Мәдени тынығу жұмысы

Кіріспе
№ 1. Мәдени тынығу жұмысы
1.1 Жалпы түсінік
1.2 Мәдениеттің тарихы.
№ 2. Мәдени тынығу жұмысының түрлі бағыттағы жұмыстары
2.1 Ұйымдастырушылық,тәрбиелік жұмыстары
2.2 Қазақ ұлттық өнерінің мәдени тынығу жұмысындағы рөлі
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Өмірде, кез-келген елді мекен, қала, ауыл, кент, әр бір еңбекші ұжымда, әр жанұяда өзіндік қайталанбайтын жағдаяттар мамандар үшін мәдени тынығу тақырыбын ашып береді.
Қазіргі таңда заманауи жағдайларға байланысты өмірдегі түрлі қайшылықтар , әлеуметтік теңсіздіктер, таптық бөлініс, түрлі шиеленістер, тынығу жұмысының дамуына, жалпы қоғамның рухани дамуына өз әсерін тигізбей қоймайды.Адамдар,әсіресе жастар жағы, көбіне бос уақытты қалай өткізу мәселесін барынша еркін, тәуелсіз түрде шешеді, түрлі әрекеттерге, пайдалы да, зиянды да жағдайларға жолығып жатады. Сан жылғы тәжірибелер көрсеткендей, рухани түрде байлығы жоқ, дұрыс тәрбие алмаған, өмірге деген көзқарасы дұрыс қалыптаспаған жастардан үнемі ксапат мінезді қылықтар пайда болады,және де олардың тынығу әрекеттері мәдени тынығу жұмысының бірден бір күресетін мәселесі боп отыр. Өзімшілдік, экстремистік, ұлтшылдық, қаскөйлік, девиантты мінез-құлықтар арқылы олар өздерінің таяз болған рухани байлықтарын толтырады. Осындай қауіп-қатер, қоғамның болашағына кері әсер етіп, мәдени тынығу жұмысының, әсіресе жастармен жұмыс мәселесін алға қойып отыр.
Қазіргі мектептерде тәрбиенің сапасына, әдіс-тәсілдерінің мазмұнына, мақсатына зор көңіл бөлуде және жаңаша көзқарастар қалыптастырылуда. Жаңа талап негізі қарқынды өркениет бағыттарынан қалыспай, терең білімді игеру. Осыған орай, қазақ мектептерінің оқыту жүйесінде әлемдік және ұлттық негізде жеке тұлғаны дамыту үшін өте орынды жағдайлар жасалып, нәтижелері көрінуде болашақ ұрпақты тәрбиелеу ең басты міндеттердің бірі- мектеп оқушыларының іс-әрекетін ізгілендіріп, рухани дамуының дұрыс жолға қойылуы. Ол үшін оқушылардың жеке тұлғалық қасиеттерін гуманистік бағытта тәрбиелеп, олардың алдын-ала шығармашылықпен дамытуына жол ашу.
Тәрбие берудің кез-келген жүйесінің негізгі мақсаты - білім алушы (оқушы) тұлғасының дамуы жөнінде айта келе, ең алдымен қазіргі замандағы педагогикалық психологияның негізгі ережелерінің бірін атап өту қажет, оған сәйкес оқыту адамның психикалық және жалпы алғанда, тұлғалық дамуының шарты ғана емес, сонымен катар оның негізі және құралы болып табылады. Оқыту мен дамытудың ара қатысының сипаты туралы сұрақ та маңызды.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. «Мәдениет туралы» Қазақстан республикасының заңы. – Астана, Ақорда, 2006 ж 15 желтоқсан № 207-Ш ЗРК
2. «Білім туралы» ҚР заңы / Қазақстан Республикасындағы білім туралы.-Алматы: Юрист,2003.-177б.- С.-3-34
3. Музыкалық энциклопедия. 6т./бас ред. Ю. В. Келдыш.-М.: Сов.Энциклопедия, 1973-1981.
4. ОсенневаМ.С., Безбородова Л.А. Методика музыкального воспитания младших школьников. Педогогикалық жоғ. Оқу орындарының бастапқы факультеттерінің студенттеріне арналған оқу құралы.-Москва. «Академия» баспа орталығы, 2001. – 368б
5. Мектептегі музыкалык білім беру практикумы: Оқу-әдістемелік құрал/Гаркуша К.Г., Одинцова С.А. – Қарағанды: Қарму баспасы,2001.-278б
6. Фортепианная игра \ А.А. Николаев редакциясынан. –М.,1991.
7. Фридкин Г.А. Практическое руководство по музыкальной грамоте. 9-шы баспа. –М.,1985.
8. Шаповалова О.А. Музыкальный энциклопедический словарь. – М, 2003. – 696б
9. Мәдениеттану, А-2003, Т.Ғабитов, А.Құлсариева.
10. Культурология. Теория и ист. Добрынин -2001, 227-
11. Культуралогия. Тимошинов.М-2006
        
        Жоспар
Кіріспе
№ 1. Мәдени тынығу жұмысы
1.1 Жалпы түсінік
1.2 Мәдениеттің тарихы.
№ 2. Мәдени тынығу жұмысының түрлі ... ... ... ... ... ұлттық өнерінің мәдени тынығу жұмысындағы рөлі
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Өмірде, кез-келген елді мекен, ... ... ... әр бір ... әр ... өзіндік қайталанбайтын жағдаяттар мамандар үшін мәдени
тынығу тақырыбын ашып береді.
Қазіргі таңда заманауи ... ... ... ... , ... теңсіздіктер, таптық бөлініс, түрлі шиеленістер,
тынығу жұмысының дамуына, ... ... ... ... өз ... тигізбей
қоймайды.Адамдар,әсіресе жастар жағы, көбіне бос уақытты ... ... ... ... ... түрде шешеді, түрлі әрекеттерге, пайдалы
да, зиянды да ... ... ... Сан ... ... ... түрде байлығы жоқ, дұрыс тәрбие алмаған, өмірге деген
көзқарасы дұрыс қалыптаспаған жастардан үнемі ксапат мінезді қылықтар ... де ... ... ... ... ... жұмысының бірден бір
күресетін мәселесі боп ... ... ... ... ... ... арқылы олар өздерінің таяз болған
рухани байлықтарын толтырады. Осындай қауіп-қатер, қоғамның болашағына кері
әсер ... ... ... ... ... ... ... мәселесін алға
қойып отыр.
Қазіргі мектептерде тәрбиенің сапасына, ... ... зор ... ... және жаңаша көзқарастар қалыптастырылуда. Жаңа
талап негізі қарқынды ... ... ... ... ... ... орай, қазақ мектептерінің оқыту жүйесінде әлемдік және ... жеке ... ... үшін өте ... жағдайлар жасалып, нәтижелері
көрінуде болашақ ұрпақты тәрбиелеу ең ... ... ... ... ... ізгілендіріп, рухани дамуының дұрыс жолға қойылуы.
Ол үшін оқушылардың жеке тұлғалық қасиеттерін гуманистік бағытта тәрбиелеп,
олардың ... ... ... жол ... ... кез-келген жүйесінің негізгі мақсаты - білім алушы
(оқушы) тұлғасының дамуы жөнінде айта келе, ең ... ... ... ... негізгі ережелерінің бірін атап өту қажет, оған
сәйкес оқыту адамның психикалық және ... ... ... ... ... емес, сонымен катар оның негізі және құралы болып табылады. Оқыту мен
дамытудың ара қатысының сипаты туралы ... та ... ... ... (латын cuItura өңдеу, егу деген сөзден шыққан). Мәдениет
адам жасаған әлем сияқты «екінші табиғат». Мәдениет ... өмір ... ... Қарым қатынас нәтижесінде қалып тасқан ерекше
құбылыс. Мәдениет әр ... ... ... ... ... жеке адамдардың өмір сүруі жағдайына сәйкес болып қалыптасады.
Қоғамда адам ... тыс ... ... ... дамуы
қоғамды ілгері жылжытады. Мәдениетке бірден бір ой бөлген Абай Құнанбаев.
Сократ, Спенсер, Блинский, Чернышевский ... ... ... пән ... ХІХ ... ... ... қалыптаса бастады, сондықтан
да оны әлі де болса да буыны бекімеген жас ғылымдар саласына ... ... ... ғылым, сонымен қатар философиялық ... ол ... ... ... ... ... ... Қазіргі
кезеңдегі материалдық және материалдық емес ... ... ... ... ... ... ... қажет етеді. Осыған
орай, соңғы кездері ... ... ... мәдениет»,
«еңбек мәдениеті» ұғымдарының мәнін көпшіліктің дұрыс түсінуі ... ... ... ... ... әр уақытта да құдайлар ... ... ... ... берік орын алды. Үйде де, ... де ... ... ... оларды жебеп, қорғап отырды. Құдайлар қалаларда
тұрды, қала заңдары мен қала ... бәле ... ... ... Макс ... ... ... ерекше дәріптейді.
Мәдениет негізінде екі үлкен түрде болады: материалдық және рухани.
1. Материалдық - бұл ... ... ... ... тағы басқалар.
2. Рухани — бұл ғылым, өнер, ... тағы ... ... ... ... ... байланысты Олардың арасында
тығыз байланыс, қатынастар бар. Осылардың нәтижесінде олар бір-біріне ... ... адам ... ... ... ... тұжырымдар
нақтылы өмірде жаңа техника, сайман, басқа құрал-жабдық түріне айналады. Ал
жаңадан пайда болған ... ... ... жаңа ... теория жасауға мүмкіндік туғызады.
Материалдық мәдениет құрамына еңбек құралдарымен бірге барлық қолмен,
ақылмен өңделген еңбек заттары жатады. ... ... мен түрі ... ... көрсетеді. Сондықтан мәдениеттегі қазіргі бардың, болашақтың
сабақтастық байланысын тани білу қажет. ... ...... із-
түссіз жоғалып кетпейді.
Адамдар күнделікті өмірде ... ... ... ... ... ... ... адамдардың жете ұғынуы,
саналы түрде меңгеріп алуы десе, екіншілері – қоғамдағы ... ... ... алу ... ... ... ... саналы ақыл-ойы, мінезі,
оның ойлау қабілеті, сезімі ретінде қарайды.
Мәдениет — тұтас бір құбылыс, оны ... ... ... ... Бұл әдісті екі тұрғыда қолдануға болады.
1) мәдениет ... оның ... ... ... ... ... ... жүйе ретінде, яғни, оның құрылымы, оған ... ... ... арасындағы байланыс-қатынастарды, мәдениеттің жүйелік
салаларын зерттейді. Адам іс-әрекеті дамуының өзі мәдени құбылыстың ... ... ... ... екі үлкен бөліктен құралады:
1) Материалдық мәдениет. Бұл адамның табиғатты ... ... ... ... Рухани мәдениет. Бұл адамның рухани дүниесін және оның ... ... ... ... мәні мен мазмұны оның құрылымымен тығыз байланысты. Ал,
оның құрылымы күрделі болғандықтан ... ... ... Мәдениеттің негізгі элементтерінің ең бастысы және осыған сәйкес
басты атқаратын қызметі таным, яғни ...... ... ... ... «күш — ... ... сөз бос айтылманы белгілі.
Тіл-адамзаттың білімі мен тәжірибені сақтап, оны ұрпақтарға ... ... ... ... таңба, символдың, элементтің өзінше маңызы
бар. Олардың әрқайсысы жоқ обьектілердің қарама-қатынастары болған уақытта
қолданылып отыратын бейнесі болып ... Осы ... ... оқу, ... процестерінде біліп үйренеді, содан кейін ... ... ... ... сақтауға, өзгертуге, бір ұрпақтан екінші ұрпаққа
мирас етіп қалдырып, жалғастырып отыру үшін пайдаланылады.
Мәдениеттің ... ... — ол ... ... ... Құндылық
— деп, әрбір қоғамдағы ... ... ... ... ... ... ... мен жіктердің, бірліктердің) мұң-мұқтажын,
мүддесін, талап-тілектерін, қажеттілігін ... ... ... ... адамсыз жасалмайды. Адам дамуы мәдениетке байланысты. Тек
осы өзара тәуелдікті анықтай алғанда ғана ... ... ... ... ... ... ... болады. Мәсселен, 1823 ж. гректердің
Милос аралы жағалауындағы теңізден ... ... ... ... бойы
207 см келетін әйел мүсіні — әйел сұлулығының үлгісі аталды. ... ... ... ... ... ... ... да, ондағы әйелдің тұрған
тұрысы, бейнесі, мойыны, ... ... ... қай ... ... ... сұлу
көркемдікті паш ететін құбылыс. Ол б.з.б 33-2-ғ. ... ... ... ... тек ... ғана ... ләззат береді. Адамнан басқа тірі
жанға оның ешқандай әсері жоқ ... да. Олай ... сол ... ... түрі емес, оның рухани мәні болғанын байқатады.
Өткен уақыт мәдениеті – халықтық мұра ол адамның өзі оның ... ... ... ... ... ... туындыларын қазіргі сана
дәрежесі негізінде қоғамның осы ... ... ... ... ... етеді. Мәдениетті қоғам дамуынан бөліп алуға болмайды, өйткені
мәдениет – сол ... ... ... белгілі бір мағынада ... Жаңа ... ... ... ... ... ... жаңғыртып, мәдениет
дамуына тиек етті. Солардың бірі ... ... ... ... ... сол, ол тек обьективті шындық түрі ғана емес,
шығу тегі ... ... оның ... ... ... өзі, шығу көзі ... ... Адамның өмір
сүру тәсілі мен обьективті қызмет негізінде ғана ... ... ... ... мәденет өндіріс құрал-жабдықтары, сәулет өнерінің
мұралары арқылы білінсе, рухани мәдениет кітаптар, ... ... ... ... ... жыр, терме, жұмбақ, жаңылтпаш,
әңгімелерден мәлім болады. Заттың мәдени бағаға ие болуы үшін ең ... ... алуы ... ... ...... Өнер мәдениеттің алтын қазынасы,
адамның ұлылығын білдіретін ғажап көріністеріндің бірі оның ... ... ... тастағы кескіндер мен тағы адамдардың ырым-
билерінен бастап, ... мен ... ... ... ... ... ... туған талай сұлу денелерсіз, өнер
әлемінсіз қандай мәдениеттің болсын ... ... ... ... ... ... ... қазынасы, адамның ұлылығын білдіретін ғажап
көріністердің бірі-оның әсемдікке, сұлулыққа ... ... ... анықтымалардан бір қорытынды жасасақ, мәдениет – адам ... ... ... ... ... ... пен
әдемілік заттандырылып, игіліктер дүниесі құралған. Сонымен қатар, ... ... ... ... ... негізгі құрал.
Дін — қоғамдық құбылыстардың ішіндегі ең күрделісі. Оны латын
тілінде аударғанда ... ... ... ... дегенді білдіреді. Дін
адам жанынан туындыайтын дүние. Адамдар бүкіл ... ... ... ... ... ... пен ... іздеп келеді. Дін
қоғамды бүкіл адамзатты жақсылыққа бастаушы. Барлық ... ... ... тіәртіпке, мәдениеттілікке, ұйымшылдыққа, ... ... Дін ... ... Ол ... ... ... салалармен тығыз байланысты. Дінсіз қоғам,
мемлекет болмайды.
Ғылым мен өнер — екі ... ... және екі ... феномен Әрбір дәуірдің өз үстем жақтары бар, солармен қатар
дүниетанымның шеткі формалары бар, ... олар да ... ... ... рөл атқарады. Мысалы, орта ғасырдағы Еуропа ... діні ... ... ... ... де, халық санасында да басымырақ
көрсетті, ал ғылым ... бір ... ... ... ... монахтар мен жаңадан пайда бола бастаған ақсүйектік университет
төңірегінде танымал ... орта ... ... шарықтауы мен құлдырауы бар он екі
ғасырлық қиын жолды қамтиды. Ол - негізгі типологиялық ... ... ... ... ... ... ... мәдениет ретінде ол оны жасаған
халықтардың көптеген жалпы және ерекше ... ... ... ... ие. Орта ... ... мәдениеті үшін Абсолютке жетуге тырысу,
универсализмге ұмтылу, символизм және аллегориялық, ... діни ... ... ие ... ... тұрақтылығына ұмтылу, индивидтің оны
қоршаған әлеуметтік ... ... ... ... ... ... орта
ғасырлық мәдениет өзгермей тұрып қалған мәдениет болған жоқ, ол ... ... ие ... ... ... жаңа ... ... көркем стильдер, әдебиет жанрлары туды. Мәдениеттегі жаңа
құбылыстар бір-бірін байыта ... ... ... ... ... отырып, алдыңғылармен өзара әрекет етті.
Орта ғасырлық мәдениеттің хронологиялық шеңберлері: Vғасырдың соңы,
дәлірек айтсақ, 476 жыл – ... Рим ... ... жылы, ол ерте
феодалдық мемлекеттер орнында пайда болды, XVIIғасырдың екінші жартысы –
Ағылшын ... ... ... бұл ... ... жойып,
капиталистік қатынастарды орнатуға негіз болды. Осы кезеңнің барлық мәдени
өмірі көбінесе ... ... ... жаңа ... ... және ... ... орнына жаңа көзқарасты
қалыптастырды. Осы ... ... ... ... ... барлық
көрінетін формаларды жасаушы Құдайды түсінуге бағытталған. Тарих ... ... ... ... ... ... ... – «дін іліміне
қызмет көрсетуші», орта ғасырлық философтың көзқарасы бойынша оның ... оның ... ... ... бола ... Дін ... орта ғасырлық
адамның әлеуметтік практикасының «ең жоғары қорытындысы». Орта ғасырда
математика, сәйкесінше математикалық ... тілі ... ... бұл
математикалық символдар дін ілімінің символдары болған, өйткені ... ... ... ол ... шындықтарды символдық
түсіндіру қажеттіліктеріне қызмет етті.
Орта ғасыр алғаш рет уақыт рухындағы өнер арқылы кешенді беру ... ... ... ... ... ... ... жалпы европа стилі болып
саналады, ол VIII-XIIғ.ғ. тараған және ежелгі рим сәулет ... ... ... үшін ... орта ... екі ... сәулет
стильдерінің бірі. Жабындыларды көтеріп тұрған жуан ... және ... ... бар ... стилінің ғимараты өзінің типі бойынша
бекініс ғимараты болды. Бұл ... ... ... ... ... ... өнері жасаған негізгі құрылыс – ... ... ...... ... ...
Құдайдың бекінісі және т.б. Қорқыныш тудыратын, бақылау ... ... ... тас ... ... ... тән ... Роман соборының
сырты өте жарасымды. Артық, ... ... жоқ. ... храмның ішінде
әдеттен тыс, толқытатын бейнелер көп. Роман соборларының капительдерінде,
бағаналардың аяқ жағында, ... ... мен ... ... арыстандар, жартылай кесірткелер, жартылай
құстар, әр түрлі химерлер ... Бұл ... ... ойып ... ... ... ... тараған готика ауыстырады, ол қалалық ... ... ... ... байланысты. Бұл аты шартты түрде: ол
Қайта Өрлеу дәуірінде пайда ... және ... ... яғни ... ... ... Жебе тәрізді аркалары мен терезелері, мұнаралары,
төбелері бар ... ... мен ... ... лас ... ... аспанға, Құдайға ұмтылады. Төбелері биік готикалық құрылыста
ауа кең болды. Бүкіл қабырғаны алып тұрған ... ... ... ішіне кемпірқосақтың барлық түстерімен құбылып тұрған күн сәулесі
түседі. ... бәрі ... ... ... ... ... күйін тудырды: барлық линиялардың аспанға ұмтылысын,
тастың дематериализациясы адамға жерге қатысты басқа әлемде тұрғандай сезім
тудыратындай әсер ету ... ... ... сәулетте бірінші рет көшеге
немесе алаңға шығатын, ... ... ... ... ... әшекейленген фасад қолданылды. Готикалық собор христиан
сенімінің сұлулық пен гүлдену ... ғана ... ... ... ... Париж Құдай Анасының соборы, Франциядағы Рейм және Шартр соборлары,
Германиядағы ... ... ... ... аббаттылығы және Вестминстер
аббаттылығы готика құрылыстарының жауһары болып саналады.
Адамзаттың рухани бірігу құралы мектеп болды, онда әр ... ... ... және жалпы өмір сүруді үйренді. Орта ғасырлық мектеп антика
мектебінен бастау алады. Оны ... ... ... бар ерте орта
ғасыр қайраткерлері үлкен роль атқарды. VIғ. өмір сүрген ... ... ... ... яғни орта ... оқу ... оқытылатын жеті
міндетті пәнді тұжырымдады. Өз ... ... ... ... екі ... ... тривиум (үш бастапқы білім – грамматика, риторика және
диалектика), және квадривиум (төрт ... ... ... ... және ... ... қалалардың гүлденуі білімді адамдарға деген қажеттілікті
тудырды, бұл мектептердің базасында университеттердің пайда болуына ... ... ... (ХІ ғ ... ... ... (ХІІІ
ғ. басы) және басқа европа орталықтарында ... ... ... ... дін ілімі болғанмен, басқа факультеттер ... ... ... ... ... ... ... билік жүргізген
философия схоластика, орта ғасырлық діни философия деген атқа ие ... ... ... – діни ... теориялық негіздеме беру,
дәлелдердің логикалық әдістерімен діни ... ... ... ... ... ... ... шыққан, бұл оның мектептік-дидактикалық
сипатын көрсетеді. Схоластиканың ішінде бірнеше бағыттар дамыды. ... дау ... ... ... проблемасына шоғырланды. Бағыттардың
бірі – реализм жалпы ұғымдар заттардан тыс өз бетімен ... және әлем ... оның ... ... деп ... ... деп ... басқа
линия жалпы ұғымдардың өз бетімен өмір сүруін теріске ... және ... ... ғана ... ХІІІ ғ. ... жүйелендіруші белгілі
философ Фома Аквинский болды.
Ақсүйектер мәдениеті де болды, онда рыцарлық мәдениет ерекше ... ... ... ... ... ... ... Рыцарь құдайға
сыйынып, күнәдан, менмендіктен және нашар қылықтардан бойын алыс салып,
шіркеуді, ... мен ... ... қол ... ... жасау
қажет. Ол батыр, адал болып, оң іс үшін ғана күресу керек. Ол өзінің ... ... ... ... жиһанкез болу керек. Бұл рыцарьдың әсем
ханымға деген ... ... ... драма пайда болды, ол соборда ойналып, қызмет бөлігі болып
саналды, ол храм ... ... ... ... ... ... ... Кейіннен миракль (христиан сенімінің ... оның ... ... ... ... ... ғажайып аңыздар),
мистерия (керемет мерекелік ойындар, олар ... ... ... ... ... ... ұйымдастырады), моралите
(христиан рақымшылдарын мадақтайтын аллегориялық көріністер) сияқты ... ... ... ... поэзиясы ерекше орын алады, бұл
поэзияны таратушылар кезбе студенттер болды. Олардың еркін ойлы поэзиясы
орта ... ... ... ... алыс ... ... ... әдебиетін құру жолымен жүрді. Олар уайым-қайғысыз салтанат өмірді
әндеріне қосты: «Барлық білгірлікті, оқуды тастап, ... ... ... алу ... ... ... поэзиясында сатиралық антиклерикальды нота
басым ... ... ... ... баспанасыз, тапшылық өмірге
деген наразылықтары да болды. «Пайдасыз өмір, сауық-сайран үшін ... ... ... ... ғ.ғ. ... ... ... бұл осы уақытқа дейін ауызша
дәстүрде ғана беріліп келген. Халық ... ... ... өз
елі мен халқын қорғаған жауынгерлер болды; эпикалық аңыздарда ерлік, күш,
адалдық, қаһармандық дәріптелді. Француз ... ең зор ... ... ... ... оның кейіпкері патриот Роланд болып табылады, оның
өмірлік мақсаты император мен ... ... ... ету. Немістің
батырлар жырының ірі ескерткіші – «Нибелунгтар туралы жыр». Эпостың негізі
«ұлы қоныс ... ... ... ... ... бірақ жырдың барлық
сипаты ХІІ ғ. феодалды рыцарьлық Германиямен байланысты. Осы ... ... ... ... және ... ... скандинавиялық эпикалық
мұрасының ескерткіші өмірге келеді.
Шығыста, Византияда христиан шіркеуі күшті империялық ... ... ... ... Vғ. бастап шіркеу өмірінде маңызды роль
атқарды; тіпті шіркеу соборларын шақыру құқығын да ... ... ... ... ... олардың қаулыларын бекітті. Батыста шіркеу
мемлекетке бағынбағандығымен қатар ерекше орынға да ие ... Рим ... ... фигура да болды. Батыс пен ... ... ... ... болып, уақыт өте келе принциптік сипатқа ие болып,
тереңдей берді. ІХ ғ. ... ... ...... ... ... ... ғана емес (Шығыс шіркеудің позициясы), Құдай-
ұлдан (Батыс ... ... ... туралы дауы болды. 1054 ... ... ... ... ... кезде біржолата бір-
бірінен қол үзді.
Ерте ортағасырлық кезеңге ересейлердің –негізгі постулаттарына қайшы
келетін ерекше ілімдердің пайда ... ... ... әр ... ... Олармен күрес жолының бірі инквизиция – католик шіркеуі құрған сот-
полицей мекемесі болды, ол ХІІІ ғ. ... ... соты ... ... ... ... құрылған жылы және бірінші инквизициялық процесс жылы
1229 жыл саналады.
Орта ғасырдың соңғы ақыны мен жаңа ... ... ... ... поэтикалық жаңашылдығы дүниеге және поэзияға ортағасырлық
көзқараспен қатар болды. Оның ... тән ... ... ... болды. Алайда Дантенің кейіпкерлері өзінің өміршеңдігімен жаңа
дүниетанымға, әлем мен адамға ... жаңа ... жол ... ... ... белгілерін Джотто жұмыстарынан көруге
болады, бұл ... ... мен ... ... ... ... костюмдерді, перспективалар мен анатомияны ескере
отырып, ... ... ... ... ... ... Шығыс Орта ғасыры мен Қайта Өрлеу мәдениеті. Орта ғасырлық араб
мәдениеті арабтандыруға ұшыраған, исламды қабылдап, ... араб ... ... ... пен дін тілі ... билік құрған елдерде өркендеді.
Барлық орта ғасырлық араб ... ... ... тұрмысы мен өмір
салты, қоғамдағы мораль нормалары VIIғ. Араб түбегіндегі ... ... ... ... әсерінен дамыды.
Араб философиясының пайда болуы каламарационалды діни ғылымның алғашқы
өкілдері – мутазилиттердің («жекеленгендер») қызметімен байланысты. ІХ ... ... ... ... философиялық мұрасымен кең
танысады. Аристотель философиясы басты назарда ... ... орта ... араб ... – «шығыс перипатетизмінің»
басты бағыты ілімінің негізі болды. Осы ... ... ... ... ... математик және дәрігер әл-Кинди ... ... әрі ... ... ... және Ибн Сина ... ... (870, Фараб – 950, Дамаск) - Шығыс ... ... ... ... ірі өкілі. Халеб пен ... ... және ... ... ... Фараби философиясының
негізі – Біртұтастан жеке заттардың шығуы, эманация ... ... ... ... ... ... Фараби
діни қауым көшбасшысы, билеуші-философ басқаратын «рақымшыл қала» туралы
ілімді дамытты. Фараби идеалды ... ... ... қасиеттерді
көрсететін «мәдениетсіз қаланы» қарсы қояды.
Фараби Аристотель (осыдан оның «Екінші ұстаз» атты ... ... мен ... шығармаларына берілген комментарийлердің ... ... ... үлкен трактаты» - Шығыс музыкасы мен ежелгі ... ... ... деректердің маңызды көзі. Фараби Ибн ... ... Ибн ... Ибн Рушдаға, және де ортағасырлық Батыс ... мен ... әсер ... ... атақты ғалым тәжік философы, дәрігер, жаратылыс тану
ғылымдарын жетік меңгерген, ақын және ... ... ... – Абу Әли Ибн
Сина (Батыс Европада Авиценна деп атаған, 900-1037 ж.ж.). Ибн Сина ... ... ... орын ... ... ... ішінде
ең белгілісі - "Китаб-аш-шифа" («Сауығу кітабы»). Ибн Сина философ-
рационолист болған. Ол ... ... ... практикамен сынап
тексеруге үлкен мән берді. Ол антика философтарының көзқарастарын дамытты,
оның прогрессивті көзқарастары ... ... ... ... және ... ... ... тудырды.
Араб философиясының әрі қарай дамуы Ибн Баджу, Ибн Туфаиль және ... ... ... олардың шығармашылығы араб философиясының шыңы
болды. Ибн Рушд аристотельдік ... ... ... өзгешіліктен
тазартып қана қойған, натуралдық ... ... ... ... Ибн Рушд сенімнен ақыл-парасаттың басымдылығын дәлелдеді және
діндарлардың ... ... ... ... ... Орта ... араб ... орталықтары Бағдат, Куфа, Басра,
Харон қалалары болды. Әсіресе Бағдатта өмір қызу ... ... онда ... - ... ... ... мен ... өзіндік бірлестігі құрылды.
Шығыс ислам әлемінің көркем мәдениеті айрықша. Онда кескіндеме жоқ,
өйткені Алла мен құдайға ... ... ... ... етілмеді.
Нәтижесінде бейнелеу өнері кілем тоқуда жақсы ... оған тән ... мен ... ... Араб ... ... ерекше дамиды, ол
арабтардың ең алдымен барлық грек, рим, иран ... ... ... ... ... Сол кезеңнің ең белгілі сәулет ескерткіштері Фустаттағы
Амра мешіті мен VII-VIIIғ.ғ. салынған, Куфадағы собор ... Осы ... және әр ... ... ... ... Дамаскідегі «Құз күмбезі»
храмы ... ... ... әсем ... және геометриялық
өрнектермен безендіре бастады, оған стильденген жазу- араб вязі ... ... ... ... деп ... ол ... шексіз дамуы
мен ырғақты қайталануы принципі бойынша құрылды.
Орта ғасырлық араб мәдениетінде поэзия мен проза тығыз ... ... ... ... ... жырларында да, медициналық трактаттар
мен батырлар жырларында да ... ... ... ... өзіне
сарай ақындарын алу үшін қаражаттарын аямады. Поэзияны олар ... ... ... ... ... Бұл ... ұлы парсы ақыны, «Шах-
намэ» («Патшалар кітабы») өшпес эпопеясын жазған Фирдоуси ... ... ... ... ол иранның мифтік және тарихи патшаларын жырға
қосқан. Ең басты кейіпкер - өз ... ұлы, ... ... ... ... пен ізгілік идеяларына толы.
X-XVғ.ғ. әлемге танымал араб халық ертегісі «Мың бір түн» ... ... ... ... грек ... қайта өңделген сюжеттері құрады.
Парсы ақыны, математик, философ Омар Хайямның (1040-1123 ж.ж.)
шығармашылығы көпшілікке ... ... төрт жол өлең – ... ... ... оның ... ... еркіндігіне, антиклерикальды еркін ойға,
гедондық мотивтерге толы кішкене поэма. Поэзияның әрі қарай дамуы ... ... ... Джами (1414-1492 ж.ж.) және өзбек әдебиетінің негізін
қалаушы Әлішер Навои (1441-1501 ж.ж.) есімдерімен байланысты.
«Жаңа заман мәдениеті» ... ... ... ... ... ... қамтиды.
«Қайта өрлеу» (Ренессанс) термині XVIғ. ... ... ... бастады. Ренессанс антика ғылымдары мен өнерлерінің қайта өрлеуі
ретінде ... Бұл ... ... Алайда Ренессансты тек бір антикаға
ғана жатқызуға болмайды, бұл Ренессанста ... ... ... ... ... ... ... кең мағынаға ие болады. Ренессанс
мәдениетіндегі ең ...... ... дәріптеу теориясы мен
практикасы.
Итальян Қайта Өрлеуі іштей кезең-кезеңге бөлінеді: ... ... ерте ... ... (XVғ.), ... ... жоғары (1550-
1530 ж.ж.), кейінгі (XVIғ. ортасы).
Түпкі ренессанстың өтпелі кезеңін түсіну үшін ең ... ... ... Алигьери (1265-1321 ж.ж.) шығармашылығы. Оны Орта ғасырдың ... және жаңа ... ... ... деп ... ... 1300 ... адамзат
тарихының ортасы деп санаған және сондықтан әлемнің ... және ... ... тырысты. Мұны ол «Ғажайып комедияда» (1307-1321 ж.ж.) тамаша
бейнелеген. Поэманың антикамен ... ... ... бірі – рим ... ... ... ... болады. Ол -
жер бетіндегі даналықтың, ағартушылықтың, өнегеліктік символы. ... ... ...... табынушылар Гомер, Сократ, Платон,
Гераклит, Гораций, Овидий, Гектор, Энейді ақын ... ... ... біріне орналастырған.
Франческо Петрарканы (1304-1374 ж.ж.) Европадағы бірінші гуманист және
әдебиетші деп санайды. Петраркидің барлық ... - өз ... мен ... ... жеке ... өмірі. Бұл жағынан ол әдебиеттегі бірінші
индивидуалист. Петрарка өзінің сүйіктісі ... ... ... ... ... ... ... Джованни Бокаччо (1313-1375
ж.ж.) бұл жағынан ерекше орын алады. Ол өз ... ... ... айқындайды. Әдебиет ісімен айналыспас бұрын ол
алты жыл құқықты ... ... ол ... ... ... ... көркем шығармасы «Декамеронда» (1350-1353 ж.ж.)
өзінің биік шыңына жетті. ... ... ... байлығы антикадан
кейін алғашқы рет ақсүйектік және ... ... ... «Декамерон»
махаббат оқиғаларының көптігімен таң қалдырады. Енді ... ... ... ... ... ... сословиелік шектеулерге қарсы болған:
дворяндар қызметшілерімен, ақсүйектер атшыларымен ... ... ... жеңе ... ... ... ... Джотто ди Бонде, қысқаша Джотто өнері
белгілі болды. Джоттоның әлем ... ... ... ... ол ... орта ... тұрақтылықтан ауытқып, эллинистік әлемді
кеңістіктік қабылдауды жаңғыртты. Джотто ... жаңа ... екі ... көркем принципке негізделеді: үш өлшемді кеңістікті
перспективті беру принципіне және жарық көлеңкесінің көмегімен пластикалық
фигураны көлемді түсіндіру ... Ерте ... ... ... көше ... ... Италияда жас буржуазиялық тап өзінің басты белгілеріне ие ... ... ... ... ... тобы ... Ол ... өзінің нақты орнын алып,
нық тұрды, өзіне сенді, байып, дүниеге басқа ... ... ... кішкентай болды, ал қоғамдық өмір қызуы, саяси әуестік иірімі
күшті болды. Осы отта ... ... мол ... ... ... бұл ... ... Өрлеудің маңызды қайраткерлерінің
бірі, Мирандола республикасының ... ... Пико ... ... белгілі болған Пико (1462-1494 ж.ж.) байқады. Ол ... ... ... жазды, онда адамның белсенділігі, адамның өзін-өзі
жаратуы туралы ілім ... ... ... ... ...... ой титанының бейнесі идеалды болып саналады. Ренессанс эстетикасында
бұл құбылыс титанизм ... ... ие ... ... ... адамы өзіне
бірінші кезекте абсолютті тұлға түріндегі жасаушы және ... ... ... ... Ерте ... ... ізгіліктің пайда
болуымен міндетті. Ол қайта ... ... ... ... ... «Гуманизм» (ізгілік) терминін (оның латын формасы –
studiahumanitatis) Ерте Қайта ... ... ... ... ... ... Цицеронды өздерінше түсініп, енгізген. Термин адамның алуан
табиғатының толықтығы мен ... ... ... ... ... тобы тез қалыптасты. Олардың құрамы бастапқы ... өте ... ... мен ... ... мен көшірмешілер, дипломаттар
мен дін басылары. Бұл европаның зиялы қауымының дүниеге ... ... оқу ... ең ... ... ... ... дәлелдеу, адамның ішкі әлемін ашу және айрықша ... ... ... Өрлеу философиясы болды. Онда идеялар әлемі
адамзаттың барлық тұлғасын анықтап, ұғындырады және ұйымдастырады ... ... орын ... ... ... дәуірінде идеялар әлемі туралы ілім Әлемдік
Ақыл мен Әлемдік Жан ... ... ... ... ж.ж. ... ... бастауымен Платондық академия деген
атпен де белгілі Флорентиялық академия ... Ол ... ... ... діни ... арасындағы орын болды. Академия мүшелері ғылыми
диспуттармен, басқа сабақтармен, ... ... ... ... және аударумен уақыт өткізді. Академия қабырғасында өмірге,
табиғатқа, өнерге, дінге деген емін-еркін қатынас дамыды.
Ренессанстың ... ... ... ...... ... болды. Алайда қайта өрлеушілерді атеисттер деп ... ... ... ... ... болған жоқ, бірақ шіркеуге қарсылық
нағыз ... ... ... ... Қайта өрлеу дәуірінің адамы рухани болып
қалғысы келді.
Бейнелеу ... Ерте ... ... ... суретші Мазаччо (1401-
1428 ж.ж.), мүсінші Донателло (1386-1466 ж.ж.) және ... ... ... ... бәрі ... өмір сүрді.
Мазаччо Джоттоның ұмытылып бара жатқан дәстүрін қолдап, кескіндемемен
үш өлшемді ... ... ісін ... ... Өнер танушылар
Мазаччоның үш өлшемділік негізінде қадірлі және ... ... ... ... ал ... назды адамды бейнелеуін бірінші орынға қояды.
Осыдан оның ... ... әсер ... Осы ... үшін
антика бейнелері қажет.
Өнерде европа пластикасының көптеген проблемалары – ... ... ат ... жүз жыл алға ... ... мүсінші Донато ди
Никколо ди Бетто Барди болды, ол тарихта Донателло деген ... ... ж.ж.). ... ... ... ішінен оның қола Давидін
атап көрсеткен жөн.
Брунелескидің Флорентия республикасы соборының үстіндегі алып ... ... ... ... ... ж.ж.). Ол ... ... символы
ретінде қабылданды, өйткені онда «барлық ... ... ... ... Қайта Өрлеу – эксперимент жүргізуші кескіндеме уақыты. Дүниені
жаңаша ... – оны ... көру ... білдірді. Шындықты қабылдау
тәжірибемен ... ... ... Осы ... ... мақсаты – қалай көреміз солай бейнелеу. Осы ... үшін ... ... ... ... Өрлеу кескіндемесі сол кезеңдегі итальяндық нәзік сезімді,
сезімді әсемдік пен грацияны бейнеледі. Осы ... ... ... ... ... ... (1444-1510 ж.ж.) берді. Оның
шығармашылығында гуманистердің жан мен дененің теңесуі ... ... ... ... Италияда 150 жылға, Ерте Қайта Өрлеу 100 жылға, Жоғары
30 жылға созылды. Итальян ... ... ... ... итальян өнерінің ең
жоғары кезеңі Италиядағы қиын кезеңмен, итальян қалаларының тәуелсіздік
үшін күресі кезеңімен ... ... ... ... ... ... ... болды. Идеалды қоғамды құру алыс және белгісіз уақытқа ... ... ... адамды шұғыл жасау мүмкіндігі утопиясына ... ... ... Күн ... ... ... ж.ж.)
автордың Қайта Өрлеудің гуманистік құрылысынан бас тарта отырып, адамдардың
барлық өмірін қатаң ... ұсақ ... ... таң қалдырады.
Жоғары Қайта Өрлеу өнері өмірдің тамаша жақтарының гармониялық
синтезіне ұмтылу, жалпы ... үшін ... ... ... ... Бұл - Жоғары Қайта Өрлеудің Ертеден басты айырмашылықтарының бірі.
Осы кезеңнің европа мәдениеті үшін мәнін түсіну үшін үш ... ... ... да Винчи, Рафаэль, ... ... ... ... өрлеуінің басты құндылықтары – зерде, ... ... да ... ... ... картинасында толысқан шебер
ретінде көрінеді. “Кеш құпиясы” оның шығармашылығының шыңы болып саналады.
Леонардоның қылқаламынан ... Мона Лиза ... ... ... ... ...... айқындылығы, сызықтардың көзге ... ... ... ... ... ... ... қиял түріндегі пейзажы бар қарама-қайшы және белгісіз болашаққа
шақыратын портреттің үйлесімі ... ... ... ... ... және жетілген формасы түрінде
болады деп сенген. Ол адам ... ... ... ... оны ... ... ... Рафаэльдің “Сикстин мадоннасы” өзіне тарту қасиетінің
тереңдігімен ерекшеленеді. “Афина мектебінде” гуманист, антика мәдениетін
тамаша білгір ... ... ... ... ... бағыттағы жұмыстар
Тәрбие берудің кез-келген жүйесінің негізгі мақсаты - білім ... ... ... ... айта келе, ең алдымен қазіргі замандағы
педагогикалық психологияның негізгі ережелерінің бірін атап өту ... ... ... ... психикалық және жалпы алғанда, тұлғалық дамуының шарты
ғана емес, сонымен ... оның ... және ... болып табылады. Оқыту мен
дамытудың ара қатысының сипаты туралы сұрақ та маңызды.
Тәрбие процесінің барлық кезеңінде белгілі бір ... ... әр жеке ... ... ... ... ... тиіс. Бірінші сыныпқа дәл
келетіні, үшінші сыныптағыларға сәйкес келмейді, ал ... ... ... мүмкін. Тәрбиеленушілердің жекелік және түлғалық
ерекшеліктері. Жалпы ... ... ... ... өзара
әрекеттегі тек бастама ғана. Жекелік және ... ... ... тәрбиеші өз әдістерінше әр тұлғаның өзіне тән қабілетгерін
дамытуға, оның ... ... ... ... ... ... ... әрекеттерді жасайды.
Тәрбие-қоғамдық үрдіс, қоғам мен жеке ... ара ... ... ... ... Оның ... өлшемі өмірге қажетті тұлғаның
жағымды қасиеттерін дамыту болып табылады.Тәрбие маңыздылығы сондай, біздің
болашақ ұрпағымыз ... ғана ... ... ... ... ... ғана
Адам болып қалыптасады.
Қазіргі таңда еліміздегі оқу-тәрбие жұмысына байланысты болып ... ... мен ... жұмысын қайта қарауды міндеттейді. Бүгінгі
таңда тиянақты білім беру жүйесінде оқушылармен тәрбие жұмысын дамыту ... ... ... ... ... ... ... қоятын ең басты
мәселесінің бірі-өркениетті, прогресшіл бағыттағы азаматтық-адамгершілік
қасиеті мол, ... ... ... ... өзге ... тең дәрежеде бәсекелесе алатын биік, өрелі, ... ... ... ... мен ... ең ... міндеті-рухани бай, жан-жақты
дамыған жеке, дарынды тұлғаны зерттеп, дамытып, қалыптастыру. ... ... ... ... ... ... ... тәрбие
нәрімен сусындауы қажет. Рухани байлық, ең алдымен, әр ... ... ... ... ... ... шыққан түп-тамырында жататыны белгілі .
Сол ұлттың байлықты бүкіл ... өз ... ... білім
берудегі озық ұстанымдарымен байланыстыра ... әр ... ... ашу, өзіне-өзінің сенімін нығайтып, өзіне-өзінің жол ашуына ... ... ... білім беру, тәрбие ісінің басты міндеті осы... Жаңа
білім парадигмасы бірінші орынға ... ... ... мен дағдысын емес,
оның тұлғасын, білім алу арқылы дамуын қойып отыр. Ендеше, ... ... ... ... ... болар жас ұрпаққа терең
мазмұнды білім беру мен ... ... ... ... етіп тәрбиелеу бүгінгі
алға қойған ... ... ... ел тізгінін ұстар азаматтар-бүгінгі
мектеп оқушысы. Жас ұрпақ тәрбиесі қай заманда болмасын ... ... ... Тәрбие мәселесі адам баласының ғұмырындағы көнермейтін,
ажырамайтын баға ... ... бала ... мәселесінің негізгі өзегі-
өмір тәжірибесі, өз халқының әдет-ғұрпы.
Ақиқат пен аңыздың асқарында ғұмыр кешкен Бауыржан ... ... сөзі де ... ... ... ... да, даудан да қорықпаған ... енді ... ... жүр. Балаларын бесікке бөлемеген, бесігі жоқ
елден қорқам. Екінші, немересіне ... ... ... ... азаюынан
қорқам. Үшінші, дәмді, дәстүрді сыйламайтын балалар өсіп ... ... ... ... осы ... болдырмайтын, бесік жыры үнінің
құдіретіне тәнті болып ... ... ... ... ... оның ... тамсана білетін жеткіншектің көбеюіне, дәстүрімізді
сыйлайтын намысты ұл мен қыздың өсуіне тірек болатын ... ... ... ... ... ... жол ... заңғар жазушысы М. О. Әуезов: «Адам баласы жан жемісін
татпай, өмірдің терең мағынасында шын мақсатын түсіне алмайды» ... ... ... ... ... тәрбие десек, сол жемісті берер мәуелі
ағашымыз мектеп, ол мектептің жүрегі- мұғалімдер емес пе?!
Мектеп-білім ... ... ... ... ... Мектеп-
тұлғаның толық қалыптасуына жағдай жасайтын әлеуметтік орта. Әр ... ... Сол ... құпияны ашып, баланың ... ... тани ... ... ... ... тастап отыр.
Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев білім мен ғылым ... ІІ ... ... ... өмір ... ... оқушылары, мұғалім
оларды қалай тәрбиелесе, Қазақстан сол деңгейде болады. Сондықтан ұстазға
жүктелетін міндет ... ... ... елдің ұлтжанды азаматын
тәрбиелеймін деген кез ... ... ... ... тарихи, мәдени
мәліметтер және құнды ата-баба мұраларымен қарулануы қажет .
Үш-ақ нәрсе адамның қасиеті: Ыстық ... ... ... жылы ... Абай ... жүректің жылуы, махаббат, ар-намыс, қайрат-жігер деген
сезімдері бар рухтың ... ... ... ... болуға тиіс.
Қазіргі қазақ мектептері оқыту мен тәрбиенің ... ... ... ... зор ... ... және жаңаша көзқарастар
қалыптастырылуда. Жаңа талап негізі қарқынды ... ... ... білімді игеру. Осыған орай, қазақ ... ... ... және ұлттық негізде жеке тұлғаны дамыту үшін өте ... ... ... ... ... ... ... оқытудың тиімді жолдарын табу,
оқушыны іздену, үйрену әрекетіне ... ... өз ... ... мен шығармашылық ізденісін байланыстыра отырып, ... ... ... ... ... іріктей
білгендігінде.Жастардың бүгінгі білімі-ертеңгі ... ... ... ... ... ... білетіндей болуы
тиіс.
Мәлік Ғабдуллиннің мына сөзі менің тәрбие туралы ... ой ... ... ... ... кигізе қоятын дайын киім емес. Тәрбие
жұмысының мыңдаған түрі мен қыры бар. Олар тәжірибеде сынала келе ... ... ... ... ... ... ... ешқандай маусымды,
үзіліс дегенді білмейді, үздіксіз жүргізіліп отыратын процесс».
Жаңа үлгідегі ұлттық мектеп моделін жасау және оның нәтижелерін жалпы
білім ... ... ... ... ... ғылыми
әдістемесін қамтамасыз ету.
Қазақ мектебінің мәселесі-қазақ елдігінің мәселесі.Қазіргі уақытта
өмірлік дағдылар мен біліктілікті ... ... ... ... елді ... ... бір жолы толыққанды
жеке тұлға тәрбиелеумен, оқушының жаңа ... ... ... ... негізін терең біліктендірумен ... ... аса ... ... ... тыс ... мен ... құру арқылы жүзеге асырылады, әрбір баланы
қайталанбас тұлға деп қарастырып, оның ... ... ... ... Қай ... ... бойынан жақсы қадір-қасиет іздеп табу, соған
арқау сүйеу, оған үлкен үміт арту-ұстаз тәрбиесінің тәжірибесі болу ... ... әрең ... ізгі ... де ... ... бағалап, үміт білдіріп отырса, соғұрлым ол сенімді бағалай
біледі, ашыла түседі. Сонымен ... жаңа ... беру ... жүзеге
асыруда оқушының білім сапасын дамытудың мақсаты мен міндетін айқындаудың
және тәрбие кеңістігінің ... ... ... Оқушыларға
тәрбие арқылы білім беруде қоғамдық пәндердің атқаратын ролі ерекше. ... ... ... ... ... ... ... байлығын кеңейтіп, өзінің қоғамдағы орнын ... ... ізгі ... ... ... ... салт-
дәстүрі, мәдениеті мен әдебиеті ... ... ... ... ... ... ... шара ата-аналардың қатысуымен
өткізілетінін ерекше атағым келеді. ... ... ... ең ... бағдар екендігі сөзсіз. Отбасындағы шынайы ұлттық
тәрбие қолға алынбай, бала ... ... ... ... оның ... ... ... жағдайда ол өзін де, өзгені де сыйлап,
құрметтеп, отбасының, елінің намысын ойлап жарытпайды. ... ... ... рөлі ... ... ... жанұядан басталады. Балаларды
тәрбиелеуде ата-аналарды ... ... ... ... ... ... мәселесі негізгі орын алуға тиіс. Қоршаған орта өзінің
құндылықтарымен тұлғаны жасайтынын, ал бай орта ... ... ... ... ата-аналар, оқушылар мен мұғалімдердің өзара әрекет жасауына
үнемі ашық болу үшін бар күшімізді саламыз.
«Егер баланы тәрбиеленген ... ... сәті ... ... жеке адамды жетілдіруде тиімді ықпал жасайды»,-дей
отырып, «Егер біз балаға қуаныш пен ... бере ... ол бала дәл ... алады»,-деген В.А.Сухомлинский сөзін басшылыққа алуымыз керек. Тәрбие
арқылы білім беру-үзіліссіз жүргізілетін үрдіс, ол ... ... ... ... өмір бойы ... ... Оның мазмұны оқушының жеке бас
қасиеттерінің кең шеңберін қамтиды.
Дербес Қазақстан мемлекетінің ... ... ... ... ... ... ұрпақтың рухани жан дүниесін білім
нәрімен сусындатып, халқының ерте ... ... асыл ... ... дәстүрлердің озық үлгілерін санасына сіңіріп, Абайша
сөйлесек, «көкірек көзін оята ... ... ... ... қоғам болып ат салысатын жауапты міндеттердің ең ... ... ... және ... тыс тәрбие жұмысын
жетілдірудің негізгі шарты - оқушыларға даралап ықпал ету ... ... ... бос ... ... ... істің ұйымдастырушысы,
белсенді қатысушысы болуға үлкен мүмкіндік алады. Іске қатысушы ... ... ... қояды, оларды шешу жолдары мен құралдарын таңдайды ақпарат
алды яғни жеке ... ... ... және ... ... ... ... Бос уақытты жүйелі ұйымдастыру, ... ... ... ... және ... ... баулу, өзін-өзі саналы түрде
бағалай білу сияқты аса ... ... ... ... ... мен бос уақытын өткізуі тәрбие ... ... ... оны тек ... ... ... ғана емес,
сондай-ақ, шығармашылық дамыту, рухани байыту мен интеллектуалдық ахуалын
кеңейту үшін ... ... ... ... өз ... ... ғана ... қоймайды, сонымөн қатар олардың қажетті дағды мөн
біліктерді меңгеруін, ой-өрісі мен іс-әрекетінің кеңейгенін қалайды.
Оқушылардың бос ... ... ... көлге шомылу, көкке шығу,
спорттық ойындар, мазмұнды мерекелермен ұйымдастырылып тұрады. Оқушылардың
бос уақыттары мәдени шараларға; көлге шомылу, ... ... ... ... ... ... ... қорында оқушыға керекті кітаптар жетерлік,кітапхананың
жұмыс уақыты таңғы сағат 9 дан, ... ... 9 ға ... ... ... ... етеді. Және де сабақтан кейінгі уақытта үйірмелер
жұмысын атқаруда.
Оқушылардың бос уақытын тиімді ... үшін ... ... ... және әр түрлі конкурстар, фестивальдар ұйымдастырылады.
Рухани мәдениетіміздің зерттелу тарихын дәл мына уақыттан басталды деп
басып айту қиын. Халықтық мәдениет ... көне ... оның ... да ... ... ... Сол ... рухани мұрамыздың жиналу,
саралану, насихатталуы да тереңге тамыр созады.
Мәдениет – ... өмір ... ... ... Қазақстанның
мемлекеттік басшысы Н.Ә. Назарбаев: «... бүгінгі таңда ... ... ... ... ... ... ... бар. Оны
шешу мәдени санаткерлеріміздің ... ... атап ... ... үш мың ... ... ... жалғастық пен сабақтастық
арқылы жетіп отыр. Мәдениеттің басты таратушылары болған ... ... ... ... ең биік ... қоя ... және ... рухани құндылықты бойына жинақтай да білді. Қазіргі бізге жеткен ... бен ... ... алып ... та ... ... дейін өткеніміз бен бүгінгіміз жалғастырған нәзік жіп
үзілмей, ұрпақ пен ... ... ... Сәби ... анамыздың
әлдиі мен әжеміздің ертегісін тыңдадық. Демек, ұрпақтар ... жоқ. ... ... оған ... мен ... ... Ғасырлар бойы
екшеленген мұраларды бір сәт те естен шығармаған абзал» - деген.
Адамдар арасында ... ... ... ... ... ... ... қоғамды қалыптастыру мүмкін емес. Сондықтан еліміз
үшін басымдық танытушы ... ... ... ... әр ... тарихи кедергілерден мемлекетіміздің тұтастығын
сақтай отырып, өркениетті елдер қатарына қосылу болып табылады. Бұл жерде
мәдениеттің ... ... ... ... ... ... терең мағынаға ие болды. Өйткені мәдениеттің құлдырауы ... ... ... оның ... даму ... ауытқуына әкеліп
соқтырады. Бұл еліміздің ұлттық қауіпсіздігінің түп негізіне әсер ... ... ... ... сәйкес мәдениет үнемі жаңғыруды қажет етіп отырды.
Өзен ... ... суы ағып ... ... ... ... ... етеді, әлемділігімен табиғатты құлпыра түседі. Сол сияқты кез келген
мәдениет жаңа толқынға, жаңа ... ... оған ... ... бұл ... ғасырлар сынағынан өткен дәстүрлі құндылықтарды
түбегейлі жоққа ... ... сөз ... ... ... сабақтастықтың
логикасына сәйкес мәдениеттің ілгері үлгілері болады, онсыз ... ... ... ... ... /1/. ... сондықтанжаңа
үлгілерге жаппай бетбұрыс жасаудың өз қисыны, өз ырғағы, өзіндік ... ... ... ... ... ... дәстүрлік пен
жаңашылдықтың ерекше синтезін, ... ... ... ... ... жаңа
нәрсені ұлттық ерекшеліктерді ескере отырып қабылдаған абзал.
Мәдениеттің басқа салаларында жіктелген ... және ... және ... ... жәнеэмоционалдық... – осылардың бәрі
өнерде жігі бұзылмай, бірлесе, біте қайнасып жатыр. Өнер – қоғамдық ... көне ... ... Оның ... ... формаларынан, мәселен ғылым
мен философиядан айырмашылығы сол, ғылым мен философия сыртқы ... ... яғни олар ... ... ... табылса, өнер шындықтың
көркем бейнесі болып табылады. Өнер өте ертеде ... ... ... ... тас ... мен сүйектен жасалған найзалар ғана
қалдырған жоқ, сонымен ... ... ... ... ... ... тастан жасалған мүсіндер де қалдырған.
Батыс социологтары мен өнер теоретиктері әдетте ... ... ... ... ... ... туысынан бірге болатын «тамашалау
сезімінен». Өнердің шығуы жөніндегі мұндай көзқарастың ... ... ... ... ... қиын ... ... батыс теоретиктері
өнердің негізін жануарлар дүниесінен, атап айтқанда, құстардың ... ... ... ... тағы ... іздейді. Сөйтіп,
өнерді адамның табиғатқа еліктеуі деп түсіндіреді. Адам еңбек ... ... ... біледі. Бұл білім оған өте қажет, өйткені еңбек
дегеніміз білімді қажет ететін мақсатты да ... ... ... ... ... ... мақсатқа жету үшін білім ғана жеткіліксіз, ол үшін
белгілі бір мінез-құлық сапалары, мысалы ... ... ... және ... қара күш ...... төзімділік,
ептілік тағы басқалары керек. Ал бұлардың бәрі адамға ... ... ... ... Өнер сол ... ... ... бір құралы
ретінде пайда болды. Қысқасы, ... ... ... өмір ... ... ... ... адамды тәрбиелеу.
Өнердің мынадай үш негізгі ерекшелігін атап көрсету керек:
біріншіден, өнер ... ... ... яғни ... ... өнер қоғамдық сананың адам эстетикалық сезім тудыратын формасы
.Өнердің шындықты бейнелендіру формасы ретіндегі ... ең ... ... және қалай бейнелендіретінімен анықталады. Өнер дүниені адамның нақты
сезімдік формада бейнелендіру қабілетіне негізделеді.Егер құбылыс пен ... ... ... ... адам ... ... құбылыстардың мәнін
тікелей танып біліп отырса, онда ешқандай ғылымның керегі болмас еді. ... ... ... ... арқылы білуге болмайды. Ғылым заттар мен
құбылыстарға тән жалпы, маңызды қасиеттердің, қатынастардың бейнесі, демек
мәннің ... Бұл ... ... ... ... ... мен ... формасында бейнелендіреді
Өнер де жалпыны бейнелендіреді, ... оны ... ... жинақталған жеке образ формасында немесе, өнер тілімен айтқанда,
типтік образ формасында бейнелендіріледі. ... ... ... ... ... ғана өмір ... ... жеке нәрселер арқылы көрінеді.
Сондықтан өнердегі типтік ... ... ... ... ... ол жалпыланған типтік образ жеке образ ... ... ... ... формасының ерекшелігі сол, ол көркем образ
болып табылады. Көркем образ дегеніміз ең маңызды, типтік ... ... ... ... ... өмірдің жалпы, маңызды типтік жақтарын жеке
құбылыс формасында, яғни нақтылы сезімдік ... ... ... ... ... де, ... де теңгеріп қарауға болмайды.
Көркем образдың ерекшелігі сол, ол жалпыны жеке ... ... ... Нағыз
өнер шығармаларындағы көркем образдар шындықтың сырт белгілерін бейнелемей,
маңызды жақтарын бейнелейді.
Өнердің келесі ... сол, ол – ... ... ... ... ... /3/. ... жазушы шындық құбылыстарына тән
эстетикалық сапаларды ашып көрсетеді. ... ... ... өмір
белгілі бір эстетикалық идеяларға сәйкес бейнеленеді, яғни өнер шындық
нәрселері мен құбылыстарын ... ... ... көңілді немесе
көңілсіз, қайғылы немесе күлкілі деген ... ... ... баға береді.
Әдемілік, көркемділік адамның күнделікті өмірінде зор роль атқарады.
Адамды қоршаған орта ... ... оның өзі ... ... ... ... ... тудырады. Адам тек ғылым заңдарына сәйкес қана емес, «әдемілік
заңы бойынша» да еңбек етеді деп атап көрсеткен ... ... ... ... ... ... тереңінде болып жатқан құбылыстерын дәп ... ... ... ... отырады. Сондықтан да өнерді «мәдениеттің
айнасы» деп анықтауда негіз бар. Нақты тарихи жағдайлар шеңберінде белгілі
бір ... ... ... өнер аоқылы сол мәдениеттің әлемді және
әлемдегі адамды түсінуін көреміз.
Тәуелсіздік алғаннан кейінгі тарихи қысқа уақыт ... ... ... саласында прогрессивгі технологияларға арқа сүйей отырып,
кешенді реформалар жүргізу үстінде. ... ... ... ... ... дамушы елдердің алдыңғы қатарынан көріне бастады. Бугінгі
таңда ... ... ... перспективалары нақты
айқьндалып, арнаулы бағдарламалар қабылдануда. Еліміздің ... одан әрі ... ... қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... қоғамдық дамуымыздың
жөне оның жаңа сапалық деңгейге көтерілуінің көрсеткіші болып ... ... адам ... мәні мен ... ... артып
отырғанын атап өтуіміз керек. Осы кезге дейін еліміздегі білім жүйесі
бұрынғы методология, ... мен ... ... ... ... келеді.
Мұның өзі отаңдық білім саласының әлемдік білім кеңістігіне кірігуін, ... ... ... жөне ... талаптары мен қажеттіліктерін
қанағаттандыруың, жаңа ... ... ... ... отыр.
Қазіргі мектептегі білім мазмұны пәндік негіздерге құрылған, ал ... ... ... едәуір, мектеп түлектерінің өмір талаптарына
сай бейімділігін, компетенттілігін, ... ... ... ... ете алмай отыр. Жас ұрпаққа берілетін білім
мазмұны қоғам дамуының деңгейіне тікелей байланысты екені мәлім. Соның ... ... ... ... кезіндегі жалпы білім беретін мектептегі білім
мазмұны. Жалпы алғанда құрамы мен ... ... ол ... білім
мазмұнында "ғылым-өндіріс-білім" мәдени макромодель жатыр. Сондықтан ... беру ... ... ... бірі ... барлық салаларынан
білім беруге бағытталды. Сол себептен білім мазмұнының құрамы мен ... ... ... ғана басшылыққа алынды.
Қазақстандағы музыка және театр өнерін кәсіби ... ... 1932 жылы ... ... техникумы ашылды. Техникумда
ұстаздық ететін мамндар жетіспегендіктен 1933 жылы ... ... ... ... ... ... ... оған техникумда
сабақ беретін кәсіби музыка ... ... ... А. ... екі жыл ... Ленинград консерваториясын бітірген Е. ... ... А. ... пен Е. ... ... техникум енді
тек оқу орыны ғана емес, музыка мәдениетін жаңаша өркендету дің ... ... ... ... жанынан халық музыкасын зерттеу
кабинеті мен қазақ музыка аспаптарын ... ... ... ... ... халықтық музыка өнерінің шеберлері:
Ә. Қашаубаев, И. ... Д. ... Қ. ... А. ... т. ... 1933 жылы А. ... ... техникум жанынан
құрамы 11 адамнан тұратын домбыра ансамблі құрылды. ... аз ... ... ... ... тез ... Көп кешікпей сахналарға
шығып, Көпшілікке өнерлерін көрсете бастады. 1934 жылы ансамбль құрамының
мүшелері 17 – ге ... ... ... ... ... құрамы скрипка мен флейта ендірілді. 1934 ... ... ... халық таланттарының Бүкілқазақстандық слеті өтті. Слетке техникум
жанындағы ансамбль де ... ... өнер ... меңзей сарапшыларға
өзекті ой тастап кеткен еді. Екі ... ... өнер ... ... ... ... да мәдениет саласындағы ұйымдстыру шараларының
қатарында халық ... ... ... ... өзге де ... ... басын біріктіріп, ұлт аспаптары оркестрін құру
жоспарланып, оны ұйым дастыру мен оған ... ... А. ... ... ... ... атындағы халық аспаптары оркестрінің
ірге тасы қаланып, дүниеге келген еді. Оркестр ол кезде ... ... ... ... ... ... деп ... Оркестрдің құрылғанына
екі жыл болған 1936 жылы Мәскеуде қазақ әдебиеті мен өнерірің онкүндігі
өткізілді. ... өнер ... жас ... де ... сынақтан сүрінбей
шықты. Сүріну былай тұрсын, «Тұлпар ат тай ... ... ... өз
тиісті бағасын алып, айы оңынан туды.
Мәскеуде өткен онкүндіктен шығармашылық еңбек жемісінің дәмін
татып оралған оркестр ұжымы одан әрі қанаттана ... ... ... ... орыс және ... композиторларының классикалық
шығармалары енгізіле бастады. Глинканың «Руслан – ... ... ... ... сәті», Римский-Корсаковтың «Патшаның
қалыңдығы» операсынан ... ... ... ... ... ... ... Одағы композиторларының күрделі туындылары
т. б. шығармалар орындалатын болды. ... ... ... ... ... ... ... және Дина мен басқа да халық
композиторларының щығармалары кеңінен ... ... ... ... ... жыл мерзім ішінде оркестр үлкен жетістіктерге жетті.
1935 жылы республика ... ... ... ... ... ... атындағы филармониясы құрылып, оркестр соның
қарамағына көшті де, ... енді ... ... ... және ... ... тағайындалды. 1938 жылы оркестрге компо
зитор Латиф Хамиди шақырылды. Жұбанов оркестр ... ... ... тапсырды. 1944 жылы құрылғанына 10 жыл ... орай ... ... аты ... ... ... ... айтуы бойынша, Құрманғазы күйлерінің басым көпшілігі және ол
туралы деректерді жеткізген ... ... ... Д. ... ... оркестрдің күйші-орындаушылары болған Махамбет
Бөкейханов, Оқап ... Қали ... ... ... ... Оразғали Сүйімбеков сынды өнер иелері еді. Сондықтан алғашқы
оркестр репертуарының негізін құраған да ... ... ... ... ... ... ... қайраткерлерінің
ішінде Құрманғазы оркестріне қатысы болмаған адамдар кемде-кем. Мысалы, ... ... бар ... ... ... күш-қуат, жалпы
жігерлерін жұмсап оркестрде дирижерлық еткен А. ... ...... Ғ. ... Қ. Мусин, дирижер лар – Ж. Қаламбаев, Л. Хамиди, Л.
Шаргородский, Ш. ... Н. ... Ф. ... А, Мырзабеков
есімдерін ардақтай айтуға тиіспіз.
Хор – вокалдық ... ... ... ... Хор ... ... ... (әйелдер, ерлер, балалар хоры) немесе аралас
болып келеді. Аралас хор сопрано, альт (әйел дауыстары), тенор, бас ... ... ... төрт ... ... Егер хор құрамында
аталған партиялардың бірі болса, онда ол жартылай аралас хор ... ... ... хор ... ... қарай бірнеше дара партияға
бөліне алады. Аралас хор ... ең ... 12 ... ал ... ... ... 160 ... дейін болады. Шағын хор ... ... ... демалысының жаңа түрі ретінде дискотсканың қызметінің негізгі
бағыттары. Жастардың батыстық мәдениетке сыни ... ... ... ... ... мен ... ... оның мектептегі басқа да көркемөнер турлерімен байланысы.
Дискотека ықтилармсн саяси-тәрбиелік жұмыс жүргізу түрі ... бір ... ... ... жопе оларды
қоюдың сапалы деңгейіне қойылатын талап.Дискобағдарламаның драматургиялық
негізі болып ... ... ... идеясының
бағдарламаларға тақьрып пен идеямен бағдарламасының нақтылығы. Дискотекада
көркем және ... ... ... ... ... ақтара отырып, әлем құрлықтарында өмір
кешкен халықтар, ғасырлар бойы ... үшін ... ... ... ... ... қанды ел, егеменді ... ... ... ... ... ... туған жері – Отаны үшін күресінің жемісі.
Бүгінгі таңдағы еліміздің әлемдік өркениет шеңберінде өз орны мен ... ... ... ... ... әр ... халықтың өзіндік болмысына
тән мақсат – мұраты бар. Мұрат – алға ... ... қол ... ... ... ... Ал ... немесе мұрат – ол, болашақта
қол жеткізуге жетелейтін қоғамдық-рухани сананың көрсеткіші - идеал. Осы
тұрғыдан, ... ... ... ... халық болу; өзгелермен терезесі
тең мемлекет болу; өз ішінде береке-бірлік пен ... ... ... ... ... жүзеге асырудың негізгі шарты – әрбір ... ... ... ... ... ... ... әрі белсенді азаматы
әрі өз Отанының, халқының нағыз патриоты дәрежесіне көтерілуі.
Отансүйгіштік - ... ... ... ... ...... ... аға ұрпақтың ... ... ... ... жері мен ... ... ... бойына сіңіре білген, ақыл мен парасаттылығы жетілген, жеке
мүдде мен болашақ үшін жауапкершілікті өткен мен ... ... ... ұштастыра білетін, ұлтжанды саналы азаматы болуды талап ... ... ... ... ... беру тұжырымдамасында
«Бізге қажетті - жаны да, қаны да ... ... тілі мен ... ... ... ... ана сүтімен бірге сіңірген, егеменді елінің
еңсесін көтеруді азаматтық ... деп ... ... ... - деп ... ... елдігі мен бірлігін сақтайтын ұрпақ тәрбиелеу,
білім берудің ... ... ... ... ... ... ... мазмұны нені қамтиды және ол мазмұнның жастарды
ұлтжанды, ... ... ... ... не?
Әр халықтың өзіне тән, тарихи-әлеуметтік даму ерекшеліктері мен өмір-
тіршілігіне, тұрмыс-салтына, дәстүрлеріне байланысты ... ... ... ... ... ... халқы бай тарихтың
иесі. Қазақ даласы әлемге «Екінші ұстаз» атанған Әл Фарабиды, Ж.Баласағұн,
Ахмет ... ... ... ... сияқты ғұламаларды берді.
Олардың еңбектері, ортағасырдағы Орта Азиялық ренессанс ... ... зор үлес ... ... болып табылады. Әсіресе, Әл-Фарабидің сан-
салалы ғылыми еңбектері тек Таяу немесе Орта ... ... ... ... Омар ... Хафиз т.б сияқты ғұламаларының ой-пірлеріне
ғана емес, сонымен ... ... ... да ықпал етті. Тарих тұңғиығынан
Қазақстанның мәдени қазыналарын ... ... ... ол ... ... ... ... саласындағы білімін дамытуға
ұсынған еліміздің ғұлама ғалымдарының қажырлы еңбектері – ... ... асыл ... Есік ... ... «Алтын адам»
ескерткішінен бастап, Орхон-Енисей тас жазулары, кең байтақ ... ... ... жатқан ежелгі мәдениет жәдігерлері, көне сәулеттік
ескерткіштер, халық шеберлерінің ... ... ...... ... мәдениетінің қазынасын байыта түсті әрі бүгінгі ұрпақтың
рухани білім көзіне айналды.
Еліміздің ... ... ... ... ... оны ... ... мазмұнына енгізсек, сол мазмұнды
жүзеге асырудың басты құралы – ... ... ... ... ... ... сырлы» азамат болып дамуын, ғасырлар бойы
қалыптасқан ... ... ... ... мүмкіндіктерін тиімді
пайдалана отырып жүзеге ... ... Ол ... ... - ... музыкалық, кәсіби, тұрмыстық фольклорлары құрайды.
Халқымыздың ауыз әдебиеті шығармашылығы ұрпақ тәрбиелеуге өлшеусіз
үлес қосты және әлі де үлес ... ... ... ... ... ... мақал-мәтелдерінің мәнділігімен, мазмұндық
өткірлігімен аса құнды қазына. ... алды - ... тіл» деп, ... ... ... ... ... ата-бабаларымыз, халықтың өмірі мен
тұрмыс-тіршілігінің алуан түрлі ... ... ... бір ... ұрпақтарға тәлім болатын асыл мұра қалдырған. Сол ... ... ... ... мұра - ... ... ... «Қамбар батыр», «Едіге», «Сырым батыр» т.б.,
«Ақтабан шұбырынды, алқакөл сұлама» кезіндегі елін, ... сырт ... ... ... Наурызбай сияқты мыңдаған қазақ батырларына
арналған көптеген дастандар, өз ... ... ... ... жері
үшін жан аямаған батырларға деген халықтың сүйіспеншілігі, азаматтарының
рухани жан ... ... ... мен патриоттық қасиетін баяндайтын,
сол сияқты «Қыз Жібек», «Айман-Шолпан», «Қозы Көрпеш-Баян ... және ... ... ... ... ... ... пен махаббатті
паш ететін, халқымыздың этномәдениетінің асыл қазыналары.
Қазақ халқының музыкалық және ... ... ... ... ... ... көз ... ұлан-байтақ қазақ даласына,
оның табиғат байлығына деген сүйіспеншілігі музыкалық және ... ... ... ... да қай ... ... ... күйшілер,
өлеңші-әншілер қазақ халқының музыка мәдениетін сақтау мен байытуда,
жастарлың эстетикалық ... ... ... айрықша
маңызды роль атқарады. Олар өздерінің дидактикалық әндерінде ... ... ... ... ... шақырып, жақсылықтың
жеңіп шығатынына сенуге, жамандықпен күресе білуге, жақсы атаулыға ұмтылуға
дәріптеп отырды. Бұл ... ... ... зерттеген, ноталық жазуды
дүниеге әкелген Әл ... күй ... ... ... ... Тәттімбет, Дина т.б. күйші композиторларымызды, әнші-
композиторларымызды (Біржан, ... ... Жаяу Мұса , ... ... ... т.б.); ... ... өнері саласындағы мәдениетінің эстафетасын
жоғары көтеріп, бүкіл әлемге паш ... ... мен ... Е.Серкебаев, Р.Бағланова, Б.Төлегенова, ... ... ... ... Ә.Дінішев сияқты
өнер тарландарын мақтан тұтамыз.
Қазақтың музыкалық құндылықтары, өткен ғасырларда Қазақстанда болған
шетел ғалымдары мен саяхатшыларын ... ... ... ... А.Алекперов т.б.) таң қалдырғаны белгілі. ... ... ... ... өткен ғасырларда жариаланған еңбектері «Қазақтар
А. Алекторов: «Әнші ... домбырасының ... қаға ... ... ... ... дыбысы маған ерекше бір әсер етті. ... қарапайым әнге
- ... ... ... ... ... ... Қос шекті домбырада мұндай
нәзік, мұндай әсем дыбысты шығады дегенге мен еш ... ... ... деп ... жарылады. Қазақ халқының музыкалық фольклорының қазыналары
еуропалық музыка зерттеушілердің ғылыми-зерттеу, шығармашылық еңбектеріне
арқау болды. Бұған дәлел ... тек ... ... 500 әні»,
«Қазақтың 1000 әні» еңбектерін, ... ... ... та жеткілікті.
Қазақтың этномәдениеті құндылықтарының бір саласы - ... ... ... фольклоры. Халқымыздың тарихи-шаруашылық, тұрмыс-тіршілік
болмысына ... ... ... ... ... жүн ... ... зергерлік өнері т.б. сан-алуан өнерлері. Әсіресе, халық
данышпандығының бар асылын бойына жинаған сәндік-қолданбалы ... ... ... өмір ... ... ... және басқа
эстетикалық дәстүрлер аясындағы эмоциялық сезімдері мен ... ... ... ... ... Бұл саладағы
өткенгі және қазіргі қолөнер бұйымдары, халқымыздың көркем-шығармашылық
дәстүрлері мен рухани-материалдық ... ... ... отырып байыта түсуге жетелейді. Халқымыздың кәсіби және тұрмыстық
фольклорын ... ... ... ... ... ... ... С.Қасиманов, Э.Масанов, т.б.
еңбектерінде, ұлттық қолөнер ... ... ... ... ... ... ... құндылық
ретіндегі әлемдік мәдениет аясындағы ... орны және ... ... сол ... ... ... өмір сүре ... игеруге,
кезіндегі кеңестік ұлт саясаты кедергі жасап келді. «Тұтас кеңестік бір
ұлттық» саясат пен оның ... ... ... ... тоқырауы, біртіндеп
келмеске кетуі, қазақ жастарының азаматтық санасына ықпал еткен, олардың
ұлттық ... ... - 1986 ... Желтоқсан көтерілісінен басталды. Міне
бұл, қоғам азаматының патриоттық сана-сезімінің оянғаны. Бүгінгі еліміздің
егемендігі, оның саяси-әлеуметтік, ... ... ... ... ... ... орын алуы, сол азаматтық сананың жемісі.
Ата Заңымыздың мазмұнындағы мемлекет ретіндегі белгіленген ... ... ... ... - ... ... бойы аңсаған, ерлікпен
қол жеткізген және қорғаған асылы. Бұл үш ... ... ... ... Қазақстан Республикасы эттұжырымдамасының
мазмұнында: «Бізге қажетті - жаны да, қаны да ... ... тілі ... тарихы мен салт-дәстүрін бойына ана сүтімен бірге сіңірген, егеменді
елінің еңсесін ... ... ... деп ұғатын ұрпақ тәрбиелеу» -
деп көрсеткендей, еліміздің елдігі мен ... ... ... ... ... ... ... ұрпақ тәрбиелеу
міндеті тұр.
Қорытынды
Еліміз ... ... ... өз ... ... ұлт ... бері
өшкеніміз жанып, жоғалғанымыз табылып, ұмыт бола ... ... ... ... Еркін елдің ерікті ұлты ретінде ... ... ... ... бұл батыл қадам – ... ... ... ұлттық санамыз бен имандылығымызды
дамытуға бастау болары анық. Бұл сөздерді ... ... ... ... ... келесі сөздерден де көруге болады:
«Қазақстанның бірегей халықтарының ұлтаралық және ... ... ... ... ете ... ... ... көп ғасырлық
дәстүрлерін, тілі мен мәдениетін сақтаймыз және ... ... ... ... бұл ойды ... пен ... өз Отаны -
Қазақстан ... ... ... ... ... ... қастерлеуге, Конституцияға қайшы және
қоғамға жат ... ... ... тәрбиелеу» деген, Қазақстан
Республикасының «Білім туралы» Заңының міндеттері де ... ... ... ... жаңа ... беру жүйесі қалыптасуда. Білім
беру парагдигмалары алмастырылуда. Оқытудың мазмұны жаңа ... ... ... тәрбиелік іс-шаралармен және білім алушылардың
жаңа ... өз ... ... қабілеттерін дамытумен байытылып
келеді. Бұл тенденция - жаңа заманның жаһандық білім деңгейімен пара – ... ... ... ... мен тәрбие беру ... да ... ... ... ... беру жүйесі Кеңес дәуірінен бері көп ... ... ... ... ... ... қамтитын, стандартталған,
біріздендірілген қалпынан халық өмірінің негізі ... ... ... ... ... ... және ... педагогикасы мен
мәдениетіндегі құндылықтарға баса назар аударатын, таңдау мүмкіндігі арқылы
білім беруге бағытталған жүйеге біртіндеп ауысуда. Осы ... ... ... ... да ... ... Атап айтқанда, 2013 жылдың
18 қазанында «Нұр Отан» партиясының XV ... ... «Нұр ... ... ... атты ... Доктринасында.
«Біздің негізгі құндылықтарымыз: Адам, Бостандық, Бірлік, Әділеттілік,
Заңның үстемдігі, Отбасы және ... ... ... деп, анық ... ... ... ел болып ана тілінің мемлекеттік
тіл болуымен қатар өткен тарихымызды қайта ... ... ... ... және рухани құндылықтардың қорына өлшеусіз үлес
қосатын мұраларын зерделеп, зерттеу бүгінгі ... ... ... ... ... бірі ... мәселені ғылыми мақыламның тақырыбына негіздеп отырғанымның
негізгі себебі – ... ... ... мен әдет-ғұрыптарын жас
ұрпақтың бойына қалыптастыру жұмысының мемлекеттік деңгейде де ... ... ... ... асырылмағанында болып отыр. 2011-2012 оқу
жылында Қазақстанның ... оқу ... ... бағыттағы тәрбие
жұмыстарын жандандыру мақсатында ... ... ... басшысы
К.Қ.Мәсімов Қазақстан Республикасы ... және ... ... ... ... хат ... ... былай деп жазылған: «Жоғары оқу орындарының 2011-2012 оқу
жылындағы тәрбие ... ... ... ... салт-дәстүрлерін
насихаттайтын, жас азаматтар мен арулардың бойына ұлттық құндылықтарды
сіңіруге және ... ... ... ... қарастыра отырып,
енгізуді сұраймын» [4;1]. Алайда, бұл үрдіс тиісті мемлекеттік деңгейде
жүзеге асырылмай хат қүйінде ... атап ... жөн. Олай ... негіз
бар. 2011-2012 оқу жылында ... ... ... ... сараптама жасасақ, жастардың бойына ұлттық
құндылықтарды қалыптастыру және оны жетілдіру ... ... өте аз, ... жоқ деуге де болады. Сондықтан да, сан ғасырлар бойы
сұрыпталған ұлттық ... ... ... ... ... ұлттың тұнып тұрған асыл мұралық рухани ... ... ... ... ... отбасында да, білім, мәдениет ошақтарында
да ұлтжандылық пен отаншылдыққа баулып, өз халқын, өз ... ... ... ... ... шығару – жалпы ұлттың алдында
тұрған ұлы міндет болып табылады.
Тәрбие берудің тиімді құралы – ... ... ... өңірлерде ұлттық мәдениетті сақтап, таратушылардың болмауынан ... ... ... ... ... тетіктерінің
сақталмауынан жас ұрпақтың бойына ұлттық құндылықтарды жан-жақты сіңіру
мүмкін болмай отыр.Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... сан ғасырлардағы рухани мұрасын,
әсіресе, оқу, тәлім-тәрбие мәселесін философия, психология, ... зор ... ... асыл қазыналарын жоғары
теориялық биіктен талдап, ғылыми көзін ашуда.Жоғары оқу ... ... ... ... ... мамандарға тәлім-тәрбие беру мәселелерін
зерттеуде шетелдік ғалымдарды айтпағанда елеулі үлес ... ... ... ерекше атап өтуге болады.
Қазақ этнопедагогикасының теориялық-әдіснамалық негіздерін айқындау,
мамандардың этнопедагогика және этномәдениет негізінде ... ... ... ... ... ... ... М.Е.Ержанов, Ж.Молдабеков, Б.Иманбекова, Ш.Ахметов, Н.Елікбаев,
А.Тайжанов, Қ.Б.Жарықбаев, С.Қалиев, К.Ж.Қожахметова, ... т.б. ... ... ... ... ... және ... тәрбие беру мәселесін
зерттеумен республикамыздың бірқатар ... ... ... Атап айтқанда, ұлттық дәстүрлер мен патриоттық тәрбие, әскери-
патриоттық, интернацоналдық, адамгершілік, ерлік ... - ... ... ... ... Н.Р.Рамашов т.б.
зерттеулері; халық педагогикасы арқылы жастарға патриоттық ... ...... ... ... т.б. ... жоғары оқу орындарында болашақ мамандарға патриоттық тәрбие
беру туралы – А.К.Қалимолдаева, Е.С.Салтанов, ... ... ... Г.Р.Бахтиярова қазақ халқының дәстүрлі педагогикалық мәдениетін
жоғары педагогикалық білім беру ... ... ... ... ... ... ... ұлттық тәрбие берудің
педагогикалық шарттарын дайындап ұсынған.
Дегенмен, жоғарыда айтылған ғалымдардың ғылыми еңбектеріне ... - ... ... мәселенің әлі де болса толық шешімін таппағанын
байқатты. Осыдан ... ... жаңа ... ... алушыларға аудиториядан
тыс мәдени-тынығу жұмысын ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... жеке ... пәні
ретінде қарастырылмағанын көруге болады. Оқу орындарында ұлттық тәрбие ... ... ... негізделген мәдени бағыттағы нұсқауларға мұқтаж. Оқу
орындарының оқу-тәрбие ... ... ... ... ... ... тәрбиелеудің тарихи-педагогикалық және этнопедагогикалық
тұрғыдан толық зерделенбеуі, ұлттық тәрбие берудің шынайы ... ... ... және арнаулы оқу орындарының әлеуметтік педагогикалық
процесінде жүйелі пайдаланылмауы қатты ойландыратын ... ... ... алушылардың оқу-тәрбие процесінде қазақ этнопедагогикасының негізінде
мәдени-тынығу жұмысын ұйымдастыру арқылы ұлттық құндылықтарды ...... ... ... ... ... ... керек.
Бұл сұрақтың шешімін табу үшін жоғары және арнаулы оқу ... ... ... тыс ... ... ... ... бойына ұлттық құндылықтарды қалыптастырудың әдістемелік
бағдарламасын жасау қажет деп ... Егер ... және ... оқу
орындарындағы студенттерге қазақ этнопедагогикасының ... ... ... ... анықтап, бойында ... ... ... ... моделін жасап, тәрбиелік іс-
шараларды ұйымдастыру процесіне ендірсе, студенттерге ... ... ... ... ... Ол үшін зерттеу проблемасы бойынша тарихи-
педагогикалық әдебиеттерге, ... және ... оқу ... ... жұмысын жүргізу процесіне талдау жасап, студенттермен
әңгіме, сауалнама жүргізу қажет. Әдістемелік жүйе ... ... ... ... ... тұрғыдан зерттеу арқылы
тексеру және одан алынған нәтижелерге сұрыптау жұмыстары ... ... да ... ... мәселені ғылыми тұрғыда зерделеп, ... ... ... ... ғана жас ... ... ... қалыптастырудың негізгі тетіктерін анықтауға ... ... ... тізімі:
1. «Мәдениет туралы» Қазақстан республикасының заңы. – ... 2006 ж 15 ... № 207-Ш ... ... ... ҚР заңы / ... ... білім
туралы.-Алматы: Юрист,2003.-177б.- С.-3-34
3. Музыкалық энциклопедия. 6т./бас ред. Ю. В. ... ... ... ... Л.А. ... ... воспитания
младших школьников. ... жоғ. Оқу ... ... ... арналған оқу құралы.-Москва. «Академия»
баспа орталығы, 2001. – 368б
5. Мектептегі ... ... беру ... ... К.Г., ... С.А. – ... Қарму баспасы,2001.-278б
6. Фортепианная игра \ А.А. Николаев редакциясынан. –М.,1991.
7. ... Г.А. ... ... по ... ... ... баспа. –М.,1985.
8. Шаповалова О.А. Музыкальный энциклопедический словарь. – М,
2003. – 696б
9. ... А-2003, ... ... ... ... и ист. ... -2001, 227-
11. Культуралогия. Тимошинов.М-2006
12. Қозыбаев М. Өркениет және ұлт. А., 2001, ... ... Т., ... Ж.., Құлсариев А. Мәдениеттану.- 2001,13-
б.
14. Нысанбаев Ә. Тағы да ... ... //9 ... ... ... ... менталитеті./Мәдениет-ұлттың болмысы.
А.,1998,75-б.
16. Лев Гумильев.Мәдениеттің құлдырауы ... не? ... ... 32, 17 наурыз,2000, аударған Ақселеу Седімбек.
18. Қозыбаев М. Өркениет және ұлт. ... ... ... Т. ... қарым-қатынастар саясаты мен
мәдениеті.А., 2000, 17-б.
20. Нысанбаев Ә.Тағы да ғаламдастыру туралы . //Қазақ ... ... 2001, ... ... Құл-Мұхамед.Қазақстандағы әлеметтік-мәдени құндылық
бағдарларының типологиясы.А.,2000.
22. Иноземцев В.Глобализация: иллюзии и ... ... ... ... М., ... ... Н.А ... органиция
глобализирующегося ... ... на ... науки и современость.6,2001.
25. Ерасов Б.С. Социальная культурология. М.,2000.  

Пән: Өнер, музыка
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 41 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Рекреация ұғымы сұрақ-жауап түрінде196 бет
Қоршаған орта ластануының генетикалық салдары5 бет
Ұйқы гигиенасы7 бет
Жарнаманың пайда болуы4 бет
Мәдени мұра бағдарламасы арқылы ұлттық-мәдени құндылықтарды білім мазмұнында дамыту5 бет
Ұлттық суретшілердің рухани әлемі26 бет
Денсаулық және компьютер7 бет
1920—1930 жылдардағы қоғамдық-саяси өмір. Қазақстандағы мәдени революция3 бет
XX ғ. 50 жж. Қазақстанның саяси-әлеуметтік жағдайы және экономикасы мен мәдениеті6 бет
«Менеджмент теориясы мен тәжірибесі» пәні бойынша тест cұрақтары13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь