Алпамыс батыр жырын оқыту арқылы тәрбие жұмыстарының құзыреттілігін арттыру

ЖОСПАР:
І КІРІСПЕ
1.1АЛПАМЫС БАТЫР ЖЫРЫ ТУРАЛЫ
ІІ НЕГІЗГІ БӨЛІМ
2.1 ЖЫРДЫҢ ӘДЕБИЕТТЕГІ ОРНЫ
2.2 АЛПАМЫС БАТЫР» ЖЫРЫН ОҚЫТУ АРҚЫЛЫ ТӘРБИЕ ЖҰМЫСТАРЫНЫҢ ҚҰЗЫРЕТТІЛІГІН АРТТЫРУ
ІІІ ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
«Алпамыс батыр» жыры қазақ халқының ауыз әдебиетіне жатады және жырдың қазақша бірнеше нұсқалары бар. М. Ғабдулин «Алпамыс батыр» жырының жиналуы мен зерттелуі тураы былай деп жазады: «…«Алпамыс» қазақ еліне, әсіресе оңтүстік қазақтарына, ертеден таныс, көп заман бойына ауызша айту арқылы тараған көне жырдың бірі бола тұрса да, тек өткен ғасырдың аяқ кезінде ғана хатқа түсіп, баспа жүзіне шықты. Жырдың бір вариантын алғаш рет Жүсіпбек қожа Шейхұлы Исламов деген кісі 1899 - жылы Қазан қаласында бастырып шығарды. Содан кейін жырдың осы варианты өзгеріссіз 1901, 1905, 1907, 1910, 1912, 1914, 1916 жылдары қайта басылды. Жырдың бұл вариантында айтылатын негізгі әңгімелер Алпамыстың Гүлбаршынға үйленуі, Тайшық ханға аттануы. Ұлтанды жеңуі жайында болатын…» (М.Ғабдуллин,«Қазақ халқының ауыз әдебиеті», Алматы, «Мектеп» баспасы, 1974- жыл, 169 -170 беттер).
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1.Ә.Қоңыратбаев «Әдебиетті оқыту методикасы», Алматы,1985
2.Ә.Көшімбаев «Қазақ әдебиетін оқыту методикасы», Алматы, 1969
3.Т.Ақшолақов «Мектепте әдеби шығарманың компоненттерін оқыту», Алматы, 1974
4.Т.Жұмажанова «Оқушылардың оқырмандық қызығушылығын арттыру мәселелері», Алматы, 1982
5.Қ.Бітібаева «М.Әуезовтің Абай жолын оқыту», Алматы, 1989
6.С.Қалиев «Мектепте Ғ.Мүсірепов шығармаларын оқыту жолдары», Алматы, 1974
7.С.Тілешова «Әдебиет сабағында жұмыстары», Алматы, 1971
        
        жОСПАР:
і кІРІСПЕ
1.1аЛпамыс батыр жыры туралы
ІІ Негізгі бөлім
2.1 Жырдың әдебиеттегі орны
2.2 АЛПАМЫС БАТЫР» ... ... ... ... ... ... қорытынды
пайдаланған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
«Алпамыс батыр» жыры қазақ халқының ауыз әдебиетіне жатады және жырдың
қазақша бірнеше нұсқалары бар. М. ... ... ... ... ... ... тураы былай деп жазады: «…«Алпамыс» ... ... ... ... ... ... көп ... бойына ауызша айту арқылы
тараған көне жырдың бірі бола тұрса да, тек өткен ғасырдың аяқ ... ... ... ... жүзіне шықты. Жырдың бір вариантын алғаш рет ... ... ... деген кісі 1899 - жылы ... ... ... Содан кейін жырдың осы варианты өзгеріссіз 1901, 1905, 1907, ... 1914, 1916 ... ... ... Жырдың бұл вариантында айтылатын
негізгі әңгімелер Алпамыстың ... ... ... ... ... ... жайында болатын…» (М.Ғабдуллин,«Қазақ халқының ауыз
әдебиеті», ... ... ... 1974- жыл, 169 -170 ... ... ... соғысқан сәті жырда былай суреттеледі:
… Астында Шұбар секірді,
Жазым болып кетер ... бала ... ... ... жүн ... ... ... бұлқынды,
Үстінде бала жұлқынды,
Қамалап тұрған қалмаққа,
Жалғыз бала ұмтылды.
Енді қалмақ сасады,
Қақпаның ... ... бірі ... ... сала ... ... қашады.
Алдыңғы жағын қалмақтың
Арт жағы келіп басады…
…Көк орданың басында,
Көк өзеннің қасында,
Тайшық хандай ханына
Алпамыс берен айқасты.
Қарсыласып ... ... ... бірі ... ... ... ... екеуі
Біраз жерге барысты.
Найзаларын тастасып,
Қылышпенен салысты.
Ат үстінен жүгіртіп,
Бірін бірі шабысты…
Жасөспірімдерді ерлікке, батырлыққа, Отанды сүюге тәрбиелеуде «Алпамыс
батыр» жырының маңызы зор. ... ... елін шет ел ... ерен ... ... ... бөленген тұлға. Алпамыстың
бауырларына деген ыстық ықыласы жырдың өн ... ... ... ... деген махабаты да Отанын шексіз сүйетінін дәлелдеп тұр. Алпамыс
батырдың бойындағы патриоттық сезім былай өріледі:
«Қарсы ұмтылды ... ... ... құйған тұйғындай,
Бір ұрып кетті сыпырып.
Ұшып кетіп кәлласы,
Денесі қалды отырып…Алпамыстың жауына деген ымырасыздығы қалмақтың Таймас
деген батырын жекпе-жекте ... анық ... ... ... :
«Ұшып кетті кәлласы, денесі қалды отырып…» – деп суреттеледі.
М. ... «… ... ... бір ... ... жазып алып, «Бұрынғы өткен ... ... ... ... Алпамыс батырдың хикаясы деген атпен ... ... ... бұл ... ... 3. К) ... Гүлбаршынға
үйленуімен аяқталады…»-деп жазды.
Белгілі фольклоршы Әубәкір ... ... ... ... ... ... ... жинағаны белгілі. Оның «Тарту» атты ... ... ... жатады.
Қазақтың белгілі жазушысы С. Мұханов та қазақ фольклорын жинап, кітап
етіп бастыруда көп ... ... ... ... соң қазақ батырлар
жырын жинақ етіп шығару қолға алынды. Бұл игі істе С. ... ... жоқ Бұл ... М. ... ... деп жазды: «… 1922-жылы Ә.
Диваев «Алпамыс» жырын ... ... ... Ал 1939- жылы ... жинақ шықты. Оның редакциясын басқарған, сөз басын ... С. ... Ол ... ... жаңа ... енгізгенде, жырдың еларасында айтылып
келген және ... ... ... ... нұсқаларын шебер біріктірді де,
тұтас бір жырға айналдырды…»
«Алпамыс батыр» жырында Алпамыс пен ... ... ... ... Алпамыстың өн бойында жауына деген ыза-кек қайнайды. Жырды оқушы
немесе тыңдаушы Алпамыс бойындағы патриотизмге қайран қалады:
… Олар ... ... ... ... екен ... ... бала шыққалы,
Алған жоқ әлі тынысты.
Екеуі де болдырып,
Атының басын бұрысты…
Алпамыстың әруағы,
Тайшықтың үстін басады.
Мұны ... ... ... ... ... ... ... ханды шаншады…
Қазақ халқының ауыз әдебиетінің «Алпамыс батыр» жыры жастардың рухани
байлығын арттыруда үлкен рөл ойнайтыны ... ... Ол ... жоғалып кеткен бір бөлігін іздеп тауып, өз еліне қосу үшін шыбын
жанын шүберекке түйіп ... ... ... бір ... ... Бұл ... М. Ғабдулин былай деп жазады: «… Алпамыстың батырлық
іске бел ... ... ... ... ... басталады. Өзіне- жар-
жолдас- қалыңдық іздеп шығу, бұл жолда әр түрлі ерлік істер жасап, ... өту- ... ... ... ... ... кездесетін жай.
Ондағы батырлардың Алпамыстан үлкен бір айырмашылығы бар: Алпамыс батырдың
іске тек Гүлбаршын үшін ғана аттанбайды. Ол бір ... ... ... ... қалмақ еліне кеткен қоңырат руының бір бөлігін іздеп те
шығады. Өзіне туыс болған ... бір ... жат ... ... кетуі, қалмақ
ханына қоңсы болуы, оның зорлық- зомбылығын көруі, Алпамысқа қатты бататын
сияқты…»
Жырда ... өз ... ... ... Ел ... сақтаушы
батыр. Оның ойы мен мақсаты бөлінген елді ... ... бөрі ... ... ... қорытынды шығару. «Төртеу ... ... ... ... аталы сөздің қадір – қасиетін ұғыну. Осы ... ... ... ғана ... ірі ... көсем. Сондықтан М. Ғабдулин: «…ол
өкпелеп ... ... ... бір ... ... оны қоңыраттарға
қайта табыстыру, татуластыру мақсатын көздейді, ру бірлігін қарастырады.
Жыр ру ... ... ... ... бар ... ... ... ханына көшіп кетуін, ол жерде жат жұрттан ... ... ... жыр ... ... елестеткендей болады. Ру бірлігін бұзып бөліне
көшкен адамдар осындай өкінішті күйге ... ... ... ... деген қорытынды жасайды. Осы ретте ру бірліген қорғаушы батыр болуы
керек деп таниды. Батыр ру бірлігін қорғаушы ғана ... ол ... ... ... ру ... ... ... деп көрсетеді…--деп жазды.).
Қорыта айтқанда, Ата – бабаларымыздың қанына сіңген дәстүр – жерді шет
ел ... ... ... сол ... қорғаушы халықтың ... ... ... ... ... ... Осы елді
біріктіру идеясы «Алпамыс ... ... ... ... тұр. Қазақ халқының
ұлттық идеясы да осы елді біріктіру, қасиетті ... ... Ел ... ұлт ... сақтау.
«Алпамыс батыр» жыры елдігіміз бен ерлігімізді бүкіл әлемге білдіретін
аса көрнекі, халқымыздың салт –дәстүрі сақтаған жыр. ... ... ... ... патриотизмге тәрбиелеу- қазіргі ... ... ... ... тізімі:
1.Ә.Қоңыратбаев «Әдебиетті оқыту методикасы», Алматы,1985
2.Ә.Көшімбаев «Қазақ әдебиетін оқыту методикасы», ... ... ... ... ... ... оқыту», Алматы,
1974
4.Т.Жұмажанова «Оқушылардың оқырмандық қызығушылығын арттыру мәселелері»,
Алматы, ... ... Абай ... оқыту», Алматы, 1989
6.С.Қалиев «Мектепте Ғ.Мүсірепов шығармаларын оқыту жолдары», Алматы, 1974
7.С.Тілешова «Әдебиет ... ... ... 1971

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Болашақ бастауыш сынып мұғалімдерінің технологиялық құзыреттілігін қалыптастырудың педагогикалық шарттары22 бет
"Табиғи сипаттағы ТЖ кезінде жүргізілетін апаттық-құтқару жұмыстарының түрлері"3 бет
«Алпамыс батыр» жырының зерттелуі6 бет
«Арқалық батыр» жырының нұсқалары42 бет
«Батырлық ертегілер»14 бет
«ЕСІМ ХАН» ЖЫРЫНЫҢ НҰСҚАЛАРЫ МЕН ТАРИХИЛЫҒЫ42 бет
«Олжабай батыр» жырының тарихи-фольклорлық сипаты3 бет
«Оралоблгаз» Ақ-да есеп-қаржы жұмыстарының ұйымдастырушылық - экономикалық сипаттамасы және ұйымдастырылуы37 бет
«ҚОЗЫ КӨРПЕШ - БАЯН С¥ЛУ» жырының варианттары41 бет
«Қыз Жібек» жырындағы сын есімдердің танымдық сипаты114 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь