Мәдениеттау ғылымы

Мазмұны

1 Мәдениеттау ғылымы
2 Мәдениет ұғымының тарихи қалыптасуы
3 Қазіргі заманғы ғылымдар жүйесінде мәдениеттанудың алатын орны
4 Мәдениет пен өркениет
5 Пайдаланылған әдебиеттер
Мәдениеттауды тек гуманитарлық ғылымдар саласына ғана емес, жалпы теоретикалық пәндер қатарына жатқызуға болады, өйткені ол адамзат баласының мәдени өміріндегі сан алуан құбылыстарды жүйелі түрде қарастырады. Мәдениеттау мен көптеген ғылым салалары шұғылданады. Оның ғылым ретінде қалыптасуына антропология, тарих, психология, педагогика секілді ғылым салалары зор ықпал етті. Мәдениеттау пәнінің негізгі мәселесі адамзаттың ерекше өмір сүру тәсілі ретінде мәдениеттің қалыптасып дамуы, оның генезисі болып табылады. Бұл орайда мәдениеттанушылардың басты мақсаты – дүниежүзілік және ұлттық деңгейдегі тарихи-мәдени процестерді тарихи шындық тұрғысынан түсіндіре отырып, оларды болжай білу. Кеңес дәуірінде Қазақстанда Мәдениеттау пәні
11. Назарбаев Н. Ғасырлар тоғысында. — Алматы, 1996. — 79-бет
12. Библер В. Культура. Диалог культуры//Вопросы философии, 1989. — № 6. — С. 38
13. Баткин Л. Итальянские гуманисты: стиль жизни, стиль мышления. — М., 1976. — С. 112
14. Мәдениеттану: жоғарғы оқу орнындары мен колледж студенттеріне арнлған оқулық. Алматы: Раритет, 2005.- 416 бет. ISBN 9965
        
        Мазмұны   
1 Мәдениеттау ғылымы
2 Мәдениет ұғымының тарихи қалыптасуы
3 Қазіргі заманғы ғылымдар жүйесінде мәдениеттанудың алатын орны
4 Мәдениет пен өркениет
5 Пайдаланылған ... ... пәні әр ... ... өмір ... ... ... өмірді жан-жақты қамтып, мәдени құбылыстарға ғылыми тұрғыдан талдау жасайды. ... тек ... ... саласына ғана емес, жалпы теоретикалық пәндер қатарына жатқызуға ... ... ол ... ... ... өміріндегі сан алуан құбылыстарды жүйелі түрде қарастырады. Мәдениеттау мен ... ... ... ... Оның ғылым ретінде қалыптасуына антропология, тарих, психология, педагогика секілді ғылым салалары зор ықпал етті. Мәдениеттау ... ... ... ... ... өмір сүру тәсілі ретінде мәдениеттің қалыптасып дамуы, оның генезисі болып табылады. Бұл орайда мәдениеттанушылардың басты мақсаты - дүниежүзілік және ... ... ... ... тарихи шындық тұрғысынан түсіндіре отырып, оларды болжай білу. Кеңес дәуірінде Қазақстанда Мәдениеттау пәні жүйелі ... ... ... ғылымдар саласында өзінің нақты орнын таба алмады.
Мәдениеттану -- ... ... ... әрі философиялық ілім. Мәдениеттау жеке пән ретінде XIX ... ... ... ... Мәдениеттау пәні жергілікті және аймақтық мәдениеттердің сапалық ерекшеліктерін, олардың өзара байланыстары мен ... ... ... ... ... ... ... адамзат қоғамының біртұтас мәдени даму процесінің жалпы заңдылықтарын анықтайды.
Мәдениет ұғымының ... ... ... сұраққа жауап беру үшін бұл сөздің этимологиясына, яғни осы бір күрделі ұғымды білдіретін сөздің шығу тегіне ... жөн ... ... ... бұл ... ... мадавият қала, қалалық деген сөзінен енген. Бұл ... ... ... ... ... қалыптасқан түсінікпен байланысты. Мәдениетке берілген көптеген анықтамаларды альтернативтік (қарсы қоюшылық) деп атауға болады. Бұл ... ... ... ... ... пен ... мен қарсы қоюшылық. Көне заманда деген ұғым деген мағынаны берген. Кейінірек, дәлірек айтқанда, Цицеронның еңбектерінде (б.э.д. 45 ж.) бұл ... ... ... ... ... ... ... өткен сайын еуропалық тілдерде мәдениет сөзі , , , сияқты мағыналарға ие бола бастады. Қазіргі заманғы сөздіктерде мәдениетке ... ... ... ... бір ... қол ... табыстары мен шығармашылығының жиынтығы;
мәдениет адамзат қауымының белгілі бір ... ... ... мен ... ерекшеліктері (палеолит мәдениеті, критмикен мәдениеті, қазақ мәдениеті және тағы басқалары;
мәдениет адамдық әрекеттің белгілі бір саласының жетілу деңгейі (сөйлеу мәдениеті, еңбек ... ... ... және тағы ... ... ... ... мәдениеті, цитрустық мәдениет және тағы басқалары).
Ал осы ұғымдардың ішінде ... ... ... екі ... ... ... екендігін аңғаруға болады. Мәдениет ұғымы тарихи қалыптасудың ұзақ даму жолын өтті, оны алғашқы рет ғылыми тұрғыдан ... ... ... ... Бірақ, өкінішке орай, XVIII ғасырға, яғни ағартушылық дәуірі кезеңіне дейін, ... ... -- адам мен оның ... ... қағида жүзеге асқанға дейін сөзі белгілі бір мойындалған ... ... ... бар болғаны жаңа ұғымдардың синонимі ретінде ғана пайдаланды. ... ... болу ... ұғымын талдауды көне заманнан бастағанды жөн кәрдік. Жоғарыда атап көрсеткеніміздей бұл терминнің алғашқы мағынасы жер-анамен, оны өңдеп-баптаумен ... ... ... ... ... ... ... бау-бақшаны өңдеу, яғни өсімдіктер және жануарлар дүниесімен, дәлірек айтқанда, ... пен ауыл ... ... ... қарастырылды. Оған қоса бізге үйреншікті болып кеткен ұғымының тәрбие мен біліммен байланыстылығының тамыры да сонау көне ... ... ... және ... адам еш уақытта мәдениетті бола алмайтыны ақиқат, ендеше білім мен ... ... ... ... ... бұлағы болып табылады. Сонымен бірге мәдениет сөзі деген мағыналарға да осылардың ішіндегі ең бастысы -- ... ... Көне ... ... әр ... да құдайлар қоршауында болды, олардың санасынан тәңірі берік орын алды. Үйде де, түзде де құдайлар адамдармен бірге болды, ... ... ... ... ... ... ... қала заңдары мен қала азаматтарын бәле-жаладан қорғады. Міне, сондықтан да болар, белгілі эллинист Макс Поленц полистік патриотизмді ерекше ... ... ... -- ... ғана халқы бар қала, ал қала тұрғындары сол қаланың азаматтары болып саналады. Олар өз қаласының заңына бағынды, қаланы ... ... ... қажетті азаматтық міндеттері мен борыштарын (халық жиналыстарын өткізуге, сот орындары мен қаланың басқа да ... ... және тағы ... ... мұлтіксіз орындап отырды. Мұндай қалаларда мәдениет әрі тәрбие беруді, әрі дінге табынушылықты, әрі жер ... де ... Дәл ... ... көне ... қала ... ... болып қалыптасуына ерекше ықпал жасады. Гректер бұл процесті (бала) деген ұғым арқылы ... Бұл ... ... ... ... ... ... білім беру, білімділік, ағартушылық, мәдениет деген мағыналарға да ие ... Бұл ... ... мен ... жәй ғана ... ... идеяны аңғаруға болады. Гректер сонау көне заманның ... ... ... қабілетті, жан-жақты қалыптасқан азаматтарды тәрбиелеуге бағытталған сирек кездесетін ... беру ... ... Адамға деген мұндай қамқорлықта сөзсіз гуманистік құндылық бар, оның негізінде мәдени процестердің мақсаты үшін күресетін адам ... ... Бұл ... В. ... ... деп ... ... кеткен болатын: (Драч Г.В. Культурология. -- Ростов-н/Д., 1995. -- С. 26). ... ... ... ... ... түрі ... таралған, ал оның негізінде терең генеалогиялық дәстүрлер) жатыр. Ақсүйектік қасиеттер мен қатар, қасиеттерге де ... ... ... ... ... ... жол -- ... жолы болды. Г.Е. Жураковский былай деп жазды: (Жураковский Г.Е. Очерки по ... ... ... -- М., 1940. -- С. 42). ... ... ... үйретіп, грек әдебиетімен таныстырды. Грамматика мен музыка сабақтары байланыстырылды, өйткені көптеген өлеңдер музыкамен сүйемелдеу арқылы жатталды. 12 ... ... ұл ... ... ... ... ... Жастар тыңдаушылар ретінде мемлекеттік істер қаралатын жиналыстарға да қатыса алатын болды. ... бұл ... ... бәрі көне ... қызметімен қатар, көне мәдениеттің дамуына ықпал жасағандығын көрсетеді. Ерекше атап ... бір жай, ... ... беру жүйесі белгілі бір талаптар мен ережелерді игерумен ғана ... ... ... ... де ... ... грек ... белсенді мүшесі болу, қоғамдық өмірдің сан-саласына араласу белгіленген ережелер талаптарды толық игергенде ғана жүзеге асып отырды, ал бұларды ... -- нома ... деп ... ... ... мақсаты адам бойында ойлау, пікір айтып пайымдау қабілеті мен эстетикалық сезімді ... ... Бұл ... көне ... ... өзінің табиғатпен байланысын ешуақытта жоғалтқан емес, ол үшін табиғат ерекше ыстық та, жақын да болды.
Өкінішке орай, грек қоғамының даму барысында, ... ... ... көне ... өз ... ... ... грек идеалдары бұзыла бастады. Әлеуметтік тұрақсыздық пен бей-берекет саяси уақиғалардың салдарынан мәдениетке нұқсан келді. Білім ... және тағы да ... ... құндылықтардың дәрежесі түсіп кетті. Бірақ қоғамдағы мұндай өзгерістерге қиындық пен тоқырауларға қарамастан мәдениет өз дамуын ... жоқ. ... сана ... ... ... мәдениет пұтқа табынушылықты жоққа шығара отырып, көне мәдениеттің негізгі табыстарын сол қалпында сақтай білді. Ортағасырлық мәдениет политеизмге монотеимзді, натурализмге -- ... ... ... -- ... табынушылығы) аскеттік идеалды, дүниені бақылау және логика арқылы тануға Библияға сүйенген және оны шіркеудің ... ... ... ... -- ... білімді қарама-қарсы қойды. Өзінің жан дүниесіне терең үңілген ... адам өз ... ... ... ... ... байқады. Ал бұл жағдай политеизмнен монотеизмге көшуге толық мүмкіндік берді. Көне ... ... ... сену ... мәңгілік кеңістік дүниесінен, оның ішінде ең бірінші кезекте табиғаттан алды. Ол ... ... мен ... ... ... мен өзендер, ал құдайлар болса табиғаттың бөлшегі ғана. Ортағасырларда мәдениетті түсінуде келелі өзгерістер байқалды. Рационалдық ... ... ... ... ... апарар жол деп қарастыратын мәдениеттің көне түсінігі тұйыққа тірелді. Адамның заттық-аспандық дүниеден, оның ... ... ... да ... атап ... ерекше ләззат алар рухани дүниенің бар екендігі айқындалды. Адам өзін қоршаған ортада, кеңістікте адамзаттың ақыл-ойынан тәуелсіз заңдылықтардың, ... бар ... ... ... онда ... мен ең жоғарғы әділеттіліктік әрекет ететіндігін сезіне білді. Мәдениет тағы да ... өз ... , оның ... ... ... болғанда бұзылмаған және сеніммен толықтырылған ақыл-ойды тұрғысынан адамзат баласының алдында тұрған ... ... ... ... ... ... ... айқара ашылды, қоршаған ортаға басқа рационалдылық қана емес екендігі айқындалып, ендігі жерде адам бойындағы жаңа ... -- ... ... ... және тағы ... жаңа ... көтерілді. Адам өзінің әлсіздігін де сезіне бастады, бірақ ол өзінің дәрменсіздігіне қарамастан алып күш иесі ... де ... ... Құдай адамды, оның мәңгілік жанын жаратты. Адамның бақыты өзін тануда емес, Құдайды тануда. Адамның бақыты мен ... оның ... ... оның Құдайтағаланың ықпалында болуы мен онымен рухани бірлікте екендігін мойындауында. Міне, сонда ғана адам барлық қиындықтарды жеңе отырып, өз ... ... ... ... ... ие ... ортағасырлық мәдениетті тәлім-тәрбие, үйлесімділік пен тәртіп өлшемі ретінде емес, шектеушілікті жеңу, адамның үнемі рухани жетілуі мен ... ... ... ... (XVII -- XIX ғ.) ... ... ... көптеген теориялары өмірге келді. Жаңа заман философиясында көне заман мен ... ... ... ... және оған шындық тұрғысынан қарастырғанда, ең озық идеялар Ағартушылық дәуірі -- ... ... ... ... саяси әлеуметтік өзгерістерге толы ерекше тарихи және ең рационалды кезең болып саналады. Бұл дәуірдің мәдениет теориясына ерекше үлес ... өз ... ... ... Олар ... -- ... ... Вольтер мен Монтескье, Германияда -- Лессинг, Гете, Шиллер және тағы басқалары) дүние мен адамзат ... ... айту ... ... ... ... адамзаттың ақыл-ойының тәуелсіздігін батыл қорғайды. Адам өзінің табиғи жаратылысынан-ақ мүмкіндіктері мол, ақылды жан және соны тиімді ... ... адам ... сай ... ... ... Ал бұл ізгі ... жүзеге аспауына адамның өзі кінәлі, дәлірек айтқанда, оның білімсіздігі мен мәдениетсіздігі, адамзатты ... бойы ... ... ... және тағы басқалары мәдениет пен өркениеттің даму барысында басты кедергілер болды. Осы орайда Ағартушылық дөуірі ... ... ... ... ... ... онша ... соқпайды. Осындай көңіл-күй табиғат пен адамның осы бір ... ... ... орны ... ... ... ... мүмкіндік берді. Сондықтан да болар, Ағартушылық дәуірінің философиясы мәдениет туралы ілімді дамытуға мүмкіндік беретін категорияларға ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар бұл категориялар жалпы философиялық сипатқа ие болды. Олар XVIII ... ... ... ... ... дамытуға және тарихи дамудың мақсаты, қозғаушы күштері және мағынасы жөніндегі сұрақтарды белгілеуге мүмкіндік ... ... бұл ... ... ... ... философиялық негіздер тұрғысынан берілді. Мысалы: ұғымы мәдениетті -- адамзаттың тарихи дамуының нәтижесі, адамзат баласының ... және ... ... қарым-қатынастарының қол жеткен дәрежесі деп қарастырады. Мәдениетке байланысты қағидаларды сын ... ... ... ... кезеңінің ойшылдары жаңа мәдени үлгілері (адам, қоғам, мемлекет, құқық, философия және тағы басқалары) жасауға тырысты және өткен заман мен жаңа ... ... ... ... сын ... өткізе отырып қарастырды. Бұл игі мақсатты жүзеге асыруда олардың алдында орасан зор көне және тың материалдар көптеп кездесті. Ортағасырлар мен ... ... ... ... ... бастаған көне заманның тарихи, философиялық, ғылыми және көркем әдебиетінен басқа, олардың назарынан археологиялық ескерткіштер, халық мәдениетінің шығармалары, саясатшылардың дүние жүзінің әр ... ... ... ... ... ... ... тыс қалған жоқ. Осыншама бай фактілерді есепке ала отырып, Ағартушылық дөуірінде адамзат мәдениетін тұтастай қабылдауға талпыныс жасалынды. Мәдениеттің мән-мағынасы ... ... ... ... ... де ... ... іс-әрекетінің нәтижесімен байланыстырылып, мәдениет -- адамзат баласының қызметінің жемісі деп есептелді. ... сол ... ... пен ... ... шүбө ... ... бірбіріне қарсы қою сарыны байқала бастады). (Әсіресе, Жан Жак Руссоның еңбектерінде). Руссо сол кездің өзінде-ақ ғылым мен ... ... ... ... ... ... келтірді. Оның бұл көрегендігін бүгінгі күнгі адамзат баласының тағдыры, яғни кейбір қайғылы іздері, салдарлары айқын көрсетіп отырған ... ... ... мен ... жандануы қоғамдық прогреске нұқсан келтіргендігін дәлелдеуге ты-рысты. Оның ... ... мен ... дамуына байланысты адамдардың жағдайы бұзылады, адамгершілік кері кетеді, қоғамдық теңсіздік орын альш, адамның бостандық сезімі аяққа ... Ол ... деп ... ... Г.В. ... курс по ... -- ... 1996. -- С. 16). Күн тәртібінде қойылған бұл күрделі сұрақтар, келелі мәселелер ... ... бұл ... мен ... қарап Руссо өркениеттің рахатынан мүлде бас тартып, өткенге яғни қайта шақырған екен деген түсінік туып қалмауы керек. Ол ... ... ... ... ... қауымдық құрылыстан бастап өркениетке деген құлшыныс жолындағы тарихи ... ... ... ... көрсете білді. Қалай болғанда да Руссо жаңа ғана туындап келе жатқан

Пән: Мәдениеттану
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Академик Ә. Х. Марғұланның ғылыми еңбектерін пайдалана отырып, археология мұражайының тарихын, экспозицияларындағы алатын орнын және тарихи-мәдени заттық және рухани құндылықтарымызды жинап, зерттеп, сақтауда, Мемлекеттік «Мәдени мұра» бағдарламасын жүзеге асыруда көрсетіп отырған қомақты үлесін ашу68 бет
Болашақ мамандардың ақпараттық мәдениетін қалыптастырудың алғышарттары мен ғылыми - педагогикалық негіздері14 бет
Жаратылыстанудың ғылым мен мәдениет системасындағы орны3 бет
Мәдениеттану ғылымы4 бет
Оқу-ағарту, ғылыми мекемелер мен өнер саласындағы мәдениетті қалыптастырудың алғышарттары45 бет
Тарих сахнасында Ислам мәдениеті мен ғылымының орны16 бет
Ташкент қаласындағы алғашқы мәдени-ғылыми ұйымдардың жұмысы37 бет
Шығыс ғылымы және мәдениеті7 бет
Қазақ тілін мәдениеттаным бағытында оқытудың әдістемесінің ғылыми негіздері56 бет
Әль-Фараби – дүние жүзі мәдениеті мен ғылымының негізін салушы9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь