Turbo Paskal-да символдық ақпаратты өңдеу

Жоспар

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
I. Турбо Паскаль тіліне жалпы сипаттама ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6
1.1 Турбо Паскаль тілінің шығу тарихы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6
1.2 Турбо Паскаль программалау ортасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7

ІІ. Жолдық қатарлармен жұмыс ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...9
2.1. Жолдық өрнектер мен амалдар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...9
2.2.Жолдық процедуралар мен функциялар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .10
2.3. TPascal тілінің алфавиті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...14

ІІІ. Жолдық қатарларға программа құру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .16
3.1. Жолдық қатарлармен амалдар орындау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16
3.2. Паскаль тілінде мәтіндік ақпаратты өңдеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...17
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..24
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...26
Кіріспе

Тақырыптың өзектілігі. Turbo Pascal – жоғарғы деңгейлі программалау жүйесі. Оның тұңғыш нұсқасын 1970 жылы швейцрия физигі Niklaus Wirth ұсынған. Автор тілді алғашқы арифметикалық есептеу машинасын жасаған француздың ұлы ғалымы Блез Паскальдің құрметіне Паскаль деп атап , тіл атауын үнемі бас әріппен жазылуын сұраған.Кейінен тілдің көптеген нұсқалары жарық көреді. Қарапайым Паскальді өңдеудегі А. Хейлсбергтің еңбегінің нәтижесінде Turbo Pascal қазіргі заман талабына сай, қуатты программалау жүйесіне айналды. Turbo Pascal – жоғарғы деңгейлі программалау жүйесі. Оның логикалық құрылымы әр түрлі есептерді дәл шешуге көмегін тигізеді. Бейсик тілі сияқты, Паскаль оқып-үйренуге жеңіл, түрлі салалық информациямен жұмыс істеуде нәтижелі болғандықтан, дүние жүзінде көп тараған тілдердің бірі. Оның ыңғайлылығы:
- тілге дамытылған берілгендер типтері енгізілген. Олар өңделетін берілгендер элементтерін толық сәйкестендіріп сипаттауға және жаңа берілгендер типтерін енгізуге мүмкіндік береді;
- мұнда кішігірім жеңіл программалармен бірге күрделі құрылымды программаларды құру да мүмкін;
- тіл синтаксисі қиын емес; нұсқаулардың (операторлардың) саны мүмкіндігінше азайтылған, т.б.
Turbo Pascal жүйесінде қарапайым есептерді шешудің программасынан бастап, күрделі мәліметтер қорын құрудың сан қырлы жұмыстары жүргізіледі.
Қазіргі кезде Turbo Pascal тілі кез келген күрделі есептерді шығара алатын, кең таралған стандартты оқу тіліне айналды. Turbo Pascal тіліндегі программа жеке-жеке жолдардан тұрады. Turbo Pascal тіліндегі программа үш бөліктен тұрады: тақырып, сипаттау бөлімі және операторлар бөлімі.
Праграммалау тілі – ол электрондық есептеуіш машинасына программалық жабдықтауды өңдеуге арналған құрал болып табылатын ерекше тіл. Программалауда қолданылатын тіл программист ойы қалыптасуына әсер етуі керек және де программалау заңдылығын, программалау шығармашылығының көркемділігін ұғынуға себеп болуы қажет.Turbo Pascalтіліне тән болатын прораммалау стилінің негізі ретінде мәліметтер типінің философиясы алынған. Программалау әдістеріне дағдылану үшін тілдегі мәліметтердің ұйымдастырылу концепциясын түсініп, білу керек. Программаны түсініп ұғынуда және оның орындалу барысында пайда болатын қателерге автоматты түрде диагностика беруде мәліметтер типтері маңызды рөл атқарады деп айтуға да болады.Turbo Pascalтілінің дәл осы қасиеті оның құндылығы болып саналады да, бұл тіл прграммалау мәдениетін тиянақты үйретуде үлгі бола алады.
Пайдаланылған әдебиет тізімі

1. Абрамов В.Г., Трифонов Н.П., Трифонова Г.Н. Введение в язык Паскаль. - М.: Наука, 1988. - 320 б.
2. Абрамов С.А., Зима Е.В. Начала программирования на языке Паскаль. - М.: Наука, 1987. - 112 б.
3. Вирт Н. Алгоритмы и структуры данных./ Ағылшан тілінен аударылған. М.: Мир, 1989. - 360 б.
4. Грогоно П. Программирование на языке Паскаль. - М.: Мир, 1982. - 382 б.
5. Дантеманн Дж., Мишел Дж., Тейлор Д. Программирование в среде Delphi: Ағылшан тілінен аударылған. - Киев: НИПФ “ДиаСофтЛтд.”, 1995. - 608 б.
6. Епанешников А., Епанешников В. Программирование в среде Турбо Паскаль 7.0. - М.: ДИАЛОГ-МИФИ, 1993. - 288 б.
7. Йенсен К., Вирт Н. Паскаль. Руководство для пользователя и описание языка: Пер. с англ. - М.: Финансы и статистика, 1982. - 151 б.
8. Матчо Дж., Фолкнер Д.Р. Delphi: Пер.с англ.- М.: БИНОМ, 1995. - 464 б.
9. Орлик С.В. Секреты Delphi на примерах: - М.: БИНОМ. - 316 б.
10. Перминов О.Н. Программирование на языке Паскаль. - М.: Радио и связь, 1988. - 224 б.
11. Пильшиков В.Н. Сборник упражнений по языку Паскаль: Учеб. пособие для вузов. - М.: Наука, 1989. - 160 б.
12. Прайс Д. Программирование на языке Паскаль: Практ. руководство. - М.: Мир, 1987. - 232 б.
13. Рубенкинг Н. Турбо Паскаль для Windows: В 2 т.; Ағылшан тілінен аударылған - М.: Мир, 1993. - 536 б.
14. Фаронов В.В. Турбо Паскаль. В 3-х книгах. Книга 1. Основы Турбо Паскаля. - М.: Учеб.-инж.центр МВТУ-ФЕСТО ДИДАКТИК, 1992. - 304 б.
15. Фаронов В.В. Паскаль и Windows. - М.: Учеб.-инж.центр МВТУ-ФЕСТО ДИДАКТИК, 1994. - 539 б.
16. Фаронов В.В. Практика Windows-программирования. М.: Информпечать, 1996. - 247 б.
17. Федоров А., Рогаткин Д. Borland Pascal в среде Windows. - Киев: Диалектика, 1993. - 656 б.
18. Форсайт Р. Паскаль для всех: Ағылшан тілінен аударылған.- М.: Машиностроение, 1986. - 288 б.
        
        Жоспар
Кіріспе.....................................................................
...............................................4
I. Турбо Паскаль тіліне жалпы
сипаттама...........................................................6
1.1 Турбо Паскаль тілінің шығу
тарихы..............................................................6
1.2 Турбо Паскаль программалау
ортасы............................................................7
ІІ. ... ... ... ... ... ... мен
функциялар.................................................10
2.3. TPascal тілінің
алфавиті.................................................................
..........14
ІІІ. Жолдық қатарларға программа
құру.....................................................16
3.1. ... ... ... ... ... мәтіндік ... ... Turbo Pascal – ... ... ... ... тұңғыш нұсқасын 1970 жылы швейцрия физигі Niklaus Wirth ұсынған.
Автор ... ... ... ... ... ... ... ұлы
ғалымы Блез Паскальдің құрметіне Паскаль деп атап , тіл ... ... ... ... ... ... ... нұсқалары жарық көреді.
Қарапайым ... ... А. ... ... нәтижесінде Turbo
Pascal қазіргі заман талабына сай, қуатты программалау жүйесіне айналды.
Turbo Pascal – ... ... ... ... Оның ... әр түрлі есептерді дәл шешуге көмегін ... ... ... Паскаль оқып-үйренуге жеңіл, түрлі салалық информациямен жұмыс
істеуде ... ... ... ... көп ... тілдердің бірі.
Оның ыңғайлылығы:
- тілге дамытылған берілгендер типтері енгізілген. Олар ... ... ... ... ... және ... типтерін енгізуге мүмкіндік береді;
- ... ... ... программалармен бірге күрделі құрылымды
программаларды құру да мүмкін;
- тіл синтаксисі қиын ... ... ... ... ... т.б.
Turbo Pascal жүйесінде қарапайым есептерді шешудің программасынан бастап,
күрделі мәліметтер қорын құрудың сан ... ... ... ... Turbo Pascal тілі кез келген күрделі есептерді шығара алатын,
кең таралған стандартты оқу тіліне ... Turbo Pascal ... ... жолдардан тұрады. Turbo Pascal тіліндегі программа үш
бөліктен тұрады: тақырып, сипаттау бөлімі және ... ... тілі – ол ... ... ... ... ... арналған құрал болып табылатын ерекше тіл.
Программалауда қолданылатын тіл ... ойы ... әсер ... және де ... ... ... ... ұғынуға себеп болуы қажет.Turbo ... тән ... ... негізі ретінде мәліметтер типінің философиясы
алынған. ... ... ... үшін ... ... концепциясын түсініп, білу керек. Программаны түсініп
ұғынуда және оның ... ... ... ... ... ... диагностика беруде мәліметтер типтері маңызды рөл атқарады деп ... ... ... дәл осы ... оның ... болып саналады
да, бұл тіл прграммалау мәдениетін тиянақты үйретуде үлгі бола ... ... ... мен міндеттері. Курстық жұмыстың мақсаты Turbo
Pascal түсінігін, түрлерін, қасиеттерін, ... мен ... ... ... ... ... ... қойдық:
- Turbo Pascal ұғымы және қасиеттерін ашу;
- Turbo Pascal-дың жазу тәсілдері мен элементтерін қарастыру;
- Turbo Pascal-да жолдық қатарлар мен ... ... Turbo Pascal –да ... ... ... қарастыру;
Тақырыпты зерттеудің әдіснамалық негізі. Зерттеу процесінде жинақтау,
топтастыру, талдау және ... ... ... ... ... жұмысты бастар алдында тақырыпқа сәйкес ... ... ... ... ... ... сол жоспарға сәйкес ... ... ... қатар курстық жұмысты жазу барысында
мысалдарды да ... ... ... аяқтаған уақытта біз болжап
бағалау әдісімен тақырыпты ... ... ... ... ... жалпы сипаттама
1.1 Турбо Паскаль тілінің шығу тарихы
Жоғары деңгейлі программалау тілдерінің бірі – ... Оның ... 70 – ... ... ... Н. Вирт жарыққа шығарған болатын.
Қазіргі кезде паскаль тілінің кеңейтілген ... ... бар, ... IBM ... ... ... ... жұмыс істей алатын Турбо
Паскаль диалектісінің варианттары да жеткілікті.Курстық жобамда оның соңғы
(7.0) вариантымен жұмыс ... ... ... Бұл ... ... алғашқы варианттарымен де үйлесімді.
Бейсик тілі сияқты, Паскаль оқып үйренуге жеңіл, түрлі салалық
информациямен жұмыс істеуде ... ... ... ... ... ... ... Оның ыңғайлылығы:
• тіл алгоритм құрылымын сақтап құрылған. Мұнда программаны бірте бірте
дамыту арқылы жеке блоктар ... ... ... ... ... тәсілін үйрену үшін қажет;
• тілге дамытылған берілгендер ... ... Олар ... ... толық сәйкестендіріп сипаттауға және жаңа
берілгендер типтерін енгізуге мүмкіндік береді;
... ... ... ... ... ... құрылымды
программаларды құру да мүмкін;
• тіл синтаксисі қиын емес; нұсқаулардың ... ... ... ... ... құрылған программаны мәшинелік кіріспе тілге
аудару үшін компилятор пайдаланылады.
Курстық ... ... ... программалау тәсілдері баяндалып,
жиі кездесетін қызметші сөздер мен стандартты атаулар ... ... ... ... деп ... бір ... ... үшін жасалатын нұсқауды
айтады. Әрбір оператор соңына нүктелі үтір қойылады. Бірнеше ... End ... ... ... ол ... оператор дейміз. Егер
программада артық нүктелі үтір қойылса бос оператор деп ... ... ... ... ... ортасына кіру үшін Turbo.exe файлын жүктеу қажет. Жүйені
сәтті жібергеннен кейін экранның ... ... ... ... ... ... ... режимдерінің «мәзірі» пайда болады.
Программаны компиляциялау үшін:
Ғ1-анықтаманы шақыру;
Ғ2-терілген (редакторланған) программаны ... ... ... программа мәтінін редактор терезесіне шығару;
Ғ4-өңдеу режимінде қолданады (өңдеу режимін қара);
Ғ5-өңдеу терезесін толық экранға үлкейтеді;
Ғ6-редакторлау терезесін өңдеу терезесіне алмастырады.
Ғ7-өңдеу режимінде ... ... ... ... және орындауға жіберу;
ALT-F5- нәтижені көру;
Alt-X-Турбо Паскаль ортасынан шығару.
Паскаль тілі алфавиті мен ... ... ... қолданылатын таңбалар:
1) 26 үлкен және кіші латын ... ... ... таңбалар;
4) Түйінді сөздер;
| Арнайы таңбалар | ... |
| ‘ ... ... |
|= |Тең |
|< ... |
|> ... |
|= ... ... тең ... ... |
|- ... |
|* ... |
|/ ... ... ... ... |
|. ... |
|, ... |
|; ... ... |
|+ ... |
| ... сөздер | ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... құрылымы
1. Сипаттау бөлімі
2.Операторлар бөлімі
Program «аты»;
;
Begin
;
End.
Сипаттау бөлімі сөздердің басталуы
|LABEL ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... Жолдық өрнектермен амалдар.
Программаларда кездесетін әр түрлі символдардан тұратын
тізбектерді жолдық қатарлар деп ... ... ... ... ... жазылады.
Turbo Pascal-да жолдық қатарларға компьютердің жадынан 0 байттан ... ... орын ... ... қатар ұзындығына – 255 символ,
ұзындықтың ... – 1 ... ... ... ... String типі ... Идентификатордың типінен кейін тік жақшаның ... ... ... мәні неше ... ... ... екені
көрсетіліп кетеді. Егер бұл мән ... онда ... ... ... жадынан 255 символға дейін орын беріледі.
Жолдық қатарлы идентификаторды типтер бөлімінде (TYPE) ... ... ... (VAR) ... ... Сонымен қатар программалауда
жолдық қатарлар тұрақты шамалар ретінде де ... ... ... ... ... ... ... S=’Қайсар’; {S тұрақтысы Қайсар тіркесіне тең }
TYPE ... ... X: String [17]; {Х ... ... 17 символға дейін}
A: String [6]; {Aайнымалысының ұзындығы 6 символға дейін}
B: String; {В ... ... 255 ... ... Gumn; {C ... ... 10 символға дейін}
Операндалары жолдық қатар болып табылатын өрнектерді жолдық өрнектер
деп ... ... ... ... ... беру үшін
меншіктеу операторы қолданылады. Егер меншіктеу ... ... саны ... ... көрсетілген шамадан асып кетсе, онда
идентификатор қатардың сол жағынан ... ... ... тең ... ғана ... ал оң ... ... символдар алынып қалады.

VAR X: String [4]
Begin X:=’Gymnazy’ {Х-ке ‘Gymn’ тіркесі ғана меншіктеледі}
Writeln (X);

Жолдық қатарлармен ... және ... ... ... ... амалы бірнеше жолдық қатарды ... ... ... Біріктірілетін жолдық қатардың ұзындығы 255-тен аспауы
тиіс.Мысалы:
…..
A:=’Менің’; B:=’Қазақстанымның’;
Writeln (A+’ ‘+B) ... ...... ... ... ‘+Y; {Z ... 10 жыл- тіркесін меншіктейді}
Writeln (Z); {де, осы ... ... ... ... ... ... екі ... қатарды салыстыру үшін
қолданылады. Қатарларды салыстыру солдан оңға қарай ең ... ... емес ... дейін жүргізіледі. Егер қай жолдың ... ... ... информация алмастыру стандартты таблицасындағы нөмірі үлкен
болса, сол жолдық қатар үлкен деп ... Егер ... ... мен ... ... ... ... олар тең деп есептеледі. АЛ
егер жолдық қатардың ұзындықтары әр түрлі болып, ал ... ... ... онда ... болып ұзындығы үлкен жолдық қатар есептеледі. ... ... ... нәтижесі әрқашан бульдік тип болады.
‘intel’>’INTEL’ ... ... ... ... = ... ... ... ... = ... ... ... ... процедуралар мен функциялар.
Жолдық қатардың ұзындығын есептеу үшін ... ... типі 0-ден 255-ке ... ... сан (Byte) ... //Х ... А ... қатарының
ұзындығын меншіктейді.
Writeln (LENGTH(А)); // экранға А жолдық қатарының
ұзындығы шығады.
Төмендегі ... Х ... ... ... есептеліп табылып,
ол бүтін сан болатын А идентификаторына ... ... ... ... ... ... ... ‘А);Readln END.
Жолдық қатардан фрагмент көшіріп алу үшін COPYфункциясы қолданылады:
COPY (A,N,M); //А ... ... N ... ... М символ көшіріп алады.
Х:=COPY(‘Облыстық гимназия’, 10,4); //Х иденфикаторы “гимн”
фрагментін ... (COPY ... ... 10,8); ... ... ... программада Х қатарынан Pentium сөзі көшіріліп, ... ... ... ... ... Kat2;
VAR X,А:String;
BEGIN X:=‘Pentium-lll’;A:=Copy (Х,1,7);
Writeln (‘A=’ ‘А);Readln END.
Жолдық қатарлар фрагменттерін ... үшін ... ... Х және А ... ... (Concat (‘Гимн ‘,’ Азия’, )); //экранға Гимн Азия ... ... //Y Гимн Азия ... ... ... ... ... болып табылатын Y тұрақтысы X
қатарымен біріктіріліп, нәтиже А ... ... ... меншіктеледі:
PROGRAM Kat3;
CONST Y=’Input’ ; VAR X,A: String;
BEGIN X:=’Output’; A:=Concat (Y,X);
Writeln (‘A=’,A) ; Readln END.
Жолдық қатардың ... ... бір ... ... анықтау үшін
РОS функциясы қолданылады.Бұл функция мәнінің типі бүтін және ол ... ... ... ... ... ... тең болады. Ал
егер жолда ондай фрагмент кездеспесе онда ... 0-ге тең ... (X,A); // Х ... А ... басталатын нөмірі.
POS (‘наз’,’ Гимназия’); // нәтиже 4-ке тең болады.
POS (‘зал’,’Гимназия’); // ... 0-ге тең ... ... Х ... Y ... орны ... сан ... А идентификаторына меншіктелген.
PROGRAM Kat4;
CONST Y=’Input’ ;
VAR X: String;
BEGIN X:=’put’;
A:=POS (X,Y) ; Writeln (‘A=’,A) ; Readln END.
Жолдық ... бір ... ... ... үшін DELETE ... жазылуы:
DELETE (A,N,M) //А жолдық қатарының N ... ... ... ... ... (‘Обылыстық гимназия’, 10,4); // Облыстық азия тіркесі
қалады
Төмендегі программада Х ... N – ... ... М ... ... ... X,A: String; N,M : ... Readln (N,M); X:=’Output’;
Delete (X,N,M) Writeln (‘x=’,X) ; Readln END.
Жолдық қатарға бір фрагмент қосу үшін INSERT ... ... (A,X,N) // Х ... ... N-ші ... ... ... қою.
Төмендегі программада Х қатарының 3
позициясынан бастап А ... ... Х ... Internet ... өзгереді.
PROGRAM Kat6;
VAR X,A: String;N: Byte;
BEGIN N:=3 X:=’Internet’; A:=’Ler’;
Internet (A,X,N); Writeln ... ; Readln ... ... кіші ... бас ... ... үшін UPCASE
функциясы қолданылады.
UPCASE (X); // Х ... ... кіші ... ... өзгертеді.
Келесі программаларда Х символы (‘a’) мен ... ... кіші ... бас әріптерге айналдырылған:
1-ші программада
PROGRAM Kat7;
VAR X: Char ; K: Byte;
BEGIN X:=’t’; ... ... ... Readln ... ... ... X: String; K: Byte;
BEGIN X:=’Internet’; For K:=1 To Length (X)Do ... ... ... Readln ... ... ... ... шаманы бір
жолдық қатарға қою үшін қолданылады, жазылуы:
STR (150,X); //150 саны Х ... ... ... ... ... А ... ... Х жолдық
қатарына айналдырып, әрі қарай Х қатары Y ... ... ... ... X,Y,S: String ; A: ... A:=134; S:=’TU’; Str (A,X); Y:=S+X;
Writeln (‘Y=’,Y); Readln END.
Жолдық қатарды сандық ... ... үшін VAL ... ... (X,A,C);
Төмендегі программада Х жолдық қатарын А нақты санына айналдырып, әрі
қарай А шамасы Yөрнегін есептеп табуда ... ... X: String ; Y,A : Real; C: ... X:=’2.5E+4’ ; Val (X,A,C); Y:=A/2-5*A;
Writeln (‘A=’, A:3:2); Writeln (‘Y=’, Y:3:2); Readln END.
2.3. TPascal тілінің ... ... ... оның ... ... ... жазуда қолдануға болатын символдар жиынтығын тілдің алфабиті
дейміз.
Turbo Pascal тілінің алфабиті мына символдардан тұрады:
1.Латын алфабитінің бас және кіші ... ... ... ... ... программада түсіндірме мәндерді
жазуда ... Араб ... ... ... Оларды белгілі бір функцияларды атқаруына сәйкес
төмендегі топтарға жіктеуге ... ... _ (бос ... “.”, “,”, “;”, “:”, (), [], ... “#-тор“; 6.Арифметикалық амалдар таңбалары: +, -, *, /, div
(бүтін бөлу), mod (бүтін қалдықты ... ... ... , =, :=, , =;
Арнайы символдар:
|+ |Қосу |> ... |
|- ... |< ... |
|* ... |[ ] ... ... |
|/ ... |( ) |жәй ... |
|= ... |{ } ... ... |
|, ... |$ ... ... ... ... ... |@ ... ... |(апостроф) | | |
|. ... |^ ... |
|; ... үтір |# ... ... |
|: |қос ... ... жоқ |“бос орын”символы |
| | | ... ... ... ... ... негізгі
объектілері айнымалылар мен тұрақтылар болып ... ... ... программалаушы олардың типтерін алдын-ала анықтауы қажет.
Айнымалылар мен ... ...... ... және ... әртүрлі өңдеу амалдарын белгілейтін – басты көрсеткіш. Pascal-
да берілгендердің, типтерін екі ... ... ... ... ... ... типтер (структуралық)
Бүтін тип Turbo Pascal тілінің стандартында бүтін типтің Integer ... түрі ... Turbo ... ... ... ... бес түрі бар:
Shortint, Integer, Longint, Byte, ... тип ... ... тип –boolean (көлемі 1 байт). Логикалық типтің бұл атауы,
атақты математик Джордж Буль ... ... Boolean деп ... ... ... тек екі ... қабыладай алады: true(ақиқат),
false (жалған). Логикалық ... мәні true ... 1 ... ... 0 санына тең болады. Логикалық типтегі ... ... ... қолданылады. Логикалық шарт мына қатынас таңбалары: >, =,
, = ... ... ... 12 ... типтегі берілгендерге логикалық
амалдар ... ... ... ... ... ... болады. Логикалық өрнектің нәтижесі әрқашанда екі ... false ... тең ... ... тип ... (литерлік) тип Char
ASCII (American Standart Code for ... ... ... ... сәйкес келетін символдарды анықтайды. Char типтегі көрсеткіштердің
кодын ORD функциясымен алуға ... Осы ... ... символдық типтегі
көрсеткіштерді бір-бірімен салыстыруға болады. Белгілі бір іс-әрекетті
атқаратын, ... ... 0-ден 31-ге ... код ... тип айнымалылар мәні ‘(дәйекше) таңбасына алынады. Мысалы: ‘A’,
‘$’, ‘2’, т.с.с. Символдық типтің кеңейтілген түсінігі жолдық тип ... ... ... тип Паскальдың стандартында нақты типтің бір ғана
түрі Real анықталса, Turbo Pascal-да нақты типтің 5 түрі ... ... Double, ... Comp ... Single, Double, ... ... компьютердің жетілген, соңғы түрлерінде жұмыс істегенде қолданған
тиімді. Себебі бұл ... ... ... пайдаланғанда компьютердің қосымша
процессоры болғаны жөн. Нақты типтегі сандарды жазудың екі ... ... және ... Өте ... және өте кіші нақты сандарды
жазуда 10 санының дәрежесін қолданған ыңғайлы (12*10-16, 3*108). ... ... ... келтіру үшін 10-ның орнына Е ... ... ... ... 12*10-16 12Е-16 3*108 3Е+8 Кез-келген нақты
типтегі сан ... ... ... ... ... ... нақты сан болса, бұл сан экранға экспоненциал түрде шығады.
ІII. Жолдық қатарларға программа құру
3.1. Turbo Pascal тілінде ... ... ... Pascal ... ... тізбегінен тұратын тіркестік
айнымалылар қолданылады. ... ... ... үшін ... ... ... тік ... ішінде жолдың ең ұзыны ... ... сөз ... VAR: string [ ... ең үлкен
ұзындығы ]
Тіркестік өрнектер.Тіркестік өрнек деп амал ... және ... ... ... ұзындығы 256 символды
тізбекті айтамыз.
Біріктіру немесе конкатенанция ... ... + ... амал ... ... немесе сөз тіркесінен жаңа мәтін
жолын құру үшін пайдаланылады.Программа мәтіндегі сөз тіркесінен тұратын
тұрақтылар бір ... ... ... оның ... келесі жолға тасымалдап
жазсақ қате болады.
Салыстыру амалдары олар: =, ,, = ... ... ... ... ... болса,онда қай жолдың
символдары көп ... ... ... деп ... ... мен ... ... болса,ең алдымен біріктіру амалы,содан соң
салыстыру амалы орындалады.
Мәтін ұзындығын анықтау операциясы.Бұл операция алгоритмдік тілде ұзын
түйінді сөзі қолданылады.Мәтін ұзындығы оны ... ... ... ... ... ... ... функциялар мен
процедуралар. Паскаль тілінің функциялары :
CHR(I)-I санына сәйкес символы береді.
ORD(S)-S ... ... сан ... ... ... ST,POZ,N ... ST сөз ... POZ нөмірлік
символынан
бастап қатар тұрған N- символ көшіріліп алынады.
UPCASE( C:CHAR ): CHAR; латын алфавитінің кіші ... ... ... N, M:Integer); S-мәтіннің,N-таңбасынан
бастап,М-
таңбасын өшіреді.
INSERT( S1,S2,Poz ); S ... ... ... ... N ... ... нәтижені S мәні ретінде жазады.
3.2. Құрылымды типті мәліметтерді өңдеуде жолдық типті сипаттау
Жол тип, яғни STRІNG типі Turbo Pascal ... ... ... ... Бұл типпен көптеген операцияларды орындаймыз. Жолды
енгізу үшін READ және READLN ... ... ... ... үшін WRІTE, WRІTELN процедураларын ... тип көп ... ... бір ... ARRAY [0..N] ... ... өте ұқсас. Бірақ, [ 0] позицияда жол типті айнымылының
максималды ... ... Жол ... ... ... ... орындалатын операциялар.
Жолмен - меншіктеу, біріктіру, ... ... ... Паскаль тілінде STRІNG типті ... екі жол ... ... :
1) жолды 1-объект түрінде санап, өңдеуді бір бүтін элементпен
орындау. Мысалы: ... ... ... CHAR ... ... ... объект түрінде
қарастырып, әр элементті өзінше ... ... ... - ІNTEGER типті функция. Бұл ... ... ... ... POS(SUBST, ST) - ІNTEGER ... ... ... бір ... ... ... береді.. Егер ізделінген
фрагмент табылса функция оның ... ... ... ... ... Егер ... ... қайтарады.
3) Функция UPCASE - CHAR ... ... Бұл ... ... кіші ... үлкен әріпке ауыстырады. Бұл функция ... ... Егер ... да символдар кездессе функция
оны өзгеріссіз қайтарады.
4) DELETE ... бір ... ... -SL) ... ... (POS) ... жояды. Егер POS >LENGTH
(SL) болса онда бұл процедура ... ... ... ІNSERT ... Бұл ... бір ... көрсетілген
позициядан бастап ... бір ... ... STR ... ... - ... Бұл процедура x -санын
(бүтін немесе нақты) символдық жолға айналдырады. Егер WІDTH және ... ... олар ... ... ... -жалпы жол
ұзындығы. DECІMALS - бөлшек бөлігінің ұзындығы.
VAL ... - ... ... ... ... нақты типтің ішкі
көрінісіне айналдырады. Егер айналдыру ойдағыдай аяқталса, онда y=0. Басқа
жағдайда y қате ... ... ... ... ... бос орын тек
бас жағында болуы мүмкін. Программалау ... ... ... ... қолдану қажет болады. Ол үшін барлық жағдайларда char
типін пайдалану ыңғайлы бола бермейді. Сол ... ... ... ... мүмкіндіктерін ойластырған жөн. Бұл жағдайда Паскаль
тілінде жолдық (String) тип пайдаланылады.
Жол-дербес компьютердің кодтық кестесінің ... бір ... ... ... ... жол екі ... ... алынып,
жолдық тұрақты ретінде ... ... ... саны ... 0-ден 255-ке ... ... ... Жолдық типті сипаттау үшін
string қызметші сөзі жазылып, тік жақша ішінде қарастырылып ... ... ... ұзындығы келтіріледі. Егер де бұл мән ... онда ... 255 ... тең деп ... ... String ... ... тип
тарауында жариялау арқылы немесе бірден айнымалылар ... ... ... ... шамалар программада тұрақтылар ретінде де
пайдаланылады. Жолдық ... ... ... оның ... ... неше
символдан тұратынын анықтау болады, өйткені массивтердегідей ... ... ... орын ... (алдын ала дайындалуы) керек.
Жазылуының жалпы түрі:
Type
=string (жолдың ең үлкен үзындығы);
Var
: ;
Немесе:
Var
: string ... ең ... ... : ... : ... Str3 : ... : string[3OO]; {ұзындық қатесі,300>255}
Жолдың байтпен есептелетін ұзындығын ... ... оның ең ... 1-ді ... Бұл ... байт жолдың ең алғашқы (0-дік)
позициясына орналасады да, Ord ... ... ... ... ... (size:=ord(strl[0])). strl[O] жолдың ұзындығын
көрсететін 0-дік байт.
Жолдың ұзындығын анықтау үшін ... Length ... ... ... ... ... ... жадында Х,Ү жолдарына
31 байт, strl жолына 26 байт, str2, str3 жолдарына 255 байттан орын ... ... ... ... ... жолдық және символдық типтіболатын өрнектер символдық өрнектер
деп аталады. Символдық өрнектерде ... (+) және ... ... ... , ) ... амалы (+) ... ... ... ... бір жол алуға пайдаланылады. Мысалы:
'Pen'+'ti'+'um'+'-‘+'3' ' ... 1-топ ... амал ... жол ... ... 255 ... ... амалдары (==, , =, ) екі жолды салыстырады және
біріктіру амалына қарағанда орындалу үстемдігі төмен, яғни ... ... ... ... соң ... ... орындалады. Салыстыру солдан
оңға қарай жүргізіліп, символдардың бір ... тура ... ... бір біріне үйлесімді болмайтын бірінші символ
табылғанға дейін жүргізіледі. Егер де бірінші ... осы ... ... ... символдың кодынан үлкен болса, онда бірінші жол екіншісінен
үлкен болып саналады. Сонымен, салыстыру ... ... ... ... кестесіне орналасуына байланысты ... ... ... (логикалық) тип болып True немесе False деген ... ... ... ... ... A>=B then writeln ... then writeln ('A=B');
If AB then writeln ... A

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Turbo Pascal 7.0 интегралдық программалау ортасын пайдалану43 бет
Turbo Pascal бағдарламалау тілі8 бет
Turbo pascal6 бет
Turbo Pascal - дағы енгізу және шығару операторлары26 бет
Turbo Pascal - жоғары деңгейлі программалау жүйесі22 бет
Turbo Pascal 7.0. программалау тілі10 бет
Turbo pascal бағдарламамалау ортасы. спрайттар28 бет
Turbo Pascal бағдарламасындағы графикалық режим9 бет
Turbo Pascal бойынша электрондық оқу әдістемесі14 бет
Turbo pascal жайлы мәліметтер17 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь