Лизинг инвестицияны қаржыландыру тәсілі ретінде

Бөлім 1 Лизинг инвестицияны қаржыландыру тәсілі ретінде
1.1 Лизингтің экономикадағы мәні мен мазмұны
1.2 Лизингтік операциялардың нысандары мен түрлері
Бөлім 2 Қазақстандағы лизингтік нарығының даму жағдайы және лизингтік қызметті талдау
2.1 Қазақстандағы лизинг нарығының даму жағдайы
2.2 «КазАгроФинанс» акционерлік қоғамының лизингтік қызметін
талдау.
2.3 Қазақстандағы лизингтік қатынастарды басқару мәселелері
Кіріспе
Қазақстан экономикасының шикізаттық бағытта дамып отырғандығын ескеріп, ҚР Үкіметі оның бағытын өзгерту жолдарын республикамыздың 2006-2015 жылдарға арналған индустриалды- инновациялық стратегия -сында еліміздің өндірістік секторындағы қызмет ететін негізгі құралдарды жаңарту міндетін белгілеген болатын.
Кеңес Одағының тұсында қызмет етіп отырған кейбір құрал- жабдықтардың отандық өндіріс орындарында қолданылып келуі, бүгінгі қазақстандық өнімдердің әлемдік нарықтағы бәсеке қабілеттілігін арттыруға кері ықпал етіп отырғаны жасырын емес. Нақтырақ айтсақ бүгінгі отандық өндірістегі негізгі құралдардың 60-70 % ескі немесе тозған негізгі құралдар.
Өндірістік сектордағы құрал- жабдықтарды жаңартудың негізгі қаржыландыру түрі лизинг екендігін әлемдік тәжірибе дәлелдеп берді.
Сонымен қатар, Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаев ұлттық экономиканы көтерудің басымды шаралардың біріне инвестицияларды пайдалану жатады және бұл орайда экономиканы құрылымды өзгерту сонымен қатар көп жылдық дағдарыстан шығуда лизинг алдыңғы қатарлы және тиімді қаржыландыру түріне айналады деген болатын.
Осы жерде кәсіпорындарды орта және ұзақ мерзімді қаржыландыру -дың қазіргідей тиімді формасы лизинг бола алады. Лизинг қазіргі кезде қызмет жасайтын және жаңадан құрылатын лизинг алушылардың активтерін ұлғайтудың ең тиімді құралы болып саналады.
Қазақстан нарықтық қатынастарға еселеніп отырған дағдарыс кезеңінде өткен. Бұл дағдарыс өндірістің құлдырауы мен сауда-экономикалық қатынастарының жаппай бұзылуының, бағалардың қарқынды өсуі мен инфляцияның өрши түсуінің салдарынан инвестициялық белсенділік күрт төмендеді.
Қазақстан экономикасы дамуының өзекті мәселелерінің бірі экономиканың базалық және басым салдарындағы негізгі құралдардың физикалық және моральді тозуы болды. Бұл мәселені шешуде біздің ойымызша лизингтің, инвестициялаудың ерекше түрі ретінде, маңызы өте жоғары.
Лизингті жіктеудің принциптері мен критерийлері шетелдік және отандық ғалымдар тарапынан біршама мол қарастырылған. Бұл мәселе әсіресе, В. Белов, Е. Кабатова, В. Анташов, Г. Уварова, Е. Чекмарева, В. Бочаров, В. Часовой, С. Медведков, В. Голощапов, В. Евстратов, Л. Гехт, А. Смирнов, К. Сусанян еңбектерінде кеңінен зерттелген. Алайда айтылған ғалымдардың еңбектерінде лизингтік келісімнің мерзімі, объектісі мен субъектісі, т. б. мәселелер туралы көзқарастар біркелкі емес.
Әлемдік тәжірибеде бұл құрал шағын және орта бизнестің қолжетімді қаржыландыру көзіне айналған. Бастапқы кезде лизингтің дамуы үшін мемлекеттің қолдауы қажет екендігі белгілі. Мемлекет лизингтің дамуы үшін жасайтын қадамдарына салықтық жеңілдіктер және кеден бажынан
Пайдаланылған әдебиеттер

1. Айманова Л., Оралбаева Ж. Қаржылық лизинг және экономиканың нақты секторы //Аль-Пари 2006 г. № 4
2. Абраимов Р. Развитие финансового лизинга в РК: реальность и перспективы //Аль-Пари 2006 г. № 4-5
3. Алтынғазин. « Лизингтік жүйенің артықшылығы » Жас қазақ – 2005 , 22.04-28.04
4. Аль- пари №4 – 2004 , 32-34 бет. « Қазақстан Республикасындағы лизингтің дамуы »
5. Аль-пари №4 – 2004 , 35-42 бет. « Лизингтік қатынастарды басқару мәселелері »
6. Банки казахстана – 2004 , №6 , 44-46 бет. « Лизингтік қатынастарды банктік құрылымдар арқылы ұйымдастырудың ерекшеліктері».
7. Газман В. Д. «Лизинг: теория, практика, коментарии» 1997 г.
8. « Жас Ғалым » сериясы – 2005 №1 12-23 бет.
9. Комаров В. Реальная помощь реальному сектору //Развитие лизинговых отношений //Риск 1999 г. № 2-3
10. Каренов Р. « Лизингтік қызметтер » Егемен Қазақстан – 2004 ,
24 сәуір,2б.
11. Қазақстан Республикасының «Қаржы лизингі туралы» Заңы. //Егемен Қазақстан 12/VII-2000
12. Менсен Т., Цыганов А. Страхование лизинговых сделок в сфере малого бизнеса //Финансы 2005 г. № 13
13. Сагадиев К. Лизинг в Казахстане: проблемы и перспективы развития. Азия-ЭЖ //1998 г. № 13
14. Сайденов А. «Операция лизинг» //газета «Казахстанская правда» № 209-210 от 28.09.2006 г.
15. С.Б.Мақыш « Коммерциялық банктер операциялары» кітабы.
Алматы, 2009 жылы
16. Туменбаев С. « Лизинг және еліміздегі лизингтік қатынастардың пайда болуы » Заң газеті – 2002 , 8 мамыр
17. Тлеужанов Е., Киреева К. Лизинг – форма инвестиционного финансирования //Аль-Пари 2005 г. №4
18. http://WWW.kazstat.asdc.kz
19. http://WWW.nationalbank.kz
20. http://WWW.adilet.kz
        
        Кіріспе
Қазақстан экономикасының шикізаттық бағытта дамып отырғандығын ескеріп, ҚР Үкіметі оның бағытын өзгерту жолдарын республикамыздың 2006-2015 жылдарға ... ... ... ... ... еліміздің өндірістік секторындағы қызмет ететін негізгі құралдарды жаңарту міндетін белгілеген болатын.
Кеңес Одағының тұсында қызмет етіп отырған ... ... ... отандық өндіріс орындарында қолданылып келуі, бүгінгі қазақстандық өнімдердің әлемдік ... ... ... ... кері ... етіп ... ... емес. Нақтырақ айтсақ бүгінгі отандық өндірістегі негізгі құралдардың 60-70 % ескі ... ... ... ... ... құрал- жабдықтарды жаңартудың негізгі қаржыландыру түрі лизинг екендігін әлемдік тәжірибе дәлелдеп берді.
Сонымен қатар, Қазақстан Республикасының Президенті ... ... ... көтерудің басымды шаралардың біріне инвестицияларды пайдалану жатады және бұл орайда экономиканы құрылымды өзгерту сонымен ... көп ... ... ... ... ... қатарлы және тиімді қаржыландыру түріне айналады деген болатын.
Осы жерде кәсіпорындарды орта және ұзақ мерзімді қаржыландыру -дың ... ... ... лизинг бола алады. Лизинг қазіргі кезде қызмет жасайтын және ... ... ... ... ... ұлғайтудың ең тиімді құралы болып саналады.
Қазақстан нарықтық қатынастарға еселеніп отырған дағдарыс кезеңінде өткен. Бұл дағдарыс өндірістің ... мен ... ... ... ... ... қарқынды өсуі мен инфляцияның өрши түсуінің салдарынан инвестициялық белсенділік күрт төмендеді.
Қазақстан экономикасы дамуының өзекті ... бірі ... ... және ... ... ... ... физикалық және моральді тозуы болды. Бұл мәселені шешуде біздің ойымызша лизингтің, ... ... түрі ... маңызы өте жоғары.
Лизингті жіктеудің принциптері мен критерийлері шетелдік және отандық ғалымдар тарапынан ... мол ... Бұл ... ... В. ... Е. Кабатова, В. Анташов, Г. Уварова, Е. Чекмарева, В. Бочаров, В. Часовой, С. Медведков, В. Голощапов, В. ... Л. ... А. ... К. ... еңбектерінде кеңінен зерттелген. Алайда айтылған ғалымдардың еңбектерінде лизингтік келісімнің мерзімі, объектісі мен субъектісі, т. б. мәселелер туралы ... ... ...
Әлемдік тәжірибеде бұл құрал шағын және орта бизнестің қолжетімді қаржыландыру көзіне айналған. Бастапқы кезде лизингтің ... үшін ... ... ... ... белгілі. Мемлекет лизингтің дамуы үшін жасайтын қадамдарына салықтық жеңілдіктер және кеден бажынан босату сияқты шаралары, бәсекеге қабілетті өндірісті дамытуға ықпал ... ... ... ... ... күні ... дамуына үлкен көңіл бөлуде. Ең бастысы лизингтік қатынастардың дамуына қажетті заңдылықтар базасы жетілдіріліп, салық салуға байланысты жеңілдіктер жасалды.
Коммерциялық банктерде ... күні ... ... ... құру ... және ... ... жүзеге асыру арқылы мұндай үрдістің дамуына біршама өз үлестерін қосуда. Қазіргі кездегі Қазақстандағы жұмыс жасайтын 20- дан астам лизингтік компаниялардың 8-і ... ... ... және ... емес ... ... ... болып саналады.
Лизинг бүгінгі әлемдік экономикалық дағдарыс жағдайында маңызы бар инвестициялық саясаттың құралы ... ... ... ... өзектілігі қазіргі кезде отандық кәсіпорындарды қаржыландырудың балама көзіне айналуымен сипатталады. Сондықтан да бұл қызмет түрі өзінің экономикалық табиғаты жағынан ... ... ... және әрі ... ... ... үлес ... ал екінші жағынан халықаралық деңгейде отандық өндірушілердің шетелдік серіктестермен жаңа байланыстар орнатуға, оны нығайтуға ықпал ететін қаржылық қызмет түріне ... ... ... ... ... ... ... көрсету нарығында нарықтық қатынастарға сай қызмет ететін ... ... ... компаниялардың инвестициялық қызметте лизингтік операцияларын дамытудың қажеттігі мен маңыздылығын теориялық және ... ... ... отырып, лизингтік операцияларын дамыту және жетілдіру жолдарын іздестіру болып табылады.
Көзделген ... ... ... міндеттерді шешуді қажет етеді:
* ұғымын нақтылау;
* лизингтік қызмет көрсетулердің ... ... ... ... ... екі бөлімнен, қорытындыдан, пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
Бөлім 1 Лизинг инвестицияны қаржыландыру тәсілі ретінде
+ ... ... мәні мен ... сөзі ... ... ... ... ... ... Лизингтің жалға беруден (аренда) айырмашылығы- жалға беруде екі тарап қатысса: жалға беруші және алушы ... ал ... үш ... ... беруші, лизинг алушы және жабдықтаушы болады.
Лизинг - бұл лизинг ... ... ... ... ... құрал-жабдықтарды, машиналарды, ЭЕМ, ұйымдастыру техникаларды, өндіріске, сауда- ... және ... ... ... ... ... ... лизингтік төлем төлеу шартымен, белгіленген мерзімге пайдалануға беруін қарастыратын жалға беру шарты.
Лизинг - бүгінгі күні ... ... ... ... ... ... материалдық- техникалық базасын дамытуды жүзеге асыруға мүмкіндік беретін ... ... ... бірі ... ... ... лизингтік келісім формасының қолдануы 90-шы жылдар-дың басында басталды. Үкімет халық ... ... жаңа ... ... бастады, соның ішінде бағдарламасы жасалғанымен, өкінішке орай, іске асырылмады. Дегенмен, , , лизингтік компаниялар құрылып, ауылшаруашылық техникаларын лизинг ... ... ... табысқа жетті. Әйтсе де, лизингтік компанияларының көбісі нақты қаржылық ... ... ... ... ... ... ...
Отандық лизингтік нарыққа тоқталатын болсақ, оның қазіргі заман тарихы 2000 жылдың 5 ...... ... ... басталады. Онда лизингтік келісім- шарттардың негізгі параметрлері мен ... ... ... ... болатын қатынастарды реттеу шаралары көрсетілген. Сонымен бірге Заң ҚР- ның аумағындағы лизингтің түрлері мен формаларын белгілеп, ... ... ... шарттарын нығайтты, лизинг алушы міндеттемелерді орындамаған жағдайдағы лизинг затының ... ету ... ... Заңнан тысқары, елдегі лизинг ҚР-ның Азаматтық Кодексінің екінші параграфтағы 29- шы тарауымен, ... ... 78- ші ... және ... Кодексінің 192 және 193-ші баптармен реттеледі. Қазақстандағы лизингтік қызмет үшін лицензия берілмейді және лизинг нарығын және лизинг компанияларын реттейтін біртұтас ... ... ... ... ... ... ұқсас болып келеді. Алайда, лизингтік несиеден бір айырмашылығын келісім шартта көрсетілген төлемдер төленіп, ... ... ... де лизинг объектісінің лизинг берушінің меншігінде қала ... ... ... Ал ... ... меншік объектісі ретінде қарыз алушының берген кепілдігі қалады.
Кесте-1 ... және ... ... ... ... үшін көрсеткіш
Лизинг
Несие
Мәмілені ұзақ мерзімге жасау
Қаржыландыру мерзімі24 айдан 60 айға дейін
Әдеттегідей, ең аз ... ... ... ... ... ... ... бойынша пайыздар. Қамтамасыз етуге шығындар - кепіл, банктік кепілдік. Несиені тартумен және қызметумен байланысты шығындар.
Амортизация
3-тен көп емес ... ... ... ... мүмкін
Амортизацияның ортақ реті
Табыс салығы
(банктік пайыздарды қоса) лизингтік төлемдер толық көлемде ... ... ... ... ... ... салынатын базасын азайту жатады
Қарыз бойынша негізгі алашақтық төлемдер өзіндік құнға тікелей жатпайды және компанияның құралдарынан ... ... ... ҚҚС ... ... ... шегерімдерді қабылдаймыз
Затты қабылдағанда жабдықтаушы есептеп шығаратын ҚҚС шегерімдерін ... ... ... ҚҚС салынбайды.
Мүлік салығы
Төлеу міндетін лизинг берушіге тапсыруға болады. ... ... ... ... төменгі сатып алу құнымен есепке орнатуға болады.
Кәсіпорын төлейді
Көлік ... ... ... ... ... болады
Кәсіпорын төлейді
Рәсімдеу күрделілігі
Орташа
Максималды
Кепілдіктің бар болуы
Жабдық құнының 25-30% аванстық төлеу жеткілікті, ... ... ... үшін ... ... банктің төлем шотының тарихы мен кепіл қажет.
Банктердің қосымша талаптары (есеп ашу, ... ... ... ... сақтау
Меншікті және қарыз капиталының ұтымды байланысы
Кері әсер.
Кесте- 1 Лизинг және банктік ... ... ... ... ... табиғаты қарама- қайшы, бір жағынан, лизинг (корпорациялар) кәсіпорындардың негізгі капиталына қайтарымды негізде құралдардың ... ... ... уақытқа ( бір жылдан артық) лизинг беруші жылжитын және жылжымайтын мүлікті бере отырып, уақыты ... ... кері ... яғни ... пен ... ... ... асырылады. Ол өз қызметі үшін ақы алады, және осымен ақылық принципі жүзеге асырылады. Демек, лизинг мазмұны ... ... ... ... алады. Басқа жағынан, лизинг беруші және лизинг алушының капиталы ақшалай емес, тауарлық формада болғандықтан, лизинг ... ... ... ... лизингтік мәмілелердің негізі қаржы болып табылады, дұрысырақ несие операциясы. Лизинг беруші лизинг алушыға ... ... ... ... ... ... ... өз меншігіне ала отырып, лизинг алушының уақытылы төлемдері есебінен белгілі бір ... ... өз ... ... ... ... берушімен және мүлікті қолданушы арасындағы қаржылық қатынастарға сүйене отырып, лизингті жылжитын және жылжымайтын ... ... алу ... ретінде қарастыруға болады.
Егер лизинг мүлкін уақытша иелік етуге және пайдалануға қайтарым-дылық, ... және ... ... ... онда ... ... ... қарыз сияқты мінездеуге болады. Экономикалық интерпретацияда лизинг- бұл лизинг ... ... ... ... несиеге беру.
Лизингтік қатынастардың тікелей субъектілері мыналар болып табылады:
* ... ... ... ... сатып алушыдан лизинг бұйымын лизинг келісім шарты бойынша өз меншігіне алуды, сосын оны лизинг алушыға белгілі бір ақыға, белгілі бір ... ... бір ... ... ету ... және кәсіпкерлік мақсаты үшін пайдалануына беруді міндетіне алады. Келісімшарттың мерзімі өткен соң , ... ... ... ... ... өтуі ... егер бұндай жағдай шартта көрсетілген болса. Егер лизинг беруші лизингтік шартта көрсетілген мүлікті лизинг алушыға уақытында ... ... ... ... ... ... және залалды өтеуді талап етуге құқылы.
* Лизинг алушы- заңды немесе жеке тұлға лизингтік ... ... ... бекітілген мерзімге нақты төлем негізінде лизинг затын уақытша иелік етуге және пайдалануға міндетті ... ... ... ... ... ... шартына сәйкес лизинг алушысы соңғысына лизинг затын белгіленген мерзімде сататын заңды немесе жеке тұлға. Сатушы- жабдықтаушы лизинг берушіге ... ... ... ... ... сатып алу- сату келісім шарттарына сүйене отырып тапсыруға міндетті.
Лизингтік мәміленің жанама ... ... бола ... ... ... және мәміленің кепілдері болатын коммерциялық және инвестициялық банктер;
-лизингтік мәміледе пайда болатын әр түрлі ... ... ... ... ... ... мүлкін сақтандыру, несие мекемелерінің лизинг берушіге берілетін қарыздың төоенбей қалу тәуекелдерін сақтандыру;
-брокерлік және басқа да ... ... ... техникалық қызмет көрсетуі бойынша монтаждық, баптау жұмыстары (инвестициялық жобаны лизингтік негізде іске асыру кезінде).
Лизинг ... ... ... да Қазақстан Республикасының резидент және резидент еместері бола алады, сонымен ... ... ... ... ... ... Заңнамасына сәйкес өзі қызмет орындайтын шетелдік инвестор бола алады.
+ Лизингтік операциялардың ... мен ... ... ... ... лизинг нысандармен, лизингтік келісім-шарт үлгілермен және лизингтік операцияларды реттейтін заңды нормалардың алуан түрлілігімен сипатталады.
Қазақстанның Республикасының қолданыстағы ... ... ... ... ... және ... ... нысандары:
* Қатысушылар құрамына байланысты:
* тура лизинг- келісім шарт екі жақ арасында жасалынады, яғни жалға ... және ... ... арасында;
* жанама лизинг- келісім шарт үшін үш немесе одан да көп жақтар арасында;
* Мүлік нысанына байланысты:
* жылжитын мүлік лизингі- (жабдықтар, ... ... ... т.б., ... ... жаңа және ... болғандар;
* жылжымайтын мүлік лизингі- (жалға беруші ғимараттарды,
құрылғыларды жалға алушы ... ... ... немесе сатып алады);
* қолданыста болған лизинг мүлігі;
* Мүліктің өтелімділігі бойынша:
* толығымен өтелінетін лизинг- келісім шарт мерзімі ... ... ... құны ... ... ... ... лизинг- бір келісім шарт мерзімі ішінде мүліктің
жартылай амортизация өтеді және оның жартысы ғана ... ... ... ... ... амортизация деңгейі;
* толық емес амортизациялық деңгейі;
* қызмет көрсету мөлшері ... ... ... ... ... ... ... қызмет көрсеткенге кететін шығындарды лизинг алушы
өзіне алады;
* толық- мүлікке ... ... ... ... лизинг
алушы өзіне алады;
* жартылай- мүлікке қызмет көрсетуге байланысты функциялардың
жартысын лизинг берушіге жүктелінеді.
* ... ... ... ... келісім шарттың барлық тұлғалары бір елді ұсынады;
* халықаралық- келісім шарттың бір ғана тұлғасы немесе барлық тұлғалар әр түрлі ... ... ... қатар жақтардың бірі өзара кәсіпорын болған жағдайда;
Халықаралық лизинг:
* импорттық- егер ... ... мен ... ... бір ... ... ... елде болса;
* экспорттық- егер жабдықтың өндірушісі және лизинг беруші бір мемлекетте орналасса, ал лизинг алушы басқа елде болса;
* транзиттік- егер ... ... әр ... мемлекеттерде орналасса;
* Лизингтік төлемдер сипатына байланысты:
* ақшалай төлемді лизинг (барлық төлемдер ақшалай нысанда);
* ... ... ... ... алынған жабдықта өндірілген тауарларды жеткізу);
* аралас төлемді лизинг;
* Салық және амортизациялық жеңілдіктерге қатысты:
* нақты- жалға беруші инвестициялық жеңілдік және жедел ... ... ал ... алушы арендалық төлемдерді салықты төлеу үшін алынатын табыстардан ... алу ... ... ... ие ... ... мәміле спекулятивті сипатта болады және ең жоғарғы пайда
алу мақсатында негізсіз салықтық және амортизациялық мәміле жасасу негізінде жүргізіледі.
* Қаржыландыру әдісіне ... ... ... бір ... ... ... асырылатын лизинг;
* жаңғыртымалы лизинг- лизинг келісім шарты бірінші келісім шарт
аяқталған соң қайта жалғастырылады.
Лизингтің түрлері:
* Қаржылық лизинг.
Жалға беруші төлейтін төлем ... ... ... ... ... ... білдіретін ұзақ мерзімді келісім шарт.
Қаржылық лизинг келесі ... ... ... үшінші тұлғаның қатысуымен;
* келісім шарттың мерзімі аяқталуына дейін келісім шартты бұзу
мүмкіндігінің болмауы;
* лизингтік келісім периодын одан әрі ... ... ... ... ... ... ... құнға ие болады.
Осындай келісімдер аренданың уақытына дейін аяқталуын көздемегендіктен, арендалық төлем сомасын дұрыс есептеу өте маңызды болып келеді, себебі осы ... ... ... ... ... және ... ... барлық жоғалтуларды, сонымен қатар табыстылықтың қажетті нормасын өтеуге мүмкіндік ... ... ... ... мүлікті орнату мен сақтауға, ағымды қызмет көрсетуге байланысты ... ... ... ... өзіне алады. Көп жағдайда осындай келісімдер жалға алушының келісім шарт аяқталған соң, мүлікті қалдықты құн немесе жеңілдікпен ... ... ... ... ... лизингкке қарағанда, қаржы лизингі мүлік иелерінің тәуекелін төмендетеді.
Қаржылық лизингтің объектілеріне ... ... (жер, ... мен ... сонымен қатар, өндірістің ұзақ мерзімді құралдары жатады. Қаржылық лизинг ұзақ мерзімді аренданың басқа екі түріне, қайтарымды және үлестік негіз ... ... ...
Ағымды аренда туралы келісім шарт болып табылады. Жабдықты сатып алу мен қолдануға байланысты шығындар арендалық төлемдер есебінен бір ... ... ... ... осы ... жалға бірнеше рет беруді талап етеді. Ол, көбінесе, 2-5 жылға келіседі. Жедел лизинг кезінде ... ... ... шегу мен ... ... ... ... беруші өзіне алады. Лизингтік төлемдер ставкасы, көбінесе, қаржылық лизингке қарағанда жоғары болады, себебі шығындардың толық өтелетіндігіне ешкім кепілдік бермейді. ... ... ... ... ... ... ... түрлерін жатқызамыз: компьютерлер, көшірме және көбейткіш техника, оргтехниканың әр ... ... т.б. және ... ... ... ... ... күрделі техникалық жабдықтар.
Жедел лизингтің шарттары жалға алушы үшін тиімдірек кенін байқауға ... ... егер ... ... ... ... жабдықтан келісім шартты уақытынан аяқталуына дейін күшін жойса, жалға ... жаңа ... ... және ... ... пайдалануға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, жалға алушы әр түрлі қолайсыз жағдай туындаған жағдайда, осы іскерлік ... бас ... ... Ол мүлік иесіне уақытына дейін жалға алынған мүлікті қайтарып, өндірістің ... және ... ... байланыста шығындарды азайтуға мүмкіндігі болады. Егер бір жолғы жобаларды немесе тапсырыстарды ... ... ... ... ... одан әрі ... болатын жабдықтар мен құралдарды сатып алудан босатады.
Кейде лизингтік ... ... ... ... ... үшін ... ... қалған жағдай да болуы мүмкін, онда ол ссуда алады. Мұндай ... ... ... тартатын лизингтік операция деп атайды.
Тәжірибе көрсеткендей, лизинг бойынша жасалатын мәмілелердің 85%-ға жуығы қаражат тарту лизингі операцияларының үлесіне тиеді. ... ... ... беретін активтер құнының 80%-дай мөлшерінде бір немесе бірнеше несие берушілерден ұзақ мерзімді несие алады. ... ... ... мен ... өзі ... ... ету ... болып табылады. Лизинг бойынша жасалатын мәмілелер жасалу тәртібі:
* Банк пен лизинг компаниясы арасында несиелік келісімшарт жасалып, несие ... ... ... ... ... ... үшін жабдықтаушыға төлейді;
* Лабдықтаушы лизинг компаниясына құрал-жабдығын сатады.
* Лизинг компаниясы мен ... ... ... арасында лизингтік келісімшарт жасалады;
* Жабдықтаушы құрал-жабдықпен жабдықтайды;
* Лизингті алушы кәсіпорын пайдаланғаны үшін лизингтік төлемдер жүргізеді;
* Лизинг компаниясы несие беруші банкке ... үшін ... ... ... ... ... ... есебі төмендегідей формуламен есептеледі:
ЛТ=АА + НТ + КТ + ҚТ + ҚҚС
Мұндағы:
ЛТ - лизингтік төлемдердің жалпы сомасы;
АА - ... ... ... ... ... - лизинг берушінің несиелік ресурсты пайдаланғаны үшін төлем;
КТ - ... ... ... мүлікті бергені үшін лизинг берушіге комиссиондық төлем;
ҚТ - көрсеткен қызмет үшін қосымша төлем;
ҚҚС - ... ... ... ... үшін ... алушының төлейтін қосылған құнға салынатын салық.
Амортизациялық аударымдар (АА) сомасының формуласы:
БҚ * На
АА ... - ... ... ... - ... ... (%);
Несиелік ресурс үшін төлем (НТ) формуласы:
НР * НС
НТ ... - ... ... ... несиелік ресурсының шамасы;
НС - несие үшін сыйақы мөлшері.
Несие ресурс (НР) ... ... ... - ... ... ... - мүліктің жыл басындағы құны;
Қа - мүліктің жыл аяғындағы құны.
Комиссиондық төлемнің (КТ) ... ... ... * Кс ...
100
Мұндағы:
Кс - комиссиондық сыйақы мөлшері.
Банктің ... ... ... үшін ... (ҚТ) ... Ші + Шқ + Шж + Шб ... - банк ... ... ... ... - ... ... үшін шығыстар;
Шж - банктің жарнамасына кеткен шығыстар;
Шб - ... да ... ... негізгі элементтері:
* келісім-шарт объектісі;
* келісім-шарт субъектісі;
* лизингтік келісім-шарттың мерзімі (лизинг кезеңі);
* Лизингтік төлемдер;
* Лизинг бойынша көрсететін ... ... ... ... жойылмайтын материалдық құндылықтың кез-келген түрі лизингтік келісім-шарттың объектісі бола алады.
Лизинг субъектілеріне келісім-шарт объектісіне тікелей қатысы бар ... ... Бұл ... ... ... ... және жанама қатысушыларға бөлеміз.
Лизингтің келісім-шарттың тікелей қатысушыларына мыналар жатады:
- лизинг формасы және компаниясы (лизинг беруші немесе жалға ... ... ... ... ... ... мен халық (лизинг алушылар немесе жалға берушілер);
Лизингтік келісім-шарттың жанама қатысушыларына мыналар жатады:
- келісім-шарттың кепілдігі ретінде алға ... әрі ... ... несиелейтін және инвестициялық банктер;
- сақтандыру компаниялары;
- брокерлік және өзге де делдалдық ... ... ... Лизингтік келісім-шарттың әрекет ету мерзімін лизинг кезеңі деп ұғуға болады.
Лизингтік төлемдер. ... ... ... ең ... ... лизинг берушінің тиесілі лизингтік төлемдердің (жалдаудың ақысын) сомасын анықтау жатады. Қысқа мерзімді және орта ... ... ... ... тауар нарығының конъюктурасымен анықталады. Ұзақ мерзімді лизингте лизингілік төлемдердің есеп айырысу негізіне әдістемелік тұрғыдан негізделген есеп айырысу жатады.
Лизинг бойынша көрсетілетін ... ... әр ... қызмет көрсетулермен сипатталынады. Бұл қызмет түрлерін лизинг ... ... ... ... ... басты себебі - оның қарапайым несиелдерден мынадай артықшылықтарының болуына байланысты:
- Лизингтің көмегімен кепілге берілетін мүлкі жоқ ұсақ ... ... ... Ол ... ... келісім-шарт жасалған мерзім бойынша лизинг объектісі лизингке берушінің меншігінде қалады да, лизинг ... ... ... жағдайда несиелік тәуекел деген болмайды (нақтырақ айтқанда, несиелік тәекел бұл сол ... ... ... жалғастыратын басқа кәсіпорын іздестіруге кетеді);
- Лизинг 100 пайызға дейін несиелеуді ұсынады, яғни кәсіпорынға қысқа мерзім ішінде өзінің ... ... ... жаңа ... ... ... ... өнім шығаруға және пайда табуға мүмкіндік береді;
- Кәсіпорынға мүлікті ... ... ... ... ... ... қолайлы, себебі, бұл жерде ол мүлік кепіл ретінде болады.
- Құрал-жабдықтың лизинг берушінің ... ... ... ... ... лизингтік төлемдер ғана қосылып, мүлікке салынатын салықты жалға берушінің өзі төлейді. Сөйтіп, лизинг алушы ... ... ... Несие берушінің көзқарасымен қарағанда, несиенің мақсатты пайдалануына ешқандай да қадағалау болмайды.
- жалға алушы құрал-жабдықтың қалдық ... ... ... ... ... ... ... күрделілігі;
- лизинг құны несиеге қарағанда жоғары, бірақ та ескерген құрал-жабдықтан туындайтын тәуекелдің лизинг берушінің басында болатынын ... ... ... да ол ... ... ... толтыру үшін комиссияны көбірек алуға тырысады.
Лизингтік контракт. Лизинг - бұл ... ... ... ... ... ... ... үш контракті жасалады: 1) лизинг беруші мен лизинг алушы арасында; 2) лизинг беруші мен жабдықтаушы арасында; 3) лизинг алушы мен банк ... ... келу ... ... толық қаржылық талдаудан өткізеді. Лизингте ең маңыздысы, бұл контрактінің соңында құрал-жабдықтың белгілі бір қалдық құнының қалуы. Ол үшін ... ... ... ... ... ... тиіс. Лизингті алушы өзінің қаражаты есебінен лизинг затын әр түрлі ... ... ... ... және т. б.) сақтандырады және лизинг берушіге сақтандыру полисінің куәландырылған көшірмесін береді.
Іс жүзінде кез келген лизингтік контракт мынадай элементтерді қамтуға ... ... ... ... ... алу мерзімі.
* Лизингке берушінің меншікті құқы.
* Тәуекелдер, жауапкершілік, техникалық кепілхат.
* Құрал-жабдықты ... ... ... және ... ... қолайсыз жағдайлар.
* Сақтандыру.
* Лизингтік төлемдер, комиссиялар.
* Төлемді кешіктіргені үшін пеня.
* Сатып алу мүмкіндігі.
* Келісімшартты бұзу шарты.
* Құрал-жабдықты қайтару.
* ... ... Жаңа ... пайда болуы.
* Тараптардың қосымша құқықтары.
* Даулар мен арбитраждарды қалыпқа келтіру.
* Кешіктіру шарты ... ... ... ... ... ... және т. б.)
* Қажетті ақпаратты беру міндеттемесі (мысалы, баланс).
* Тараптардың қолдары.
* Тараптардың орналасқан жері.
* ... ... және т. б. ... ... құнын кепілдеу.
* Банктердің кепілдемесі.
Сонымен, лизинг біздің елімізде маңызды рөл атқаратын орта және ұзақ мерзімді қаржыландырудың тәсілі болып ... ... ... ... ... барынша тұрақтанып, отандық және шетел нарықтарында ұзақ мерзімді ... ... ... қабілеті өсіп дамуда.
Лизинг- бүгінгі күні үлкен масштабты капитал салымдарын кез- келген өндірістің материалдық- ... ... ... ... ... ... беретін негізгі қаржы құралдарының бірі болып табылады.
Бөлім 2 Қазақстандағы лизингтік ... даму ... және ... ... ... ... лизинг нарығының даму жағдайы
2000 жылы заңнамалық базаны қайта қарастырғаннан кейін, мемлекеттік және жеке меншік лизингтік компанияларын құру ауқымы өсіп келеді. ... ... тез ... ... капиталға инвестиция ағынын көбейту қажеттігі бірінші алғышарт болып табылады. Біріккен лизинг портфелі мен жасалған мәміленің көлемі қатарласа өсіп келеді. Соңғы 10 ... ... ... ... портфелі 1,4 млрд. долларға өсті.
Лизингтік компаниялардың негізгі клиенттері болып табылатын орта және шағын бизнестің өсу жылдамдығы, отандық лизинг нарығының ... ... ... ... ... ... ... өңдеу қуаттылығын дамытып, экспортқа деген тәуелділікті азайта отырып, мемлекет лизинг портфелінің өсуінде маңызды рөл атқарады.
Дамудың ... ... ... ғасырдың ортасынан басталады және негізгі қордың көп бөлігін тозуымен мінезделеді.
ҚР- ның Статистикалық Агенттігінің мәліметтеріне сай, 2010 жылы ... 46 ... ... ... Алайда, Қазақстанда лизинг қызметін көрсететін тек 20 мекеме ғана жұмыс істейді. Басты мәселелерінің бірі ... ... ... қамсыздандыру деңгейінің төмендігі болып табылады.
Нарықтың үш ірі қатысушылары АҚ-ы (БРК-Лизинг АҚ-ның еншілес ... АҚ-ы және ... ... мемлекеттік холдингтер болады. Соңғысына тікелей немесе жанама ... ... ... ... ... 64 %- ы ... ... лизинг нарығы жоғары шоғырланумен мінезделеді. жүргізген сараптамасының бағасы бойынша, осы ... ... 6 ... ... ... 74 %-ға тең. Мысалға, Ресейде 2010 жылдың 1 жартысында 10 ірі лизингтік компаниялар жасаған ... 56,8 %-ды ... ал ... 2009 жылы ондаған ірі лизинг берушілер жаңа мәмілелердің 58,1 %- н жасаған.
Соңғы он ... ... ... ... ... ... ... 60- ға өседі. Ағымдағы портфельдің көлемі қазіргі кезде 1400 млн. долларға өсіп, ЖІӨ- нің ... 1,5 %-ын ... ... ... ... ... түрде баланстанбаған және жеткілікті дамымаған. Алайда, лизинг нарығы даму үстінде. ... ... ... ... ... 10,5 ... Теңгеге тең, ол ағымдағы лизинг нарығының көлемінен ондаған есе асып кетеді.
Кесте-2 Біріккен ... ... ... жаңа ... көлемі жоғары жылдамдықпен өсуде
Жыл
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
Жаңа бизнестің көлемі, млн.долл.
6
15,8
28,2
93,4
176,3
189,7
401,6
486,2
612,4
446,2
Лизингтік компаниялар
дың біріккен мәмілелері, млн. долл.
19
36,4
67,6
189,6
234,1
349,1
659,7
1043
1263,8
1460,1
Жоғарыда көрсетілген кестесінен көріп отырғанымыздай, 2010-2012 жылдар ... ... ... өсуі жыл ... біріккен лизингтік мәміленің екі есеге өсу есебінен ... ... ... мәмілелер көлемі 2010 жылы 600 млн.долларға өсті. ... ... ... де лизингтік мәмілелердің көлемі 2010-2012 жылдармен салыстырғанда 15 %- ға өскен болатын. Бұл лизингтің қарыз портфелінің өсуіне де ықпал ... ... -1 ... ... ... ... жылы ... кезінде елдегі кәсіби белсенділіктің бірден төмендеуіне қарамастан және екінші деңгейлі ... ... ... 30%-ға түскенімен, біріккен лизингтік мәміле көлемі 15,6 %- ға өсті.
Мұндай өсіңкілік екі фактормен ... ... ... Қазақстанның лизинг нарығындағы тәжірибе несиелеу процесін бір емес, бірнеше траншпен жүзеге асырылатындықтан, және де транштың мерзімі күнтізбелік ... ... ... ... ... ... жылға созылады.
Екінші фактор отандық лизинг берушілердің тәуекел- менеджментінің ерекшілігінде. Лизинг берушілер қызметті ... жоқ ... ... ... ... ... қажетті ресурс көлемін және шығын көлемін өздері анықтап, белгілейді. Берік қаржылық тірек болмағанымен, лизинг компаниясы портфельді дұрыс бағаламау салдарынан, ... 4 және 5 ... ... ... ... жылы жаңа бизнес көлемінің түсуіне мына жағдайлар себеп болды:
* Мемлекетте ... ... ... ... ... ... деген сұраныс түсті;
* Потенциалды қарыз алушылардың несиелік сапасына жоғары талаптар қоюы;
* Лизингтік компаниялардың көбісі ... ... ... ... 2009 ... ... ... ұлттық валютаның 25 %-ға девальвацияға ұшырауы лизинг алушылардың шетел валютасында ... ... ... ... ... Қазақстанның лизингтік компанияларының қаржыландыру көздерінің құрылымы
Дерек көз:
Отандық лизингтік компаниялардың мәлімдеуі бойынша, ... ... ... шарт бір ... жасалып, ал лизинг заты басқа аймақта қолданылады.
Қазақстан Республикасының Статистикалық Агенттігінің мәліметтеріне сай, 2009 жылы барлық лизингтік компаниялардың қарыздық қаражаттарының үлесі 80 %- дан ... ... ... ... көздерді қосқанда лизингтік компаниялардың өзіндік қаражаттары тек 9 %-ды құрайды, ал отандық лизингтік компаниялардағы шетел инвестицияларының үлесі 6 %-ға тең. ... ... ары ... кедергі келтіретін факторлар, негізінен пайыздық ставканың өсуі есебінен қарыз қаражаттарының жеткіліксіздігі. ... күні ... ... климаты және заңнамалық базасы лизинг нарығына жақсы тірек береді.
+ акционерлік қоғамының лизингтік қызметін
талдау.
Мысал ... ... ... ... ... ... қарастыруды және оның қаржылық қызметін талдауды жөн ... ... ... әлі ... дейін өндірістік негізгі көздерінің жетіспеушілігінен зардап шегіп келеді, ал ол ауыл шаруашылығы мен азық- түлік өндірісін қоса есептегенде әр түрлі ... ... ... ... ... ... ... қызметін атқаратын лизингті дамытудың маңызы зор.
1999 жылы ... ... әлем ... ... ... ... ... қатынастарды әрі қарай жетілдіруде мемлекетке қажет болады.
Мемлекеттік қолдаудың арқасында 15 жыл ішінде компания ірі ... ... ... ... ... АҚ ... 35 млрд ... асса, ссудалық портфель 30,8 млрд. теңгені құрайды. Компания жұмыс істеп жатқан 15 жыл ... ... ... 37,4 млрд ... ... оның ... 100 % құраған.
Компания ауыл шаруашылығына 53,5 млн теңге ... ... ... ... ... ... жалпы көлемімен алғанда бюджеттен тыс ақша үлесін көбейтіп жатыр, 2013 жылы инвестицияланған бюджеттен тыс ақша, инвестициялық бюджеттік ақша ... асып ... ... ... бағыты мен мадақтау ставкасы төмен лизингтің жеңілдік шарттары 1500 астам шаруашылықтарға ... ... 8500 ... ... ... ... үлесіне жылма- жыл импортталған тракторлар мен комбайндардың 35 % тиеді. Жеткізу көлемі жыл сайын ұлғаюда. ... ... ... кезеңдерінің бірі- мемлекеттік агротұтыну бағдарламасын жүзеге асыру жылдары. Оның аясында 27,2 млрд теңге ... Бұл ... 5000 ... техника бірлігі мен ауыл шаруашылық өнімін қайта өңдейтін 7- желі сатып алынып, 25 көлік- технологиялық ... ... Егер ... алдыңғы жылдары бюджеттік ақшаның кеш жүрген болса, 2012 жылдан бастап тұқым себу, тұқым тазалау техникасына назар аударылды. Сөйтіп тұқым ... ... ... ... ... және сұрыптаумен аяқталатын жұмыстың толық циклын жүзеге асырды. Көктемгі егіс жұмыстарына қарсы даярлықтың жақсы болуы көп ретте техника сатып алу ... ... ... еді. Егер ауыл ... техникасын сатып алу, бұрынғы жылдары қоғамға бюджет қаржы бөлгеннен кейін жүзеге асса, 2008 жылдан бастап ... ерте ... алып алу үшін ... ... 15 % ... ... төлеп, оны техника жеткізіп берушілерге береді.
Осы ретте көктемгі егіс жұмыстары бастамастан, 3 жыл бұрын АҚ шетел мемлекеттері шығарған 302 ... ... ... себу ... ... алғанын айта кету керек. Барлығы 656 000га жерге тұқым себіліп, 215 000 га ... ... ... ... бір ... тұрақтап қалмай, жаңа перспективті бағыттарды, оның ішінде өнім өңдеу саласын қаржыландыруды, бағындыруды көздеп отыр. Қайтадан өңдеу құрал- жабдығының лизинг ... 2011 жылы ... ... 1 млдр ... қолданылған болатын, оған ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдейтін 7 ағым алынды, ал 2012 жылы 1,5 млрд теңге бюджеттік және 0,7 млрд ... және ... ... ... ... қолданылды. Бұл жерде компания ақшаны бөлу мәселесінде облыстар паритеттілігін, азық-түлік өндірісіндегі кластерлік бастамалардың ... ... ... ... ... ... жоғары, жаңа құрал- жабдығын сатып алуға, яғни әлемдік сапа стандарттарына жауап ... өнім ... баса ... аударуда. Қайта өңдеуге байланысты жобалар әдетте күрделі болып келгенімен компания өзінің әлеуметтік бағытын жоғалтпай, құрал- ... ... ең ... ... беруде.
Техника мен құрал- жабдық лизингіне деген сұранысты ... ... ақша ... ... ... ... түсінген. жобаларды өзінің жеке қаржысы мен шетелдік қаржы институттарынан алынатын ақша есебінен жүзеге асыра ... 2006 ... ... ... ... бос ақшалар есебінен лизинг шарттамаларындағы бірқатар бағдарламаларды қаржыландыру, шетелдік қымбат бағалы техниканы сатып алу үшін ауылшаруашылық өнімдерін шығарушыларды қаржыландыру ... ... ... ... ... сол секілді айналымдағы ақша құралдарын толықтыру үшін мақсатты займдар берілді. 2010 жылы компания алғаш рет жалпы сомасы 0,6 млрд ... ... 23 ... комбайнды атақты батыс банктерінің экспорттық сақтандыру агенттерінің есебінен алуды қаржыландырды. 2006 жылы 22 өнімділігі ... ... ... кешен мен 219 астық жинаушы комбайндар сатып алуға, Оңтүстік ... ... ... ... шығарылатын томат пастасы мен жеміс пюресі заводын сатып алу қаржыландырылған. ... ... ... сомасы 4,1 млрд теңгені құрады. Сөйтіп компания жыл ... ауыл ... ... ... ... ... келеді, олардың қатарына өзіндік және тартылатын қаржылар көлемін ұлғайту да жатады.
Компания тағы бір ... ... ... ... ... мал басы ... ... агроиндустриалды мал шаруашылығы кешенін құруды қаржыландыру. Оның ішінде өзіндік жем беру базасы, малды ... ... ... мен ... ... ... ... аяқталған циклы жатады.
Мұндай жобалардың жүзеге асырылуының себептерінің бірі- Қазақстан ... мал ... тым ... ... мен ... ... ... заманғы, алдыңғы деңгейлі технологияларының болмауы. Қазақстан Республикасының ауылшаруашылығы Министрлігі мен АҚ бар ... ... ірі қара мал ... асыл ... ... 4 ... ... 7 пайыз, жылқы 1,5 пайыз, шошқалар- 6 пайыз құрайды.
Бүгінгі күні компания өз қаржысы ... екі ... сүт ... ... құрылуын қаржыландыруға дайын. Сонымен бірге ірі автоматтандырылған сүт- тауарлы фермалардың құрылуы, аңдамалы-асыл тұқымды шаруашылықтар, оның ... ... ... ... ... үшін ... жылдары республикалық бюджетінен 9 млрд теңге өлшемінде ақша бөлуді қарастырылды.
АҚ Қазақстан Республикасында ауылшаруашылық техникасы қаржылық лизинг ... 15 ... ... ... ...
АҚ тек ірі ... ... емес, ол республикадағы лизингтік қатныастарды реттеуші де ... ... ... ... ... ... ... қалыптасуына елеулі еңбек сіңірді, олардың қатарында Заң, Азаматтық, Салық кодекстері және өзге де заң ... бар. ... ... ... ... республиканы ауылшаруашылық құрлымдарына лизингтік жобаларды алуды мүмкін ету, мысалы компания клиенттерінің 50 % шаруалар мен фермерлік шаруашылықтардан ... ... ... ... ... бар. ... жоспарға республикалық көлік- технологиялық парктерін жаңартуды жыл сайын ... ... ... ... ... ... ... техникасының лизингінен басқа, 2008 жылдан бастап аграрлық сектор үшін технологиялық және ... ... ... ... ... ... ...
Сурет-3 2012-2013 жылы жалпы келісім шарттар көрінісі.
Сөйтіп, АҚ республиканың барлық аграрлық секторының дамуын қаржыландыратын ... ... ... және ... ... ... ... Сонымен бір мезетте жеке салымшылар мен кредиторлар үшін компанияның инвестиционды бейнесі де өсіп келеді. Бүгінде ауылшаруашылығы техникасының лизингін ... өзге де ... ... бар. ... ... ... ... жатыр: шынында Қазақстандағы лизингтік қызметтер нарығы күн санап өсіп келеді. Республикада бар ... мен ... ... ... ... ... етіп ... құпия емес, ал жалғыз шығар жол лизинг, сондықтан алдағы жылдары оған деген сұраныс жоғары ... ... ... елде лизинг дамуына бар мүмкіндіктер жасалған, олар аталған нарықта бәсекелестік ... ... ... сапасының жақсаруы мен пайыздық ставкалардың төмендеуіне әкелмек. Лизингтік қызметтер нарығы өндіруші үшін де, ... үшін де ... ... ... ... ... ... негізгі капиталдағы жалпы салымдар көлемі бойынша есептегенде, қазақстандық лизингтік компаниялардың лизингтік операциялар үлесі алдағы 3 ... 4-5% ... ... 500-550 млн АҚШ ... ... деп ... ... республикада 15 лизингтік компания бар, олардың бас кеңселері Алматы қаласында орналасқан, үшеуі Астана қаласында, оның ... та бар. ... ... ... ... күн ... артып келеді, лизингтік қызмет көрсетумен лизингтік компаниялар ғана емес кейбір отандық банктер де айналысады, нарықта жаңа лизингтік компаниялардың пайда ... да ... ... бұл ... ... ... оң ... тигізеді деген ойдамын. Егер туралы айтатын болсам, бәсекелестік күресте жеңіп шығу олар үшін басты мақсат емес. ... ... ... ... ауылшаруашылығы өнімін өндірушіні қолдау болса, олар сол жұмысын атқаруда.
Өтініштер ешбір шектеусіз ауылшаруашылығы техникасының ... ... ... ... жалпы массасының сәйкес сұралатын техника номенклатурасы құрылымдалып, қаржылық лизинг келісім- шартына отыру мүмкіндігі болған жағдайға арналып, лизинг алушылардың жеке ... ... ... ... ақша ... ... ... алынатын техниканың мүмкін көлемі анықталады.
Кесте-3 АҚ-ның маркетингтік ... ... ... ... млн ... сепкіштер
577269
Одан басқасы
1284878
Барлығы
532118543
Кесте- 3 көрсетілгендей 2008-2012 жылдар аралығында АҚ 18,5 млрд ... ... ... 5321 ... ... ... сатып алып, оны лизингтік негізде отандық ауылшаруашылығы ... ... ... ... ... ... ... өтініштерді жинау мақсатымен компания жыл сайын маркетингтік зерттеулер жүргізеді. Жергілікті атқарушы өкілдіктер қатыстырылатын облыстық және аудандық ... ... ... ... жылдардағы маркетингтік зерттеулер нәтижелеріне сүйенсек, техниканың дәстүрлі түрінен басқа шетелдік мемлекеттердің жоғары өнімді ... ... кең ... ... ... ... кешендерге деген сұраныс жоғарлаған. Бір ғана 2010 жылы қазан- қарашасында Республиканың 8 облысынан 91 ... ... ... ... ... ...
АҚ қызметінің негізгі мақсаттарының бірі ірі жер иеленушілерге лизингке ауыл шаруашылығы ... мен ... беру ... ... Республикасының машина-трактор паркін жаңарту болып табылады. Сөйтіп, өзінің бүкіл қызмет атқарып келе ... ... ... Қоғам жалпы құны 187 млрд. теңгеге 27,5 мың бірліктен астам әр түрлі ауыл шаруашылығы техникалары мен қайта өңдеу ... ... ... қаржыландырды. Ауыл шаруашылығы техникасын лизингке беру компанияның портфеліндегі қызметінің 70 % құрайды.
2013-2020 жылдарға арналған АӨК ... ... ... 2020) ... 2013 ... бастап ауыл шаруашылығы тауар өндірушілерін қолдаудың жаңа бағыты ауыл ... ... мен ... ... ... ... ... жасалатын шарттар бойынша сыйақы ставкасының бөлігін субсидиялау арқылы жүзеге асырылатын кәсіпорындарды қаржылай ... ... ... ... ережесіне сәйкес, мемлекет ауыл шаруашылығы тауар өндірушілеріне жалпы қаржыландыру ... 7% ... ... ... ... акционерлік қоғамындағы ауыл шаруашылығы техникалары мен арнаулы техникалар лизингі бойынша ставка ... ... ... ... 5,8% ... (5,7% жыл ... тиімді ставкамен). Субсидиялау мерзімі оны 7 жылға дейін ұзарту ... 3 ... ... ... ... ... 25%-н инвестициялық жобалар құрайды. Бүгінде ауыл шаруашылығының тынысын ашып, өрісін кеңейту тізгінін АҚ-ы қолға алып ... Осы ... ... ... жобаларды жүзеге асыруда.
+ Қазақстандағы лизингтік қатынастарды басқару ... ... ... ... ... ... ... жолдарын дамыту, лизингтік келісімдердегі тәуелділіктерді ескере отырып қатынастарды басқару мәселелері мен Қазақстандағы лизингтік ... ... ... ... ... ... көрсетілген. ... ... ... , ... ... ... қазіргі кезеңінде лизингтік қатынастарды белсенді түрде пайдалану қажеттіліктерін айтып қана қоймай , сонымен ... , осы ... ... түрде басқаруға да өте көп көңіл бөлу қажет. Сондықтан да бұл ... ... және ... ... қалыптасуында үлкен мәнге ие болатын мәселелердің бірі. Соған байланысты еліміздегі лизингтік қатынастарды басқарудың бірнеше деңгейін қалыптастырудың қажеттілігі бар. Оны ... ... ... ... ... ... лизингтік
қатынастар-
дың дамуына
жағдай жасау
Халықаралық
ұйымдар деңгейінде басқару
Лизингтік қатынастарды басқару
Мегадеңгей
Макродеңгей
Медиадеңгей
Микродеңгей
Мемлекеттік деңгейде басқару
Лизингке беру-
ші субъектілер
деңгейінде
басқару
Лизингке алу-
шы субъекті-
лер деңгейін-
де басқару
Тұрақты ... ... ... арқылы,ли-
зингтік қатынастардың
дамуын ынталандыру
Лизингтік қатынастардың
Тиімді моделін
қалыптастыру
Лизинг объектісін пайдалану арқылы қажетті тиімділікке
қол жеткізу
Сурет-4 Лизингтік қатынастарды басқару деңгейлері
Лизингтік ... ... ... талаптарына сәйкес келетін тиімді технологиясын жасау үшін ең алдымен мемлекет макродеңгейлік қатынастарды реттеуші ретінде неғұрлым маңызды рөл ... ... ... ... ... қалыптасқаннан бергі уақыт аралығында лизингтік қатынастарды ұйымдастыратын және реттейтін бірнеше нормативті актілердің бекітілгені белгілі . Солардың негізінде лизингтік ... ... ... ... ... база ... ... лизингтік қатынастарды дамыту бойынша елімізде қабылданған заңнамалық актілердің қабылдау уақыттарына жасалатын ... , ... ... ... ... реттеуші шараларды талап еткендігін көруге болады. Яғни , бүгінгі күні мемелекет лизингтік қатынастарға заңнамалық базаның көмегімен жергілікті ... ... ... ... жоқ. ... да , біздің қазіргі таңда ҚР-ғы лизингтік қатынастарды мемлекеттік деңгейде басқарудың кейбір тетіктерін сапалық жағынан келесідей бағыттар бойынша қажет ... ... ... ... әр ... келісім шарттық қатынастардың элементтерінен тұратын инвестициялау тетігі ретінде оның әлеуметтік-психологиялық аспектілерін түсіндіруге мүмкіндіктер беретін қосымша заңнамалық нормативтік ... ... ... Ол үшін ... ... байланысты қазіргі уақытта жұмыс істеп жатқан заңнамалық құжаттарды түсіндіретін > деңгейдегі , яғни әдістемелік нұсқаулар жасап оларды қолданысқа ... ... ... ... ... құру ... толық қалыптастыруға жауап беретін құқықтық реттеу тетіктерін жасау және оларды нақты қолданысқа енгізу керек . Бұл ... ең ... , > ... ... бір ерекшеліктері бар > деп аталатын жаңа тетікті қолдануға өту үшін ... ... ... қалыптастыру керектігі айта кеткен жөн. Себебі , шетелдік тәжірибе көрсетіп оырғандай кейбір объектілерді әсіресе , құрылысты жүргізуге ... ... ... лизинг негізінде пайдалану қаржылық лизинг қарағанда неғұрлым тиімді болып келеді.Сондықтан да қазіргі кезде лизингтік қатынастарды оперативті лизинг ... ... көп ... ... керек.Осы мақсат үшін оперативті лизинг тетіктерін пайдалану қағидалары мен тәртіптерін түсіндіретін және ... ... ... ... қажет.
* Соңғы кездері еліміздегі лизингтік нарықтағы өзекті мәселелердің бірі бұрын пайдаланылуда болған мүліктерді лизингке беру тәжірибесін ... ... ... бұл норма ҚР-ның Заңында қарастырылғанына қарамастан,қазіргі кезде бұл нарық жұмыс істемей отыр.Содықтан да,бүгінгі күні ... ... осы ... ... ... және ... үшін ... жеңілдік шарттар құру қажет.Себебі,елімізде қайталама лизингтік нарықтың дамуы,менің ойымша өтімділігі неғұрлым жоғары лизинг объектілерінің көптеген түрлерінің пайда ... ... ... ... беруші субъектілердің қызметтеріне бақылау жасауды күшейту мақсатында,олардың қызметтерін лицензиялау ... ... ... үшін ... ... ... ... енгізу қажет.Бұл лизингтік қызметтер нарығын нақты жұмыс істемейтін лизингтік компаниялардан мүмкіндіктер береді.
Сонымен ,менің ойымша мемлекет тарапынан ... ... ... ... реттейтін заңнамалық негіздерге осындай тұзетулер мен толықтаулар енгізуеліміздегі лизингтік қызметтер нарығының дамуына ... әсер ... ... беруші субъектілердің қызметтерінің ерекше қарастыра отырып , олардың ұлғаймалы ... ... ... ... экономиканың нақты және қызмет көрсетуші секторларының құрылымынан тұрақты аралық звено болып табылатынын атап ... жөн. ... ... ... ... экономиканың қаржылық нақты секторларының белгілі бір элементтерінен ... ... ... ... ... нарығы
Банктік қызметтер нарығы
Сақтандыру нарығы
Валюталық нарық
Нақты құрылғылар нарығы
Лизингтік қызметтер нарығы
Сурет-5 Лизингтік қызметтерді ұсынушы субъектілердің нарығын ... ... ... , ... беруші тұлғалар өз қызметтеріне әсер ететін барлық субъектілердің қызметтеріндегі ерекшеліктерді ... ... ... , өз бизнестерін құру қажет. Менің ойымша , лизингке берушілер тұрғысынан лизингтік ... ... етіп ... ... ету үшін ... тетіктерді жетілдіруге көңіл бөлу керек:
* Лизинг объектілерін таңдау лизингтік қатынастарды іске ... ... ... ... ... қалыптастыруды және лизингке алушылардың мүдделерін ескеру негізінде іске ... ... ... беруші ең алдымен , лизинг объектісін жеткізушімен келісімдер жасау арқылы , лизингке алушымен қатынастарын реттеуі керек.
* Лизингтік қатынастар сызбасы ... ... ... және ... ... бекіту кезіндегі пайда болатын тәуелділіктерді төмендетуге әсер ететін субъектілердің санын ескере отырып қалыптасуы қажет. ... ... іске ... ... ең ... ... лизингке алушы болып табылады. Олар лизингтік қатынастарды тиімді түрде басқаруға қатыса отырып , ... ... ... ... көздейді. Бүгінгі күні ҚР-да лизингтік қатынастарды іске асыру кезінде лизингке алушылар белсенділіктері өте төмен тұлғалар ретінде , яғни лизингке ... ... ... ... тек > ... ғана ... Менің ойымша лизингтік қатынастарды басқаруға қатысу кезінде лизингке алушылардың іс-әрекеттері келесідей тетіктерге бағытталуы ... Өз ... ... ... ... ... ... мөлшерін
қамтамасыз ету үшін лизингтік қатынастарды құруға белсенді түрде қатысу;
Лизинг алушылар өз өндірістерінің мүмкіндіктеріне сәйкес , өздерінің есептік саясаттарын ... ... ... ... ... ... ... өндірілген өнімдер мен көрсетілген қызметтердің негізделінген бағасын қалыптастыруды қамтамасыз етуге мүмкіндіктер ала алады.
Қазіргі таңда ... ... ... бір ... ... бар. ... мамандар ол мәселелерді шешу жолдарын іздеуде және қолдануда. ... ... шешу үшін ... ... ... ... қажет. Енді ол мәселелерді айта кететін болсақ:
* жалға алушы құрал- жабдықтың қалдық құнының жоғарылуынан (әсіресе ... ... ... ... ... ... құны ... қарағанда жоғары, бірақ та ескірген құрал- жабдықтан туындайтын тәуекелдің лизинг ... ... ... ... ... ... да осындай шығынның орнын толтыру үшін комиссияны көбірек алуды тырысады.
Қазақстан экономикасының қуатын одан әрі күшейту үшін елімізде ... ... ... ... бұл ... өз ... бір ... мәселе.
Қазақстанда лизингтің даму жолы келесідей 3 негізгі бағытқа байланысты:
* Экономиканың барлық саласындағы моральді және ... ... ... ... тез, әрі ... ауыстыру.
* Инфляция деңгейін төмендетумен қоса, инвестициялық белсенділікті арттыру.
* Мемлекеттік қолдау және ... ... ... ... ... және орташа бизнесті дамыту.
Шаруашылық кешендегі инвестиция жоғарылату - ол лизингтік іс-шараны тезірек дамыту болып табылады. Оны жүргізу ... тек ғана бос ... ... ... ... дамып келе жатқан шағын және орта бизнеске де арқа арту ... ... ... ... ... ... инвестицияны белсендірудің және негізгі құрал-жабдықтарды ауыстырудың бірден-бір жолы болып табылады.
Қорытынды
Лизинг еліміздің экономикасының маңызды тетігі ретінде қалыптасып келе жатыр. Инвестиция тартуда ел ... ... ел ... ... ... ... капитал әкелуде, шағын бизнеске нақты қолдау көрсетуде коммерциялық банктер мен лизингтік фирмаларға ұзақ және орта ... ... ... ... рөл ... деген болжаулар бар. Сонымен жоғарыдағыларға қарап лизингтің Қазақстанда дамуына көптеген мүмкіндіктер бар.
Лизингтің ... ... ... зерттеу, оның теориялық негіздерін, сондай-ақ, Қазақстандағы лизингтік бизнестің даму жай-күйін, проблемалары мен перспективаларын қарастыру мынадай тұжырымдар ... ... ... ... және заң ... ... ... бірдей түсінік берілмейді. Қазіргі кезде оның жүзден астам анықтамасы бар. Оның мәні мен пайда болуы туралы да болжамдар көп. Сол ... ... ... ... ... ... елде әр ... Сондықтан да Қазақстанда да осы құбылыстың өзіндік түсінігі ұсынылғаны жөн. Бұл ел ... ... ... ... мен ... ... ... Лизингтің жекелеген түрлеріне қойылатын талаптарға келгенде батыстық стандартты ... ... ала ... ... Оны ел ерекшелігіне орайластырған жөн.
Өзімнің курстық жұмысымда мен мысал түрінде АҚ-ның лизингтік қызметін қарастыруды жөн ... Бұл ... ... ... нарығының субъектісі болып табылады. АҚ еліміздің ... ... ... ... ... іске ... жетекші компания болып табылады. Компания еліміздің кәсіпкерлері мен инвесторларын, ауыл шаруашылығы ... ... ... ... ... ... мәселелерін дамытуға көп атсалысады. Дегенмен, осы талпыныстардың барлығы төменгі ... ... ... қаражаттарының шектеулігі жағдайында туындап отыр. Егер осы мәселе өз шешімін тауып, мемлекеттен аталмыш ... ... көп ... болса, елімізде АҚ сияқты кәсіпорындар көп болар еді. Отандық кәсіпкерлердің ... мен ... ... ... ... ... ... АҚ құптарлық зор тәжірибесі және қажетті мемлекеттік қолдау, елімізде сапалы жаңа өнеркәсіптік өндірістерді дамытуға серпіліс берері сөзсіз.
Менің ... ... ... ... дамытуда кешенді бағдарлама жетіспеуге болады деуге болады. Оның құрамында келесідей элементтер болуы мүмкін:
* Құрамында мамандарды дайындайтын, ... ... ... ... ... ... нарықтың инфрақұрылымын дамыту;
* Лизингтік келісімшартты несиелеуде банктермен кең көлемде жеңілдіктер берілсе (3 жылдан жоғары).
* Кепіл жүйесін дамыту.
* Қазіргі кезде ... ... ... қоса ... ... келісімшарттарда валюталық бақылаудың болмауы) лизинг шегіндегі шетел инвестиция тартуды қадағалау.
Сонымен жоғарыда айтылғандарға сүйене ... , ... ... ... ... ... әлемнің шамамен барлық аймақтарында дамуда деп айтуға болады. Әлемнің көптеген елдеріндегі инвестицияның жалпы көлеміндегі лизингтің алатын үлесіне байланысты лизингті ... ... бар бір ... деп ... ... ...
Пайдаланылған әдебиеттер
* Айманова Л., Оралбаева Ж. Қаржылық лизинг және ... ... ... ... 2006 г. № 4
* ... Р. Развитие финансового лизинга в РК: реальность и перспективы //Аль-Пари 2006 г. № ... ... > Жас ... - 2005 , ...
* Аль- пари №4 - 2004 , 32-34 бет. >
* ... №4 - 2004 , 35-42 бет. >
* Банки казахстана - 2004 , №6 , 44-46 бет. >.
* ... В. Д. 1997 г.
* > ... - 2005 №1 12-23 бет.
* ... В. ... помощь реальному сектору //Развитие лизинговых отношений //Риск 1999 г. № 2-3
* Каренов Р. > Егемен ... - 2004 ,
24 ... ... ... ... ... ... 12/VII-2000
* Менсен Т., Цыганов А. Страхование лизинговых сделок в ... ... ... //Финансы 2005 г. № 13
* Сагадиев К. Лизинг в Казахстане: проблемы и перспективы развития. Азия-ЭЖ //1998 г. № 13
* ... А. ... № 209-210 от ... г.
* ... > ... 2009 ... ... С. > Заң газеті - 2002 , 8 мамыр
* Тлеужанов Е., Киреева К. ... - ... ... ... ... 2005 г. ... http://WWW.kazstat.asdc.kz
* http://WWW.nationalbank.kz
* http://WWW.adilet.kz

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпорынның инвестициялық қызметін қаржыландыру45 бет
Экономикалық ақпараттық жүйелердегі берілгендерді талдау75 бет
8 ферзь11 бет
«Данон» компаниясының персоналдың дамыту процесін басқару22 бет
Іздеу алгоритмі14 бет
Аналитикалық тәсіл арқылы жасалған етістіктер22 бет
Астық қорының зиянкестерінің қарсы күрес шаралары4 бет
Астық өнімдерін сақтау5 бет
Астықты сақтау тәсілдері8 бет
Ағылшын тілінен қазақ тіліне аударуда аудармашылық трансформацияларының негізгі типтері80 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь