Қазақстанның экологиялық проблемалары жайлы

Қазақстанның экологиялық проблемалары. ҚР табиғи ортаны тұрақсыздандырушы факторлар және олардың салдарлары. Арал теңізі бассейнінің әлеуметтік-экологиялық проблемалары, Арал аймағындағы экологиялық апатты жоюдың ықтимал жолдары. Ядролық сынақтардың адамзатқа тигізген зардаптары. Семей ядролық сынақ алаңы және ҚР территориясындағы өзге де полигондар. Ядролық сынақтарға қарсы Невада-Семей қозғалысы. Минералдық шикі заттарды игеру және олардың экологиялық зардаптары. Қазақстанның батысындағы жаңа экологиялық шиеленіс аймақтары, Каспий маңы аймағы мен Каспий теңізінің экологиялық проблемалары. Қазіргі әлемде экологиялық проблемалар өзінің қоғамдық мәні жағынан алдыңғы қатардағы мәселелердің біріне айналды, тіпті ядролық соғыс қауіпі де оның көлеңкесінде қалып қойды. Адамның шаруашылық іс-әрекетінің қауырт дамуы, айналадағы ортаға үдемелі, көбіне бүлдірушілік сипатта әсер етуде. Адамның табиғатқа әсері мыңдаған жылдар бойында қалыптасқан табиғи жүйелерді өзгерту, сондай-ақ, топырақты, су көздерін, ауаны ластау арқылы жүзеге асуда. Бұл табиғат ахуалының күрт төмендеуіне әкеліп соқты, көп жағдайларда орны толмас зардаптар қалдырды. Экологиялық дағдарыс шын мәніндегі қауіпті төндіріп отыр: іс жүзінде тез өріс алып бара жатқан дағдарыстық жағдайларды кез келген аймақтардан көруге болады. 1992 ж. табиғатты қорғау жөніндегі облыстық мемлекеттік комитет негізінде құрылды. Ол комитет 1991-92 ж. “Экология және табиғатты пайдалану жөніндегі облыстық комитет” деп аталды. Экология және биоресурстар жөніндегі облыстық басқарманың негізгі міндеті-облыста табиғатты қорғау жөнінде, бірыңғай мемлекеттік саясатты жүргізу, табиғи ресурстарды пайдалану және оларды қалпына келтіруді реттеп отыру; облыс ауқымындағы табиғатты қорғау жұмыстарын үйлестіру, “Қазақстан Республикасындағы қоршаған табиғи ортаны қорғау жөніндегі” заң талаптарының сақталуын ұйымдастыру және бақылау. Қоршаған ортаның күйіне және оның өндіріс пен адамдардың тұрмыс-тіршілігіне әсерін талдау үшін 1993 ж. сәуір айында облыста экология мәселелеріне арналған тұңғыш кеңес
        
        Қазақстан Республикасының экологиялық проблемалары
Қазақстанның экологиялық проблемалары. ҚР табиғи ортаны тұрақсыздандырушы факторлар және ... ... Арал ... ... ... ... Арал аймағындағы экологиялық апатты жоюдың ықтимал жолдары. Ядролық сынақтардың ... ... ... ... ... ... алаңы және ҚР территориясындағы өзге де полигондар. Ядролық сынақтарға қарсы Невада-Семей қозғалысы. Минералдық шикі заттарды игеру және ... ... ... ... ... жаңа ... шиеленіс аймақтары, Каспий маңы аймағы мен Каспий теңізінің экологиялық проблемалары. Қазіргі әлемде ... ... ... қоғамдық мәні жағынан алдыңғы қатардағы мәселелердің біріне айналды, тіпті ядролық ... ... де оның ... ... ... ... шаруашылық іс-әрекетінің қауырт дамуы, айналадағы ортаға үдемелі, көбіне бүлдірушілік сипатта әсер ... ... ... ... ... ... ... қалыптасқан табиғи жүйелерді өзгерту, сондай-ақ, топырақты, су көздерін, ауаны ластау арқылы жүзеге асуда. Бұл табиғат ахуалының күрт ... ... ... көп жағдайларда орны толмас зардаптар қалдырды. Экологиялық дағдарыс шын мәніндегі ... ... ... іс жүзінде тез өріс алып бара жатқан дағдарыстық жағдайларды кез келген аймақтардан көруге болады. 1992 ж. ... ... ... ... ... ... ... құрылды. Ол комитет 1991-92 ж. "Экология және табиғатты пайдалану жөніндегі облыстық комитет" деп аталды. Экология және биоресурстар жөніндегі ... ... ... ... табиғатты қорғау жөнінде, бірыңғай мемлекеттік саясатты жүргізу, табиғи ресурстарды ... және ... ... ... ... ... ... ауқымындағы табиғатты қорғау жұмыстарын үйлестіру, "Қазақстан Республикасындағы қоршаған табиғи ортаны қорғау жөніндегі" заң талаптарының сақталуын ... және ... ... ... ... және оның өндіріс пен адамдардың тұрмыс-тіршілігіне әсерін талдау үшін 1993 ж. ... ... ... ... мәселелеріне арналған тұңғыш кеңес өтті.Климаты. Облыс аумағындағы ғасырлар бойы үстем ... ... ... ... тым континенттік климат басым қалыптасқан және бұл сипат солтүстік-батыстан ... - ... ... ... ... Континенттік климат нәтижесінде күн мен түн, қыс пен жаздағы ауа ... ... ... - қарсылығы байқалып, қыс маусымы жазға тез ауысады. Әлеуметтік-экологиялық проблемалар: ... ... ... ... ... халықтың генофондының өзгеруі, ортаның жалпы агрессивтілігінің артуы, зиянды әсерлердің жаңа түрлері. Экологиялық іргелі ... ... ... ... ... және ... ... зардаптары. Әскери-өнеркәсіптік кешен және тіршілік ету ортасы. Радиоактавті изотоптардың биосферадағы тасымалдануының кейбір мысалдары. Қоршаған ортаның күйін бағалаудың әдістері және ... ... ... ... ... ... ... ортамен қарым-қатынастарының заңгершілік және хұқықтық тұрғыдан реттелуі. Экологиялық білім берудегі этикалық және эстетикалық проблемалар.
Әкологиялық білім беруге деген қажеттілік ... ... ... ... ортаны қамтамасыз етумен байланысты. Қоршаған ортаның сапасы адамның негізгі ... бірі -- ... және ... ... мақсатын анықтайды. Экологиялық ... беру ... ... ... қалыптастыру, табиғатты ... ... ... анықтау үшін адамның одан әрі өмір ... мен ... ... беретін мінез-құлқының арнайы әлеуметтік ... ... ... үшін ... ... сондай-ақ, жалпы халықта табиғатқа деген тутынушылық қатынас басым; экологиялық мәселелердің әр адамның жеке басы үшін маңызды екенін қабылдау ... ... ... ... ... ... мен сауықтыруға арналған жұмыстарға іс жүзінде қатысуға деген қажеттілік ... ... ... ... ... -- табиғатқа деген жауамкершілік қатынасты ... ету. ... ... беру ... ... ... жалпы экологиялық мәдениеттілігін ... ... ... ... тәрбие беру және даму процетерін ... ... ... мына ... ... өз ... ... табиғи ортадағы өзінің іс-әрекетінің жақын кезеңдегі және болашақтағы ... ... ... ... жене ... сын көзбен қарай білу және ... ... ... және ... денсаулы-ғына зиянды өсер етуімен байланысты адамдардың барлығының қажетті деңгейде Экологиялы дайындыгы міндетті түрде болуы ... Оны ... ... ... аттестациялауда есепке алу қажет. Жоғарыда айтылғандарға байланысты педагогтардың ... ... ... ... орта ... ... ... (экологиялық білім беру) жалпы білім беру жүйесін жетілдірудің маңызды бағыты деп есептейді.
Бір бірімен байланысты ... ... беру мен ... беру ... ... бөліп көрсетуге болады.
Экологиялық білім беру ... әр ... ... ... білімдерді меңгеру. Экологиялық білім берудің екі ... ... бар: ... ... ... ... ... негізінде тәрбиелеу және табиғат мен антроиогенді ... ... ... ... ... туралы арнайы білім беру. ... ... беру ... ... -- экологиялың ойлардың, ұғымдар, ... мен ... ... ... ... және ... білімді әр ... ... ... ... ... қарым-қатынастарды құқықтық реттеу тұжырымдалып, дәлелденген заңдарды қабылдаудан басталады.
Қазақстан Республикасының Конституциясы -- негізгі заң. ... ... сай ол ... ... қатынастарды реттеудегі жалпы бағытын анықтайды. Дүние жүзінің коптеген мемле-кеттерінің конституциялары 1948 жылы БҰҰ қабылдаған , ... ... адам ... ... ... да ... Пактілерде көрсетіген идеалдарға сүйенеді.
Қазақстан Республикасының Конституциясыида: -- делінген.
Экологиялық факторларлардың адам организміне ... ... ... ... ... ... ағзаның ортаға толық биімделе аомауы, қолайсыз әсерлерге берген теріс жауабы ретінде қарастыру керек. Дүниежүзілік ... ... ... ... ... ... дегеніміз - бұл тек аурудың болмауы емсе, ол толық физикалық, психалогиялық және әлеуметтік ... ... ... ... ... жағдайы 50-52% өмір сүру салтына, 20-25% тұқым қуалау факторларына, 18-20% қоршаған орта жағдайларына, ал 7-12% ғана денсаулық сақтау саласының ... ... ... ... ... ... болмаған, жана техногенді ауруларды туғызады.
Адам денсаулығына зиянды әсер ететін факторлардың ішінде әр-түрлі ластаушы заттар бірінші орын алады. ... іс ... ... биосфераға, оған тән емес 4 млн-нан астам заттар шығарылған. Сонымен қатар жыл сайын қоршаған ... ... жаңа ... ... ... ... ксенобитиктер, яғни адаммен басқа тірі ағзалар үшін бөтен заттар.
Аурулардың көбеюі сонымен қатар табиғи ортаның әр-түрлі трансформацияларымен, оның толық бұзылуы, өнеркәсіптік ... бір ... ... ... және т.б. яғни айналуына байланысты. Денсаулықа әлеуметтік және экономикалық жағдайлардың әсері артып отыр. Табиғи және физико-химиялық тұрғыдан ... таза орта ... да, ... әлеуметтік экономикалық жағдай ауру мен өлімнің артуына әкелетінің өмір ... ... ... экономикалық жағдайдың нашарлаулы адамның психологиялық күйі мен стрестік ... ... әсер ... мен ... ... орта ... тәуелділігі жекелеген мемлекеттер мен аймақтар мысалынан көрінеді.
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының ... ... жыл ... ... ... 500 мың адам ... ... және оның 5 мыңы өліммен аяқталады. Мұндай құбылыстар әдетте үшінші әлем елдерінде жиі кездеседі. АҚШ-пен салыстырғанда бұл елдерде улану 13 есе ... ... ... ... бойынша барлық қатерлі ісік ауруларының 90% қоршаған ортаның қолайсыз әсеріне байланысты. ФРГ-де соңғы 10 жылда қатерлі ісікпен ауратын ... ер ... ... 23% ... ал ... 17-ден 25% дейін артқан. Аурулар индустириалды және ластанған аудандарда жиі кездеседі.
Балалардың жалпы ауруларына әсер ететін күшті фактор ... ... мен шу ... ... мәліметтері бойынша СО-ның мөлшері 6,5-тен 12 ЗЖЖК-ге көтерілуі балалардың ауруларының екі есе, ал ... ... 8-ден 20% ... 1,4 есе артуына әкеледі.
Аурулар туғызатын заттар мен факторлар. Ағзаларға қолайсыз әсер ететін және ауруларға әкеліп соқтыратын заттарды ... ... ... көрсетуге болады:
Концерогендер- қатерлі ісік туғызады. Қазіргі уақытта шамамен 500 ... ... ... ... ... ең күштілеріне бензоперен және басқа да полициклді ароматтық ... ... ... ... эпоксиді смолалар, нитриттер, нитрозаминдер, асбест және т.б. жатады;
Мутагендер - хромосамалар саны мен құрылымының ... ... ... ... ... ... сәулелері, нитрондар, бензопирен, колхицин, кейбір вирустар және т.б. жатады.
Тератогендер- жеке дамуда ... ... ... ... болуына әкелетін заттар. Тератогендерге әсер ететін мөлшерінен артып кететін кез-келген фактор жатады. Көбінесе теротегендерге мутагендер,сондай-ақ ... ... шу және т.б. ... ...
Семей ядролық полигонның қоршаған ортаға әсері.
1991 ... ... ... ... ... ... ... әлемдегі аса ірі полигондардың бірі жабылды. Қазақстан өзінің тәуелсіздігінің алғашқы күнінен бастап сыртқы саясатының бейбіт жолын тандап алды. ... ... ... Енді ... ... ... жер асты дүмбілерінен тітіркенбейтін болды. Семей полигоны әлемдегі ең ашық шашық ... ... ... ... ... бойы ... көз ашпаған қазақ даласының ұрпақтан ұрпаққа жалғасып жатқан зардаптары жан түршүгерлік. Егер ғалымдардың нақты деректеріне сүйенсек, Семей ... ... ... ... жылдары жасалған ядролық жарылыстардың жиынтық қуаты 1945 жылы американдықтардың Жапонияның Хиросима қаласына тастаған бомбаның қуатынан 2,5 мың есе ... ... ... ... Қазақстан жеріне, қалқына материалдық әлеуметтік экономикалық қанша зиян келтіргені әлі күнге дейін есептелген жоқ. ... 40 ... ... ... ... ортамен ондағы тұрғылықты халықтың денсаулығына орны толмас зиян тигізді. Аурулардың өлім ... ... бұл ... ... ... ... әлде қайда жоғары. Семей аймағы тұрғындарының денсаулығына және қоршаған орта объектілеріне ықпал ету дәрежесі радиациялық бөліктерге бөлінген.
Радиоактивті ... жер ... ... ... су ... ластады. Жер асты сулары өсімдік дүниесі жоғалуда. Сынақтар өткізілген кезеңнің зиянды әсері адамдардың екінші және үшінші ұрпақтарына ауыр ... ... ... ... ... ... ... .
Семей полгинының адам денсаулығына зияндылығы туралы Семей медициналық институтының ғалымдары Н.Сағымбаева, Ғ.Ысқақовтар жасаған тұжырымдарда енді ... ... ... ісік ... ... аймағын басқа өнірлермен салыстырғанда 30% асып ... ол адам ... 1,4 есе ... ... ... ... 40 жыл ... мемлекет полигонға жақын жатқан бір қатар аудан тұрғындарының әлеуметтік жағдайын жақсартуға ... ... ... ... ... негізгі қаласы Курчатовта Қорғаныс министрлігінің, КСРО Жалпы машина жасау министрлігің ... ... ... ... бұрғышылардың, шахта құрылысшыларының, геологтардың, монтажшылардың өндірістік негіздері шоғырланған болатын.
Полигон аумағында КСРО Жалпы машина жасау минстрлігінің ... өз ... ... Ол 1972 ... бері зерттеу және эксперименттік жұмыстар жүргізді. Полигон мүдделері үшін орасан зор ғылыми жіне техникалық мүмкіндіктер жасалған: онда әскери ... ... ... ... және ... институты, ғылыммен өндіріс саласының осындай тағы да, 29 институты қызмет еткені ... ... ... ... бірі басты . Осы алаңда 1963 жылға дейінгі ауада және жер ... ... ... өткізілген. Бұл жердің радиация белсенділігінің деңгейі өте жоғары. Сол сияқты тағы бір тәжірибелі алаң - .1949 ... ... ... ... ... бұл жер мал ... болатын. 1984 жылы ол жерде жер асты ядролық жарылысы жасалды.
Осындай тағы бір тәжірибелік алаңы деп ... ... ... ... ... ... жер асты ... болған. 1963 жылға дейін жыл сайын әр-түрлі диапазонда ... ... ... ... облысында бірде бір аудан қалған жоқ.
Семейге көршілес Өскемен, Павлодар, Қарағанды облыстарынын да ... ... осы ... зардабын шекті. Семей өңірінің елімен жерін аяусыз улап, тіршілігін тұл ... атом ... ... танда бүкіл әлем хабардар.
Радон және ластану көздері
Радон - дәмі мен иесі жоқ ... газ, ... 7,5 есе ... радийдың ыдырау өнімі болып табылады. Радон жер қыртысынан біртіндеп бөлінеді, алайда оның сыртқы ауадағы жинақталуы әлемнің әр-түрлі нүктелері үшін ... ... ... Топырақ эмиссиясын қоспағанда минелардық тектегі құрылыс материалдары:қиыршық ақ тас, ... ... және т.б. ... көздері бола алады. Барлық жыныстарда уран мен торри кездеседі.Ал кейбір жыныстарда мысалы гранитте уран көбірек ... ... ... радон радий ыдырағанда пайда болады. Пайда болған радонның бір бөлігі көзге көрінбейтін тесік арқылы ғимаратқа түседі. Егер ... ... ... ал ... ... мен ... уран мен радийдың едәуір үлкен мөлшерін бойында ... онда ... ... ... ... ... Адамның ғимаратта едәуір уақыт болғандығын ескергенде, ол ала алатын тиімді сәулелену дозасы кәсіпқойлар алатын доза жүктемесінен асып ... ... Көп ... ... ... ... ... едәуір азайтуға болады. Жер төлелерді қымтау мен желдету топырақтан радонның өтуін айтарлық азайтады. Табиғи радиоактивтік элементтер ... көп ... ... ... қабырғаны герметикалық бояумен сырлау және қатты желдету арқылы азайтуға болады.
Радиацияның табиғи көздеріне космостық сәуле жатады. Олар алынатын радиацияның ... ... ... ... ... ... білетіндей, атмосфераның кірленуі табиғатқа, халық денсаулығына нұқсан келтіреді. Осыған орай халыққа жанама нұқсан ... ... ғана емес ... де ... ... мүмкін. Сондықтан келтірілген зияндықтың жалпы экономикалық мөлшерін де айту қиынға соғуда. Бірақ бұл жұмыс қазіргі кезде ... ... кету ... ... ... ... Жер атмосферасына антропогенді әсерін азайту процессінің мүшелігіне қол қойды.
Атмосфералық ауаның ең негізгі кірлетуші көздері көмірсутекті ... ... ... ... ... құрылғылар, жылуэлектрстанциялары, жылу энергетикасы және автокөлік қозғалтқыштары болып табылады.
Ал Алматы қаласының жыл бойындағы тұрақты, негізгі ... ... ішкі жану ... ... ... ... еш күмәнсіз. Олар ауа қабаттарына көмір диоксидін, азот кышқылдарын және тағы басқа зиянды ... ... ... ауа ... сол ... кір ... ... қалғандығы белгілі, әсіресе қыс мезгілінде. Сол себепті бұл экологиялық жағдайды жақсарту мақсатында тек қана ... пен ... ... ғана емес, сонымен бірге қала халқы да жұмыс істеу керек. Егер халықтың өзі тазалыққа ұмтылмайтын болатын болса, онда үкіметтің ... ... ... ... ... ... су ... экологиялық мәселелері
Қазақстан Республикасының тұщы су қорлары орасан көп, алайда оның аумағы бойынша судың орналасу деңгейі біркелкі ... ... - ... ... су көздері. Ірі өзендер негізінен солтүстік-шығыста - Ертіс өзені, батыста - Орал өзені, оңтүстікте - ... ... ... ... ... өзендері, әсіресе олардың салалары суының аздығынан жазғы уақытта кеуіп, жеке көлшіктерге айналады және қар еріген кезде ғана ... ірі ... ... ... Қорғалжын, Құсмұрын, Зайсан, Марқакөл, Алакөл) және мыңдаған кіші көлдер орналасқан. Республикада барлығы 50000 таяу көлдер бар, олардың 32 % тұщы ... ... суы ... ... су ... ... 85 мың ... құралған. Ең ірі су көздеріне: Ертіс, Есіл, Іле, Сырдария, Жайық, Шу, Талас, Асса ... ... ... ... бірқатар көлдер жүйесінің кебуі байқалып отыр. Бұл өзендер ағысының шектен тыс реттелуі мен олардың деңгейінің табиғи ауытқуларына байланысты болып отыр. ... ... ең ... ... Қазақстанның басты су артериясы - Ертіс өзені қалып отыр. Оның сулары жоғары дәрежеде ауыр металдармен ластанған. Негізгі ластаушы ... - мыс, ... ... ... ... ... ... мен бассейннің су ағыстарына түсетін негізгі ластаушыларға иондық ағыс (28 мың ... ... 1994 және 1995 ж. ... 23 мың ... ... азотты, органикалық қосылыстар (1,7 мың тоннаға жуық) фосфор қосылыстары (1994 жылы 1,3 мың тоннадан астам 1995 жылы 800 ... цинк (42,6 және 24,9 ... 1995ж) ... ... ... ... ... элементтердің барлығы дерлік су ортасына өнеркәсіп орындарының шайынды суларымен келіп түседі.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Радиация және Қазақстанның экологиялық проблемалары11 бет
Қазақстанның экологиялық проблемалары7 бет
Қазақстанның экологиялық проблемалары. Экологиялық зардап аймағы8 бет
Қазақстанның экологиялық проблемалары. Экологиялық мәселелерді шешу жолдары41 бет
Арал өңірінде табиғи-шаруашылық кешенді экологиялық орнықты дамытудың ғылыми негізі32 бет
Табиғатты пайдалану экономикасы32 бет
Экология және табиғи ресурстардың қоғамда пайдалануы22 бет
Экологиялық қылмыстардың белгілерінің құқықтық сипаттамасы56 бет
Қазақстан Республикасының экологиялық қауіпсіздігінің жай-күйі мен проблемалары17 бет
Қазақстандағы автотранспорттың экологиялық қауіпсіздігінің проблемалары және оны шешу жолдары64 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь