Мұнай түсінігі, шығу тарихы, мұнай өнімдері

Мазмұны
1 Мұнай ұғымы
2 Жалпы мәліметтер
3 Мұнайдың шығу тарихы
4 Пайдасы
5 Мұнай.газ кендері
6 Мұнай өнімдері
7 Пайдаланылған әдебиеттер
Жердің шөгінді қабатында таралған, жанғыш майлы сұйықтық; маңызды пайдалы қазынды. Мұнай 1.2-2,0 км-ден астам тереңдікте газ тәрізді көмірсутектермен бірге түзіледі. Түсі ашық-қоңырдан қою қоңырға, қараға дейін өзгереді, тығыздығы 0,65-1.05 грамм/см3 аралығында. Мұнай жеңіл (тығыздығы 0.83г/см3-ке дейін), орташа(0,831-0,860 г/см3), ауыр (0,860г/см3-тен жоғары) болып бөлінеді. 28С градустан жоғары температурада қайнайды, қату температурасы 26-дан-60'С-қа дейін, меншікті жылу сыйымдылығы 1,7-2,1 кДж/(кг*К), меншікті жану жылуы 43,7-46,2 МДж/кг, диэл.өтімділігі2-2,5; Электр өткізгіштігі 2*10*10(дәрежесі)-0,3*10*-18(дәрежесі) Ом-1*см-1(дәрежесі), тұтану температурасы 35-120*С, органикалық
1. Мұнай және газ геологиясы терминдерінің орысша-қазақша түсіндірме сөздігі. Жалпы редакциясын басқарған Қазақстанға еңбегі сіңген мұнайшы - геологтар Т.Н. Жұмағалиев, Б.М. Куандықов, 2000. — 328 бет.
2. World Crude Oil Production (PDF). Тексерілді
        
        Мазмұны   
1 Мұнай ұғымы
2 Жалпы мәліметтер
3 Мұнайдың шығу тарихы
4 ... ... ... ... өнімдері
7 Пайдаланылған әдебиеттер
Мұнай ұғымы
Жердің шөгінді қабатында таралған, ... ... ... ... ... ... ... 1.2-2,0 км-ден астам тереңдікте газ тәрізді көмірсутектермен бірге түзіледі. Түсі ашық-қоңырдан қою ... ... ... ... тығыздығы 0,65-1.05 грамм/см3 аралығында. Мұнай жеңіл (тығыздығы 0.83г/см3-ке дейін), орташа(0,831-0,860 г/см3), ауыр ... ... ... ... 28С градустан жоғары температурада қайнайды, қату температурасы 26-дан-60'С-қа ... ... жылу ... 1,7-2,1 кДж/(кг*К), меншікті жану жылуы 43,7-46,2 МДж/кг, ... ... ... ... ... ... ... 35-120*С, органикалық еріткіштерде ериді, суда ерімейді. Мұнай-көмірсутектердің күрделі (негізінен парафинді және нафтенді, аз дәрежеде-ароматты) қоспасы. Әр ... кен ... ... ... ... ... ... отырады. Негізгі қоспалары (4-5%):нафтен қышқылдары, асфальтты-шайырлы заттар, меркаптандар, моно-және дисульфидтер, тиофендер және тиофандар, күкіртсутек, пиридин және ... ... т.б. ... ... С 82,5-87%; H 11.5-14.5%; O 0.05-0.35%; S 0.001-5.5%; N ... ... ... ... ... тығыздылығын, оның фракциялы құрамын, тұтқырлығын, құрамындағы күкірт, шайыр асфальтен, парафиндердің мөлшерін және олардың балқу температураларын ... ... ... ... аз ... , күкіртті, жоғары күкіртті болып үш топқа бөлінеді. Әдетте мұнай құрамындағы азот пен оттек 10%-дан аспайды, тек кейбір жағдайларда 1,8 және ... ... ... ... пайда болу көзі - құрамындағы сутектің мөлшері жоғары болатын ... ... ... зат және ... ... ... гумосты зат. Мұнайда 20-дан астам әр түрлі элемент (V, Ni, Ca, Mg, Fe, Al, Si, Na, т.б) бар. Мұнай түзуші ... - саз ... олар ... ... жеткенде мұнай түзілетін басты фактор - органикалық заттар ... ... ... ұзақ ... ... Бұл ... жоғ арғы шекарасы 1,3-1,7-ден 2,7-3 км-ге дейін тереңдікте жатады. Төмен шекарасы -3,5-5 км. Мезокатагенез белдемінде көп мөлшерде мұнай ... ... олар ... және керосин фракцияларын беріп, микромұнайдың қозғалғыштығын жоғарылатады.
Жалпы мәліметтер
Негізінен алғанда ... (85 % -ға ... ... бұл заттар дербес үйірімдер шоғыры түрінде жекеленеді: метанды, нафтенді және ароматты (хош иісті) ... Оның ... ... ... ... ... шайыр қосындылары да кездеседі.
Мұнайдың түсі қызғылт, қоңыр ... ... ол ашық ... ... ... ... та ... Мысалы, Әзірбайжанның Сурахана алқабында ақшыл түсті мұнай өндіріледі. Мұнай судан жеңіл, оның меншікті салмағы 0,65-0,95 г/см3. ... өз ... ... тогын өткізбейді. Сондықтан ол электроникада изолятор (айырушы) ретінде қолданылады. Осы кезеңде мұнай құрамынан екі мыңнан астам ... ... ... ... ... отыр: бензин, керосин, лигроин, парафин, көптеген иіссу түрлері, кремдер, парфюмериялық жұмсақ майлар, дәрі-дәрмектер, пластмасса, машина дөңгелектері тағы басқа. Ол ... әрі ... отын -- бір ... ... үш тонна көмірдің, 1,3 тонна антрациттың, 3,3 тонна шымтезектің қызуына тең.
Қазір "Қара алтын" деп ... ... ... мол тарихы бар. 1539 жылы ол тұңғыш рет Америка құрлығынан Еуропаға тасылатын тауарлардың тізіміне кіріпті. Сол жылы Венесуэладан ... ... ... тасымалының алғашқы легі бірнеше темір құтыға ғана құйылған жүк екен. Ол кезде дәрігерлер оны тек артрит ауруын емдеуге ғана ... ... - ... ... ... ... ... майлы сұйықтық; қызыл-қоңыр, кейде қара түске жақын, немесе әлсіз жасыл-сары, тіпті түссіз түрі де кездеседі; ... иісі бар; ... ... ... ... ... ... ең маңызды түрі.
Мұнайдың шығу тарихы
Ертеректе деп аталған мұнайдың болашағы зор екенін болжаған орыс ғалымы М.В. Ломоносов, Пенсильванияда ең ... рет ... ... бұрғыланғанға дейін жүз жыл бұрын, мұнайдың шығуы жайлы өзінің бірегей теориясын ұсынған еді. , - деп жазады 1763 жылы М.В. ... ... ... ... біраз ұқсайтын қарамайларды беретін көмір мен тақтатастардан шығу теориясы да орыс ғалымдары - академиктер Паллас пен Абихтікі болған еді. ... ол ... ... ... мұнайды іздестіруде практикалық мағынасы аз еді.
Ең жемісті болғаны өткен ғасырдың соңында Д. И. Менделеев ұсынған мұнайдың ... шығу ... еді. Ұлы орыс ... ... ... жер ... ... ядросы темір және құрамдарында көміртегі бар басқа металдардың қоспаларынан құралады. Жер қыртысындағы жарықтардан өткен сулардың әсерінен бұл ядро жеңіл ... - ... ... және т.б. ... Жер жарықтары арқылы жоғары жер қыртысының суық бөліктеріне көтеріле бере олар мұнайдың негізгі құраушы бөліктері болып табылатын ауыр ... ... ... және ... да орыс ... ... әдіспен табиғи мұнайға ұқсас сұйық - жасанды мұнайды ... Д.И. ... ... ... мұнай қарқынды тау түзілу орындарында кездеседі. Мұны жиі бақылауға болады, сондықтан Д.И. Менделеев қорытындыларын барлаушылар мұнайды іздеуде көп ... ... ... ... дамуы барысында, әдетте, мұнай кездесуі тау түзілу процестері қосымша фактор ... ... ... ... көз жетті.
Мұнай көбінесе теңіздің түбінде, соның ішінде жағажайлық шөгінділерде жиі ... ... ... өсімдіктері мен жануарлары қалдықтары судың түбіне жинақтала беруінен болар. Өйткені онда су ағысы болмайды, ол тыныштықта тұратындықтан, оған ауаның келуі ... ... ... ... бұл ... ... еді, ал ауа ... бактериялардың әсерінен бұл қалдықтар құрамы бойынша мұнайға ұқсас, бірақ оларда толығымен ... ... ... ... ... ... жайт: осы қалдықтардан мұнай қалайша түзіледі? Әңгіме мынада: онда хлорофилдің, яғни ... ... түсі ... және ... да екі жүз ... ... ... тұрақсыз болатын заттардың қалдықтары табылған. Ал барлық мұнайға жақын өнімдерді ... ... ... ... тек жоғары температураларда өтеді.
Ақыры 1930 жылы ірі кеңес ғалымы - ... Н.Д. ... бұл ... катализ, яғни өздері аз өзгеріске ұшырайтын заттардың әсерінен химиялық өзгерістерді тездететін құбылыс орын алатынын дәлелдеді. Катализаторлармен өсімдіктерге, бактериялық әсердің ... ... ... ... әсер етіп, ол жасанды мұнайды екі жүз градустан төмен температурада алды. Осылайша сұрақтың жауабы шешілді, бірақ түпкілікті емес: ол тәжірибесінде ... ... ... болуы мүмкін емес, олар өте тұрақсыз еді.
Табиғатта мұнай түзілуді іске асыратын заттарды ұзақ ... ... ... ... ... ... Андрей Владимирович Фрост бұл, әдетте, мұнай қыртыстарын жауып тұратын ... ... ... болатынын анықтады. Өсімдіктер және жануарлар қалдықтарымен бірге тұнып, сазбалшықтар, жануарлар сүйектері мен микроағзалар кейін мұнай ... ... ... ... материалдың негізін түзеді. Лай - бұл сазбалшық, өсімдік және басқа да қалдықтардың түр ... ... - ... әсерінен құмды және басқа да кеуекті тау жыныстарымен қапталады. Олар, өз кезегінде, мұнай мен су өтпейтін ... және ... да тау ... ... ... ... шамамен жүз градустай қабаттарға дейін түседі. Мұнда мұнай түзілу ... ... ... лай болатын мұнай біртіндеп қабаттасады да, біз мұнай кенорындарынан табатын кеуекті тау жынысына енеді.
Мұнайдың ... жаңа ... зор ... ... бар. Ол мұнайшы-геологтарды мұнайдың түзілу жағдайларын анықтау әдісімен таныстырады. Мұнай қалай пайда болатынын ... кен ... оны ... ... тез ... ... ... байланысты мұнайдың болатын жерлерін және оның мүмкін орын ауыстыру жолдарын анықтауға болады.
Пайдасы
Мұнай дүние жүзілік жанар-жағар май-энергетикалық балансында орасан зор үлеске ие: оның ... ... қуат ... ... 48% ... Болашақта бұл көрсеткіш мұнай өндірудің қиындай беруінен, және атом және басқа қуат көздерін пайдалануының өсуінен кеми береді.
Химия мен мұнай-химия өнеркәсіптерінің ... ... ... ... ... ... ... майлар үшін ғана емес, синтетикалық каучук, синтетикалық талшықтар, пластмасс, жуу құралдарын, пластификатор, бояғыштар т.б. (әлемдік өндірістің 8%-нан астамы) өндіру ... ... үшін ... ... шығаруға бастапқы заттар ретінде көп қолданылатындар: парафиндік көміртектер - метан, этан, пропан, бутан, пентан, гексан, және ... (10-20 ... ... көміртектер), циклогексан; ароматты көміртектер - этилен, пропилен, бутадиен; ацетилен.
АҚШ Қуат Ақпарат басқармасының (EIA) есебі бойынша 2011 жылы әлем күн ... 87.421 ... ... ... ... кендері - бірыңғай құрылымдық элементтермен сипатталатын жеке алаң қойнауында орналасқан мұнай мен газ иірімдері шоғырларының жиынтығы. Мұнай-газ кендері ... ... газ ... және ... мұнайлы-газды, газды-мұнайлы кендер түрінде ұшырасады.
Оқшауланған жеке кендер өте сирек, көбінесе топталған иірімдердің жиынтығы түрінде ... ... ... ... ... құрылысы мен геотектоникалық дамуы әр түрлі болатын үш мұнайлы-газды аймақта орналасқан. Ең көне мұнайлы-газды аймақтың кендері Солтүстік Каспий синеклизасымен байланысты. ... ... ... ... мен газ ... м-ден 5000 м-ге дейінгі тереңдікте жатқан жоғарғы палеозойдан төменгі борға дейінгі шөгінділерде орналасқан.
Эпигерциндік платформа құрамына кіретін ... ... ... ... ... -- 300 ... 3000 метрге дейін тереңдіктегі құнарлы горизонттар төменгі бордан төменгі юраға дейінгі шөгінділерде орналасқан. Үшінші мұнайлы-газды аймақ герцин және каледон қатпарлы ... ... орын ... Шу - ... ... Мұнда жанғыш және азот-гелий газдарының қоры шағын кендері ашылған.
Мұнай ... ... - ... мен ... туындыларының қоспасы; мұнай мен мұнай газдарынан алынатын жеке химиялық қосылыстар. Мұнай өнімдері отын, майлар, битумдар, ауыр ... және әр ... ... ... ... ... топтарға бөлінеді. Отын негізіндегі мұнай өнімдеріне көмірсутекті газдар мен бензин, лигроин, керосин, дизель отыны, мазут, т.б. ... ... ... ... ... болуы жөнінен табиғи газдарға жатады. Олардың бұлай ерекше аталуы мұнай кенімен бірге кездесуіне байланысты - олар ... ... ... ... ... ... ... үстін "бүркеп" жатады. Мұнай жоғары көтерілгенде, қысым ... ... ... ... ... бөлініп шығады. Ертерек кезде мұнайға серік газдар пайдаланылмайтын, мұнай өндіретін жерде оны жағып жіберетін. Қазір ондай газдарды ... ... ... ... ... газ сияқты жақсы отын және бағалы химиялық шикізат болып табылады. Құрамында метанмен бірге басқа да көмірсутектер: этан, пропан, ... ... ... ... болғандықтан, серік газды пайдалану мүмкіндігі табиғи газға қарағанда тіпті едәуір кең. ... ... ... ... ... ... жолымен серік газдан заттарды көп мөлшерде алуға болады. Серік газдарды тиімді пайдалану үшін оларды құрамдары жақын қоспаларға бөледі. ... ... және ... көмірсутектердің қалыпты жағдайда сұйық күйде болатын қоспалары газды бензин түзеді(олар мұнайдан ішінара газбен бірге ұшып шығады). Одан кейін ... мен ... ... бөлінеді. Газды бензин мен пропанбутан қоспасын бөліп ... ... ... газ ... оның ... ... ... мен этан қоспасынан құралады. Газды бензин құрамында өте ұшқыш сұйық көмірсутектер бар, сондықтан оны двигательдерді от ... ... тез ... үшін ... ... ... мен бутан сұйылтылған газ түрінде, жанармай ретінде тұрмыста ... ... ... ... ... ұқсас құрғақ газ ацетилен, сутегі және басқа да заттар алу үшін, сол сияқты отын ретінде ... ... ... газдар химиялық өңдеуге арналған және жеке көмірсутектер - этан, ... ... т.б. ... алынады. Ал олардын қанықпаған көмірсутектер алады. Мұнай - молекулалық массалары әр түрлі, қайнау температуралары да ... емес ... ... ... ... ... оны жеке ... бөледі, мұнайдың құрамында С5 - Сn көмірсутектері бар және 40-200°С аралығында қайнайтын ... ... С8-С14 ... ... 150-200°С аралығында қайнайтын лигроин, құрамында С12-С18 көмірсутектері болатын және 180-300°С аралығында қайнайтын керосин ... ... ... газойль алынады. Бұның бәрі - ашық түсті мұнай өнімдері. Бензин ұшақ пен көліктердің поршенді двигательдері үшін ... ... ... Сол ... бензин майды, каучукты еріткіш ретінде, матаны тазартуға, т.б. қолданылады. Лигроин трактор үшін жанармай болады. Керосин - ... ... ... мен зымырандардың жанармайы. Ал газойльден дизель жанармайы өндіріледі. Мұнайдан ашық түсті өнімдерді бөліп алғаннан кейін қара ... ... да ... ... ... ол - мазут. Қосымша айдау арқылы мазуттан автотрактор майы, авиация майы, дизель майы, т.б. жағармайлар ... ... ... ... алумен қатар оны химиялық әдіспен өңдеу арқылы бензинге айналдыруға болады, бу ... ... ... отын ... ... ... ... сорттарынан қатты көмірсутектер қоспасы - парафиндер алынады; Қатты және сұйық көмірсутектерді ... ... ... ... газ - жер ... анаэробты органикалық заттарндың ыдырауынан пайда болған газдар қоспасы.
Майлар - мұнайдың қалдық фракциялары мен ауыр ... ... ... ... Ауыр ... ... церезиндер, озокериттер және олардың майлармен қоспасы жатады. ... - ... ... тотықтыру арқылы немесе гудронды тереңдетіп айдау арқылы алынған май фракцияларынан кейін қалатын ... ... және ... ... ... ... ... өнімдеріне мұнай коксы, күйе, мұнай пиролизінің әр алуан өнімдері (бензол, толуол, ксилол, т.б.), асидолдар, деэмульгаторлар, хлорпарафиндер, т.б. жатады. Мұнай өнімдерінің ... ... және ... ... ... ... ... Мұнай және газ геологиясы терминдерінің орысша-қазақша түсіндірме сөздігі. Жалпы ... ... ... еңбегі сіңген мұнайшы - геологтар Т.Н. Жұмағалиев, Б.М. Куандықов, 2000. -- 328 бет.
* World Crude Oil Production (PDF). ... 29 ... ... U.S. may ... world's top oil producer (23 October 2012).
* Mark ... U.S. to become biggest oil producer - IEA (12 November 2012). ... 9 ақпанның 2013.
* Мұнай және газ геологиясы ... және ... ... түсіндірме сөздігі. Анықтамалық басылым.- Алматы: 2003. ISBN 9965-472-27-0
* Балалар Энциклопедиясы, 6 том.

Пән: Мұнай, Газ
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«АЗИЯ МАГИСТРАЛЬ»-ДЫҢ ҚОСЫЛҒАН ҚҰН САЛЫҒЫНЫҢ ЕСЕБІ32 бет
«Экологиялық – құқықтық реттеудің түсінігі, мәні. Қоғам мен табиғаттың өзара байланысы.»32 бет
«Қылмыстық атқару-құқығы» пәнінен лекциялар37 бет
Азаматтық - құқықтық жауапкершіліктің шарты және негіздері56 бет
Азаматтық іс жүргізудегі дәлелдемелер73 бет
Азаматтық іс жүргізудегі тараптар, олардың құқықтары мен міндеттері64 бет
Азаматтық заңнаманың түсінігі мен жүйес31 бет
Азаматтық процесстің қатысушылары (жалпы сипаттама)67 бет
Азаматтық процесстегі бірігіп қатысушылық және процесстегі тиісті және тиісті емес тараптар түсінігі82 бет
Азаматтық талап қою мерзімі29 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь