Коммерциялық банктердің активтерінің сипаты және сапасын талдау

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 3
1 бөлім. Коммерциялық банктердің активтерінің сипаты және активтік
операциялары
1.1 Коммерциялық банктердің активтерінің сипаты ... ... ... ... ... ... ... ... . 5
1.2 Коммерциялық банктердің активті операцияларының экономикалық
маңызы мен мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9

2 бөлім. Қазіргі кездегі ҚР банк секторының активтері бойынша жағдайы
2.1 ҚР банк секторының активтерінің құрылымына талдау ... ... ... ... ... .. 17
2.2 ҚР коммерциялық банктерінің активтері бойынша рэнкингі ... ... ... 21

3 бөлім. «Казкоммерцбанк» АҚ.ның активтертерінің құрылымы мен сапасын
талдау
3.1 «Казкоммерцбанк» АҚ.ның даму тарихы және экономикалық
жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26
3.2 «Казкоммерцбанк» АҚ.ның активтерінің құрылымы мен
сапасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 29
3.3 «Казкоммерцбанк» АҚ.ның активтерді басқару барысындағы тәуекелдері
және оларды басқару жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 33

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 36
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 38
Кіріспе

Банктік активтердің сапасы активтік операциялардың түрлендірілуіне, тәуекелді активтерінің көлеміне, толық құны жоқ активтердің көлеміне және активтердің өзгеріске ұшырау белгілеріне қарай анықталады. Банк активтерінің сапасына баға беруде және жалпы жағдайда несие банк ісінің негізіне алынуда. Әлемдегі банктердің банкротқа ұшырауы банктердің активтерінің сапасының төмендігінен туындап отыр. Көптеген банкирлер және реттеуші ұйымдардың пайымдауынша активтерді басқару банктің активтерінің сапасының басты көрсеткішін сипаттайды.
Қазіргі кезеңдегі қазақстандық банктік тәжірибеде орын алған өтімділік дағдарысы, өз кезегінде банктердің активін басқарудың тиімсіздігін, соның ішінде өтімділікті қамтамасыз ететін активтерді басқаруға қатысты теория мен тәжірибедегі әлсіз тұстарынының болуын нақты дәлелдейді.
Көптеген банк қызметкерлері банктің активін кешенді басқару пайданы арттырып, тәуекелді азайтады деп пікір айтады. Бұл жерде күтілетін табыстар мен өтімділікті дұрыс бағалау қауіпі бар. Бұл жерде банк активі мен пассивін басқару тәуекел мен табыстардың ара қатынасын дұрыс түсіне білу қажет, себебі, банк тәуекелін бір бағытта қысқарту, банк қызметінің басқа бағыттары бойынша оның артуына жол береді. Банк қызметінде тәуекелдің жоғары деңгейде болуы, өз кезегінде тек қана табыссыздыққа ғана емес өтімсіздікке ұшырауға себеп болары сөзсіз. Ендеше, банктік сектордағы орын алған өтімділік дағдарысынан шығуға тиісті қолданылатын шаралардың кешігуі, ертеңгі банктік дағдарысқа жол беруі әбден мүмкін.
Активті операциялар негізінде экономиканың шаруашылық салаларын қаржылармен қамтамасыз ету, олардың ынталы түрде қызмет етуін қалыптастыру, елдің заңды немесе жеке тұлғаларының есеп айырысу қызметтерін жүргізу, экономикада делдалдық қызметтер атқару, халықты немесе басқа да ұйымдарды несиелендіру операциялары болып табылады. Бұл операциялар өз кезегінде коммерциялық банктердің активті операцияларының экономикадағы маңыздылығы мен мәнін айқындайды.
Банк активтерінің сапасы несиелік қоржынның сапасына байланысты. Қаншалықты несиелік қоржында жіктелген (күмәнді және үмітсіз) несиелердің үлесі жоғары болса, соғұрлым банк активтерінің рейтингі төмен болып келеді. Сондықтан да несиелік қоржынды басқару бұл өз кезегінде активтерді басқарудан туындайтын маңызды шаралардың біріне жатады.
Курстық жұмыстың бірінші бөлімінде біз коммерциялық банктердің активтерінің ұғымына, түрлеріне, жіктелуіне мән бердік. Сонымен қатар осы активтерді ұлғайтуға, табыстылығына өзінің ықпалды әсерін тигізетін активті операцияларға да тоқталдық. Олардың түрлері және ерекшелігі, артықшылығы және кемшілігі жөнінде толығырақ айтып өттік.
Курстық жұмыстың екінші бөлімінде ҚР коммерциялық банктерінің жиынтық активтеріне шолу жасадық. ҚР банк секторының экономикадағы үлесі жайлы және банк активтерінің негізгі бөлігі несие портфелі туралы,
Пайдаланылған әдебиеттер:

1. «Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы» Қазақстан Республикасының 1995 ж. 31 тамыздағы № 2444 Заңы
2. Банк ісі: лекциялар курсы / Н. Н. Хамитов. - Алматы : Экономика, 2006.
3. М.С.Саниев. Ақша,несие, банктер. Оқу құралы – Алматы экономика және статистика институты, 2001.- 270 бет.
4. Банковское дело: учебник / ред. О. И. Лаврушина. - 3-е изд., перераб. и доп. - 2005 : КНОРУС, 2005.
5. Банки и банковское дело [Текст] : учеб. пособ. / ред. И. Т. Балабанова. - СПб. : Питер, 2005.
6. Коммерциялық банктер операциялары [Текст] : оқу құралы / С. Б. Мақыш. - 2-е басылым. - А. : ИздатМаркет, 2004.
7. Қазақстанның банк жүйесі [Текст] : оқу құралы / Ж. Бекболатұлы. - өңделіп толықтырылған 2-е басылым. - Алматы : Экономика, 2009
8. Қазақстан Республикасында банктік жүйенің дамуы [Текст] : оқу құралы / А. К. Нурпеисова, С. Н. Сабитова, А. О. Чоентаева. - Алматы : ТОО "Издательство LEM", 2011..
9. Ақша, несие, банк [Текст] : ЖОО студ. арналған оқу құралы / М. Т. Жоламанова. - Алматы : Еуразиялық нарық институты, 2012. - 128с.
10. Ассоциация банков Республики Казахстан (АБРК), журнала "Банки
Казахстана", №1-10 2014.
11. www.nationalbank.kz
12. www.afn.kz
13. www.kase.kz
14. www.kkb.kz
15. www.rfcaratings.kz
        
        Кіріспе
Банктік активтердің сапасы активтік операциялардың түрлендірілуіне, тәуекелді активтерінің көлеміне, толық құны жоқ активтердің ... және ... ... ... ... ... анықталады. Банк активтерінің сапасына баға беруде және жалпы жағдайда несие банк ісінің негізіне ... ... ... ... ... ... ... сапасының төмендігінен туындап отыр. Көптеген банкирлер және реттеуші ұйымдардың пайымдауынша активтерді басқару банктің активтерінің сапасының басты көрсеткішін ... ... ... ... ... тәжірибеде орын алған өтімділік дағдарысы, өз кезегінде ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ететін активтерді басқаруға қатысты теория мен тәжірибедегі әлсіз тұстарынының болуын нақты дәлелдейді.
Көптеген банк қызметкерлері банктің активін ... ... ... ... ... ... деп ... айтады. Бұл жерде күтілетін табыстар мен ... ... ... ... бар. Бұл ... банк ... мен ... басқару тәуекел мен табыстардың ара қатынасын дұрыс түсіне білу қажет, себебі, банк тәуекелін бір бағытта қысқарту, банк ... ... ... ... оның ... жол ... Банк ... тәуекелдің жоғары деңгейде болуы, өз кезегінде тек қана табыссыздыққа ғана емес өтімсіздікке ұшырауға себеп болары ... ... ... сектордағы орын алған өтімділік дағдарысынан шығуға тиісті ... ... ... ... ... дағдарысқа жол беруі әбден мүмкін.
Активті операциялар негізінде ... ... ... қаржылармен қамтамасыз ету, олардың ынталы түрде қызмет етуін қалыптастыру, елдің заңды немесе жеке тұлғаларының есеп айырысу қызметтерін жүргізу, ... ... ... ... ... немесе басқа да ұйымдарды несиелендіру операциялары болып табылады. Бұл операциялар өз кезегінде коммерциялық банктердің активті операцияларының экономикадағы маңыздылығы мен мәнін ... ... ... ... қоржынның сапасына байланысты. Қаншалықты несиелік қоржында жіктелген (күмәнді және үмітсіз) несиелердің үлесі жоғары болса, соғұрлым банк активтерінің рейтингі төмен ... ... ... да несиелік қоржынды басқару бұл өз кезегінде активтерді басқарудан ... ... ... ... ... жұмыстың бірінші бөлімінде біз коммерциялық банктердің активтерінің ұғымына, түрлеріне, жіктелуіне мән бердік. Сонымен қатар осы активтерді ұлғайтуға, табыстылығына өзінің ... ... ... ... ... да ... ... түрлері және ерекшелігі, артықшылығы және кемшілігі жөнінде толығырақ айтып ... ... ... ... ҚР ... банктерінің жиынтық активтеріне шолу жасадық. ҚР банк ... ... ... ... және банк ... ... бөлігі несие портфелі туралы, банктың несие портфелін құру үшін қажеттті пассивтік операциялар негізінде тартылған банк міндеттемелерінің үлесі жайлы және ... ... ... мен ... ... ... өсу динамикасына көз салдық.
Курстық жұмыстың үшінші бөлімінде ҚР-ның коммерциялық ... АҚ ... ... құрылымына,олардың түсінігі мен үлестік орындарына тоқталдық. Осы аталған банк ҚР-ның жетекші әрі үздік банк қатарын бастап тұрғанын атап ... Сол ... ... ... осы ... ... ...
Курстық жұмыстың мақсаты - Қазақстандағы коммерциялық ... ... ... ... рөлі, коммерциялық банктерді нарықтық экономиканың бір буыны ретінде қарастыру. ҚР коммерциялық банктерінің активтеріне шолу жасай отырып, оларға баға беру және банк ... ... ... ... ... ұғыну болып табылады.
Мазмұны
Кіріспе............................................................................................................ 3
1 ... ... ... ... ... және активтік
операциялары
1.1 Коммерциялық банктердің активтерінің сипаты................................ 5
1.2 ... ... ... ... ...
маңызы мен мәні .......................................................................................... 9
2 бөлім. Қазіргі кездегі ҚР банк секторының ... ... ... ҚР банк ... активтерінің құрылымына талдау................... 17
2.2 ҚР коммерциялық банктерінің активтері бойынша рэнкингі ......... 21
3 ... ... ... ... мен сапасын талдау
3.1 АҚ-ның даму тарихы және экономикалық
жағдайы....................................................................................................... ... ... ... ... мен ... 29
3.3 АҚ-ның активтерді басқару барысындағы тәуекелдері және ... ... ... ................................................ 33
Қорытынды ............................................................................................... ... ... ... ... активтердің сапасы активтік операциялардың түрлендірілуіне, тәуекелді активтерінің көлеміне, толық құны жоқ активтердің көлеміне және активтердің өзгеріске ұшырау ... ... ... Банк ... ... баға беруде және жалпы жағдайда несие банк ісінің ... ... ... ... банкротқа ұшырауы банктердің активтерінің сапасының төмендігінен туындап отыр. Көптеген банкирлер және реттеуші ұйымдардың пайымдауынша активтерді басқару банктің активтерінің сапасының басты ... ... ... ... ... ... ... орын алған өтімділік дағдарысы, өз кезегінде банктердің активін басқарудың тиімсіздігін, соның ішінде өтімділікті қамтамасыз ететін активтерді ... ... ... мен ... ... тұстарынының болуын нақты дәлелдейді.
Көптеген банк қызметкерлері банктің активін кешенді басқару пайданы арттырып, тәуекелді азайтады деп пікір айтады. Бұл жерде ... ... мен ... ... ... қауіпі бар. Бұл жерде банк активі мен пассивін басқару ... мен ... ара ... ... түсіне білу қажет, себебі, банк тәуекелін бір бағытта қысқарту, банк қызметінің басқа бағыттары бойынша оның ... жол ... Банк ... ... жоғары деңгейде болуы, өз кезегінде тек қана табыссыздыққа ғана емес өтімсіздікке ұшырауға себеп болары сөзсіз. Ендеше, банктік ... орын ... ... дағдарысынан шығуға тиісті қолданылатын шаралардың кешігуі, ертеңгі банктік дағдарысқа жол беруі әбден мүмкін.
Активті операциялар негізінде экономиканың ... ... ... ... ету, олардың ынталы түрде қызмет етуін қалыптастыру, елдің заңды немесе жеке тұлғаларының есеп айырысу қызметтерін жүргізу, ... ... ... атқару, халықты немесе басқа да ұйымдарды несиелендіру операциялары болып табылады. Бұл ... өз ... ... ... ... ... экономикадағы маңыздылығы мен мәнін айқындайды.
Банк активтерінің сапасы ... ... ... ... ... несиелік қоржында жіктелген (күмәнді және үмітсіз) несиелердің үлесі жоғары болса, соғұрлым банк активтерінің рейтингі төмен ... ... ... да ... ... ... бұл өз кезегінде активтерді басқарудан туындайтын маңызды шаралардың біріне жатады.
Курстық жұмыстың бірінші бөлімінде біз коммерциялық ... ... ... түрлеріне, жіктелуіне мән бердік. Сонымен қатар осы активтерді ұлғайтуға, табыстылығына өзінің ықпалды әсерін тигізетін активті операцияларға да тоқталдық. Олардың ... және ... ... және кемшілігі жөнінде толығырақ айтып өттік.
Курстық жұмыстың екінші бөлімінде ҚР коммерциялық банктерінің жиынтық активтеріне шолу ... ҚР банк ... ... ... жайлы және банк активтерінің негізгі бөлігі несие ... ... ... ... ... құру үшін ... ... операциялар негізінде тартылған банк міндеттемелерінің үлесі жайлы және меншікті капитал көлемі мен активтердің табыстылығына тоқталып, өсу динамикасына көз салдық.
Курстық жұмыстың ... ... ... ... ... АҚ ... активтерінің құрылымына,олардың түсінігі мен үлестік орындарына тоқталдық. Осы аталған банк ҚР-ның жетекші әрі үздік банк қатарын бастап тұрғанын атап ... Сол ... ... ... осы ... ... ...
Курстық жұмыстың мақсаты - Қазақстандағы коммерциялық банктердің ... ... ... ... ... ... ... экономиканың бір буыны ретінде қарастыру. ҚР коммерциялық банктерінің активтеріне шолу жасай отырып, оларға баға беру және банк ... ... ... ... түсініп ұғыну болып табылады.
1бөлім. Коммерциялық банктердің активтерінің сипаты және активтік
операциялары
+ Коммерциялық ... ... ... ... - бұл ... табу ... банктік ресурстарды, әртүрлі активтер бойынша орналастырылған каражаттары. Банктік ... ... ... ... ... ... ... қарай бөлінген баптардың баланс нәтижесіне қатынасын сипаттайды. Активтердің ... ... ... ... ... активтерінің көлеміне, толық құны жоқ активтердің көлеміне және ... ... ... ... ... анықталады.
Банк активтері қордаланған қаржыны қолдану бағытын көрсетеді және келесідей қасиеттерге ие:
* ... ... ... оның ... анықталып және оған тәуелді болады;
* табысты және табыссыз болып бөлінеді;
* барлық активтер , негізгі құралдардан басқа, қаржылық ресурстармен айқындалады;
* банктің ... ... және ... ... банк және ... да банктермен, халықаралық қаржы институттары және мемлекетпен өзара қарым-қатынасын білдіреді;
Коммерциялық банктің активтерін төмендегідей төрт топқа бөлуге болады:
* касса және оған ... ... ... берілген несиелер;
* бағалы қағаздарға жасалынған инвестициялар;
* банктің ғимараты мен жабдықтары.
Активтердің сапасы, олардың өтімділігіне, ... ... ... ... ... емес активтердің үлес салмағына, активтердің көлеміне, табыс әкелуіне қарай анықталады.
Банк өзінің ... ... ... отыруын қам- тамасыз етуі үшін активтердің құрылымы өтімділіктің қоятын та- лаптарына ... ... ... Осы ... банк ... активтерін, олардың өтелу мерзімдеріне байланысты және өтімділік дәрежесіне қарай жіктейді. Өтімділігіне қарай банк ... ... ... ... жоғары өтімді активтер;
+ өтімді активтер;
+ ұзақ мерзімді өтімді активтер.
Қазақстан Республикасындағы екінші деңгейдегі банктерге арналған пруденциалдық нормативтерге ... ... ... актив- терге мыналар жатады:
* қолма-қол ақшалар;
* мемлекеттің бағалы қағаздары және ... ... ... ... ... қағаздары, сондай-ақ өтімділігі жоғары басқа да бағалы қағаздар;
* құйма қымбат бағалы металдар;
* Ұлттық Банктегі Standard & Роогs және ... ... ... ... емес ұзақ ... ... бар ... банктердегі талап етуге дейінгі депозиттер;
* Stаndагd & Рооrs және басқа ... ... ... емес ұзақ мерзімді рейтингі бар Қазақстан Республикасының банктерге берген займдары.
Банктің бұл қаражаттары банк ... ... ... ... ... беретін активтерге жатады. Банктің өтімді қаражаттарының құрылымына жоғарыда аталғандарынан басқалары, яғни қайтару мерзімі 30 ... ... ... ... ... ... ... алдағы 30 күн ішінде аталған банкке келіп түсуге тиісті басқа да төлемдер жатады.
Ұзақ ... ... ... бір жылдан жоғары уақытқа берілген несиелердің бәрі, сондай-ақ 50% кепіл хат және кепілдікпен 1 жылдан ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздарды және бағалы металдарды кепілге алып ... ... ... тастағандағы мерзімі өткен несиелер.
Кейбір шетелдік әдебиеттерде банк активтерін, олардың өтімділігі мен ... ... 4 ... ... топ. ... ... - бұл ... салымдарды төлеуге және несиеге деген өтінішті қанағаттандыру үшін тез арада пайдаланылатын ең өтімді ... ... ... ... ... ... ... процесіндегі чектер және өзге де төлем құжаттары;
* Басқа да коммерциялық ... ... ... ... банкке табыс әкелмейді, бірақ банктің өтімді- лігінің ... көзі ... ... Екінші реттегі резервтер - бұл банкке шамалы ғана табыс әкелгенімен де ... ... ... қатарына жатады. Себебі, оларды ең төменгі тәуекелмен, кішкене ғана кешіктіріп, қолма-қол ақшаға айналдыруға ... ... ... ... ... және өзге де қысқа мерзімді бағалы қағаздар; ... ... ... ... сыныпты қарыз алушыға берілетін несиелер.
Бұл топтың активтерінің тағайындалуының басты мақсаты - ... ... ... көзі ... ... ету ... ... Банктік активтердің маңызды бөлігі - банктік несиелік портфелі. Банктің несиелері біршама табысты және ең ... ... ... Бұл топ ... пайдасының басты көзін құрайды.
4-топ. Бұған инвестициялық портфелъ жатады. Инвестициялық портфелді қалыптастыру екі ... ... ... ... ... және ұзақ мерзімді бағалы қағаздардың өтелу мерзімінің жақын қалуына ... ... ... қысқа мерзімге айналдыруда екінші реттегі активтерге қосымша ретінде болу.
Активтер мен шартты міндеттемелер стандартты және жіктелінген болып бөлінеді. Жіктелінген активтер ... ... ... ... ... табылады.
Жіктелінген активтер мен шартты міндеттемелер күмәнді(5 санатты күмәнді) және ... ... ... активтер қатарына банк несиелері, депозиттері, бағалы қағаздары, дебиторлық қарыздары және шартты міндеттемелері жатады.
Несиелердің жіктелуі олардың сапасына, қамтамасыз етілуіне, қарыз алушының ... ... оның ... ... ... ... санаттарына байланысты жүзеге асады.
Банкаралық несие басқа банктердегі ... ... ... ... ... банк ... ... өзінше ерекше. Егер А тобындағы рейтингінен төмен емес рейтингі бар шетел банкінде немесе Қазақстан Республикасының суверенді рейтингі бір деңгейге төмен емес жеке ... бар кез ... ... ... ... ... ... корреспонденттік шот) орналастырылған болса, депозиттен, соның ішінде корреспонденттік шоттан қаражатты аудару ... ... асып ... онда ондай депозит стандартты болып табылады.
Сонымен қатар, егер А ... ... ... емес рейтингі бар шетел банкінде немесе Қазақстан Республикасының суверенді рейтингі бір ... ... жеке ... бар кез ... ... банкте депозит (соның ішінде корреспонденттік шот) орналастырылған болса, онда банк құжат негізінде оның қаржылық жағдайына ... ... ... ... ... ... ... ондай банкте орналасытырылған депозит не корреспонденттік шот бір категорияға төмендеп жіктеледі.
Бағалы ... ... ... ерекшелігі бар. Бағалы кағаздарды жіктеу банктің инвестициялық портфеліндегі баланста қайта бағалауға жатпайтын қарыздық бағалы қағаздар түрлері бойынша жүзеге асырылады.
Занды ... ... ... ... ... ... А ... рейтингінен төмен емес рейтингі бар шетел эмитентінің немесе Қазақстан Республикасының суверенді рейтингі бір деңгейге төмен емес жеке ... бар ... ... Қазақстан қор биржасының А категориясының ресми тізіміне енген бағалы қағаздар бойынша төлемдер кешіктірілмеген жағдайларда олар стандартты болып саналады.
А тобындағы ... ... ... бар ... эмитентінің немесе Қазақстан Республикасының суверенді рейтингі бір деңгейге ... жеке ... бар ... қаржылық жағдайына құжат негізінде банк мониторинг жүргізеді.
Бағалы қағаз эмитентінің қаржылық жағдайын анықтайтын мониторинг болмаған жағдайда, ондай ... ... бір ... ... ... ... жіктеуге әкімшілік және шаруашылық қызметке байланысты өтеу мерзімі үш айдан жоғары дебиторлық қарыздардан басқалары жатады. Қайтару мерзімі алдын ала ... ... банк ... алты ... ... ... ... тұрған дебиторлық қарыздар бойынша бір категорияға төмендейді.
Егер бір дебитордың дебиторлық қарызы банктің меншікті капиталының 5 пайызынан жоғары болса, онда ... ... ... ... күнінен бастап банк дебитордың қаржылық жағдайына тиісті құжаттар бойынша мониторинг ... ... ... ... жүргізілетін мониторинг болмаған жағдайда ондай активті жіктеу бір категорияға төмендейді.
Банктің шарты міндеттемелерінің жіктелуі клиенттің тапсырмасы бойынша қабылданған және ... ... ... үшін ... ... ... ... міндеттемелер бойынша жүзеге асады.
Шартты міндеттемелерді есепке алу және жіктеу банкпен оның клиенті арасындағы ... ... ... ... міндеттеме бойынша сыйақы төлеу мерзімі кешіктірілмеген және шартты міндеттеме ашылған ... ... ... ... ... жағдайда ондай шартты міндеттеме стандартты болып саналады.
Клиенттің қаржылық жағдайы тұрақты болмаған және сыйақы төлеу мерзімі кешіктірілген жағдайда ондай ... ... ... көлемі жіктелген активтердің сомасынан, олардың сапасына байланысты ... 100% -ға ... ... ... қайтарылмауы немесе олардың құнының төмендеуінен келген шығындарды жабу үшін қажетті ... ... ... және ... болып бөлінеді.
Жалпы провизиялар -- бұл банктің арнайы провизияларды құруды қажет ететін активтерден басқа да барлық жиынтық активтері ... ... ... жабу үшін ... ... ... - бұл құны өзінің сатып алу құнынан екі есе төмен немесе қайтарылмай қалуы мүмкін нақты жіктелінген активтер бойынша ... ... ... ... мен ... міндеттемелер айына екі рет жіктеледі.
* Алдын ала ... яғни ... ... ... 7 күн бұрын жасалатын
жіктелім оның мақсаты:
* айдың соңына таман Банк бойынша жалпы алғанда активтер мен шартгы міндеттемелердің сапасын тәуекелдің ... ... ... ... ... ... қарыз алушыларды қарыздары бойынша ескерту және қайтармай қалу тәуекелінің алдын алу;
* қарыз алушыға қызмет көрсетумен байланысты болуы мүмкін ... ... ... ... ... ... ... соңғы күнінде банктің балансында провизия мөлшерінің өзгерісі ... ... ... ... ... ... ... мен мәні
Коммерциялық банктер нарықтық экономикада басты қаржылық делдалдар болып табылады. Өз қызметiнiң үрдiсiнде, олар ақша ... ... ... жаңа ... мен ... жасады. Клиенттердiң салымдарын қабылдау арқылы банк депозит деген жаңа мiндеттеме жасаса , ал қарызды беру арқылы қарыз алушыға жаңа ... ... Осы жаңа ... мен ... ... ... ... делдалдықтың негiзiн құрайды. Несие берушi қарыз алушыға және соған қатысты қаржылық институттар қызметiнiң қозғалысы орын ауыстыруы, қаржылық ресурстардың құйылуы қаржылық ... деп ... ... - ... ... ... жүйесiнiң негiзгi буыны. Олардың мiндетi ақша айналымы мен капитал айналымының үздiксiз қозғалысын қамтамасыз ету, өнеркәсiп мекемелерiн, мемлекет пен халықты несиелеу, ... ... қор ... үшiн ... ... ... табылады. Қазiргi коммерциялық банктер қаржы делдалы ретiнде ақша капиталын ... және ... ... ... ... етiп, ... халық шаруашылық қызмет атқарады. Ендi коммерциялық банктер туралы кеңiрек танысу үшiн олардың қызметтерiн қарастырайық:
* Ақша ... ... және ... ... - ... ... атқаратын қызметтерiнiң бiрi. Заңды және жеке тұлғалардың уақытша бос ... ... ... бiр ... олардың иесiне процент түрiнде табыс түсiрсе, ал екiншi жағынан банктiң несие операцияларын жүргiзуiне негiз қалайды. Шоғырланған жинақ ақша әр ... ... және ... қажеттiлiктерге жұмсалуы мүмкiн.
* Коммерциялық банктердiң атқаратын келесi қызметi - несие беруде делдал болу. Бос ақша қаражат иесi мен ... ... ... ... ... қатынастарының туындауына кедергi болатын жәйттер: ұсынылатын капитал көлемiнiң қарызға қажеттi көлемге сай келмеуi, капиталдың айналыстан босау мерзiмiнiң қарыздарға қажет ... сай ... ... ... қарыз берушi мен қарыз алушының арасындағы қаржылық делдалы ретiнде осы кедергiлердi жояды. ... ... ... әр түрлi секторларына берiлiп , өндiрiстiң кеңеюiн қамтамасыз етедi.
* Ұйымдасқан және ... ... есеп ... ... ... ... болуы мүмкiн емес. Сондықтан банктiң келесi қызметi шаруашылықтармен есеп және төлем жұмыстарын жүргiзудiң ролi зор. ... ... есеп ... ... ... қолма-қол ақшасыз жүредi. Банктер делдал ретiнде клиенттердiң тапсырысы бойынша шотқа ақша қабылдап, ақшаның түсуiн және берiлуiн ... ... ... ... қызметi құралдарын шығару арқылы айналымдағы ақшаны көбейту немесе артығын жою, яғни ақша ... ... ... азайту. Төлем құралдарын шығару олардың депозиттiк және несиелiк қызметтерiне тiкелей ... ... екi ... ... ... банкке ақша салуы арқылы немесе қарыздарға банктiң несие беруi арқылы ... ... ... ... және ... түрiндегi бағалы қағаздарды шығарып және орналастырып эмиссиялық - құрылтайшылық қызмет атқарады. Банктердiң жинақтарды өндiрiстiк мақсатқа жұмсайтын мүмкiндiгi бар. ... ... ... нарығы несие жүйесiн толықтырып, әрi онымен тығыз ... ... ... Ұзақ мерзiмдi инвестиция тарту мақсатында кәсiпорындар акция және облигациялар ... ... ... ... ... мүлкiн басқару қызметiн де атқарады. Жеке тұлғаларға: осы ... ... ... ... ... уақытша басқару; iзбасарларының мүддесi үшiн өлген адамның мүлкiн басқару; пайда табу мақсатымен капиталды басқару және т.б. ... ... ... ... Ал ... ... ... банктiң облигациялар бойынша кепiлшi болуы; нарыққа шығарылған акцияларды және трансферттердi тiркеу үшiн өкiл болуы; корпорацияның зейнетақы қорының қаржысын басқарушы ... және т.б. ... ... ... мағлұматтарды өзiне жинақтауы банктердiң клиенттерiне кеңес беру қызметiне мүмкiндiк туғызады. Банктер төмендегiдей кеңес бередi: шот ашу; есеп-несиелiк және кассалық ... ... ... ақша және ... ... ... жүргiзуге дейiн нұсқау бередi.
Осы аталған қызметтердің негізгі бөлігі, яғни несие беру қызметі, есеп айырысу - ... ... ... ... ... және ... орналастыру қызметтері коммерциялық банктердің активті операциялары негізінде жүргізіледі.
Елiмiздегi банктiк жүйе екi ... ... ... яғни ... ... ... ... банктер халық шаруашылығы мен Ұлттық банк арасындағы негiзгi қаржы делдалы ... ... ... ... ... банктер өз клиенттерiне 200-ге жуық әр ... ... мен ... көрсете алады. Мұндай кең көлемдi операциялар коммерциялық банктерге өз клиенттерiн ... ... ... ... ... де ... жұмыс жасауға септiгiн тигiзетіндiгіне байланысты .
Банк қызметiн - банк пен клиент ... үшін ... бір ... ... сипаттауға болады. Қазiргi кезде негiзгi дәстүрлi қызметтерге бұрынғыша салымдар тарту мен қарыздар беру ... ... өз ... көп ... осы ... ... ... операциялардан алады. Коммерциялық банктер желісі ақша нарығының қалыптасуына ... ... ал ... және жеке ... ... ... бос ақша қаражаттарының болуы және экономика мен халықтың қысқа мерзімдік қажеттіліктерін қанағаттандыруға ... ақша ... ... негізі болып табылады.
Коммерциялық банктер негізінен өз клиенттерінің шаруашылық қызметтеріне қызмет көрсетумен байланысты несиелік есеп ... және ... ... ... ... айналысады. Бұл операциялар коммерциялық банктердің активті операцияларының мәнін ашады.
"Қазақстан Республикасындағы банктер және банктiк қызмет туралы" ... ... ... ... ... ... ... алады:
1. клиенттер мен банк корреспонденттердiң шоттарын жүргiзу және оларға кассалық қызмет ... ... ... және төлемдiк шарттарымен заңды және жеке тұлғаларға қысқа мерзiмдiк несиелер беру;
3. инвестицияланатын ... ... ... ... тапсырмалары бойынша капиталдық жұмсалымдарды қаржыландыру;
4. заңда көрсетiлген тәртiппен бағалы қағаздарды шығару;
5. төлем құжаттарын сатып алу, сату және сақтандыру, олармен басқа да ... ... ... ... бойынша брокерлiк қызметтердi көрсету, клиенттердiң тәуекелi бойынша олардың агенттерi ретiнде ... ... ... ... ... ... ... бойынша сенiмдiк операцияларды (қаражаттарды қарау, орналастыру және бағалы қағаздарды ... ... ... операцияларды жүзеге асыру және тағы басқа операциялар.
Активтік операциялар бұл банктердің табыс алу және ... ... ... ету ... ... бар ... ... жүзеге асыратын операцияларды білдіреді. Бұл екі мақсаттың бірегейлігі ... ... ... ... тартылған қаражаттарды пайдалануға ерекшелігін сипаттайды.
Коммерциялық банктердің активті операцияларының негізінде экономиканың шаруашылық ... ... ... ету, ... ... ... ... етуін қалыптастыру, елдің заңды немесе жеке тұлғаларының есеп айырысу ... ... ... делдалдық қызметтер атқару, халықты немесе басқа да ұйымдарды несиелендіру операциялары болып табылады. Бұл ... өз ... ... ... ... операцияларының экономикадағы маңыздылығы мен мәнін айқындайды.
Активтік операциялар бұл банктердің табыс алу және ... ... ... ету ... иелігінде бар ресурстарды орналастыруды жүзеге асыратын операцияларды білдіреді. Бұл екі мақсаттың бірегейлігі банкті коммерциялық кәсіпорын ретінде тартылған ... ... ... ... ... ... банктік операциялары келесідей түрлерге бөлінеді:
:: Несиелік операциялар;
:: ... ... яғни ... қағаздар бойынша;
:: Қаржылық опеарациялар (лизинг, факторинг, форфейтинг);
:: Кассалық операциялар
:: ... ... ... ... ... ... ... несиелік операциялары негізінде алады. Банктік ссудалық операциялары негізінде ссудалық портфель құрылады. Банктің несиелері біршама ... және ... ... де ... ... ... ... операция банктің операцияларының жалпы басым бөлігін (80%) құрайды.
Несие - бұл ... ... және ... ... ... ... ... берiлетiн ссудалық капитал қозғалысы. Несие мен ссуданың арасында да өзара айырмашылығы бар. Несие - ... ... ... көзi ... ... несиелiк қатынастарды ұйымдастырудың әр түрлi формаларының болуын және сондай-ақ олардың жұмсалымдарының бiр формасын бiлдiретiн кең ұғымды сипаттайды. Ссуда - бұл ... шот ... ... ... несиелiк қатынастарды ұйымдастырудың бiр ғана формасын бiлдiредi.
Қарыз берушi - ... ... ... ... бiр ... Қарыз берушi - бұл уақытша пайдалануға қарыз ... ... ... ... ... берушiлерге: банктер, банктiк емес мекемелер, мемлекет, шаруашылық субъектiлерi және халық жатады.
Қарыз алушы - бұл ... ... және оны ... ... несиелiк қатынастардың екiншi жағы. Борышқор және қарыз алушы бiр-бiрiмен жақын сөздер болғанымен де, олардың ... әр ... ... және ... ... қатар несиенiң құрылымының элементiне берiлетiн объектi де ... Беру ... - бұл ... ... ... яғни ... ... құн.
Несие түрi - бұл несиелiк қатынастар құрылымының, олардың негiзгi қызметтерiнiң, яғни әр алуан ... және iшкi ... ... ... ... ... ... Несиенiң екi формасы бар: тауарлы және ақшалай. Мұндағы тауар түрiнде берiлетiн несиенi - ... ал ақша ... ... ... деп ...
Банктiк несие - бұл ... ... ... ... ... ... берiлетiн несиенi бiлдiредi. Банктiк несие - бұл экономикадағы кеңiнен тараған несиелiк ... ... ... ... ... ... ... несиелiк қатынастардың құралына несиелiк шарт немесе несиелiк келiсiм жатады. Банктiк несиеде несие берушi: банк және ... ... ... болса, ал қарыз алушылар ретiнде: кәсiпкерлiкпен немесе бизнеспен шұғылданатын қаржы ресурстарына деген сұранысы бар кез ... ... ұйым ... ... Мұндағы қарыз берушiнiң басты мақсаты - ... ... ... ... ... шартына қарай келесi түрлерге бөлiнедi:
:: Тұтыну несиесi - бұл жеке тұлғаларға тұтыну тауарларын сатып алу үшiн және ... ... ... ... ... ... несие - бұл қозғалмайтын мүлiктердi (тұрған үйдi, өндiрiс ғимараттарын, жердi және т.с.с.) кепiлге ала ... ұзақ ... ... ... ... несиесi - клиенттiң шотынан қаражатты шегеру, дебеттiк қалдық бойынша берiлетiн қысқа мерзiмдi ... ... ... несиесi - өтiмдiлiктi қолдау мақсатында бiр түнге берiлетiн банкаралық несиенiң ... ... ... - кредитордың алғашқы талабы бойынша өтелетiн қысқа мерзiмдi несие;
:: Банкаралық ... - ... ... ... ... Ломбардтық несие - тез iске асатын ... ... ... бағалы қағаздарды кепiлге алып, берiлетiн несие;
:: Лизингтiк несие - құрал-жабдықтарды ... ... ... ... ... Сенiм несиесi - банктiң сенiмiне кiрген, төлем қабiлетi жоғары клиенттеге берiлетiн несие;
:: Маусымдық несие - ... ... ... мен ... алу ... арасындағы уақыт бойынша алшақтықты жабуға арналған несие. Мысалы, бұл ... ауыл ... жиi ... ... ... ... несие беру барысында несиелiк саясатты iске асырады. Несиелiк саясат - банктiң несиелiк жұмысын ұйымдастыру негiзiн және ... ... ... құжаттар жүйесiн жасау шарттары.
Банктің инвестициялық операциялары - несиелік операциялардан кейінгі орында тұрады. Бұл ... ... ... қағаздар портфелі арқылы қалыптасады. Бағалы қағаздар портфелін қалыптастырудың ... ... ... ... және ... активтер қатарын толықтыру.
Банктің инвестициялық операция жүргізетін бағалы қағаздары екі топқа бөлінеді:
:: Мемлекеттік бағалы қағаздар;
:: ... ... ... ... ... деңгейлі банктері инвестициялық операцияларға бағытталған активтерінің басым бөлігін мемлекеттік бағалы қағаздарға жұмсап отыр. Себебі, мемлекеттік бағалы қағаздарға салынған активтер, ... ... яғни ... ... бағалы қағаз түріндегі активтерін тез арада қолма-қол ақшаға айналдыра алады. ... ... ... ... төмен болғанымен оның тәуекел деңгейі төмен немесе жоқ деп те ... ... ... ... ... банктердің активтерінің бір бөлігін өтімді корпоративтік бағалы қағаздарға да орналастыруы дамып келе жатыр. Жалпы корпоративтік ... ... ... ... ... Облигациялар;
3) Депозиттік және жинақ сертификаттары;
4) ... ... ... ... ... бүгінгі таңда инвестициялық операциялардың негізгі бөлігі акция мен ... ... ... ... ... ... ... несиелік операциялар типтес, яғни банкке табыс әкелетін активтік операцияларды сипаттайды. ... ... ... және форфейтинг операциялары жатады.
Лизинг - бұл лизинг берушiнiң ... ... ... ... ... ... ... және сауда саттыққа арналған құрылғыларды, машина және ... ... ... ... ... ... төлеу шартымен, белгiленген мерзiмге пайдалануға беруiн қарастыратын жалға беру шарты.
Лизингтiң несиеден айырмашылығы келiсiмшартта көрсетiлген төлемдер төленiп, мерзiмi аяқталғаннан кейiн де ... ... ... ... банктiк меншiк объектiсi ретiнде қарыз алушының берген кепiлдiгi қалады.
Лизингтiк мәмiлелердiң бiрнеше түрлерi бар. Барлық лизингтiк операциялар екi ... ... ... және ... ... ... - бұл мүлiктiң қызмет ету мерзiмiне қарағанда, оның пайдалану мерзiмiнiнiң қысқалығын және мүлiктiң ... ... ... ... ... - ... ... берген лизинг затының мерзiмi iшiнде өзiнiң толық амортизациялық құнын төлеп шығарумен немесе ... ... ... сипатталады.
Лизингтiң артықшылықтары мен кемшiлiктерi келесiдей.
Лизингтiң қарапайым несиеден келесідей артықшылықтары бар:
:: Лизинг көмегiмен кепiлге беретiн мүлкi жоқ ұсақ кәсiпорындарды ... ... ... ... дейiн несиелеудi ұсынады, яғни кәсiпорынға қысқа мерзiм iшiнде өзiнiң меншiктi капиталын жұмсамай-ақ, жаңа құрал-жабдықты ... ... ... өнiм ... және ... ... ... бередi;
:: Кәсiпорынға мүлiктi несиеге сатып алғаннан, лизинг ... ... ... ... бұл жерде ол мүлiк кепiл ретiнде болады;
:: Құрал-жабдықтың лизинг берушiнiң меншiгiне болатындығына байланысты, өнiмнiң құнына лизингтiк төлемдер ғана ... ... ... ... ... берушiнiң өзi төлейдi. Сөйтiп, лизинг алушы салықтық жеңiлдiктер алады.
Лизинг операцияларының кемшiлiктерiне келесілер жатады:
:: Жалға алушы ... ... ... жоғарылауынан ештеңе ұтпайды;
:: Ұйымдастырудың күрделiлiгi;
:: Лизинг құны несиеге қарағанда жоғары, бiрақ та ескiрген құрал-жабдықтан ... ... ... ... ... ... ұмытпау қажет.
Коммерциялық банктердiң ең көп таралған делдалдық қызметiнiң бiр түрi - ... ... ... ... ... ... тауары үшiн уақытын кешiктiрiп төлеуге беретiн тауар формасындағы және ашық шот түрiнде рәсiмделетiн коммерциялық ... ... ... Факторинг - клиенттiң айналым капиталын несиелеумен ұштасатын, сауда-комиссиондық операциясының бiр түрi. Бұл жерде факторингтiк компания ... ... 90%-ға ... ... ... сатып алады. Факторингтiң мақсаты кез-келген несиелiк операциялардың ... ... ... ... ... қалпына келтiруiн шешуге бағытталады.
"Фактор" сөзi ағылшын тiлiнен "factor", аударғанда "маклер, ... ... ... ... ... ... алғанда бұл - делдалдық операция. Факторинг - жабдықтаушы-клиенттiң жабдықтаған тауары мен көрсеткен ... үшiн ... ... ... (шот-фактурасын) банкке сатумен байланысты комиссиондық-делдалдық операция.
Келiсiмшартқа сәйкес банк жабдықтаушының контрагенттерi өздерiнiң қарызын өтегенiне қарамастан ... ... ... төлеуге мiндеттеме алады. Дәл осы жерде факторинг пен банктiк кепiлдеменiң арасындағы айырмашылық байқалады. Яғни, банктiк кепiлдеме бойынша банк өзiнiң ... оған ... ... ... ... ... төлеуге мiндеттi болып табылады. Факторингтiк қызметтiң мақсаты төлеушiнiң төлем қабiлетiне ... ... ... шартта көрсетiлген мерзiмде тез арада қаражатты алу болып табылады.
Факторинг операциясы бүгiнгi таңда, отандық ақша ... дами ... ... ... ... сынағы, негiзiнен, 1988 жылы КСРО Өнеркәсiп құрылыс банкiмен жүзеге асырылып, ... өзге де ... ... ... ... ... ... Сөйтiп, 90-шы жылдардың басындағы төлем дағдарысы факторинг қызметiнiң банктер үшiн тиiмсiздiгiн айқындап, нәтижесiнде отандық банктерiмiз күнi бүгiнге ... бұл ... ... ... ... үш ... ... Факторингтiк компания (банктiк факторинг бөлiмi) - өздерiнiң клиенттерiнен ... ... ... ... мекеме.
2. Клиент (тауарды жабдықтаушы, несие берушi) фактоинг компаниясымен ... шарт ... ... ... ... ... алушы) - тауарды сатып алушы фирма.
Факторингтiк операциялар банктер және арнайы ұйымдар арқылы жүзеге асырылады. Ол үшiн ... ... ... ... тиiс. ... ... ... ... жасалмайтынын ескеру қажет:
:: Жеке ... ... ... ... ... ... ... талаптары бойыша;
:: Банктiң несиелеуден алынып тасталған немесе төлем қабiлетiнсiз деп
танылған кәсiпорындар мен ұйымдардың ... ... ... филиалдары немесе бөлiмдерiнiң мiндеттемелерi
бойынша;
Факторинг пен форфейтинг операциялары өзара ұқсас болып келедi. Бiрақ форфейтингтiң факторингтен айырмашылығы - ... ... ... мен ... деген құқықтарды қайта сату арқылы ақшалай қаражаттарды қарызға алумен ... бiр рет ... ... бiлдiредi. Сондай-ақ экспортердiң форфейтингтiк қызметi орта мерзiмдi немесе ұзақ мерзiмдi несиелеумен байланысты болса, ал факторингке несие беру ... ... 6 айды ... - бұл ... яғни ... банктiң немесе арнайы компанияның экспортерға импортердiң төлеуге тиiстi төлем талабын сатып алуы.
Форфейтинг мәмiлесiде үш қатысушы болады:
1. ... яғни ... орта ... ... ... ... ... яғни тауарды несиеге алушы;
3. Форфейтор, яғни мәмiленi қаржыландырушы банк немесе арнайы
ұйым.
Форфейтинг механизмiн мынадай екi ... ... ... Қаржы мәмiлесiнде - орта мерзiмдi қаржы мiндеттемесiн тез арада iске асыру мақсатында.
2. Экспорттық мәмiле бойынша - ... ... ... несиеге тауар бергенi үшiн экспортерға қолма-қол ақшамен түсiм түсуге ықпал ету мақсатында.
Форфейтинг ... ... 180 ... 5 ... ... аралықты құрайды, кей жағдайларда - 7 жыл.
2 бөлім. Қазіргі кездегі ҚР банк секторының ... ... ... ҚР банк ... активтерінің құрылымына талдау
ҚР банк секторының 1.07.2014ж. негізгі көрсеткіштері (2014 жылдың басынан бастап өзгерістер) бойынша ҚР-дағы екінші ... ... ... саны 38 банк бар. Оның ... ... капиталда мемлекеттің 100% қатысуы бар банктердің саны біреу, ал ... ... ... қатысуы бар екінші деңгейлі банктер саны 17 және екінші деңгейдегі ... ... саны 15 ... ... Жалпы екінші деңгейлі банктердің аймақтарға таралған филиалдар саны 390 болып табылады. Жылдың ... ... ... ... ... ... 12 филиалдары ашылған.
ҚР екінші деңгейлі банктерінің активтерінің сапасы 2008-2009жж салыстырғанда едәуір жақсарып, ҚР Үкіметінің антидағдарыстық бағдарламасының сәтті ... ... ... ... Жыл ... банктік сектордың консолидациясы байқалады және проблемалы активтерін барынша азайтуға тырысып жатқаны байқалады және 3- эшелондағы банктердің 1-2-эшелондағы банктер қатарына ... ... ... Сол ... ... ҚР банк ... активтерінің құрылымын төмендегі кестеден қарайық:
Кесте 1.- ҚР банк секторы жиынтық ... ... мен ... ...
* ҚР ... деңгейдегі банктерінің активтері 2014 жылғы 1 шілдедегі жағдай бойынша 17 379 млрд. теңге (2014 жылдың басында - 15 462 ... ... 2014 ... ... ... өсу - 12,4%.
* Активтер құрылымындағы ең көп үлесті (жиынтық активтердің 63,1%-ы) 14 536 ... ... ... несие портфелі алады (2014 жылдың басында - 13 348 млрд. теңге), 2014 жылдың басынан бастап өсу 8,9% болды.
* ... ... ... ... ... 53,3% ... 7 741 млрд. теңге (2014 жылдың басында - 7 473 млрд. теңге немесе несие портфелінің 56,0%-ы), 2014 ... ... ... өсу - 3,6% ... Жеке тұлғаларға қарыздар несие портфелінің 25,0% үлесімен 3 630 млрд. теңге (2014 жылдың басында - 3 297 ... ... ... ... портфелінің 24,7%-ы), 2014 жылдың басынан бастап өсу - 10,1% ... ... ... несие портфелінің 17,3% үлесімен 2 521 млрд. теңге (2014 жылдың басында - 2 241 ... ... ... ... портфелінің 16,8%-ы), 2014 жылдың басынан бастап өсу - 12,5% ...
* ... ... ... портфелінің 20,2% үлесімен 2 935 млрд. теңге (2014 жылдың басында - 2 342 ... ... ... несие портфелінің 17,5%-ы), 2014 жылдың басынан бастап өсу - 25,3% ... NPL - ... ... ... (90 ... ... мерзімі өткен берешегі бар) 4 686 млрд. теңге теңге немесе несие портфелінің 32,2%-ы (2014 жылдың басында 4 158 ... ... ... ... портфелінің 31,2%-ы) болды.
* Несие портфелі бойынша ... 5 036 ... ... немесе несие портфелінің 34,6%-ы мөлшерде (2014 жылдың басында 4 644 млрд. теңге немесе несие портфелінің 34,8%-ы) ... ... 1- ҚР банк ... ... мен несие портфелінің
динамикасы
Міндеттемелер мен салымдар:
* ҚР екінші деңгейдегі банктерінің ... 15 ... ... (2014 жылдың басында - 13 384 млрд. теңге), 2014 жылдың басынан бастап өсу - 14,1% ... ... ... ... ... ... ең көп ... клиенттердің салымдары - 73,9% және айналысқа шығарылған бағалы қағаздар алады - 6,5%. ҚР екінші деңгейдегі ... ҚР ... ... ... ... 1 508 ... теңге немесе жиынтық міндеттемелердің 9,9%-ы болды.
* Клиенттердің салымдары 11 288 млрд. теңге немесе жиынтық ... 73,9%-ы (2014 ... ... 9 845 млрд. теңге немесе жиынтық міндеттемелердің 73,6%-ы), 2014 ... ... ... ... - 14,7% ... ... ... салымдары 6 919 млрд. теңге немесе клиенттер салымдарының 61,3%-ы (2014 жылдың басында 5 895 млрд. теңге немесе клиенттер салымдарының ... 2014 ... ... ... өсу - 17,4% ... Заңды тұлғалардың шетел валютасындағы салымдарының үлесі жылдың басындағы 32,7%-дан есепті күнгі 41,3%-ға дейін ұлғайды.
* Жеке ... ... 4 370 ... ... ... ... ... 38,7%-ы (2014 жылдың басында - 3 949 ... ... ... ... ... ... 2014 жылдың басынан бастап өсу - 10,6% болды. Жеке ... ... ... ... ... ... ... 44,0%-дан есепті күнгі 53,5%-ға дейін ұлғайды.
Сурет 2- ҚР банк секторы міндеттемелерінің динамикасы
Меншікті капиталдың жеткіліктілігі:
* Реттеуіш капитал 2 400 ... ... ... (2014 ... ... - 2 347 ... ... қалыптасты, 2014 жылдың басынан бастап өсу - 2,3% болды. Капитал жеткіліктілігінің коэффициенттері мынадай ... к1-1 - 11,2%; к1-2 - 13,2%; к2 - ... ... ... ... 3 388 ... ... немесе активтердің 19,5%-ы (2014 жылдың басында - 2 676 млрд. теңге), 2014 жылдың басынан бастап ұлғаю - 26,6% ... 3- ҚР банк ... ... ... меншікті капиталының
құрылымы
Банк секторының кірістілігі:
* Банк секторының таза ... 38 ... ... ...
* Таза ... ... активтерге қатынасы (ROA) 1,12% (өткен жылдың ұқсас күніне 8,75%) болды;
* Таза кірістің баланс бойынша меншікті капиталға қатынасы (ROE) 8,76% ... ... ... ... 95,80%) ... ... 4- ҚР банк ... кірістілігі
Макроэкономикалық көрсеткіштер:
* Банк секторы активтерінің ЖІӨ-дегі үлесі 45,0%;
* Несие портфелінің ЖІӨ-дегі үлесі - ... ... ... ЖІӨ-дегі үлесі 29,2% болды;
Сурет 5 - Банк секторының ҚР экономикасындағы рөлі
Банк секторының шоғырлануы:
* 5 ірі ... ЕБД ... ... - 55,4%;
* 5 ірі ... ... ... портфеліндегі үлесі - 61,2%;
* 5 ірі банктің жиынтық клиенттер салымдарындағы үлесі - 55,8% болды. ... 6- ҚР банк ... ... ... ... ... банк ... активтері жылдан жылға қарқынды өсіп, несие портфелінің ұлғайғанын көріп отырмыз. Банк секторының міндеттемелеріне тоқталатын болсақ, клиенттердің салымдарының үлесі ... ... ... 70%-нан астамын құрауда. Бұл көрсеткіш ҚР банк секторы үшін сыртқы қорлану көздері ... 2008 ... ... өсу ... ... Бір ... ... қаржылық институттар алдындағы қарыздарды азайтуға септігін тигізді. Банк секторының ҚР экономикасындағы рөлі бойынша екінші деңгейлі банк активтерінің ... ... ... ... Егер ... ЖІӨ ... 200 млрд ... құраса, ал жиынтық банк активтері 17 379,1 млрд тг-ні (шамамен 95 млрд доллар) құрап, 45%-дық көрсеткішке келіп ... ... Ал 2008 ... ... бұл ... 2 есеге кеміген болатын. Алдағы уақытта ҰБ пен ЕДБ ҚР банк секторын дамытуға үлесін қосатын болады.
2.2 ҚР коммерциялық ... ... ... ... ... банктің мәліметіне сүйенсек, 01.07.14ж кезінде банк секторының жиынтық активі 17,379 трлн. теңгені құрады. Активтердің 62 %-ы алты ірі ... ... АО , АО , АО , АО , АО и АО . ... АО ... 1 ... тг-ден асатын банктердің позицияларының орнығуы 2006 жылдан ... Сол ... ... ... ... 26% ... Қаржылық қиындықтарға қарамастан ҚР-ның ірі банктері әлі күнге дейін нарықта басымдыққа ие. Кейбір ірі емес ... ... ... ... ... ... уақытта көбейте алады, алайда АӨҚО РА-нің пікірі бойынша, бұл жағдай банктік сектордың құрылымына айтарлықтай өзгерістер енгізе ... ... ... 1 ... ... ... ... құрылымында өзгерістер орын алды. АҚ активтер көлемі бойынша басып озып, ҚР ... ... ... ... ... кірді.
Бұл рэнкингте былтырғы жылға қарағанда 8 банктің активтері өсті. Алғашқы ондықтан ең жақсы қарқынды(+63,6%) АҚ көрсетті. Ал ... ... ... ... АҚ (-25,5%) және АҚ (-0,5%) ... ... ... мән берейік.
Кесте 2- Активтер көлемі бойынша банктердің рэнкингі:
Ұлттық ... ... ... ... несие портфелінің көлемін ұлғайтуда. Жалпы экономиканы несиелендіру ЕДБ-мен қарқынды жүзеге асуда және клиенттер үшін тиімді шарттар және жаңа ... ... ... ... ... ... көпшілік банктер қатаң несие саясатын жүргізуге мәжбүр. Ал бұл потенциалды несиелеушілердің интенсивті өсуі мүмкіндігіне әсер етеді. Төменде ... ... ... 20 ... ... ...
Еліміздің жылдан жылға несие портфелінің өсуін көрсететін 3 ... тағы да ... ... ... ие - АҚ , АҚ және АҚ. ... банктер несие портфелін қарқынды өсіруде. Жалпы банктердің несие портфелі 12 ай ішінде 12 255 ... ... 14 535 трлн ... ... ... 18,6% -ға ... жиырма банк ішінде ең жоғарғы несие портфелінің өсімін көрсеткен банктер - АҚ ... АҚ (69,5%) және АҚ ... ... үшін ... құны әлі де ... ... қала ... себебі банктер европалық нарықтан жеңіл әрі ұзақ ақша қаражаттарын тартатын мүмкіндіктері жоқ. Көптеген ... ... ... ... өтей ... ... , сол себептен проблемалы несиелердің өсуі еліміз үшін актуалды болып ... ... ... ... ... 3- ... ... бойынша банктердің рэнкингі:
Жалпы банктер арасында несие портфелінің нашарлауы байқалады. 1 жыл бұрын төлем ... 90 ... асып ... ... ... ... ... ал қазір 32,23%-ды құрап отыр.
Шамадан тыс төлем мерзімі өтіп кеткен несиелер үлесі бар ... АҚ ... АҚ ... АҚ (42,69%) және АҚ (42,12%) ... ... өтіп ... несиелер үлесі ең аз банктерге АҚ (0,09%) , АҚ (0,58%), АҚ (0,59%) жатады. Төмендегі кестеге мән ... 4- ... ... ... ... ... рэнкингі:
Меншікті капиталдың айтарлықтай өсуін АҚ (+51,8%) көрсетті. Бір жылдың ішінде бұл банктің меншікті капиталы 63 716,6 млн. ... 96 716,8 ... ... ... ... ... ... капиталдың жақсы өсімін АҚ (+48%), АҚ (33,8%) көрсетті. Меншікті капиталдың кемуі АҚ және АҚ ... ... ... мән ... 5- ... ... бойынша банктер рэнкингі:
Пайда көлемі бойынша ЕДБ арасында жетекші АҚ (62 634 млн. тг), ал 2-ші және 3-ші ... АҚ және АҚ ... 19 243,3 және 12 ... тг ... ... Төмендегі кестеге мән береміз.
Кесте 6- Банктердің кірістілігі бойынша рэнкингі:
3 бөлім. ... ... ... мен сапасын
талдау
3.1 АҚ-ның даму тарихы және экономикалық ... ... ... - ... мен Орта Азиядағы ірі банктердің бірі. 2014 жылы 1 шілдесінде Банк ... 2 800,8 ... ... ... ... ... ... (бөлшек және корпоративті) қатар КАЗКОМ-ның зейнетақыны мен қаржы активтерін басқару, сақтандыру және брокерлік қызметтерін ұсынатын еншілес компаниялары бар. КАЗКОМ-ның ... ... ... ... Республикасында және Қырғыз Республикасында еншілес банктері жұмыс істейді.
Банктің негізгі акционерлері: АҚ, ... ... АҚ, ҰӘҚ>> АҚ және ... ... құру және Даму ... ... табылады.
Банктің ізбасары - Медеу Банкі 1990 жылғы шілдеде құрылған болатын, ал 1991 жылғы қазанда ... ... ... тіркелді. 2006 жылдың қарашасында КАЗКОМ ТМД-дағы банктердің бірі болып, Лондон қор биржасында ҒДҚ түрінде жалпы сомасы 845 млн. АҚШ ... ... IPO ... Банк акциялары АҚ-ның ресми тізімінде тіркелген (KASE).
2010 жылғы 31 желтоқсанда қаржылық есептің халықаралық стандарттары бойынша есептелінген банктің ... 2 688,1 ... ... ... оның 81%-ы, яғни 2 175 ... ... ... қаражат клиенттер алған несие болатын.2010 жылы банк басты компанияның акционерлеріне тиесілі 21,9 млрд. теңге мөлшерінде таза ... ... 2010 ... 31 ... жағдайға сәйкес, капиталдың жеткілікті болуын қамтамасыз ету мақсатында банктің жеке капиталы 413,7 млрд. теңгені құрады.
Шоғырландырылған есеп-қисаптың негізінде есептелген капитал ... ... 2010 ... 31 ... 20,1% ... - 2009 ... ... салыстырғанда өзгерген жоқ. Ал бірінші дәрежелі капитал адекваттығының коэффициенті 16,2% құрады (2009 ... 31 ... - ... ... ... көзі - банк депозиттері болып табылады, олар қордың жалпы көлемінің үштен бір ... ... 2010 ... ішінде клиент депозиттері 1 506,8 млрд. теңгеге жетті. Осылай Қазкоммерцбанк тартылған депозиттердің көлемі бойынша Қазақстандағы ірі ... бірі ... ... тартумен қатар банк теңге және шетел валютасындағы қарыз және несие беру, клиенттердің төлем қабылдау, ... және ... ... ... ... ... ... сияқты ағымдағы шоттары бойынша қызмет көрсетудің кең спектрін ұсынады.
2013 ж. 1 ... ... ... Банк бас ... ... Қазақстандағы 23 әмбебап филиалдарға және 130 операциялық ... ... ... (ОБ ... ... ЕКБ пен ... ... Банктің Қырғызстанда ( ЖАҚ), Ресейде ( КБ) және Тәжікстанда ( ЖАҚ) еншілес банктері бар.
ҚР ... ... ... ... көшбасшы банк болып табылады. Оны бастапқы ондыққа кіретін банктердің рейтингісінен ... ... 7- ... ... ірі 6 банк ... АҚ-ның меншікті капиталының көлемі 1.07.14ж. бойынша 383 787 327 мың тг ... ... ... ... келеді. Меншікті капиталдың жалпы банктің активтеріндегі үлесі 13% құрайды . Банк акционерлік қоғам болғандықтан акционерлер құрамына зер ... АҚ ... ... ... бойынша
Кесте 7- Банктің жай акцияларына иелік ететін ... ... ... ... ... 561 734
27,71%
акциялар
Сұбханбердин Н.С.
148 666 001
22,20%
акциялар
АО Alnair Capital Holding АҚ (Альнаир)
223 922 790
33,43%
ГДР[2]+акциялар
... ... ... АҚ
85 517 241
12,77%
акциялар
Миноритарий
26 040 841
3,89%
ГДР+акциялар
Орналастырылған акциялардың жалпы саны:
669708607
100%
АҚ тек Қазақстан Республикасында ғана емес ... да шет ... ... ... бар. Сол ... ... мен ... шоғырлануы туралы ақпарат төменде көрсетілген:
Кесте 8- АҚ-ның активтерінің шоғырлануы
ҚАРЖЫ АКТИВТЕРІ ЖӘНЕ ҚЫМБАТ МЕТАЛДАР:(млн тг)
Қазақстан
ТМД
ЭЫДҰ ... ж. 31 ... ... ... ... ақша ...
95,995
10,43
106,497
ҚЫМБАТ МЕТАЛДАР
176
3,647
3,823
Пайда немесе залал арқылы әділ құны бойынша бағаланатын қаржы активтері
89,548
18,245
11,029
118,822
Банктерге және басқа қаржы институттарына берілген несиелер
4,153
26,941
115,339
146,703
клиенттерге ... ... ... ... арналған қолда бар инвестициялар
14,435
812
470
15,682
Өтелгенге дейін ұсталатын инвестициялар
6,254
350
333
6,937
басқалай активтер ... ... ... ... ... өзінің құрылған жері ҚР-да орналасқан. Бірақ кейбір активтердің, қымбат металлдар мен банктерге және басқа қаржы институттарына берілген несиелер, шет ... ... ... болғанын байқаймыз.
3.2 АҚ-ның активтерінің құрылымы мен сапасы
АҚ ... ... ... ... ... ... ... мәліметтерге сүйене отырып, біз КАЗКОМ-ның активтеріндегі ... ... ... қатар бұл мәліметтер банктің даму ағынын айқындауға мүмкіндік береді. Алдымен төмендегі соңғы 3 ... банк ... шолу ... ... 3 ... ...
АҚ-ның активтер құрылымы және оларға түсініктеме:
* Қазкоммерцбанктің активтері 2013 ... 31 ... ... ... 2 586,3 ... ... (2013 жылдың басында - 2 425,4 ... ... 2012 ... ... 2013 ... ... дейін өсу - 4,69% төмендеп, 2013 жылдың басынан 2014 жылдың басына дейін өсу - 6,6% ...
* ... ... ең көп үлесті (жиынтық активтердің 73,5%-ы) 1 900,9 млрд. теңге сомадағы клиенттерге берілген несиелер алады (2013 жылдың басында - 1 898,3 ... ... 2013 ... ... бастап өсу 0.13% болды.
* Ұлттық (орталық) банктердегі ақша қаражаты мен шоттар кассадағы ақша қаражатынан және Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі, Ресей ... ... ... ... ... ... Банкінің және Тәжікстанның Ұлттық Банкінің корреспонденттік және депозиттік шоттарындағы үш айға дейінгі ... өтеу ... бос ақша ... ... ... банктердегі ақша қаражаты мен шоттар кассадағы ақша қаражатынының жиынтық активтердің ішіндегі үлесі 7,38% құрайды. Алдыңғы жылмен салыстырғанда (2013ж 108,5 млрд тг) өсім 80% ...
* ... ... ... ... АҚШ ... қатысты қолданыстағы бағамды есепке ала отырып, Лондон ... ... ... ... ... бағамы негізінде бейнеленеді. Қымбат металдар бағамының шетел валютасымен және қымбат металдармен операциялар бойынша таза пайда/(залал) ретінде бейнеленеді.
Қымбат металлдардың ... ... ... 0,09% ... ... отыр.Алдыңғы жылдармен салыстырғанда орта есеппен 30%-ға азайғанын байқаймыз.
* Пайда немесе залал арқылы әділ құны бойынша бағаланатын қаржы активтері мен ... (1) ... таяу ... ... ... ... ... немесе (2) бірлесе басқарылатын сәйкестендірілетін қаржы құралдары қоржынының бір ... және ... ... ... ... ... болатынын білдіретін жақын арадағы мәмілелер болып табылатын (3) ... тану ... ... ... ... ... әділ құны бойынша есепке алынатын қаржы активтері мен міндеттемелерінің құрамында банкпен жіктелетін туынды құралдар немесе бағалы қағаздарды білдіреді.
Пайда ... ... ... әділ құны ... ... ... ... жиынтық активтердегі үлесі 4,7%-ды құрайды. Бұл активтердің өсу динамикасы 2012 жылдан 2013 жылға ... -37,2% ... ... ... ... ... 2,5%-ға өсім байқалады.
* Банктерге және басқа қаржы институттарына берілген несиелер мен ... ... ... ... банк қаражатты орналастырады және басқа банктерге, басқа қаржы институттарына әртүрлі мерзімге қарыз береді. Банктерге және басқа қаржы институттарына берілген, ... өтеу ... бар ... мен ... ... әділ құны бойынша және мәміле бойынша шығындар ... ... және ... ... құны ... ... ... мөлшерлемесі әдісі негізінде бағаланады және құнсыздануға берілген резервтерді немесе үмітсіз берешекті шегеріп есептеледі.
Банктерге және басқа қаржы институттарына ... ... мен ... ... активтердегі үлесі 5,3% көлемінде. Өсу динамикасында жоғарыдағы активпен ... ... ... ... Яғни , 2012 ... 2013 жылға 170%-ға өсіп, одан кейін ағымдағы жылдың басында -4,7%-ға ... ... ... ... ... бар инвестициялар белгісіз уақыт кезеңінде бастап тұру болжанатын борыштық және үлестік бағалы қағаздарды білдіреді. Сатуға арналған ... бар ... ... қаржы активтері сатуға арналған қолда бар инвестициялар ретінде анықталған немесе несие және дебиторлық берешек, өтеуге ... ... ... ... салымдары ретінде жіктелмеген туынды емес қаржы активтерін ... ... ... ... ... әділ құны ... бағаланатын санаттағы қаржы активтерін білдіреді. Сатуға арналған қолда бар инвестициялар бастапқыда сатып алу бағасы бойынша танылады, ал кейін ... ... ... тікелей басқа жиынтық кіріске жатқызу арқылы және қаржы жағдайы ... ... ... ... ... ... ... қайта бағалау резервіндегі сатуға арналған қолда бар инвестицияларды тану арқылы, құнсызданудан болған залалды, шетел валютасын қайта бағалаудан болған пайда немесе ... ... ... ... ... отырып есептелген купондық кірісті және тікелей пайда мен залал жөніндегі ... ... ... ... ... ... бар үлестік инвестициялар бойынша дивидендтерді қоспағанда, әділ құны бойынша бағаланады. Сатқан кезде сатуға арналған инвестицияларды қайта бағалау резервінде бұрын танылған ... іске ... ... мен ... ... мен залалдар жөніндегі есепке ауыстырылады.
Сатуға арналған қолда бар инвестициялар жиынтық активтердің 0,8%-ын ғана құрайды. Алдыңғы жылдармен салыстырғанда орташа есеппен өсу ... 40% ... ... ... ... дейін ұсталатын инвестициялар, егер банк аталған бағалы қағаздарды өтеуге дейін ұстауға қабілетті және ұстамақ болған ... ... ... ... ... бар ... бағалы қағаздарды білдіреді. Мұндай бағалы қағаздар құнсыздану ... ... ... ... ... ... ... отырып, амортизацияланған құны бойынша есепке алынады. Өтеуге дейінгі мерзім бойы дисконт немесе сыйлықақы ... ... ... ... ... пайдалана отырып, пайыздық кіріс сияқты бейнеленеді.
Өтелгенге дейін ұсталатын инвестициялар жиынтық активтердегі ... тек қана 0,25% ... . Бұл ... өсу ... 2012 ... 2013 жылға қарағанда 72,2% өсіп,2013 жылдан ағымдағы жылға қарай -5,7%-ға кему байқалады.
* Іскерлік бедел. Бизнесті сатып алу кезінде туындайтын ... ... ... ... ... ... ... сатып алу күні белгіленген сатып алу құны бойынша есепке алынады.
Іскерлік бедел атты актив ... 2013 жылы ... ... ... ... ... сатып жіберілгеннендіктен іскерлік бедел активі жойылады. Ал оның орнына акша қаражаттары көбейгенін ... атап ... ... ... ... мен ... емес активтер. Жабдықтар мен материалдық емес активтер жиналған тозу мен ... алып ... ... құны ... есепте көрсетілген. Ғимараттар мен басқа жылжымайтын мүлік нарықтық құны бойынша есепке алынады. Аяқталмаған құрылыс ... және ... ... ... ... ... ... пайдалануға енгізген сәттен бастап есептеледі. Негізгі құралдардың ... және ... емес ... амортизациясы оларды пайдалы жұмсау мерзімі бойы активтерді есептен шығару мақсатымен ... Тозу мен ... ... жыл ... ... пайдалана отырып, құнды теңдей шығынға жазу әдісі негізінде есептеледі:
* Ғимараттар мен басқа жылжымайтын мүлік 1-10%
* Жиһаз және ... 4-50%
* ... емес ... 15-50%
* ... меншік құқығына тиесілі жер амортизацияланбайды.
Негізгі құралдар мен материалдық емес активтердің ... ... ... 1,26% ... ... ... ... салыстырғанда өсім байқалмайды. Бірқалыпты трендке ие.
* Кейінге қалдырылған ... ... ... ... айырмашылықтың қайтымдылық мерзімін бақылау мҥмкіндігі болса және бұл айырмашылық көз ... ... ... ... ... көрінген жағдайдаларды қоспағанда, еншілес, бірлескен және тәуелді кәсіпорындарға қатысты инвестициялардың салық салынатын уақытша айырмашылығын есепке ала отырып ... ... ... ... ... ... ... кейінге қалдырылған салық активтері келешекте шегерілетін уақытша айырмашылықты пайдалану үшін ... ... ... ... ... және олар көз ... болашақта жүзеге асырылады деп күтілетін жоғары ықтималдылық болған жағдайда танылады.
Кейінге қалдырылған салық міндеттемелердің жиынтық активтердегі үлесі 0,06% көлемінде. Өсу динамикасы ... ... ... ... ... ... 59,2%-ға кеміп отыр. Бұл негізінен жақсы көрсеткіш болып табылады.
* Соңғысы басқалай активтер жоғарыда аталып өткен активтерге кірмейтін ... ... ... болып табылады. Басқалай активтердің жиынтық активтердің ішіндегі үлесі 4,9% құрайды. Алдыңғы ... ... (2013ж 88,5 млрд тг) өсім 45,5% ... АҚ-ның активтерді басқару барысындағы тәуекелдері және оларды басқару жолдары
Банк активтер мен міндеттемелерді тиімді басқаруға аса ... ... бұл ... нарықта бәсекеге қабілетті өнімдерді ұсынуға және осыған қоса, тәуекел мен кірістіліктің ара ... ... үшін ... құн қосылатындай деңгейде ұстап тұруына мүмкіндік береді.
Активтерді және міндеттемелерді басқару ... Банк ... ... ... ... ... тәуекелдерді басқару: құрылымдық пайыздық және жалпы валюталық тәуекелдерді; Өтімділік тәуекелін басқару; Сауда қоржынында нарықтық тәуекелдерді басқару; ... ... ... және міндеттемелерді басқару процесінде туындайтын тәуекелдерді басқаруға жауапты орган Банктың Активтер мен пассивтерді басқару жөніндегі комитеті (бұдан әрі - ) ... ... ... ... ... мен ... басқару аясында стратегиялық және тактикалық шешімдерді келесі мақсаттарда қабылдау кіреді:
тәуекелдерді қолайлы деңгейде ұстау арқылы таза кірісті сақтау және ... ... ... ... ... ... ету.
Осы мақсаттарға қол жеткізу үшін АПБК құрамының апта сайынғы жиналыстары және кеңейтілген ай сайынғы жиналыстары ... Апта ... ... ... ... қоржынын және өтімділікті басқаруды қоса алғанда, активтер мен міндеттемелерді ... ... ... қаралады. Ай сайын өткізілетін жиналыстар барысында баланс құрылымын басқаруды қоса алғанда, анағұрлым стратегиялық мәселелер қаралады. АПБК тарапынан қаралатын ... ... қоса ... ... ... шектелмей, бағалы қағаздар портфелі, валюта позициялары, өтімділік типтері, ақша ... ... және ... ... деректер кіреді.
Құрылымдық пайыздық тәуекел.Банк пайыздық тәуекелді анықтау және оны басқару кезінде Банктың капиталына және ... мен ... ... ... етуі ... сауда қоржынындағы пайыздық тәуекел мен құрылымдық пайыздық тәуекел арасында айырмашылық жүргізуді қарастыратын тәсілді қолданады. Тәуекелдің бұл ... ... ... ... және басқарылады. Бұл бөлім құрылымдық пайыздық тәуекел бойынша ақпарат береді. Сауда қоржынындағы пайыздық тәуекел Банк тарабынан нарықтық тәуекел түрлерің бірі ... ... ... ... гэпке және тәуекелге арналған кірістерді талдау бойынша есептерге, сол сияқты пайыздық маржа бойынша есептерге мониторинг және ... ... ... ... ... тәуекелді басқарады. Бұл Банкке аталған тәуекелге ұшырауын төмендетуге және оң пайыздық маржаны ұстап тұруға мүмкіндік ... ... ... ... ... мөлшерлемелердің өзгеруіне қатысты осалдығын және олардың пайдалылыққа тигізетін ықпалын тұрақты түрде бағалай отырып, қаржы ... ... ... ... ... Банк ... басым бөлігі белгіленген пайыздық мөлшерлемеге ие. Сонымен қатар кредит келісімдерінде Банктың ... ... ... мүмкіндік беретін тармақтар бар, бұл осылайша тәуекелді төмендетуге мүмкіндік береді.
Нарық тәуекелі.Нарық тәуекелінің анықтамасына Банк ... ... ... ... тауарлардың және сауда қоржынындағы және сатуға арналған қолда бар қоржындағы құралдар бойынша пайыздық мөлшерлемелердің бағасының ... ... ... ... позициялар бойынша тәуекелдер сияқты тәуекелдерді қосады. ... ... ... ... ұшырау деңгейін өлшейді және Банктың АПБК қарауына ұсынады. ... ... ... және ... ... және ... ... бойынша туындайтын нарықтық тәуекелдің VaR есептейді және оларды тәуекелдің жекелеген ... ... ... ... ... және ... тәуекелдер және т.б.) бөледі. Бұл Банкке әрбір тәуекел факторы бойынша тәуекел көлемін талдауға және бұдан әрі ... жеке ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді. Осыған қоса, Банк ішкі есептілікті құрастыру мақсаттарында, жоғарыда көрсетілген VaR талдауына толықтыру ретінде, валюталық тәуекелге және ... ... ... сезімталдық талдауын жүргізеді. Аталған сезімталдық талдауы осы қаржы ... ... ... ... ... ... ... бағамдарының өзгеруіне байланысты ашық валюталық позициялар және шетел валютасында деноминацияланған қаржы құралдары бойынша залалдардың ... ... ... Топ ... ашық ... және ... ... бойынша шетел валюталарының айырбастау бағамдарының ауытқуының ықпалына ҧшырауы мҥмкін.
ҚҚК ашық валюталық ... ... ... ... ... Бұл ... тәуекелді де шектейді. Осыған толықтыру ретінде Қазынашылық Департаменті валюталық тәуекел ықпалын төмендетуге арналған валютааралық своптарды ... ... ... стратегияларын қолданады.
Мұның өзінде тәуекел-менеджмент жүйесі банктің ішкі бақылау жұмысының төмендегі жалпы және ерекше принциптеріне сәйкес болуға тиіс:
* тұтастай ішкі бақылау ... ... және ... ... ... ... ететін принциптер;
* басқару жүйесін ұйымдастыруға қатысты принциптер;
* тәуекел факторларын басқаруға қатысты принциптер;
* ақпаратқа қатысты принциптер;
* электрондық ақпараттық жүйелерге қатысты принциптер.
Банк ... ... ... ақпараттың сапасын төмендегі факторлардың есебінен жақсартады:
* банк пен клиенттің арасында ... ... ... ... ... ... болған жағдайда ол қаржы делдалдарына инвестициялық жобаларды іске асыруға мүмкіндік береді. Тек банк қана ... ... ... ... ... ал ... өзі капитал нарығында бәсекелестер мен кредиторлар алдында оған ... ... ... ... ... банк ... қол ... нарыққа оның қаржылық жай-күйін және даму келешегін жариялау болып табылады;
* қарыз берушілерді бақылауды ... ... ... сараптама жүргізуі капиталдар нарығымен салыстырғанда олардың осы салада да артықшылыққа ие ... ... ... Кредиттік тәуекелді төмендетуде ықтимал қарыз алушылардың қаржылық жай-күйі мен ... ... ... мәліметтер бар, шетелде кеңінен таралған дерекқорлардың маңызы зор. Кредиттік талдау үшін ... ... ... ... дайындайтын кредиттік бюро маңызды ақпарат көзі болып табылады. Ақпараттық компаниялар осы тектес қызметтер көрсетеді, сондай-ақ олар рейтингтер жасап, ... ... ... сай ... ... ... жетілдіруге байланысты жүргізілген зерттеу мынадай тұжырымдар мен ұсыныстар жасауға мүмкіндік береді:
Банктің активтерін ... ... ... ... әр ... ғалымдардың көзқарастарына жасалған зертттеулер, коммерциялық банктің активтерін теңгерімді басқару деп банктің стратегиясына сәйкес, өтімділік пен табыстылықты қамтамасыз ететін теңгерімді банк ... ... мен ... ... ... және оған ықпал ететін қаржылық тәуекелдерді жүйелі ... ... ... ... ... автордың тұжырымын қалыптастыруға негіз болды. Сонымен қатар, банк активтерін басқаруды осылайша түсіну тәсілі мынадай жетістіктерге қол жеткізуге мүмкіндік береді: берілген ... ... ... ... мен ... ... қамтамасыз ететін активтердің ықшамды құрылымын жасауға, яғни активтер табыстылығы мен пассивтер шығысының арасындағы айырманың оң болуын қамтамасыз ... ... мен ... ... ... және ... ... қарай топтастырылған екінші деңгейдегі банктердің капиталына жасаған талдаулардан, ... ... ... ... ... ... мынадай ұсыныстар жасалды: біріншіден, банктердің меншікті капиталдарының жеткіліктігі коэффициенттерін кемінде екі есеге көтеру; екіншіден, капитал деңгейін ұлғайту мақсатында ... ... ... ... тарапынан қолдаулар көрсету; үшіншіден, капиталы өте төмен банктердің өзара бірігуі немесе қайта ұйымдастырылуы шараларын қарастыру.
Екінші деңгейдегі банктердің активтерінің ... ... мен ... ... ... ... ... жіктелімінің ережесіне сәйкес, жіктелген (проблемалық) активтердің, оның ішінде жіктелген несиелердің үлесінің жоғары болуы жағынан алдыңғы орынды АҚ және АҚ ... ... ... да ... ... ... АҚ-нің активтерінің сапасына мән беру қажет. ... ... ... үлесінің жоғары болуы аталған банктердің ағымдағы пайдасы есебінен белгілі мөлшерде ... ... ... ететіндігін ескерсек, бүгінгідей өтімділік дағдарысы орын алған тұста мұндай мәселені дербес түрде шешетіндігі бізді ... ... Бұл ... ... жіктелімі туралы ережедегі күмәнді активтердің түрлеріне қарай, соның ішінде несиелерге қатысты провизия құру мөлшерлемесін азайту тұрғысынан қайта қарау қажет.
Активтерді ... ... ... ... ... тиімді әдістерінің бірі саналады. Осы жерде банктердің балансының өтімділігін басқарудың қарапайым ... ... ... ... ... Баланстың өтімілігін талдауда барлық активтерді екі топқа бөлеміз: өтімді және өтімсіз. Екінші деңгейдегі банктердің активтерін басқару ... жаңа ... ... бірі ... мен құру ... ... оның өзге бөлімшелермен өзара байланысының сызбасы жасалды. Банктерде ПАББ жұмысының ... әр ... ... ... ... әдебиеттер:
1. Қазақстан Республикасының 1995 ж. 31 тамыздағы № 2444 Заңы
2. Банк ісі: лекциялар ... / Н. Н. ... - ... : ... 2006.
3. ... ... банктер. Оқу құралы - Алматы экономика және ... ... 2001.- 270 бет.
4. ... ... ... / ред. О. И. ... - 3-е изд., перераб. и доп. - 2005 : КНОРУС, 2005.
5. Банки и банковское дело ... : ... ... / ред. И. Т. ... - СПб. : ... 2005.
6. ... ... операциялары [Текст] : оқу құралы / С. Б. Мақыш. - 2-е басылым. - А. : ИздатМаркет, 2004.
7. Қазақстанның банк ... ... : оқу ... / Ж. ... - ... ... 2-е ... - Алматы : Экономика, 2009
8. Қазақстан Республикасында ... ... ... [Текст] : оқу құралы / А. К. ... С. Н. ... А. О. ... - Алматы : ТОО "Издательство LEM", 2011..
9. ... ... банк ... : ЖОО ... арналған оқу құралы / М. Т. Жоламанова. - Алматы : Еуразиялық нарық ... 2012. - 128с.
10. ... ... ... ... ... журнала "Банки
Казахстана", №1-10 2014.
11. www.nationalbank.kz
12. www.afn.kz
13. www.kase.kz
14. www.kkb.kz
15. www.rfcaratings.kz

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 36 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Коммерциялық банктердің несиелік cаясатын қалыптастыру72 бет
Айналыс активтері16 бет
Банк активтері10 бет
Зейнетақы қорларының мәні, мақсаты және міндеттері29 бет
Инвестициялық қордың активтерін басқару, сақтау және тіркеуді ұйымдастыру22 бет
Капиталды өсірудің негізгі әдістері18 бет
Компания активтерінің құрамы мен құрылымын оңтайландыру23 бет
Компанияның ақшалай қаражаттарын басқарудың мәні мен оңтайландыру әдістері31 бет
Кәсіпорынның айналым активтерін басқару6 бет
Кәсіпорынның айналым капиталы туралы44 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь