындардың сайлауы арқылы дүниеге келеді
де, солардың берген өкілдіктерінің негізінде жұмыс істейді. Сонымен қатар,
Муниципалды ... ... ... ... ... ... жолдары
да берілген. Бұларға – жиналыстар, Кеңес өкілдерін қайта шақырып алу, ... ... ... және ... ... жатады.
Муниципалды ресурстары жүйесіндегі халық басқаруының тікелей түрі ... ... ... мәселелердің ішіндегі аса маңыздыларын шешу ... ... өзі ... ... бір ... ... жергілікті референдум
өткізіледі. Референдум жөнінде бастама көтеретін адамдардың саны ... ... ... ... ... өзі де ... арқылы
қабылданады.
Біздің бүгінгі өмірімізге қарағанда, Муниципалды ресурстарыдың ең басты
ерекшелігі – жоғарыдан төменге дейінгі бағыныштылықтың, ... ... Ауыл ... мен оның ... органы ауданның Кеңесі мен
Атқарушы органына бағынбайды, оларға есеп ... ... арқа ... және ... ... заңы ... мен ... басқа да заңдарымен бірге, сол қауымның
дайындап, көпшіліктің талқысынан өткен Жарғы болып табылады. ... ... ... ... қабылдайды немесе өкілдік орган – Кеңес бекітеді.
Жарғыда төмендегі мәселелер орын алады:
1. Муниципалдық құрылымның территориялық шекарасы мен ... ... ... ... бар мәселелерді шешуге қатысу жолдары мен
тәртібі.
3. Муниципалды ресурстары органдарын, олардың міндеттерін, сайланылып,
қызмет атқаратын адамдардың тізімі және өкілеттілігі, ... ... ... ... анықтау.
4. Муниципалды ресурстары органдарының өкілдік мерзімі.
5. Муниципалды ресурстары органдарының нормативті актілерін ... ... ену ... ... ресурстары органдары мен лауазымды қызметкерлердің
жұмыстарының мерзімінен бұрын тоқталатын ... ... ... мен ... ... білдіру, сайланған адамдарды қайта
шақырып алу тәртібі, т.б.
Тоталитарлық басқару ... ... ... басқан Қазақстан үшін
Муниципалды ресурстарыдың англосаксондық ... көрі ... ... алуы – ... ... ... ... Мемлекет өзінің жергілікті
жердегі билік тетіктерін толығынан жергілікті құрылымға беруге асығар емес.
Сондықтан да жергілікті жердегі мемлекеттік ... мен ... ... ... ... ... ... бұл жүйе мемлекет тарапынан ... ... ... бақылаумен еркешеленеді.
Европалық Хартияның 8-бабы әкімшілік тарапынан ... ... ... береді:
1. Муниципалды ресурстары органдарының қызметіне әкімшілік бақылау
мемлекеттің заңдарында көрсетілген, ... ... ... ... ... ... ... басқару органдарының қызметіне әкімшілік бақылау
жүргізудің ...... ... ережелері мен ... ... ... ... ... ... жоғарғы өкімет органдары бөлісе атқарған жағдайда әкімшілік
бақылау жұмысын жылдамдату үшін жасалынады.
3. Муниципалды ... ... ... тарапынан бақылау
жүргізілетін кезінде бақылау органының араласу деңгейі оның алдына қойған
мүддесіне сай болу керек.
ТМД елдеріне ... ... ... заң актісі) жобада әкімшілік
тарапынан жүргізілетін ... ... ... айтылмаған. Оның орнына
Конституцияға орай ... ... ... берілген. 52-бапта
«Муниципалды ресурстары ресурстарының лауазым ... мен ... ... заң мен ... ... ... ... бақылауды прокуратура жүзеге асырады» делінген.
Муниципалды ресурстарыды ... ... өзі ... ...... ... жүйесінің жұмысына
Муниципалды ресурстары органдарының (муниципалитет) міндеті және
олардың қызметкерлерінің мәртебесі
Муниципалды ресурстары жүйесіндегі түрлі заң ... әлі де ... ... ... мәселелердің бірі – ЖӨӨБ-дың ... ... ... ... Сөз жоқ, ... ...
жергілкіті өзін-өзі басқарудың статусына, тәуелсіздігі мен қызмет сапасына
тікелей тәуелді. Егер ... ... ... мемлекеттік
қызметкердің дәрежесіне тең болмаса, жергілікті атқару органдырының жоғары
дәрежелі мамандарды тарта ... ... Ол ... ... ... ... ... қалады.
ТМД елдеріне арналған (Үлгі ретінде заң актісі) ... ... ... ... ... қызметкерлеріне мемлекет қызметкерлеріне
арналған заң ережелері қолданылады» (62-бап) бап бар.
Барлық ... ... ... ... ... ... ... міндеті мен жұмыс істеу тәртібі нақты ... ... ... ... Федерациясы) қаласының жарғысына қосымша ретінде
«Астрахань қаласының ... ... ... ... ... ... төмендегідей бөлімдерден тұрады:
1. Жалпы ережелер. (муниципалдық зықмет дегеніміз не? Муниципалды
қызметінің ... ... ... ... ... негізгі
принциптері; муниципалды лауазым; мемлекет тарапынан қолдау; муниципалды
қызметті ... ... ... ... құқықтық стаусы.
(муниципалитет қызметкерлерінің құқығы; ... ... ... ... ... ... муниципалитет
қызметкерлерінің дүние-мүлкі мен табысы туралы мәліметтер; ... ... ... ... ... ... ... муниципалитет
қызметкерлері мен олардың отбасыларының мүшелерінің зейнетақымен қамтамасыз
ету)
3. Муниципалитет ... ... ... ... ... ... ... муниципалитет қызметін тоқтату)
Көңіл аударатын бір мәселе – муниципалитет қызметінің бейпартиялығы.
Муниципалды ресурстары ... ... ... мен қозғалыстардың
бөлімдерінің құрылуына тиым ... ... ... муниципалитет
қызметкерлері өздерінің қызмет орындарында өз партияларының шешімдерін
басшылыққа ала ... ... ... да ... қызметкері өзінің
қызмет жағдайын пайдалана отырып, белгілі бір кандидатты қолдай ... ... ... ... ... ... ... қызметкерлеріне берілетін разрядпен теңестіріледі. Демек,
мамандар бір жүйеге байланып қалмайды, керек деп ... бір ... ... ... ... ... ... өткізген жылдар
мемлекеттік қызметтегі жылдармен бірдей есептелінеді. Қысқасы, мемлекеттік
қызмет муниципалитет қызметіне қарағанда ешқандай да ... ие ... ... ... қоғамдық өмірдегі орнын,
мемлекеттік жүйеден ерекшелігін және басқа ... ... ... ... схемаларды ұсынамыз. Жергілікті мемлекеттік ... ... ... ... жауапты жергілікті өкілдік және атқарушы
органдар ... ... ... мына ... жатады:
– Аумақты дамыту жоспарларын, ... және ... ... ... және олардың атқарылу туралы есептерді
бектіу;
– Өздерінің қарауына ... ... ... құрылыс
мәселелерін шешу;
– Заңмен маслихат құзырына жатқызылған мәселелер бойынша жергілікті
атқарушы органдар басшыларының есептерін ... ... ... ... және өзге де ... ... ... қызыметі туралы есептерді тыңдау, мәслихат жұмысын ұйымдастыруға
байланысты өзге де ... ... ... ... ... ... ... мен заңды
мүдделерін қамтамасыз ету жөніндегі өзге де өкілеттіктерді жүзеге асыру;
1995 жылы қабылданған ... ... ... ... ... ... бап бар және сол баптың төрт пункті осы ... ... ... ... Республикасында жергілікті маңызы бар мәселелерді тұрғын
халықтың өзі шешуін қамтамасыз етеін Муниципалды ресурстары танылады.
2. Муниципалды ресурстары ... ... ... ... ... ... ... топтары жинақты тұратын аумақты қамтитын селолық және қалалық
Муниципалды ... ... ... жүзеге асады.
3. Муниципалды ресурстары органдарын ұйымдастыру мен ... ... ... ... ... ... өздері белгілейді.
4. Муниципалды ресурстары органдарының дербестігіне олардың заңмен
белгіленген өкілеттігі шегінде кепілдік беріледі.
Жергілікті өзін-өзі басқадың ... ... ... ... ... құқықтары мен міндеттері
мемлекеттің конституциялық және басқа да ... ... ... Бұл
ереже Муниципалды ресурстары органдарын заңда көрсетілген басқа да ... ... ... ... ... ... ... мәселелерді
белгіленген заң бойынша өздері дербес шешеді. Өздерінің міндеттеріне
кірмейтін, ... ... ... органдары шешетін мәселеге араласпайды.
4. Муниципалды ресурстары органдары ерекше және толық ... ... ... ғана ... ... өкілеттілігін орталық немесе аймақтық
органдар бұза алмайды.
5. Орталық немесе аймақтық өкімет органдарының Муниципалды ресурстары
органдарымен өкілеттілігі ... ... ... органы
қабылдаған міндеттерге сәйкес жергілікті жағдайды ескеруі керек.
Әкімшілік құрылым мен Муниципалды ресурстары органдарының міндеттерін
сәйкестендіру.
1. Осы ... ... ... заңдарға орай, жергілікті өкімет
органдары жергілікті жағдайларды ... ... ... ... дербес анықтайды.
Осы құжатты негізге ала отырып ТМД-ға қатысушы мемлекеттер Муниципалды
ресурстары жүйесін жан-жақты қамтыған және ... ... үлгі ... ... ... ... ... неге екені белгісіз, бұл заң
үлгісі біздің парламенттегі заңгерлерге басты бағыт бола алмаған сияқты.
Муниципалды ресурстарыдың заңдық негізі.
1. ТМД ... ... ... заңы және оны ... ... ... негізделеді:
– Муниципалды ресурстары – халықтың тіршілік қажеттіліктерін қамтамасыз
етуге бағытталған, мемлекеттің ... ... ... ... ... табылады;
– Азаматтар мемлекеттен жергілікті мәселелерді Муниципалды ресурстары
ресурстары арқылы шешетіндей құқықтық кепілдеме алады;
– Муниципалды ресурстары, егер заң арқылы ... ... ... Мемлекеттің барлық территориясында жүзеге асады;
– Муниципалды ресурстары тұрғындардың тіршілігіне тікелей қатысы ... ... ... ... ... ете алатын, бұрыннан халық
орналайқан жерлер мен басқа да ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру кезінде ұлттық және тарихи
ерекшеліктер мен мол жердің жергілікті ерекшеліктері ескерілуі шарт;
– Муниципалды ... ... ... ... ... ... ... түрде шешуді қамтамасыз ете алатын, бұрыннан ... ... мен ... да ... ... жүзеге асады;
– Муниципалды ресурстарыды жүзеге асыру ... ... және ... мен сол ... ... ерекшеліктері ескерілуі шарт;
– Муниципалды ресурстарыдың өзіне тін міндеті мен құықығы бар және ... ... ... ... ... жүзеге асыра алады;
– Муниципалды ресурстарыды жүзеге асырудың шегі заң арқылы мемлекеттік
деңгейде белгіленеді, бірақ мемлекеттік билік органдары ЖӨӨБ-тің ... ... ... ... ... ... ... органдары Муниципалды ресурстарыдың қызметінің
заңдылығын бақылап отырады, ... ... ... ... ... ... лауазым иелері мен органдарының қызметін күшпен
тоқтатуға дейін құқықты болып табылады [36].
Муниципалды ... ... ... ... ... осы Заңға және басқа да заңдарға сай жүргізеді;
3.2 Жергілікті өзін-өзі басқару мен қоғамдық бірлестіктерді дамыту
Мемлекеттiк органдар жергiлiктi өзiн-өзi ... ... ... үшiн қажеттi құқықтық, ұйымдастырушылық және өзге де ... ... ... ... ... ... ... және
ақпараттық қамтамасыз етудi қоса алғанда, Қазақстан ... ... және өзге де ... ... ... ... ... өзiн-өзi басқару құқығын жүзеге асыруына жәрдемдеседi.
Мемлекет Қазақстан Республикасы заңдарында ... ... ... өзiн-өзi басқару органдарының дербестiгiне кепiлдiк
бередi.
Жергiлiктi өзiн-өзi басқару органдары Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... болады.
Жергілікті қоғамдастық өз кезегінде келесі ... ... ... ... территориясының құрамы мен шекарасын келісе
анықтау;
- заңда бекітілген тәртіпте коммуналдық ... ... ... ... ... органдарын анықтау, қызметтерін бөлу,
өкілеттік ... ... ... белгіленген тәртіпте жергілікті өзін-өзі басқарудың мүліктік
және ... ... ... ... ... ... өзін-өзі басқару бюджеті құралуы мен шығыстары
қалыптасуының тәртібін анықтау;
- ... ... ... жергілікті өзін-өзі басқару органдарының
лауазымды тұлғаларын сайлау тәртібін бекіту;
- шағын ... ... ... ... ... ... ... субъектісін құру;
- жоғары тұрған органдар алдында шағын территория халқының мүддесін
білдіру;
- ... ... ... білім беру, денсаулық сақтау
және әлеуметтік-мәдени саладағы мекемелер қызметін қолдау;
- жергілікті ... ... ... ... ... көшелер, демалыс орындары, су қоймалары және тағы басқа
объектілер қызметін ұйымдастыру және ол территорияларды көркейту;
- халыққа ... ... ... ... ... ... ... қызмет пен күнделікті қажетті тауарлар мен қызмет
көрсетулерді ұйымдастыру;
- жергілікті қоғамдастық территориясында мал ... ... ... ... территориясында кәсіпкерлікті дамыту мен
құқықтық және экономикалық кеңестер беру қызметін ұйымдастыру;
- жергілікті өзін-өзі басқарудың ... ... ... ... ... ... [37].
Жергілікті өзін-өзі басқару органдары қызметінің ... ... ... мен өзін-өзі басқару арасындағы өкілеттіктердің ұтымды
бөлінуіне байланысты болып отыр. ... бөлу ... ... және ... ... ... пен күнделікті
тауарлармен қамтамасыз етудің жергілікті ... ... ... ... ... жергілікті өзін-өзі басқарудың қаржылық
және материалдық негізінің қалыптасуы мәселесі де бар.
Тек заң қабылдау жергілікті ... ... ... мен дамытудың
алғашқы кезеңі ғана. Мәслихаттардың жаңа статусы ... ... ... мен ... жұмыстарының жүргізілуін қажет етеді.
Өткен дағдарыс орын алған жылдарда экономиканың модернизациясы мен
жұмыспен қамту саласындағы ... ... іске ... ... ... ... және инвестициялық жобаларды іске асыруда,
шағын және орта ... ... ... ... ... ... ... жергілікті өзін-өзі басқару органдарын да қатыстыру
көзделді. Бұл мақсатта жергілікті деңгейге яғни, облыстар, ... ... ... ... ... ... ... автомобиль
жолдарын қайта жөндеуге, әлеуметтік құрылымды: мектептер мен емханаларды
жаңалауға қаржы бөлу шешімі қабылданған болатын.
Республиканың көптеген ... «Жол ... ... шараларды іске асыру жергілікті деңгейде жүргізіліп, дағдарысқа
қарсы шаралар үшін осы ... ... ... ... бөлігі
бағытталды. Жергілікті өзін-өзі басқару органдары алдында осы ... ... мен ... ... ... ... ... қатар,
индустриалдық саясат пен шағын және орта бизнесті қолдауда ерекше рөл осы
жергілікті билікке беріліп отыр. ... олар ... ... ... ... және ... саясатын жүргізуге қажетті құралдар
мен өкілеттіктер жергілікті ... ... мен ... басқару
органдарына беріліп отыр. Осыған байланысты, стратегиялық даму ... ... ал, ... ... ... әдісін таңдау қажет деген тұжырым туады. Мұндағы негізгі
идея мынада, жергілікті маңыздағы мәселелер істің мән-жайын ... ... ... ... берілуі тиіс. Тек жергілікті ... ... ... және ... ... ... ... қабылдаған батыл шешімдері арқасында ғана қатаң үнемдеу мен
қаржылық тәртіпке қол жеткізуге болады.
Аймақтардағы күрделі әлеуметтік-экономикалық және ... ... ... үшін ... ... ... өкілеттігінің жету жетпеуі
жайында сұрақ тууы мүмкін. Аймақтардағы ... ... ... ... ... туралы оң тәжірибелерге талдау жүргізсек, соңғы
тенденция мынадай: Өскемен ... ... ... басқарудың
қоғамдық Кеңесі белсенді қызмет атқаруда. Бұл жаңа пайда болған билік
институтының ... ... ... ... ... қатар,
әкімшілікпен бірлесіп «Жол картасы-2010» ... ... ... ... қаласындағы Азаматтық Альянс жанындағы қоғамдық
сараптама жүргізу Палатасы жергілікті бюджет пен ... ... ... ... [38]. ... ... ауылдық
тұтынушылар кооперативтерінің құрылуы осы мысалдар қатарын толықтырады.
Олар өз ... ... ... ... ... ... ... бірлесіп қызмет атқаруда. Барлық облыстағы кооперативтер облыстық
Ассоциацияға біріктірілген. Бұл тәжірибелер жергілікті өзін-өзі ... ... ... ... ... ... және ... қолда бар ресурстарды, оларға
біз кәсіпкерлік талант пен ақпаратты да жатқызамыз, оңтайлы ... ... ... ... ... ... мен факторлары келіп шығады. Аумақтық деңгейде реформаларды жүзеге
асырудың объективті қажеттілігі және бүкіл ... ... ... өсуі ... ... ... ... реформаларды жүзеге асыру барысына ықпал ету мүмкіндігінің
шектеулілігімен анықталады, ал жаңа нарықтық тетіктердің тиімділігі ... Бұл ... ... аумақтың ролі мен орнын, оның
әлуетті ... және даму ... ... ... көрсетеді.
Біздің пікірімізше, аумақтық экономикадағы атқарушы билік органдарының
негізгі мақсаты – тұрғындардың жоғары өмір сүру ... ... ... және ... ... ... жүзеге асыру қабілеттілігі
меншікті ресурстардың – еңбек пен ... ... ... ... болады. Аумақтық билік өкілдері мемлекеттік
органдар деңгейінде ... ... ... қолайлы экономикалық
шаттар жасау үшін күрес жүргізеді, ... ірі ... ... ... жақтап, өздігінше халықаралық байланыстарды
орнату мүмкіндіктерін іздейді, әкімшілік ... ... ... ... ... ... ... қол жеткізуге мүмкіндік беретін
экономиканың ... ... ... ... мүмкіндіктерді талдау.
Салалық бәсекелестік тұрақтылықты талдау негізінде анықталған аумақтың
кластерлік әлеуеті, біздің ... ... ... ... бағытында нақты әдістемелерді әзірлеуге мүмкіндік береді.
Аумақтың бәсекеге қабілеттілігін жоғарлату ... ... ... ... байланысты болады, себебі бәсекеге
қабілеттілік еңбек ... ... және ... ... ... ... ... шексіз үрдіс. Осыған
байланысты қоршаған ортаны ластаудың барлық түрлері экономикалық ... ... ... ... ... тиімсіз пайдалану немесе бағалы
шикізат ... ... ... ... ... анықтайтын экологиялық
ахуалдың маңызы зор. Жаңа ... мен ... ... ... және ... ... жиі өнімділікті жоғарылатып, техникалық
жетілдіру шығындарын өтейді.
Аумақтық билік ... ... ... ... ... ... саясатты үнемі жүргізгендері жөн. Атап өтетін жәйт,
бәсекеге қабілеттіліктің экономикалық талаптары қоршаған ортаны ... ... ... ... себебі ластау ресурстарды тиімсіз
пайдаланудың нәтижесі болып ... ... ... ... ... көзқарасымыз бойынша, мына
төмендегідей болады: 1) экономикалық ... ... ... ... ... ... ... отырған өндірістер, демографиялық
жағдайлар, жергілікті шаруашылықтың құрылымы, тұтынушылар ... ... ... ... өсу ... 2) ... икемділігі.
Бюджеттін кірісі мен шығысы, байланысы, сақтандыру инфрақұрылымының және
қаржының даму деңгейінің жарамдығы, нақты өндірістің ... ... ... және ... ... ... кірісі; 3) Ұйымдастыру
және әкімшілік құрылымы: түрлі деңгейдегі биліктердің бір-бірімен қарым-
қатынас, жоғары ғылыми – техникалық ... және ... ... сол
территорияның шаруашылық жағдайын және ... ... ... ... бәсекелестік мүмкіндігін зерттеу кезіндегі қажетті
бағалау:
- елдің бәсекелестік ... өңір ... ... ... ... ... мен ... әсерінен өңір экономикасының
бәсекелестік қабілетінің өзгеруі.
- өңір экономикасының келешектегі ... ... ... ... жоғары деңгейге көтерілуі.
Өңір экономикасының бәсекелестік мүмкіндігін 2 тарауға ... мына ... ... ... ... ... халыққа
тиісті кірістің өсуі, ресурстарды эффекті пайдалану, ғылым және технология.
Негізгі критерийдің күші бәсекелестік қәбілетіне және ... ... ... ... өңір ... ... экономикалық өсу
жетістктің және халықаралық жетістіктің де, ... ... өсу ... ... көмегімен есептеліне
алады, атап айтсақ ЖӨӨ-ң өсу екпіні арқылы, ұлттық кірістің бір адамға
байланысты өсу ... және т.б. ... ... ... ... ... ... шектейді. Екі көрсеткішті және ... ... ... ... база ... және өндіріс өнімнің
көлемі. Тұрғындардың кіріс ... ... және ... ... ... өсу ... ... ажырамайды. Тұрғындардың
өзгертілген нақты кірісін түрлі көрсеткіштер арқылы өлшеуге болады. Нақты
мәліметтер ... ... ... көлемін және тұрғындардың жұмыспен
қамту деңгейін анықтауға ... Өңір ... және ... ... ... ... ... саны, еңбекпен қамту деңгейін
көрсетеді.
Аумақтың тұрғындарының және экономика саласында ... етіп ... ... ... ... ... көрсетеді. Осы схема бойынша
есептелінген бір айлық орташа жалақының ... ... ... ... ... саралауға жарамды. Ресурстарды тиімді пайдалану
кезінде, дәстүрлі өндірістік еңбек көрсеткіші жиі ... ... ... және ... ... өндірістің бір қозғаушы күші болып есептеледі.
Жалпы өндіріс факторының,еңбек факторынан айырмашылығы, барлық ... ... ... шығу ... байланысты, жұмсау көрсеткіші өзгеріп
тұрады. Осындай көрсеткіштерді есептеу өте қиын: шығын элементтерінің нақты
салмағымен бағасында. Мысалы, ... ... ... ... ... ... құнын бағалау мүмкін емес, ал капитал болса тек қаржы
қаражаты ғана емес, өндірісті ... ол ... да, ... ... ... ... ... тәжірибе ұсыныстар өңір тұрақтылығын және
бәсекелестік қәбілеттердің ұлғаюына ... ... ... ... технологиялық түрлерін және ... ... ... ... ... базистің дамуына ықпал ету; ресурстың
және энергия сақтау технологиясын ендіру.
- өңір экономикасының басты ... орын ... ... ... ... және ... ... түрлерін жетілдіру;
- интеллектуалды ... ... ... және жаңа ... ... кіріуне инвестициялық тартымды жағдай жасау;
- «өсу нүктесін» анықтау - өндірістің нақты секторын, қаржыны, қызмет
көрсету саласын;
- өндірісті ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктерін тиісті қаржы ресурстармен
қамтамасыз етіледі. Олар тиісті мөлшерде болуы тиіс:
1.Ағымдағы шығымдарды жабу арқылы тұрғындардың өмірін ... ... беру ... ... ... ... құру(ақша фондтарын) материалдық салаларды
және өндірістік емес сфераларда жаңадан өңдіру.
3. Республикалық бюджеттің, бюджеттен тыс ... ... ... ... ... және ... мақсаты кіріс көздерін және
ресурс қаржы көлемін анықтау арқылы өз ... құру және сырт ... ... ресурсының тартылған және құрылған көлемі, бір жағынан һ,
өңірдегі ... ... ... ... ... ... ... қажеттілік ақша төлемін бағалауы. Шаруашылық істердің
тиімділігі ... ... ... ... Экономикасы жоғары
деңгейінде дамыған аудандарға ішкі үлкен қаржы ... бар. ... ... ... бағыты және кіріс құрылымының ерекшелігі
өңірлердегі қаржыландыру жағдайындағы ... ... ... ... ... ... емес.
Біздің ұсынысымыз бойынша, жергілікті өзін өзі басқару негізінде,
бірлескен басқару құрылымы болады. Осы ... ... ... ... ... ... әлеуметтік – экономикалық көзқарасын
қорғайды. Модельдің қолданған типі, мақсаттарға байланысты, ... ... ... ... басқаруды және не болу функцияларды ... ... ... ... ... ... сияқты
ұйымдастыру жұмыстарын атқарады, өзінің жеке міндеті және құқы бар, ... ... ... ... ... міндет пен құқықтан, өзгеше,
айырмашылығы бар. Ұсынылған құрылым ... ... егер ... ... ... ... отырса.
Осы қағидамен Қазақстанда КУПА жұмыс ... - ... ... ... ...... топтарының ұсыныс түрлері – еркін
құрылымдар мемлекет тарапынан тағайындаған болып есептелмейді. ... ... ... ... ... ... ... қала,
тудан тұрғындарына қызмет көрсетеді. Әлеуметтік қаржы топтарының ... ... өте ... ... ... ... қажет,
оларды ғылым сферасына тиімді қолдану және ... ... ...... даму ... өндіріске мақсатты түрде ендіру.
Біздің елдегі шаруашылық жағдайын есепке ала отырып, көрсетілген ұсыныстар
әлеуметтік қаржы топтарының, маңызды ... деп ... ... ... ... ... ... әлеуметтік – экономикалық жағдайының тұрақты мориторингі;
- Тұрғындарға жұмыс істеп жатқан, жергілікті қаржы инфрақұрылымның
дамуы;
- Жергілікті ... ... ... ... ... және
аумақтық мүмкіндіктер бойынша қызмет көрсетілуін есепке алу, жануялық
және кіші кәсіпкерлікті дамыту;
- Тұрғындарды жұмыспен қамтамасыз ету және ... ... ... ... ... әлеуметтік қызмет көрсету стадияларын өңдеу, тиімді
бақылау құрылымын жасау;
- әлеуметтік ... ... ... ... ... ... шоғырлану инвестициялық ресурстарын басымдылық ... ... ... ... және ... ... ... байланысын,
техносаяжайларын, бәсекелестік экономикалық ортаның ... ... ... және ... олардың акция пакеттері әлеуметтік-
қаржы топтарының меншігіне берілген.
Тұжырымдай отырып, мынадай қортындыға келуге болады, әлеуметтік-
қаржы тобын заңды тіркелген ... ... ... дей ... ... ... ... ұйымы мен инвестициялық институттардың
капиталдарының бірігуіне заңнамада және ... ... ... ... ... тұрғындар болып есептеледі, коммерциялық ұйымдар және
қаржы институттарды, ұйымдастырушы-құқытық кез келген ... ... түрі ... ... оған ... емес, басқа ұйымдар,
инвестициялық институттар және ... ... ... ... ... топтарының мүшелерін, институттарды және ұйымдарды
үш топқа бөлуге ... ... ... ... ... ... зейнет фондтары,
активтерді басқару компаниялары және басқа да ... ... ... ол ... ... зерттеу және тәжірибе-
құрылымдаушы,т.б. ұйымдар.
3.Коммерциялық топ, бұған ... ... ... ... ... логистикалық және басқа да қызмет көрсету
орындарды, қамтамасыз ететін ұйымдар, ... ... ... ... ... қызығушылықтарын білдіреді;
-қолдану мүшелердің құрамына байланысты емес;
-өзіндік қасиеттері мүшелердің еркіндігімен бірдей бола бермейді;
-мүліктері бар, мүшелердің мүлігінен жекеленген;
-берілген мүліктерге, өз ... ... ... ... ... жұмыстарды орындауға құқығы бар;
-өз атынан заң құзреті ұйымдарына және өндіруіне жауап ... ... ... ... ... ... түсіндіру, өзіндік
экономикалық негізі бар. ... ... ... шетелдерге,
қанағаттандыру формасында, қоғамдық қажеттілік ретінде ... ... өмір ... және ... ... ... етеді. Осыған
ұқсас біздің елімізде де үйымдастырулуға болады, ...... ... ... қаржы топтарының маңыздылығы пайымдай отырып, бұл –
экономикалық ... ... ... ... ... ... ... көптеген бірлестіктер түрлі ... өмір ... ... ... ішінде ӘҚТ анықтайтын тәртіп құрылуы керек,
мына төменде көрсетілгендей:
-өндірістер мен ұйымдар топ құрылымына өз еркімен кіріу тиіс;
-көп ... және ... ... ... ... қаржы топтары нормативті-құқықтық базасы негізінде, акционер
қоғамының топ мүшелері (ашық және жабық) және ... ... ... ... ... ... және ... капиталы, бірге істеген жұмыстарының
нәтижесіне, топтардың құрылуын анықтау арқылы ... ... ... ... ... ... ... және құрылуын мемлекет
қолдап, жәрдем береді, олардың инвестициялық проектілері және программалары
әлеуметтік-экономикалық ... ... ... қаржы топтарының маңыздылығын пайымдай отырып, ... ... ... шаруашылығы деп есептеледі. Әлеуметтік
қаржы топтарының механизмін көптеген ... ... ... өмір ... ... ... мына ... топ құрылымына өз еркімен өндірістер және ұйымдардың кіріу;
- көп ... және ... ... ... ... қаржы топтары нормативті-құқықтық базасы негізінде, акционер
қоғамының топ мүшелері ... және ... және ... ... ... ... ... топтарды құру кезінде түрлі қаржы интеграциялық ұйымдастыру – құқық
формаларын пайдалану.
- әлеуметтік қаржы ... ... ... ... ... және ықпал болуы тиіс, әлеуметтік қаржы ... ... ... ... ... ... Әлеуметтік қаржы
топтарына мемлекеттің ... ... ... ... ... осы ... қаржы құюы мүмкін.
Әлеуметтік қаржы топтарын ұйымдастыру кезінде, инициаторлар ... ... ... ... ... ... ... қызығушылығы жоғары дәрежедегі мүшелерді іріктеу;
-бірыңғай стратегиялық жарамды тәртіп құру: қаржы, тауар, еңбек, т.б.
- қажетті мөлшерде бастанқы ... ... ... ... ... ... керек екендігі туралы тиімді
механизмді жасау;
- оңтайлы ұйымдастыру – құқықтық нысанын таңдау;
Қазіргі ... ... ... ... ... ... терең ұғынуын және перспективасын анықтауын қажет етеді. Осы
мәселе бойынша негізгі орын ... ... ... ... ... біздің көзқарасымыз бойынша, өңірлердің бәсекелестік
мүмкіндіктерін іске асыру үшін, мыналар ... ... ... үшін, барлық басқару механизмдері қолдану
арқылы, мына ... ... ... ... кезінде іске асыру қажет.
2.Өңірлік жүйенің бәсекелестік қабілетінің келелі мәселесін шешу
керек.
3.Бәсекелестік ... ... ... ... ... жолдауында өңірлердегі бәсекелестік мүмкіндіктерді дамыту
перспективалары айтылған «Қазақстан өзінің даму барысында алға қарай жаңа
қадам жасау ... тұр. ... 50 ... қабілетті әлем
елдерінің санына ену стратегиясы», Қазақстан Республикасының 2015 жылға
дейінгі өңірлік даму стратегиясы ... ... ... ... жылдар аралығында тұрақты даму тұжырымдамаға өтуі, ... ... ... ... ж.ж. және ... ... ... ... ену ... ... тұру ... еңбекті бөлу барысында,тар ... ... ... ... тауар рыногінан ... ... ... коммуникациялық инфрақұрылымның дамығандығынан.
Біздің экономикамызда биоөріс ... ... ... ... секторлары қалыптасуда, көптеген өңірлер бір ... ... ... ... ... ... қатар кейбір өңірлердің
бәсекелестік басымдылығына қарамастан,кемшіліктері де бар,олардың рынокқа
үйренуі түрлі мүмкіндіктермен байланысты [42].
Сонымен ... ... даму ... елдің континентальдық стереотипын
бұзды. 2015 жылғы дейінгі Қазақстан ... ... ... ... ... перспективалы өңірлер, дәстүрлі
бәсекелестік ... ... ... ... ... ... пайдалану тиіс.
Өркениеті мемлекеттердің көпшілігінде жергілікті жұмыстарды
муниципалдық органдар ... ... ... ... түрінің
пайда болғанына 2000 жылдан асты. Рим мемлекетінің ... ... бар ... орналасқан жерлер мен қалаларды «муниципия» деп
атаған.) Бұл органдардың ... ...... ... ... анықталуы және өздерінен жоғарғы тұрған
мемлекеттк ... ... ... ... ... ... ... қарайтын ешқандай орган болмайды. Мысалы, Словакияның ... ... ... ... ... ... ... шағымданады. Осындай сайланбалы басқарудың түрін муниципалдық,
коммуналдық Кеңес немесе графство Кеңесі, т.б. деп ... ... ... ... (мэр, ... ... т.б.) сайланған
Кеңес мүшелерінің ішінен тікелей сайлау арқылы бекітіледі де ... ... ... ... ... мен ... өзі ... тікелей мемлекеттік басқаруға қарағанда муниципалдық басқару –
демократиялық қоғамға жақындау. Бірақ ... да ... ... ... ... оның ... ... қаржы мүмкіндігіне тікелей байланысты.
Мемлекеттің территориялық ресурстары мемлекеттік билігі таралатын
барлық жер ... ... ... ... – сол ... ... ... Ал мемлекеттің территориялық ресурстары – мемлекет пен ... ... жеке ... ... қарым-қатынасқа
негізделеді. Бұл жерде мемлекеттің рөлін ... ... ... жеке ... ... облыстар, өлкелер мен ... ... ... ... әр елде әр түрлі (провинция, департамент, қауым,
т.б.).
Мемлекет өз қызметін тиімді ... үшін ... ... ... ... үкімет өзінің билігін жүргізеді, ... ... ... ... ... географиялық құрылымнан үлкен
айырмашылығы бар, ... бұл ... ... ... ... ... бір заңның нормасын ... ... ... ... олардың
(жергілкті билік жүйесінің) өзінен жоғары тұратын билік деңгейімен және
мемлекеттік басқару органымен ара ... ... ... ... ... ... қажеттілігінен туғаны сөзсіз. Мемлекеттің
территориясы кеңейіп, бір қаланың деңгейінен шыққан уақытта, сол ... ... ... ... ... ... басқару органы құралады.
Сонымен қатар, әкімшілікті тиімді жүргізудің ... да ... ... қажет. Бұлар – елдің қорғаныс мүддесі, тәртіп бақылау, алым-салықты
жинау, т.б.
Қазіргі ... ... ... ресурстары, олардың
арасындағы қарым-қатынас, билік түрлерінің бөлінісі Конституция мен заңдар
арқылы реттелінеді. Ерекше көңіл ... тағы бір ...... түрі мен ... ... жүйесі мемлекеттің заң шығарушы және
атқарушы құрылымның жүйесіне де әсер ... ... ... жариялап, демократиялық қоғам құруға бел
байлаған күннен бастап, жаңа мемлекеттік құрылымның түрлерін енгізу міндеті
күн ... ... ... биліктің, азаматтық қоғамның алғашқы
баспалдағы болып табылатын ... ... ... ... орын ... өзі осының айғағы.
Ұлтымыздың өзін-өзі басқарудың тағы бір ... – асар ... ... ... қолынан келе бермейтін (жора-жолдастарының көмегімен де
жүзеге асуы ... ... ... бір мезгілде, жұмыла жұмыс
жасауын талап ететін кезеңде асар жасалынады. Әсіресе үй салғанда сол ... ... ... ... ... ... сүйенеді. Асарға
қатысу – абыройлы да қасиетті міндет болып ... ... тағы ... ... – сол ... ... ... қоса отырып еңбек пен
мейрамның біріге атқарылуы. Жас балалар су ... не ... ... ... ... зыр жүгірсе, келін-кепшіктер бауырсақ пісіріп, шәй қамдайды.
Адамдардың ... «осы бір ... іске ... ... ... ... ешқандай ой болмайды. Асар әрқашанда қолға алған
негізгі жұмысты аяқтамайынша тоқтамайтын. (Ол – ... де, ... ... ... ... адамның бітіре алмайтыны анық).
Демократиялық қоғамға қадам бастық деп жариялаған Қазақстан үшін нағыз
тоталитарлық жүйенің ... ... ... жоғарыдағы құрылымның келмеске
кетуі заңды құбылыс еді. ... ... ... ... ... енуі де өте ... ... болып отыр. 1995 жылғы Конституцияға
енген 89-баптың әр жолының мағынасын ашып көрсететін, оны жүзеге ... ... ... заң әлі де ... ... енді ... ... жүйесінің құрылысы нақты да анық:
- Жергілікті бір әкімшілік-территориялық ... ... ... ... ... тең) ... сол ... барлық ішкі
мәселелерін шешуге құқықты өкілдік орган сайлайды. Шартты түрде сол органды
«Кеңес» деп аталық.
- Кеңес ... ... бір ... Атқару органының (кейде
«муниципалитет» деп те аталады) басшысы етіп сайлайды не тағайындайды. Кей
жерлерде Атқару ... ... да ... ... ... сайлау арқылы
анықталады. Шартты түрде бұл орында отырған адамды – ... деп ... ... ... ... өзі жасақтайды. Сол жердің қажеттіліктеріне
қарай әр түрлі саладағы бөлімдер ... Оның ... ... ... ... ... қысқасы, жалпы басшылық жасайды.
- Кеңес не оның мүшелері Жетекшінің атқару жұмысына тікелей араласа
алмайды, ... ... ... ... құру ... ... қызметтерін
бақылап отырады. Сонымен қатар сол терриорияның ... даму ... ... ... да ... айқындайды. Кеңес мүшелері көп
жерлерде жалақы да алмайды.
Қорытынды
Муниципалды ресурстары мәселесі Қазақстан үшін, қазақ халқы үшін мүлдем
жаңа, жат ... деп ... ... Атам ... бері әр ... ... ... ішкі мәселесін өздері ... оған хан да, ... ... ... бір ... (ата, ру) ішкі ... былай қойғанда,
ауыл арасындағы, ата-ру арасындағы кикілжіңдер, талас-тартыстар ауыл
ақсақалдарынан артылса ара биге ... ... ... ... мемлекеттік билік болып табылатын – Хан ... ... ... ешқашан араласпайтын. Ханның жұмысы – елдің саяси
бағыты, көрші елдермен қарым-қатынас, соғыс пен ... ... ... ... ұлттық өмірдің негізгі бағытын белгілеу ... Ал ... ісі – сол ... өмір ... ... ... ғана
шеше алатын жұмыстар.
Қазақстандық өзін-өзі басқарудың дамуы өтпелі кезеңнің күрделі
әлеуметтік-экономикалық және ... ... ... ... ... орын алып ... ... үдерістердің қарама-қайшылығы,
аяқталмағандығын және айқындалмауын көрсетеді.
Тұрғындардың территориялық бірлестіктері Қазақстандағы демократиялық
бастауларды дамыту үшін үлкен маңызға ие болып ... ... ... ... жақын және алыс ... ... ... ... ... зор рөл атқарады.
Батыстағы Муниципалды ресурстары тәжірибесін меңгеру нәтижесін
айтсақ, экономикасы дамыған ... ... ... осы басқару
жүйесі үлкен рөл атқаруда. Муниципалды ресурстарыдың қазіргі жүйесі ... ... ... ... нәтижесінде құрылған, жер-жердегі
Муниципалды ресурстарыдың дамыған елдердегі жағдайларын талдау жергілікті
басқарудың үш ... ... ... тип (АҚШ, ... Канада,
Австралия, Жаңа Зеландия және т.б.); француздық тип (Франция, Италия,
Бельгия, Испания, Латын Америкасының ... ... Таяу ... және ... (ФРГ, ... ... үшін экономикалық тұрғыда бәсекеге барынша
қабілетті болу аса өзекті мәселе. Осы тұрғыда ұлттық экономика мен ... ... ... өнеркәсіп салаларын жетілдіру, ... ... ... ... аса ... ... ие болады.
Экономиканың бәсекеге қабілетті болуы үшін М.Портердің тұжырымына сай,
табиғи, адами ресурстарды тиімді пайдалану шеберлігі ... ... ... Ал ... ... ... ... анықтайтын бірден-бір көрсеткіш. Аталған іс-шараларды жүзеге
асыру оларды толыққанды ... ... ... ... Бұл мәселеде
жетекші елдер тәжірибелерін ескермеу орны толмас қателік болған болар еді.
Сол себептен де дәл ... ... ... ... ... дамыту мәселесінде әлемнің дамыған елдерінің экономикалық даму
тәжірибелерін, атап ... АҚШ, ... ... елдері, Жапония және де
дамушы ... ... даму ... мен ... ... ... ... елдердің ішінде Жапония тәжірибесіне терең үңілген дұрыс.
Олай деуге себеп, егер де АҚШ, ... ... ... ... ... жүздеген жылдар бойында ғана қол жеткізсе, ал Жапония анағұрлым аз
уақыт жұмсап, оның экономикасы ... ... бойы ... ... дамып отыр.
Ол бүгінгі таңда АҚШ-тан кейінгі ... ... ... Жапон
экономикасын зерттеуде қызығушылық тудыратын жайт – оның ... ... ... жеткізген жетістіктері. 1945 жылы екінші дүниежүзілік соғыстан құлдырап
кеткен экономикамен шыққан Жапония 50 жылдардың ортасынан бастап, ... ... ... ... ... түсе ... ... нәтижесінде жоғарыда аталған жапондық тәжірибелерді
ұлттық экономиканы бәсекеге қабілетті етуде және ... ... ... пайдалану болашақта өз жемісін береді деп есептеуге
болады. Әлем елдері тәжірибелері ішінен Жапония ... ... ... ... ... ... ... арналған «Индустриалды-
инновациялық даму» стратегиясын, «Қазақстан - 2030» стратегиясын іске асыру
барысында біршама ... қол ... те ... Ендігі жерде
әлемдік нарыққа бәсекеге төтеп бере ... ... мен ... ... ... ... Жақын болашақта әлемнің елу бәсекеге барынша
қабілетті елдері ... орын ... ... ... жайы ... экономикалық форум әдістемесіне сай, Қазақстан бүгінде
экономикалық дамудың ... ... ...... даму сатысына
көтерілуді көздеуде.
Жапония мен Қазақстан арасында кейбір ұқсастықтар бар. Ол ... ... ... ... ... қатысты ұстанымдардың
ұқсастықтарында. Жапония - әлемдегі ғана емес, сонымен бірге ... ... ... ... ... ... ... мемлекет. Екі мемлекет те тек өзінің ішінде емес, ... ... ... да ... ... ... себептен де Қазақстан мұнай мен қатар көптеген шикізат көздеріне
бай ел ретінде және ішкі ... ... ... аймақтағы көшбасшы
ретінде Жапонияны қызықтыруға тиіс. Ал біз өз кезегімізде тек қана ... ғана ... ... ... ... инновацялық
даму тәжірибелерін өзімізге игеруміз қажет. Ол үшін ... ... ... ... ... ... ... өткізіп, қазақстандық
инженер-техник мамандарды жапон мектептерінен өткізуміз керек. Қазақстанда
бизнес жүргізудің жапондық үлгілерін пайдаланумыз қажет. Елде ... ... ... ... және оның бәсекеге төтеп ... ... ... ... ... ... ... және жапондық
инвестицияларды тартумыз қажет.
Аталған мақсаттарға қол жеткізуде мемлекет алдында үлкен ... ... Ол тек қана ... ... ... Бұл
мәселелер әлеуметік-экономикалық сипатқа ие. Халықтың жұмыспен қамтылуы, әл-
ауқатының арттырылуы, тұрмыс деңгейінің ... ... ... ... ... ... мен жастардың білім деңгейлерін арттыру
сияқты игі істер өз ... ... та ... Дәл осы салаларға үлкен
инвестициялардың құйылуы ... ... ... ... ие ... барлығы да ұлттың қауіпсіздігі мен ... ... ... ... ... ... сол себепті де Жапонияның әлеуметтік-
экономикалық даму жолдарын қарастыру ерекше маңыздылққа ие болады. Өйткені
Жапония ... ... ... жол мен ... ... ... ... абыроймен өтіп, үлкен жетістіктерге қол жеткізді. Дәл осы себептен де
жаңалықтарды іздеместен ... ... ... ... қарап, экономиканы
дамыту жолына үлкен із қалдырған мемлекеттің тәжірибесінен сабақ алу ... ... ... ... ... ... оның келешекте
терең ұғынуын және перспективасын анықтауын қажет етеді.
Мемлекеттік және жергілікті өзін-өзі басқару ... ... бөлу мен оның ... арттыруды ғылыми тұрғыдан зерттеу
нәтижелері мынадай ұсыныстар жасауға мүмкіндік ... ... ... конституциялық реформаларға сәйкес жергілікті
өзін-өзі басқару мемлекеттік басқару функцияларын ауылдық, ... ... ... қызмет түрі. Бүгінгі күні ... ... ... ... ... ... бар ресурстарды тиімді
пайдалану арқылы халықтың әлеуметтік мәселелерін уақтылы шешу, сұраныстарын
қанағаттандыру, олардың басқару ... ... ... болып табылады.
Бұл қойылған мақсат нақты ... ... мен ... ... ғана ... ... сөзсіз.
2.Муниципалды ресурстардың дамуы үшін, барлық басқару механизмдері
қолдану арқылы, мына ... ... ... бағдарламаларды,
стратегияларды кезінде іске асыру қажет.
3. Аймақтық ресурстардың бәсекелестік қабілетінің келелі мәселесін шешу
үшін бәсекелестік қабілет көрсеткішінің келешек үлгісін ... ... ... ... – 2030. ... ... страны народу Казахстана. –
Алматы:Білім,1998г.
2. Тасмаганбетов Н.Т. Региональные аспекты ... ... ... (на ... г.Алматы) Алматы, 2010г.
3. Государственная программа развития города Алматы на 2007-2010 года.
4. Программа поддержки и развития малого предпренемательского по ... на 2005-02 гг. // ... №1-2, 2005 г., стр ... ... ... – Н.Тасмаганбетову. //Экономика и ... стр ... ... ... Под ред. ... М.1998.
7. Концепция региональной политики РК. Одобрено постановлением
Правительства РК от ... г. ... ... А. ... ... образований в финансовых
средствах и бюджетно налоговые ... их ... ... №7.
9. Искаков Н. Индекс человеческого развития и система ... ... на ... ... ... ... г.
10. Рустемов Н. Функций и методы регионального управления, Алматы,2007
11. Орешин В.П. “Государственное регулированиу ... ... ... З., ... К. ... ... ... развития
регионов Казахстана // Аль-Пари №1 2009 ж. 40-43 ... ... А. ... ... ... региональных рынков
труда // Саясат №11,2010
14. Оспанова Н. ... ... к ... социальной-
экономической эффективности региональных программ //Саясат№7,2011
15. Нурланова Н.К. ... ... ... рынка
инвестиций в РК в ... ... ... преобразований //
Саясат/сентябрь 2009 г.
16. Цыганков А. Региональная инвестиционная программа. // саясат/февраль
2005г.
17. Закон РК “Об ... ... ... 1 июля 1998 г.
18. Региональный финансовый центр // Вклад в экономику
19. Отраслевые и функциональные ... ... ... акима города
Алматы на 2011 г.
20. Анализ общей экономической ситуаций г.Алматы на 2009 ... ... ... ... ... программ предыдущих
лет, 2011 г.
22. Стратегический план развития г.Алматы до 2010 года, 2005 г.
23. Нургалиев К.Р. ... ... ... 2007 ... ... политика РК: экономический механизм реализации (отв.
редактор Кенжегузин И.Б., Алматы, 1998г)
25. Гранберг А.Г. Основа региональной ... ... ... И.Г. ... ... ... в ... реформирования
экономики Казахстана. //Вестник университета. “Туран”, 2010, №3-4,
стр 30-40
27. Қазақстан 2011 жыл. Статистикалық жинақ // ... ... ... – Астана, 2011.
28. Основные показатели социально-экономическогоразвития г.Алматы
//Транзитная экономика, №5-6,2011г, стр 87-88
29. ... ... ... ... ... 2011 - 2020 ... арналған бағдарламасын бекіту туралы
30. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 ... 30 ...... ... ... ... ... акима города на 2008 год.
32. Отраслевые и функциональные ... ... ... акима г.Алматы,
2011 г.
33. Саиров Е.Б. О региональном ... и ... ... в
Казахстане //Саясат/февраль 2005 г стр 7-9
34. Дорогов Н.И. Управление хозяйством в условиях инигообразия ... ... ... ... Ивановский
государственный университет, 1997г с.61
35. Палымбетов Б. ... ... ... ... ... 2005 г. стр 10-13.
36. Децентрализация власти – ... шаг в ... ... ... 8 ... ... Новое поколение 11 февраля 2004 г. с.6
38. Дорогов Н.И. Региональная экономика в системе ... ... ... ... М., 1997 ... ... политика //Экономика и права Казахстана, №5,2011 г. стр
21
40. Конституция РК. 30 августа 1995 года
41. Социально-экономическое положение РК. ... 2010 г. ... РК ... Алматы. 2011
42. Казахстан и его регионы. №4 ежеквартальный журнал. Агенство РК
по статистике, Алмтаы, ... ... ... ... ... ... ... шешуге халықтың қатысуын қамтамасыз ету
Муниципалдық меншікті басқару
Халықтың түрлі қызметтерге қажеттілігін қамтамасыз ету
Аймақтың дамуын қамтамасыз ету
Аймақтағы
қоғамдық ... ... ... мен ... ... ... шешуде халықтың дербестігі
Өкілеттіктердің материалдық-қаржылық ресуртармен сәйкестігі
Басқарудың ... ... ... ... ... органының басшысы
ЖӨӨБ өкілетті органы
ЖӨӨБ атқарушы органы
Тұрғындар жиналысы
жеке
мемлекетпен берілген
Қызмет негізі
аумақтық
Ұйымдастырушылық
Экономикалық және қаржылық

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 121 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Каспий маңы ойпатының тұзды күмбезді құрылымдары35 бет
Тұзды жыныстар68 бет
Құрылыс құрылымдарын, материалдарды оттан қорғау тәсілдері. Өртке қарсы қолданылатын кедергілер. Өртке қарсы қорғау қабырғалары мен төбе жабқыштар. Жеңіл лақтырылып тасталатын (сақтандырғыш) құрылымдар. Өрт кезінде құрылымдардың температурасын төмендету әдісімен оларды оттан қорғау7 бет
"жануарлар ресурстарын қорғау шаралары"6 бет
Cu, Pb, Ni, Cr ауыр металдарының күріш алқаптарындағы топырақтардағы сандық және сапалық құбылымдары (Қызылорда облысы, Шиелі ауданының мысалында)30 бет
«Банктердің несиелік тәуекелдерін басқару (Алматы қ. «ЦентрКредит Банкі» АҚ мысалында)»76 бет
«корпоративтік табыс салығы және Қазақстан Республикасында компаниялар қызметіне оның әсері (ауезов ауданының салық басқармасы мысалында)»85 бет
«МаңғыстауМұнайГаз» АҚ-ның қаржылық ресурстарынның тұрақтылығын зерттеу67 бет
«Таза Мұнай Ақтөбе» ЖШС-нің мысалында кәсіпорынның экономикалық тиімділік көрсеткіштерін талдау және бағалау27 бет
«Қазақстан Республикасындағы шағын кәсіпкерліктің дамуы және тиімділігін арттыру» (ЖШС «АРЫС» мысалында )77 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь