Бағдарламалау ортасының сипаттамасы

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

I. Негізгі бөлім
1.1 Тапсырманың қойылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

II. Бағдарламалау ортасының сипаттамасы
2.1 Delphi.дің интегралданған ортасын құру ... ... ... ... ... ... ...
2.2 Delphi жобасының құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.3 Көрнекі компоненттер кітапханасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.4 Windows XP Professional версиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.5 Windows XP Professional интерфейс элементтері ... ... ... ...
2.6 Windows XP Professional мүмкіндіктері ... ... ... ... ... ... ... ...
2.7 Бумалармен және файлдармен жұмыс ... ... ... ... ... ... ... ... ..

III. Арнайы бөлім
Бағдарлама алгоритмін жасау
3.1 Визуалды бағдарламалаудың негіздері ... ... ... ... ... ... ... ...
3.1.1 Бос форма және оны түрлендіру ... ... ... ... ... ... ... ...
3.1.2 Форма қасиеттерін өзгерту ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
3.2 Формаға жаңа компоненттер орналастыру ... ... ... ... ... ... .
3.3 Бағдарламаның құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
3.4 Бағдарламаның коды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

IV. Еңбекті қорғау
4.1 Еңбекті қорғау заңдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
4.2. ДЭЕМ.ді қолданудағы еңбекті қорғау туралы кейбір
мәліметтер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
4.3 Компьютермен жұмыс кезіндегі қауіпсіздік техникасы ... .
4.4 Жұмыс орнына қойылатын эргономикалық талаптар ... ... .
4.5 Денсаулық бұзылуының белгілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

V. Экономикалық бөлім
5.1 Жұмыстың қысқаша сипаттамасы және оның бағытталуы ... ...
5.2 Бағдарламаның өнімді құрудағы шығындарды анықтау ... ... ...
5.2.1 Бағдарламаны құрушының еңбек ақысын төлеуге кеткен
шығындар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
5.2.2 Бағдарламалық өнімді құрудың еңбек сыйымдылығын
есептеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
5.2.3 Есептерді сипаттауға кеткен еңбек шығындарының
есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
5.2.4 Алгоритмді жасауға кеткен еңбек шығындарының есебі.
5.2.5 Бағдарламаны құруға кеткен еңбек шығындарының
есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

5.2.6 Кейінге қалдырғанда кеткен бағдарламаның еңбек
шығындарының есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
5.2.7 Құжаттарды дайындауға кеткен еңбек шығындарының
есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
5.2.8 Бағдарламалаушының орташа еңбек ақысының есебі ... ...
5.2.9 Машиналық уақытты төлеуге кеткен шығындар ... ... ... ...
5.2.10 Кейінге қалдырудың фактілік уақытының есебі ... ... ... ...
5.2.11 Машина.сағат бағасының есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
5.2.12 ПЭЕМ жұмыс уақытының жылдық қорының есебі ... ... .
5.2.13 ЭЕМ пайдалануға кеткен толық шығындарының есебі...
5.2.14 Амортизациялық аударымдар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
5.2.15 Электр энергиясына кеткен шығындар есебі ... ... ... ... ...
5.2.16 Ағымдағы жөндеуге кеткен шығындардың есебі ... ... ... .
5.2.17 Қосымша материалдарға кеткен шығындардың есебі ... .
5.2.18 ПЭЕМ пайдалану бойынша басқа да шығындар ... ... ... .
5.2.19 Қызмет көрсетуші персоналдың еңбек ақысына кеткен
шығындар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
5.2.20 Жалпы шығындардың есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
5.3 Түйіндер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Қосымша
Кіріспе

Ақпараттық коммуникациялық технологиялардың қарқымен дамып, күнделікті тұрмысқа енуіне байланысты соңғы кездері программалауға деген қызығушылықтың арта түскені белгілі. Қазіргі уақытта компьютерсіз қандай да бір жұмыс орындауды көз алдымызға елестету қиын. Бұл компьютермен жұмыс істейтін адамға қандай да бір ұмтылысты тудыруы мүмкін.
Есептеуіш техниканың қарқымен дамуы тиімді программалық құралдарды жасау - объектілі бағдарланған программалау жүйелерінің жасалуына әкелді. Жылдам құру жүйесінің негізіне (RAD – Rapid Application Development – қосымшаларды жылдам құру ортасы) визуальды жобалау мен оқиғалы объектілі бағдарланған программалау технологиясы алынған. Мұндай программалардың мәні - программа жасаушы құрал жұмыстың көп бөлігін өзі атқарып, программистке диалог терезелерін құрастыру мен оқиға өңдеушіні құру жұмыстарын қалдырды. RAD жүйелерінің ішінде Borland Delphi және Visual Basic орталары әртүрлі программалар құруға мүмкіндік береді: қарапайым бір терезелік қосымшалардан бастап, үлестірілген мәліметтер қорын басқару программаларына дейін. Borland Delphi ортасындағы программалау тілі Object Pascal.
Берілген дипломдық жобада енгізу өрісіне, мәндер енгізу арқылы диаграмма тұрғызу графикасының өзгеруі, пайдалану әдістері Delphi бағдарламалау ортасында қарастырылды.
Қолданылған әдебиеттер

1. Волков О.И. Экономика предприятия –Москва, изд.: Инфра -М 1998 г.
2. Давыдова Е.В., Скородумов И.А., Балаханов А.А., Создание базовых элементов интерфуйса Windows программы в среде Delphi. Информатика и образование.№4,5,6,2002.516с.
3. Дудина И.П., Построние графиков функций в Delphi. Информатика и образование.№6, 2003, стр.27-31.
4. Конопка Р. Создание оригинальных компонентов в среде Delphi. Пер.с англ.Рей.К.: НИПФ «Диа Софт ЛТД», 1996.-152с.
5. Культин Н.Б. Delphi. 5. Программирование на Object PascaI. Санкт-Петербург, 1998-304с.
6. Культин Н.Б. Delphi. 6. Программирование на Object PascaI. Санкт-Петербург, 2002. - 528с.: ил.
7. Орлик С.В. Секреты Delphi на примерах. М., Бином, 1996-136с.
8. Фаронов В.. Объектно-риентированная среда Delphi. Версия 6. Учебное пособие. «Русская редакция», 2002. 454с.
9. Фленов М.. Библия Delphi. Санкт-петербург «БХВ-Петербург»,2004,-880 с,: ил.
10. Фаронов В.В., Шумаков П.В. Delphi5. Руководство разработчика, базы данных. М: Налидж, 2000г.-640с.
11. Халықова Қ.З., Бостанов Б., Тұрғынбаева А. Объектілі бағдарланған программалау жүйелерінің негіздері. Оқу құралы. Абай ат. ҚазҰПУ. Алматы, 2005. -301б.
12. Халықова Қ.З Паскаль тілінде программалау. Оқу құралы Абай ат. АлМУ. Алматы, 2002 -210 б.
        
        Мазмұны
|Кіріспе | ... ... | ... ... | ... | ... | ... ... ... сипаттамасы | ... ... ... ... | ... | ... Delphi ... | ... | ... Көрнекі компоненттер | ... | ... Windows XP ... | ... | ... Windows XP Professional интерфейс элементтері................ | |
|2.6 Windows XP Professional | ... | ... ... және ... | ... | ... ... ... | ... алгоритмін жасау | ... ... ... | ... | ... Бос форма және оны түрлендіру............................... | ... ... ... ... | ... | ... Формаға жаңа компоненттер орналастыру......................... | |
|3.3 Бағдарламаның | ... | ... ... | ... | ... ... ... | ... ... ... | ... | ... ... ... еңбекті қорғау туралы кейбір | ... ... | ... ... жұмыс кезіндегі қауіпсіздік техникасы..... | ... ... ... қойылатын эргономикалық талаптар......... | |
| | ... ... ... | ... | ... ... бөлім | ... ... ... ... және оның ... | ... ... өнімді құрудағы шығындарды анықтау............ | |
|5.2.1 ... ... ... ... ... ... | ... ... | ... ... өнімді құрудың еңбек сыйымдылығын | ... ... | ... ... ... кеткен еңбек шығындарының | ... ... | ... ... ... кеткен еңбек шығындарының есебі. | ... ... ... ... ... шығындарының | ... ... | |
| | ... ... ... ... ... еңбек | ... | ... | ... ... ... ... еңбек шығындарының | ... ... | ... ... ... ... ... есебі....... | ... ... ... ... ... ... | ... Кейінге қалдырудың фактілік уақытының есебі............... | |
|5.2.11 Машина-сағат бағасының | ... | ... ПЭЕМ ... ... ... ... есебі......... | ... ЭЕМ ... ... ... шығындарының есебі... | ... ... | ... | ... ... ... кеткен шығындар есебі.................... | |
|5.2.16 Ағымдағы жөндеуге кеткен ... ... | ... ... ... ... ... есебі..... | ... ПЭЕМ ... ... басқа да шығындар............. | ... ... ... ... еңбек ақысына кеткен | ... ... | ... ... шығындардың | ... | ... | ... |
|.............................. | |
| | ... ... | |
| ... | ... ... | |
| ... | ... бөлім
Кіріспе
Ақпараттық коммуникациялық технологиялардың қарқымен дамып,
күнделікті тұрмысқа ... ... ... ... программалауға
деген қызығушылықтың арта ... ... ... ... ... да бір жұмыс орындауды көз алдымызға елестету
қиын. Бұл ... ... ... адамға қандай да бір
ұмтылысты тудыруы мүмкін.
Есептеуіш ... ... ... ... ... ... - объектілі бағдарланған программалау жүйелерінің
жасалуына әкелді. Жылдам құру ... ... (RAD – ... ... – қосымшаларды жылдам құру ортасы) визуальды
жобалау мен ... ... ... ... ... ... программалардың мәні - программа
жасаушы ... ... көп ... өзі ... программистке
диалог терезелерін ... мен ... ... құру ... RAD жүйелерінің ішінде Borland Delphi және Visual ... ... ... ... ... береді: қарапайым
бір терезелік ... ... ... мәліметтер қорын
басқару программаларына ... Borland Delphi ... тілі Object ... ... ... ... өрісіне, мәндер енгізу арқылы
диаграмма ... ... ... ... әдістері Delphi
бағдарламалау ортасында қарастырылды.
1.1 ... ... ... ... ... диаграмма бағдарламасын Delphi
бағдарламалау ... ... ... ... объектілі
бағдарланған ... ... ... негізгі
ерекшілік алдымен ... ... мен ... ... ... ... іскерлігін үйрену үшін нақты есептер шығарып,
программасын жаза білу ... Ол үшін ... тілі мен ... ... ... керек.
Бағдарламаны жасау үшін, Delphi ... Object ... ... ... ... құру барысында, келесі талаптарды ескеру қажет:
- ... ... үшін ... қосымшаларды
орындайтын құралдарды қамтылуы тиіс;
- операциялық ... бір ... ... ... ... ... ... ішкі және сыртқы қателіктерден, ... және ... ... ... бір ... ... ... пайдаланушыдан қорғау
құралдары болуы тиіс;
- келесі өзгерістер мен толықтыруларды енгізудің ... етуі ... жүйе ... тез ... ету ... ие болуы тиіс.
II.Бағдарламалау ортасының сипаттамасы
2.1 Delphi –дің интегралданған ортасын құру
Бағдарламалауға деген қызығушылық күн сайын ... Бұл ... ... ... ... және ... ... Егер
де адам компьютермен жұмыс жасаса, онда ол адамда ерте ме, кеш пе ... ... ... ... ... ... ... дербес компьютерлерді пайдаланушылар арасында Windows
операциялық жүйелері ... ... және ... ... осы ... жұмыс жасайтын бағдарламалар жазуға ынталанады.
Есептеуіш техниканың ... ... ... ... ... ... ... бағдарламалау жүйесінің пайда болуына әкелді,
олардың ішінде келесілерді Borland Delphi және ... Visual ... ... Тез жасау жүйесінің негізіне ... ... және ... ... ... оның мәнін жасау ортасы
бағдарламаның генерация кодының үлкен бөлігін алады және ... ... және ... ... ... құрастыру
жұмыстарын қалдырады.
Delphi – бұл Windows операция жүйесіндегі жұмыстарға ... ... ... Delphi-де бағдарламалар, қазіргі көрнекі
жобалау ... ... ... ол өз ... ... ... ... Delphi- де
бағдарламалар Object Pascal тілінде ... және ол Turbo ... ... және дамытушысы болып табылады. Delphi және ... ұзақ ... ... және қазіргі кезде ол, ең жаңа
компьютерлік технологиялары бар өнім ... ... ... ... ... консольдық тіркемелерден бастап және мәліметтер қорымен
Internet үшін тіркемелерін ... ... ... ... ... ... ... (Integrated Development Environment-IDE,
алда біздер ол үшін ИӨО ... ... бұл ... ... және ... тестілеуге қажеттінің барлығы бар және ... құру ... ... ... ... өзіне кодтар редакторын, жөндеуші, құрал панелі, кескін редакторы,
немен жұмыс ... ... ... ... интегралдайды.
Windows іске қосу/ Бағдарлама мәзірінің көмегімен Delphi іске қосу.
Delphi-дегі пиктограмма батырмасын ... ... ... ... ... ... терезесі ашылады. Delphi-дің барлық
нұсқаларында ИӨО терезесі бірдей ... Delphi 6 ... ... ... ... ... бөлігінен, сіздер бас мәзір жолағын көріп
тұрсыздар. Оның құрамы мәннен мәнге ... ... және сіз ... ... Delphi ... ... құрамына төрт терезе кіреді:
1. Негізгі терезе (Project 1. dpr);
2. Объектілер бақылаушысының терезесі (Object ... ... ... ... (Form 1. ... Программа кодының терезесі (Unit 1. pas).
Delphi бір құжаттық орта, яғни бір мезгілде тек қана бір ... ... ... ... ... ... ... негізгі
терезенің жоғарғы қатарында көрсетіледі.
Форма терезесінен Unit кодына және одан кері өту Ғ12 ... ... ... ... Browser деп ... және бұл ... ... құрылымымен танысуға болады. Delphi ортасынан шығу ... ... жабу ... ... терезе программаның жобасын құрудағы жұмыстарды басқарады және
Delphi ортасы іске қосылып тұрғанда, міндетті түрде ... ... ... ... ... ... ... меню жүйесі, пиктограммалық-командалық
батырмалар мен компоненттер жинағы ... ... ... ... ... үшін ... тақташаны оң жақ тышқан батырмасын
шертіп, шыққан терезедегі тақташалар ... және ... ... ... ... объектінің екпінділігін көрсетеді.
Форма (терезе) құрастырушысының терезесі
Форма құрастырушысының немесе форманың терезесі – болашақ
программаның Windows ортасындағы жобасы.
Алдымен бұл ... бос ... дәл ... Windows ... элементтерінен, яғни жүйелік менюді шақыру,
терезені үлкейту/кішірейту, жабу батырмаларынан, тақырып қатарынан
және
қоршалған шегінен тұрады. Бұл терезенің ... ... ... ... ... тұрады.
Программалау Lego конструкторының бөлшектерімен атқарылатын жұмыс
сияқты компоненттер жинағынан ... ... ... ... ... ... Сөйтіп, форма терезесінде қажетті
компонеттер бірінен соң бірі ... ...... (көзбен шолу) программалаудың негізі болып
табылады. Программалаушы әр ... ... ... ... ... ... ... кез келген мезетте енгізу мүмкіндігіне
ие болады.
Объектілер бақылаушысының терезесі
Объектілер бақылаушысының терезесі екі ... ... ...... Events – ... ... арқылы компоненттердің қасиеттері, параметрлері
анықталады. Ал Events парағы компоненттерді әр түрлі оқиғаларға сәйкес
сезіндруді анықтайды.
Бағдарлама кодының терезесі
Бағдарлама ... ... ... ... ... ... және оны түзетуге арналған. Бұл мәтін ... ... ... алгоритм жұмысын анықтайды. Delphi жүйесінде Паскаль
тілінің ұлғайтылған және ... ... Object Pascal ... ... ортасы іске қосылғанда бағдарлама кодының терезесі Windows
ортасының бос терзесінің бастапқы кодынан ... ... ... ... ... // ... ... // ... модульдер
Windows, Messages, SysUtils, Classes, Graphics, Controls, Forms,
Dialogs;
type
TForm = class(TForm)
рrivate
{Private declarations}
public
{Public declarations}
end;
var
Form1:TForm1;
іmplementation // ... ... ... ... Delphi ... бұл қатарларды автоматты ... ... құру ... осы ... ... ... енгізіледі. Delphi
ортасы unit Unit1; және implementation қатарларының аралығын өзгертіп
отырады, ал бағдарламаның ... ... ... және end ... аралығы.
Бас мәзір жобамен жұмыс жасауға қажетті барлық ... ... ... бөлімдерінің тағайындалуын және ... ... ... ... файлдармен жұмыс жасау үшін командалар жиынтығы
бар, оларды жобаға ... ... ... жаңа ... құра ... қайта ауыстырады және басып шығара ... ... ... ... жаңа формалармен қосымшаларды құруға арналған клмандалар және шығу
командасы бар. Delphi 6 осында Frame ... жаңа ... ... ... ...... атына сәйкес мәтіндерді редакциялау, өшіру және
оны ауысу буферіне орын ауыстыру, ... ... қою және ... жою ... ... ... бір ... формадағы компоненттер түрлерінің өзгеруіне тиым салуға болады.
Search(Іздеу)- мәтінмен ... ... ... ... ... оларды іздеу және ауыстыру, және де екеуі бір файлда өндірілуі
мүмкін және ... ... ... барлық жобаларында немесе кез-келген
каталогтарда іске ... Бұл ... ... ... ... ... және зерттеушінің көмегімен қателерді іздеу командалары бар.
View(Түр)- бұл атпен көбінесе көптеп қолданылатын ... ... ... ... ... болады, солардың ішіндегілері
Project Manager (жоба менеджері), Translation Manager (DLL ... Object ... ... инспекторы), To-Do-List (есеп тізімі),
Alignment Palette (компоненттерді тегістеу терезесі),
Browser (зерттеуші), Code Explorer ... ... ... List ... ... Window List ... тізімі ), Type
Library (түрлер кітапханасы), Debug Windows ... ... ... ... ... ... Call Stack ... Watches (айнымалыларды бақылау терезесі), Local ... ... ... Threads (нит ... ... ... модульдер терезесі), CPU (айнымалаларды бақылау терезесі), FPU
(жылжымала ... бар ... ... ... Event Log ... Сонымен қатар, мұнда Toggle Form/Unit мәзірінің бөлімі және
Forms (форма терезесі), Units ... ... New Edit ... жаңа ... формалардың модульдарын терезесін
экранға шығара алады және редакциялаудың жаңа терезесін құра алады,сонымен
бірге құралдар ... ... ... ... асыра алады. Оларға
қосымша ретінде Delphi5 Desktops бөліміндегі топ командалар комегімен,
соңын ала ... ... үшін ... ... ... ... ... пайда болды.
Project(жоба) – ол жобаларды Repository ( объектілер архиві), қосуға,
жоба мітініне редакциялау терезесін енгізуге, жобаларды ... ... ... ... сонымен қатар топты жалпылай кодтың түзелігін
тексеру, жобаны компиляциялау қорытындысы туралы ақпараттарды ... ... ... бірге, Options элементін ... ... ... ... Осы ... ... ... те, Languages бөлімінің топ командаларының комегімен, арнайы DLL
файлар ресурсын құру мүмкіндігі пайда болды, оның құрымында ... тіл ... ... – жасалған тіркемелерді іске қосуға, оған параметрлер
жолын ... ... ... ... нүктелерін беруге, адамдық
орындауларды жүзеге асыруға, айнымалы ... ... және ... ... ... ... жасау барысында, мәзір командалар көмегімен
ActiveX- серверді тіркеуге немесе жүйелік реестрден ол ... ... ... ... ... ... ... опциялар бар, олар
Microsoft Transaction Server (MTS) –те МТС ... әрі ... ... басқаруында қолданылуы үшін қондырғы қою.
Delphi 5-те Attach to Process бөлімі пайда болды, ол локальды ... ... ... бірге өшірілген компьютердегі процестерді жөндеуді
жүзеге асыра алады.
Component (компоненттер)- мұндағы командалар, компоненттерді қондыру,
ActiveX компоненттер импорттарын, жаңа ... және ... ... ... ... ... бірге компоненттер
түсін қалыпқа келтіруге арналған.
Database(мәліметтер қоры) – мәліметтер қорымен жұмыс істеуге ... бар, ... ... SQL Explorer ... ... Monitor (SQL ... және Form Wizard (формаларды құратын шебер).
Tools(Сервис)Delphi және ... ... ... ... ... ... қалыпқа келтіруді жүргізуге, жобамен
жұмыс жасау үшін қосымшаларды енгізу немесе өшіруге арналған. Delphi ... ... ... ... ... тағы бір ... Translation
Repository ашуға болады, онда ұлттық алфавиті бар ресурстар жолы сақталған.
Help(көмек) – Delphi ... ... оның ... ... ... біріктіреді, сонымен бірге, қосымша анықтамалар алу
үшін Web–серверге шығуға мүмкіндік ... ... ... ... екі ... ... ... Сол
панелде екі тез түймеше қатары бар, олар көп ... ... ... ... ... ... ... сізге қажетті құралдарға тез
баруды ұйымдартырады.
Құралдар панелін қалыпқа келтіру үшін бас ... View=> ... ... ... құралдар панелінің жылжымалы мәзірін ... ... топ ... қай «тез» түймешесімен қажетті панелді Standard
(стандарт), View (қарап шығу), Debug (жөндеуші), Custom ... Palette ... ... ... керек. Сіз солардың
ішінен тек жұмысқа қажеттісін таңдап ала ... және де қай ... ... ... шығатынын анықтай аласыз.
Құралдар панелін қалыпқа келтіру ... ... ... ... ... ... қалыпқа келтіру) жылжымалы
мәзірдің бөлімін таңдап алаңыз және ... ... ... (2 ... ... ... ... Содан кейін тышқанның көмегімен оң
терезеден сізге қажетті пиктограмма опциясы таңдап ... және оны ... ... ... емес ... ... үшін, оларды құралдар
панелінен Commands терезесіне ... ... ... ... ... мәзірдің Options (Опция) бетінің
көмегімен ... ... ... курсорды құралдар панелінің
түймешесіне орналастыруда белгі жоқ Show tooltips жолы ... ... ... ... ... ... шығатын командаларды шығару
үшін комбинациялардың «тез» клавишин Show shortcut keys on tooltips ... ... ... ... жоқ).
Оң панелде кітапхананың көрнекі компоненттердің компоненттер
палитрасы ... ... ... ... ... құралдардың бірі. Ол көптеген сандар бетінен тұрады және олар
компоненттер үлесінде. (3 сурет). Жұмыс барысында ... жаңа ... және ... ... кез-келген беттердегіні кетіруге, қосуға және
олардың тәртіптерін өзгерте алады.
3-сурет. ... ... Standard – ... ... ... компоненттері, олар
алдыңғы жиынтықтық мүмкіндіктерін кеңейтеді;
▪ Additional – Delphi-гі ... ... ... олар алдыңғы
жзиынтық мүмкіндіктерін кеңейтеді;
▪ Win32 – өзінде ... (9x/NT) 32 ... ... бар
компоненті ;
▪ System – Delphi-дің спецификалық жүйелі көрнекі емес компоненті ;
▪ Data Access – ... ... шығу ... Data Controls – ... ... ... көрсету үшін
компоненттер;
▪ ADO – ActiveX Data Objects (ADO) ... ... ... ... ... бар ... InterBase –Borland Database Engine (BDE) немесе ActiveX Date Objects
(ADO) қолданбаусыз, ... ... ... ... ... ... MIDAS – ... қорының көп буынды технологиялары үшін компоненттер;
▪ InternetExpress –Web Server application (Internet–тіркемелер), жұмыс
істей ... ... және де ... database (көп ... ... ... ... құра алатын компоненттер;
▪ Internet – Internet-пен жұмыс істей алатын компоненттер;
▪ FastNet ... – оның ... ... ... Internet ... ... алатын компоненттер;
▪ Decision Cube –мәліметтер қорындағы көп ... ... ... (тек Delphi ... QReport – ... есептерді көрнекі жобалау компоненті;
▪ Dialogs – ... ... ... диалогтық терезелерін
кіргізетін компоненттер;
▪ Win 3.1 - Windows 3.1 ... ... ... ... ... Samples – ... үлгі ... қолданылатын компоненттер (
олардың мәндері /DELPHI/SOURCE/SAMPLES/ папкасында орналасқан);
▪ ActiveX –басқа да ... ... ActiveX, ... Servers page components – танымал COM- серверлер үшін ... ... ... ... Delphi ... панелінде көрінуі де мүмкін
немесе көрінбеуі мүмкін.
Осы опцияны ... View => ... Palette ... ... жүзеге асырылады.
Терезенің негізгі өрісінен сіз терезенің сол жағынан объектілер
инспекторын (Object ... көре ... оның ... ... қасиет бере аласыз және жағдайларды жөндейді. Бұл бетті ... ... сол ... ... аты бар, ал оң жағында қасиеттердің
нақты мәні бар.
Пиктограммалық батырмалар
Пиктограммалық батырмалар арқылы ... меню ... ... ... тез ... ... болады.
Атқаратын жұмыстарына байланысты пиктограммалық батырмалар 6 топқа
бөлінген, әр топ жеке ... ... және ... атқаратын жұмысы
төменде келтірілген.
Standard парағы
- Объектілер репозитариясын ашу (File/new)
- ... ... ... ашу (File / open ... ... ... (File / Save as….) (Ctrl+S)
- дискіге жазып барлық файлдарды сақтау (File / Save all)
- бұрыннан құрылған ... ... ашу (File ... жобаға жаңа файлды қосу (Project / Add to Рroject)
(Shift+F11)
- жобадағы файлды жою (Project / Remove from ... ... шығу ... екпінді жобаның құрамындағы модульдер тізімінен қажетті
модульді таңдау (View / Units) (Shift+F12)
-екпінді ... ... ... тізімінен керекті
форманы
таңдау (View / Form) (Ctrl+F12)
-форманың терезесінен программа кодының терезесіне және одан
кері өту (View / Toggle Form Unit) ... ... құру (View / New ... ... ) ... программаны компиляциялау және орындау
- түзету енгізіп жатқан программаның жұмысын уақытша тоқтату
(Run / Program ... ... ішкі ... ... ... ... ... тобы
-Delphi ортасының құрамындағы анықтама жүйесін іске қосу.
(Help / Cоntents)
- Delphi ортасының екпінді күйін ... ... ...... ... ... Ол негізгі
терезенің оң жағында орналасып, қажетті ... тез ... ... ... деп – ... бір ... бар және ... терезесінде кез-
келген объектіні орналастыру мүмкіндігін туғызатын функционалды элементті
атайды. Delphi ортасының компоненттері 19 ... ... ол ... деп ... ... ... негізі – қаңқасы құрылады
(терезелер, батырмалар, ... ... және ... тақташасы сияқты компоненттер палитрасын икемдеуге болады.
Ол үшін компоненттер палитрасына кіретін кез-келген пиктограммада тышқан
тетігінің оң батырмасын ... ... ... ... іске қосу ... ... ... (қасиеттер) пунктін таңдағанда
суреттегідей оның оң жақ терезесі шығады.
Delphi ортасының ... ... ... ... ... ... анықтайтын бөлек элементтері ретінде қолданылады. Сонымен қатар,
Delphi ортасының көрініспен жұмыс атқармайтын, яғни визуалды емес ... ... бар. ... ... ... ... даярланған
бағдарламаның үзіндісі, оны қажет ... ... ... ... ... деп ... керек.
Delphi ортасының құрамына бірнеше компоненттер кіреді. Солардың кейбір
маңыздыларын қарастырайық.
4-сурет. Standard парағы
Standard ... ... ... компоненттер кіреді:
|Белгісі |Аты ... ... |
| |Frame ... бар ... ... аумақ, басқа|
| | ... ... ... |
| | ... |
| |Main Menu ... ... меню ... |
| | ... ... ... меню ... |
| | ... ... ... |
| |Popup Menu ... ... ... ... ... ... | ... ... оң ... басқанда |
| | ... ... |
| |Label ... ... ... жазу |
| | ... ... қолданылады. |
| |Edit ... ... Бір ... ... |
| | ... көрсету және түзету амалдарын |
| | ... ... |
| |Memo ... ... ... ... және |
| | ... амалдарын орындауға қолданылады.|
| |Button ... ... OnClick ... |
| | ... үзінді кейбір нұсқауларды |
| | ... |
| | ... ... ... |
| |Check Box ... барысында тышқанды басқанда |
| | ... ... Checked мәні |
| | ... |
| | ... ауыстырғыш. Әдетте ол осындай |
| | ... да бір ... бір ... |
| | ... ... сырт |
| |Radio Button ... ... ... |
| | ... босатылуына себеп болады. |
| | ... ... ... ... |
| |List Box ... ... және ... бір |
| | ... ... ... туғызады. |
| |Combo Box ... ... ... ... |
| | ... және ... редакторынан |
| | ... |
| | ... ... Windows ... |
| ... ... тік және көлденең белдеулерін |
| | ... |
| ... ... ... Бір ... |
| | ... ... |
| | ... ... ... Бір-бірімен|
| |RadioGroup |байланысқан ... ... |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... ... |
| |Panel ... үшін қолданылады. Ішкі және |
| | ... ... бар, ... және |
| | ... ... көрсетуге болады. |
| | ... ... ... бір |
| |ActionList ... ... ... ... |
| | ... таңдау әрекетіне, |
| | ... ... ... |
| | ... ... ... парағы. Additional парағының құрамына сұхбаттасу
терезелерін орнату үшін ... ... ... ... ... ... ... |Аты ... ... |
| |BitBtn ... ... және ... бар нұсқаулық|
| | ... |
| ... ... ... Әдетте негізгі |
| | ... ... қол ... үшін |
| | ... |
| ... ... мәтіндік редактор. Енгізілетін |
| | ... сүзу үшін ... |
| | ... ... Осы ... ... |
| ... ... ... ... ... |
| | ... ... |
| | |Кез ... ... ... |
| ... ... ... ... ... те ... |
| | ... |
| | | |
| |Image ... Осы компоненттің көмегімен |
| | ... ... мен |
| | ... ... ... |
| | ... Осы компоненттің көмегімен әр |
| |Shape ... ... ... эллипс, |
| | ... ... ... ... |
| | ... |
| | ... Терезенің бір аумағын үш |
| |Bevel ... ... ... ... |
| | ... |
| | ... шығу белдеулермен қамтылған |
| | ... Егер ... |
| ... ... ... ашылған |
| | ... ... ... онда |
| | ... ... ... орнатылады. |
| | ... ... ... ... |
| ... ... мүмкіндік береді (әр опция |
| | ... ... ... ) |
| | |Шек. Бұл ... ... екі |
| | ... ... ... |
| ... ... және ... ... |
| | ... компоненттердің арасындағы |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... Label – ден |
| |StaticText ... - ... Windows |
| | ... ... ... бұл |
| | ... ... жиектеуге болады. |
| | ... ... ... |
| ... ... ... |
| | ... жабдығы – контейнері. |
| | ... бұл ... ... |
| ... Events ... онда ... |
| | ... ... ... сол |
| | ... ... |
| | ... ... графикалық |
| |Chart ... ... ... ... | ... ... ... ... Dialogs ... Windows ортасының стандартты
сұхбаттасу элементтерін ұйымдастыру үшін ... ... ... Осы ... ... ... көрінбейді және
сұхбаттасу жұмыстары бағдарламалы орындалады.
6-сурет. Dialogs парағы
Мысалы, if Open ... then ... ... ... ... Dialogs ... ... реті: Open Dialog – сұхбаттасуды таңдау; SaveDialog – файлдарды
сақтау; FontDialog – қаріпін орнату; ...... ...... ... ... – принтерді орнату;
FinDialog – жолды іздеу; ReplaceDialog – ... және ... ... Бұл ... компоненттері DDE, OLE таймер және т.с.с.
жүйелі сервистік элементтеріне қол ... ... ... ... System ... |Timer ... OnTimer ... Interval |
| | ... ... ... уақыт |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... мс. |
| ... ... ... ... ... ... |
| | ... оқиғаны өңдеу үзіндісінің |
| | ... ... |
| | ... ... |
| ... ... ... ListBox, ... |
| | ... деректориядағы (Directory |
| | ... ... ... шығаруға |
| | ... ... ... Mask ... |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... FileEdit ... |
| | ... файл ... ... |
| | ... ... ... ... | ... |
| | ... ... ListBox, ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... |
| | ... ағымды табақшаны таңдау |
| | ... ... ... |
| ... ... элементі басқа |
| | ... өту ... ... |
| | ... |
| | ... файлдар атын таңдауға мүмкіндік |
| | ... ... ... ... |
| | |Filter - ... ... ... арқылы |
| |Filter ComboВox ... Ол үшін ... FileList |
| | ... файл ... үлгісі |
| | ... ... ... |
| | ... |
| | ... құрылғыларды (CD-ROM, |
| | |MIDI ... ... ... |
| | ... Play, Stop, Record |
| |Media Player ... ... Ал ... |
| | ... ... ... үшін ... |
| | ... құрылғылар және бағдарламалар |
| | ... ... ... |
| |Ole ... |Ole – объектілерін орналастыруға болатын|
| | ... ... |
| ... DDE ... ... үшін |
| ... қолданылатын 4 компонент. Осы |
| ... ... ... DDE – сервер |
| ... ... ... және DDE - ... |
| ... ... |
| ... болады. |
| | |
| | |
| | ... ... ... ТDirectoryListBox, ТDriveComВox,
ТFilter ComboВox компоненттері арқылы ... ... ... ... ... сұхбаттасу терезелерін ұйымдастыруда қолданылғанда
бағдарламаны бір де бір ... ... ... ... ... бағдарламаның құрылымы
Delphi тіліндегі бағдарламаның құрылымына dpr кеңейтілуі бар жобаның
файлы және PAS кеңейтілуі бар немесе бірнеше ... ... ... Жобаның құрылымы
Жобаның файлы Object Pascal тілінде жазылған және компилятормен
өнделетін ... Бұл ... Delphi ... ... ... ол ... жолдардан тұрады. Delphi ортасы іске қосылғанда Project =
View Sourse ... ... ... ... терезені шақырады.
Бағдарлама Program сөзімен басталып End ... ... ... ... Object Pascal ... көптеген арнайы сөздер әр түрлі нұсқау
ретінде қолданылады. Компилятор оларды ... оңға және ... ... ... ... жақшаға алынған таңбалар түсініктеме ретінде
қолданылады. Сонымен қатар ... ... үшін ... ... қолдануға болады. Бірақ {$R*.RES} жақшадан кейін $ белгісі
тұрған түсініктеме ... ол ... ... ... ... табылады.
Жоғарыда {$R*.RES} – бағдарламаны ресурстар файлын қоса ... ... ... ... Program сөзі және кей ... ... ... тақырыбы деп саналады. Uses (пайдалану)
сөзімен басталған сөйлем бағдарламаны осы сөзбен анықталған басқа файлдарда
орналасқан модульдерді қоса ... ... ... ... ... соң бағдарламаның денесі орналасады. Ол begin
сөзімен басталып, end және одан ... ... ... ... отырған бағдарламаның денесі үш орындалатын операторлардан
құралған:
begin
Application Initialize;
Application. Greate Form ... ... ... оператор Application (қосымша) объектінің белгілі бір әдісін шығару
жұмысын ... Object ... ... деп ... ... ... өңдеуде қолданылатын ішкі бағдарламаның жиынтығынан
тұратын және біртұтас болып саналатын бағдарламаның үзіндісін ... ... ... деп атайды және олар кез келген ... ... ... ішкі ... әдістер деп атайды.
Объектілік типтердің негізгі ерекшелігі ... ол ... ... ... ... жиынын ішкі бағдарламалар
арқылы анықтауға болатындығы табылады. ... ... ... ... берілгендерді өңдеудің алгоритмдерін бір бүтін құрылымға
біріктіру деген ... ... ... ... ... толықтығы және
өрістер мен әдістерін бір-бірінен ажыратылмауы оларды бағдарламаның бөлек
бір тәуелсіз бөлігі ретінде қолдануға мүмкіндік ... ... ... ... екіншіге оңай алмастыруға ... Бұл ... ... ... ... деп ... Қарастырылған
мысалдағы Application объектінің құрамына Windows бағдарламаның жұмысын
ұйымдастыратын көптеген берілгендермен ішкі ... ... ... ... кез ... жаңа ... ... объектілік бағдарламасын
автоматты түрде қарастырады.
Initialize әдісі арқылы бағдарлама Windows-тің ... әр ... ... ... ... ... ... компилятордың құрастырылған
коды процессорды Delphi ортасының даяр ... бір ... ... ... Осы ... орындалғаннан кейін келесі жолдағы GrеаteForm
әдісі орындалады және т.с.с. GrеаteForm әдісі негізгі терезені құрастырып,
оны ... ... ал Run ... берілгендермен оларды өңдеу туралы
Windows-тан келген хабарды қабылдайды.
Clouse батырмасы басылғанда ... ... ... ... жүйелі ресурстарды (жадыны және процессорды) босату туралы нұсқау
беріледі. Жобаның коды Delphi ... ... және ... бұл ... ... ... салынады.
Егер бағдарламашы осы кодқа әртүрлі өзгерістер енгізіп киліксе, онда
Delphi ортасы осы ... алып ... ... ... ... ерекше кеңейтілу қолданылады және әдетте бұл код ... ... ... ... ... жасаушылары құрған класстар көрнекі компоненттер кітапханасы
деп ... ... ... ... ... (Visual ... ... VCL кіргендер саны бірнеше жүзді құрайды. 8-суретте ... ... ... ... ... ... ... болып,TComponent ұрпақтары болып табылатын класстар
данасы табылады. Басқа ... ... ... объект деп аталады.
Компоненттер мен жай ... ... ... ... ... ... ал ... болмайды.
Компонент болып табылмайтын, ... үлгі ... ... ... TFont болып табылады. Біздер TFont ... ... ... ... Бір жағына жұмыс кезінде, мысалы мынадай
8- сурет. Delphi иерархия классының базалық классы
компоненттермен Label немесе Edit біз ТFont ... ... ... ... ... бір ... TComponent класстарының компонент-
ұрпақтарының барлығы ... ... ... ... ... ... ... интервалын есептеуге арналған, ол көрнекі болып
табылмайды.
Жоғарыда айтылғандар VCL – ... ... ... ... бір жағынан көрнекі компоненттер Delphi жасаушыларының мыңызды қол
жеткізген құрылыстық ... ... ... оның ... кез-келген
тіркемелердің өлшемдері тұрғызылады. VCL қалған класстары көрнекі
компоненттерді ... ... ... ... ... ... аталып өткендей ... ... ... ... ... және ... өңдеу тәсілдеріне ие.
2.4 Windows XP Professional версиясы
Операциялық жүйе – кез ... ... ... бөлігі. Оның
негізгі мәні – компьютер ресурстарын тарату, қолданбалы программаларды іске
қосу және енгізу, шығару операцияларын ... үшін ... ... Операциялық жүйе қолданушы және компьютер ... ... ... берілгендермен және программалармен жұмыс істеуге мүмкіндік
береді. Windows 95 версиясынан бастап операциялық жүйе ... ... ... ... ... Windows XP Professional интерфейс элементтері
Жұмыс үстелі - Windows XP Professional – ды іске қосқаннан кейін сіз
(Desktop) ... ... ... ... әдетте Windows XP Professional
интерфейс элементтерінің кейбіреулері орналасады.
Менің компьютерім (My ...... ... ... бұтақтардан тұрады.
Қоржын (Recycle Bin) – бумаларды және файлдарды жоюға ... Егер сіз ... бір ... ... Қоржын (Recycle Bin)
пиктограммасына апарсаңыз (пиктограмма бұл кезде көк ... ... ... оны ... ... ... (Network ... – бұл программа желілі жүйеге
қосылған уақытта ғана ... ... ... ... ... Explorer – бұл программа Internet әлемінде саяхат жасауға
мүмкіндік ... Егер де сіз Internet – ті ... ... ... ... Express – бұл өзінше бір пошталық қорапша ... ... ... ... арқылы хабарламалар түседі. Егер сіз электронды
поштаны қолдана алмасаңыз Outlook Express – ті Қоржын (Recycle Bin) ... ... ... (My ... – бұл бума жеке ... сақтауға,
сонымен қатар өзіңіздің сақталған жұмысыңыздың нәтижесін тексеру үшін
берілген бума ... ... ... ... ... үнсіз қалпында тұрақтауы
ұнамаса, сізге оны басқа жерге ауыстыруға ... ... ... - ... ... ... ... Осы уақытта барлық бағдарламалар мен ашық түрде сақталған
бумалар есеп тақтасында орналасқан ... ... ... Кез ... көшу ... жай ғана ... тетігі арқылы есеп тақтасындағы өзіне
сәйкес батырманы басу керек. Егер сізге берілген ... қай ... ... ... жай ғана ... ... бір ғана ... Есеп тақтасының оң жағында пернетақта (тілінің) аралық индекаторы
жинақталып орналасады, тышқан тетігін басу арқылы оны ауыстырып ... және ... ... сағат орналасады. Егер сіз тышқан тетігінің
көрсетуін бір ғана ... ... ... ... ... ... мен ... терезелері ашық тұрса, ... ... ... үшін ... орны ... егер 10 ... ашық ... соның үшеуі ғана WordPad ... ... ... осы WordPad ... ... үш ... ... бір ғана WordPad атымен аталады. Осы батырманы баса
отырып, бір құжатты қарау үшін ... көп ... есеп ... ... үшін (сағат
қасында) орналасқан бірнеше уақыт қолданбаса құпия түрінде көрінбей ... ... ... (Style=>fsBold-True, fsItalic-True деп
таңдап әріптерді жуандатылған курсив ... ... ... ... әр компонент өз параметрлерінен басқа оның
сезінетін ... ... ... ... ... құрасытрылған
формаға Standard парағындағы Button1 компонентін орналастырайық. Бұл
компоненттің аты Button, ал оны ... ... Delphi ... ... және ... Button1 деп береді. Жұмыс ... ... ... ... сол ... шерткенде OnClick оқиғасы орындалады
немесе ... деп ... ... осы ... ... үшін ... тіліндегі Оқиғаны өңдеуші үзіндіні жазу ... Бұл ... ... – процедура түрінде ұйымдастырылады.
Delphi өз бетімен дайындаманы жасайды. Ол үшін Button1 ... рет ... ... сол ... шертіңіз. Delphi өз бетімен
бағдарламаның ... ... ... Button1Click(Sender:TObject);
деп қосып, бағдарламаның орындалатын бөлігінде процедураның қабықшасын
келесі түрде шығарады.
Терезедегі procedure ... Бұл ... ... ... сөзімен басталады, сонан кейін
тұрған құрамды атаудағы TForm1–кластың аты, ... ... ... және ... ... ... (.) ... деп Delphi ортасындағы үлгі ретінде ... ... ... ... үзіндісін атайды. Алдын-ала класты құрып
алып, сол кластың көшірмелерін ... ... ... ... ... Inprise корпорациясының жүздеген стандартты кластары
кіреді. Delphi ортасындағы барлық компоненттер белгілі бір ... ... Ал ... ... ... бір ... аты ... атауы және сандық индекстен тұрады. Delphi ортасындағы балық
кластардың аты Т ... ... ... TForm ... ... Tform1 және Tform2 т.с.с. болып келеді. Егер код терезесіндегі
мәтінді басынан қарап шықсақ, онда келесі қатарларды ... ... ... ... ... Classes, Graphics, Controls, Forms,
Dialogs;
type
TForm1 = class(TForm)
Label1: TLabel;
Button1: TButton;
procedure Button1Click(Sender: TObject);
private
{Private declarations}
public
{Public declarations}
end;
var
Form1:TForm1;
TForm1 = class(TForm) қатары TForm1 ... жаңа ... TForm ... ... ... ... TForm – Windows-тің бос терезесін
анықтайды, ал ... ... екі ... ... TLabel; - ... ... TButton; - ... компоненті.
Бұл анықтамалар, Label1- Tlabel, ал Button1- TButton ... ... ... ... ... ... ... нақты параметрі
ретінде (Sender: TObject); тұрады. Мұнда Sender – процедураны ... TObject ... ... ... деп ... ... ... параметрі алгоритмді процедурадағы анықталған нақты
жұмысты орындауға икемдейді. Осы параметр арқылы ... ... ... қай компонент құрғанын анықтай ... ... “;” ... ... ... кейін тұрған Begin…end; қатарлары процедураның
денесі деп аталады. Енді Begin мен end аралығында Button1 ... ... ... ... ... ... Операторлар бір
бірінен “;” таңбасымен ажыратылады.
Мысалы, Button1 батырмасын бір рет сырт ... ... ... іске асыру үшін TForm1.Button1Click(Sender: TObject)–процедураның
денесінде келесі операторларды көрсету қажет:
procedure TForm1.Button1Click(Sender: TObject);
begin // процедураның ... (MB_OK); ... ... ... ... ... ... //процедураның соңы
end. //модульдің соңын көрсететін оператор, ол автоматты түрде
//қосылып тұрады
Енді дыбыс шығаратын құрылғын іске ... ... ... ... ... диаграмма» бағдарламасының құрылымы
3.3 Бағдарламаның құрылымы
Delphi ортасын іске ... File=> New Form ... ... ... ... компоненттерді орналастырыңыз. Формаға сурет – Image1,
батырма – BitBtn1, ... жолы – Edit1, ... ...... ... екі ... енгізу жорлын және енгізу компонеттерін
біріктіру және әр ... ... ... жағына (тіпті терезенің ... ... ... ... үшін Panel1 ... ... ... жақтағы ОК батырмасы бағдарламаға енгізу жолындағы берілгендердің
даярлығы туралы хабарлады. Осы батырма ... ... ... ... ... жазу – ... ... Екінші
батырма – Close терезені жауып, бағдарламаның ... ... ... ... ... ... Көпжолдық хабарлар
ТМемо аумағына шығарылады. Құрастырған форманы File=>Save as…=> Example деп
сақтаймыз.
Жобаның файлын File => save project as … => Project1 ... жаңа ... ... жаңа ... де ... ... көптеген формалар және олармен байланысты модульдер болуы мүмкін.
Модульдің коды ... файл ... ... Windows, ... Sys Utils, Classes, ... ... Dialogs, StdCtrls, Buttons, ExtCtrls;
//Example модулін uses тізіміндегі аталған стандартты модульдермен
бірге қолдану
type
Tfm Example=class(TForm)
Panel1:TPanel;
bbRun: TBitBtn;
bbClose:TBitBtn;
ed ... ... ... ... ... ... бөлігінде 1 тип (класс TfmExample) және ... ... ... ... – деп ... ... ... айтады. Ал объект сол үлгінің ... ... ... Object Pascal ... ... тип және ... ол type
Tfm Example-class (TForm) деп анықталған.
Стандартты класс TForm Windows-тің бос терезесін құрастыру жұмысын
атқарады. Tfm Example осы ... ... яғни class ... алғы
буындағы Tform-ның барлық мүмкіндіктерін иемденеді және оларға бос формаға
орналастырылған компоненттер жиыны біріктіріледі. Соңғы ... ... ... бар жаңа ... ... болады. Нәтижесінде
ағаш тәріздес саты құрылады. Төбесінде ең түпкі буын ТОbject классы ... ... ... сол бір ғана ... буындылары орналасады.
3.4 Бағдарламаның коды
Жоғарыда келтірілген компоненттерді орналастырып, қасиеттерін
тағайындап ... ... ... коды ... көшіп,
төмендегі программа мәтінін енгіземіз:
unit c_diagr_;
interface
uses
Windows, ... ... ... Classes, ... ... Grids, ... StdCtrls;
type
TForm1 = class(TForm)
StringGrid1: TStringGrid;
Button1: TButton;
Image1: TImage;
procedure FormCreate(Sender: TObject);
procedure StringGrid1KeyPress(Sender: TObject; var Key: Char);
procedure Button1Click(Sender: TObject);
private
{ Private declarations }
public
{ Public declarations ... ... ... = 4; // кол-во строк в таблице
var
n: array[1..NR] of real; // значения категорий
p: array[1..NR] of real; // ... ... в ... ... ... of integer; // ... ... диаграммы
// цвет столбиков диаграммы
BarColor: array[1..4] of TColor = (clRed,clGreen,clBlue,clYellow);
// ввод и обработка
// если исх. данные введены, то Obr = ... Obr : ... real; // ... ... integer; // ... ... имеющей максимальное значение
i: integer;
begin
obr := FALSE; // пусть исх. данные не введены
// скопируем содержимое второго ... в ... ... ... i:=1 to NR do
// здесь возможно исключение (ошибка) преобразования
// если пользователь не ввел данные
begin
try
n[i] := ... ... ... ... ... во все' + #13 ... ... колонки.');
exit;
end;
end;
end;
// вычислим сумму категорий (эл-тов второго столбца)
sum := ... i:=1 to NR ... := sum + ... ... ... каждой категории
for i:=1 to NR do
p[i] := n[i] / ... ... ... с ... значением
m := 1;
for i := 2 to NR do
if n[i] > n[m] then ... ... ... значению соответствует
// столбик высотой в Image1.Height-20 пикселей
// вычислим высоту остальных столбиков
for i :=1 to NR do
h[i] := ... - 20) ... все ... можно строить диаграмму
obr := TRUE;
end;
// круговая диаграмма
procedure сdiagr;
var
a1,a2: integer; // угол начала и конца сектора
x,y: integer; // координаты ... ... ... ... ... угол)
i: integer;
begin
with Form1.Image1 do
begin
Canvas.Brush.Color := clWindow;
Canvas.Rectangle(0,0,Width,Height);
a1 := 0; // строим от оси OX
x:= 100; y :=20; // ... ... ... области легенды
for i:=1 to 4 do
begin
// сектор
a2 := a1 + 3.6 * P[i]; // 1% - это 3,6 ... // with ... ... ... ... ... ... := 'Фрукты';
StringGrid1.Cells[1,0] := 'Кол-во';
StringGrid1.Width :=
StringGrid1.ColWidths[0] + StringGrid1.ColWidths[1]+5;
end;
// нажатие клавиши в ячейке таблицы (компонента StringGrid)
// в результате нажатия клавиши ... ... в ... ... ... TObject; var Key: ... Col, Row - ... колонки и строки
// в которой находится курсор (нумерация с нуля).
// ColCount и RowCount - колво колонок и строк
if Key = #13 ... ... ...
if StringGrid1.Col < StringGrid1.ColCount - 1
then
// ячейка не в последнем ... := ... + 1 // к след ... ... в ... ... ( ... < StringGrid1.RowCount - 1 ) then
begin
// в первый столбец следующей строки
StringGrid1.Col :=0;
StringGrid1.Row := StringGrid1.Row +1;
end
else Button1.SetFocus;
exit;
end;
// во вторую колонку ... ... ... числа
if StringGrid1.Col = 1 then
// клавиша нажата в ячейке
// второй колонки
case Key of
'0'..'9',#8: ;
'.',',':
begin
Key := DecimalSeparator;
if Pos(DecimalSeparator,
StringGrid1.Cells[StringGrid1.Row,
StringGrid1.Col]) ... Key := ... Key := ... ... на ... ... TForm1.Button1Click(Sender: TObject);
begin
if Obr // исх. данные введены
then diagr; // строим диаграмму
end;
end.
IV.Еңбекті қорғау
4.1 Еңбекті ... ... ... ... - ... ... шарттарының
қауіпсіздігі мен тазалығын қамтамасыз етуге бағытталған құқықтық, ұйымдық,
техникалық және санитарлы-гигиеналық сипаттағы ... ... ... ... тазалық жұмыс
орындарындағы еңбек жағдайларының саулығын қамтамасыз етуге бағытталған.
4.2 ДЭЕМ-ді қолданудағы еңбекті қорғау туралы кейбір мәліметтер
1. ... ... ... қызметкерлерге, көз, тері ... ... ... ... үшін ... болуы тиіс;
2. Экранның өлшеміне ыңғайлы және жоғарғы мүмкіндіктермен шешілетін дисплей
қолдану;
3. Жоғарғы мүмкіндіктер мен видеоадаптерлерді таңдап, және ... ... ... 7072 Гц –ден кем болмаған дұрыс.
4. Дисплейге міндетті түрде экранды, соның ішінде поляризациялы фильтрлерді
қою көздің шаршағаның біраз төмендетеді.
5. Егер ... ... ... 70 см ... ... ... Дисплей экраны жарық көздері түсетін жаққа орналаспаған жөн.
7.Жұмыс орнын орналастырғанда дисплей экраны мен терезе жазықтығының бұрышы
900 кем ... ... ... ... көзіне тікелей немесе оларға жақын орналастырмаған жөн.
9.Оператордың жұмыс орнының жарықтылығы ... ... ... ... ... Дисплей артындағы қабырға оның экраны сияқты жарықтандырылған ... ... ... бір ... орналастырғанда, жұмыс орнындағы әрбір
оператордың ... және ... ... көршілес компьютерлердің
арақашықтығы 1,2 м-ден кем болмауы керек.
12. Жұмыс орны ... ... ... ұзақ және ... ... жабдықталуы керек.
13. Дисплеймен жұмыстың жалпы уақыты қолданушының барлық жұмыс уақытының
50% артпау керек.
14. ... ... ... ... ... аспауы керек.
15. Компьютермен жұмыс кезінде әр екі ... ... 15 ... ... ... ... жұмыс кезіндегі қауіпсіздік техникасы
Есептеуіш техника лабораториясында (ЕТЛ) күрделі, мұқият әрі ...... ... ... ... ... және басқа
да техникалық жабдықтар орнатылған.
Сондықтан:
• Бұл техниканы ұқыпты ұстаңыз;
• Лабораторияға сыртқы киіммен кірмеңіз;
• Қосылған ажыратпа ... ... ... ... ... ... ... болмайды.
• Мониторға және пернетақтаға ... ... ... қоюға
болмайды;
• Дымқыл қолмен, киіммен жұмыс жасауға болмайды;
• ЕТЛ-де тіркелмеген дискетаны жұмыс кезінде қолдануға болмайды.
Күйік иісі ... ... тез ... ... тоқтатыңыз, аппаратураны
сөндіріп, мұғалімге немесе лаборантқа хабарлаңыз. Жұмыс бастар алдынды:
• Жұмыс орнындағы қосылған сымдардың және ... ... ... көз ... ... монитор экранының ортасында болатындай етіп ... ... ... ... пернетақтаны қолдану және қабылдау
мүмкіндігін береді.
• Жұмыс кезінде қолданатын қондырғылардың ерекшеліктерін жақсы білуіңіз
керек;
• Қажет жағдайда мұғалімге ... ... ... ... ... басталғаны және аяқталғандығы туралы ... ... ... омыртқаңыздың қисаюына жол бермеңіз.
Жұмыс кезінде:
• Жоғарыда көрсетілген ережелерді, ... ... ... ... ... орындаңыз;
• Аппаратураңыздың жұмыс істеп тұруын қадағалаңыз және ерекше дыбыс
шықса немесе ... ... ... қалса жұмысты дереу
тоқтатыңыз. Бұл жағдайды мұғалімге немесе ... тез ... ... жай ... ... ... болдырмаңыз.
• Пернетақтада таза қолыңызбен жұмыс жасаңыз.
• Ешқашанда аппаратурадағы ақауды өздігіңізден жоюға тырыспаңыз.
Жұмыс ... ... ... ... ... ... жасап тұрған
программаларды аяқтаңыз, жұмыс терезелерін жабыңыз) ... ... ... ... ... ... ... Тіркеу журналына жұмыстың аяқталғандығын жазыңыз.
Өрт қауіпсіздігі
Өрт қауіпсіздігі қоғам мен мемлекеттік жүйе шараларын, адамдар мен
жекеменшікті ... ... ... ... бар ... өрт ... стандартпен реттеледі.
ЭВМ оперераторының жұмысы өрт қауіпсіздігінің Д категориясына сәйкес ... ... ... бойынша өртке қарсы І дәрежеге сәйкес (қабырғалар
табиғи және жасанды ... және ... ... ғимаратта жанатын
материалдардың болмауы).
Дисплейдің конструкциясында кедергілерді ... және ысып ... ... ... қолданылады.
ЭВМ-ді жылу көздерінің қасында орналастыруға болмайды, дисплейдің экранына
тіке күн көзі түспеуі керек. ЭВМ-ді ... ... ... және жанғы
қабырғалары басқа заттардан 0,2м қашықтықта тұру қажет. ЭВМ корпусындағы
жылу режимін сақтау үшін ... ... және ... ... Ішкі ... ... жылу сымдарымен жасалған.
Объекттің өрт қауіпсіздігі қамтамасыз етіледі:
• өртті тоқтату жүйесімен;
• өртке ... ... ... ... ... ... өртті тоқтату, жанатын материалдардың мөлшерінен,
олардың қауіпсіз ... ... ... тез ... ... байланысты.
Бөлменің өртке қарсы қорғанысы, өрт сигнализациясының автоматты
қондырғысының, өрт ... ... ... ... ... ... ... адамдардың ұжымдық және индивидуалды ... ...... ... ... өрт қауіпсіздігі ережесін оқытуды
ұйымдастыру керек.
4.4 Жұмыс ... ... ... талаптар
Конструкторлық жұмыс орны және барлық элементтердің өзара орналасуы
(орындық, ... ... ... ... ... ... және ... талаптарға, сондай – ақ жұмыс
сипаттамасына сай болуы ... ... ... еңбек операцияларын, шектеулі мотор жиегінің
қызметін қамтамасыз етеді. Шектеу жетістігінің жүйесі вертикальды және
горизонтальды жазықтықтардың арнайы ... ... адам ... орташа
өлшемі төмендегі суретте көрсетілген.
Мәлімет көрсетілім құралының ... осы ... ЭВМ ... СНиП ... сәйкес келеді. 2.01.02-85.
4.5 Денсаулық бұзылуының белгілері
Дербес компьютермен жұмыс ... ... ... басыңның
ауырғанын, көзіңнің суырылып ашығанын, желкеңнің шаншығанын және ... ... ... құрысқанын байқайсың. Күннен күнге жалғасқан бұндай
жағдайлар бас ... ... ... ... ... басқа
да жағымсыз ауруларға әкеліп соқтырады.
Компьютермен жұмыс барысында, әлсіздік, көздің ... ... ... өкше ... әр ... қобалжу жағдайын байқайсын.
Қауіпсіздік ережелерін сақтамағандықтан денсаулығымызға көбінесе ... ... ... түсуі, күнделікті бас ауруы, бас айналу, ұйқының
қашуы, айналаңа көзқарасыңның өзгеруі, және ... ... ... адам денсаулығына көптеген зиян келтіреді. Көптеген компьютермен
жұмыс жасаған қызметкерлердің көбінің арқа ... ... ... ... ... ... ... айтуы
бойынша, жылдам шаршау, ұйқынын бұзылуы, нерв жүйелерінің ... ... ... кезіндегі адам баласына тигізетін кері
әсерлерін жазғанмен, бұның бәрін біле ... біз көп ... ... ... ... керек. Осының бәрін болдырмауға болар еді,
егер біз компьютермен жұмыс жасағанда қауіпсіздік ережелерін ... ... ... ... арнайы қорғаныс экраны, және
компьютеріміздің өз бөлмемізде ... ... ... айтқанда әр сағат
немесе сағат жарым сайын 10-15 минут демалып, дене шынықтыру ... ... ... өз ... ... ... қауіпсіз ете аласыз, бірақ
сол жұмыс кезінде өз саулығынызды қатерге тігесіз.
Біздің сіздерге ... ... ... сізге компьютермен
жұмыс кезінде көптеген аурулардан сақтануға көмегі тиеді деп ойлаймыз:
1. Көзді жаттықтыру . Оны ... ... ... экраннан бұрылып, бір
қалыпты демалып, көзіңізді кеңірек ашып қозғалысқа келтіріңіз.
2. Миыныздағы қан ... ... ... және ... ... қан ... ... қан тамырларыңның кеңуіне ми
жүйесінің жақсаруына жол ... Дене мен аяқ ... жою. ... бен ... ... жасау, қан
тамырларының қызметін күшейтіп, аяқ буындарымыздың қызметіне жақсы
әсер етеді.
Электро қауіпсіздік
Стандартқа сәйкес ... ... ... ... ... ... ... әсерінен қорғанысты қамтамасыз ету, ұйымдық
және техникалық жүйе шараларын түсінеді. Басқа қауіпті ... ... ... ... ... мен ... ... табу мүмкін емес,
сондықтан оның әсері адамға күтпеген жағдай болып табылады.
Электр жарақаттың негізгі себептері:
• Жүріп жатқан ... ... ... ... ... бөліктерді
кездейсоқ ұстау;
• Қорғаныс құралдарында ақау болуы, нәтижесінде адам токқа ... ... жапа ... ... ... ... құралды сөндірілген деп қабылдау.
Кешен эксплуатациясы ДЭЕМ-де қарастырылады. Қуаттың көзі ... ... тог ... ... ... сәйкес электр тогынан қорғану ескертулері:
• Нақты және ... ... ... ... және ... ... ... Операторды қауіпті қуатты бөліктерге және қуаты аз жұмысқа арналған
оқшауланбаған бөліктерге жіберуге мүмкіндікті жою керек;
• Электр тогынан жұмысшыға қорғану үшін ... ... ... ... ... ... ... Жұмыстың қысқаша сипаттамасы және оның тағайындалуы
Бұл жұмыс оқытушының электрондық құралдарын жасауда және оқу ... ... ... Бағдарламалардың осы жасалған
кешенін ендіру ... ... ... мен ... ... ... ... құрамының еңбегін жеңілдету күтіледі.
5.2 Бағдарламаның өнімді құрудағы шығындарды ... ... ... кеткен шығындар бағдарламаны
құрушылардың еңбек ақысын төлеу бойынша шығындардан және ... ... ... ... ... ... ... шығындардан
құралады.
3СПП=33ПСПП+3МВСПП+3общ
мұнда
3СПП – бағдарламалық өнімді құруға кеткен шығындар
33ПСПП – бағдарламаны құрушының еңбек ақысын ... ... ...... уақыт төлеміне кеткен шығындар
3общ – жалпы шығындар.
1. Бағдарламаны құрушының ... ... ... ... ... құрушының еңбек ақысын төлеуге кеткен шығындар
бағадарламалық ... ... ... ... бағдарламашы орташа
сағаттың ... ... ... ... коэффициенттің
есебімен) көбейту жолымен анықталады:
33ПСПП = t*T сағ
5.2.2 Бағдарламалық өнімді құрудың еңбек сыйымдылығын ... ... ... ... сыйымдылығын келесідей түрде
анықтауға болады:
Т=to+ta+tб+tn+tд+toт
мұнда
to – есептерді бейнелеу дайындығына кеткен еңбек ...... ... ... жасауға кеткен еңбек шығындары;
tб – есептер шешімінің алгоритмінің блок-сызбасын жасауға кеткен еңбек
шығындары;
tn – дайын ... ... ... ... ... ... ... – есептер құжаттарын дайындауға кеткен еңбек шығындары;
toт – есептердің кешендік кейінге ... ... ... бағдарламаны
кейінге қалдыруға кеткен еңбек шығындары.
Өзінің кезегінде құрушы шығындары операторлардың ... ... ... ... Біздің жағдайда кейінге қалдырылған ... саны Q=1800 ... ... ... кеткен еңбек шығындарының есебі
Есептерді бейнелеуді дайындауға кеткен ... ... ... ... ... ол ... шығармашылық сипатына байланысты, оның
орнына ... ... және ... жою ... ... ... кеткен еңбек шығындарын бағалаймыз.
to=Q * B/(75…85*n)
мұнда В – есептерді бейнелеудің жетіспеуі ... ... ... ... В = ... жылға дейін жұмыс жасайтындар үшін құрушының кәсіби коэфициенті, К=0,7.
Осы есепті ... ... ... В ... ... ... және ... қажет етілуімен байланысты 2-ге тең деп
аламыз.
Сөйтіп, мынаны аламыз:
to = 1800 * 2/(76*0.7) = 67.7 ...... ... ... ... ... ... шығындарының есебі
Есептерді шығару алгоритмін жасауға кеткен еңбек шығындары:
ta = Q/(60…75*К)=1800/(61*0.7)=42.15 (адам сағ)=5 күн.
Блок сызбаны жасауға кеткен ... ... ... ... ... блок-сызбасын жасауға кеткен еңбек шығындары,
оны келесідей түрде есептейміз:
Tб = Q/(60…75*K)=1800/(60*0.7)=42.85 (адам сағ)=5 күн.
5.2.5 ... ... ... ... шығындарының есебі
Дайын блок-сызба бойынша бағдарламаны құруға кеткен еңбек шығындары
төмендей формула бойынша анықталады:
tn = Q/(60…75*K)=1800/(62*0.7)=41.47 (адам ... ... ... қалдырғанда кеткен бағдарламаның еңбек шығындарының есебі
Есепті кешенді кейінге қалдыру кезінде ЭЕМ-де бағдарламаны кейінге
қалдыруға кеткен еңбек шығындары:
Тoт=1.5* ... – бір ... ... ... ... кезіндегі ЭЕМ-да
бағдарламаны кейінге қалдыруға ... ... ... ... ... – сағ
осыдан
toт=1.5*64.28=96.42 (адам сағ)=12 күн.
5.2.7 Құжаттарды дайындауға кеткен еңбек шығындарының есебі
Есеп бойынша құжаттарды дайындауға кеткен шығындары былай анықталады:
tg = tд + ...... ... ... ... шығындар;
tд – құжаттарды редакциялау, басу және безендіруге кеткен шығындар;
tд=Q/(150…200*K)=1800/(151*0.7)=17.02 (адам ... ... ... ... – сағ) =1 ... (адам – сағ) =4 күн
Осылай бағдарламалық өнімнің жалпы еңбек сиымдылығын былай ... ...... ... Бағдарламалаушының орташа еңбек ақысының есебі
Қазіргі нарықтық жағдайларда бағдарламалаушының орташа еңбек ақысы
кең көлемде түрленуі ... ... үшін ... ... ... ақы төлемін
аламыз, ол Tсағ=175 тг/сағ құрайды, бұл 8 сағаттық жұмыс күні және 5 ... ... ... 25000 ... ... Бұл сан ... ... бағдарламалаушының нақты еңбек ақы төлеміне ... ... ... төлеуге кеткен шығындар бағдарламалаушының
еңбек ақысынан және әлеуметтік қажеттілікке кеткен аударымдардан құралады.
Әлеуметтік мұқтаждыққа ... ... ... ... ... ... кешен аударымның ... 16% ... ... ... ... ... кеткен шығындар мынаны құрайды:
33ПСПП = 320.3*175*1.16=65020.9 тг.
5.2.9 Машиналық уақытты төлеуге кеткен шығындар
Бағдарламаны кейінге қалдыру ... ... ... төлеуге кеткен
шығындар бағдарламаны кейінге қалдырудың фактілік ... ... ... машина – сағ бағасына көбейту жолымен анықталады.
3МВСПП = C сағ+ t ЭЕМ
Мұнда:
C сағ – жалға алу уақытының машина – ... ... ... ЭЕМ – ... ... кейінге қалдырудың фактілік уақыты.
5.2.10 Кейінге қалдырудың фактілік уақытының есебі
Фактілікті төмендегідей формула бойынша есептеп ... ЭЕМ = tn + tgo + ... ЭЕМ = 41.47 + 12.78 + 96.42 = 150.67 ... ... ... ... бағасын төмендегідей формула бойынша есептейміз:
C сағ =3ЭЕМ / ТЭЕМ
Мұнда,
3ЭЕМ – жыл ... ... ... ... ... ... ... – ЭЕМ уақытының жылдық қоры, сағ/жыл.
5.2.12 ДЭЕМ жұмыс уақытының жылдық қорының есебі
Жылдағы күннің жалпы саны – 365.
Демалыс күндер мен ... саны – ... ... тоқтау уақыты 4 сағат бойынша апта сайынғы
сақтандыру ретінде анықталады.
ДЭЕМ ... ... ... ... ... келесіні құрайды:
ТЭЕМ = 1808 сағ.
5.2.13 ЭЕМ-ді ... ... ... ... есебі
ЭЕМ-ді пайдалануға кеткен толық шығындарды төмендегідей формула
бойынша анықтауға болады::
3ЭЕМ = (33П+3АМ+3ЭЛ+3ВМ+3mp+3np)
Мұнда,
33П – қызмет ... ... ... ... ... кеткен жылдық
шығындар, тг/жыл;
3АМ – амортизацияға кеткен ... ... ... – ЭЕМ ... ... ... ... жылдық шығындар,
тг/жыл;
3ВМ – қосымша материалдарға кететін жылдық шығындар, тг/жыл;
3mp – компьютерді ағымдағы жөндеуге кеткен шығындар, ...... да ... ... және ... ... тг/жыл.
5.2.14 Амортизациялық аударымдар
Жылдық амортизациялық аударымдарының сомасы төмендегідей ... ... * ...... ... ... ... – амортизация нормасы 33% құрайды.
ДЭЕМ баланстың құны сатылатын ... ... ... және оны ... ... ... ... = Срын + 3уст
Мұнда,
Срын – компьютердің нарықтық ... ...... ... және құруға кеткен шығындар.
Жұмыс жүргізілген компьютер 11000 тг ... ... ... ... ... ... шығарылған принтер – 25000 тг алынды. Срын=135000
тг, құру және жөндеуге кеткен шығындар компьютер құнынан 10% ... ... ... = ... = 49005 ... ... ... кеткен шығындар есебі
Бір жыл ішінде тұтынылатын электр энергиясының құны төмендегідей формула
бойынша анықталады:
3ЭЛ=Рэем* Тэем * СЭЛ * ...... ... ... – 1 кВТ сағ ... энергиясының құны;
А – машина қуаттылығын интенсивті пайдалану коэффициенті.
ЭЕМ-нің техникалық куәлігіне сәйкес Рэем = 0,22 кВТ, ... 1кВТ сағ ... ... құны Сл = 6,02 тг, ... ... ... электр энергиясына кеткен шығындардың есептемелік бағытталуы:
3ЭЛ = 0,22 * 1808 * 6,02 * 0,98 = 2346,6 ... ... ... ... шығындардың есебі
Ағымдағы және сақтандыру жөндеуге кеткен шығындар ЭЕМ құнынан 15% (ҚР
Кодексінің 113 статья, § 2, 4-бөлім) тең қабылданады:
3кар = 0,15 * Сбал = 0,15 * 148500 = 22275 ... ... ... ... ... ... қалыпты жұмысын қамтамасыз ету үшін қажетті материалдарға
кеткен шығындар ЭЕМ ... 2% ... ... = 0,02 * 148500 = 2970 ... ДЭЕМ ... ... ... да шығындар
ДЭЕМ пайдаланумен байланысты басқа да жанама шығындар ... ... ... ұйымдардың қызмет құнынан құралады
және ЭЕМ құнынан 5% ... = 0.05 * 148500 = 7425 ... ... ... персоналдың еңбек ақысына кеткен жылдық шығындар
Қызмет көрсетуші персоналдың еңбек ... ... ... ... ақы ... қосымшадан және еңбек ақы төлеуге кеткен ... ... ақы ... сомасы штаттағы жұмысшының жалпы санынан
шығып анықталады:
3АСКЗП = 12 * ∑ ... – бір ... і-ші ... тарифтік ставкасы (тенге). Қызметтік
базалық еңбек ақы мөлшері 10500 тг. Қызмет көрсету ... ... тг ... ... ақы ... ... кіруі қажет. Сонда
осы персонал 1 машинаға қызмет көрсететінін есептесек, қызмет көрсету
персоналының ... ... ... ... ... ... = 12*20000 = 240000 ... еңбек ақының сомасы негізгі еңбекақыдан 25% құрайды.
3ДОПЗП = 0,25 * 240000 = 60000 ... ... ... ... ... және ... ... сомасынан 22% құрайды:
3АСКЗП = 0,22 * (240000 + 60000) = 66000 ... ... ... ... ... ақысына кеткен жылдық шығындар
мынаны құрайды:
3ДП = 240000 + 60000 + 66000 = 366000 тг.
Бір жыл ... ... ... ... ... ... мынаны құрайды:
3эем = 366000 + 45012 + 2347+2728+20460+6820=443367
Онда жалға алынған уақыттың машина сағат бағасы мынаны құрайды:
Ссағ = ... ... ... ... = ... Жалпы шығындардың есебі
Жалпы шығындар бұл жарықтандыруға, жылуға, коммуналдық қызметтерге
және т.б. кеткен шығындар. Олар ... ... ... ... ... біріне тең қабылданады.
Зобщ=(57346+36611.34)*0.2=18791
Онда бағдарламалық өнімді құруға кеткен шығындар мынаны құрайды:
3СПП =57346+36611.34+18791=112748.
3. Түйіндер
Біз экономикалық шығынды есептей келе, ... ... ... тг қаражат керек екендігін анықтадық. Бұл қаржы көп болғандықтан,
оны ... өте ... ... ... ... ... шығынды азайту
үшін келесі жолдар ұсынылады. ... ... 25000 тг ... ... табысы болып табылады. Бұл шығынды бағдарламашы тиімділігі, еңбек
жұмысы үшін ең ... ... ЭЕМ ... жұмыс орнының белсенділігін,
ыңғайлылығын арттыру және ... да ... ... ... ... ... негізінде қаралатын оның әртүрлі көрсеткіште болып
қана ... ... ... әкеп ... анық ... Олар ... қолданылып келеді. Оның жан – жақтылығы ... ... ... тез және ... ... ... ... отыратындығында.
Осындай талаптарды орындау барысында оны ең оңай ... деп ... ... ... ... жобада диаграмма тұрғызу бағдарламасы көрсетілген.
Бағдарлама Delphi 7 бағдарламалау ортасының кітапханалық ... ... ... ұстаздардың еңбегін жеңілдетеді және
оқушылардың оқуға деген қызығушылықтарын ... ... ... ... олардың ой - өрістерін кеңейтуге көптеген септігін
тигізеді. Сонымен қатар істелген жұмыстың ... ... ... ... ... графиктерін көруге болады. Оқушыларға
теориялық мағлұматтарды нәтижелі меңгерту үшін ... ... ... ... ... ретпен көрсету арқылы ұсыну қолайлы
деп есептеймін.
Диплодық жобамды қорытындылай келе, ... ... осы ... ... құрал ретінде қолдануға болады. Қазіргі таңда,
компьютерлік техниканың даму барысында, ... ... ... ... қолдануына толық мүмкіндік береді. Бағдарламаны
пайдалана ... ... өз ... ... деп ойлаймын. Сонымен
менің дипломдық жұмысым ұстаздар мен студенттер үшін ... ... ... ... ... О.И. ... ... –Москва, изд.: Инфра -М 1998 г.
2. Давыдова Е.В., Скородумов И.А., Балаханов А.А., ... ... ... Windows ... в ... Delphi. Информатика и
образование.№4,5,6,2002.516с.
3. Дудина И.П., Построние графиков функций в Delphi. Информатика ... 2003, ... ... Р. ... ... ... в ... Delphi. Пер.с
англ.Рей.К.: НИПФ «Диа Софт ЛТД», 1996.-152с.
5. ... Н.Б. Delphi. 5. ... на Object PascaI. ... ... ... Н.Б. Delphi. 6. ... на Object PascaI. ... 2002. - 528с.: ил.
7. Орлик С.В. Секреты Delphi на ... М., ... ... ... В.. ... ... Delphi. Версия 6. Учебное
пособие. «Русская ... 2002. ... ... М.. Библия Delphi. Санкт-петербург «БХВ-Петербург»,2004,-880
с,: ил.
10. Фаронов В.В., Шумаков П.В. Delphi5. Руководство разработчика, ... М: ... ... ... Қ.З., Бостанов Б., Тұрғынбаева А. ... ... ... негіздері. Оқу құралы. Абай ат. ҚазҰПУ.
Алматы, 2005. -301б.
12. Халықова Қ.З Паскаль ... ... Оқу ... Абай ат. ... 2002 -210 ... ... ішкі ...

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 60 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Delphi бағдарламалау ортасына сипаттама48 бет
Delphi ортасында процедурала функцияларды қолдану23 бет
Delphi ортасында тестілеу бағдарламасын құру жобасы39 бет
Delphi программалау ортасы жайлы24 бет
Delphi7 обьектілі бағытталған бағдарламалау ортасы17 бет
Delphі ортасында жұмыс істеу технологиясы80 бет
Басқару жұмыстарын автоматтандыру61 бет
Жүк тасымалдауды жобалау және ұйымдастыру55 бет
Мейрамхана жұмысын автоматтандыру (Delphi ортасында)42 бет
Объектті бағытталған программалау54 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь