Экономикалық саясат

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
І. Экономикалық саясат туралы жалпы түсінік
1.1. Экономикалық саясаттың қалыптасуы және субьектілері ... ... ... ... ... ... ...5
1.2. Экономикалық реттеудің әлеуметтік . экономикалық және қолданбалы мақсаттар жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..12
ІІ. Қазақстан Республикасының экономикалық саясат проблемалары мен перспективалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .19
2.1. Қазақстан Республикасының экономикалық саясат мақсаттарының қайшылықтары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...20
2.2. Экономикалық саясат қайшылықтарын шешу жолдары ... ... ... ... ... ... ... 21
Қорытындылар мен ұсыныстар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...24
Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 25
Қосымшалар
Кіріспе

Экономикалық саясат теориясы өмірде кездесетін кез-келген жағдайлардың бәріне дәлме-дәл келетін, дайын шешімдерін табуға ұмтылмайды және бұл мүмкін де,қажет те емес. Мақсат басқада: нақты қалыптасқан жағдайларды жан-жақты ескере отырып, оңтайлы шешім қабылдауға көмектесу. Ал бұл үшін, анықталған қалыпты жағдайларды терең де нақты түрде зерттеп ұғыну қажет болады; бұл әдісті экономикалық процестердің бастапқы кезінде қолдану ерекше маңызды: онда факторлардың саны аз, сондықтан процестің болашақ дамуын болжап, нақты іс-әрекеттерге бару мүмкіншілігі жоғары. Кеңейіп, өріс алған жағдайлар бойынша экономикалық саясат кеңістік немесе уақыт шеңберінде өзара байланысты және бір-біріне қарама-қайшы келетін қоғамдық-әлеуметтік күштерді жан-жақты зерттеп, олардың дәлелдеген сипаттамасын жасауға бағытталады.
Экономикалық саясат – экономикалық мәселелерді шешуге және олардың құралдарын жүзеге асыруда жүргізілетін мемлекеттің іс-әрекеті. Экономикалық саясат міндеттердің жүзеге асыруы экономикалық жүйенің өзгеруіне және экономикалық теорияның дамуында жаңа білімдердің қалыптасуына әкеледі. Сондықтан да экономикалық саясат өзекті мәселе болып келеді.
Бұл курстық жұмыстың негізгі мақсаты – экономикалық саясаттың қалыптасу заңдылықтарын, тәртіптерін және принциптерін айқындап көрсету.
Экономикалық саясаттың заңдылықтарын, тәртіптерін, принциптерін, проблемаларын, оң және теріс жақтарымен толығымен таныспай, экономикалық саясатты жүргізу қиынға соғады. Сондықтан курстық жұмыстың міндеті – экономикалық саясатты түсіндіру, негізін анықтау.
Курстық жұмыстың негізгі обьектілері экономика болып табылады.
Экономикалық саясаттың базалық теориясын алғаш рет 50-жылдардың
Қолданылған әдебиеттер

1. Назарбаев Н.Ә. Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімдік (2030 ж. дейінгі) даму стратегиясы. – Алматы, 1997.
2. Әубәкіров Я.Ә., Нәрібаев К.Н., Жатқанбаев Е.Б., ж.б. Экономикалық теория негіздері. Оқулық. – Алматы: ҚазМҰУ, 1998.
3. Саяси экономия. Оқулық. Алматы, 1991ж.
4. Саясат-Policy №5, 2006.
5. Саясат-Policy №6, 2006.
6. Саясат-Policy №7, 2006.
7. Саясат-Policy №8, 2006.
8. Саясат-Policy №2, 2007.
9. Саясат-Policy №3, 2007.
10. «Курсив» газеті №35 (2005) жылдың 8 қыркүйегі.
        
        Жоспар
Кіріспе.....................................................................
.................................................3
І. Экономикалық саясат туралы жалпы түсінік
1.1. Экономикалық саясаттың қалыптасуы және
субьектілері...........................5
1.2. Экономикалық реттеудің әлеуметтік – экономикалық және қолданбалы
мақсаттар ... ... ... ... саясат проблемалары мен
перспективалары.............................................................
............................19
2.1. Қазақстан Республикасының экономикалық саясат мақсаттарының
қайшылықтары................................................................
.......................................20
2.2. Экономикалық саясат қайшылықтарын ... ... ... теориясы өмірде кездесетін кез-келген жағдайлардың
бәріне дәлме-дәл келетін, ... ... ... ... және ... де,қажет те емес. Мақсат басқада: нақты қалыптасқан жағдайларды жан-
жақты ескере отырып, оңтайлы ... ... ... Ал бұл ... ... ... ... де нақты түрде зерттеп ұғыну қажет
болады; бұл ... ... ... бастапқы кезінде қолдану
ерекше маңызды: онда факторлардың саны аз, сондықтан процестің ... ... ... ... бару мүмкіншілігі жоғары. Кеңейіп, өріс
алған ... ... ... ... ... ... ... өзара байланысты және бір-біріне қарама-қайшы келетін ... ... ... ... олардың дәлелдеген сипаттамасын
жасауға бағытталады.
Экономикалық саясат – экономикалық мәселелерді шешуге және ... ... ... ... ... ... ... міндеттердің жүзеге асыруы экономикалық жүйенің ... ... ... ... жаңа ... ... ... да экономикалық саясат өзекті мәселе болып келеді.
Бұл курстық жұмыстың негізгі мақсаты – ... ... ... ... және ... айқындап көрсету.
Экономикалық саясаттың заңдылықтарын, тәртіптерін, принциптерін,
проблемаларын, оң және ... ... ... ... экономикалық
саясатты жүргізу қиынға соғады. Сондықтан курстық жұмыстың ... ... ... ... ... ... жұмыстың негізгі обьектілері экономика болып табылады.
Экономикалық саясаттың ... ... ... рет ... ... ... Ян ... кешенді түрде талдады. ... ... ... Назарбаев Н.Ә., Әубәкіров Я.Ә., Нәрібаев
К.Н., Жатқанбаев Е.Б.,т.б. ... ... ... ... 2 ... қорытынды, қолданылған
әдебиеттер тізімінен тұрады. І тарау: Экономикалық саясат туралы жалпы
түсінік, ІІ ... Қ.Р. ... ... ... ... тарау.Экономикалық саясат туралы жалпы түсінік
1.1 Экономикалық саясаттың қалыптасуы және субьектілері
Нарықтық экономика, оны біртұтас жүйе ... ... ... да
тоқтаусыз өзгеріп дамиды және күрделене түседі. Нарықтық экономика дамыған
сайын, оның бір-бірімен ... ... ... ... ... ... ... және халықаралық
т.б. даму факторлары және ішкі ұйымдық- ... ... мен ... ... өзгеріп, бір- біріне ықпал
жасап, әр түрлі қайшылықтарды өмірге ... ... ... ... ... ... ... экономикалық, саяси қиыншылықтарға соқтыруы
мүмкін, бірақ осының жалпы басым нәтижесі – нарық ... ... ... Бұл ... ... экономиканың барлық тарихи даму
кезеңдерінде, оның қарапайым тауар айырбастау формаларының ... ... ... – мемлекеттік ... ... ... ... осы ... ... халықаралық нарық түрлеріне дейін
тоқтаусыз ... ... ... ... ғ. соңы – XІХ ғ. бас ... ... ... процестерді алуға болады. Бұл кезең адамзат тарихында әлеуметтік –
экономикалық ... ... ... ... ... ... револоция
(өнеркәсіптік төңкеріс) деп танылған процеспен сипатталады. ... ... ... ... ... ... жаңа сапалық даму деңгейі.
Экономикалық өсу ... ... және ... қатынастар ауқымының кеңеюі
нәтижесінде тауарларды көптеп (жаппай) өндіру әдісі ... ... ... ... ... ... Тауарларды жаппай (көптеп)
өндіру бір өнімге (өнім өлшеміне) кеткен ... ... ... ... ... ... ... тартылған халық санының өсуі
және табыстардың артуы нарық айналымын елеулі түрде кеңейтті.
Өндірістің техникалық дамып-өсуі – кездейсоқ ... ... ... ... адамзат қоғамындағы білімнің қордалануымен ғана түсіндіруге ... ... ... ... қажеттіліктен
туындайды. Сауданың өсіп-кеңейюі, айналымдағы тауар-ақша ... ... ... Оның үстіне Европаның шектеулі аумағында халықтың
саны өсіп, экономикалық кеңістік тарыла түсті; бұл ... да ... әрі ... ... ... қарсыластық, басқалардан жоғары
экономикалық нәтижеге ... ... өз ... сақтап қалу мақсаты
іскерлер қауымының көптеген өкілдерін жаңа техникалық және ... ... ... ... ғғ. ... ... ... басқа әлеуметтік –
экономикалық процестердің өзара ... ... ... нарық
механизмі мен мемлекет ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттің қолдау, ... ... ... ... ... ... нарық инфрақұрылымын
құру болды, немесе экономикалық дамуды құқықтық институттар мен ... ... ету, ... ... ішкі және ... ... валютаның тұрақтылығын сақтау. Осындай инфрақұрылым
нарық механизміне, оның тиімдірек қызмет атқаруы үшін ... ... ... ... ... өзара қабысу (нарық-
өндірістік революция, нарық-мемлекет) тиімділігінің жоғары болғаны сондай,
ХХ ғасырдың алғашқы ... ... өсу ... ... ... ... ... Ол кезде шруашылық жүйенің ... ... ... ... қалу ... әлі жоқ ... жылдардағы бүкіл
әлемдік экономикалық дағдарыс соның қасіретті айғағы. Осыдан ... ... ... жаңа ... көтеріп, шаруашылық
механизмі мен мемлекеттің өзара байланыстарының тиімдірек ... табу ... ... тұжырым жасалды. Экономика мемлекеттің ... және ... ... қажет ететін болды. Осылай «экономикалық
саясат» деп аталатын құбылыс (феномен) пайда болды.
Өзгеріп кеткен ... ... ... сипатты шаралар
жүйесін күрт кеңейтті. Бірақ нарық механизмінің ... ... ... ... ... – нарықтық экономиканы сырттан реттеп – үйлестіру
әдістері болды. Нарық механизмінің ... ... ... ... ... айқындалып, оны енді сырттан түзетіп-реттеу (корректировка)
қажеттігі артты.
Сырттан реттеп-түзету ... ... ... дамитын нарықтық
экономиканың жалпы экономикалық тепе-теңдігін сақтаптұру жатады. Тепе-
теңдік ұғымының өзі ... қана ... ... ... ... реңк
алды. Әлеуметтік сақтандырудың көп тармақты жүйесін жасау қажет болды.
Экономикалық ... ... ... ... ХІХ ... бастаған дұрыс. Мысал ретінде бұл жағынан басқалардан ... ... ... О. ... нұсқауымен Германияда әлеуметтік
қорғау туралы заңдар қабылданды, соның ... жаңа ... ... ... экономикалық саясаттың ерекше сипаттық белгісі – оның жеке-
жеке қалыптасқан ... ... ... ... Мұндай
экономикалық саясат теорияда «нүктелік» (точечная) стратегия деп ... ... ... ... ... жекелеген түрлері практикада
қолданылады: кедендік, аграрлық, өндірістік, ... ХХ ғ. бас ... ... саясаттың орнына оның жаңа нұсқасы келді.
Кең ауқымды да кешенді экономикалық ... ... оны ... ықпал жасаған және мәжбүр еткен ... және ... ... ... ... ... ... өте өткір саяси- әлеуметтік және
экономикалық проблемалар жүйесін қалыптастырды.
Бірақ сонда да нарықтық экономиканың өзін-өзі ... ... ... ... ...... айтылған, 30-шы жылдардың әлемдік
экономикалық дағдарысы болды. Мемлекеттің араласуы ... қана ... ... ал ...... ... ... әдебиеттерде экономикалық саясаттың көптеген анықтамалары
кездеседі. ... ... ГФР ... ... ... ... қысқа, бірақ
мазмұны терең анықтама ... еді. ... ... ... ...... ... бағытын бір арнаға түсіру
үшін жасалған, оларға ықпал ету, немесе олардың ағымын алдын ала анықтап,
тікелей реттеу ... ... ... ... ... оның ... мысалы, практикалық және ғылыми, жақтарын бөліп
анықтауға ... ... жағы – бұл ... ... ... ... ... Теориялық жағы – бұл ұлттық ... ең ... ... ... ... және ... ... зерттеу; оның ғылыми аспектісіне экономикалық саясаттың ... және ... ... да ... ... ... – экономикалық саясат
теориясының ... зор ... ... ... ... алғанда, мемлекеттің
міндеті – «жалпы жағдайды жасау, ал оның ... ... ... ... ... өздері қабылдап,іс-әрекет қылу қажеттігін
түсіндіру». Экономикалық саясатта жалпы-экономикалық ... және ... ... салаларын реттеуші әдістер бөліп
көрсетіледі. Соңғыларына мемлекет қызметкерлерінің еңбек ... ... және ... білім беру мекемелерін қаржыландыру, ұсақ кәсіпкерлікті
қолдау, т.б. жатады. ... және ... ... ... ... ... ... экономикалық, әлеуметтік саясат түрлері
анықталады. Функционалдық анықтау ... ... ... ... ... ... ... несие және қаржы нұсқаларын
(варианттарын) анықтауға болады. Экономикалық саясаттың қалыптасу жағдайын
қарастырып болған соң, оны ... үш ... ... ... Экономикалық саясат әрқашан да екі фактордың: шаруашылық
жағдайының тоқтаусыз өзгеруі және ... сана ... ... ... ... ... ... келеді, сонымен бірге, олар шартты түрде бір-
біріне тәуелсіз ... ... ... экономикалық сана мен сенім де өзгереді,
экономикалық құндылық ұғымының мазмұны ауысады. ... ... ... міндеттемелердің өзі де жаңаша көзқарасқа сәйкес шешіледі.
2. Дамыған елдерде қалыптасқан ... ... ... ... сол ... ... ... неғұрлым жақын жасалса,
соғұрлым жоғары болады екен. ... ... ... саяси күштердің
арақатынастарын, ... ... ... ... ... ... ... және
жергілікті тәртіптерін есепке алып, ескеруі қажет болады екен.
3. Экономикалық ... ... ... бағытын қолдан нығайтатын маңызды
құрал болады.
Бұрынғы Кеңес ... ... ... ... ... қана ... алынған. Бұл, әрине, шектеулі идеологиялық көзқарас.
Экономикалық саясат субъектілері ... ... ... өзі ... ... және ... ... құралымдарын
қосқанда) және мемлекеттік емес қоғамдық одақтар мен бірлестіктер жатады.
Осы саяси-экономикалық субъектілердің ... ... ... ... және экономикалық билігі бар. Қоғамдық одақтар мен
бірлестіктер тек ... ... ғана ... алады, олардың заң
қабылдау биілігі жоқ.
Мемлекет экономикалық саясат ... ... ... ... ... ... мен ... топтарының мүдделерін келістіріп,
олардың еңбек пен іскерлік әрекеттерінің белсенділігін белгіленген біржақты
мақсаттарға қол жеткізу үшін ... ... ... ... ... иерархиялық жүйе ретінде құрылады. Ең ... ... Заң ... және оны атқарушы билік ... ... ... атқару шектері айқындалған. Парламентте экономикалық
саясаттың негізгі бағыттары талқыланады және ... ... ... ... ... экономикалық саясаттың өмірге енгізіліп,
оның іске асырылуына атқарушы билік тармағы – үкімет ... ... ... ... саясат мақсаттары мен тапсырмаларын іске ... ... ... ... (институттарына) бөліп береді.
Қызметтерді бөлісу ... ... ... ... ... федерациялық немесе орталықтандырылған мемлекет болуы
мүмкін. Федеративті құрылымда экономикалық саясаттың үш ... ... ... ... және ... құқықтық жүйесі жағдайында ... ... тағы ... саясаттың субъектілері ретінде танылады. Оларға «қоғамдық-
праволық» деп аталатын мәртебесі (статусы) бар құрылымдар ... Олар ... ... сияқты толық ерікті емес, сонымен ... ... ... құрамына да кірмейді. Оларға мемлекеттік басқару
құрылымдарының құзырынан белгілі бір ... ... ... ... ... осындай құрылымдар қатарында аймақтық ... ... ... ... мекемелерінің касса (төлем төлеу)
жүйелері бар; Швейцарияда – қоғамдық ... ... ... өрт
қауіпсіздігін сақтау ұйымдары бар.
Осындай институционалдық ұйымдар мемлекет пен жеке ... ... ... ... Олар ... жеке меншік секторы
мемлекеттің тікелей және белсенді реттеу роліне ... ... ... Экономиканы мемлекет тарапынан реттеу механизмінде
олардың атқаратын қызметтері шектеулі.
Экономикалық ... ... емес ... ... ... ... ... мүдделерін білдіретін және қорғайтын әртүрлі
бірлестіктер жатады. Бұл, ең ... ... және ... ... саясатта кәсіпкерлер одақтарының ролі, өзінің маңыздылығы
бойынша, мемлекеттік буындардың ролінен кем емес. Мұның себебі – ... ... ... ... оны жүргізетін билік құрылымдарына
салмақ салып, тіпті қысым жасау мүмкіншілігінде. Жеке меншік экономика
секторының мүдделері мен ... ... ашық ... жиі ... ... әрқайсысы өз мүддесін экономикалық саясатта іске асыруға ұмтылады.
Бұл тартыста мемлекеттің (үкіметтің) жағдайы ... ... ... ... ... ... ... өздерінің атақ-беделін, тамыр-
таныстық байланыстарын астыртын жұмсап және ... ... ... ... мамандардың жеке пікірлерін тез әрі кең түрде ... ... ... ... ... ... жалпы мемлекеттік
саясатқа күшті ықпал жасайды. Олар мемлекет органдарына сайлау науқанына
қатысып, өздерінің ... ... ... ... билік орындарына
өткізеді; жеке парламент мүшелеріне қысым ... ... өз ... ... ... Осының барлығы экономикалық саясатқа ықпал ... ... ... бар ... ... ... жиынтығын
мемлекет тарапынан тұрақты түрде есепке алу қажет болады.
Мемлекет пен жеке экономикалық ... ... ... бірі – белгілі ... ... шешу ... ... бөліп беру. Мысалы, Батыс ... ... ауыл ... ... саясатты нақты іске асыру міндеті жүктелген.
Мемлекет жалпы қоғам ... ... ... ... басқа да жаңа жолдарын үздіксіз іздестіруі қажет.
Мысал ... үш ... ... ... ... жүйесін алуға
болады: онда мемлекет, кәсіподақтар және кәсіпкерлер одақтарының ... ... ... ... ... ... ... процесіне тікелей қатысатын мемлекеттік
институттар мен ... ... ... ... ... ... ... жасайтын қоғамдық құрылымдар мен
ұйымдарды да айтуғу болады. Бұл жерде саяси ұйымдар, ... ... ... ... және ... ... ... кеңестер және
қоғамдық пікір туралы сөз қозғалып отыр. Осы ... ... ... ... ... ... саяси құрылымына, елдегі
қалыптасқан ... ... ... «экономикалық саясат» ұғымы «мемлекеттік реттеу» ... ... ... ... ... ... оның ... және негізгі орындаушысы ретінде қатар ... ... ... ... ... экономикалық ретеудің жемісті болуы
мемлекеттің тоталитарлығында (барлық проблемаларды толық ... ... ... ... ... мүмкін болғанша қоғамдағы барлық
әлеуметтік топтардың өкілдерін тартып, олардың өзара бірігіп жұмыс істеуін
ұйымдастыруда ... ... ... ...... және ... жүйесі
Экономикалық саясат дегеніміз – белгіленген бір мақсаттарды анықтау
және соларды іске ... ... ... ... міндеттер мен
мәселелерді қатарластыра шешіп отыру қажет болады. Осы ... ...... ... ... бір ... түсіру. Ғылымда
мәселелерді шешудің мынадай тәртібі ұсынылады.
Алдымен, ең жалпылама ... ... ... ... ... ... экономикалық дамудың түпкі мақсаты – ... ... ... жоғарылауы делінеді.
Экономика теориясында «жақсы тұрмыс» (благосостояние) ұғымы АҚШ-та және
Англияда белсенді зерттелді, осы елдерде тіпті «жақсы тұрмыс ... ... ... да ... Бастаушы мақсат ретінде бұл ұғым
бұрынғы жоспарлы ... ... да орын ... ... ... ұғымы туралы сөз болғанда, бір мәселе: оны нақты түрде,
яғни оның ... ... ... ... ... қиынға соғатыны
айтылады. Бұл көрсеткіш көбінесе шартты және салыстырмалы түрде анықталады.
Бірақ осы ұғым ... ... және ... ... ... ... мазмұнын дұрыс жеткізетіне күмән жоқ.
Осы түпкі мақсаттан ... ... ... ... ... ... түрде негізгі мақсаттар тобы деп анықтауға ... ... олар ... ... ... ... ... Осы жерде мынадай әдістемелік жағдайға
назар аудару жөн ... ... ... ... ... ... болады, яғни төменгі деңгейдегі міндеттерді
орындау – ... ... ... ... ... және оған жетудің
әдісі мен жолы.
Осы күнгі әлеуметтік құрылымның негізгі мақсаттарына ... ... ... ... және сыртқы қауіәпсіздік жатқызылады. Негізгі
мақсаттар құрамы сыртқы және ішкі жағдайға байланысты өзгереді. ... ... ... ... ... А.Смит ұсынған еді. Ф.Бэкон
және У.Петти еңбектеріне сүйене келе, ол ... ... ... ... ... ... ... қауіпсіздікті қамтамасыз ету;
2. Құқықтық тәртіп орнату;
3. Мемлекет тарапынан ... ... ... ... бұл ... ... ары қарай дамытып
толықтырды, оның ауқымын анағұрлым кеңейте түсті.
Осы күнгі «қоғамның еркін дамуы» негізгі мақсат ретінде ... ... ... ... ... ... түрде сипаттап беру мүмкін емес,
мұнда көп нәрсе қоғам топтарының мүдделеріне ... Бұл ... ... ... және ... ... ретінде тұтас
қарастырып анықтауға болады. ... жеке ... ... ... ... ... мемлекетке экономикалық еркіндік соншалықты
маңызды даму факторы ретінде ... ... ... ... дамуына мемлекеттің қандайда бір араласуы (тіпті ол көмек
ретінде ... да) ... ... ... ... пікір
қалыптасқан. Экономикада еркіндіктің нақты деңгейі әрбір кезде ... ... ... ... ... ... ... түсінік ір елде ондағы қалыптасқан
экономикалық жағдайға және ... ... ... еркіндік құқығы заң түрінде анықталғанымен, оның ... ... үшін ... ... және ... ... ... Еркіндіктің
экономикалық мүмкіншілігі жеке адамның қолындағы ресурсына ... ... ... ... ... (қаржылық)
мүмкіншілігіне кеп тіреледі. Әрине, экономикасы ... ... ... ... ... де, ... және ... экономикалық
мүмкіншіліктері де жоғары. Бірақ, өзіндік экономикалық ... ...... ... ... оның ... экономикалық саясатының маңыздылығы мен жауапкершілігі арта түседі.
Құқықтық тәртіп орнату продлемасы бойынша да ... ... ... ... ... ... әлі ... қалыптаспаған,
экономикасы өтпелі жағдайдағы елдер үшін бұл ... де ... мәні мен ... өте ... екенін айтуға болады.
Мемлекеттің кез келген экономикалық шешімі және оның ... ... ... топтардың мүдделеріне сәйкес анықталады.Бұл
жерде реттеу стратегиясы әртүрлі қоғамдық топтардың ... ... ... болғаны дұрыс. Заңдылық пен құқықтық тәртібі әртүрлі
әлеуметтік ... ... ... ... ... ... да байланысты.
Құқықтық тәртіп орнату экономикалық саясаттың негізгі ... ... ... ал ... ... ... ... түрлері: жеке
меншік құқығы мен оны қорғау тәртібі; кәсіпкерлік құқығы мен оны қорғау
тәртібі; тұтынушы ... мен оны ... ... ж.б. Осы тұста А.Смиттің
айтқанын еске ... ... ... пен ... ... дамуы құқықтық
тәртіпке, сенім мен тұрақтылыққа байланысты.
Экономикалық саясаттың негізгі мақсаттарын қарастырғаннан ... ... ... ... ... ... ... іске асыру –
жоғарыда айтылған түпкі мақсат – ... ... ... ... ... жасалған белгілі қадам.
Экономикалық болмыста соңғысы ЖҰӨ-нің максималды өсуіне ұмтылыс ретінде
көрініс алады. ... ... ... ... толық сенімді емес; ЖҰӨ
көрсеткіші барлық жағдайдағы тұрмыс-тіршілік деңгейі мен сапасын дәлме-дәл
өлшеп көрсете алмайды, ол ... ... ... есепке алуды қажет
етеді (керісінше болғанда бұл ... ... шын ... ... ... көрсетуі әбден мүмкін). Басқаша айтқанда, экономикалық
саясаттың негізгі мақсаты ... ... ... деп ... болса, онда
бұл мақсатты нақты бір интегралды көрсеткіш ретінде қолдану дұрыс ... ... ... ... ... ... ... алмайды. Сондықтан
да практикада іске жарамды түрде нақтыланып айқындалған ... ... ... ... ... ... ... саясаттың стратегиясын жасау және оны іске
асыру практикасы көрсеткіштердің ... ... ... ... олар
мемлекеттің экономикаға араласу мақсаттарын жеткілікті ... ... жеке ... ... ... ... бұл ... құрамы
анықталған мақсаттардың санына байланысты немесе оларды жоғарыдан төмен
қарай анықтау әдісіне сәйкес ... ... ... ... ... олар
тұрақты біртұтас жүйе ретінде қызмет атқарады. Экономикалық ... ... ... мақсаттар бөліп көрсетеді:
1) экономикалық өсу;
2) толық еңбекпен қамту;
3) баға мен ... ... ... ... ... ... көзқарас жүйесінде экономикалық өсуді қамтамасыз
ету бастапқы және ... ... деп ... Оның ... ... ... салыстырмалы көлемдерінің өсуіне байланысты деп ... ... ... өсу ... бойынша және осы өсуді қамтамасыз ету
әдістері ... ... ... айырмашылық бар екені белгілі.
Экономистердің арасывнда тездетідген экономикалық өсуді қолдайтындар да,
оның ... ... ... ... ... ... да
баршылық. Олардың арасында, қоршаған ортаны сақтап қалу үшін ... ... ... да ... өсу ... ... атауға тұрарлық артықшылығы –
оның көмегімен нақты ЖҰӨ-нің, еңбек өнімділігінің өсуі ... ... ... Оның осал жағы ... ол өнім ... ... ... өсу динамикасының табиғатқа келеңсіз ... ... өсу ... ... тағы бір ... зор міндет –
жұмыс күшін толық еңбекпен қамтамасыз ету ... ... мәні – ... ... ... болғанша максималды көлемде және ұзақ ... ... ... ... бұл ... жаңа ... орындарын ашу арқылы
және басқа да жұмыссыздықпен күресу әдістерімен ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету» саясаты деп аталады.
Өндіріс ауқымын елдегі бар ... ... ... пайдалану
негізінде ғана неғұрлым жоғары арттыруға болатыны түсінікті. Бірақ,
экономикалық өсу қаншама ... ... ... ... ...... кейбір түрлерінен толық құтыла алмайды. Нарықтық экономикада
әрқашан жұмыссыз жүрген адамдардың белгілі бір ... ... ... бойынша, егер жұмыссыздық деңгейі 1,5-4%-тен аспаса, онда қоғамда
толық жұмыспен қамту жағдайы орын алды деп ... ... осы ... ... ... ... ... ғой. Сөз болып отырған осы
көрсеткіштің нақты ... ... ... ... ... саяси-
әлеуметтік жағдайға байланысты.
Егер инфляция деңгейі жылына 1-2%-тен аспаса, баға деңгейі бір қалыпты
және ұлттық ... ... деп ... ... ... ... ... инфляция» деп аталады. Бірде-бір экономика абсолютті
баға деңгейін орната алмайды; сұраным мен ... ... ... ... мен ... ... ... да көптеген факторлар
ықпал етеді. Бағалардың өсу қарқыны көрсетілген тұрақтылық нормасынан асып
кеткенде, ... ... ... ... Ал бұл, ... ... ... атқару жүйесіне кері ықпал жасауы мүмкін. Экономикадағы
тұрақты ақша ... тірі ... қан ... ... ұқсас.
Сондықтан да экономикалық саясаттың бұл мақсаты ... ... ... деп ... рет-ретімен келтірілген үш мақсаттық міндеттердің орындалуы
ұлттық экономика шеңберінде шартты түрде максималды жалпы экономикалық тепе-
теңдік жағдайының қалыптасқанын білдіреді. ... орай мына ... ... айту ... ... шаруашылық даму деңгейі қаншама жоғары болса, оның
сырқы экономикалық байланыстарды қабылдауы соншама ... ... ... ... да ... ... ... дамыған нарықтық экономикалық жүйенің кеңейіп таралу қажеттігі
экономикалық саясаттың жаңа ... ... ... Бұл ... деп ... Оның ... ... – сыртқы экономикалық тепе-
теңдікді қолдау.
Осы мақсатқа жету, ... ... ... көрсетілгендей,
бір жағынан тауарлар мен қызметтердің, екінші жағынан ақша мен ... ағу ... ... ... мен ... ... арқылы
орындалады. Еркін сыртқы сауда, өндіріс факторларының кедергісіз жылжуы –
нарықтық құрылымдардың табиғи өмір сүру және даму ... ... әр ... ... ... ... бір ... ұмтылуы қажет.
Экономикалық саясаттың маңызды міндеті – халықаралық экономикалық талас-
тартыста ұлттық экономиканы қолдап-демеу, басқа ... есеп ... тең ... жағдайды қамтамасыз ету. Атап айту керек, бұл
проблемены шешу күрделене ... неге ... ... ... теңесуі өте тығыз экономикалық кеңістік ... ... да ... ... ... ұстап қалу үшін байсалды білім,
тәжірибе және іскерлік қажет. Көптеген экономистер осы қарастырылып ... ... ... ... ... ... мәселесін қосады.
Бұл проблеманың экономикалық қана емес, сонымен бірге саяси-әлеуметтік те
мазмұны бар. Оның ... ... ... да ... ... ұғымының мазмұны көпқырлы, сондықтан, экономикалық еркіндік
принципі жағынын алғанда да, оның ... сан ... ...... ... ... ... қорғау мәселесі өте жиі қайталанып, талапты
түрде ... ... ... ... бұл ... нақты
экономикалық саясаттың мақсаты ретінде әрбір ... ... ... ... ... ... қажет.
Сонымен, экономикалық саясат – бұл ең алдымен өзара ... кең ... ... ... Осы күнгі теорияда ... ... ... ... деп ... тарау. Қазақстан Республикасы экономикалық саясат проблемалары мен
перспективалары
Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін өркениетті ... ... бет ... ... Қазазқстан Республикасының өз ерекшелігі, бір
жағынан, ол дамыған елдерге тән белгілер ие (халқының ... ... ... кең ... және ... ... сай ... жағынан дамушы елдерге тән ... ... ... дамуы, көптеген аймақтардың экологиялық ластануы, экономиканың
нақты секторына ... көп ... ... ... ... ... еді. ... табиғи байлықтарының мол қорымен, ТМД
елдерінің арасында халық санының төмен тығыздығымен сипатталады.
КСРО-ның ... ... ... ... ... жүргізу ол Кеңес Одағын ... ... оның ... жеке дара ... пайда болуына алып келді. Өткен ғасырдың
90-шы жылдарында Одақ ыдырағаннан кейін оның құрамдас мемлекеттері көптеген
қиындықтарға ... және де ... ... жеке дара ... ие ... Соның ішіндегі Қазақстан да экономикалық қайшылықтар
салдарынан көптеген проблемаларға кезікті, яғни ... ... ... ... ... экологияның шектен тыс ластануы,
әлеуметтік инфрақұрылымның күйзелісі, ... ... ... ... және ... кезде еліміз макроэкономикалық тұрақтылық орнығып, қалыпты даму
үрдісіне ие болып отыр. Бірақта қалыпты дами ... ... ... ... қосылу мақсатында көптеген проблемалар баршылық. Олар:
нарықтық экономиканың қолайлы дамуы үшін еліміздің тікелей әлемдік нарыққа
шығатын ... ... ішкі ... ... ... сауда қарым
қатынасындағы транспорттық ... ... ... ... ... ... орналасуы, таза нарықтық заңдардың
жетілмеуі, елдегі көлеңкелі экономика мен коррупцияның белең алуы және ... елде ... ... ... ... ... қарқынды дамуына
негіз артықшылықтары бар, олар жер асты ... ... мол қоры ... шығып жаңа жетіліп келе жатқан ел ретінде экономика жағынан
пайдаланылмаған мүмкіндіктерінің көптігі. Егер қай мемлекет ... ... ... ... ... ... ... дағдарысты тұрақтандырса, онда
ол мемлекет дамудың қарқынды импульсіне ие болады. Сол сияқты 90-шы жылдары
нарықтық ... бет ... ... ... ... ... жүйеге тән емес кәсіпорындар жабылып және әлсіз немесе болашағы
жоқ кәсіпорындар бәсекеге шыдамай ... ... ал ... ... ... ... жауап беретін кәсіпорындарды ... ... ... да ... ... ... шыққан ел ретінде еліміз
макроэкономикалық тұрақтылыққа қол ... ... ... ... алып
келеді.
2.1 Қазақстан Республикасының экономикалық саясат мақсаттарының
қайшылықтары
Экономикалық саясат ... ... ... ... ... ... ... анықталған жұмыс бағдарламасын да жасап шығаруы
қажет болады. ... ... ... ... ... ... ... зерттеліп, оның ішкі құрылымдық қисыны (логикасы)
нақты анықталуы тиіс. Абстрактілік-болжамды ... ... ... ... ... ... мүмкін: негізгі түпкілікті мақсат
(қоғамның тұрмыс деңгейіне байланысты анықталған) ... ... ... ... ... іс жүзінде мұндай абсолютті үйлесімді мақсаттар жүйесі ... ... ... ... өте ... Бұл негізінен екі
жағдайға байланысты.
Біріншіден, нақты мақсаттың өзін анықтау – тым қиын іс. ... ... ... түсінік әртүрлі болады. Дәл осыған ... ... және іске ... қоғамда әртүрлі қайшылықтар ... ... ... ... ... іске асыру кезінде, оның мақсаттары
бір-біріне қайшы келіп, бірінің іске асырылуы екіншісінің шешіміне кедергі
болып, тіпті оның іске ... ... да ... ... ... кез ... ... процесс әрқашан да қайшылықты түрде
жүретінін айта кету қажет.
Демек, мәселе - өзара ... ... ... ... ... ... саясат мақсаттарының оптималды құрамын
(комбинациясын) табуда. Мақсаттар тізбегіне:
1) ... және ... ... ... ... толық жұмыспен қамтылу;
3) қоршаған ортаны сақтау;
4) экономика құрылымының бейімділігі;
5) табыстар және ... ... ... ... ... тұрақтылығы;
7) сыртқы экономикалық тепе-теңдік және т.б. мәселелер кіреді.
2.2 Экономикалық саясат ... шешу ... ... ... ... жету және бағалар тұрақтылығын
қамтамасыз ету. Жұмысқа жарамды ... ... ... ... жоғарыласа, соншалықты жиынтық жұмыс күшінің еңбекақы ... ... ... жалпы сұраным көлемі де көбейеді. Нәтижесінде бағалар
деңгейі өспей қоймайды. Бұл жағдайда ... мен ... ... ... ... ... өсу фазасында (жұмысбастылық осы кезде ... өсу ... ... ... ... артып кетуі әбден
мүмкін. Экономиканың өрлеп-өсу фазасында жұмыс ... ... ... ... жалдаушылар (кәсіпкерлер) кәсіподақтардың ... ... ... ... ... ... ... Кәсіпкерлер
одағы экономиканың құлдырау жағдайында кәсіподақтардың ... ... Ал ... ... ... кәсіпкерлер пайда
нормасының төмендеуіне қарамастан, қосымша еңбекақы шығындарына келіседі;
олар қосымша ... ... ... ... ... ... Нәтижесінде
қоғамда жалпы табыс деңгейі артады.
Өз кезегінде табыс жағынан қалыптасқан инфляция өндірістің құлдырауын
қалыптастыруы әбден ... ... ... (занятость) қысқарады.
Осыдан келіп мынандай қорытынды шығады: экономикалық саясатты
жұмысбастылықты арттыруға ... ... ... осы ... - ... ... ... артатынын - білген жөн.
Таңдау жасай отырып (осы екі мақсаттың бірін орындау үшін ... алу ... екі ... ... ... үшін ... салмағы басымырақ екенін
алдын ала болжап алған дұрыс болады. Дамыған елдердің ... ... ... ... ... мақсаттарға ұмтылғанда, ең дұрыс шешім
- осы екі мақсаттың арасында тұрақты және өте епті ... ... ... ... бұл екі ... ... ... әсеріне қарсы қолданған
іс-әрекет әдісі. Нақтырақ айтқанда, бір-біріне қайшы келетін міндеттерді
мүмкін болғанша ... ... ... мемлекет тарапынан екеуіне де қатар,
бір кезде емес, кезекті түрде қолдау ... ... ең ... ... ... деп ... Осы ... қолданғанда әрбір жеке мақсат
өз кезегінде белгілі бір шешімін тауып, біртіндеп орындалып отырады, содан
жалпы экономикалық шеңберде, ... ... да, ... ... ... өсу және ... ... сақтау. Бұл мақсаттардың бір-
біріне қайшы келетіні айқын көрінеді. ... ... ... ... болу ... емес. Тіпті қарқынды ... ... ... ... өзі де ... ... ... құтқара алмайды.
Бұдан шығу жолы қандай? Ол екі жақтан байқалады. Біріншіден, ... ... ... ... белгілі бір қабылдауға ... ... соң, ... ... ... ... абайлап
шешу қажет болады. Адамзат ешқашан игіліктің барлығын толық ала алмайды.
Бұл – ақиқат. Сондықтан, бәлкім, ... ... ... ... ... “Игілік” деген ұғымның өзі екі ұшты және ... ... ... риза болуды, оны бағалауды үйрету керек. Дамыған ... ... ... ... өз ... ... өте
ұқыпты пайдалануға, барлығын үнемдеуге әбден үйренген, бұл ... ... ... ... ... шешімі мынандай: экономикалық қуат пен
мүмкіншіліктерді табиғатқа зиянсыз, ... де таза ... ... ... ... ... салаларына негізуге жұмсау керек. Қоршаған
ортаны, су, жер, ауаны тазартатын ... мен ... ... ... да өте ... мысалдарда қайшылықты мақсаттар құрамалары қаралды. Сонымен
бірге, эконономикалық “тыныш”, ... ... емес ... де ... ... бағалар тұрақтылығын сақтау және
қоршаған ортаны қорғау; табыстарды әділетті бөлу және ... ... ... ... ... бір ... іске ... ерекше
проблемалар тудырмайды.
Бірақ, ондағы таңдалған бағыттар бір-біріне жағдай ... ... ... ... көмектесетін болса ғана ... ең ... түрі ... ... ... мақсаттар қатар, бір кезде
орындалады. Мысал ретінде, жұмыспен қамтылу мен экономика қарқынын айтуға
болады.
Қорытындылар мен ... ... ... ...... қалыптасқан жағдайларды жан-
жақты ескере келіп, дұрыс шешім ... ... ету. Бұл ... ... ... ... зерттеп, осы әдісті экономикалық процестердің
алғашқы кезеңінде қолдану ... Кең өріс ... ... саясат бір-
біріне қарсы келетін ... ... ... ... ... ... айтқанда, экономикалық саясатың нақтыланған моделін жасау кезінде
мақсаттық белгілер арақатынастарының тепе-теңдік жағдайын ... ... ... ... ең қолайлы саясаттың жүргізуіне мыналар
ықпал етеді.
1. Үкіметтік орындар ... ... ... қалыптастыруда
мақсат қоюы керек, осыдан кейін мақсатты көрсеткіштер пайда болып әрі қарай
дамыту көзделеді;
2. Үкіметтік орындар мақсаттарының орындалуы ... ... ... ... ... ... ... ең қолайлы жүргізілуі үшін экономикалық
үлгіні қолдану керек.
Ал Р.Менделдің ұсынысы – нарықты тиімді ... ... ... ... Н.Ә. ... ... ұзақ мерзімдік (2030 ж.
дейінгі) даму стратегиясы. – Алматы, 1997.
2. Әубәкіров Я.Ә., ... К.Н., ... Е.Б., ж.б. ... ... ...... ҚазМҰУ, 1998.
3. Саяси экономия. Оқулық. Алматы, 1991ж.
4. Саясат-Policy №5, 2006.
5. Саясат-Policy №6, 2006.
6. ... №7, ... ... №8, ... ... №2, 2007.
9. Саясат-Policy №3, 2007.
10. «Курсив» газеті №35 (2005) ... 8 ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Азамат соғысы кезіндегі Кеңес үкіметінің экономикалық саясаты57 бет
Англияның әлемдiк экономикалық дағдарыс кезiндегi сыртқы саясаты24 бет
Ақша-несие саясаты – мемлекеттің экономикалық саясатың құрамдас бөлігі87 бет
Жапония экономикалық саясаты3 бет
Инфляцияның экономикалық-әлеуметтік салдарлары және антиинфляциялық саясат28 бет
Инфляцияның қаржы әлеуметтік - экономикалық салдары, тежеу шаралары мен әдістері, инфляцияға қарсы саясат24 бет
Коммерциялық банктің экономикалық тұрақтылығын күшейту жүйесінде оның депозиттік саясатын жетілдіру бойынша ұсыныстарды дайындау57 бет
Макроэкономикалық көрсеткіштерге сипаттама (2013-2015). Инвестициялар және мемлекеттің инвестициялық саясаты. Инфляция және мемлекеттің инфляцияға қарсы саясаты. ҚР экономикалық өсім14 бет
Мемлекеттің экономикалық саясаты және оның белгілері28 бет
Негізгі құралдар амортизациясы, қайта бағалануы және құнсыздануының экономикалық мәні, ұйымның экономикалық көрсеткіштері мен есеп саясатының мазмұны81 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь