Антикалық мәдениеттегі философия

Жоспары:
1. Антикалық философия
2. Атомистік ілім
3. Софистер философиясы
4. Классикалық дәуірдегі антикалық философия.
Антикалық философия – бүкіл дүние жүзілік философияның дамуындағы керемет құбылыс. Ол Көне Грекияда біздің дәуірімізден бұрынғы VII ғасырдың соңында қалыптасып, біздің дәуіріміздің VI ғасырына дейін өмір сүрді.
Көне Грекияда мың жылдан артық уақытта әртүрлі сарындағы философиялық ілімдер пісіп, жетіліп кейінгі философиялық ойлаудың дамуына негіз, бастау болды.
Антикалық философияның өзіндік келбеті, ерекшелігі бар, оның ең бастапқысы табиғат туралы ілімдермен тікелей байланыстығы. Алғашқы грек философтарын «физиктер» деп сипаттау кездейсоқтық болмаса керек.
Көне грек философиясының тағы да бір маңызды ерекшелігі – оның онтологиялық сипаты. Грек ойшылдары табиғаттың, бүкіл әлемнің мәнін білуге тырысты. Алғашқы бастаулар, түпнегіздер сияқты қарапайым ізденістерден бастап, жалпы болмыс мәселесіне көтеріледі.
Антикалық философияға әлемді біртұтастық тұрғысынан пайымдау тән.
Антикалық философ – ол дана, оның таным процесіндегі жалғыз қаруы өзінің ақылы, ал құралы – байқау. Осыдан келіп оның пайымдау және жалпылау сияқты сипаттары туындайды.
Антикалық философияның дамуында бірнеше кезеңді бөлуге болады. Бұл мәселеде әртүрлі көзқарастар бар. Біз ұсынған дәуірлер екі маңызды факторға сүйенеді: біріншіден, көне грек қоғамның өзіндік дамуы, екіншіден философиялық мәселелердің өзгеріп отыруы.
1. натурфилософиялық кезең.
2. гуманистік кезең.
3. классикалық кезең.
4. эллиндік кезең.
5. римдік кезең.
Антикалық философияның натурфилософиялық дәуірі шамамен біздің дәуірімізден бұрынғы VII ғасыр мен IV ғасырлар аралығын қамтиды. Натурфилософияға милет мектебінің өкілдерінің, Гераклиттің, элеаттардың, атомистердің, пифагоршылдардың ілімдерін жатқызуға болады.
Бұл кезеңдегі философиялық ілімдердің мәнін түсіну үшін мынадай іргелі ұғымдарды игеру керек:
1. түпнегіз – барлық заттардың негізі
2. апейрон – шексіз, мәңгі, белгісіз, ұдайы қозғалыста болады
3. «логос» - жалпы заң, Гераклит философиясындағы қажеттілік, сөз, сонымен қатар, ақыл, заң дегенді білдіреді.
4. апория – шешім табудың қиындығы, тығырыққа тірелгендік деген мағынада қолданылады
5. атом – Демокрит философиясында өте кішкене, бөлінбейтін бөлшек.
        
        Антикалық мәдениеттегі философия
Жоспары:
1. Антикалық философия
2. Атомистік ілім
3. Софистер философиясы
4. Классикалық дәуірдегі антикалық философия.
Антикалық философия - ... ... ... ... ... керемет құбылыс. Ол Көне Грекияда біздің дәуірімізден бұрынғы VII ғасырдың соңында қалыптасып, біздің дәуіріміздің VI ... ... өмір ... Грекияда мың жылдан артық уақытта әртүрлі сарындағы философиялық ... ... ... ... ... ойлаудың дамуына негіз, бастау болды.
Антикалық философияның өзіндік келбеті, ерекшелігі бар, оның ең бастапқысы ... ... ... тікелей байланыстығы. Алғашқы грек философтарын деп сипаттау кездейсоқтық болмаса керек.
Көне грек философиясының тағы да бір маңызды ерекшелігі - оның ... ... Грек ... ... ... әлемнің мәнін білуге тырысты. Алғашқы бастаулар, түпнегіздер сияқты қарапайым ... ... ... ... ... ... философияға әлемді біртұтастық тұрғысынан пайымдау тән.
Антикалық философ - ол ... оның ... ... ... қаруы өзінің ақылы, ал құралы - байқау. Осыдан келіп оның ... және ... ... ... ... ... дамуында бірнеше кезеңді бөлуге болады. Бұл мәселеде әртүрлі көзқарастар бар. Біз ұсынған дәуірлер екі маңызды факторға сүйенеді: ... көне грек ... ... ... екіншіден философиялық мәселелердің өзгеріп отыруы.
* натурфилософиялық кезең.
* гуманистік кезең.
* классикалық кезең.
* эллиндік кезең.
* римдік кезең.
Антикалық философияның натурфилософиялық дәуірі шамамен ... ... ... VII ... мен IV ... аралығын қамтиды. Натурфилософияға милет мектебінің өкілдерінің, Гераклиттің, элеаттардың, атомистердің, пифагоршылдардың ілімдерін ... ... ... ... ілімдердің мәнін түсіну үшін мынадай іргелі ұғымдарды игеру керек:
* түпнегіз - барлық заттардың негізі
* апейрон - ... ... ... ұдайы қозғалыста болады
* - жалпы заң, ... ... ... сөз, ... ... ... заң дегенді білдіреді.
* апория - шешім табудың қиындығы, тығырыққа тірелгендік деген мағынада қолданылады
* атом - ... ... өте ... бөлінбейтін бөлшек.
Милет мектебі - антика философиясындағы ең алғашқы мектептердің бірі. Оның өкілдері - ... ... ... ... ... су деп ... Бәрі ... пайда болады, бәрі суға айналады. Фалестің шәкірті Анаксимен әлемнің негізі ауа, ал Гераклит от деп есептеді. Анаксимандр барлық заттар мен ... ... ... апейроннан пайда болған деді.
Эмпедокл әлемнің негізі ретінде төрт затты, яғни отты, ... ... және ... ... ... бәрі дүниенің негізі материалдық субстанция деп есептеді. Субстанция дегеніміз түпнегіз, ол өзінің басқа арқылы түсіндірілуін қажет етпейді.
Гераклит бәрі өзгереді, бәрі ... деп ... ... қозғаушы күші мен негізі - қарама - қарсылықтардың өзара күресі.
Элеаттар ... ... ... ... Ксенофан.
Субстанцияны түсіндіру мәселесінде олар нақты бір зат пен құбылыстан гөрі өзімен өзі болмыс деген ... ... ... ... тезисі - болмыс бар, болмыс емес жоқ, ... ... ... ... ол ... ... да болмайды. Ол мәңгілік, пайда болмайды, жойылмайды, ол біркелкі және үздіксіз.
Ксенофанның пікірінше, болмыс дегеніміз - Құдай. Құдай әлемнің субстанциясы.
Зенон ... және ... ... пен ... қозғалысты ойлаудың мәселерін қойып, зерттеді.
Зенон бос кеңістік, көптік, қозғалыс мәселелерінің сезімдер үшін бар ... ... ал ... ... ... ... түсіндіру қажет. Мәселенің түп төркіні осыда болса керек.
Аристотель Зенонды диалектиканың негізін қалаушы деп бағалаған, өйткені, ол ... ... ... ішкі ... ... оны ... ... қарастырған.
Зенонның апориялары қозғалысты терістейтін аргументтер. Осы уақытқа дейін оның , , , деген апориялары ... ... ... ... ... ... Атом - дегеніміз бүтін, бөлінбейтін кішкене бөлшек. Оның бірігуінен және бөлуінен бүкіл әлемдегі заттар мен ... ... Олар бос ... ... қозғалады.
Адам да атомдардың бірлігі, бірақ оның жаны бар. Жан дегеніміз де зат, ол ... ... яғни ... және тез ... бейім атомдардан құралады.
Демокрит осы принципімен таным процесінде түсіндіреді. Таным дегеніміз заттардың бетінде ағып жүретін атомдарды қабылдау. Олар - ... ... ... ... ... ... ... гуманистік дәуірі басталады.
Софистер біздің дәуірімізге дейінгі кәсіпқой оқытушы, философ.
Маңызды ... - адам ... оның ... ... ... Адам ... - субъективті болмыс. Олардың ілімі - субъективті идеалистік ілім, олар ... ... ... ... деп ... - ... ... Гиппий, Продик, Ликофрон, Алкидамант.
Софистер адамдардың барлық ұғымы мен этикалық қалыптары, баға берулері салыстырмалы деп есептеді.
Классикалық дәуірдегі антикалық философия.
1. Сократ философиясы.
2. ... ... ... ... - ... тарихындағы ең атақты тұлға. Көне дәуірдің өзінде - ақ ол ... дана ... ... ... ... Сонымен қатар, Сократ - ең жұмбақ тұлға. Өйткені, ол ешнәрсе жазған жоқ, ... ... мұра ... ... ... ... ... жүріп, философиялық ойларын айтқан. Көшеде кім кездессе сонымен әңгіме ... құра ... ... ... ... мағынасы мен мәнін оның шәкірті Платонның философиялық жағынан терең, көркемдігі жағынан ... ... ... ... ... мәселесі адам деп шешті. Сондықтан адам адамгершілігінің табиғатын зерттеуге көңіл бөлді. Адамның ішкі жан дүниесінің мәнін анықтайтн игілік, ... ... ... ... ... құндылықтарды анықтауға кірісті. Осыдан келіп өзін-өзі тану мәселесі туындайды.
Көне Стоя ... ... ... ... ... заманымызға дейінгі II - I ғасырлар. Кейінгі Стоя - ... ... ... Марк ... - ... ... дейінгі V ғасыр - біздің заманымыздың 65, 121, 180 жылдары.
Негізгі мәселе - мораль мәселесі. ... ... ... ... ... жою, игіліктерге тәрбиелеу. Стоицизмнің көптеген мәселелері христиан философиясына ұқсас.
Рим стоиктері тұлға психологиясымен айналысты. Ұждан моральдың функционалды ұғымы, ал ... ... ... ... ... ... Адамның күнәлы болуы түсіндірілді. Адам, тіпті ұлы ... өзі де кей ... ... ... ... Құдай ғана күнәсіз. Сенека тағдыр алдындағы адамдардың бірлігі туралы идея ұсынады.
Жалпы ... ... ... ... ... ... ... Плотин өзінің көзқарасын деген еңбегінде жариялаған. Барлық тіршіліктің бастауы, қайнар көзі - ... Ол ... да, ... да ... ... де ... болмыс - Құдай эманация арқылы бәрін жаратқан. Құдай, ең алдымен әлемдік ақылды, сонан соң әлемдік жанды, соңында ... ... ... ... Адам ... ... - өзін тән құрсауынан босатып құдайға қайта оралуы.
Плотин ілімін Порфирий мен Ямвлих одан әрі дамытқан.
2. Платон ... ... 427-347) - көне ... ... ... Сократтың шәкірті, Академия мектебінің, философиядағы идеалистік бағыттың негізін ... ірге ... ... ... , , , , , ... көпшілігі сұхбат түрінде жазылған.
Платон философиясының негізгі қағадалары мынадай:
- материалдық ... ... ... ... ... ... сайын құрдымға кетеді;
- айналадағы қоршаған орта да өзгермелі, уақытша, дербес субстанция ретінде өмір сүре алмайды;
- шын ... тек таза ... ғана ... таза идеялар мәңгі және тұрақты;
кез келген зат пен ... сол зат ... ... ... ... ... ғана;
Материалды әлем идеялар әлемінің бейнесі болғандықтан, таным процесіннің негізгі объектісі таза идеялар бола алады. Таза идеяларды сезімдер ... ... ... ... тек ақылдың көмегімен тануға болады.
Платон - бір тұтас, жүйелі философиялық ілім жасаған алғашқы грек ... Оның ... ... ... оның жаны және ... мен ... ... көзқарастар бар.
Платонның пікірінше, әлем үшқабаттан тұрады. Ең жоғарғы және негізгі қабат - идеялар әлемі, ... - ... ... ... әлем, ал үшіншісі түнек, яғни идеяның күйреуі.
Ойшыл құрметтеген негізгі идеялар қатарына, этикалық ... ... ... ... және ... ... ... өз идеяларын екі немесе одан көп тыңдаушылар қатысатын сұхбат ... ... ... біреуі әруақытта Сократ болған, Сократ авторлық идеяны жеткізуші, түсіндіруші.
Сұхбат ерекше көтеріңкі, поэтикалық түрде өрбіген. Қажет уақытында ... ... ... ... ... да ... пайдаланған. Мәселен, Платон үңгір туралы мифте материалдық әлемдегі адам санасының кейпін бейнелейді. Өзіңіз көз ... ... бір ... оның ... ғана көре ... етіп ... тұтқын отыр. Үңгірге кіре берісте қолына шырақ ұстаған адамдар әрі бері ... жүр, ... ... ... ... ... қабырғасынан не көре алады? Бұлыңғыр, ары бері қозғалып жүрген көлеңкені ғана көреді. Үңгірдің сыртында не болып жатқанын ол біле алмайды. Адам ... ... ... ... білетін сияқты, ол шын мәнінде ол шындықтың көлеңкесін ғана біле алады, яғни идеяның жарық түсіруін ғана сезе ... өз ... ... ... ... ... ... Мемлекеттің бірнеше түрлерін анықтайды:
Монархия - бір адамның әділетті билігі.
Тирания - бір адамның әділетсіз ... - ... ... билігі.
Олигархия - азшылықтың әділетсіз билігі.
Демократия - көпшіліктің әділетті билігі.
Тимократия - көпшіліктің әділетсіз билігі.
Платон мемлекеттік ... ... ... ... Бұл ... бойынша:
+ мемлекеттің барлық халқы үш сословиеге - философтар, әскерлер, жұмысшылар - бөлінеді;
+ ... ауыр қара ... ... ... игіліктерді жасайды, аз көлемде меншік иесі бола алады;
+ әскерлер ұдайы өзін - өзі шынықтырады, жетілдіреді, қоғамда тәртіп пен ... ... етіп ... ... әлемді таниды, мемлекетті басқаруды үйретеді, философиялық теориялар жасайды.
Философтар мен ... жеке ... иесі бола ... ... тұрғындары бос уақыттарын бірге өткізеді, бірге тамақ ішеді, бірге ... ... ... ... мынада:
+ бірінші рет философ іргелі философиялық туындыларды дүниеге келтіреді;
+ идеализм бағытына негіз болды;
+ бірінші рет тек ... қана ... ... мен ... ... жан - жақты талқыланды;
+ ұғымдық ойлаудың негізі қаланды;
+ философиялық мектеп - ... ... ... ... - ... қаласының маңында 387 жылы құрылған діни - философиялық мектеп болды. Оның ең атақты ... ... ... ... ... 529 жылы Византия императоры Юстинианның бұйрығымен жабылған.
3. Аристотель (б.з.д. 384-322) - ... ... ... ... Платонның шәкірті, Александр Македанскийдің ұстазы.
Аристотельдің философиялық іс - әрекетінің дамуында үш маңызды кезеңді бөліп көрсетуге болады.
+ ... 367-347 (30 жыл), 17 ... ... ... Академиясында жұмыс істеді.
+ б.з.д. 347-335 - Македонияның астанасы Пеледе тұрды, патша Филиптің өтініші бойынша ... ... ... ... 335-322 - өзінің мектебі - Ликейді құрды, өмірінің соңына дейін сонда істеді.
Аристотельдің көрнекті еңбектері: , , , , , , , , ... ... үш ... ... теориялық, яғни алғашқы философия - болмысты, оның әртүрлі қабаттарын, әртүрлі құбылыстардың себебін зерттейді;
+ практикалық - ... іс - ... ... құрылымын қарастырады;
+ поэтикалық.
Сонымен қатар, Аристотель логиканы да дамытқан.
Болмыс мәселесін қарастыру барысында философ Платонның ... ... ... сынға алды. Платонның кемшілігі - идеяларды шындықтан бөліп қарауға тырысуы. Аристотельдің пікірінше, қоршаған ортамен байланыссыз таза идеялар болуы мүмкін емес. ... жеке ... мен ... бар. ... ... ... ... белгілі сипаттары бар нақты үй бар.
Болмыс таза идея ... ... ол ... ... болды. - осы сұраққа жауап беру барысында болмысты ұғымдар арқылы анықтауға ... ... ... ... он ұғымды бөліп қарастырады. Олар мән, сан, сапа, қатынас, уақыт, орын, ... ... ... Яғни, болмыс дегеніміз - сандық, сапалық, уақыттық, орындық, қатынастық, жағдайлық, ... ... ... бар ... философиясынды материя ұғымы маңызды роль атқарады.
Оның пікірінше, материя дегеніміз - ... ... ... ... мыс шар - бұл ... формасымен шектелген мыс). Осы мәселе төңірегінде Аристотель мынадай ой қорытады:
+ әлемдегі барлық болмыс материя мен ... ... ... мен ... ... ... мәнін өзгертеді;
+ шындық материядан формаға және формадан материяға өту болып табылады;
+ материя енжар, ал форма ... ... ... - рух немесе жан. Философ жанның үш деңгейін анықтайды.
+ өсімдік жаны
+ жануар жаны
+ ақылды жан
Сананың негізгі иесі ретінде жан ... ... да ... жан ... ... жетілу функцияларына жауап береді. Жануар жан да осыған қатысты, бірақ оған ... ... мен ... де ... ... жан ... ... басқа ой қорыту және ойлау әрекеттерін де атқарады. Осы ... ... ... ... ... пікірінше, адам жоғары ұйымдастырылған жануардың бірі болып табылады, бірақ басқалардың оның айырмашылығы ақылы мен ойлауының болуында.
Адамдар топтасын өмір ... ... Осы ... ... ... ... болған. Қоғам дегеніміз белгілі территорияда өздеріне қажетті материалдық игілікті өндіріп, оны өзара ... бір - ... ... ... қатынаста болатын адамдардың жиынтығы.
Қоғамдағы қатынастарды мемлекет реттеп отырады.
Аристотель философиясының тарихи ... ... ... ... теориясын сынау барысында оның ілімінің осал жақтарын дәл тауып көрсетті;
+ Әлем мен адамның қалыптасуын материалистік тұрғыдан ... Он ... ... ... ... арқылы болмыстың анықтамасын берді;
+ Материяның мәнін түсіндірді;
+ Логиканың дамуына елеулі үлес қосты, дедуктивтік әдістің мәнін ашып, силлогизмдер ... ...

Пән: Философия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мағжан Жұмабаевтің шығармаларындағы тақырыптық идеялық негізі8 бет
Қазақ философиясындағы дәстүр мен жаңшылдық21 бет
Мәдениет және өркениет6 бет
Мәдениет пен өркениет7 бет
Дәстүрлі мәдениеттегі кикілжіңді шешу тәсілдерінің оқу үдерісінде қолданудың психологиялық ерекшеліктері53 бет
''Дәстүрлі мәдениеттегі кикілжің жағдайларды шешу тәсілдерін психологиялық талдау”56 бет
Антикалық дәуір музыкасы. қайта өрлеу дәуіріндегі музыкасы. 18-ғасырдағы музыка11 бет
Антикалық жерорта теңізінің медецинасы20 бет
Антикалық мәдениет3 бет
Антикалық психология41 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь