Инвестициялық ахуалды қалыптастырудың теориялық аспектілері

Мазмұны

Кіріспе
1. ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ АХУАЛДЫ ҚАЛЫПТАСТЫРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ
1.1. Инвестициялық ахуалды қалыптастыру. экономика дамуының негізі ретінде
1.2. Инвестициялық ахуалды қалыптастырудың тетіктері
1.3. Инвестициялық ахуалды қалыптастырудың шетелдік тәжірибесі
2.ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ АХУАЛДЫ ҚАЛЫПТАСТЫРУДЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
2.1. Инвестициялық ахуалдың қазіргі жәйі
2.2. Инвестициялық ахуалды қалыптастырудағы проблемалар
2.3. Инвестициялық ахуалды қалыптастыруды жетілдіру жолдары
Қортынды
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
КІРІСПЕ

Дипломдық жұмыстың өзектілігі. Қазақстанның әлеуметтік, өндірістік потенциалын қалыптастыру, ұдайы өндірістің үздіксіздігін қамтамасыз ету, жалпы алда тұрған әлеуметтік-экономикалық жоспарларды іске асыратын инвестицияларсыз мүмкін емес. Сондықтан, қазіргі кезенде инвестициялық үдерісті қай жағынан болмасын зерттеу өмірдің өзі талап етіп отырған заңды құбылыс.
Қазақстандағы инвестициялық үдерістің дамуы алғашқы кезеңде дүниежүзілік шаруашылықтың негізгі элементі болып табылатын шетел инвестициялармен тікелей байланысты болды. Халықаралық капитал қозғалысының ХХ ғасырдың аяғында қарқындап дамуы дүниежүзілік экономиканың интернационалдандыру процесінің басталуына, халықаралық кәсіпкерлік пен қарыз капиталы кеңістігінің адам айтқысыз кеңеюіне әкелді. Бұл процесс жаңа нарықта шұғыл игеруге кіріскен жеке кәсіпкерлік пен қарыз капиталының Қазақстан сияқты өтпелі-транзиттік экономика елдеріне ұмтылысын күшейтті. Ал, еліміздің қай саласында болмасын жүріп жатқан оңтайлы өзгерістерді одан әрі дамытуда, экономикамыздың дамуын тұрақтандырып, әлеуметтік саласын өркендетуге инвестициялардың, соның ішінде елдің қолайлы инвестициялық ахуалын қалыптастыру үдерісінің маңызы аса зор.
Әрине, бұндай жағымды үдерісті біртіндеп, Қазақстанның ішкі мүмкіншіліктерін қоса отырып, дамыта түсу керек. Соңғы жылдары мұндай мүмкіндіктер жиі көзге түсуде. Дегенмен де ішкі қорлар, қаржылар әлі жеткіліксіз, сол себепті инвесторлар үшін қолайлы ивестициялық ахуалды қалыптастыру маңызды мәселе болып қала береді. Тек олардың қызметін заңдардың негізінде дұрыс реттеп, халқымыздың әл-аухатын көтерудегі ролін арттыра беруіміз қажет. Инвестициялар өндірістің экономикалық өсуіне ғана емес, әлеуметтік ортаға да ықпал ететінің ескере отырып, аймақтың, жергілікті билік пен басқару орындарының инвестициялық қызметті дамытуға байланысты мәселелерді шешудегі белсенділігін арттыра түсіру қажет.
Диплом жұмысының деректік негізі ретінде Қазақстан Республикасының «Шетел инвестициялары туралы», «Инвестициялық ахуалды жетілдіру туралы» және «Инвестициялық қорлар туралы» заңы, сонымен бірге С.Б.Мақыштың «Инвестициялық қаржыландыру және несиелеу» атты оқу құралы және ҚР Ұлттық экономика министрлігі статистика комитетінің өткен жылдардағы статистика деректері алынып отыр.
Инвестиция саласында нормативтік-құқықтық, салық және әкімшілік өзгерістері мен жеңілдіктері енгізілген ҚР «Инвестициялық ахуалды жетілдіру туралы» заң жобасы 2014 жылы қабылданған заң жобасы. Бұл заң жобасы еліміздің Президенті Нұрсұлтан Назарбаевпен ұсынылып, қабылданған.
Серік Биханұлы Мақыш экономика ғылымының докторы, профессор, Қ.Сатпаев атындағы Қазақ Ұлттық техникалық университетінің «қаржы» және «банк ісі» мамандықтары бойынша бойынша дәріс беретін ұстаз. С.Б.Мақыштың оқу құралдары ҚР Білім және ғылым министрлігімен мақұлданған және жоғары оқу орындарына негізгі оқу құрал ретінде ұсынылған.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:

1. ҚР «Инвестициялық қорлар туралы» заңы;
2. С.Б.Мақыш «Инвестицияны қаржыландыру және несиелеу» оқу құралы;
3. Б.А.Райзберг, Л.Ш.Лозовский, Е.Б.Стародубцева «Современный экономический словарь», 3 басылым, Мәскеу;
4. Б.А. Колтынюк «Инвестиционные проекты», Санкт Питербург, 1999ж
5. В.Беренс, П.М. Хавранек «Руководство по оценке эффективности инвестиций», Мәскеу, 2000 ж.
6. ҚР «Шетел инвестициялары туралы» заңы 27.12.1994
7. П.И.Вахрин «Инвестиции», оқу құралы, Мәскеу 2003 ж.
8. И.В.Липсис «Инвестиционный проект; методы подгатовки», Мәскеу, 1998 ж.
9. Б.И.Ефимов «Инвестиционный комплекс технического процесса», Мәскеу, 1996 ж.
10. К.К.Ильясов, В.Д.Мельников «Финансы», 2 басылым, Алматы, Қаржы-қаражат, 1997 ж.
11. В.П.Жданов «Организация и финансирование инвестций», Калининград, 2000 ж.
12. Р.М.Кэмпбелл, Л,Стэнли «Брю Экономикс», Мәскеу, 1992 ж.
13. «Прямые иностранные инвестиции: деятельность ТНК и глобализация», 2003 ж.
14. Сараев А. «Инвестициялық қызметті мемлекеттік реттеу мәселелері», Ақиқат, 2000 ж.
15. Доронина А.Г. «Регулирование иностранных инвестиций», Мәскеу, 2000 ж.
16. Мороз С. «Қазіргі кездегі инвестициялар жағдайы», Қазақстан жоғары мектебі, 2003 ж.
17. Куртов Р. Бәсекеге қабілетті елдердің базалық тұжырымдамалары, «Модернизация высшего образования как залог конкурентоспособности экономики Республики Казахстан» // Материалы Международной научно-практической конференции, Алматы, Абай атындағы ҚазҰПУ, 2010
        
        Мазмұны
Кіріспе
1. ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ АХУАЛДЫ ҚАЛЫПТАСТЫРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ
1.1. Инвестициялық ахуалды ... ... ... ... ретінде
1.2. Инвестициялық ахуалды қалыптастырудың тетіктері
1.3. Инвестициялық ахуалды ... ... ... ... ... АХУАЛДЫ ҚАЛЫПТАСТЫРУДЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
2.1. Инвестициялық ахуалдың қазіргі жәйі
2.2. Инвестициялық ахуалды қалыптастырудағы проблемалар
2.3. Инвестициялық ахуалды қалыптастыруды жетілдіру жолдары
Қортынды
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
КІРІСПЕ
Дипломдық жұмыстың өзектілігі. ... ... ... потенциалын қалыптастыру, ұдайы өндірістің үздіксіздігін қамтамасыз ету, жалпы алда тұрған әлеуметтік-экономикалық жоспарларды іске ... ... ... ... ... ... ... инвестициялық үдерісті қай жағынан болмасын зерттеу өмірдің өзі талап етіп отырған заңды құбылыс.
Қазақстандағы инвестициялық үдерістің дамуы ... ... ... ... ... ... болып табылатын шетел инвестициялармен тікелей байланысты болды. Халықаралық капитал қозғалысының ХХ ғасырдың аяғында қарқындап дамуы ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік пен қарыз капиталы кеңістігінің адам айтқысыз кеңеюіне ... Бұл ... жаңа ... ... ... кіріскен жеке кәсіпкерлік пен қарыз капиталының Қазақстан сияқты өтпелі-транзиттік экономика ... ... ... Ал, ... қай саласында болмасын жүріп жатқан оңтайлы өзгерістерді одан әрі ... ... ... ... ... ... өркендетуге инвестициялардың, соның ішінде елдің қолайлы инвестициялық ахуалын қалыптастыру үдерісінің маңызы аса зор. ... ... ... ... ... ... ішкі мүмкіншіліктерін қоса отырып, дамыта түсу керек. Соңғы ... ... ... жиі көзге түсуде. Дегенмен де ішкі қорлар, қаржылар әлі жеткіліксіз, сол себепті инвесторлар үшін қолайлы ивестициялық ахуалды қалыптастыру маңызды ... ... қала ... Тек ... ... ... ... дұрыс реттеп, халқымыздың әл-аухатын көтерудегі ролін арттыра беруіміз қажет. Инвестициялар өндірістің экономикалық өсуіне ғана емес, әлеуметтік ортаға да ... ... ... ... ... жергілікті билік пен басқару орындарының инвестициялық қызметті дамытуға байланысты мәселелерді шешудегі белсенділігін арттыра ... ... ... ... ... ретінде Қазақстан Республикасының , және заңы, сонымен бірге С.Б.Мақыштың атты оқу құралы және ҚР ... ... ... статистика комитетінің өткен жылдардағы статистика деректері алынып отыр.
Инвестиция саласында нормативтік-құқықтық, салық және әкімшілік өзгерістері мен жеңілдіктері ... ҚР заң ... 2014 жылы ... заң ... Бұл заң ... ... ... Нұрсұлтан Назарбаевпен ұсынылып, қабылданған.
Серік Биханұлы Мақыш экономика ... ... ... ... атындағы Қазақ Ұлттық техникалық университетінің және мамандықтары бойынша бойынша дәріс беретін ұстаз. С.Б.Мақыштың оқу құралдары ҚР Білім және ... ... ... және ... оқу ... негізгі оқу құрал ретінде ұсынылған.
Дипломдық жұмыстың зерттеу нысаны Қазақстан Республикасының инвестициялық ахуалы және оған әсер ... ... ... болып табылады.
Тақырыптың зерттелу дәрежесі. Қазақстанның инвестициялық ахуалын қалыптастыру мәселесі тәуелсіздік алған жылдардан ... ... ... ... келе ... ... жыл ... Қазақстанда Шетел инвесторларының кеңесі, әлемнің түрлі дамыған мемлекеттерінде туралы конференциялары өтіп тұрады. Мысалы аталмыш экономикалық маңызы зор ... ... ... ... ... және т.б. ... ұйымдастырылды. Атқарылған іс-шараларға қарап еліміздің инвестициялық ахуалы айтарлықтай зерттеліп келетіні анық. Дегенімен әлі де дамытылып, жетілдірілуі ... ... ... - Қазақстанда қолайлы инвестициялық ахуалды қалыптастыру мәселелесін зерттеп, зерделеу. Осы мақсатқа жету үшін төмендегідей міндеттер атқарылуы ... ... ... ... мәселесін қарастыру;
* Қазақстанда инвестициялық ахуалдың қалыптасуын зерттеу;
* Инвестициялық ахуалды қалыптастыру ерекшеліктерін қарастыру;
* Қазақстандағы инвестициялық заңнамаларын зерделеу;
* ... ... ... ... Шетелдік тәжірибе негізінде Қазақстан Республикасының инвестициялық ахуалының қалыптасу тетіктерін зерттеу;
* Қазақстанның инвестициялық ахуалын жетілдірудегі проблемаларын және оны шешу ... ... ... ... ... ... қалыптастыру ұғымын, классификациясын, Қазақстандағы шетелдік тәжірибесінің мәнін, сондай-ақ қалыптасу тетіктерін зерттеп, елдің қазіргі инвестициялық ахуалын статистикалық көрсеткіштер негізінде ... және ... ... ... ... ... ... инвестициялық ахуалды қалыптастырудың жетілдіру жолдарын қарастырып, ұсыну.
Зерттеудің ... ... ... ... 2 бөлімнен, қорытынды, пайдаланылған әдебиеттер тізімнен және қосымшалардан ... ... ... ... ... ... Инвестициялық ахуалды қалыптастыру- экономика дамуының негізі ретінде
"Инвестиция" сөзі латынша "іnvectіre" қазақ тіліне аударғанда қаражат салу, жұмсау ... ... ... сөзі ... ... үшін ... жаңа ... Олай болып келу себебі, 1991 жылға дейін оның орнына "капитал жұмсалымы" ... сөзі жиі ... Енді осы екі ... ... ... ... ... мүмкін, соған мəн берейік.
Инвестиция ұғымы капитал жұмсауға қарағанда кең мағыналы. Жоспарлы экономика ... ... ... деп ... қорлардың ұдайы өндірісіне жұмсалынатын, соның ішінде оларды жөндеу шығындарын қамтитын барлық шығындарды түсінген. Ал инвестиция ұғымына келсек, ... ... ... соның ішінде сөздіктерде оған əртүрлі ұғымдар берілген. Осы ұғымдарға тоқталайық.
Б.А. Райзберг, Л.Ш. Лозовский жəне Е.Б. Стародубцеваның ... ... ... ... - ... табу ... өэ ... немесе шет елде əр түрлі саланың кəсіпорындарына, кəсіпкерлік жобаларға, экономикалық-əлеуметтік бағдарламаларға, ... ... ұзақ ... ... ... немесе жеке капиталды білдіреді " - делінген. [3,140-145 б.]
Лапусты М.Г. жəне П.С. Никольскийдің жалпы редакцияны басқарумен ... ... ... - ... алу жəне ... ... қол ... мақсатында кəсіпкерлік объектісіне жəне басқада құндылықтар түрлеріне жұмсалынған ақшалай қаражаттар, мақсатты банк салымдар, пайлар, акциялар жəне өзге де ... ... ... ... жабдықтар, лицензиялар, несиелер, басқа да мүліктер немесе мүліктік құқықтар, жəне ... ... - деп ...
Ғылыми әдебиеттерде инвестицияны анықтауда көптеген пiкiрлер бар. Пол Самуэльсон: "Таза инвестициялау" ... ... құру деп, бiз ... ... ... ... құрал-жабдықтар, материалды-өндiрiстiк қорлар және т.б.) таза өсiмiн айтамыз. Тұрғын адам "инвестициялау" деп, өзiнiң жер учаскесiн, ... ... ... ... ... ... да меншiк объектiсiн сатып алғанын айтады. Бiрақ таза инвестициялау тек қана жаңа нақты капитал құрылған кезде ғана орын ... деп ... ... авторлары инвестиция түсiнiгiн кең түрде түсiндiрдi. Олардың ... ... ... ... ... және ... ... жинақтау және материалды қорларды ұлғайту", яғни өндiрiс шығындарының және жинақтардың барлық жиынтығы. [12, 35-36 б.]
Б.А. Колтынюктің еңбегінде: ... - бұл ... ... игіліктерді өндіру үшін капитал (ресурс) қорын жасау немесе толықтыру. Қаржы жəне ... ... ... ... - ... ... капиталдан асатын мөлшерде алдағы уақыттарда таза пайда алу мақсатында экономикалық ресурстарды ұзақ мерзімде жұмсау" - деп ... ... [4, 10-15 ... көзі ... ... ... ... құн немесе таза табысының жинақтаған бөлігі саналады.
Инвестиция маңызы - ... ... және ... ... ... ... ... жетістіктерін енгізуде, инфрақұрылымды дамытуда бөлінеді. Инвестицияны дамытуда кәсіпорынды қаржыландыратын және ұзақ мерзімге немесе беретін мамандандырылған инвестициялық банктер мен ... ... ... ... ... ... ... роль атқарады. Қазақстан Республикасының заңдары экономиканың барлық саласын инвестициялық тұрғысынан қолдауға бағытталған.
Инвестиция туралы заңға сəйкес "шет ел инвестициясы - ... ... ... тұлғаларының жарғылық қорына қатынасу нысанында, сондай-ақ оларға займдар (несиелер) беру жəне Қазақстан Республикасының "Лизинг туралы" заңымен көзделген шартпенен ... ... беру ... ... ... ... білдіреді. Қазақстан Республикасы аумағында шет ел инвесторлары заңмен тиым салынбаған кез келген объектіге жұмсалынады.
Инвестициялау объектілеріне мыналар жатады: [6, 8-9 ... ... ... барлық салаларындағы жаңадан құрылатын жəне жаңартылатын негізгі қорлар мен айналым құралдары;
* мақсатты ... ... ... өнімдер;
* интелектуалдық құндылықтарға қатысты құқықтар;
* мүліктік құқықтар.
Шет ел ... ... ... жүзеге асады:
* заңды жəне жеке тұлғалармен бірігіп құрылатын кəсіпорындарға үлес қосу;
* шет ел инвесторларына толық тиеслі ... ... шет ... ... ... ... ...
* кəсіпорындар, ғимараттар, құрылғылар, кəсіпорындарға қатысу үлесін, пай, акциялар, облигациялар жəне өзге де бағалы қағаздарды сатып алу;
* жерді жəне ... да ... ... ... ... сатып алу;
* займдар мен несиелер беру;
* мүліктер мен мүліктік ... ... ... ... ... ... ... кəсіпорындарды кеңейтуге, қайта құруға жəне техникалық жағынан қайта қаруландыруға, жаңа құрлысқа ... ... ... ... ... ... ... жəне рухани өнімдерді жасауға жұмсалатын инвестициялар.
Бақыланатын инвестициялар, басқа компаниялардың дауыс беруге құқығы бар ... елу ... ... ... ... ... ... инвестициялар.
Бақыланбайтын инвестициялар, басқа компаниялардың дауыс беруге құқығы бар акцияларының елу пайыздан төмен бөлігін иеленуді ... ... ... ... ... ... ...
1) Портфельдік (қаржылық) инвестициялар, мемлекеттік, муниципальдық өзін-өзі ... ... ... компаниялардың шығарған акцияларына, облигацияларына жəне басқа да бағалы қағаздарына жұмсаған ақша қаражаттары. Портфельдік ... ... ... ... ... пайыз немесе дивиденд түрінде табыс алады жəне өтімді ... ... ... ... ... бос ақша қаражаты бар банктер, инвестициялық компаниялар жəне фирмалар жүзеге ... ... ... портфельдік иневстициялардың құрылымында корпоративтік бағалы қағаздарға қарағанда мемлекеттің бағалы қағаздарына жұмсалымдардың ... ... ... Оның ... ... ... ... салынған қаражаттың сенімділігін, яғни тəуекелге ұшырамайтынан көруге болады. Ал корпоративтік бағалы қағаздар қаншалықты табысы жоғары болса, соншалықты олардың тəуекелі де ... ... ... ... ... мерзіміне қарай мынадай категорияларға жіктеледі:
а) қысқа мерзімдік иелену- иелену мерзімі бір жылға дейін;
ә) ұзақ мерзімдік - ... ... бір ... ...
2) ... ... ... жасайтын) инвестициялар - материалдық өндіріске материалдық-заттай қызмет түрлерін ұзақ мерзімді қаражат салу немесе басқаша айтқанда, жұмыс ... ... ... қайта құру жəне техникалық жағынан қайта қаруландыруға, жаңа кəсіпорындар салуға жұмсалған инвестициялар. Бұл жерде инвестор-кəсіпорын өзінің капиталын, соның ішінде ... ... ... ұлғайту мақсатында жұмыс жасайды.
3) Материалдық емес активтерге салынған инвестициялар - ... ... жəне ... да бір істі бастауға қажет құқықтарға, лицензияларға, ... ... жəне ... да ғылыми-техникалық өнімдер нысанындағы ақшалай емес инвестициялар.
Сонымен бірге ... ... және ... ... ... ... Тікелей (реалды) инвестиция - мемлекетпен және жеке фирмамен инвестицияны бір өндіріске құйылуы.
Тікелей инвестиция екі әр түрлі қолпакеттерден тұрады. ... ... ... ... құю, ол ... ... ... капиталды жағдай (компьютер өндірісі құрылымы, өндіру станоктары).
Екінші компонент - ... ... - ... ... құю, бұл ... ... қорларын үлкейту, өндіріс процесіне жататын, немесе өтпеген дайын тауарлар. Коммерциялық тауар - ... ... ... ... бір негізгі бөлімі ретінде саналады экономикалық жүйеде; олар капитал құрал-жабдықтар сияқты өте ... ... ... ... ... өзі ішкі және сыртқы болып екіге бөлінеді.
Ішкі - бұл шаруашылық ... ... ... ... ... өзінің қаржы - қаражаттан қаржыландыру.
Сыртқы - бұл инвестициялық институттардың құралдарын ... ... ... ... ... субъект Тікелей инвестицияға тағыда жалпы және таза инвестицияларды ... ... ... таза ... бұл ... инвестиция деп аталады, өйткені ұсталымдарды шегерімнен кейін өзіндік капиталдан тұрады. [7, 29-33 б.]
Жанама инвестициялар - ... ... ... айтқанда, құнды қағаздар мен мүліктік бағалы заттар. Инвестициялық қоржынға кіретін бағалы қағаздар олардың ... ... ... ірі ... инвестициялық қоржынында жетекші рөлге ие болып отырған меншік инвестициялар мен қайталама өтімді резервтер.
Ұсталыным сипаты бойынша:
* Бірінші инвестициялар ... ... ... олар ... ... ... сатып алғанда жасалады.
* Ұлғаюға инвестициялар; (экстенцивті инвестиция) бұл инвестиция кәсіпорынның өндіріс процесін ұлғайтады.
* Реинвестиция: бұл инвестициядан түскен ... бос ... ... жаңа ... ... ... және жаңа өндіріс құралдарына құю, бұл кәсіпорынның негізгі қорларын ұстауға жұмсалған.
* Ауыстыру инвестициясы: бұл ескі құрал - ... жаңа ... ... ауыстыру.
* Инвестицияны рационализациялау: бұл инвестицияны техника және технологиялық процестерді модернизациялау.
Шығарылатын тауарды өзгертуге салынатын инвестиция:
* ... ... ... ... ... ауыстыруына байланысты, жаңа тауар түрін шығару және даңа өткізу орындарын табу.
* Инвестицияны ... ... ... ... ету, ... ... кадр ... жарнама, қоршаған ортаны қорғау.
* Буртто инвестиция: ол нетто - ... ... ... ... ... ... ... капитал инвестиция, жаңа акциялар шығару түрінде, жаңа қызымет саласында шығарылатын, үлкен тәуекелмен байланысты.
Венчурлық капитал инвестициясы бір - ... ... емес ... ... бұл салынған ақшаның тез ауқуы. Бұндай капитал салымдар, өндірушіден біраз акциясын алумен жасалады, сонымен бірге ... ... ... құқығы бар. [8, 44 б.]
Капиталдың енгізілуі тәуекелділіктің жоғары деңгейі кішігірім, шағын кәсіпорындарды ... жаңа ... ... ... ... капиталдың өзінде бірнеше формалары бар: Ссудалық, акционерлік, кәсіпкерлік. [9, 49 б.]
Инвестицияның күрделі қаржыдан өзгешелігі бар. Инвестицияда қаражат тек материалдық активтерге ғана ... ... және ... ... де ... ... ... институттары, инновациялық және әлеуметтік сала арқылы тікелей де, ... ... де ... ... өзінің құрамы жағынан біртекті емес, инвестициялау нысандарына, айналыс өрісіне, негізгі капиталдың ұдайы өндірісіндегі мақсатына, рөліне, қаржыландыру көздеріне қарай ... ... ... ... ... ... қоржындық инвестиция түрлеріне бөлінеді. Негізгі капиталға салынатын инвестиция - ... ... ... ... ... ... ұлғайтуға, қайта жаңғыртуға, техникалық жағынан қайта жарақтандыруға, күрделі жөндеуден өткізуге, сатып алуға, сондай-ақ, материалдық айналыс құралдарының қорларын ... ... ... ... капиталды инвестициялау нысандарына үйлер, ғимараттар, машиналар мен жабдықтар, мал, екпе ағаштар, жер қойнауын барлау, ... және ... ... ету, ... және ... ... ... жаңа үйлер және жаңа ақпарат жатады. Негізгі капиталға салынған инвестиция Қазақстанда 2000 жылы бейқаржылық активтерге салынған инвестиция көлемінің 79,1%-ы болды. ... ... ... 20,9%-ы ... айналым құралдарының қорларын толықтыруға, құндылықтар мен бейөндірістік активтерді (жер, жер ... ... ... ... т.б) ... ... ... Негізгі капиталға салынатын инвестиция елдің экономикалық өрлеуінің негізгі факторы болып табылады. Шетелдік инвестиция - шет ел ... ... ... инвестиция Әлемдік экономикалық жүйені жаһандандыру жағдайында, сондай-ақ, Қазақстанның мемлекеттік тәуелсіздік ... және ашық ... ... ... ... ... инвестиция объективті қажеттілікке айналып отыр. Өтпелі кезеңде экономикалық өрлеу мен нарықтық реформаларды қаржыландыру үшін елдің ішкі қорларының жеткіліксіздігінен оның рөлі мен мәні арта ... ... ... ... ... инвестиция (яғни қаражатты кәсіпорындардың немесе компаниялардың жарғылық қорына не акцияларына салу), қоржындық шетелдік инвестиция, сондай-ақ, сыртқы ... ... ... ресми көмек, гуманитарлық көмек жатады. Нарықтық экономика жағдайында шетелдік инвестицияны тарту және ... тек ... ғана ... сонымен бірге шетелдік технологиялардың, басқару тәжірибесінің де ағылып келуін қамтамасыз етеді, жаңа рыноктарға жол ашады, ірі құрылымдық ... ... ... ... ... процестердің кеңеюіне, экономиканың жекеше секторының қалыптасуына серпін береді. Қазақстан үшін тікелей шетелдік инвестиция ... ... Ол ... ... ... ... ... ұзақ мерзімді мүддесін қанағаттандырады және сыртқы борышты қалыптастырмайды.
Қоржынды инвестициялар кәсіпорынды басқаруға тікелей қатысуды көздемейді, шетелдік инвесторлар арқылы ... мен ... ... яғни бұл ... ... ... ... девидендтер алуды болжайды.
Қоржынды инвестициялар - бұл ... ... ... ... бақылау мүмкіндігін бермейтін капитал салымының акция, облигация сияқты өзге формалары. Инвесторлар тек құнды ... ... ... ережелерге сәйкес табыс ала алады.
Қоржынды инвестициялар - ірі корпорациялар, ... ... және жеке ... ... шығаратын облигациялық заемдарды қаржыландыруға арналған шетелдік капиталды тартудың маңызды көзі. Шетелдік қоржынды инвестицияның жүзеге асырылуында делдал ... ... ірі ... ... бой ...
Қоржынды инвестициялардың қозғалысына жекелеген елдерде төленетін пайыздық мөлшерлеме нормасындағы айырмашылық мәнді әсерін тигізеді.
Инвестиция экономикалық категория ... ... ... ... ... ... қызметінсіз кез келген мемлекеттің тұрақты дамуы мүмкін емес. Инвестицияның атқаратын қызметтерін екі деңгейде бөліп қарауға болады:
І. Макродеңгейде атқаратын ... ... ... ... ... ... ...
:: ғылыми-техникалық прогрессті жеделдету; :: отандық өнімдердің ... ... ... ... ... ... экономиканың барлық салаларының бірдей дамуын қамтамасыз ету;
:: əлеуметтік аяны, соның ішінде денсаулық сақтау, мəдениет, білім саласын ...
:: ... ... ... ... қарқынын тежеу;
:: қоршаған ортаны қорғау;
:: əскери-өнеркəсіп кешенін конверсиялау;
:: мемлекеттің қорғаныс қабілетін қамтамасыз ету.
ІІ. Макродеңгейдегі ... ... ...
:: ... ... жəне ...
:: ... қорлардың шамадан тыс моральдық жəне заттай тозуын болдырмау;
:: өндіріс ... ... ... қайта жарақтау;
:: нақты кəсіпорындардың өнімдерінің сапаларын арттыру жəне бəсекелестік қабілетін қамтамасыз ету;
:: табиғатты қоршау шараларын ... ...
:: ... ... ... алу жəне ... ... активтеріне қаражат жұмсау.0
Инвестициялық саясат дегеніміз - халық шаруашылығының әр ... ... ... табу ... ұзақ ... ... ... саясаты. Күрделі қаржыны тиімді пайдаланудың , оларды шешуші бағыттарға шоғырландырудың , ... ... ... ... ... ... ... көрсететін шаруашылық шешімдерінің жиынтығы. Егер инвестициялық саясат дұрыс шешілсе, әрбір шығындалған теңгеге келетін ұлттық табыстың ... ... өнім ... ... ... ... қаржыны, қорларды өндіретін , өндейтін және ол өнімдерді пайдаланатын ... ... ... ... ... етуі керек. Қазіргі кезде күрделі қаржыны жаңа өндіріс орындарын тұрғызудан гөрі оларды техникалық жағынан ... ... ... құруға бағытталып, одан әрі өндіріске жұмсалған күрделі ... ара ... ... беру көзделіп отыр. Нарықты экономикаға көшу кезінде инвестициялық саясат сұранысты қанағаттандыруға бағытталуға тиіс.
Жалпы алғанда мемлекет инвестициялық қызметтің жандануына ... ... ... ықпал етеді:
+ несие саясаты;
+ қаржы саясаты;
+ салық саясаты;
+ амортизациялық саясат;
+ ғылыми-техникалық ... ... ... ... ... ғылыми-техникалық жəне инвестициялық саясатымен тығыз байланысты. Мемлекет амортицизациялық аударымдарды есептеу жəне пайдалану тəртібіні белгілей отырып, бірінші кезекті ... ... ... ... жылдамдығын, ұдайы өндірістің қарқыны мен сипатын реттейді.
Амортизациялық ... ... ... ... ... ... ұстанады:
1) инфляция жағдайында негізгі қорларды қайта бағалау дер кезінде жəне дұрыс жүзеге асырылуы тиіс;
2) негізгі қорлардың ... ету ... ... ... аударымдар нормасы əр түрлі жəне олар моральдық жəне заттай тозуды есеп алуға ...
3) ... ... ... ... үшін жеткілікті болып қана қоймай, сондай-ақ ұдайы өндірсті ұлғайтуға жағдай жасауы керек;
4) амортизацияны жеделдетуді жүзеге ... ... ... ... ... ...
5) амортизациялық саясат негізгі қорлардың жаңаруына жəне +-ТП-тің жеделдетілуіне қолдау көрсетуге тиіс;
6) амортизациялық саясаты ұрыс жүргізетін коммерциялық ... ... ... ... керек.
ҚР-да амортизациялық аударымдарды есептеу ҚР салық ... 110 ... ... ... ... ... ... салалық, аймақтық жəне жекелеген шарушылық субъектілерінің инвестициялық саясаттары болады. Бұл саясаттардың бəрі бір ... ... ... бірақ барлығын анықтаушы мемлекеттік инвестициялық саясат болып табылады
Аймақтық инвестициялық саясат - кез келген бір ... ... ... ... ... сай ... ... жұмылдырып, оларды тиімді пайдалану бағыттарын анықтауға мүмкіндік беретін аймақ деңгейінде жүргізілетін ... ... ... ... ... төмендегідей факторларға тəуелді болып келеді:
- сол аймақта ... ... жəне ... ... сол ... ... бар өндіріс қуатының шамасына;
- жағрафиялық орналасу жағдайына;
- табиғи-ахуал жағдайына;
- шет елдік инвестицияларды тартудағы аймақтың тартымдылығына.
Салалық ... ... - ... жəне ... уақыттардағы ел экономикасының дамуын жəне ҒТП-ті жеделдетуді, дайын өнімді экспортқа шығаруды, елдің экономикалық жəне ... ... ... ... ... ... таңдап алып, оларға инвестициялық қолдау көрсету шараларын сипаттайды. ҚР-да экономиканың жекелеген саларында қатысты ... ... ... ... өзіндік қолдау көрсетіледі.
ҚР Президентінің жарғысына11 сəйкес тікелей отандық жəне шет елдік инвестицияларды тарту үшін біршама маңызды ... ... ... ... ... ... ...
- өндірістік инфрақұрылым;
- өңдеу өнеркəсібі;
- Акмола (қазіргі Астана) қаласының объектілері;
- Тұрғын үй, ... сала жəне ... ... Ауыл ...
Жекелеген шаруашылық субъектілерінің (кəсіпорындардың) ивнестициялық саясаты - ... жəне ... ... ... ... ... тұрақтылыққа қол жекткізу мақсатында инвестицияға меншікті, заемдық жəне басқа да қаражаттарды жұмсау тиімділігн қамтамасыз етуге ... ... ... ... ... екі ... ұйым даму деңгейі төмен елдерге, соның ішінде Қазақстанға да қаржылық қаражаттар салады. Олар - ... ... Қоры және ... Даму ... бұл ... ұйымдар салаларын қаржыландырады, мысалы, аталмыш салака ауыл шаруашылығы жатады. Қазақстан ... іс - ... ... ... ... ... етеді.
Бүгіндері кәсіпорынды концессия көмегімен шетел иелігіне беру жолымен Қазақстан ... ... ... ... ... ... Ережеге сәйкес,бұл кәсіпорындар металлургиялық, тау - кен ... тау - кен ... ... ... ... ... ... да экономикасына капитал келтіру сол елдегі қалыптасқан инвестициялық ахуалға байланысты.
Инвестициялық ахуал дегеніміз күрделі қаржы келтіруге және он ... ... ... саяси, экономикалық, заңдық, әлеуметтік, тұрмыстық және т.б. факторлардың жиынтығы болып табылады. ... ... ... ... үшін қажет:
а) шаруашылық және ... ... ... ... ... тікелей инвестицияны қолдау және ынталандыру ... ... ... ... ... ... ... Республикасы үкіметінің қаулыларын өңдеу және қабылдау:
* экономиканың приоритетті секторлары мен өндіріс ... ... ... және нақтылау туралы;
* тікелей инвестициялар үшін жеңілдіктер мен преференциялар беру ... ... және ... туралы.
в) салалық инвестициялық информациялық проспектілерді дайындауды ... ... ... және ... ... ... үшін инвестициялық ақпараттық бюллетень құру, олардың дипломатиялық жолдары бойынша ... ... ... ... ... жағдайға байланысты "Шетел инвестициялары туралы", "Банктер туралы", "Лицензиялау туралы", "Сақтандыру ... ... ... ... мен толықтырулар енгізу;
д) шетел капиталын қолдану мен оның көлемдері ... ... ... ... ... ... жоғары технология аймақтарын құруға ... ... ... ... үшін отандық және шетелдік инвестициялық белсенділіктің күшеюі үшін ... ... ... ... ... көмек беру және оның ... мен оның ... ... ... ... инвестицияларды өңдеу өнеркәсібінің приоритетті салаларына ... ... ... ... ... ұйымдармен сауда-экономикалық ынтымақтастық жобалары мен бағдарламалары және ... ... ... ... ... ... ... негізгі капиталға инвестициялауға бағытталған пайда ... ... ... ... ... ... ... шаралары ретінде шетел инвесторлары келісімдерді орындау, заңдарды орындауды бақылау, бюрократиялық препондарды жою, салық салу ауыртпалығын жеңілдету ... ... ... Ал ... оң ... ретінде республикадағы саяси тұрақтылық, ірі нарықтық потенциял, минералды және табиғи ресурстардың байлығы, ... ... және ... ... ... арзандығын атап өтсе болады. Қазақстанның экономикасы үшін стратегиялық маңызы жоқ, шетелдік ... тән және ... ... ... ... (жеңіл және тамақ өнеркәсібі, тұрмыстық тахника шығару, ауыл шаруашылық техника, ағаш өңдеу, минералдық ... және ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар 100% шетелдік капиталмен темекі, маргарин, кондитер бұйымдарын шығаратын кәсіпорындардың республика көлемінде көбеюі кездейсоқтық емес. Шетелдік инвесторлар қазақстандағы шағын бизнеске ... ... ... ... ... ... ... Ситибанк сияқтылар жеке кәсіпкерлерді қаржыландырады. Инвестицияларды таңдау мен тартуда тек қана халықаралық қаржылық ұйымдарға ғана емес, сонымен ... ... ... өзгертулерді қолдауды жүзеге асыра алатын өнеркәсібі дамыған елдердің ... ... ... ... ... ... инвестицияларды шетел - дiктердiң ғана емес, отандық инвесторлардың да экономиканың нақты ... ... ... ... ... ... ... да, сондай-ақ iшкi капиталдың шетелге кетуiн болдырмауына да жәрдемiн тигiзетiндей iскер ортаны қалыптастыруды талап етедi. Бұл үшiн ... ... ... ... және ... ... жұмыс күшi рыногын, жер және жылжымайтын мүлiк рыногын, көлiк және коммуникациялық қызмет көрсетулер ... банк және ... ... ... ... одан әрi ... қажет.
+ Инвестициялық ахуалды қалыптастырудың тетіктері
Инвестициялық ахуалды қалыптастырудың тетіктері жайлы сөз қозғамас бұрын, бірінші деген ... ... ... термині өзінің шығу тегі техникалық болғандықтан да, оны техникалық категория ретінде қарастырады.
Экономикалық түсінікте - бұл белгілі бір ... ... жəне бір ... іске ... ... құралды білдіреді. Бұл мағынасында термині басқаруда жиі ... ... оның мəні ... оның ... ... саясаттың міндеттерімен анықталатын, басқарылатын объектіге басқаратын субъектінің ... ету ... ... ... келеді. Жасалынған жəне қабылданған инвестициялық саясаты инвестициялық механизмнің көмегінсіз іске асырылмайды. [10, 72 б.]
Инвестициялық ... - ... ... жəне ... ... қамтамасыз ететін инвестиция түрлерін, инвестицияны қаржыландыру жəне ... ... мен ... инвестициялық нарықтың қызмет етуіне қажетті нормативтік-құқықтық актілермен қамтамасыз ету, сондай-ақ инвестициялық тəуекелді басқарудың элементтерін ... ... ... ... бөлігі.
В.П. Жданов өзінің оқу құралында инвестициялық тетікке былай түсінік береді: ... ... ... ... ... ... өндірісті ұлғайту немесе жаңадан құрылатын өндірісті алдын-ала қаржыландыру мақсатында ұдайы өндіріске макро жəне микродеңгейлерде ықпал ететін құралдар мен тетіктердің, ... ... ... ... мен ... жиынтығын білдіреді". [11, 16-36 б.]
Кез келген экономикалық тетік өзара байланысқан, яғни оның бір ... ... ... ... басқаларының қозғалуын немесе өзгеруін туғызатын элементтер жиынтығынан тұрады. Сондай-ақ инвестициялық механизмнің басқа да экономикалық механизмдер сияқты, өзіне тəн ішкі ... ... бар. ... ... ... мынадай элементтерден тұрады: (С.Б.Мақыш )
- мотивациялық буын;
- инветициялық қызметті ресурспен қамсыздандыру;
- ... жəне ... ... қамсыздандыру;
- ұйымдық қамсыздандыру.
Мотивациялық буын - нақты инвестициялық механизмнің сыртқы экономикалық жəне əлеуметтік ортамен, тиісті экономикалық жəне шарушылық мехнизмдермен ... ... ... қамтамасыз етеді. Мотивациялық буынға потенциалды инвесторлардың өздерінің қаражаттарын салатын объектілерді анықтау барысында басшылыққа алатын барлық қызмет ... ... ... жəне ... ... ...
Инвестициялық қызметті ресурспен қамсыздандыру - нақты бір жобаның алдына қойған мақсатына жету мақсатына қажетті ... ... ... ... ... ... ... жəне түрлерін зерттеуді көздейді.
Инвестицияны қаржылындыру көздері мен тəсілдерінің көп түрлі болғанымен де, оларды ұйымдастыру формалары қарай мынадай ... ... ... ... ... (инвестициялау мақсатында өзінің ішкі қаржыландыру көздерін пайдалану);
* сырттай борыштық қаржыландыру (несиелер жəне займдар);
* тікелей ( ... ... ... ... инвестициялау;
Құқықтық жəне əдістемелік жағынан қамсыздандыру қандай да бір елдің аумағында қабылданған заңдарға жəне басқа да нормативтік актілер негізінде инвестициялық ... ... ... ... ... даму ... жəне нақты бір салалардағы инвестициялық жəне инновациялық қызметті ... жəне ... ... ... ... негізделеді.
Жалпы, бұл жерде инвестициялық механизмнің инвестициялық қызметке байланысты заңдармен, мемлекеттің, аймақтың жəне кəсіпорындардың дербес инвестициялық саясаттарымен жəне ... ... ... ... анықталатын айтылады.
Инвестицялық қызметті ұйымдық қамсыздандыру инвестициялаудың алдына қоятын мақсаттарына жетуіне бақылау жасайтын жəне оның дамуына ықпал ететін қажетті ұйымастырушылық ... ... ... ... жəне басқару əртүрлі жобалар бойынша инвестициялық механизмнің жүзеге асуында ерекше орын ала отырып, инвестициялық қызметтің тиімділігін ... ... ... іске ... жəне бағалауды, қаржылық жағдайына талдау жасауды, ақша ... ... ... ... есеп ... жүргізуді қамтамасыз етеді.
Инвестицияны қаржыландыру жəне несиелеу əдістеріне мыналар жатады:
1) бюджеттік əдіс; 2) қарыздық əдіс; 3) ... ... ... 4) тікелей инвестициялар есебінен қаржыландыру əдісі.
Мемлекетте қолайлы инвестициялық ахуал жасау тетіктері әртүрлі шаралардың кешенін қамтиды:
* Мемлекет ... ... ... ... және ... ресурстарымен қамтамасыз етілуі;
* Экономикалық реформалардың жағдайы мен оның жүзеге асырылуы;
* Инвестициялық қызметке арналған заң шығарушы базасы;
* Нарықтық инфрақұрылым мен ... ... ... ... ... ... Саяси климаттың тұрақтылығы мен бағыттылығы.
Жалпы алғанда инвестициялық ахуалды қалыптастырудың тетігі ұйымдастырушылық-экономикалық және құқықтық тетіктерден тұрады. Ал инвестициялық ахуалды ... ... және ... ... бұл ... ... ұйымдастырушылық әдіс-тәсілдер мен ұстанымдардың реттелмелі жүйесі, сондай-ақ елдің инвестициялық ахуалын қалыптастыруға әсер ететін және ... ... ... қарым-қатынастар мен байланыстардың жиынтығы болып табылады.
Бұл тектік елдің немесе аймақтың инвестициялық ахуалының қалыптасуының тұтқасы болып ... ... ... ... құралады:
* Инвестициялық ахуалды қалыптастырудың ұстанымдары, бағыттары мен ... ... ... ... ... әсер етуші экономикалық әдіс-тәсілдер мен нысандар;
* Инвестициялық қызметке қатысушы тараптардың мемлекетпен регламенттелген қарым-қатынастары мен ... ... және ... жөніндегі әкімшілік мекеменің басшылығы
Инвестиция және экономика департаменті
Инвестиция бойынша ... ... ... ... кеңесі
Аймақтық билік
инвесторлар
Инвестиция инфрақұрылымы
Инвестицияны тарту агенттігі
Реципиенттермен жұмыс бөлімі
Инвесторлармен жұмыс бөлімі
Инвестиция ... ... ... ... ету ... және ... ... әкімшілік мекеменің басшылығы
Инвестиция және экономика департаменті
Инвестиция бойынша ... ... ... үйлестіру кеңесі
Аймақтық билік
инвесторлар
Инвестиция инфрақұрылымы
Инвестицияны тарту агенттігі
Реципиенттермен жұмыс бөлімі
Инвесторлармен ... ... ... ... ... ... ету ... ахуалды қалыптастырудың тетігі инвестициялық тәуекелді төмендетіп, инвестициялық әлеуетті жоғарлатуға бағытталады. Аталмыш тетік келесі ұстанымдар ... ... ... ... ... бағытталу;
* Инвестициялық тәуекелдің бірінші кезекте төмендетілуі;
* Салыстырмалы артықшылықтарды қолдану;
* Тетік элементтерінің негізгі жиынтығының бейімділігі мен әмбебаптығы;
* Инвестициялық ахуал мен ... ... ... ... саласының елдің халық шаруашылық кешенімен аймақтық интеграциясы;
Инвестициялық ахуалды ... ... ... негізгі алты бағыт бойынша инвестициялық белсенділікке ықпал етеді:
* ... ... ... ... бұл ... ... ... жүйесі қарастырылады: инвесторларды ақпараттық қамсыздандыру, ел нарығында қызмет етуде серіктесу, инвестициялық жобаларды дайындау және ұйымдастыру;
* ... ... ... ... ... ... бұл бағытта реципиенттерді қолдау жүйесі назарға алынады: кеңес беру және әкімшілік ...
* ... мен ... ... айтарлықтай жеңілдететін тиімді инвестициялық инфрақұрылымды қалыптастыру; бұл бағытта инвестициялық ... ... ... ... ... телекоммуникациялық жүйенің, мейманхана және туризм бизнесінің, қаржы инфрақұрылымының дамуы кіреді. Сондай-ақ лизинг, франчайзинг, селенг және ... ... ... ... ... жатады.
* Инвестициялаудың нормативті-құқықтық негізін жетілдіру; бұл ретте инвестициялық қызметке қатысушы тараптар үшін ең қолайлы орта дайындалады, инвесторларды қолдау мемлекеттік ... ... ... ... ... бағыттары анықталады, инвестициялық жобалар тізімі даярланады.
Инвестициялық ахуалдың нормативтік-құқықтық негізі инвестиция саласына қатысты барлық заңдар жиынтығы мен олардың ілеспе ... ... ... жасалуы тиіс. Бұларға инвесициялық қызметті мемлекеттік қолдау заңы, мемлекеттік-құқықтық кепілдік заңы, салық жеңілдіктері туралы заң, инвестициялық салық ... ... заң, ... ... ... туралы заңы, өкілетті банктер заңы және т.б. жатады.
* ... ... ... кедергілерді азайту; яғни қайталама жер нарығының жетілмеуін, салық ауыртпалығын, валюта бағамын реттеу мен кедендік тәртіпті жеңілдету жатады.
* Инвестициялық ... ... - ... ... және ... ... жетілдіру; инвестициялық тәуекелділікті төмендету жөніндегі кешенді бағдарламалар, инвестицияларды сақтандыру және ақпараттық ... ... ... ... ... ... ... топтарына біріктірілген арнайы әдіс-тәсілдер, амалдар мен ықпал ету формалары болады.
Инвестициялық ахуалды қалыптастыру тетігі тікелей және жанама түрде ықпал ету ... ... үш ... ... ... ... ... және ақпараттық.
Жоғарыда аталып өткен инвестициялық ахуалды қалыптастыру тетігінің бағыт-бағдары, әдіс-тәсілдері мен түрлері тек кешенді түрде қолданылған жағдайда ғана оңтайлы да ... ... ... ... ... қалыптастыру тетігінің тиімділігі инвестициялық қызмет мониторингісі жүйесі арқылы анықталады. Инвестициялық қызмет мониторингісінің жүйесі ... ... ... ... ... элементтерімен бір мезгілде қалыптасу керек.
Бұл мониторинг келесі блоктардан ... ... ... ... ... ... ... мониторингі; инвестициялық инфрақұрылымның даму мониторингі; инвестициялық тәуекелдік динамикасының мониторингі; ... ... ... инвестициялық белсенділік мониторингі; әкімшілік кедергілер мониторингі; инвестиция жағдайының мониторингі;
Әр бағыттағы мониторингтің мақсаттары бір. Бұл қолайлы инвестициялық ахуалды қалыптастыру тетігінің ... ... үшін ... инвестициялық қызметтің кез-келген саласы жөнінде нақты ақпаратқа қол жеткізу жүйесін қалыптастыру болып ... ... ... ... ... негізделуі тиіс: нақтылық, объективтілік, сәйкестік және тиімділік. Дегенімен инвестициялық ... ең ... ... бұл ... ... ... ... болып табылады. Аталмыш көрсеткіш негізінде негізгі капиталдағы инвестиция көлемі, материалды емес активтердегі инвестиция көлемі, ... ... ... ... және ... ... ... сипатталады.
Инвестициялық ахуалды қалыптастыру тетігінің ұйымдастырушылық құрылымы бейімделген болуы керек. Өйткені ұсынылған механизм негізгі мәселелер мен ... ... ... және әр ... менеджмент ұстанымдарына бейімделген.
-203835-182245Мақсат пен міндеттер
Ұстанымдар
Инвестициялық ахуалды қалыптастыру ... ... ... блок
Ақпараттық блок
Қаржылық блок
Инвестиция нарығын дамыту
Инвестициялық белсенділікті арттыру
Инвестиция тәуекелдігін төмендету
Инвестициялық қызметтің мониторинг жүйесі
Инвесторларды тарту және ... ... ... ... ...
Инвестиция реципиенттерін қолдау жүйесі
Инвестиция тәуекелдігін төмендету жүйсі
Әкімшілік кедергілерді жою жүйесі
Инвестициялаудың нормативтік-құқықтың негізінжетілдіру
Инвестициялық ахуал
00 ... пен ... ... ... тетігінің негізді блоктары
Әкімшілік блок
Ақпараттық блок
Қаржылық блок
Инвестиция нарығын дамыту
Инвестициялық белсенділікті ... ... ... қызметтің мониторинг жүйесі
Инвесторларды тарту және қолдау жүйесі
Инвестициялық инфрақұрылымды дамыту жүйесі
Инвестиция реципиенттерін қолдау жүйесі
Инвестиция ... ... ... ... жою ... ... негізінжетілдіру
Инвестициялық ахуал
Жоғарыда баяндалып өткендей, инвестициялық ахуалды қалыптастырудың тетігі ұйымдастырушылық-экономикалық, ... және ... ... ... Ал ... ахуалды қалыптастырудың ұйымдастырушылық-экономикалық және құқықтық тетіктері бұл экономикалық, құқықтық, ұйымдастырушылық, әкімшілік әдіс-тәсілдер мен ұстанымдардың реттелмелі жүйесі, сондай-ақ елдің инвестициялық ... ... әсер ... және ... ... ... қарым-қатынастар мен байланыстардың жиынтығы болып табылады.
+ Инвестициялық ахуалды қалыптастырудың шетелдік тәжірибесі
Инвестордың бір кәсіпорынға инвестиция салу шешімін алып қарастыралық. Бұл жағдайда ... ... және ... ... ... ... ... ескеріп, бағалайды. Бұл шарттар бірінші кезекте инвестициялық ... ... ... және ... ... ... заңнамалық негіздің, тиімді және тұрақты салық тәртібінің көрсеткіші болып табылады. Яғни елдің инвестициялық тартымдылығы мемлекеттің нормативті-заңнамалық негізіне ... ... ... ... ... ... ... қолайлы шарттармен иландыратын туралы ұлттық заңдарын либерализациялау, заңнамалық актілерге өзгеріс енгізу немесе жаңа заң ... ... ... ... ... ... Бұл ... мемлекеттің инвестициялық тартымдылығын арттыру және қолайлы инвестияциялық ахуалды жақсартудың негізгі іс-шараларына келесілер жатады:
* Инвестициялауға қажетті рұқсат қағаздарын алу ... ... Ал ... ... бұл ... босату (мысалы, инвестиция көлемі белгіленген мөлшермен бара-бар келуі; ортақ кәсіпорын құрғанда ... ... не ... ... ... ... яғни ... инвестиция).
* ұсыну немесе белгіленген мерзімін ұзарту, сондай-ақ кейбір салық түрлерінен толықтай немесе ... ... ... құқығы саласында жеңілдік беру; мысалы, жүз пайызшетел капиталымен ... ... ... кадр ... және кәсіпорын дамуы мақсатында ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізу шығындарын салық салу базасынан шегеру мүмкіндігін алу;
* Шетел қызметкерлерін іске жұмылдыру мерзімін ... ... ... ... ...
* ... ... күші мен жергілікті шикізат көзін қолданған жағдайда шетел инвесторларына қойылатын талаптарды жеңілдету немес жою;
* ... ... ... ... белгілі-бір аймақта шетел инвесторларының қызметіне қатысты шектеулерден босату;
* Инвестицияның минималды көлемін төмендету немес ... ... ... ... ... ... ... заңдар мен органдардың жоқтығына қарамастан, еркін сауда аймақтары бар. ... ... ... ... жасап келетін фирмалар мен компанияларға салық және экономикалық жеңілдіктер жиынтығы ... ... ... ... даму ... Елде 1984 ... ... тікелей шетел инвестициясын ынталандыратын арнайы бағдарлама іске асуда. Осы бағдарлама шеңберінде Жапонияның даму банкі шетел кәсіпкерлеріне ... ... 40 ... ... ... ... ... Аталмыш жеңілдетілген несиелер 15 жылдан 25 жылға дейін беріледі.
Францияда Жапониядағыдай шетел инвестицияларын регламенттейтін ... ... жоқ. ... ... реттеу мәселелерін Франция Банкі мен Экономика, қаржы және бюджет ... ... ... жүйесінде федералды деңгейде шетел инвестицияларын толықтай реттейтін нақты акт жоқ екенін айтып ... жөн. ... ... ... ... ... ... көбірек салынады. Құнды қағаздар туралы заң 1933 жылы АҚШ Конгресімен құнды қағаздар нарығына инвесторлардың ... ... ... ... Осы ... ... ... инвесторлар құнды қағаз шығарған мекеменің қаржы жағдайы немес басқа да ақпаратқа қол жеткізе ... ... ... ... және бұрмаланған ақпарат ұсынуға тыйым салынған.
Осылайша, ол құнды қағаздардың құқықтық негіздерін, осы саладағы өкілеттілігін айқындайды. Сонымен ... ... ... ... ... ... ... құқықтық кепілдіктерін қамтып, инвестициялық компаниялардың құқықтары мен міндеттерін анықтайды.
АҚШ ... ... ... және биржа комиссиясы бар. Ол АҚШ-тың құнды қағаздар нарығын реттейтін және ... ... ... ... ... Комиссияны құрудың мақсаты кезеңінде инвесторлардың қор нарығына деген сенімін жаңғырту ... ... ... ... ... қорғау жолында көптеген істер атқарылуда. Тіпті мемлекеттік дәрежеде инвестициялық тәуекелділікті сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... деңгейімен сипатталады. Бұл елде билік органдары мен өкілетті ұйымдар бір ... ... ... ... ... оңтайлы әрі тиімді жүйесі қалыптасқан.
Канада мемлекетінде шетел инвестицияларын реттеу тәртібі 1985 жылы ... ... ... ... Бұл 1973 ... заңынын орнына қабылданған. Бұл кезеңде Канада өз территориясында шетел инвесторларының, ... ... ... ... ... реттеу қажеттілігіне тап болған. Алайда сол кезеңдегі Канаданың инвестициялық саясатының негізінде ұлттық кәсіпкерлікті қорғау ұстанымы тұрған. ... ... ... ... ... тікелей белсенді қатыса алатын. Бұл ретте мемлекеттің ... ... ... ... ... тиіс еді.
Канаданың 1985 жылы қабылданған заңының төмендегідей ерекшеліктері бар:
Біріншіден, бұл нормативтік құжат инвестициялық қызмет ... ... ... жүйесіндегі шетелдік жеке және заңды тұлға) құқықтың жағдайын ... ... ... бір ... ... Дегенімен, шетел инвесторларының құқықтарын сақтау туралы кепілдік Канаданың Ата заңында да қарастырылған. Канаданың Конституциясына сәйкес, шетел азаматтарының ... мен ... қою ... заң шығаруға тыйым салынған.
Екіншіден, аталмыш заң осы салада федералды немесе жалпы мемлекеттік деңгейде экономикалық ... ... әрі ... ... ... ... және ... асыру саласында федералды және шет аймақтық биліктерінің құзырлары құқықтарын ажырату ... ... ... ... бұл заң ... және отандық инвесторлар қарым-қатынасы саласында іске асатын Канаданың бірегей федералды сыртқы экономика және инвестция саясатын қамтып көрсетеді.
Канадалық заңы Канада ... ... ... ... ... ... жете ... Шетел инвесторларының Канада экономикасына қатысу рұқсатын беру, оларды жан-жақты әрі орынды бақылау мақсатын ... ... ... ... ... қаржылық қызмет туралы актісінде қарастырылған регулятивті тетік туралы сөз қозғалық. Корольдікте реттеуші және бақылаушы ... ... ... бас ... ... ... қызмет атқаратын жеке тұлғалар мен ұйымдарыдың түрлі одақтары, құнды қағаздармен жұыс жасайтын кәсіпорындар ... ... ... ... ... ... ... отырып, шетел инвесторларын тартуды бір мезгілде жүзеге ... ... Осы ... ... мемлекет табиғи және өзге де ресурстарға егеменді құқығын сақтау үшін түрлі ... ... ... ... ... инвесторларының қызметін реттеу стандарттарын дамытады.
Осылайша, әлемдік тәжірибе шетел капиталын тарту бойынша универсалды іс-шаралар ... ... ... ... салық жеңілдіктері, , кеден баждары мен алымдарынан босату және т.б.
- инвестиция ... ... ... ... уақыт көлемінде сауда кәсіпорыны табыс салығынан толықтай немесе ішінара босатылады. Кәсіпорынды ... ... ... ... ... сол ... дамуға ынталандырып, келешекте салық төлемдері үрдісін арттырады. Ал бюджетке салық төлемдерінің түспеуін салықтық емес түсімдер толтырады. Яғни жаңа бос жұмыс ... ... ету, ... ... капитал ағымының және озат техналогиялардың дамуы жатады.
* Қаржылық ынталандыру: түрлі жәрдем ақы көмегі, ... ... ... ... ... беру және т.б.
* Қаржылай емес ынталандыу: инвестициялық қолайлы ахуалды қалыптастыру үшін заңнама негізін, инфрақұрылымды (транспорт, байланыс және т.б.), ... ... ... және т.б. ... ... ... ... инвестиция саласында өзіне тән ерекше саясатты қабылдайды. Алайда кейбір мемлекеттерде ұқсас ... ... ... ... ... дамыған мемлекеттер салықтық ынталандыруға қарағанда қаржылық ынталандыруды таңдайды. Өйткені қаржылық ынталандыруда үкімет нақты ... пен ... қол ... ... Мысалы, белгіленген салаға немесе экономикалық қиындықтарды бастан кешіріп жатқан аймақтарға шетел инвесторларын тарту. Қажетті қаржылық ресурстары жоқ дамушы ... өз ... ... ... ... ... бөлек, әкімшілік жеңілдіктер аса кең түрде қолданылатын іс-шаралардың бірі болып табылады. Инвесторларды тарту немесе жұмыссыздықпен күресу арқылы қиындықтарға тап ... және ... ... ... ... ... ерекше маңызға ие.
Ресей заңнамасына сәйкес, шетел инвесторының тұрақтылық шарты инвестияция жобасының өтімділік мерзіміне ... ... ... Алайда шетел инвестициясымен қаржыландырылатын жобаның мерзімі жеті жылдан көп болмауы тиіс. Бұл қағида кәсіпорын капиталының 25 ... ... ... ... ... ... жобаларды жүзеге асыратын коммерциялық ұйымдарға қатысты. 1 млрд рубльден жоғары ... ... және ... ... 7 ... асатын жағдайда Ресей үкіметі мерзімді ұзарту туралы ... ... ... ... ... мен ... ... жүзеге асыруда, тәуелсіз мемлекеттердің саяси және экономикалық қызығушылықтарын ескере отырып, шетел инвестицияларының табысты және тиімді ... ... алу ... ... ... ... инвестицияларын тартудың кең тараған нысаны - концессия, бағалы қағаздардағы үкіметтік және жеке тікелей инвестициялар, займдар мен несиелер, ... ... алу, ... ... ... және басқалары.
Әлемдік тәжірибе қабылдаушы мемлекет үшін инвестицияның басқа нысандарымен салыстырғанда, тікелей шетел инвестицияларының тиімді екенін көрсетеді:
* ... ... ... қабылдайтын мемлекетке ескірген технологияны әкелу мүмкіндігіне тиым салады;
* тікелей ... ... ... мен қызметке, өндіріс пен басқаруға, маркетинг, ноу - хауға бағытталады;
* тікелей шетел инвестициялары мемлекеттің сыртқы қарызының ... ... ... ... инвестициялар ұлттық экономиканың әлемдік дамыған халықаралық ғылыми - техникалық және экономикалық бірлестікке ықпалдасуына көмек береді.
Тікелей шетел инвестицияларының барлық сфералар мен ... ... ... ... - ... кәсіпорындар. Қабылдаушы мемлекет табыстары өз өнім үлесінен, шетел серіктесінің пайдасына роялти және ... салу ... ... ... ... ... 50 ... Әлемдік тәжірибедегі роялти көлемі 8 - 40 пайыз аралығында ауытқиды. Табыс салығының мөлшері шетел инвестициялары ... ... ... ... ... ... мемлекет қатысушының басқа шарттарын қабылдауы мүмкін. Ол жеткілікті шикізат қорының шетел компанияларымен игерілгеннен кейін, өз капиталын салуы мүмкін, қабылдайтын ... ... ... бар ... ... инфрақұрылым, әр түрлі экологиялық көрсеткіштер алынады.
Шетел компаниясы қабылдайтын мемлекетке болашақта акцияның бір бөлігін несие ретінде төленетін роялти және салық ... ... ... ал ... ... - шарттарда ақысыз акцияны беру қарастырылған. Жалпы ақша ... ... ... мен ... ... ... 25 - 75 пайыз және 15 - 85 ... ... ... Қазіргі таңда, Қазақстанда бірлескен кәсіпорындар құру шетел инвесторларын тартудың бір нысаны.
Бірлескен кәсіпорындар өңдеуші, ... ... ... ... ... өндірісінде кең таралуда. Шетелдік кәсіпорын құру негізінен, өңдеуші өнеркәсіпте, ауыл шаруашылық шикізатын өңдеуде, құрылыс материалдары мен халық тұтынуындағы тауарлар ... жол ... ... әр түрлі шетел инвестицияларының шарттары кездеседі: концессиялық келісім, бірлескен кәсіпорын құру туралы келісім және ... ... ... ... ... ... ... нысандар белгілерімен сәйкестендіріліп, Қазақстанға Каспий теңізінде Батыс Қазақстанның, Қызылорда және басқа шалғай орналасқан аймақтарда көмірсулар мен химиялық шикізат орындарын, ... ... және ... үшін ... ... бөлу ... келісімдер экспорттық салаларда, әсіресе, мұнай -газды игеру, мұнай өңдеуші өнеркәсіпте, металлургияда қолданылады.Техникалық қызметтер туралы келісімдер, қазіргі ... ... ... шығу үшін ... мәнге ие темір жолдарды, республика территориясында мұнай және газ құбырларын салу үшін қолдануы ... ... ... ... ... ... бірі - ... әлемдік экономикалық қауымдастыққа жедел енуі. Бұл мақсатқа жету үшін Қазақстан қажетті шарттаға ие: ... ... ... ауыл ... ... ... мен республикадағы тұрақты қоғамдық - саяси жағдайдың болуы.
Экономиканы қайтақұру мәселесі сыртқы ... ... ... айқын көрініс тапты. Қазақстанның инвестициялық саясатын жүзеге асыруға сыртқы экономикалық байланыстарының рөлі ... ... ... себебі сыртқы экономикалық байланыстар шетел капиталын тарту есебінен, капитал салымдары үшін қосымша қорларды ашудың және ... ... ... ... ... ... ... үшін ерекше қызығушылыққа Еуропалық Одақ ие. "Үлкен жетілік" елдерімен екі жақты байланыстар күшеюде: ең алдымен, Ұлыбритания және Германия. Азия ... ... ... ... ... өзара экономикалық байланыстарға үлкен назар аударылуда.
Шетел инвестицияларын тартудың негізгі басымдықтары өмір сүруді қамтамасыз ететін салалар мен ... ... ... - ... - газ және мұнай - химиялық салалар, электр энергетика, металлургия, коммуникация және агроөнеркәсіп кешені, себебі Қазақстан бидай, жүн, мақтаның ірі ... ... - газ ... ... және ... ... мен ... көтеру, сыртқы мұнай құбырлары мен ішкі газ құбырларын салуға назар аудару керек.
Сөйтіп, шетел ... ... ... ... ... ... ... бейімделу деңгейін ірі коммерциялық инвестициялау негізінде көтеруге қабілетті, әлемдік ғылыми - технологиялық жетістіктерді енгізудің маңызды жолы. Бұл мәселе Қазақстан үшін ішкі ... ақша ... ... жағдайында маңызды. Республикада жаңа өндірістік қуаттарды жедел құру үшін тікелей өндірістік капиталдың ... ... ... ... ... ... ... бастап ел экономикасына шетелдік инвестициялар тартуға қолайлы жағдайлар жасауда. 1993 жылғы "Шеврон" корпарациясының келуі мен онымен Теңіз орналасымында ... келу өзге ... ... ... ... ... Бұл ... бастап қазақ нарығының мұнай-газ саласына инвесторлардың келуі басталды, әлемнің "Эксон мобил", "Шелл", "Эни", "Шеврон Тексако", "Тоталь", "Бритиш петролеум" ... ... ... ... ... ... ірі ... компаниялары өздерінің инвестицияларын тарта бастады.
Сарапшылардың бағалауы бойынша, Қазақстан соңғы жылдары Орталық Азия елдерінің тартатын барлық шетелдік инвестициясының 80% аса ... ... ... банк ... ... шетелдік инвестицияның көптеген бөлігін тартатын алғашқы 20 ел қатарына қосады. Қазақстан Шығыс Еуропа мен ТМД елдері аралығында жалпы халық санына ... ... ... бойынша Венгриядан соңғы бесінші орынды алады. Осылайша, ... ... ... орташа 1млрд. долл. инвестиция алатын 50 ел (200ден дерлік) санатында бекіді.
Қазақстан экономикасына шетелдік инвестицияларды ... бір ... ... ... ... 60%-ы ... және ... ескірген шынайы секторындағы инвестиция жетіспеушілігі болып табылады. ... ... ... ... ... ... ... ғана қажет емес, сонымен бірге шығарылушы өнімдердің, металлургия, машина құрылысы, химия, ауыл шаруашылығы және денсаулық ... мен ... ... ... ... жоғарылауына да керек инвестицияларға жоғары қажеттілікті бастан кешіруде.
Жыл сайын ... ... ... ... 1,5% ... ... отырады, бұл кезде дамыған елдерде (АҚШ, Жапония, ... бұл ... 6-8% ... ... министрлігінің бағалауы бойынша, бүгінгі күні коммерциялық бантер берген ... ... ... екі еседен асыра көтеретін тек негізгі өндірістік қорларды жаңартуға шамасы 800 ... тг. ... ... ... көлемі бұрынғысынша тау игеру өнеркәсібінің өндірістік аппаратын жаңартуға бағытталады, "Тенгизшевройл" ЖШС, "Мангистзумунайгаз" АҚ, Жапон ұлттық ... ... ... АҚ, ... ЖШС, ... Ойл-Эмба" ААҚ сияқты ірі компаниялармен елдегі әлеуметтік-экономикалық жағдайға ілгері ықпал етіп, халықты жұмысбастылықпен ... ете ... ... ... ... және ... түрінде бюджет құралдарының жетіспеушілігін толықтыратын мұнай өндіруші және мұнай өңдеуші салаларына 60%-ы меңгертіледі.
Елдің мұнай қорларын ... ... ... ... көмірсутегін өндірумен ғана толыққан жоқ. Маңызды мәселенің бірі болып әлемдік нарыққа мұнай мен газдың ... ... ... ... ... ... Қазақстан өзінің ішкі нарыққа бағытымен мұнай тасымалдау құбырларына ие болған жоқ. ... ... ... және ... ... ... жоба ... Каспий тасымалдау құбыры консорциумы (КТК) табылды, оның іске қосылуымен Қазақстан мұнай және газ ... ... әр ... ... ... саясатын жүзеге асыра бастады. Каспий бойынша келіссөз процесінде 2004-2005жж. маңызды болды. 2005 жыл басындағы Ресеймен стратегиялық әріптестік су ... ... ірі ... ... ... ... тапты. Осы жылдың өзінде Қытай бағытындағы тасымал құбырларының құрылысы басталды.
Шетелдік капиталды тартудың біржақтылығына қарамастан Қазақстанның экономикалық дамуындағы ... ... ... ... ... 1985 ... салыстырғанда Қазақстан көмірсутекті шикізат өндірісінің көлемін 230% көбейтті, ол кезде әлемде өндіріс 1,3 есе ... ... ал ... ол ... ... әлі қалыптастырмаған болатын (7 Кесте). Қазақстан белгілі бір дәрежеде мұнайдың арқасында экономикалық жүйені трансформациялау процесін тездетті. Бірақ, ел дамуының бүгінгі ... ... қуат ... әлемдік бағаның жоғарылауы ғана әсер еткен жоқ. Қазақстанда мемлекеттік ... 25% ғана ... ... ... ... ... қара және ... металлургия әрекетінің нәтижелілігін көтерді. Мыс рудасын өндіру мен өңдеуде ең ірі компания болып ... ... және ... ... сияқты ірі кәсіпорындар кірген "Қазақмыс" ОТАҚ табылды. Ол салалар дамуына 1833,5 млн. АҚШ долл. салған, 1990ж. ... ... ... ... 2000ж. 9% ... ... мүмкіндік жасады. Қазіргі уақытта мыс өндірісінің көлемі өткен жылдар көрсеткіштерінен асып ... ... ... ... 500млн. АҚШ долл. салды. Карметкомбинат өндірістің күшті индустриялизациялануы кезеңінен өтті. Дегенмен, мыс кен өндірісінің өсіміне қарамастан, бұл салаға ... мыс ... ... ... ескіруіне алып келуі мүмкін болғандықтан қысқартылуда. ... және ... АҚ ... саласына 537,2 млн. долл. көлеміндегі инвестиция арқасында жоғары нәтижелі өндіріс болды.
Мырыш кен өндірісі елеулі ... ... Бұл ... ажыратылған қорлары бойынша Қазақстан әлемде үшінші орын алады және ... ... ... жағдайындағы перспективада ірі әлемдік экспортер болуға қабілетті.
Ірі недро ... ... ... орны ... АК, "ДБС-Балхаш", "Алтын Төбе" МРК және басқалар ... ... ... ... ... ... инвестицияның жалпы көлемінің 90% құрайды, олардың мәнді ... (88%) кен ... ... ... соңғы жылдары саланың көптеген кәсіпорындарының тоқтауына алып келген бұл арнаға инвестицияның көлемі 10 еседен көп, өндіріске 2 есе қысқартылды.
Алюминий ... ... ... ... "Қазақстан алюминиі" АҚ өндіріледі. Бірақ, бұл кәсіпорында алюминий жеке өндірісінің дамуына инвестициялардың жетіспеушілігі сезіледі. Әлемдік нарықта бұл металдың құны ... ... ... ... ... ... ... жоғары және осы өнімге жоғары сұранысқа ие Қазақстан нарығына дайын алюминий ... ... ... ... ... ... ... экономикаға инвестициялау көлемі бойынша көшбасшылық жағдайды АҚШ (29,7%), Ұлыбритания (13,5%), Италия (7,1%), Нидерланд (6,9%) ... ... ... ... елдердің алғашқы ондығына Оңтүстік Корея, Қытай, Канада мен Нидеранд кіреді. Жоғарыда айтылған елдердің барлығының үлесіне қазақ экономикасына салынған ... ... ... ... 60% ... ... елдерден инвесторлар Қазақстан экономикасына қауымдастықта барлық ТШИ 6% жуығын ғана салды. АҚШ, Ұлыбритания, және Италия тікелей ... ... ... ... ... мұнай-газ секторына кең қатысымымен түсіндіріледі. Дегенмен, американдық инвесторлар энергия өндірісі, азықтық өнімдер мен өнеркәсіп өнімдері ... өзге ... да бой ... Өзге ... ... ... инфрақұрылым обьектілерін (мысалы, Ертіс арқылы өтетін көпірдің құрылысы, жол жөндеулері және т.б.) инвестициялайтын Жапонияны ерекше атап өту керек. ... ... ... бөлу анализі Қазақстанда тартылған шетелдік капиталдардың бірқатар аймақтардағы жоғары шоғырлануын ... және ... өзге ... ... ... ... аймақтар бойынша шетелдік инвестициялардың теңсіздікте орналастырылымы Қазақстанға шетелдік капитал түсімінің өзіндік белгісі болып табылады. ... ... қ. мен ... қ., ... ... ... және ... Қазақстанның шикізатты аймақтары батыстық инвесторлар үшін тартымдылықта қалып отыр.
Қазақстанның көптеген аймақтарындағы шетелдік инвестициялар көлемі олардың инвестициялық мүмкіндігіне сәйкес келмейтінін ... өту ... ... ... ... ... әрекет субъектілерінің инвестициялық тартымдылығын жоғарылату мен аймақтық деңгейде қолайлы ... ... ... ... ... ... ... бірқатар аймақтардағы жеке және сыртқы инвестициялық ресурстар мобилизациясының ұйымдастырушылық-экономикалық механизмдерінің болмауы табылады.
Қазақстандағы бірлескен кәсіпкерліктің дамуы шетелдік ... (БК) ... ... кәсіпорындар санының тұрақты динамикалық өсімімен сипатталады. Әрекет етуші БК санының 1995-2005 жж. ... 12 ... ... ... ... ... ... Республикасы даму процесінде олардың теңсіздік өлшемінде орналасқандығын көрсетеді. Бірінші кезеңдерде (1995-1997жж.) ... ... ... кәсіпорындар санының өсу қарқыны орташа 37% құрады. 1998-1999 жж. өсу қарқыны капиталдардың әлемдік нарығындағы ... ... ... ... ... 11,6% ... 2000ж. кәсіпорындар санының өсу қарқынының төмендеуінде күрделі кезең ... 2005ж. ... ... ... ... капитал қатысымындағы 7070 кәсіпорын әрекет еткен (2005ж. 1қаңтарда - 6579), оның ... ... ... ... қатысымымен 2856 және 120 елдің шетелдік инвесторлардың ... ... 412164,2 млн. ... көлеміндегі жарғылық капиталмен 4214 кәсіпорын бой көрсетеді.
Дегенмен, бүгінде экономикаға ... ... ... ... ... ... ... өсу үстіндегі қажеттіліктерін қанағаттандыруда жеткіліксіз. Негізгі капитал инвестициясының көлемі қазіргі уақытта ЖІӨ -нің 18-19% жуық ... ... ол ... елге ... бар ... екі есе ... ... көлемі қажет болады.
Инвестициялар экономикасы орташа және төменгі даму деңгейлі дамушы елдерге, соның ... ... да жеке ... ... ... ... Қаржы құралдарын мобилизациялау мемлекеттің экономикалық дамуы мен отандық тауар өндірушілердің әлемдік нарыққа шығуына, өндірістің түрлі ... жаңа ... ... ... ... ... республика экономикасына шетел капиталының ассимиляциясы жолында кедергі келтіретін жағдайлар бар: ... және ... ... тұрақсыздығы, құқықтық базаның және нарықтық жағдайдың жетілмегендігі. Ішкі инвестициялардың ... ... ... ... шетел инвестициялары маңызды рөл алады, өйткені олардың ... ... ... бар ... ... қалыпқа келтіруге емес, жаңаны құруға салынады. Бұл жағдайда шетел инвестициялары республика экономикасын ынталандыру бойынша қарастырылады, әсіресе кері ... ... ... ... бағыт ретінде назарға алынады. Шетел инвестициялары ішкі инвестициялардың өсуі мен ... ... ... ... бұл тура ... ... ... олармен бірге Қазақстанға тек ақша емес, әлемдік нарықтарда компания-инвесторлармен жинақталған ... ... ... ... ... ҚАЛЫПТАСТЫРУДЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
2.1. Инвестициялық ахуалдың қазіргі жәйі
Өткен кезеңдердің инвестициялық саясатын талдау экономикаға инвес-тицияларды тарту ... ... ... ... ... негізгі артықшылықтарын анықтады:
* шетел инвесторларымен жұмыс тәжірибесінің жақсаруы;
* несиелер бөлу, әсіресе алғашқы кезеңде, оларды ... ... мен ... ... ... сарапшылық бағалауының жетістігімен несие бөлу;
* Қазақстанда тартымды инвестициялық ... құру ... ... ... ...
* ... несиелерін беру мен олардың мақсатты қолданылуын бақылау механизмі қатысында нақты ... ... ... әлеуметтік, өндірістік нарық инфрақұрымы, нарықтық жағдайларға көшу барысында кәсіпорындарды маман қызметкерлерінің инновациялық саясатпен ... ... ... ... баға бере ... оның ... өзіне ғана тән белгілерін атап өткен жөн:
* оның динамикасының жоғары тобы;
* инвестициялық салымдардың экономиканың өндіруші ... ... ие ... шетелдік инвестициялар үшін тартымдылықтың жоғарғы деңгейі;
* инвестициялық ағымдардың ... ... ... ... ... анықтайтын инвестициялық ортадағы экономикалық либерализм элементтерінің бар болуы.
438151188720Қазақстан Республикасының инвестициялық ахуалы
Аймақтық дәреже бойынша
* Даму институттарының ықпалы;
* Жалпы ішкі өнім көрсеткішінің ... ... ... ... ... ... Табиғи қолайлылық;
* Табиғи шикізат қорының бай көздерінің болуы;
* Жеткілікті, білімді еңбек қоры;
* Даму институттарының қызмет атқаруы;
* Инновациялық ұсыныстар;
* ... ... ... ... ... ... ... ретіндегі географиялық орналасуы;
* Тұрғындардың сатып алу қабілеттілігі мен ... ... ... ... ... ... ... жабдықтаулар бойынша
Инсвестициялық заңдардың қабылдануы;
00Қазақстан Республикасының инвестициялық ахуалы
Аймақтық дәреже бойынша
* Даму институттарының ықпалы;
* Жалпы ішкі өнім ... ... ... ... ... ... тұрақтылығы;
* Табиғи қолайлылық;
* Табиғи шикізат қорының бай көздерінің болуы;
* Жеткілікті, білімді еңбек қоры;
* Даму ... ... ... ... ұсыныстар;
* Корпоративті серпінді жобалардың ұсынылуы;
* Евразия континетінің орталығы ретіндегі географиялық орналасуы;
* Тұрғындардың сатып алу қабілеттілігі мен талғамының жоғары дәрежесі;
Тәуелділік ... ... ... ... жабдықтаулар бойынша
Инсвестициялық заңдардың қабылдануы;
Шетелдің инвесторлары көбінесе жоғарыда айтылған барлық көрсеткіштер бойынша зерттеп, жоспарлап, шешім қабылдайды. ... ... пен ... ... бір ... ... байланысты. Егер инвестициялық жағдай қолайлы болса, онда ... ... аз ... Ал егер ... ... ... ... онда инвестициялық тәуекел жоғары болады. Мемлекеттің әлеуетті нарықты сипаттайтын ... ... ... КСРО ... біртұтас нарықтың әләуетін көп уақыт өте қарастырды және ол инвесторларға негізгі түрткі болып отырды. КСРО ыдырағаннан ... ... ... жеке ... нарығында жаңа бағыт жасау керек болды. ЖҰӨ көлемі бойынша -- Ресей, Белоруссия, ... ... алды ... ... ... ... үшін Қазақстан нарығы сипаты бойынша тартымды болды. Инвесторлардың көбі Қазақстанның азиаттық өнім нарығына жақын болғанын маңызды артықшылығы дейді.
Бүгiнгi ... ... ... ... ... ... инвестицияның көп мөлшерде тартылуына тiкелей байланысты. Өйткенi елiмiз өндiрiсiнiң жалпы деңгейi мен оның даму болашағының деңгейi ... ... 10 ... ... ... ... Бұл шамаға жету үшiн шетелдiк инвестицияларды тартумен қатар, отандық инвестицияның да үлесiнiң ... ... ... ... ... ... яғни корпорациялардың инвестициялық саясатын өндiрiстiң өнеркәсiп және өңдеушi саласына тартуына ынталандыруымыз керек.
Дамудың қазіргі кезеңінде Қазақстан Республикасының инвестициялық ... ... - ... қабілетті, жоғары технологиялық, ғылым тұтынушылық өндірістердің дамуына приоритетті тәртіппен бағытталатын ішкі және ... ... ... жоғары деңгейіне жету болып табылады.
Үкiметтiң саясаты, ұлттық мүдде тұрғысынан қарағандағы құқықтық жəне əкiмшiлiк шаралар ... ... ... ... жəне инвесторлардың өз мүдделерiне жауап беретiн жағдайларды қамтамасыз етуге тиiс. Сонымен бiрге, ... ... ... ... ... ... қажетсiз зардаптарын болдырмауға немесе ең болмағанда, бəсеңдетуге мүмкiндiк беретiн тетiктер əзiрлеу қажет.
Республикадағы инвестициялық саясаттың нәтижесін ... ... ... өз ... оң және ... ... да бар. Атап ... оны төмендегі кестеден көруге болады.
Қазақстан Республикасындағы инвестициялық қызметтің тенденциясы
Оң жақтары
Теріс жақтары
"Инвестициялар туралы" заңды қабылдау арқылы Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... ... ... ... негізгі бөлігінің Қазақстан Республи-касындағы минералды-шикізат кеше-ніне бағытталуы
Шетелдік инвестиция аударудағы жетістіктер
Капиталдық салымдардың Респуб-лика аймақтарына біртекті ... ... ... өзінің қолайлы инвестициялық климаты-мен жоғары бағалануы
Ұлттық экономика ... ... ... ... ... ... ... өнеркәсіптік-инновациялық даму стратегиясын іске асыру бойынша шаралар жоспарын жасап шығару Қазақстанның инвестициялық қызметін белсендіруде маңызды шешім болып табылады. Үкімет ... ... және ... ... ... ... көлемді зерттеу жүргізуді нақты сектордың болашағы бар салаларын анықтап, ... ... ... ... ... қолайлы жағдайларын құруда.
Жапониядағыдай ішкі ғылым протекциясы тәжірибесін Қазақстанда да ... ... ... ... алмастыруға енетін Қазақстандық технологиялардың тізімін жасап, шетелдік инвесторлардың осы ... ... ... талап ету қажет.
2011 жылдың 27 сәуірінде Мәскеу қаласында атты ... ... ... бас ... Қазақстан Республикасының Сауда және экономикалық даму министрлігі мен Ресей Федерациясындағы ҚР сауда өкілдігі экспорт және инвестиция ұлттық ... ... ... ... Қазақстан Республикасының мемлекеттік органдары, даму институттары, ұлттық компаниялар, РФ шетел дипломаттары, ... ... ... ... және ... бизнесмендері, жоғары оқу орындары, түрлі одақтар мен ассоциациялар, өндірістік қоғамдастықтар, инвестициялық компаниялар, ... ... ... қатысып, Қазақстанның инвестияциялық ахуалын зерттеп, зерделеген болатын.
Қазақстан Республикасының мемлекетік саясатының приоритетті мақсаттарының бірі елде қолайлы инвестициялық ахуалды ... ... ... ... ... инвестицияларының тартылуын ынталандыру болып табылады. Қазіргі таңда Қазақстан халықтын жан басына шаққанда инвестициялар көлемін тарту бойынша ТМД ... ... ... ... ... Қазақстанның жан басына шаққандағы тікелей шетел инвестицияларының көлемі 1300 АҚШ долларын құрайды.
Қазақстанның ... ... ... мен ... ел экономикасына тартылған инвестициялардың көлемі айқын көрсетіп отыр. Соңғы ресми деректерге сәйкес, ел тәуелсіздікке қол ... ... бері ... ... 122 ... АҚШ ... көлемінде тікелей инвестиция тартылды.
Әлем банкінің мамандары Қазақстан Республикасы бизнес жүргізуді жетілдіруге бағытталған ең тиімді және оңтайлы ... ие ... деп ... ... ... ... ие ... рейтингісіне сәйкес, Қазақстан 183 алпауыт елдердің арасында 59 орында тұр.
Қазақстанның инвестициялық ахуалы мен тартымдылығына әсер етуші жағымды факторлар:
* ... ... ... бизнес ахуалы; Инвестициялардың заңнама тұрғысында қолдауы; Инвестицияларды қолдаудың тартымды іс-шаралары; Экономикалық және саяси тұрақтылық;
* Екіншіден, бай ... және ... ... ие ... ... ... ... сәйкес, Қазақстан табиғи ресусртар қоры бойынша әлемде алтыншы орынға ие. ... 110 ... ... ... ... ... 99 ... Қазақстан жер қойнауында бар, оның 70 барланған, ал 60 игерілуде. Қазақстан цинк, вольфрам және ... ... ... ... ... ... күміс, уран, хромит және қорғасын қоры бойынша екінші, мыс және флюорит қоры бойынша үшінші, молибден қоры бойынша ... және ... қоры ... алтыншы орынға ие.
* Үшіншіден, инвесторларға 1 млрд. адамды құрайтын тұтынушылар нарығына шығу ... ... ... ... ... ... инвестициялық ахуалға жалпы әсер етуші факторлар
Фактор атауы
Негізгі әсер(0-ден 7-ге дейін)
әсер ету ... ... ... ... ... ... етіспеушілігі.
6.Саяси тұрақсыздық.
7.Айырбастау бағамын реттеу.
8.Заң шығару тұрақсыздығы.
9.Бұқаралық ақпарт құралдары.
10.Коррупция.
6,7
3,6
3,1
4,6
1,3
3
2,8
3,9
2,9
6,1
-
+
+
+
--
--
--
-- ... ... ... ... ... ... өзекті мәселелері.- Алматы: Экономика, 2002,153б.
Қазіргі таңда ҚР шетелдік және отандық инвестицияларды қолдаудың негізгі мемлекеттік іс-шараларына ... ... ... және ... ... бекітілген инвестициялық преференциялар (инвестициялық қаржылық преференциялар, кедендік баж салымынан босату рұқсаты, мемлекеттік заттай гранттар); мемлекеттік даму институттарымен бірге жобаларды ... ... ірі ... ҚР Президенті жанындағы Шетел инвесторлар кеңесіне мүшелікке ұсыну (қолдаудың жанама түрі ҚР Президенті Нұрсұлтан Назарбаев төралығымен жылына екі мәрте өткізіледі); ... ... ... ... ... және ... мақсатымен инвестициялық қызметті жүзеге асыру үшін елде барлық қажетті құқықтық негіз дайындалған.
2003 жылы инвестицияларды ынталандырдың экономикалық және құқықтық негізін ... ... заң ... ... ... пайымдауынша, аталмыш заң өтпелі экономикаға ие мемлекеттер арасындағы инвестиция саласындаға ең тиімді заң болып табылады.
халықаралық рейтинг ... ... ... ... ... ... ...
Мемлекет
Бизнесті жүргі-зу рейтингісі
Кәсіпорынды тіркеу
Не-сие алу
Инвесторлар қорғанысы
Салық салу
Халықаралық сауда
Келісімшартты орындаумен қамсыздандыру
Сингапур
1
4
8
2
4
1
12
АҚШ
4
13
4
5
72
20
7
Қазақстан
47
57
78
10
13
176
27
Беларусь
69
9
98
79
156
152
14
Қытай
91
151
67
97
122
60
16
Ресей
120
111
98
111
105
160
13
Украина
152
112
24
111
181
140
44
Заң инвесторлардың құқығы мен ... ... ... ... қамтамасыз етеді. Сонымен бірге инвесторларға қатысты мемлекеттік органдардың қызметі нақты регламенттелген (капиталдың еркін қозғалысы, капиталды қайтару, ... ... ... ... жеке ... ... құқығы, соның ішінде шетел инвесторларын қоса алғанда).
Инвестицияларды мемлекеттік қолдау іс-шаралары шетел және отандық инвесторларға тең дәрежеде ... ... ... ... зияткерлік меншікті қорғау бойынша барлық қажетті заңнамалық негіз қалыптасқан. Зияткерлік меншікті қорғау институттары бекітілген. Авторлар құқығын (азаматтық, қылмыстық кодекс, ... ... ... ... заңы) қорғауды қамтамасыз ететін заңдар қабылданды.
Соңғы жылдары ... ... ... ... ішінде салық төлемдерін азайту бағытында айтарлықтай өзгертті. Мәселен, корпоративті кіріс ... ... 20%, ... ... ... құны 12% құрады. Мұның өзі әлемдегі аталмыш салық түрінің стандартты төлемінің ең төменгі түрі ... ... ... ... ... 2010 - 2014 ... арналған индустриалды-инновациялық дамудың жеделдетілген мемлекеттік бағдарламасы іске асырылды. Бұл бағдарлама инвесторлардың ең ... ... ... ... қана ... ... инфроқұрылымды, қолайлы әкімшілік ортаны, тиімді қаржыландыру және т.б. қалыптастыруды қамтиды. ... ... ... ... ... ... приоритетті экономикалық секторларда дайын жобаларды жүзеге асыру үшін ... ... ... ... жүзеге асты:
* Мұнай өңдеу және мұнайгаз секторының инфроқұрылымы, тау-кен метталургия кешені, ... жәе ... ... ... ... құрылыс индустриясы, фармацевтика;
* Агроөнеркәсіп кешені, жеңіл өнеркәсіп, туризм;
* Ақпараттық және коммуникациялық техналогиялар, ... ... қуат ... ... іске ... тек ... жылында 152 кәсіпорын іске қосылып, 24 мың қазақстандықты жұмыспен қамтыды. Жалпы ел бойынша 800 тарта ... ... ... және ... ... ... келтіру және дамыту үдерісі жүзеге асырылып, ауыл шаруашылық өнімдерін қайта өңдеу алға қойылды. 2014 жылы 8,1 триллион теңгені ... ... 294 ... ... ... асырылды.
ҚР тікелей шетел инвестициясының көлемі
Бүгінге кезде, Қазақстан 50бәсекелестікке қабілетті елдер қатарында.
Елде қолайлы инвестициялық климат жасалған, инвестицияларды ... ... ... ... ... жеңілдетілген салық режимі әрекет етуде. Ел Дүниежүзілік Банкінің жаңартылған рейтінгінде 50-ші ... тұр. ... ... ... ... ... индексінде екі жыл қатарынан әлемдегі 185 елдің ішінен 10-шы орынға ие болды.
Қазіргі уақытта Қазақстан экономикаға ... ... ... ... ... көшбасшылардың бірі болып табылады. 2005 жылдан 2013 жылдың 30 қыркүйек аралығында, республика 177,8 млрд. АҚШ ... ... ... ... ... ... 5 жыл динамикасының көрсеткіші бойынша, осы аралықта жалпы ... ... 100 ... АҚШ долл. тартылды. Сонымен, елде дүниежүзілік қаржы дағдырыс жылдарында да инвестициялық климатымыз және ... ... ... ... қалып, инвесторлардың сенімін тудырды.
ҚР негізгі бәсекелестік басымдылықтарға Қытайдың, Ресейдің, Үндістанның тез өсіп келе жатқан ... ... ... ... ... Сонымен қатар, Қазақстан арқылы АТА-ны Еуропамен және Таяу Шығыспен қосатын негізгі трансконтинентальді бағыттар өтеді.
Кеден Одағының шеңберінде интеграциялық үдерістер маңызды рөл ... ... ... ЖІӨ 2 ... АҚШ ... және 170 млн. жуық ... ... бірыңғай тауар нарығын ашады, ол біздің елдердің инвесторлары мен кәсіпкерлеріне жаңа ... ... ... ... ... ... ... 10 мыңға жуық компаниялар жұмыс істеуде, соның ішінде Fortune - 500 тізіміне ... ... ... Арева, Викат, Данон (Франция), ENI/Agip, Bonatti, Saipem, Augusta, Westland, Italcement (Италия), GE (АҚШ) компаниялары ... ... ... мақсатымен мемлекеттің инвесторлармен тікелей диалогты дамыту бойынша көпсатылы жүйе құрылды. Ол өзіне ҚР Президентінің Шетел ... ... ... ... жақсарту кеңесі, Премьер-Министрдің орынбасарының жетекшілігінде арнайы жұмыс органы, инвестициялық омбудсменнің принципі бойынша әрекет етуді ... ... ... бірнеше стратегиялы бағдарламалық құжаттарды іске асыруда, мысалы индустриалды-инновациялық дамудың жылдамдатылған мемлекеттік бағдарламасы, көшу тұжырымдамасы.
2050 жылға дейін өндірілген энергияның 50% ... және ... ... көздерімен қамтамасыз етіліп отырады деп болжануда, ЖІӨ-нің қосымша өсуі 3% кем емес ... ... ... ... құрылған. Инвестицияларды тарту бойынша Ұлттық жоспар қабылданған.
Ұлттық заңнамалар мен халықаралық-құқықтық база ... ... ... жеңілдіктер пакеті ұлғаюда.
ҚР Заңында инвесторлардың құқықтарының келесідей кепілдіктері бекітілген құқықтық қорғаудың кепілдігі, ұлттандыру және реквизиция болғандағы ... ... ... (тек қана ... ... ... етіледі).
Инвестицияларды көтермелеу және қорғау бойынша екіжақты келісімдер ... ... 47 ... және бір ... ... ... ... инвестор басым салаларда инвестицияларды жүзеге асырған кезде келесі жеңілдіктерге ие болады. Материалдар мен шикізаттарды, құрал-саймандарды елге кіргізген ... ... баж ... ... ... заттай гранттар.
Инвестициялық және стратегиялық жобалар үшін (жоғары баға ... ... ... ... ... қызметінде, жоғары технологиялық салаларда және ивестиция көлемі 5 млн АЕК-тен кем емес).
7 жылға дейінгі салық жеңілдіктері қарастырылған (жер және ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық даму деңгейі төмен аймақтардағы өнеркәсіптік жеңілдіктер (газ, электроэнергия, жер телімін иеленуге, ғимараттарды иеленуге, құруға ... ... ... ... экономикалық аймақтардың шеңберінде келесі жеңілдіктер берілген: жер салығы, мүлік салығы, АЭА аймағындағы тауарларға ҚҚС ... жер ... 10 ... тегін жалға беру.
2014 жылдың 12 маусымында Бурабай өңірінде Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың төрағалығымен Қазақстан Президентінің жанындағы Шетел ... ... ... ... өтті.
Президент жанындағы Шетел инвесторлары кеңесі ел экономикасы үшін маңызды мәселелерді қараумен ... ... ... аясында елдегі инвестициялық ахуалды жақсарту, инвесторлардың құқықтарын қорғау жөніндегі шаралар, сондай-ақ, индустрияландырудың екінші бесжылдығы (2015-2019 жылдарға арналған ИИДБ) шеңберінде инвестициялау және ... ... ... талқыланды.
Шетелдік инвестициялар - ды тарту - ... ... ... - ми - ка - лық саясатының басымдық - тары - ның бірі. Осы орайда, бүгін - де ... ... ... - ти - ... хаб ... ... ... барлық мүмкіндіктер жасалып, іс-шаралар атқарылуда. Мәселен, индустрияландырудың бірінші бесжылдығы кезеңінде БҰҰ ... және даму ... ... ... ... бойынша, Қазақстан шетелдік тікелей инвестицияларды тарту көлемі бойынша ... ... ... қатарына кіріп, өтпелі экономи - калы елдер арасында екінші орынға тұрақтаған. ҮИИДМБ іске асыру кезеңіне 2005 жылдан бері өңдеуші ... ... ... ... ... 70 пай - ыз - дан астамы немесе 14 млрд. дол - лар тартылған. Қазіргі уақытта ше - телдік инвесторлармен ... ... ... жоба іске ... инвесторлары кеңесі Қазақстан Президентінің төраға - лығымен жүзеге асырылатын кеңесші-консультативті ... ... ... Кеңес 1998 жылы елдегі инвестициялық қыз - мет пен инвестициялық ахуалды ... ... ... - ныс - ты ... ... ... шешу үшін ... пен шетелдік инвес - торлар арасындағы тікелей үнқатысуды қамтамасыз ету мақсатында ... ... ... ... мен ... ... ... аспектілері бойынша Қазақстан Президенті мен Үкіметінің қарауы - на ұсынымдар мен ұсы - ныс - тарды ... ... ... міндеті саналады.
Бүгінде еліміз шетелдік инвес - тицияларды тарту үшін барынша қолайлы жағдай жасау бойынша жұмысты келесі жылдан басталатын ... ... ... ... ... ниеттеніп отыр. Бұл ретте әрбір басымдыққа ие сектор үшін трансұлттық компаниялар тартылады. Үкімет бұл бойынша 162 трансұлттық компанияны ... оның ... 72 ... экономикаға тартылмақ.
Ал Шетел инвесторлары кеңе - сінің өзі құрылған ... ... оның 26 ... ... ... ... ... шетелдік инвестициялар үшін құқықтық ахуалды жақсарту, Қазақстанның сот жүйесін жетілдіру, салық салу мен ... ... ... ... ... ... ... инвестициялық имиджін жақсарту сынды мәселелері талқыланған.
Шетел инвесторлары кеңе - сінің былтырғы, яғни 27-ші отырысы тақырыбында өрбіді.
Шетел инвесторлары ... ... ... ... ... ... ... Нұрсұлтан Назарбаев сөз сөйледі. Президент Шетелдік инвесторлар кеңесінің мүшелеріне қарата айтқан сөзін - де: , - ... ... ... - лары ... ... ше - тел - дік инвесторлардың Қазақ - стан Республикасының ин - - дус - ... ... - ның ... ... жүзе - ге ... қатысу мәселелеріне арналып, ЭКСПО-2017 тіркеу досьесін қорғауға байланысты берілген ... ... ... туын ... ... ... ... Президенті өзі - нің сөзінде инвесторлармен тұ - ... ... ... дәстүрге ай - налғанын, ал Кеңес өзін шетелдік бизнес үшін де, біздің еліміз үшін де ең ... ... ашық ... ... ... ала - ңы ретінде көрсеткенін атап өтті.
Қазақстан үшін қазіргі өткізу нарықтарын кеңейтуге және ынтымақтастықты нығайтуға мүмкіндік ... ... ... одақ - тың ... аса зор. ... ... арасында тиімді экономикалық байланыстар орнату өңірде достық және тату көршілік қарым-қатынастарды ... ... ... ... ... ... ... тұрақсызданып, инвестициялық климат нашарлап отырған кезде Қазақстанда эконо - ... ... ... ше - ... ... үшін жаңа мүм - кіндіктер ашылады.
Қазақстан экономикасына инвестиция салу ... ... ... ... нарығында жұмыс істеу үшін оңтайлы алаң болатынын атап өткен жөн. ... ... ... ең ... салықтар және инвес - торлар мен мемлекеттің өзара ... ... - ... ... елді ... экономикалық одақтың алып нарығына кіретін қақпа ретінде көрсетеді.
Индустрияландырудың бі - рін - ші бесжылдығында жаһандық экономикалық дағдарыспен байланысты ... ... ... ... жаңа ... ... ашып, экономиканың өңдеуші салаларына инвесторлар тарта алғанын атап өтті. Индустрияландыру картасы аясында 4 жылда ... ... 2,4 ... ... 651 ... іске қосылды, 70 мыңға жуық жұмыс орны құрылды. Осы жобалардың әрбір жетіншісі тікелей шетелдік инвестициялардың көмегімен жүзеге ... ... ... ... компаниясы ұйымдастырған Ас - та - надағы электровоздар өндірі - сін, , және ... бір - лес - кен ... өнді - рісі - нің ... ... ... ... ... тұ - рақсыз экономикалық ахуалдың салдарынан шетелдік тікелей инвестициялар ағыны қысқарып жатқан жағдайда ... ... - ... үшін ... әрі ... ... ... отыр. Әлемдік дағдарыстарға қарамастан, біздің экономикамыз орнықты даму қарқынын жоғалт - ... ... ... ... ... ... және ... шараларын үнемі жетілдіріп отырады.
Индустриялық-инновациялық дамудың екінші бағдарламасының басымдықтарына тоқталатын ... ... ... ... ... негізгі тәсілдері көзге түседі. Бұл бағыттағы маңызды қадамдардың бірі жағымды макроэкономикалық климатты қамтамасыз ету. Қазақстан он жылдан ... уа - қыт бойы ... ... ... орта ... Осы көрсеткіш бойынша Қазақстан 2013 жылы 23-орынды иелену арқылы қазірдің өзінде бәсекелестіктің жаһандық индексінде алғашқы отыздық елдері қатарына ... отыр - . ... ... ... ... ... кіруі инвесторлар үшін қосымша қолайлы шарттар тудыртады. Өйткені, елімізде сауда, инвестиция, зият - керлік ... ... ... ... ... қол - ... болады.
Инвесторларға жәрдемдесудің тағы бір маңызды шарасы ретінде қаржылық қолдау ... ... ... жаңа ... жүзеге асыру үшін мемлекеттік бюджеттен бес жыл бойына шамамен 600 миллиард теңге бөлінеді. Сондай-ақ, Ұлттық қордан тағы 1 триллион теңге бөлу ... ... ... Оған ... еліміз Дүниежүзілік банк, Еуропа Қайта құру және даму банкі, Азия даму ... және ... ... ... келісімге де қол қойды.
Бизнес байланыстары мен кәсіпкерлердің халықаралық кооперациясын кеңейту үшін визалық кедергілерді жою қажетті. Бүгіндері Қазақстанда барынша жоғары ... ... ... он мемлекеттің азаматтары үшін біржақты визасыз режім орнатылған. Бұл тізімге АҚШ, Нидерланд, ... ... ... ... ... ... Араб Әмірліктері, Корея Республикасы және Жапония кіреді.
Кадр даярлау жүйе - сін жаң - ... ... - лан - ... маңызды шарттарының бірі ре - тінде инвесторлар колледждер мен жоғары оқу орындарын басқаруға ... ... 2015 жы - лы ... көшу - дің және ... ... - дағы ... бойынша қызмет - тер - дің басым ... ... ... ... ... де атап ... басшысы капи - тал салудың мейлінше перспекти - валы бағыттары ретінде шикі - зат, өңдеуші өнеркәсіпті, инно - вациялық салаларды, ... және орта ... ... және ... ... ... атады.
Отырыс барысында басымдығы бар ба - ғыттардың тартымдылығын көте - ру үшін Үкімет әзірлеген ауқым - ды ынталандыру пакеті ... тиек ... Атап ... ин - дус - - ... осы сала - ... - дағы ... ... - ра - тивтік табыс салығын төлеуден және жер салығынан 10 ... ... ... 8 ... ... ... мемлекет нысанды пайдалануға бергеннен кейін шетелдік инвесторларға күрделі шығыстарының 30 пайызына дейін өтеп беретін болады. Бұл ... тағы бір ... - ... ... ... ... ... кезеңінде және нысанды іске қосқаннан кейін бір жыл ешқандай квотасыз және рұқсатсыз жұмыс күшін ... ... ... ... қо - сымша құн салығы мен акцизден басқа, барлық салықтар мен тө - ... ... ... - ты ... ... - лығына кепілдік беріледі.
Инвес - торлар үшін мемлекеттік мекемелермен жұмыс кезінде қағидаты атқарылады. Бұдан бөлек, ... ... мен ... қор - ғауды қамтамасыз ету үшін институты заңнамалық деңгейде енгізіледі.
Басымдығы бар салаларда ... ... ... ... тапсырыстар алуына жәрдем жасалады.
Еуропа Қайта құру және даму банкінің президенті Сума Чакрабартигенің айтуы бойынша, Қазақстанның индустриялық-инновациялық саясатты қолға алуы өз ... ел ... ... алға ... жаңа ... ... келуіне жол ашады. Бұл - мықты институттармен дамыған нарықтың ... да ... ... деген сөз. Еуропа Қайта құру және даму банкі өз кезегінде Қазақстанның экономикалық ... мен ... ... ... жасайды.
Қазақстан 2050 жылға қарай әлемнің ең да - мыған 30 елінің құрамына кіру туралы стратегиялық мақсатын айқындап ... ... елі - ... ... ... ең ... ... бірі Қазақстанды әрі қарай индустрияландыру болып табылады. 2010 жылы іске қосылған индустрияландыру үдерісі ұлттық экономиканы ... ... ... ... серпін берді және экономиканың өсуіне алғышарт жасады. Ал бұл - ... ... ... үшін ... мен экономикалық құлдырау жағдайында өте үлкен көрсеткіш екені айқын.
Бүгінде елімізде өңдеу өнеркәсібі дамып, еңбек өнімділігінің артуы байқалады. Өнеркәсіпте жұмыс істейтіндердің ... ... ... 125 ... ... 1 млн. адамнан асып кетті. Бұл - әлемнің өзге елдерінде жұмыс орындары қысқартылып жатқан кезде байқалып отырған ... ... ... ... жос - парын орындау кезеңінде отандық және шетелдік ... ... жаңа ... ... ... қатысты белсенді жұмыстар жүргізілді. Мысалы, бір ғана өңдеуші өнеркәсіп саласында шетелдіктердің қатысуымен құны 5 ... ... ... 59 жоба ... ... ... қоса, шетелдік инвесторлардың қатысуымен әлі 86 жобаны жүзеге асыру көзделіп отыр.
Индустрияландырудың екін - ші бесжылдығында Үдемелі ин - ... даму ... ... ... ... болып есептеледі. Сон - дықтан, индустрияландыру үдерісі динамикалық тұрғыда жүзеге асырылады. Бұл ретте, алғаш - қы ... ... кем - ші - ... мен әлі де ... келе жат - қан ... рецессиямен байланысты қиындықтар, халық - аралық бәсекелестіктің күшеюі мен әлемдік ... ағым - дағы ... ... - ты ... де ескеріледі.
Мемлекет алдында тұрған іс-шаралар турасында бірінші атқарылатын ... ... даму ... ... ... Бұл ... ... сараптама жүргізіліп, индустриялық дамуға қатысты жоспарлар бекітілген. Соның нәтижесінде 6 өңдеуші ... ... ... кеткен секторлары анықталды. Олар экспорттық әлеуетке ие әрі бұл салаларға мемлекет айрықша назар ... ... ... ... ... ... ... машина жасау, қара және түсті металлургияны, мұнай өңдеу және мұнай химиясы саласын, агрохимия мен химикаттарға арналған өнеркәсіпті, құрылыс материалдарын ... ... ... болады. Екінші бағыт - қаржыландыру моделі. Бұл ретте, іске қосылады. Ал жалпы ... ... ету ... қағидаттар негізінде жүзеге асады. Мәселен, өңдеу өнеркәсібін дамытуға бөлінген қаржының 80 пайызы басым бағытқа ие салаларға бөлі - неді, ... 20 ... ... - ... ... өнеркәсіп секілді өң - деу өнеркәсібінің өзге де сала - ларын - дағы ... ... ... ... көз ... ... ғана ... болады.
Үшінші бағыт шеңберінде кластерлік тетік қолға алынады. Екінші ... ... ... асыру кезінде кластерлік тетік жекеменшік секторды мейлінше көбірек тарту арқылы жандандырылмақ. Төртінші бағыт 10 еркін экономикалық ... ... ... ... өсуі үшін ... ... Бұл орайда инвесторларға сапалы кәсіби басқарушылыққа негізделген инфрақұрылым ұсынылады. Ал басқарушылыққа Jourong және Dubai Port World ... ... ... танымал компанияларды тарту қарастырылады.
Бесінші бағыт бойынша экспортты кеңейту көзделеді. Бұл орайда, экспорттаушыларды қол - дау - дың жалпыұлттық ... құ - рыл - мақ. Оған ... ... - лық және ... төңі - ре - ... қаржылық құралдар енгізі - леді.
Сондай-ақ, Үдемелі ин - дус - ... даму ... ... ... барысында өнеркәсіп саласын дамыту бағытында Малайзия, Сингапур секілді елдердің тәжірибесі назарға алынып, сол ... ... ... жаңа ... ... ... өсімін қамтамасыз ететін болады. Ал 2019 жылға қарай Қазақстанда экспорттық әлеуеті 3 млрд. АҚШ ... тең жаңа ... ... бой ... ... екінші бесжылдығын жүзеге асыру барысында Үкімет көптеген шетелдік инвесторлармен келіссөз жүргізді. Соның нәтижесінде Дженерал Электрик, Польфарма, Анадолу Групп, Шеврон секілді ... ... ... ... белсене қатысып келеді. Бұл ретте, Шелл секілді ... ... ... зор ... көрсетті. Жалпы алғанда, инвесторларға жасалып отырған жағдайлар мен елімізде осыған қатысты қолға алынып жатқан іс-шаралар Қазақстанды өңіріміздегі ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Бурайбада өтікен Шетел инвесторларының кеңесіне компаниясының атқа - рушы вице-президенті, атқа - рушы ... ... бө - ... ... Қа - зақ - стан-Франция Іскерлер кеңесі - нің тең төрағасы Ив-Луи Дар - рикаррер, компаниясының ... және ... ... ... бой - ынша бас ... ... - ... басқарма директоры, Қа - зақ - стан-Германия Іскерлер кеңе - сінің тең ... ... ... - ке, ... бас ат - қа - рушы ... Клаудио Дес - кальци, компаниясының президенті және бас атқарушы директоры Лорензо Симонелли, компаниясының басқарма төрағасы Тунджай Озильхан, ... ... және бас ... ... ... Даннелинд, Еура - зиялық табиғи ресурстар корпорациясының (ENRC) акционері Александр Маш - кевич, басқарма - сының төрағасы Герман ... ... ... - денті және басқарушы дирек - торы Тим Гитцель, компаниясының басшысы Карл Джоанссон қатысып, өз ... ... ... президенті және бас атқарушы директоры Йохан Даннелиндтің пайымдауынша, Қазақстанның телекоммуникация, энергоқуаттар қызметіндегі белсенділік әлем назарына ілігуде. Бұл орайда, әлем ... ... ... өзара тиімді байланыстарды нығайтуға әрқашан мүдделілік танытады. Бұл бағыттағы жүйелі жұмыс елеулі қайтарым береді. Қазірдің өзінде Қазақстан экономикасына 2 миллиард ... ... ... ... мыңдаған жұмыс орындары құрылды.
Еуразиялық табиғи ресурс - тар корпорациясының (ENRC) акционері Александр Машкевич ... төрт ... ... тобы ... ... 5 ... доллардан астам инвестиция құйғанын атап көрсетті. Жалпы құны 2 ... ... ... ... 12 ... жоба - ... ... және оның 70 мыңға жуық ұжымының ҮИИД Мемлекеттік бағдарламасының іске асырылуына қосқан ... Осы ... ENRC ... ... - 13 ... ... 2 ... астам жұмыс орындары ашылды. Келесі бесжылдыққа компанияның инвестиция көлемі 4 миллиард долларды құрайтын ... ... 1 ... ... ... ... сала жобаларына жұмсалмақ. Бұл жобалар инновациялық технологиялардың ендірілуін көздейді және өнімділік пен энерготиімділік өсіміне, өзін - дік ... ... және эко - ло - ... ... ... ... жүйе ... металлургиялық кәсіпорындары өткен ғасырдың ортасында құрылғандықтан, кең ауқымды реновациялар қажет. Тек осылай ғана ... ... - ... ... болады. Ал қолданыстағы өндірістің ренова - циясына бағытталған инвести - циялардың көлемі жаңа зауыт - тардың құрылысына бағытталған инвес - ... ... кем ... ... Ақсу ... - қорытпа зауытындағы екі цех - тың реновациясына шамамен 260 млн. доллар ... ... - ... ... ... ұсынған пакеттегі жеңілдіктер мұндай жобаларға қолданылмайды. Салық жеңілдіктерін берудегі теңсіздік жағдайы инвесторлардың қолданыстағы ... ... ... ... ... - тай төмендететіні анық. Осыған орай, пакетте қарастырылған салық жеңілдіктерін қолданыстағы өндірісті жаңғырту мен кеңейтуге бағытталған инвестицияларға да тарату ... ... ... ... ... ... қазір жүзеге асырылып жатқан және жақын уақытта қолданысқа енгізілетін стратегиялық ... да ... әділ ... ... ... ... 440 мың тонна, құны 850 млн. доллар болатын жаңа ферроқорытпа ... ... ... ... бұл ... 5 жылда өңдеу өнеркәсібі саласында жүзеге асырылған инновациялар бойынша баламасы жоқ ірі жоба. Оның ... ... ... Жаңа ... ... осы ... да қолданса жөн болады. Еуразия тобының соңғы 5 жылдың ішінде салған әлеуметтік ... 100 ... ... ... ... ... Бұл - Қазақстанның әлеуметтік жаңаруына қосқан қомақты үлес екені айқын.
ком - ... және ... ірі ... Қазақстандағы өз инвестицияларының тиімді қайтарымын көріп отыр. Алматыдағы газдалған және басқа сусындар шығаратын зауытында 800-ден ... адам ... ... ... Қа - ... ... бас - та - ған жылдардан бергі инвестициясының көлемі 1 миллион АҚШ долларына жетті. Қазір күні ... жаңа ... ... басталды. Мұндағы қаржы құйылымының жалпы көлемі 420 мың долларды құрайды. компаниясының Қар - а - ... және ... ... сыра ... бар. Қазір компанияның нарықтағы үлесі 8 пайыздан 60 пайызға жеткен. Қазақстандағы инвестициялық ... ... ... алдағы қызметіне серпін береді деу - ге толық негіз бар.
Қазақ - станның инвестициялық тартым - ... ... ... ... ел экономикасының дамуына алғы - шарттар қалайтынын көрсетті. Бұл - сұрау салынған 27 елдің 200-ден ... ... ... ... Осы ... ... үш ... бұрынғы деңгейден де өсе түспек. Мұны біз елдегі макроэкономикалық, әлеуметтік және саяси тұрақтылықпен байланыстырамыз. ... ... - ... ... ... бұл ... ... қуаттандыра түсіреді.
Осылайша , Қазақстан Республикасындағы инвестициялық қызмет даму сатысында. Инвестициялау үшін ішкі ресурстарды дамыту қажет, оның ... ... ... ... нарығы, инвестициялық қорлар қаражаттары қызметін кеңейту болып табылады. Ал мемлекет тарапынан дер кезінде бақылау, қадағалау мен нарық өзгерістерін ескере отырып ... ... ... ... мен ... ағымын ынталандыру бойынша шаралар жүйесін іске асыру.
Әлемдік ... ... ... ... былтырғы жылы Қазақстанда инвестициялық ахуал қалыпты сақталды. Ел әлеуетіне, болашақ экономикалық қадамдарға қарағанда әлі де сырттан қаржы тартуға мүмкіндіктер жоғары. ... ... ... қол ... ... сараптасақ, Қазақстан негізінен шикізатқа бай мемлекет ретінде барша инвесторлардың назарына іліккен. Инвестицияның негізгі көзі де сол секторға жолданғаны анық ... ... ... ... емес секторға тікелей инвестициялар тарту болып табылады. Бұл ретте ... ... ... іске ... отырған Кедендік одақтың әлеуетіне назар аудартып келеді. Өйткені, шикізаттық емес секторды дамытып, оған инвестиция тарту үшін ең ... ... ... ... ... ... ... аударылатыны сөзсіз. Бір сөзбен айтқанда, инвестиция тартымдылығы артқан сайын ел экономикасын әртараптандыруға мүмкіндік те молая түседі.
2.2. Инвестициялық ахуалды ... ... ... ... ... ... дәрежесін анықтайтын және оны тиімді пайдалануға мүмкіндік беретін ... ... ... ... және ... да ... жиынтығы. Ең бастысы шетел инвесторлары үшін тартымды инвестициялық ахуал туғызу, тұрақты және болашағы бар ... ... табу және ... ... ... ... ... , қызмет түрлеріне бағыттау қажет.
Қазақстан экономикасы үшін 10 жыл мерзімге шетел инвестициясына деген сұранысты негіздеу, шетел инвесторлары үшін инвестициялық ... ... ... ... ... және ... ... қамтамасыз ету, тікелей және потрфельдік инвестиция келуі үшін ынталандыру, оларды пайдаланудың құқықтық негізін жасау керек. ... ... ... арттыру үшін қажетті жағымды орта қалыптастырудың басты шарты инвестициялық саясатты ... ... және ... ... ... екндігіне оларды сендіруге мүмкіндік береді.
Стратегиялық тұрғыдан инвестициялар кәсіпорындардың дамуын, техникалық жарақтануын және экономикалық өсуін анықтайтын негізгі буын болып ... ... ... ... ... өзгерістерге байланысты кәсіпорындар үшін де біршама қолайлы инвестициялық жағдай қалыптасты. 2005жылы 8-қаңтарда қабылданған Қазақстан Республикасының Заңы инвестицияларды ... ... ... мен ... ... еліміздегі инвестициялық жағдайды одан әрі жақсартуға бағытталған. Сонымен қатар отандық кәсіпорындардың инвестициялық қызметін жетілдіруге кедергі болатын бірқатар, әлі де ... ... ... ... бар:
* ұлттық экономиканың шикізат көздеріне бағытталғандығы;
* өңдеуші өнеркәсіптің өнімділік деңгейінің төмендігі;
* ішкі нарықтағы тауарларға ... ... ... ... ... және ... ... жете дамымағандығы;
* кәсіпорындардың жалпы техникалық және технологиялық жағынан артта қалғандығы;
* ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық ... ... ... ... ... деңгейі және т.с.с.
Өкінішке орай, жалпы ішкі өнімде (ЖІӨ) инвестициялардың деңгейі төмен болып қалып отыр - ... 19%. ... ... ... екі ... ... арттыру қажет. Қазіргі кезде инвестициялардың басым бөлігі (80%-ға дейін) негізінен айналымдық қаражаттарға немесе қысқа мерзімді негізгі құралдарға бағытталуда. Елден сыртқа ... ... ... орын ... Осы ... ... ... қызметін ынталандыру бірінші кезектегі мәселе болып отыр.
Қазақстандық кәсіпорындардың ... ... ... ... арттыратын маңызды фактор - инновациялық жобаларға ... ... ... ... ... ... инновациялық жобаларды жүзеге асыру үшін инвестициялар тарту бойынша біршама тәжірибе жинақталған, ... ... ... ... ... қалаларында инновациялық сипаттағы жобалар іске асырылған болатын. Айта кету керек, жаңа ... ... ... - бастапқы шикізат көзі ретінде техногендік өнімдер, өнеркәсіптік ... және ... ... ... ал ... ... ... баршаға мәлім, экспортқа және басқа елдерге жөнелтілуде.
Сонымен қатар, қазіргі таңда Қазақстанда инновациялық ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар бірқатар қиындықтарға тап болады. Сол себепті жаңа технологияны ойлап табудан, оны ... ... ... енгізуге және өнімдер шығаруға дейін ұзақ уақыт кетеді. Атап айтсақ, қаржы институттары, әдетте, технологилық сипаттағы инвестициялық жобаларды тәуекел деңгейінің ... ... ... ... құлықсыз. Сондай-ақ, несиелерді кепілдендіруге жоғары талаптар қойылады, ғылыми-зерттеу жұмыстарының құнын бағалау механизмі жоқтың қасы, несиелердің ... ... әлі де ... жоғары деңгейде қалып отыр.
Жоғарыда айтылған мәселерді шешумен қатар, инвестициялар туралы заңнаманы да жетілдіріп, инвестициялық белсенділікті арттыратын жағдайлар жасау керек. ... заң ... ... және ... ... ... шешуге жеткіліксіз. Атап айтқанда, тікелей, қоржындық және ішкі инвестицияларды тарту арқылы инвестициялық жобаларды тиімді құруға және жүзеге асыруға кедергі болып ... ... ... ... болады:
* заңнамалық актілердің жетілмегендігі, шет елдік және отандық инвесторлар үшін айырмашылықтардың орын алуы және жиі өзгерістерге ... ... ... ... және ... ... ... біліктілігі және жауапкерсіздігі, олардың жиі алмастырылуы;
* инвестициялық жобалаудың әдістемелік негіздерінің жоқтығы; бұл өз кезегінде шетелдік әдістемелердік отандық ... ... ... кетуіне біраз бөгеттер жасады, нәтижесінде оларды қолданудың тиімділігін төмендетіп жіберді.
Қазіргі таңда кәсіорындардың тиімді инвестициялық ... ... үшін ... ... шешу ... атап ... ... шараларды жүзеге асыру керек:
* салықтық жеңілдіктер мен инвестициялық преференцияларды тек жаңа ... жаңа ... ... ... ғана беру;
* Қазақстан Республикасының Заңын инвестициялық жобаларды сараптауды ұйымдастыру мен жүргізу бойынша баптарын жетілдіру;
* отандық және шетелдік инвесторлардың ... ... ... жаңа ... ... [1, 1 ... Заң қабылдау;
* инвестициялық жобалардың қаржылық тиімділігін бағалау бойынша әдістемелік нұсқаулар әзірлеу, жобаларды талдау үшін ... ... ... мен ... ақша ... негізге алу;
* инвестициялық жобалардың тиімділігін бағалау үшін экономикалық ... ... ... ... ... құрылымдық сипаттағы факторларды ескеру; инвестициялардың тиімділігінің экономикалық негіздерін ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорынды да, тұтынушыны да қанағаттандырарлық табыс алынуы тиіс;
* инвестициялық жобаларды ... ... ... ... ... факторларының міндетті түрде ескерілуі, инвестициялық жобаларға инфляция деңгейін ескере отырып ... ... ... ... ... ... уақытша әдісін әзірлеу.
Аталған шаралардан басқа инвестициялар және инвестициялық жобалау туралы ... ... және ... ... ... ... ... кодексті қалыптастыру қажет. Бұл инвестициялық саясаттың және инвестициялық жобалауды жетілдірудің негізгі бағыттарын нақты ... ... ... ... ел ... ... ... Жол - дау - ында республика экономикасына инвестицияларды ... ... стра - ... ... ... қарастырылған. Қазiргi таңда Қазақстан жан басына шаққандағы инвестиция тарту ауқымы ... ТМД ... ... көш басында келедi. Шетелдiк тiкелей инвестициялардың жыл сайынғы таза арасалмақ түсiмi орташа алғанда ЖIӨ-нiң 8-10% ... Ендi ... ... ... алға ... соңғы серпiн беретiн күшке айналып отыр.
Инвестицияларды экономикаға тарту iшкi жинақтардың және қаражаттардың жетiспушiлiгiнен құтылуға, өндiрiстiң ... ... ... ... ... тауарлық тапшылықтың қысқаруына және өндiрiстi ұйымдастырудың тиiмдiлiгiн жоғарылатуға көмектеседi.
Экономика дамуының ... ... ... iске ... жаңа ... негiзде өндiрiстiк потенциалды құрудың әлемдiк нарықта бәсекелестiк позицияны күшейтудiң негiзгi шарты жоғары инвестициялық белсендiлiк болып табылады. Оңтүстiк-Шығыс Азияда "жаңа индустриалды ... атты ... ... ... ... ... ... ғылымды қажет ететiн салалардың тез дамуы осы елдер экономикасына тартылатын инвестициялардың тез өсуiнiң арқасында мүмкiн болды. Инвестициялаудың әр түрлi ... ... және ... ... ... және ... ... рөлi тiкелей бақылау мен реттеуге (мемлекеттiк кәсiпорындарды басқаруға беру, халықаралық несие үшiн), және экономикалық тетіктер арқылы жанама әсер етуге ... ... ... және ... ... ... соңғы жылдары инвестициялық жағдайдың жақсаруына қарамастан, инвестициялар бойынша шетелдiк кеңесшiлер аудиторлық және заң фирмаларын қоса алғанда, коммерциялық және ... ... ... шетелдiк елшiлiктердiң атташелерi (олар қызығушылық бiлдiрiп, бiрақ инвестициялауға толық шешiм қабылдамаған мүмкiн ... ... ... ... ... ... ... келiссөздер жүргiзу және инвестициялық жобаларды жүзеге асыру үшiн сәйкесiнше жағдайлар жасалмаған деп есептейдi. Олар инвестициялық жағдайлар бойынша халықаралық индекстердi ... ... ... ЕБРР (Европалық қайта құру және даму банкi), ол бойынша Қазақстан қолайлы емес инвестициялық ... бар ... ... ... Олар ... мәліметтерді жиі бұзу, инвестициялауды жүзеге асырудағы жоғары шығындар, виза дайындаудағы қиындықтар мен жергiлiктi iскер серiктестерiнiң сенiмсiздiгi туралы айтады. Осы ... бәрi ... кен ... ... ... ... және ... салаларына инвестициялаудан шошытады.
Шетел инвесторларының қатты уайымы инвестициялық процесстерге жемқорлық болып отыр. (Заирдағы Мебуту, Италиядағы бiрнеше даулар т.б.). Жеке ... ... ... белгiлi бiр дәрежесiнен құтылу мүмкiн емес. Бiрақ инвестициялық процесстердегi ақшаны заусыз табу мен пара алу қазiргi кезде экономика мен ... ... ... ... ... көлем алды. Жемқорлықты жою бойынша үлкен жұмысты Халықаралық валюталық қор (ХВҚ) ... ... ... ... бiр ... жемқорлық дамуды шектеу факторына айналады. Сөйтiп, Венгрияда мыңдаған адамдар инвестициялық жобаны жүзеге асырудың барлық кезеңдерінде пара күтiп тұрады ... ... ... және ... экономикалық қызмет тiптi мүмкiн емес. Заңды бизнес жемқорлыққа терiс қарайды. Жемқорлықтың мүмкiн деңгейi негiзiнде әрқалай. ХВҚ ... ... 2007 жылы ... пара мен ... ... ... $5 млрд ... кеттi.
Әрине, ешкiм өзiне зиян жасап жұмыс iстемейдi және сондықтан барлық паралар жоба құнына қосылады, бұның кесiрiнен оның құны, ... ... ... 25-30% ... Бұл ... ... сыртқы қаразы да өседi, ал жобаны өткiзу ... ... ... 40%-ке ... ... ... трансұлттық жемқорлық туралы хаттама дайындалып жатыр, ол бойынша ... ... ... ... ... алуы қылмыс ретiнде қаралады. ОЭСР-де жемқорлықты болдырмау және онымен күресу туралы конвенция ... ... ... ... Шетел инвесторлары үкіметтік кепілдігі бар жұмысты артық көреді. Сыртқы қарыз алумен сыртқы қарызды ... ... ... ... ... мұндай кепілдікті беру механизмі берілген. Бірінші кезекте ол сыртқы қарыздың шегімен келісіледі. Кепілдік беретін критершілерге қатысты айтатын болсақ, ... ... ... қарастырылған: жобаның кұнынан 15 %-тен кем болмайтын ... ... ... ... және мемлекеттік бюджет; бюджеттік және бюджеттік емес қорлардың алдында қарыздың болмауы. Ал қалғандары жобаны ... ... ... ... ... ... алу мәселесінде бәсекенің тазалығы кепілденбеген. ТШИ-ді тиімді пайдаланған кезде ол республикалық ... ... жүк ... Қазақстан экономикасы үшін маңызды өндірістерге қаржылық ресурстар ... ... ... ... бұл ... ... ... таңдауда мұқият ыңғай табу ... ... ... ... ... ... өз міндеттемелерін орындауға қабілетсіздігі анықталады. Осылайша, тек 1995 ... ... ... ... 21 ... 7-і бұзылды. Республиканың экономикалық даму шындығы шетел ... ... ... ... көзі ... ... жеңді бұл орта мерзімді инвестициялық ... ... ... Бұдан ТШИ тартудың мүмкін теріс жақтарын объективті ... ... ... ... ала отырып бұл процестің барлық артықшылықтарын толық ... ... ... ТШИ республиканың сыртқы қарызын көбейтпейді деп есептелінеді. Оған қарамастан қазіргі ... ТШИ ... ... және ... ... шетел тікелей инвесторларынан алған ссудалары, несиелері мен ... ... ... ... олар ... ... ... кездегі тура халықаралық инвестицияларды тарту саясатының негізгі мақсаты модернизация мен құрылымды қайта құруға, халықтың жоғары сапалы өмір сүруіне шетел ... ... ... қол ... ТШИ ... ... республикада бірнеше мәселелер бар:
1. ТШИ құрылымы қазіргі таңда шикізаттық ... және ... тек ... ... ... ... ... мұнайды максимальды өндіру технологияларын қолдану, кен орындарын тиянақты ... ... ... ... таңда Қазақстанға деген қызығушылықты шикізат байлығына ғана танытуда.
2. Аймақтық талдау аймақтардың инвестициялық ... ... ... ... ... ... Бұл ... яғни ынталандыру тетігі әлі күнге дейін орталықта. Аймақтар экономикалық шешім ... өз ... ... ... ... ... ... бағыты республика экономикасының құрылымындағы диспропорцияны онсыз да ұлғайтуда, елдің қауіпсіздігін ... ... көп ... ... ... ... ... дайын күйде: мұнай өнімдері, металл өнеркәсібі, түсті металл және с.с Қазақстан экспортының негізгі салалары). ТШИ бұл жағдайда ... ... ... ... ... және ... ... түрткі болмайды.
4. ТШИ "Капитал ағымына" трансформациялануы. Тәжірибеде, талдау көрсеткендей шетел және БК шетел капиталының үлкен ағымына ... ... ... ... ... түскен пайда басқы компанияларға жіберіледі. Мұндай қызмет ТШИ мақсатына қайшы келеді, шын мәнінде, ешқандай пайда әкелмейді, керісінше "капитал ... орын ...
5. ... ... ... ... ... алынған құралдардың меншікті құралдан артық болуы. Қазақстандағы қолайсыз инвестициялық жағдай кәсіпорында нарыққа өз капиталымен емес заемдық капиталмен ... ... ... ... жағдайда - банктік) келуіне әкеледі.
Сөйтіп, ТШИ "әдемі статистикасы" ... ал ТШИ ... жаңа ... жұмыс орындарының және тәжірибенің ағымын емес, сауда-коммерциялық шағын кәсіпорындардың келіссіз формасын білдіреді. Шикізаттық ... ірі ... ... елге ... ... азаюынан сыртқы қарызының өсуіне әкеледі. Егер де, сыртқы қарыздануда ... ... жоқ және оның ... ... ... бола ... ... кәсепкерлік инвестицияларда жағдай неғұрлым күрделі. Шетел инвестициясының ағымына негізгі ... ... тек ... ... ... бола ... Әйтпесе, ағым өзінің шекті шамасына жеткен соң ... ... ... шекті мәніне жетеді (шикізаттық кәсіпорын санымен және ... қор ... ... [13, 112-114 б.]. ... ... ... ... дамуының болмысы сыртқы қаржыландырудың көзі ... ТШИ ... ... ... ... ... жағымсыз жақтарын обьективтік бағалаудың маңыздылығы - бұл ... ... ... ... ... ... болады. ТШИ тартудың жетілдіру үрдісінің практикалық және теориялық мәселелерінің кейбіріне тоқталайық.
Кейбір экономистердің пікірінше, жақын арада шетел ... ... ... ... ... ... ... яғни сыртқа шығарылатын өнім көлемінің номиналды өсімі экспорттық валюталық табысты теңбе-тең өсімімен ере ... ол ... ... ... ... ... әсер ... ағымның себебін талдай келе бірінші кезекте инвесторлардың түсініктемелеріне қарау ... және ... ... ... ... ... ... бұрын мына факторлар тоқтатады:
- елдегі еркін экономикалық аймақтардың жеткіліксіздігі;
- тұрақтық құбылмалы және тиянақсыз заңдар, ... ... ... ... ... ... ... ескеруде кәсіпорын жауапкершілігі мәселесінде саясаттың жоқтығы;
- транспорттық инфрақұрылымның дамымағандығы, Қазақстан мен сыртқы әлем арасында әуе ... ... ... ... ... құрлықпен тауар тасымалы үшін жер үсті тасымалы жүйесінің (мұнай құбыры мен газ қүбырын қоса алғанда) барабар еместігі.
Осы қорытындыларды растайтын басқа да ... ... ... инвестициялары бойынша Кеңестік қызметтің тексеру мәліметіне сәйкес кейбір инвесторларда ел туралы жағымсыз түсінік қалыптасқан. Осы зерттеулер бойынша теріс ... ... ... ... іріктеудің жетілмеген, тәртіпсіз, шиеленіскен жүйесі әлеуетті инвесторларды болашақта инвестиция ... бас ... ... ... Шетел инвесторларына ықыластың кәсіпкерге емес, қаржылық құралдардың, салықтық түсімдердің көзіне деген қарым-қатынас.
3. Шиеленіскендік, қайшылық, заңды ... ... және ... ... ... сақтау мен келісімшарттық қарым-қатынасты қамтамасыз ететін сенімді механизмдерінің жоқтығы.
5. Инфрақұрылымның шетел фирмаларының ... ... ... ... үшін ... ... ... салық режимі.
Салық және инвестициялар бойынша Халықаралық орталықтың батыстың ірі ... ... ... ... ... ... ... бетіне жарияланып, Қазақстанның іскерлік қызығушылық білдіретін келесі бес себебін анықтады:
- ірі нарықтық әлеует;
- ... ... ... ... ... ... ... басқа бәсекелестердің алдына шығу тілегі;
- инвестициядан түсетін әлеуетті ... ... ... ... ... тартымдылау болып төмендегілер табылады:
- мұнай мен газ қоры;
- өндіріс;
- қызмет саласы (бухгалтерлік есеп және заңды қызметті қоса);
- ... ... ... ... инвесторларын іскерлік мәселені шешудің бюрократиялық әдісі, қаржылық тәуекелділік, тарифтік барьерлер, шаруашылық қатынастарға қатысты заңдық актінің жиі өзгерісі мен әлсіз инфрақұрылым ... кей ... ... ... ... практикаға сәйкес келмеуі және бұрмалануы келесі мысалдан көрінеді, инвестор жергілікті жұмыс күшін қолданбайды, өз елінен импорттайды. Мысалы, қонақ үй және ... ... ... ... жақ ... күшін өз елінен әкеледі. Елге жаңа технологиялар аз ... ... ... ... ... мен ... сатып алуда инвесторлар өндірістік аппаратты жаңартуға асықпайды. Көне ... ... ... және ... алады. "Ноу-хау" - технология деңгейінде салмақты капитал салымының жоқтығы инвестицияның ... ... ... инвесторлар мүддесінің уақытша екенін білдіреді [14, 133-140 б.].
Нәтижесінде қазіргі уақытта бірде бір біріккен немесе шетел кәсіпорындары ... ... ... ... мен өндірілген өнімнің толық қолданылуын қамтамасыз ететін кен орындарын толық зерттеу, технологиялық сұлба өңдеу жұмыстарын орындамайды.
Жер ... ... ... ... ... ... құру барысында қазақстан қатысушылары БК қызметін қиындататын, кей кезде құлдырауына әкелетін әртүрлі қателіктер жіберілді және жіберілуде. Іс жүзінде тіркеу ... ... ... ... кеткені байқалады. Нәтижесінде, көптеген жарғылық құжаттардың көбінде салық салу мәселелері және ... ... ... ... ... ... ТШИ тартуда көңіл көншітерлік жағдай, кейде статистикаға ... әлі де ... ... ... бұл ... ... ешқандай шаралар қолға алынбауда деп айтуға болмайды.
Шетел инвестицияларын тартуда ең ... ... ... ... ... Қазіргі таңда Қазақстанда рудалардың, минералды шикізаттың, жанармай - энергетикалық ресурстары сирек кездесетін асыл ... ... ... ... ... мен ... өңдеудің қуатты индустриясы бола тұрып, машина жасау базасы, жоғары тауарлық дайын өнім ... ... жоқ. ... ... ... ... ... өнім өндіретін сала жоқ, халық тұтынатын тауар индустриясы әлсіз ... ... ... ауылшаруашылық өнімін өңдеу әлеуеті жеткілікті пайдаланылмайды. Өнеркәсіптің алдыңғы салаларында - қара және түсті металлургия, химия кешенінде ... көп ... ... ... лас ... ... және физикалық тозған жабдықтарды қолдану үлесі жоғары [15, 52 б. ].
Осы мәселелерді шешу үшін және экономикалық дамуға жету үшін, ... ... ... ... ... ауытқу үшін ҚР - ң 2003-2015 жылдардағы индустриалды - ... даму ... ... ... - инновациялық дамуға қатысты мемлекеттік инвестициялық саясаттың мақсаты мемлекеттің қолдауынсыз жеке сектордың әлі ... ... ... тарту мен қолданудың сәйкес механизмдері мен қаржыландыру көзін анықтау Стратегияда көрсетілген.
Мемлекеттік инвестициялық саясатты жүргізу ... емес ... ... мақсатында мемлекеттік инвестицияны жүзеге асыру және жеке инвестицияларды ынталандыру шараларының кешенін қарастырады.
Перспективті жобаларды табу бойынша потенциалды ... да, ... ... ... ... ... ... аймақтарда тікелей ақпараттық-консультативтік орталықтарды құру үшін жұмыстар жүргізіледі.
Ақпараттық-презентациялық шараларды өткізуден басқа, инвесторлармен, әсіресе, ... ... ірі ... жобаларын бірігіп іске асыратын трансұлттық компаниялармен тығыз қарым-қатынасқа көшу қажет.
Инвестициялық қарекет үшін жағымды ортаның қалыптасуына әсер ... ... ең ... ... және саяси тұрақтылық, жеке секторды қолдау, инфрақұрылым мен банк жүйесінің дамығандығы, сонымен ... ... ... ... заңнаманың нақтылығы мен тұрақтылығы табылады.
Біріккен кәсіпорын құруда жаңа ... ... ... ... өзгерістер қажет. Біздің ойымызша ішкі және сыртқы нарықтарға бәсекеқабілетті дайын өнім өндіруші ... ... ... ... ... ... ... тиіс.
Тіпті ең дамыған елдерде де біріккен кәсіпорындарға қолдау көрсету ... ... ... лайықты орынға ие. БК-ға тегін немесе мардымсыз арендалық ақыға бос жерлер мен ... ... ... су және жылу ... ... протекционистік саясатты барлық деңгейдегі әкімшілік басшыларының ұстанғаны ... Бұл жаңа ... ... ... ... бюджетке түсімдердің ұлғаюына әкеледі.
Батыс баспасөз қызметтерінің хабарламаларының негізінде қалыптасқан пікірге ... ... ... ... ... климатты қамтамасыз ету үшін әлі де жұмыстану қажет екеніне қарамастан, тікелей шетел инвестициялары тартымды болып табылады.
Мәселелердің ... кең ... бар, ... неғұрлым маңыздылары мүмкіндігінше жедел шешімін табу қажет. Абсолютті приоритетті міндет- салық заңнамасын тәртіпке келтіру. Инвестицияны қай жерде жүзеге асыру ... ... ... ... ... салықтық жеңілдіктер қызықтырмайды, ашық және ақылға сыятын салықтық жүйе қажет [16, 88 ... ... ... бірі ... органдарының жұмыстарын ретке келтіру болып табылады, өйткені инвесторлардың айтуынша сыбайластық пен немқұрайлылық қалыптасқан.
Сонымен, тура инвестициялардың көп ... ... ... шоғырланғанына қарамастан, олардың салалық құрылымы отын-энергетикалдық кешенінің гипертрофиялық жағына бағытталғаны байқалады.
Осы құрылымдық бұрмалаушылықтың өзгермеуінің басты себептерінің бірі-қазақстандық экономиканың даму приоритетін ... және ... ... ... сараптаушы әдісті жүзеге асырушы экономикалық саясаттың нақты шараларының жоқтығы.
2.3. ... ... ... ... ... ... процестің жағымсыз саладырын тежеп, экономикалық қиын-қыстау жағдайларда азаматтарды қамсыздандырып отыруға тиісті. Қазақстан экономикасында қалыптасқан шындықты ескере отырып, ... ... ... ... ... оны іске ... шаруашылықты инвестициялаудың нәтижесімен нығайтылып, баламалы институционалдық жүйені құру арқылы қамтамасыз етілетін әлеуметтік дамуды инвестициялау ісін бірінші кезекке шығару - осынау оң ... ... ... мүмкін.
Қазіргі кезеңде мұнай-газ саласы ҚР тәуелсіздігінің, оның ... ... және ішкі ... ... құрамдас бір бөлігі болып саналатындықтан, бұл салаға бірнеше маңызды стратегиялық міндеттерді шешу жүктеліп отырғандығы көрсетілді.
Біріншіден - ... ... ... ... ... ету ... ... саласын көтеру белсенді әрі насаналы инвестициялық ахуал ... ... ... - ... ... тарту арқылы қамтамасыз етілді. Екінші бір мәселе - валюта ... ... ... ... ... ... ... шикізат ресурстарды әлі көп уақытқа дейін отандық экономиканың басты секторы, әрі өнеркәсіп кешенін ... ... ... бола ... ... ... ұзақ мерзімдік дәйекті өсуін қамтамасыз ету үшін осы ... ... мен оны ... ... жаңа оңтайлы тәсілдерін ойластыру қажет.
Соңғы жылдары Қазақстан экономикасының өркендеуіне жоғары қарқын берген басты фактор - мұнайдың, газдың, түсті және қара ... ... ... ... ... жағдайы. Алайда шикізаттың әлемдік рыногы тым ауыспалы, сол ... бұл ... ... ... оң ... қамтамасыз ететіндей шаралар қажет. Артықшылықтар мен резервтерді барынша пайдаланып, даму ... ... ... ... шешу үшін ... ... ескеруге тиісті әлемдік - экономикалық өркендеуді қамтамасыз ететін бағдарлама жасау қажеттігі де осыдан туады.
Үшінші мәселе - табиғи ... ... ... ұзақ ... ... жоспарлау, ұлттық қордың құрылуы және жұмыс істеуі. Ел ... ... ... табыс көздерінің болуы үкімет алдына бірқатар мәселелер қояды. Алғашқысы бұл табыс көздерінің мәңгілік еместігімен байланысты, сондықтан ресурстарды ... ... ... ... ... Тағы да бір проблема, ол - мемлекеттік табыстар мен ... ... ... ... ішкі ... ... ... байлықтарға деген дүниежүзілік бағаның ойда жоқта күрт құбылуынан тәуелділігін азайту ... ... ... ... бұл ... ... ... қорын құру арқылы шешуде.
ҚР-нда экономиканы тұрақтандыру мақсатымен ... ... қор ... Оның ... - елдің тұрақты әлеуметті-экономикалық дамуын қамтамасыз ету, болашақ ұрпақтар үшін қаржы қорын жинау және қолайсыз сыртқы ... ... ... ... ... ... 2007 жылы ... "Қазақстанның инвестициялық қорынан" да үлкен үміт күтуге ... ... ... ... - ... жүзеге асыру, сондай-ақ перспективалы кәсіпорындардың жобаларына инвестициялар тарту арқылы ... ... ... ... мәселе - мұнай мен газды өндіру және оларды өндеу ... ... ... ... ... және газ кен орындарын игерудің экологиялық мәселелерінің ... - ... ... ... технологиялық, сондай-ақ әлеуеметтік-экономикалық ерекшеліктері бар.
Сонымен, мұнай-газ өнеркәсібін дамытуға ықпал ететін ең басты тұғырнамалық көзқарас салаға бюджеттен тыс қаржы ... ... ... ... ... байланысты. Қазақстанның мұнайлы-газ кен орындарын игеру орасан зор ... ... ... ... ал бұл ... ... шетелдік инвестицияларды тартпайынша іс бітпейді, сондыќтан, бұл арада үкіметтің күш-жігері қолайлы инвестициялық ахуал туғызуға бағытталуы тиіс. Еліміздің инвестициялық ... ... ... - ... ... ... ... көздерін кеңейту, сөйтіп отандық және шетелдік жеке инвестицияларды тарту үшін қолайлы ахуал туғызу. Ол үшін ... - ... ... одан әрі ... және ... ... жобаларды мемлекеттік ќолдауды күшейту қажет.
Алуан түрлі қиындықтарға қарамастан, Қазақстан бұрынғы КСРО ... ... өз ... ... алдында тұрған міндеттерді өзі шеше алатын санаулы елдердің бірі. Тәуелсіздік жылдарында ... ... ... ... талдау елде мұнай-газ кешенін сайықтыруға бағытталған тұрақты немесе орныққанын, жаңа ... ... ... ... ... капиталдарын тарту тетігі жұмыс істеп, кәсіпорындарды акционерлеудің алғашқы нәтижелері көріне бастағанын және т.б. көрсетеді.
Әрине, Қазақстандағы мұнай-газдың қоры оның ішкі ... ұзақ ... бойы ... ... Алайда, мұнай-газ секторы елдің мұнай мен газға деген қажеттерін өтеп қана қоймай, республикадағы әлеуметтік-экономикалық өрлеудің қозғаушысы болуы ... ал бұл оған ... ... мен ... ... айрыќша жауапкершілік жүктейтіні сөзсіз.
Бүгінгі таңда Қазақстан өз дамуының қоғам сауатының өсуі адам капиталынын құрайтын жеке қабілеттілік пен ... ... ... жаңа ... өтіп жатыр. Яғни адамның біліміне, білігіне, мүмкіншілігіне, ... ... жаңа ... қоятын кезең қалыптасып отыр.
Инвестициялық процесті ширатуқа ықпал ететін мемлекеттік инвестициялық саясаттың бір бағыты - инновациялық ... ... ... ... ... қолдау жасау. Ғылым жетістіктері инвестициялаудың объектісі бола отырып, сонымен мезгілде өздері де тікелей инвестиция бола алады.
Үкіметтің ... ... ... ... ... негізінде жасалған, оның басты бағыттары инвестициялық саясатты жетілдіру жолдары тереңнен қамтылған.
Өнеркәсіптің бәсекеге қабілеттілігін арттыру және ... ... іске ... шешу ... ... және ... ... бар жобаларды іске асыру, ұлттық тауарлар мен қызметтердің халықаралық бәсекеге қабілеттілігін қолдау, сондай-ақ БС-ға кіру ... ... ... шеңберінде экономиканың бірқатар салаларын бейімдеу жөніндегі шаралар кешенін күшейтуді ескере отырып, Индустриялық-инновациялық дамудың 2015 жылға ... ... ... ... іске ... ... ... жоспары әзірленетін болады.
Елдің бәсекеге қабілеттілігін арттыру, атап ... ... ... ... жаңартуды ынталандыру және инвестициялар тарту мақсатында тиісті заңнамалық және нормативтік құқықтық актілер жетілдіріледі.
2014 жылы ... үшін жаңа ... ... ... ... ... ... Заңының жобасы енгізілді.
Инвестициялық ахуалды жетілдіру жөніндегі Заң жоба инвесторлармен жасалатын инвестициялық келісімшарттардың тетігі мен шарттарын қайта қарауды, инвестициялық преференцияларды кеңейтуді, ... ... ... ... ... ... көздейді.
1. Жасалатын келісімшарттар шеңберінде инвесторларды мемлекеттік қолдаудың қосымша шаралары енгізіліп ... 10 ... ... ... салығы төлеуден босату;
- 10 жылға жер салығын төлеуден босату;
- 8 ... ... ... салық төлеуден босату;
- объекті пайдалануға берілгеннен кейін мемлекет тарапынан инвесторлардың ... ... 30 %-ға ... өтеу (инвестициялық субсидиялар);
2. Инвесторлармен келісімшарт жасасқан сәттен бастап 10 жылдық мерзімге салық ставкалары, төлемдер мен алымдардың (қосымша құн салығы және ... ... ... ... ... ... ... шеңберінде инвесторларға инвестициялық жоба құрылысының барлық мерзімінде және объектіні пайдалануға енгізілгеннен кейін бір жыл бойы квотасыз және ... ... ... ... тарту құқығы ұсынылады.
4. Индустрия және жаңа технологиялар министрлігінің Инвестиция жөнінде комитетінің ... ... ... инвестициялық келісімшарт жасасқан жағдайда кепілді тапсырысты қамтамасыз ететін жәрдемдесу бойынша функциялары енгізіледі.
5. ... ... ... ... ... және әзірлеуде қатысуын азайту, мемлекеттік қызмет көрсететін субъектілермен тікелей ... ... ... ... және жаңа технологиялар министрлігінің Инвестиция бойынша комитетінің базасында инвесторлар үшін ... ... ... ... ... ... инновациялық дамыту мемлекеттік бағдарламаға (ИИДМБ) сәйкес экономиканың басым салаларындағы құны 20 млн. АҚШ ... кем емес жаңа ... ... үшін берілетін болады.
6. Инвестициялық ахуалды жақсарту үшін экономиканың нақты секторына арналған тарифтерінің болжамдылығын қамтамасыз ету жолымен ұзақ ... (5 жыл және одан аса) ... ... ... ... шектеулі деңгейін бекіту қарастырылады.
7. Инвесторлардың мүдделерін және құқығын қорғауды қамтамасыз ету мақсатында заңды негізде институты енгізілуде.
ҚР заңнамалық, ... ... ... ... ретке келтіру және жетілдіру, орын алған мәселелерді ... ... ... жаңа ... ... ... еліміздің инвестициялық ахуалын жетілдіріп қана қоймай, бұдан әрі ... ... ... ... инвестицияларды шетел - дiктердiң ғана емес, отандық инвесторлардың да экономиканың нақты секторына салуын тиiмдi ететiн, шетелдiк капиталдың құйылуына да, ... iшкi ... ... ... болдырмауына да жәрдемiн тигiзетiндей iскер ортаны қалыптастыруды талап етедi. Бұл үшiн ... ... ... ... және ... ... ... күшi рыногын, жер және жылжымайтын мүлiк рыногын, көлiк және коммуникациялық қызмет көрсетулер ... банк және ... ... ... ... одан әрi дамыту қажет.
Жаңа инвестицияларды тартуды жандандыру мақсатында ха - лық - аралық қаржы және экономикалық ұйымдар мен ... ... ... жарнамалық-ақпараттық тетiктердi пайдалану, инвестициялардың сыртқы рыногында жарнамалық-ақпараттық ... ... ... ... мен ... ... баяндалып өткендей, инвестициялық ахуалды қалыптастырудың тетігі ұйымдастырушылық-экономикалық, құқықтық және әкімшілік ... ... Ал ... ... қалыптастырудың ұйымдастырушылық-экономикалық және құқықтық тетіктері бұл экономикалық, құқықтық, ... ... ... мен ... реттелмелі жүйесі, сондай-ақ елдің инвестициялық ахуалын қалыптастыруға әсер ететін және мемлекет тарапымен регламенттелген қарым-қатынастар мен байланыстардың жиынтығы ... ... ... орташа және төменгі даму деңгейлі дамушы елдерге, соның ішінде ... да жеке ... ... мүмкіндік береді. Қаржы құралдарын мобилизациялау мемлекеттің экономикалық дамуы мен отандық тауар өндірушілердің әлемдік ... ... ... ... саласына жаңа технологиялар тартуға мүмкіндік тудырады. Алайда республика экономикасына шетел капиталының ассимиляциясы жолында ... ... ... бар: ... және ... жағдайдың тұрақсыздығы, құқықтық базаның және нарықтық жағдайдың жетілмегендігі. Ішкі инвестициялардың өсуіне қарамастан, ... ... ... ... ... рөл ... өйткені олардың негізгі бөлігі қолда бар қуаттарды қайта қалыпқа келтіруге емес, жаңаны құруға салынады. Бұл жағдайда шетел инвестициялары республика ... ... ... қарастырылады, әсіресе кері тенденцияны кеңейту жағдайында негізгі бағыт ретінде назарға алынады. Шетел инвестициялары ішкі ... өсуі мен ... ... ... Әсіресе, бұл тура инвестицияларға қатысты, себебі олармен бірге Қазақстанға тек ақша емес, әлемдік нарықтарда компания-инвесторлармен жинақталған тәжірибе кіреді.
Әлемдік дағдарыстың шарықтау ... ... ... жылы ... ... ... қалыпты сақталды. Ел әлеуетіне, болашақ экономикалық қадамдарға қарағанда әлі де сырттан қаржы ... ... ... ... ... ... қол жеткізілген нәтижелерді сараптасақ, Қазақстан негізінен шикізатқа бай мемлекет ретінде барша инвесторлардың назарына іліккен. Инвестицияның негізгі көзі де сол ... ... анық ... Ендігі мақсат шикізаттық емес секторға тікелей инвестициялар тарту болып табылады. Бұл ретте ... ... ... іске кірісіп отырған Кедендік одақтың әлеуетіне назар ... ... ... ... емес ... ... оған инвестиция тарту үшін ең әуелі тұтыну рыногының қаншалықты ауқымды ... ... ... ... Бір ... ... инвестиция тартымдылығы артқан сайын ел экономикасын әртараптандыруға мүмкіндік те молая түседі.
ҚР заңнамалық, нормативтік-құқықтық, әкімшілік-ұйымдастырушылық, кедендік ... ... ... және жетілдіру, орын алған мәселелерді уақытылы шешу, дамудың жаңа бағытын ұстану арқылы еліміздің инвестициялық ... ... қана ... ... әрі дамыта аламыз деген нәтижеге келеміз
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
* ҚР заңы;
* С.Б.Мақыш оқу құралы;
* Б.А.Райзберг, Л.Ш.Лозовский, Е.Б.Стародубцева , 3 ... ... Б.А. ... , ... Питербург, 1999ж
* В.Беренс, П.М. Хавранек , Мәскеу, 2000 ж.
* ҚР заңы 27.12.1994
* П.И.Вахрин , оқу ... ... 2003 ... ... , ... 1998 ж.
* Б.И.Ефимов , Мәскеу, 1996 ж.
* К.К.Ильясов, В.Д.Мельников , 2 ... ... ... 1997 ж.
* В.П.Жданов , Калининград, 2000 ж.
* Р.М.Кэмпбелл, Л,Стэнли , Мәскеу, 1992 ж.
* , 2003 ж.
* Сараев А. , ... 2000 ... ... А.Г. , ... 2000 ж.
* Мороз С. , Қазақстан жоғары мектебі, 2003 ж.
* Куртов Р. Бәсекеге қабілетті елдердің базалық ... // ... ... ... конференции, Алматы, Абай атындағы ҚазҰПУ, 2010
* Галымжанова Р. Елдердің ... ... оның ... ... мен қайнар көзі // ҚазЭУ хабаршысы, № 3 (57) 2008,
* ... Н. ... ... ... ... көтеруді қамтамасыз етудің қаржы-инвестициялық көздерін бағалау // Халықаралық ... ... ... № 2 (12) ... ... Международные портефельные инвестиции// РЦБК N11, 2001.
* Сайденов А. О притоке прямых иностранных инвестиции в ... ... ... ... ... Аленичева Т.Д. Инвестиционная деятельность финансово-кредитных учреждениий. Деньги и ... №10 1997 ... ... ... ... ... саласына инвестицияларды тарту механизмдері.//Алматы, Ізденіс.- 2009
* Учет рисков как направление совершенствования оценки ... ... ... Түркістан, Қ.А.Ясауи атындағы ХҚТУ хабаршысы.-2009.-№2.
* Шоханова А. Шетелдік инвестициялау саласындағы мемлекеттік саясатты іске асырудың негізгі тетіктері.// ... ... ХҚТУ ... -2009. ... Кайненов П. Қазақстан Республикасындағы инвестициялық іс-әрекеттерді жандандыруда трансұлттық компаниялардың қызметін жетілдіру. // Хабаршы ХҚТУ №3, 2009.
* ... Р. ... ... ... деңгейін жетілдіретін негізгі фактор // Материалы Международной ... ... , ... Абай атындағы ҚазҰПУ, 2009
* Раматуллаева Г.А. "ҚР-ғы инвестициялық ... ... ... ... несиелеу механизмі" // Э.ғ.к. ғылыми дәрежесін алу үшін дайындалған дисертациялық авторефераты, Алматы, 2002 ... ... ... ... ... және міндеттер" // Егемен Қазақстан, 2006 жыл, 31 қаңтар.
* "Инвестицияонная стратегия Казахстана ... в ... ... // ... и кредиты, 2004 год, №3.
Қосымша
Негізгі капиталға салынған инвестициялар
Ай
Жыл
қаңтар
ақпан
наурыз
сәуір
мамыр
маусым
шілде
тамыз
қыркүйек
қазан
қараша
желтоқсан
Негізгі капиталға салынған инвестициялар, ... ... ... 051
349 074
397 888
488 030
542 724
543 037
544 943
615 697
561 710
650 873
875 000
2014
232 484
291 289
372 ... ... ... ... ... ... 565
601 119
659 172
940 826
2015
248 983
ағымдағы жылдың өткен айына %-бен
Негізгі капиталға салынған инвестициялар
2013
24,7
131,3
121,7
113,6
122,5
111
99,3
99,9
112,9
90,7
115,8
133,8
2014
26,7
124,7
127,1
113
124,9
119,4
94,3
100,1
110,8
88,8
109,5
142,6
2015
26,4
өткен жылдың тиісті айына %-бен
Негізгі капиталға ... ... үй ... ... ... нақты көлемінің индекстері
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
Қазақстан Республикасы
158,9
210,2
185,9
138,2
126,2
88,8
63,1
103,6
120,3
96,4
111,9
Ақмола
205,2
281,9
327,9
122,0
160,8
115,1
100,1
70,9
122,8
128,9
98,8
Ақтөбе
180,2
217,1
292,3
122,9
123,2
71,1
85,4
124,6
118,2
128,5
89,3
Алматы
178,3
164,2
216,3
138,1
174,4
111,6
107,8
137,2
112,1
85,6
118,7
Атырау
128,3
303,1
106,6
107,9
95,6
87,2
76,6
111,4
110,7
108,5
100,0
Батыс Қазақстан
141,0
181,8
227,4
67,1
132,7
121,9
76,7
106,8
145,8
115,0
92,4
Жамбыл
17р
15,6
225,0
141,8
116,3
103,5
106,3
83,8
119,4
121,5
108,6
Қарағанды
117,9
12р
208,8
107,0
112,9
134,9
98,2
74,9
147,4
82,7
87,1
Қостанай
108,9
651,2
193,9
154,0
170,5
119,7
82,7
116,1
97,8
113,6
102,0
Қызылорда
324,0
203,8
278,5
96,7
129,8
140,6
100,2
134,3
108,9
137,6
94,5
Маңғыстау
119,7
207,3
134,7
137,0
143,8
187,0
55,7
86,1
110,2
113,1
124,1
Оңтүстік Қазақстан
185,7
270,3
278,7
109,7
100,2
96,3
53,2
99,0
113,5
109,3
96,8
Павлодар
234,0
484,0
236,0
168,8
130,3
92,2
47,9
61,9
194,8
112,5
87,1
Солтүстік Қазақстан
515,2
428,1
177,0
89,0
120,5
144,6
63,6
121,9
103,3
128,5
103,0
Шығыс Қазақстан
187,7
226,9
282,4
100,9
121,1
73,2
78,8
163,1
113,7
143,7
107,5
Астана қаласы
132,1
273,6
168,1
129,6
118,4
73,5
46,3
101,8
102,9
80,7
147,2
Алматы қаласы
133,9
154,3
227,3
205,0
135,2
78,1
50,6
80,8
148,5
82,6
109,5

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 73 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Радиоактивті химиялық, биологиялық зақымдану кезінде халыққа көмек көрсету11 бет
Химиялық қару жайлы9 бет
Қазақстан Республикасындағы шет елдер инвестициясы10 бет
«Өзін-өзі тану» курсын оқыту барысында оқушылардың рухани-адамгершілік құндылықтарын қалыптастырудың ғылыми-педагогикалық негіздері110 бет
Алматы қаласының агломерациясын қалыптастырудың экологиялық ерекшеліктері35 бет
Ауыл мектебі оқушыларының экологиялық тәрбиесін қалыптастырудың теориялық негіздері5 бет
Ахуалдық жоспар және көлік85 бет
Баладағы қарым-қатынас мәдениетін қалыптастырудың психологиялық негіздері25 бет
Бастауыш мектеп математикасындағы шамалар және оны қалыптастырудың әдіс – тәсілдері21 бет
Бастауыш мектеп оқушы түлғасын қалыптастырудың ғылыми-теориялық қағидалары43 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь