Бағалы қағаздар және олардың айналыс мәселелері. Бағалы қағаздар нарығы

Мазмұны:
Кіріспе: ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
I бөлім. Бағалы қағаздар және олардың айналыс мәселелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
1.1. Бағалы қағаздардың мәні мен тарихы ... ... ... ... ... 4
1.2. Қор биржасы және оның қызметі ... ... ... ... ... ... ...4
1.3. Бағалы қағаздар рыногы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.4. Бағалы қағаздар қозғалысы ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8
II бөлім. Бағалы қағаздардың түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... 10
2.1.Вексель ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..10
2.2. Жинақтық және депозиттік сертфикат ... ... ... ... ..11
2.3.Жалған капитал ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 12
2.4. Акция ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13
2.5. Облигация ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16
III бөлім. Қазақстан Республикасындағы бағалы қағаздар нарығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 18
3.1. Қазақстан Республикасындағы бағалы қағаздар нарығының құрылуы және дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... .18
3.2. Қазақстан Республикасындағы бағалы қағаздар нарығының құқықтық негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... 18
3.3.Бағалы қағаздар нарығының қызметіне мемлекеттің ықпалы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .20
Қорытынды. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..21
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 22
Кіріспе.
Қазіргі кезде бағалы қағаздар нарығы субъектілерінің қатынастары экономикалық –құқықтық механизмге негізделген. Бұл бағалы қағаздардың материалдың түрі ретінде оның маңызын дәлелдейді. Бірақ бағалы қағаздардың маңызы онымен шектеліп қоймайды. Бағалы қағаздар кез-келген мемлекеттің төмен айналымында маңызды орын алады, себебі олар арқылы мемлекеттің инвестициялық қызметі жүзеге асырылады. Дәлірек айтқанда,бұл күрделі қаржы тікелей халық шаруашылығының ең тиімді саласына жіберіледі,яғни оларды нарық жүйесіндегі ең өміршең субъектілер ғана ала алады.
90-шы жылдардың экономикалық тәжірибесі дәлелдегендей шаруашылықты жетілдірудің нарықтық әрекеттерін қалпына келтірудің және оны одан әрі дамытудың басты құралы-бағалы қағаздар екені талассыз ақиқат. Бағалы қағаздар ақша түріндегі капиталға да, заттай капиталға да меншік құқын бекітіп, тек бағалы қағаздар арқылы ғана мемлекеттік меншікті акционерлік қоғамдардың, яғни жекеменшік иелері – жеке меншігіне айналдыру мүмкін. Бағалы қағаздар нарығында өзіне тән қаржы институттары жүйесі қалыптасып, оларда экономикалық өрістеудің қаржы көздері шоғырланып және инвестициялық қорларды бөлу қатынастары жүзеге асады.
Өркениетті мемлекеттерде экономикалық өрлеуді қаржыландырудың басты жолы бағалы қағаздар болып табылады.
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
1. Әубәкіров Я.Ә., Байжұмаев Б.Б., Жақыпова Ф.Н.,
Табаев Т.П."Экономикалық теория",Алматы, "Қазақ Университеті", 1999 жыл.
2. Әубәкіров Я.Ә., Нәдіров Қ., "Экономикалық теория негіздері", Алматы, 2001 жыл.
3. Берденова К.Ә., "Оқу құралы", Алматы, "Экономика", 1998 жыл.
4. Жүнісов Б.А., Мәмбетов Ү.,"Нарықтық әкономика негіздері",Алматы - 1994 жыл."Республикалық баспа кабинеті".
5. Осипова Г.М., "Экономикалық теория негіздері",
Алматы-2002 жыл.
6. Сахариев С.С., Сахариева А.С., "Жаңа кезең экономикалық теориясы", Алматы -2004, "Дәнекер".
7. Шеденов Ө.Қ., Байжұмартов Ұ.С., Жүнісов Б.А.
"Жалпы экономикалық теория ", Алматы-Ақтөбе,
2002 жыл.
8. Көшенова Б., "Бағалы қағаздар нарығы",
Алматы,"Экономика",1999 жыл.
        
        Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі.
Жәңгір хан атындағы Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университеті.
“Экономикалық теория”
кафедрасы.
КУРСТЫҚ ЖҰМЫС
Тақырыбы:
“Бағалы ... және ... ... ... Бағалы қағаздар нарығы.”
Орындаған:
Тексерген: оқытушы
Орал – 2005 ж.
Мазмұны:
Кіріспе:....................................................................
...............3
I бөлім. Бағалы қағаздар және олардың айналыс
мәселелері..................................................................
.............4
1.1. Бағалы қағаздардың мәні мен тарихы....................4
1.2. Қор ... және оның ... ... ... ... ... қағаздар қозғалысы.................................... 8
II бөлім. Бағалы қағаздардың түрлері ................................10
2.1.Вексель.............................................................
.........10
2.2. Жинақтық және депозиттік сертфикат..................11
2.3.Жалған
капитал........................................................12
2.4.
Акция.......................................................................
.13
2.5.
Облигация................................................................16
III бөлім. Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... ... ... ... құрылуы және
дамуы.................................18
3.2. Қазақстан Республикасындағы бағалы қағаздар нарығының құқықтық
негіздері....................................18
3.3.Бағалы қағаздар нарығының қызметіне мемлекеттің
ықпалы..................................................................
...........20
Қорытынды.
..........................................................................21
Қолданылған әдебиеттер тізімі............................................22
Кіріспе.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... механизмге негізделген. Бұл бағалы қағаздардың
материалдың түрі ретінде оның маңызын ... ... ... қағаздардың
маңызы онымен шектеліп қоймайды. Бағалы ... ... ... ... маңызды орын алады, себебі олар арқылы мемлекеттің
инвестициялық қызметі жүзеге асырылады. Дәлірек айтқанда,бұл ... ... ... ... ең тиімді саласына жіберіледі,яғни оларды
нарық жүйесіндегі ең өміршең субъектілер ғана ала ... ... ... тәжірибесі дәлелдегендей шаруашылықты
жетілдірудің нарықтық әрекеттерін қалпына келтірудің және оны одан әрі
дамытудың ... ... ... ... ... ... ... ақша түріндегі капиталға да, заттай капиталға да меншік құқын
бекітіп, тек бағалы қағаздар арқылы ғана ... ... ... яғни ... ... – жеке ... ... мүмкін.
Бағалы қағаздар нарығында өзіне тән қаржы институттары жүйесі қалыптасып,
оларда ... ... ... көздері шоғырланып және инвестициялық
қорларды бөлу ... ... ... ... ... ... ... басты
жолы бағалы қағаздар болып табылады.
I бөлім. Бағалы қағаздар және олардың айналыс мәселелері.
1. Бағалы қағаздардың мәні мен ... ... орта ... ... ... бастады. Сол
кезеңдегі ұлы географиялық жаңалықтардың ашылуымен байланысты, ... ... ал осы ... ... ... ... ... капитал саласына деген қажеттілік туды. Оның үстіне, ... ... ... ... ... ... орындалатын шығындарды
жекелеген адамдар көтере де алмайтын еді. Нәтижесінде ағылшын-голландық
компаниялары ... ... Ост- ... ... ... ... ... байланысты дүниеге келді.
Міне осылар - бағалы қағаздарды бірінші ... ірі ... ... ... ... дейін Лондон мен ... ... ғ. ... ... ... ... көп ... ететін
көмір өндірісін қаржыландыру үшін де ұйымдасқан болатын. Осыдан да болар
“еркін рыногы ” ... атқа ие ... ... ... басталуы ірі
өндіруші өнеркәсіп орындарының құрылымымен байланысты акцияны сату кең ... ... ... ... Лондонның брокерлері 1979 жылы королеваның
иелігінің бір бөлігінің бірін жалға алды. Сөйтіп тұңғыш рет ... ... ... келді.
1.2. Қор биржасы және оның қызметі.
Бағалы қағаздардың екінші реттегі нарығының ... ... - ... ... ... бағалы қағаздар сатып ... және ... ... ... Қор биржаларында ірі банктер қожалық етеді.
“Биржа” деген термин ежелгі грек сөзі – “бурзэ”, яғни ... ... ... ... қор биржасы XVI ғ. Голландияда бағалы ... ... ... акция) шығару және сату үшін пайда болған. Ал XVII
ғ. биржалар тауар және қор ... ... ... ... Қор ... кең ... дамыған кезі капитализмнің монополизм сатысына өту кезеңі, XX
ғ. бас кезі.Ол ... қор ... ... ... өндіріс
кәсіпорындарының акцияларын шығару және сату болды. Биржа өнеркәсіп ... ... ... экономикасы мен саясатындағы өзгерістерді қадағалап
отыратын барометр сияқты. ... қор ... ... ... ... ... ал ... фазасында оның баяулауына
себепші болады.
Қор биржасы жеке кәсіпкерлік принципінде ... ... ... Нью-Йорк биржалары), немесе оны мемлекет ұйымдастырады (мысалы,
Францияда, ... Қор ... ... және оны ... әр ... ... бар. Қор биржасының ... ... ... Жарғыда қор биржасын құру, оны басқару тәртібі және ... ... ... ... ... және сол сияқты ұйымдастыру
принциптері анықталады.Биржаның басты органы ... ... ... ал оның ... брокер деп атайды. Олар бағалы қағаздар
нарығында клиенттердің есебінен және ... ... ... ... ... ... ... клиенттердің өздеріне қатысуға
болмайды. Брокерлер сол жұмысы үшін куртаж деп аталатын төлемақы алады.
1.3.Бағалы қағаздар ... ... ... ... экономиканың бағалы қағаздардың
өркениетті рыногынсыз өмір сүре алмайтынын дүниежүзілік ... ... ... ... ұйымдастыралған бағалы қағаздар рыногы:
• нарықтық экономиканың барлық субъектілерінің, ең алдымен –
халықтың қаржы белсенділігінің артуына ... ... ... ... ... арасындағы қаржы -
экономикалық байланыстардың жетілдіруі үшін тартымды ... ... ... ... жүзеге асырылуына, рыноктық
қаржы жүйесінің икемділігі мен ұтқырлығының арта ... ... ... ... болуына бөгет жасайтын заңды және
нормативтік негіз қалайды;
• қаржы ресурстарының оралымды бөлінуін қамтамасыз ... ... ең ... ... шоғырландырады;
Қазақстан Республикасында бағалы қағаздар рыногының негізгі секторлары
мыналар:
• мемлекеттік ... ... ... ... заемдардың
облигациялары, қысқа мерзімді қазыналық вексельдер ... ... ... ... белгіленетін басқа да бағалы
қағаздар;
• банк бағалы қағаздарының секторы: акциялар, облигациялар,
вексельдер ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздар;
• жекешелендірілген кәсіпорындар бағалы қағаздарының секторы:
акциялар, облигациялар және ... ... ... ... ... да ... ... жаңадан құрылған акционерлік қоғамдар бағалы ... ... қор ... ... де ... ... бағалы қағаздармен жасалады.
Жекешелендірілген кәсіпорындар акциялардың өсімі мен айналымы таяу
болашақта бағалы қағаздар рыногының дамуына ... ... ... ... ... ... 1994 жылы мемлекеттік тіркеуден 582 эмитенттің эмиссиясы
өтіп, олар 3.9 миллиард ... ... тең ... ... ... ... ... айы ішінде бұл деректер тиісінше 450 және 6,2 млрд ... ... ... ... дерлік тұрғыны бағалы қағаздар
рыногының қалыптасуы мен дамытылуына ... ... ... ... бағалы қағаздар рыногының негізгі
секторлары ... ... ... ... жеке ... ... қағаздары, сондай-ақ шетелдік эмитенттер мен инвесторлардың бағалы
қағаздары қосылды.
Бағалы қағаздар рыногына шетелдік эмитенттер мен ... ... ... олар ... ... ... ... белсенділік
көрсетіп отырған жоқ.
Бағалы қағаздар рыногының дамуына көптеген факторлар мен экономикалық
жағдайлар ... ... ... ... бастылары – инфляция деңгейі,
өндірістің құлдырауы, кадр және техника потенциалының жоқтығы.
Бағалы қағаздар рыногының дамуы жалпы қаржы ... ... ... ... ... ... барлық субъектілерінің қалыпты
жұмыс істеуін қамтамасыз ететін ...... ... ... ... бағалы қағаздар рыногының басты субъектісі болып
табылатындықтан, бағалы қағаздар рыногын ... үшін ... ... мен банк ... басқа секторларында да жасалып жатыр.
“Бағалы қағаздар және қор биржасы ... ... және ... ... ... мен ... ... қағаздар рыногының
нормативтік – құқықтық базасының негізі болып табылады.
Әлеуметтік – психологиялық міндеттер – ең алдымен ... ... ... ... ... ... ... - экономикалық
құбылыстарға халықтың оң көзқарасын қалыптастыру.
Бағалы қағаздар рыногының дамуын тежеп отырған факторлардың бірі –
бағалы ... ... ... ... және жария ұсынылмауы, ұсынудың
сан алуан түрлерінің дамытылмағандығы.
Бағалы ... ... ... ... оған ... көрсететін
инфрақұрылыммен тікелей байланысты. Оған мыналар кіреді:
• Есеп айырысу – депозитарий ... ... ... ... ... ... ... орталықтары мен заң консультацияларының қызметі.
• Қор рыногын ... ... ... қатысты түрлі
категориялардағы кадрлар мен мамандар даярлау орталығы.
• Бағалы қағаздар шығаруға маманданған ... ... ... Қор ... және бағалы қағаздармен биржадан тыс сауда
қызметі.
Қазіргі кезде бағалы ... ... ... ... ... ... жұмысы үшін жағдайлар жасау қор биржаларының негізгі
мақсаты болып табылады.
Қазақстанның осы заманғы қор ... ... ... ... ... тән:
• Мемлекеттік қазыналық вексельдер;
• Екінші деңгейдегі банктер акциялары;
• Жекшелендірілу нәтижесінде қор биржасына шыққан кәсіпорындардың
акциялары;
... ... ... ... ... ... ... жұмыстарының ережелерін белгілеу жөніндегі
жүйелі жұмыс жүргізу, бағалы қағаздар рыноктарының құрылымын тиімді етуге ,
бағалы қағаздардың ... және ... ... ... ... бағалы қағаздар рыногын сақтандыру, тәуелсіз ... ... ... ... үшін ... жасау үшін қажет.
1.4. Бағалы қағаздар қозғалысы.
Бағалы қағаздардың қозғалысы ... үш ... ... ... ... жаңадан бағалы қағаздарды ойластыруға, шамамен осындай уақыт оны
алғашқы ... ... ал ... ... ... ... айналымы басталады.
Қайталама нарық “көше” нарықтары мен биржаларынан тұрады. Ол екі түрлі
қызмет атқарады: сатып алушыларды ... ... және ... ... ... ... бағаны тұрақтандыруға ықпал етеді. Негізінен
барлық облигациялар “көше” рыногының айналасында ... ... ... ... ... ... ... брокер телефон арқылы өз әріптесін
іздейді, өйткені ол кім сататынын жақсы біледі, кейбір жағдайда телефонмен
әңгімеге ... ... ... онда кішігірім “телефон” биржасы
көрініс алады.
Бағалы қағаздар нарығы несие – ... ... ... ... ... мен ... қатаң объектісі болып табылады. Сонымен,
нарық ... ... ... пен ... ... қызмет атқарушы реттеу және
өзін-өзі реттеу жүйесі болуы керек. Бағалы ... ... ... ...... ... ... Тұрмыс дәрежесі жоғары
болған сайын табыстың басым көпшілігі жинақталады да, адамдар бағалы
қағаздарды ... ... ... ... ... қағаздарға сұраныстың
дамуы – қаржы жүйесін қайта құрумен ... ... ... ... ... болмасын белсенділік күтер болсақ, салық ... ... ... ... ...... талғамы.
II бөлім. Бағалы қағаздардың түрлері.
2.1. Вексель.
Вексель – қарызды өтеудегі заңды түрде бекітілген ... ... ... ... ... ... яғни вексель беруші тауарды несиеге
алғанда тауар сатушыға, яғни вексель иемденушіге береді. Вексельдің мәні –
несиеге ... ... бір ... төлем уақыты жеткенде келісілген жерде
өтеу үшін ... ... ... ... ... ... (вексель
иемденушіге) берген қарыз міндеттемесі.
Вексель шығарып және оны пайдалануды дамыту ертеден несие – ... ... ... ... ... бірі ... ... – тауар - ақша қатынастарын және ... ... ... келе ... ... ... қаржылық құрал. Қаржы жүйесі
дамыған елдердің ақша айналымында ... ... орын ... дағдарысын реттеп, заттық ... ... ... ... ... ... қорын азайтып және
халық шаруашылығындағы есептерді тездетеді. Вексель ... ... ... ... ... ... ... қызметі – қысқа мерзімді несие беру арқылы ақша
қаражатын ... ... ... негізі – серіктердің бірін-бірі еркін
таңдауымен және бірін-бірі бақылауымен жасалатын несиелік келісім.
Вексельдің үш ... ... ... ... ... яғни ... қандай жағдайға
алынғандығы көрсетілмейді.
• Оның даусыздығы, яғни ... ... ... ... ... ... оны өтеу керек.
• Вексельдің айналмалылығы, яғни вексель иемденуші оны басқа
адамдарға ... ... Бұл ... ... ... ... ... ақшаның орнына пайдалануға мүмкіндік
береді. Сол себепті вексельді сауда ақшасы деп те атайды.
Қолдану өрісіне қарай вексель жай және ... ... ... ... ... ... Жай вексельді төлеуші, яки вексель беруші
жазады. Онда вексельді жазған жер, берген уақыты, қандай ... ... ... және қай ... өтеу керектігі көрсетіліп, вексель иемденушіге
береді.
Жай вексельді пайдаланғанда тек екі жақ өзара әрекет жасайды, ... ... өзі ... ... ... ... ... қарызын өтейді.
Аудармалы вексель деп ... ... ... ... ... ... ... кісіге төлеу жөніндегі берген жазбаша үкімін
айтады.
Вексельдің қолдану ... ... ... және ... ... ақшамен қамтамасыз етілуіне байланысты коммерциялық, қаржылық және
жалған вексельдер болып бөлінеді.
Қорыта айтқанда, банктер вексель ... неше ... ... ... ... олардың айналым жылдамдығын ... ... ... ... ... Жинақтық және депозиттік сертификат.
Депозиттік сертификат – бұл банкімен шығарылатын ақша ... ... ... ... ... және процент нарқын
төлеудің белгіленген күні ... ... ... ... қысқа мерзімді
инвестициялық құрал болғандықтан инвесторлармен, кәсіпорын және ұйымдармен
кеңінен қолданылады. Депозиттік сертификаттар, ... ... ... ... құралы ретінде финанстік емес корпорациялармен сатып
алынады.
Жинақ сертификаты – ақша ... ... ... бір ... алу үшін ... ... сақтау орындарына сақтауға берілген
бағалы қағаздар) белгіленген мерзімі өткеннен ... оған ... ... ... ... несие мекемесінің ақша қаражаттарын депонентке
салғаны туралы жазбаша куәлік. Сертификаттар мемлекеттік банкпен және ... ... ... ... бойынша белгіленген мерзімге немесе
оны талап етуге дейін шығарылады. Жинақ ... ... ... ... болып та беріледі. Атаулы сертификаттар айналымға
жатпайды, ал оларды сату заңсыз болады.
2.3. Жалған капитал.
Жалған ... ... ... бір ... ... немесе процент
түрінде иемденуге құқық беретін бағалы қағаздар иесінің меншік титулы.
Бағалы ...... ... ... және ... да ... капитал. Бағалы қағаздарды неліктен жалған капитал деп ... ... ... ... көзі ... ... Ал бағалы қағаздардың пайда болуы
өндірісітік капиталмен тікелей ... Өнім ... ... ... ... Ал ... ... өндірістен тыс тек айналымнан
табыс әкеледі деген бұлдыр қиял ... ... ... ... ... ... ... себебі – оларды
сатуға болады. Бірақ олардың өз құны өте ... ... ... сипатта болады. Жалған капиталдың бағасы ... ... ... ... және ... қағаздарды сатудан түскен табыстың
мөлшеріне байланысты анықталады.
Капиталға сұраныс оның ұсынысынан жоғары ... онда ... ... оған тура ... ... ... егер ... сұраныстан жоғары болса және банктік проценттік деңгейі де ... онда ... ... ... ... кері пропорционалды кемиді.
Мысалы, бағалы қағаздардан түсетін жылдық табыс 50$ ... ал ... ... 5% болған жағдайда бағалы қағаздардың бағасы 1000$
болады:
(50×100%)/5=1000$
Демек, жалған капиталдың ... жиі ... ... тұратын
нарықтық құн.
Жалған капитал нақты (өндірістік) және несие капиталдарымен байланысты
болғанымен, олардың оқшауланып шыққан бөлігі, яғни ... ... ... ... ... ... Оның ... капиталдан
мынадай ерекшеліктері бар:
1) жалған капиталдың өз құны жоқ. Бірақ бағалы ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздардың айналысы қор биржасынан және несие
жүйесінен басталды, ал ... ... ... аясына қызмет
көрсетеді;
3) жалған капиталдың мөлшері бағалы қағаздарды сатудан түскен
табыстың капиталға айналуымен ... ... ... ... К. ... ... деп атады. Ал
капитализация мүліктің немесе нақты ... ақша ... ... ... ... ... ... нақты капиталға қарағанда шапшаң өседі.
Бұл жағдай акционерлік кәсіпорындардың тез ... ... ... ... пен процент мөлшерінің ... және де ... ... соңғы кездері тез ұлғаюына байланысты.
Сонымен, бағалы қағаздар қарыз капиталын орналастыратын ортаның тек
біреуі ғана. ... ... сан ... ... ... көп ... бір-біріне дәл келмейді. Нақты капитал мен ... ... ... да ... дәл келмеуі бағалы қағаздар нарығына тән
ерекшелік.
Жалған капиталдың пайда болуы мен оның өсуі ... бір ... әсер ... ...... ... ... куәландыратын бағалы қағаз. Ол
иемденушісіне компанияның капиталының, мүлкінің, кірісінің бір ... ... ... ... береді. Компания қанша уақыт жұмыс ... ... да ... ... ... ... осы уақыт ішінде акцияның
иесі сан рет өзгеруі мүмкін. ... ... ... компанияға
қайтаруға құқы жоқ. Акционерлік капитал бөлінбейді. Акционер оны тек екінші
нарықта ... ... ... мына ... ... ... ... яғни акционерлік қоғам құрып, оның
жарғылық капиталын ... бар ... ... ... ретінде қайта құрғанда;
• жарғылық капиталды қосымша молайтқанда;
Атап айтқанда, жарғылық капитал деген шығарылған ... ... ... Ол, өз ... ... ... және ... қалған бағалы қағаздар болып бөлінеді. Оларды компания кез-
келген уақытта өз ойынша ... ... ... бір ... ... қоғамның өз капиталын ұлғайтуға
және оны инфляциядан қорғау үшін жұмсауға ... ... ... бір
түрі. Акция компанияның акционерлер алдындағы ... ... өз ... ... ... ... құқы бар, бірақ бір сыпыра
елдердің ... егер ... ... ... жоқ болса, онда ол
акциясын қайта сатып алатын құқықтан айрылады деген ... ... ... түрге жіктеледі. Бір жағынан, бір акционерден ... беру ... ... ... және ... ... ... екінші
жағынан, корпорацияны басқаруға қатынасу құқығы бойынша- жәй және
артықшылықты ... ... ... ... тек ... ... ... ғана шығара алады.
а) Атаулы акция – иесі міндетті түрде ... ... ... Акционерлер кітабында қанша және қай уақытта ... ... ... иесі ғана ... деп ... ... арналған акция – иесінің аты-жөні корпорация кітабында
тіркелмеген акция. Кітапта ұсынушыға арнап шығарылған акцияның ... ... ... ... ... ... ... атаулы акциясы бар
акционерлер қолайлы. ... ол ... ... ... және
бағалы қағаздардың қозғалысын және бағалы қағаздардың ... ... ... олардың бұл мемлекеттен кеткенін реттеп және бақылап
отыруға мүмкіндік береді. ... ... ... ... ... ... мүддені көздеген акционерлер ұсынушыға арналған
акцияны қолдайды. Себебі, еш жерде тіркелмеген ... ... ... ... ... ... Ал атаулы акцияны еркін қолма-қол ақшаға
айырбастауға болмайды, сондықтан ... ... ... ... қолбайлау туғызады.
Акцияның осы екі түрін жүзеге асыру жолы да әртүрлі:
• Біріншіден, сату механизмі бойынша. ... ... иесі ... ... ... ... барлық акция санына бір
толтырылған сетификат алады. Бұл акцияларды ... сырт ... екі ... қолы ... ... ... қойылады. Содан соң акционерлердің
тізіміне өзгеріс енгізу үшін сертификат ... ... ... ғана ... жаңа иесі акцияларға жаңа
сертификат алады. Ұсынушыға арналған ... ... ... ... ... яғни ... екіншіге береді.
• Екіншіден, акцияның осы екі түрінің жаңа данасын иемденушілер
құқын белгілеу ... де ... Бұл ... ... ... иесі
корпорациядан хабарландыру хат алса, ал акцияны ұсынушыға мұндай
механизм жүруі мүмкін емесі. Ұсынушы акциясында кесіп ... ... Соны ... ... ... ... меншік құқын іске асырады.
Қарапайым акциялар кәсіпорыннан алынатын пайда мөлшеріне тәуелді
болады, оның иесі акционерлердің жалпы ... ... ... ... меншіктенушілердің өкілеттері мыналар:
1. Директорлар кеңесін сайлауға дауыс беруге және сол кеңеске өзі
сайлануға ... ... ... кейбір корпорацияның жарғысында
кей жағдайда цензі көрсетіледі, яғни үміткердің ... ... ең ... ... мөлшері көрсетілуі тиіс.
2. Жай акция бойынша меншік ... ... ... ... үлестік құқын
акционер акциясын я сатып, я сыйға беріп, я ... ... ... ... – меншік туралы ерекше сертификат. Олар
корпорация пайдасының деңгейіне ... ... ... неғұрлым
нақты дивиденд төлеуін қамтамасыз етеді.
Артықшылықты акция иемденушісін қорғау үшін акцияның осы ... ... ... ... ... ... бұл ... гөрі
қарапайым акция қауіптілеу.
Қарапайым акция бойынша төленетін дивидендтер сияқты артықшылықты
акция бойынша да ... таза ... ... ... ... - ... бағалы қағаз. Артықшылықты акциялардың өзі бірнеше түр
тармағына бөлінеді: қатысушылар және қатыспаушылар, ... ... ... конвертабельді және конвертабельді емес.
Артықшылықты акциялардың өте сирек кездесетін түрі- ... ... ... ... Олар корпорация құрылтайшыларына ғана ... Олар ... ... жай акциялар бойынша ... ең ... ... ... болғасын ғана беріледі.
Қорыта айтқанда, жай акциялар бойынша дивиденд төлеу корпорацияның
нәтижелі қызмет етуіне байланысты болса, ал ... ... ... ... ... ... болмағанына қарамастан алдын ала
жоспарланған кіріс бойынша нақты мөлшерде дивиденд төленеді.
2.5. Облигация.
Облигация деп ұтыс ... ... ... ... ... беретін
бағалы қағаз. Оны мемлекет , жергілікті ... ... ... ... ... ... ... қосымша капитал тартудың бір нысаны.
Облигация мерзімдік қарыз міндеттемесі болғандықтан, оның кепілі
болып ... ... ... ... Ол ... ... ұшырап, өз міндеттемесін орындай алмаған кезінде ... бір ... ... ... ... құқы.
Облигациялар ұзақ мерзімді (3-5 жылға) және қысқа мерзімді(8-6 айға)
болады. Уақыттың өтуіне байланысты облигациялар номиналды құн ... ал ... ... ... ... ... процент түрінде табыс
алады.
Акция сияқты облигациялардың да ... және ... ... ... ... ... процент пен көрсетілген нарықтың бағасы
облигацияның курсы деп аталады. Егер ... ... ... жоғары
болса, онда облигация сыйлықпен сатылды деп атайды. Егер номиналынан ... ... онда ... жаңа иесі оны дисконтпен , яғни ... ... ... ... нарықтық бағасы қандай болса да сыйақы
оның номиналына байланысты есептеледі.
Облигацияның ... ... , бір ... ... ... жағдайына,
екінші жағынан, нарықтағы әр уақытта әр түрлі болып ... ... ... Егер ... ... бағасы жоғары жаңа заем пайда
болса, онда ол жағдай айналымдағы облигацияларға 2 ... әсер ... егер жаңа ... ... заемдар өте көп болса, онда
бұрын төмен бағамен шығарылған облигациялардың ... ... ... олар ... ... ... бұндай облигациялар тек номиналы
бойынша өтіледі.
2- ден, егер жаңа облигациялар аз ... олар ... ... ... Ол облигацияның жаңа және бұрынғы иелерінің кірісін
теңестіреді.
Облигациялар айырбасталымды және жай ... ... 2-ге ... ... ... ... акцияларға
ұқсас. Олар келісімге ... осы ... ... жай ... алмастыруына мүмкіндігі бар. Бұл
айырбасталымды акцияға ... ... ... Ал ... ... ... ... айтқанда, корпорация өз жұмысын акция шығарумен де, ... ... ... де қаржыландырады. Дегенмен, акциядан гөрі,
облигация шығару корпорацияға қауіпті. Себебі облигациядан ... ... жыл ... ... облигация бойынша төлем төлеуге міндетті. Ал акция
бойынша белгіленген соманы төлеуге міндетті емес.
Сонымен, егер компания бағалы қағаздардың екі ... де ... ... ... ... ... облигация иелеріне төлейтін төлемнен
жоғары болады деген болжамға байланысты.
III ... ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздар нарығының құрылуы
және дамуы.
Бағалы қағаздар нарығының ... ... 20-шы ... ... ... ... ... болған. Ал қазіргі егемен ... ... ... ... ... ... ... заңдарының
негізінде 90-шы жылдардың басында пайда бола ... Елде ... ... ... ... үшін оның ... ... болуы қажет. Олар:
• Сұраныс пен ұсыныс;
• Делдалдар мен ... ... ... ... яғни ... банктер, қор биржалары,
инвестициялық институттар;
• Нарықты реттейтін және ... ... ... ... бағалы қағаздар нарығының ерекшелігі –
кіші және жалпы ... ... ... ... ... жеке ... мен өз мемлекетіміздің әрбір азаматын қатыстыру.
Қорыта келгенде, Қазақстан Республикасында қалыптасып келе жатқан
бағалы қағаздар нарығының үлгісіне нақты ... ... жоқ. ... ... нарығына уақыт талабына сай әлі де өзгерістер енгізілуі
мүмкін.
3.2. Қазақстан ... ... ... нарығының құқықтық
негіздері.
Кез-келген заңның мазмұны қоғамда орын алып және одан әрі ... ... ... ... сай ... ... ... құқықтық нормаларды
шығару белгілі-бір экономикалық мүдделерге қызмет ... ... ... дамытудың "кеңістік" үлгісінен экономиканың еркін
өркендеуінің нарықтық үлгісіне өту кезі ... ... ... ... нарықтық қатынастарды дамытуға жол ашатын заң шығаруды
қажет етті.
Қазіргі кезде Қазақстанның ... ... ... ... ... ... заңдар, Президенттің жарлықтары мен
үкіметтің қаулылары, сонымен қатар ... ... ... Ұлттық
комиссияның құқықтық актілері жатады. Бағалы қағаздар нарығы құқықтық
ережелермен ... ету ... ... ... ... және ... ... түрде құрылған ... ... мен ... меншігіне қатынасу құқығы кіреді. Айтылып
отырған бағалы қағаздар ... ... ... олар ... шыққан
заңдарда көрсетілген ерекше құжатпен расталады. Олар құжат бағалы қағаздар
деп аталады. Бірақ азаматтық ... ... ... ... ... бағалы қағаздар нарығына айналысқа түспейді.
Бағалы қағаздар туралы Қазақстан заңдары орыстың азаматтық ... ... ... ... ... ... шығарып және оларды
кейбір нарықта сатуға мүмкіндік ... ... ... негіздер
құрылды.
Олар:
• 1991 жылдың 11 маусымындағы "Бағалы қағаздар айналымы және ... ... ... ... ... Бұл заң бағалы
қағаздарды шығаруды реттеуге, оларды тіркеуге, бағалы қағаздар
нарығындағы делдалдық қызметті лицензиялауға, қор ... және оның ... ... рұқсат беретін заң;
• 1991 жылдың 13 қарашасында Қазақ КСР-ның министрлер ... ... ... ... ... ... Ол ереже
шығарылатын бағалы қағаздардың ... және ... ... ... мағлұматтарды белгілейді.
Қорыта айтқанда, қазіргі уақытта бағалы қағаздар туралы шыққан заңдар
жетілген және бағалы қағаздар нарығының құқықтық ... ... ... ... ... ... күні ... заңдарды
пайдаланудың нәтижесінде республикадағы бағалы қағаздар нарығын құқықтық
қамтамасыз етудің жетістіктері мен кемшіліктерін ... ... ... ... ... нарығының қызметіне мемлекеттің ықпалы.
Мемлекет құнды қағаздар рыногының қызмет етуіне мына бағытта ықпал
жасайды:
I. Заң ... ... ... ... олар ... атқарады:
- акционерлік қоғамдар ережесін құруды реттейді;
- бағалы қағаздар шығару ережесі және түрлерін белгілейді;
- ... ... ... ... ... ... ... көрсетеді;
- биржалардың жұмысын, бағалы қағаздармен іс ... ... ... ... ... ... ... субъектісі болады. Финанс
қаржыларын шоғырландыру мақсатында мемлекет айналысқа ... ... ... ... ... ... ... облигациялар 90
күнге) және т.б.
III. Нарықтың жағдайында орталық банктің несие-ақша саясаты арқылы
әсер етеді. ... ... ... қор ... жағдайы айналыстағы ақша
массасын реттеумен, яғни ... ... және ... ... ... ... тежеп немесе босатып отырады. Орталық банк осыған сәйкес ... ... ... ... ... сатып алады. Ақша массасын
қысқа ... ... үшін ол ... ... сатады және сатып алады.
Қорытынды.
Бағалы қағаздардың көп көлемде шығарылуы әр түрлі елдердегі қаржы
экономикалық және ... ... ... ... ... ... ... қағаздардың ұлттық сауда айналымына түсуі, еуропалық
саудаға бағалы қағаздардың енуі бүгінгі таңдағы әскерлік қағаздардың даму
дәрежесін ... ... ... ... ... ... қаржы
тұрақсыздығы, кәсіпорындардың ... ... ... ... ... қиын ... жағдайда өтіп жатыр.
Осы факторлар бағалы қағаздар саудасының қарқынды дамуына кедергі
келтіреді.
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
1. ... Я.Ә., ... Б.Б., ... Ф.Н.,
Табаев Т.П."Экономикалық теория",Алматы, "Қазақ Университеті", 1999 жыл.
2. Әубәкіров Я.Ә., Нәдіров Қ., "Экономикалық теория негіздері", ... ... ... К.Ә., "Оқу құралы", Алматы, "Экономика", 1998 жыл.
4. Жүнісов Б.А., Мәмбетов Ү.,"Нарықтық әкономика негіздері",Алматы - ... ... ... ... Г.М., "Экономикалық теория негіздері",
Алматы-2002 жыл.
6. Сахариев С.С., Сахариева А.С., "Жаңа кезең экономикалық теориясы",
Алматы -2004, ... ... Ө.Қ., ... Ұ.С., ... ... экономикалық теория ", Алматы-Ақтөбе,
2002 жыл.
8. Көшенова Б., "Бағалы қағаздар нарығы",
Алматы,"Экономика",1999 жыл.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Прокуратура органдарының жүйесі, құрылымы және оларды ұйымдастыру."75 бет
Ағылшын тіліндегі эпитеттердің стилистикада алатын орны12 бет
Батыс Қазақстан экономикалық ауданындағы отын-энергетика кешенінің даму мәселелері58 бет
Германияның орталық Азиядағы саясаты (1992-2009 жж.)167 бет
Германияның Орталық Азиядағы саясаты (92-2009 жж.)137 бет
Еңбек биржасы мен жұмыссыздықтың теориялық мәселелері25 бет
Каспий теңізі табиғат ресурстарын игерудің саяси-географиялық және экологиялық-экономикалық мәселелері95 бет
Мұрагерлік құқық туралы ақпарат84 бет
Нығмет Сауранбаев18 бет
Судың экологиялық проблемалары5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь