Г43 - 107 апараты Маңғысту кен орны

Мұнайды өңдеу өндірісінің алдындағы ең маңызды мәселе – мұнайды терең өңдеп, қозғалтқыш отынын және мұнай химия шикізатын мол өндіру, өндіріс тиімділігін және алынатын өнімдер сапасын арттыру. Осы мақсатта жоғары куатты құрастырма қондырғылары мен жүйелерін іске қосу техникалық саясаттың басқы мақсаты болып саналады.
Бір құрастырма жүйеге бірнеше жоғары куатты технологиялық процестердің бір-бірімен қатаң байланысының бірігуі мынадай мәселерді шешеді:
– МӨЗ құрамынан резервуар парктерінің, сораптар станцияларының, цехаралық құбыр желісінің көлемін қысқартады. Бұл жалпы зауыттық шаруашылық көлемін, құрылыс алаңын күрт азайтады;
– құрастырма жүйенің артық жылуын басқа процестің техникалық қажеттілігіне жұмсау, олардың бір-бірімен «қатаң» байланысын пайдаланып, ағым аралық суытады және қайта жылытуды болдырмау жолымен энергия шығынын азайтады;
– металл шығынын кемітеді;
– қызметкерлер санын қысқартады;
– жүйені автоматты басқаруды іске асырады;
– қоршаған ортаны, өндірістің барлық шығарылатын зиянды қалдықтарынан қорғауды тиімді шешеді.
Г-43-107 құрастырма қондырғысы. Өндірісте өте көп тараған, мұнайды терең өңдеуге арналған, қосымша мөлдір өнімдер алуға мүмкіндік беретін процес каталитикалық крекинг процесі. Бұл процестің шикізатын гидротазалаудан өткізіп барып цеолитті катализаторларда тұратын лифт-реакторда крекинг жүргізу, активтігі төмендеген катализаторды жоғары температуралы регенерациялаудан өткізудің келешегі зор. Процестін осы бағыттағы жобасы Г-43-107 жаңа құрастырма жүйесінде қолдану тапты.
        
        КІРІСПЕ
Мұнайды өңдеу өндірісінің алдындағы ең маңызды мәселе – мұнайды терең
өңдеп, қозғалтқыш отынын және мұнай ... ... мол ... ... және алынатын өнімдер сапасын арттыру. Осы мақсатта жоғары
куатты ... ... мен ... іске қосу ... басқы мақсаты болып саналады.
Бір құрастырма ... ... ... ... технологиялық
процестердің бір-бірімен қатаң байланысының бірігуі мынадай мәселерді
шешеді:
– МӨЗ ... ... ... ... станцияларының, цехаралық
құбыр желісінің көлемін қысқартады. Бұл жалпы зауыттық шаруашылық ... ... күрт ... ... ... ... ... басқа процестің техникалық қажеттілігіне
жұмсау, олардың бір-бірімен «қатаң» ... ... ағым ... және ... ... ... жолымен энергия шығынын азайтады;
– металл шығынын кемітеді;
– қызметкерлер санын қысқартады;
– жүйені автоматты басқаруды іске асырады;
– қоршаған ... ... ... ... ... ... ... шешеді.
Г-43-107 құрастырма қондырғысы. Өндірісте өте көп тараған, ... ... ... ... ... ... алуға мүмкіндік беретін
процес каталитикалық ... ... Бұл ... ... ... ... цеолитті катализаторларда тұратын лифт-
реакторда ... ... ... ... ... жоғары
температуралы регенерациялаудан өткізудің келешегі зор. Процестін осы
бағыттағы ... ... жаңа ... ... ... ... бұл ... жаңа жасалған құрастырма Г-43-107 жүйеде қолдану
тапты. Г-43-107 құрастырма қондырғысы ... ... ... ... ... ... газойлін (350-5000С фракция) өңдеуге арналған және онда
мынадай өнімдер алынады:
– АИ–98, және А–85 ... ... ... ... ... дизель отынының компонентін;
– техникалық көміртегі өндіріс үшін шикізатын;
– қазан отыны компонентін;
– пропан-пропилен және ... ... ... ... ... сутегін
Құрастырма қондырғы құрамына 4 секция кіреді;
– шикізатты гидротазалау (100 ... ... 2,2 млн ... ... ... және ректификациялау (200 секция), қуаты 1,9
млн т/ж;
Шикізатты гилротазалау мен оны ... ... ... ... крекингтеу 46% дейін бензин шығымын өсіруге,
күкірт мөлшерін алынған өнімдер мен кокс ... ... ... Ол өз ... ... ... ауға тарауын азйтады.
Негізгі өнімдер шығымы, % :
бензин – 39,4 – ... ... ... ... – 6,2 – ... көміртегі шикізаты - 13,6 - 14,0;
пропан-пропилен фракциясының қоспасы 5,0 - 5,5;
бутан-бутилен фракциясының қоспасы 10,0 - 10,3
Шикізаттағы күкірт мөлшері ... кеін ол 0,2% ... ... ... ... мәні және қысқаша сипаттамасы
Каталитикалық крекинг және крекинг өнімдерін ... ... ... технологиялық жүйесі және аппараттық
жабдықтары Г-43-107 қондырғысына ... Бұл ... ... ... дистилятын микросфералы цеолитті катализаторда
крекингтеп, алынған ... бір ... ... бөлу ... Процесті
жүргізуде мынадай жағдайлар қарастырылған:
– шикізат пен рисайклдың бір турбағытты ... ... ... ... ... бірге жүретін крекинг;
– катализатордың айналып қозғаулымен жүретін тура бағытты – ... ... ... ... ... ылдилап тасушы желімен катализаторды өз ... ... ... ... ... ... ... және
конструктивті жабдықтарында бұрыңғы жұмыс істеп тұрған каталитикалық
крекинг қондырғысымен ... ... жаңа ... ... ... шикізатты пайдалану арқылы цеолитті катализатордың
барлық артықшылығын толық пайдалану, крекингті жоғары температурада
460-4900С орнына 518-5450С-та ұзындығы 30 м тура ... ... және ... ... ... ... ... жағдайда катализатордың активтігінің өзгеруіне сәйкес соңғы
қайнаушы қабыттың биіктігін реттеумен шикізаттың беру ... ... ... ... ... регенерациялауда жоғары температура мен қысым ... ... 0,18 МПа ... 7000 С және 0,25 МПа ... ... ... ... ауа бөлгіш арқылы регенерациялау кезінде әрбір аумаққа
өз алдына ауа беру;
– регенератордың бос қиылысында газ ағымының жоғары ... ... ... ... 0,3-0,4 м/с ... 0,9-1,0 м/с); ... тасымалдауда ауа беруді пайдаланбай, ол тұндырушы
аумақта оттегінің концентрациясын оптималды ұстап ... да ... ... СО2 ... ... мүмкіндігін азайтады;
– катализаторды ұстауда оны көп мөлшерде тұрақты өткізуге қабілетті,
мүжілуге икем материалмен қапталған циклондарды пайдалану;
... ... ... ... ... қол ... ... жылу балансын реттеуді СО мен СО2 ... ... ... ... ... ... ауа мөлшерімен реттейді.
Катализаторды регенерациялау газдарының және сонымен ... ... ... жағу ... ... жағу ... ... Пештердің түтін
газдарын пайдалану-қазандықтарда пайдаланады. Бұл КТ-1 ... су ... ... қамтамасыз етеді де, қосымша артық су буын
зауыттың басқа мұқтаждығына жұмсауға мүмкіндік береді.
Крекинг ... ... ... және ... ... технологиялық жүйеде
стандартты аппараттар мен құрал – жабдықтар ... ... ... ... ... айырмашылығы - тоңазытушы айналымның
пропанды турбокомпрессор арқылы ... ... жәй ... ... ... бар ... конденсатты тазалауда
көмірсутекті газбен желдендіру арқылы жүргізеді.
Лифт-реактор типтес каталитикалық крекингтің қазіргі процестері.
2000ж. дейінгі уақыттағы мұнайды өндеуді одан әрі ... ... ... ... рөл ... елде ... крекингтің
лифт-реакторлы, 1980ж. мұнай өндеудегі жаңа әлемдік ... ... ... ... ... беруледі. Каталитикалық
крекингті (КК) ... ... ... ... ... ГК-3, 43-103) ... осы жүйеде жүргізу өзінің техника-
экономикалық көрсеткіштермен, әлемдік осындай озық ... ... ... елде ... ... ... ауыр қалдықты шикізатты каталитикалық
крекингтеу процесінің өндірісте игерілген түрі жоқ. Г-43-107 біріктірілген
жүе технологиясын, ескірген ККФ ... ... ... қайта
жабдықтау және оларда ауыр мұнай қалдықтарын өндеуге бағытталған шет елдік
алғы жетік процестердің әртүрлі ... ... бұл ... ... ... тек кокс ... ғана
байланысты емес (кокстың төрт ... ... ... ... ... оның қайтымды және қайтымсыз активтігін жоғалтуымен
байланысты. Кестеде шикізаттың сапасының ... ... ... мазут пен вакуум газойлін крекингтегендегі өнімдер шығымы берілген.
Мұнан мазуттың кокстенуі вакуум газойлімен салыстырғанда 30 есе ... ... ... және катализатор шығыны тиісінше 340 және 14 есе
көп, айналу ... аз (37%) ... ... тұр. ... ... ... тиімсіз етеді. Сондықтан шикізатты ауырлатудың бірінші
кезеңінде каталитикалық ... ... ... ... 30 мг/кг
аспайтын асыл мұнайлардың тура айдаудан алынған мазутын салады. Құрамында
металдар мөлшері көп ... мен ... ... ала ... ... ... алдын ала дайындау процесі есебінде АРТ блогы тандап
алынған. ... ... 30 ... көп емес ... ... қондырғысының Эйч-Оу-Си жүйесі немесе гудрондарды АРТ бөлемінде
дайындалғаннан кейін берілген. Эйч-Оу-Си қондырғысының реактор ... ... ... бір ... ... лифт-реактордың
аппараттың сыртына 900С ... ... ... ... ... ... су буын немесе басқа көмірсутек ... ... ара ... көбейту үшін беруден кейін
жоғары қысымда ... ... ... ... ... шикізатты
жібереді. Мұнда лифт-реактордың ағымның биіктік бойындағы ... үшін ... ... түрі ... ... ... ... сұйылтқышпен, оның ішінде
орналасқан суытушы иілген ... ... ... ... түтін газдарды
жинауға арналған камерамен, турбодетандермен немесе су буын алуға керекті
пайдаланушы – ... ... ... ... жалғыстыру
шикізаттың аса көп крекингтенуін ... Егер ... ... ... ... шығымымен, ауа айдаушының қуатымен немесе
регенератордағы газ ... ... тура ... ... ... ... ауыны қолдануды ұсынады.
Оттегі мөлшері 34% дейін көтеру (өттегінің жоғары концентрациясында
маточниктің ауаны бөлуші бөлігі жанып кетуі мүмкін) ... ... ... ауа ... ... ... ... газ ағымының тура
жылдамдығы өзгермегенде және ... ... ... екі есеге дейін көтереді.
Қондырғыны жетілдіру оны сыртқы лифт-реактормен, ... ... ... ... ... және ... ... екі қайтара регенерациялаудан өткізуге бағытталған.
43-103 қондырғысының Левинтер М.Е. қызметкерлерімен ... ... және одан ... U-тәрізді тасымалды кәдімгі V-
тәріздегі ауыстыруы сипатталады.
Каталитикалық крекинг ішкі ... ... ... ... бар ... ... ... бүркіп беретін акустикалық
форсункасы бар іске ... және ... ... ... теңесуімен жағдайында жүреді. Бұрынғы реактор буландырушы
секциясымен бітетін көлемдік сепараторға ауысады. Регенератор ортасында
«ылғал» ... ...... ... ... ... ауа ... қуатын өсіріп, жоғарыда келтірілген қондырғылардың
барлық ... ... ... вакуум газойлінің дистиллятының соңғы
қайнау температурасын 540-5800С ... ... ... ... ... ... 1,5-2,0 есе арттыруға бензин шығымын ОС (ҒЗӘ) 93 ... ... ... ... ... 90% ... ... алуға,
катализатор шығынын кемітуге және аралық жөндеу ... екі есе ... ... Маңғышлақ немесе Грозныйлық парафин-нафтенді аз күкіртті
мұнайларды ... ... ... ... каталитикалық крекингке
мазутты кокстенуі 6%, металлдар қоспасы 30 ... ... Lа-210 ... ... беріп немесе 10-20% гудронның вакуум ... ... ... ... ... ең ... ... процесс, 1986 ж оның
үлесі бірінші кезектегі мұнай өңдеумен салыстырғанда 38,1% ... ... ... ол 50% артық. Өскен Батыс Еуропа елдеріндегі МӨЗ ФКК ... ... ... ... КСРО – ... ... дайын өнімге және қосымша материалдарға сипаттама
Маңғыстау кен орны Туран платформалық ... ... ...... ... көмкерілген алап. Пермь- триас, юра, бор
және палеоген ... ... ... ... ... мен ... 60- шы жылдардың басында ірі Өзен, Жетібай кен
орындарының ашылуынан кейін мәлім болды.
Өнімді қабаттардың ... ... ... ... ... ... ашық саңылаулығы 16%-тен 22%-ке
дейін, өткізгіштігі 0,06-дан 0,234 мкм2-қа дейін жетеді. Мұнайға қаныққаны
1,3-21,2 м-ге, ... ... ... 2-14,4 м-ге ... ... ... ... мұнайы жеңіл және орташа тығыз, ... ... , ... мол ... ... аз 0,2-0,28%,
асфальттерден мөлшері 0,9-3,4%. 3000С-қа ... ... ... 25-42%-ке дейін жетеді. Еріген газдың құрамы : метан 58,86
-76,4%, ауыр ... 22-37%, азот ... ... газы 0,3-
1,1%.
Газ шатырларының еркін газында метандық құраушы ... ... ... тең. Азот ... ... құрайды, тереңдеген
сайын оның шоғырлануы азая түседі, 0,23-1,2% ... газы бар. ... ... ... ... тұрақты конденсат бар. Хлоркальций
тирпті қабат суының тығыздығы ... ... ... ... йод, бор және бром бар. Үш иірімінің режимі газ арынды, барлық
қалғандарынікі-суарынды.
Ұзындығы 85,6 км, ... ... 520 мм ... ... ... 6 ... Бір мұнай қотару (айдау) станциясы бар.
Қосымша материалға сипаттама. Катализатор активтігі ... оның ... ... ... ... ... ... беруге болады. Өндірістік реактор
тиімділігін, көбінесе, сыбағалы ... ... яғни ... ... ... есептегенде белгілі уақытта түзілуші өнім мөлшерімен береді.
Катализатор талғамдығы деп ол қай ... бір ... ... ... ... ... реакцияға түскен шикізатқа ... ... ... тек ... ... ... ... сонымен қатар, процесс парамертлеріне (Р, Т, Vх, ... ... осы ... ... ... ... қарап
бағыттайды. Талғамдық бірінші кезекте катализатор ... ... ол ... ... де ... ... қасиетімен анықталатын мысалы ретінде, көбінесе, этанолдың
ыдырау реакциясы келтіріледі. Мыс катализаторларында ... ... ал ... ...... ... орын алады. Бұл
жағдайда талғамдылықты мыс сутегін жұтады, ал алюминий ... ... деп ... ... ... ... айналушы реагент үлесімен ... ... ... ... ... ... анықтамасынан
басқа, мақсатты өнім шығымының қажетсіз ... ... ... ... ... ... ... бензин/кокс, бензин/газ+кокс болады.
Катализатор активтігін жоғалтуы. Катализаторлардың активтігін жоғалту
проблемасына ... мән ... ... одан ... ... жұмыс
істеуі, олардың жөндеу аралық уақыты, процестің технологиялық жасақтануы,
катализатор шығыны, материалды және ... ... ... ортаны
сақтау және процестің жалпы экономикалық көрсеткіштеріне байланысты.
Катализаторлардың активтігін жоғалтуымен әртүрлі әдістермен күресуде:
активті фазаны промоторлаумен ... ... ... ... ... ... ... катализаторды алдын
ала дайындаумен және т.б.
Өндірістік жағдайда, катализатордың улануын азайту үшін, ... ... ... ... ... ... өнімдердің
шығымы мен сапасының төменделуімен келісуге, сутегінің сыбағалы қысымын
көтеруге (мысалы, каталитикалық реформингте) ... ... ... ... каталитикалық крекинг процесінде) тура келеді. ... ... ... ... кокс пен ... ... байланысты, сонымен
қатар көп тонналы каталитикалық крекинг және гидрокрекинг, каталитикалық
риформинг, изомерлеу, дегидрлеу және т.б. ... ... ... және ... ... ... негізгі сатысын жүргізуге
кететін шығыннан бірнеше рет көп.
Катализатордың активтігін жоғалтуы негізгі үш ... ... ... ... активтікті жоғалту, улану және қоршау. Пісу
физикалық процесс, ал катализатор ... ... ... ... ... алып кеп ... және егер процесс катализаторға ... ... ... ... пісу орын ... ... басқа әжептеуір сутегі бар, ал оттегі, күкірт,
азот және ... ... өте аз кокс ... катализатор бетін
қоршаудың ең көп кездесетін түрі ... ... ... кокс ... ... емес ... бастапқы шикізаттан түзіледі деп
қарау қажет. Осындай кокс түзілуге байланысты ... ... орын ... ... ... қоршалуын шикізатты мұқият
тазалау арқылы оның әсерін төмендетуге немесе ... ... ... Егер процесс ... ... ... реакциясы жүрсе, онда сутегінің қайта ... ... ... түзілуін химиялық реакцияның тетігімен анықталғандай
заңды ... деп ... ... ... кокс ... ... ... жоғалу процестері сияқты, пайдалану жағдайын талғау арқылы төмендету
мүмкін. Кейбір жағдайларда түзілген кокс ... ... ... ... ... активтеуші қоспа қосу арқылы коксті активті ... ... ... кокс бастапқы шикізаттан (1) немесе реакция өнімдерінен (2) түзіледі:
R (негізгі реакция) ... ... ... ... → R → ... кокс түзілу (1) үлгімен берілсе, онда параллельдік ... ... (2) үлгі бір ізді ... ... ол ... ... (көпсақиналы,
шайырлар, асфальтендер, кокс) немесе карбоидтар түзілу арқылы жүру мүмкін.
Түзілуші кокс мөлшері мақсатты өнімге R және ... ... ... дәрежесіне және осы реакциялардың ... ... Кокс ... ... ... ... бола
тұра, оның шығымы негізінен процесс тереңдігіне байланысты. Кокс ... ... ... ... ... ... ... бірге
коксты аз шикізат болған жағдайда ... ... ... ... ... ... ... пайдаланғанда катализатор қабатының биіктігіне
есептегенде төмендеуші сызық байқалады. Катализаторды бөлшектеу оның әрбір
бөлшегін пайдалануға жағдай ... ... ... ... ... байланысты кокс шығымының көбеюіне, сонымен қабат, катализатор кокс
сыйымдылығының өсуіне ... ... ... улар және металлоорганикалық
қосылыстар катализатор бетіндегі бос активті орталарға отыру арқылы оларды
жабады, ... ... ... сонымен қабат, катализаторлардың
активтігін, тұрақтығын және талғамдығын ... Өте ... ... ... ... үшін ... алдын ала уландыру әдісін
қолданады.
Цеолиттер – үш өлшемді кристалды құрылымды алюмосиликаттардан тұрады,
олардың жалпы формуласы мынадай:
Me2/nO Al2O3 xSiO2 ... n – ... ... ... x – ... ... деп аталатын
SiO2/Al2O3 молекулалық қатынасы; y – су моль ... ... ... ең көп ... Y ... 4-6 ... ... бұл табиғи цеолит – фажозитке ұқсас. Соңғы жылдары силикат
модулі 30 астам (мысалы ZSM) жоғары кремнеземді ... ... ... табуда.
Барлық цеолиттердің негізгі құрылымы 4 ... ... ... олар ... ... Si4+ немесе Al3+ ионын қоршайтын тетраэдр
тәрізді. Тетраэдрлер Si4+ иондарымен ... ... ... ... ... ... ... теріс бірлік заряд көрсетеді, ол ... ... Na+ оң ... ... ... ... синтездеу
көбінесе сілтілі ерітіндіде жүргізіледі.
Y циолиттің негізгі құрылымдық бөлігі октаэдр, ... ... ... ... ... деп ... куб ... саналады.
Кубоктаэдрлардың улкен және кіші қуыстары болады. Үлкен қуыстарға баратын
тесіктердің диаметрі 0,9 нм. ... ... 8 ... ... оттегі көпірлерінен, 8 үлкен және 8 кішкентай қуыстардан тұрады.
Элементарлы ячейкаға қосынды түрінде 192 Si және Al атомы және 384 ... ... (1 ... ұяшықта 96 қышқыл орталардың ... ... ... және ... ... ... ... анықталады Цеолиттер құрылымында катиондар орналасқан энергия
жағынан ұтымды Al2О4 тетраэдрдың теріс зарядын теңгеретін орындар бар. ... ... ... ... ... орындары болып SI, S, SII, S,
SIII, SIV және SV (2 сур.) ... 1. ... ... ... I
және II,II және III, III және IIII – ... ... 2. X және Y ... ... ... ... позициясы.
Бір валентті алмасушы компоненттердің мүмкін болған саны цеолиттердің
ячейкелеріндегі Si/Al қатынасымен анықталынады және ол 96 ... ... тең ... ... ... NaY ... ... натрийды аммоний
ионымен иондық алмасуға түсіреді. Цеониттің аммонийлы түрін активтеуді
тетраэдрлермен 16 алюминий атомдарына ... ... ... ... ... ... ... деп аталынады және ол ... ... ... Мұндай цеолиттің құрылымы 7000С бұзылады. Na+ катионын NH
ионына алмастырғаннан ... және ... ... ... ... ... ... орталары, ал одан кейін Льюс қышқылдық
орталары түзіледі.
Цеолиттің каталитикалық қасиеті оның ... ... ... ... (СКЭ) үш ... ... алмастырудан жақсарады. Ион
алмасудың толық жүруі бұл гидротальді сатыны жоғары температурада (2300С)
автоклавта ... ... ... Алюминийден және одан әрі
гидроксилден айыру 200-6000С жүреді. ... пен су ... ... 7000С
жоғары температурада активтеу тұрақты цеолит береді.Оны ультратұрақты
цеолиттер дейді.
ЦК активтігі С6 -С10 жеке ... ... ... ... ... (АСК) салыстырғанда бірнеше дәреже
жоғары. Мұнайдың ... ... ... ... ... ... ауысқанда ЦК активтігі 1,5-2,0 есе жоғары болады.
Фракциялық құрам ауырлаған ... ... ... өскен сайын ЦК мен
АСК активтік айырмашылығы азаяды, бірақ ЦК активтігі әрдайым ... ... ... ... ... әрі ... әрі цеолит тесіктеріндегі
көмірсутек концентрациясының ... (50 есе). ЦК ең ... ... ... ... талғамдығы, құрғақ газ және
кокстың АСК қарағанда шығымының аздығы. Тағы да бензин шығымы, ... ... ... ... ... ... (К3) ... сондықтан тұрақсыз олефинді аралық өнімдер
крекингке түспей тұрақты көмірсутектеріне айналады.
Шикізат ... ... газ + ... ... ... алмасу реакциясын мынадай жүйемен интенсивтендіреді:
Олефиндер + нафтендер изо-парафиндер + ароматикалық көмірсутектер
Бұдан түзілуші изо-парафин және ... ... ... ... көмірсутектеріне қарағанда реакциялық қабілеті төмен. Осымен
цеолиттерде бензинді екінші крекингтеу ... ... ... ЦК ... ... жылдамдату қабілеті цеолит тесігінің
жоғары адсорбциялық патенциалымен байланысты және ондағы ... ... ... ... концентрациясымен байланысты. Сонымен қатар ЦК
ерекше қышқыл орталар, Н-алмасу ... ... ... ... ... қыздыруға және су буымен әрекеттеуге
тұрақты келеді. Олардың құрылымы ... 11000С ... да ... ... ... цеолит кристалдық торының ... ... деп ... Оған ... ... ауысушыкатион
табиғаты, ауысу дәрежесі, кремний және алюминий оксидтерінің қатынасы әсер
етеді. Соңғы ойды 5-сур. дәлелдейді. ... ... ... ... ... әсер етеді. Кристалдық құрылым бұзылатын ... ... ... металдар қатарына өсуімен көтеріледі, бұл әртүрлі
катиондардың дегидратациядан кейін кристалдағы бос ... ... ... Үш ... ... ең ... ... Өндірістік катализаторда натрийдің мөлшерін мүмкін болған ең төмен
деңгейде цеолит құрылымының реакторда пайдаланғанда деформациясын болдырмау
мақсатында ... АСК ... ... де су буы ... ... ... ... жағдайда кристалдық құрылымның толық аморфты
массаға айналуы мүмкін. Нормал ... ... ... су ... ... ... ... активтігі мен тұрақтылығына натрий де теріс әсер етеді,
ол катализаторда крекинг ... ... ... нәтижесінде
пайда болады.
Өндірістік крекинг ... ... ... ауыр ... изомерлі және ароматикалық құрылымды
өнімдерге айналдыру және қозғалтқыш отыны есебінде ... ... ... алу ... ... ... ... керексіз жанама
реакциялар газ түзілуімен және катализаторда кокс ... ... ... С5-С15 фракциясының түзілуінің жоғарғы талғамдығын,
газ бен ... ... ... және изопарафинді және ... ... ... ... ету ... ... ... олардың бетінде кокс түзілуінің
нәтижесінде активтігін жоғалтады. Кокстелген ... аз ... соң ... ... ... Бұл реактор мен регенератор
арасында катализатордың айналуының нәтижесінде іске асады. Жоғарғы айналу
жылдамдығы ... ... бір ... ... және сондықтан
катализатордың ұнтақ күйіндегі ... ... ... ... ... ... бар кокс ... алатын су буының қатысуымен жүргізеді.
Сондықтан жақсы катализатор жоғары талғамдық, ... ... ... жоғары термиялық және гидротермиялық тұрақтылық көрсетуі қажет.
Цеолиттерді сирек кездесетін элементтер иондарының мөлшері 10-20% ... ... ... ... ... ... өскен болуы, олар бөлшек ішіндегі
цеолиттердің актив ортаға жеңіл ... ... етуі ... ... ... ... ... инертті; цеолитті катализаторлар (ЦК)
аткивтігі ... ... ... ... Өндірістік катализаторлар
кейбір қосымша функциялар атқарады. Катализаторлардағы отырған ... жағу ... ... ал ... жылуға деген
қажеттігі регенератордан түскен ыстық ... ... ... кокс ... ... ... ... қамтамасыз ететіндей
етіп жинап және жабық жылу ... ... ... ... ... ... бөлек, коксты жандырғанда СО емес СО2 алған жөн, ... бұл ... жылу ... ... ... СО-дан сақтандыру мақсатында оларды одан әрі
қарай тотықтырудың қажеті болмайды. Сондықтан ... аз ... ... оған ... ... ... СО2 айналдыру қабілетін
көтеру мақсатында қосады.
Құрамында күкіртті және азотты қосылыстары бар шикізатты әрекеттегенде
ауаны уландыратын SOx және NOх ... ... ... ... алдын ала гидротазалаумен немесе крекинг қатализаторына ... беру ... ... Егер оның ... ... металл енгізсе,
онда соңғы регенераторда SOx-мен ... ... ... ал ... ... Н2S түрінде бөлінеді, оны реактордан шығып жатқан газ
өнімдерінен бөліп алуға болады.
Шикізат ... ... ... ... әсерін
әлсіздендіру үшін шикізатқа металдарға арнайы пассиваторлар есебінде сүрме,
висмут, фосфор, қалайы және ... ... ... беру ККФ технологиясында соңғы жылдары өте ... 1.1 ... ... ... АСК, ЦК және ... ЦК ... ... көрсеткіштері
|Көрсеткіш |АСК |ЦК ... ... ... кг/м3 |912 |920 |920 ... ... ... | | | ... |3,7 |6,6 |5,5 ... |5,8 |10,1 |1,07 ... % ... |3,8 |3,0 |4,4 ... ... мөлшері, мг/кг: | | | ... |2790 |2743 |2995 ... |2800 |9015 |6509 ... ... ... % (көл.) |55,5 |75,3 |76,4 ... ... | | | ... м3/м3 |70 |36 |22 ... % (көл.) |41,8 |56,8 |59,2 ... ... % ... |18,0 |16,3 |15,8 ... ... % ... |26,5 |7,9 |7,8 ... % ... |10,8 |11,0 |10,1 ... ... қалдықты ККФ қондырғыларының 80% және ... ... 40%-да ... ... ... ванадийға қарсы Са немесе Mg оксидтерінен тұратын,
каталитикалық активтік ... ... ... ... 6-10 есе көп ... қатты қоспа (оны ұстағыш) сыналуда.
1.3 Дайын өнімнің қолданылуы
Каталитикалық крекинг процесінің көмірсутек газы құрамында ... ... ... қоспалары кездеседі. Құрамында 25-
40% изотерлі ... бар, бұл ... ... ... ... процестерде бағалы шикізат ретінде болады. Бензин тығыздығы 0,72-
0,77, октан саны зерттеу бойынша 87-91-ге дейін.
Химиялық құрамы ... ... ... бензині тікелей айдау
бензинінен айырмашылығы үлкен. Оның құрамында 20-30% арендер мен ... бар. ... ... ... дегі ... оның ... ... және 40-80 % арендер кездеседі. Цетан саны шамамен 45-тен 24-ке дейін.
Жеңіл газойл ... ... ... ... отын ... пайдаланылады, ал
цетан саны төмен болса оны мазут ерітуде қолданады. ... ... ... ... ... ... ... қажет етеді. Ауыр
газойлдер 3500С ден жоғары температурадағы фракциялар.
Каталитикалық крекинг процесінің сұйық қалдық өнімі ... ... отын ... пайдаланылады. Күкірт құрамы жоғары болғандықтан ауыр
гайолдерді кокстеу ... ... ... ... ... ... ... (40-60 %) каталитикалық крекинг газойлдерін, таза
арендер алуда бағалы өнім ретінде қолданады. 280-4200С фракцияларын жоғары
ароматы концентрат алуда бірқалыпты ... және ... ... ... ... ... Бұл бағытты селективті еріткіштер қолданып
280-4200С фракцияларын бөліп, ... ... ... және ... алуға шикізат ретінде пайдаланылады. Каталитикалық ... ... ... ... ... ... ... алу
кезінде: майлы газ, тұрақсыз бензин, жеңіл және ауыр ... ... кокс ... ... ... ... және негізгі пайдалану
қатарын қарастырамыз.
1. Майлы газ. Оның құрамы изоқұрылысты көмірсутектермен сипатталады,
әсіресе изобутанды бұл оның ... ... әрі ... ... үшін ... ... үшін ... крекингтің майлы газ құрамы жеңіл және
ауыр дистиллят шикізатты арқылы көрсетуге болады. Майлы газдың бұл тұрақсыз
сапасы мысал ... ... ... ... газының әр түрлі
мөлшері, бұнда су буы, күкірт су тек және ... газ ... ... ... майлы газымен тұрақсыз бензиннен жеңіл
газдарды бөліп алу үшін ... буы ... ... ... қондырғыға түседі. Тұрақсыз бензиннен басқа ... және ... ... ... ... және ... ... ретінде полемеризация немесе алкилдеуді бензин компоненті
не мұнай химиялық процесінің шикі затын алуға қолданады.
2. ... ... Одан ... ... тұрақты компонент
алады. Оны автомобильді және авиационды жоғары октанды бензиндер дайындауға
қолданады.
3. Жеңіл ... ... ... ... ... ... біріншілік айдаудан алынған жеңіл каталитикалық
газойл ... ... саны ... ... ... ... мен
ароматты көмірсутектер (55%-дейін) қаныққан көмірсутектер ... ... ... ... шикізатына қарағанда газойлдердің ... ... Өте ... ... ... ... ... каталитикалық газойл шығуы қысқарады, ароматты көмірсутектер ... және ... саны ... Ауыр каталитикалық газойл. Ол каталитикалық крекинге сұйық калдық
өнім болады. Оның мөлшері көбіне техникалық режиміне және жеңіл ... ... ... Ұсақ ... ... ... ол
көбіне механикалық қалдықтарды көп ұстайды. Ауып каталитикалық газойлды
сорттық және оттық мазут ... ... күйе ... ... ... ... теориялық негіздері
Қазіргі кезде катализде барлық тәжірибелік мәліметтерді толық
түсіндіре алатын ... ... жоқ және ... ... ... ... келмейтін әртүрлі түсіндірме беріледі.
Катализді түсінудің негізгі қағидасы, каталитикалық реакция жүрген
кезде бір немесе ... ... ... ... хемосорбция
құбылысы, байланыстар ауысуы және өнімдердің десорбциясы орын ... ... ... ... 4 топқа бөледі:
1. А.А. Баландиннің мультиплет теориясы катализатор бетіндегі активті
атомдардың геометриялық конфигурациясы мен осы ... ... ... ... ... ... ерекше мән береді, бұл
индекс тобы адсорбция ... ... ... Молекуланың
бірден бірнеше (екі, үш және т.б.) күш орталарға адсорбент ... ол ... ... ... ... ... катализатордың екі немесе одан көп атомдардың ... ... ... ... ... ... ... абсцисс осінен төмен, ал
экзотермиялық реакцияға ол жоғары ... Ең ... ... энергиясы
қиылысу нүктесіне сәйкес келеді және ол ... ... жылу ... тең. Ең ... активтеу энергиясына және ең жоғарғы реаккция
жылдамдығына адсорбция ... ... мәні ... ... = S/2.
А.А.Баландин теориясының бірінші геометриялық принципі шектеулі
қолдану тапты. Металдардың кристалл қырларындағы ... ... ... ... шынымен атомдардың геометриялық орналасуына
байланыстығы анықталды. Бәсекелі реакцияларда ... ... ... және ... ... ... ... Бұл «ансамбіл» туралы
ұғымының пайда болуына немесе катализаторлар бетінде арнайы атомдар ... және ... ... ... оның жылдамдығының
катализатордың металдың кластарының мөлшеріне байланыстығы, құйма түзілу
мүмкіндігіне, электрондық ... және т.б. алып кеп ... ... ... ... ... ... режимін таңдағанда немесе катализаторды синтездеуде, бірден
жүретін, кокс түзілу арылы бірнеше ... ... және ... ... ... ... ... жәрдем жасайды. Мұндай
жағдайларда ... ... ... ... ... ыңғайлы жағдай
жасау немесе катализатор активтігін кемітуді азайту ... ... ... үлкен мәні бар тұрақты ... ... ... Мысалы ретінде ... ... ... ... Мұнда лифт-реакторда температураны 6000С-қа
дейін көтеру арқылы, шикізаттың катализатормен контакттау ... 2-3 ... және ... ... бірқалыпты ұстау арқылы кокс шығымын күрт
төмендетуге және ... ... ... ... көтеруге болады.
Екінші мысал есебінде алюмоплатина катализаторының ... ... оны ... арқылы көтеру тәсілін, құйма жасау, платина
атомдарының ара қашықтарын және олардың байланыстарының қаттылығын ... ... ... Ф.Ф. ... ... ... бойынша реакция
жылдамдығы катализатордың барлық массасына тән тұрақсыз ... ... ... тесіктермен реттеледі. Қазіргі кезде кейбір ... ... ... ... ... ... мән беруде және олардың
электрондық қасиетіне ... ... ... ... ... ... геометриялық факторлардың белгілі бір ... ... ... бөліп тастау қиын, олардың салыстырмалы
мәндері алшақ шеңберде өзгереді.
Жоғарыда жазылған ... екі тобы да ... ... ... ... Қазір көпшілік авторлар химиялық ... ... ... ... ... ... бөлшектердің табиғатын және сипатын білуге ... ... ... араластырылған және ... жай ... ... ... ... ... катализатор бетіне жиналып, соның нәтижесінде беттің ... ... ... ... ... аз ... де, әдәуір
өзгеруімен байланысты, әртүрлі химиялық құрамдағы қатты фазалардың арасында
шекара болуы қоспалардың ... ... ... ... ... жаңасатын
жерге, енуімен байланысты.
С.З.Рогозинский ұйғарымы ... ... ... ... катализатордың қоспамен активтелуі жүруі мүмкін.
Әрбір зат оның катализатордағы концентрациясына ... ... ... ... ... ... активтігінің температураға байланыстығын С.З.
Рогинский ... ... ... ... пен ... ... ... эффект барлығын байқады.
С.З.Рогинский процестің химизміне байланысты реакция промоторларын
таңдау принциптері туралы ... ... Ол ... ... ... ... ... жұтып алумен байланысты фазалық немесе химиялық
өзгерістерге ... мән ... ... Е мен ... ... ... q арасындағы
байланыстарды Поляни және Семенов ... ...... ... =11,5 – 0,25q – ... реакцияға келтіруге болады.
Каталитикалық процесс катализатор бетіндегі каталитикалық
реакциялардың реагенттерді ... ... ... мен ... ... ... ... болып саналады. Жалпы қатты кеуекті
катализаторлардағы катализ мынадай ... ... ... Реакцияға түсуші ... ағым ... ... ... эффективті сыртқы диффузиясы. Мұнда эффективті
диффузия коэффициенті Dэф нормалды ... ... D және ... ... D, ... функциясы болады;
2) Катализатор кеуектеріндегі эффективті ішкі диффузиясы. Катализатор
кеуектерінің және газ ... ... ... байланысты ішкі
диффузия нормалды молекулалық беттік немесе Кнудсен тетігімен сығылысып
қозғалуымен жүруі ... Ол ... ...... Dп ... ... Бір немесе бірнеше реакцияласушы ... ... ... ... ... ... қосылыс түзіліп,
адсорбциялануы;
4) Атомдардың, беттік ... ... ... ... ... ... десорбциялануы (катализатордың активті ортасының
бастапқы қалпына келуі);
6) Катализатор бөлшектерінің кеуектеріндегі өнімнің диффузиялануы;
7) ... ... ... ... ... әрбір сатысы гомогендік реакциясының активтеу
энергиясына Егом қарағанда, активтеу энергиясы Ек әжептеуір болуы ... ... және ... химиялық әрекеттесу
түріне қарап, мынадай кластарға бөлуге ... ... ... ... ... ... ... катализаторлардағы күрделі процестер. Гомолитикалық
катализдегі жылдамдату әсері ... ... ... ... ... ... жеңілдетумен байланысты.
Мұнда, егер бастапқы реагент молекуласының адсорбциясына ... ... ... онда катализдің соңғы актісінде ол акцептор болады,
яғни өзінің химиялық құрамына қайтадан ... ... СО ... ... ... ... ... қысқартылған жүйемен (Ридель моделі) жүреді:
1) (Рt – е- - доноры);
2) ОРt+СО→СООРt;
3) (Рt – е- - ... ... ... ... ... жүреді.
Катализатор реакцияны біртіндеп протонның немесе басқа ионның ... ... және т.б.) ... ... бола тұра ... ал одан кейін,
оның акцепторы (доноры) болады. Мұндай катализді, ... ... ... протондық деп атайды. Гетеролитикалық катализге мысалы
ретінде этиленнің ... НА ... Н2SО4 ... ... ... ... ;
2) ;
3)
Катализатор (А-) әуелі донор, ал одан кейін 3-ші сатыда Н+ ... ... ... ... үшін ... және
гетеролитикалық катализаторлар керек ететін, екі функциялы ... ... ... бутадиен алуда, ZnO сутегін бөлуші, ал ... ... су ... ... құрайды.
Каталитикалық реакцияларды радикалды тетікпен, активті адсорбцияда,
реагенттер молекуласының радикалдарға ... орын ... деп ... ... ... ... ... бос радикалдар, өнімнің нейтрал
молекулаларын түзеді, олар десорбцияланады. Гетероген-гомогенді катализде
түзілуші радикалдар бос көлемге ... онда ... ... одан ... және ... ... қоздырушысы болады.
1.5 Процестің технологиялық схемасын сипаттау. Технологиялық режим
нормалары
Каталитикалық ... ... ... ... ... Бұрынғы
КСРО-да күкіртті вакуум дистилятты (350-5000С фр.) каталитикалық
ңкрекингтеуде ... ... ... ... 2,0 млн. т/ж алдын ала
гидротазалау секциясы бар ... ... ... және АГФУ ... ... ... ... жүйе
қабылданған.
Мұнда шикізат гидротазауладан ... ... ... мен 1 ... ... ... түзілген жеңіл
фракциялардан арылу үшін 2 колоннаға түседі. Айдалудан қалған басқы қайнау
температурасы ~2000С қалдық 8 ... 1 ... ... 11 ... ... ... реактордағы температура 515-5450С, шикізатының
катализатормен жанасу уакқыты бірнеше секундты құрайды. Осы ... ... ... ... ... және астына су буы
беріледі.
Катализатор шикізат пен су буы ... ... 11 ... ... 10 реакторға түседі. Мұнда крекинг өнімдер буы катализатордан
бөлінеді де, ... ... ... түседі. Бұланған
катализатор тасушы құбырмен 6 регенераторға жіберіледі. Регенерацияға ауаны
9 ауа бергішпен ... ... ... 7000С, ... 2,5 ... жағу ... 80 ... қабат үстіндегі газдар жылдамдығы
0,9-1,0 м/с (бұрынғы 0,4-0,6м/с орнына). Регенераторда артық жылуды бөлуші
буға арналған ... ... ... ... ... реттеп реактор
бөлігініңжылу балансын ұстап тұрады. 10 ... ... ... ... ... бөлу ... жіберіледі.
Төмендегі кестелерде гидротазаланған вакуум газойлінің ... ... және ... ... ... мәндері
келтірілген.
Кесте1.2- Гидротазаланған вакуум газойлінің сапасы
|Көрсеткіш ... ... ... |
| ... дистилляты ... г/см3 |0,834 ... ... % ... |0,21 ... % (мас.) |0,02 ... ... % ... | ... ... |8 ... дейін |96 ... және ... ... ... ... болу
уақыты 4-5 с тең. Катализатордың ... ... ... 40-60 ... ... және ... 400-450 кг/м3 тең.
Мөлдір өнімдер шығымы ... мен ... ... 71% ... тең. ... және бутан – бутиленді фракцияларда 70-75% (мас.) пропилен және
40-45% (мас.) бутилендер тиісінше бар.
Кесте 1.3 - ... ... ... ... ... ... ... ... ... т/с [3500С |160 |
|дейін фракция мөлшері – 18-20% ... | ... ... % ... шикізатқа |6-7 ... 0С | ... ... |340 ... |540-500 ... |640-650 ... МПа | ... ... ... ... ... айналу жылдамдығы, % (мас.) ... ... кокс ... % (мас.): | ... |0,5-0,6 ... ... ... ... газындағы мөлшері, % (көл.): | ... |0,5 ... |2-4 ... ... ... және мазутты каталитикалық крекингтеу.
Цеолитті микросфералы катализаторды (ЦК), ауыр ... беру ... ... ішкі ... ... суыту беттерін орналастыру
вакуум газойлінің төменгі қайнау температурасын көтеруге мүмкіндік береді
және одан кейін негізгі ... ... ... ... өндеуге көшуге болады,
былайша айтқанда мазут және гудронды крекингтеуге аз қалдықты процесс ... ... ... ... сатасында түзілген коксты өндеу
қиындықтары шешілді:
процесте түзілген коксты регенераторда жағады, ал ... ... ... эндотермиялы реакцияларын қолдауға, ... ... ... ... ... энергиясын алуға және жоғары
қысымды, процестің су буына ... ... ғана өте ... ... ... де беруге болатын су буын алуға пайдаланады.
Кесте 1.4- Мазут пен вакуум ... ... ... ... мәндері
|Көрсеткіш ... ... |
| | ... |
| | ... |
| ... ... ... ... | |
| | | ... | ... ... | | | | ... г/см3 |0,9618 |0,9530 |0,9310 |0,9250 ... ... % ... |2,6 |2,9 |1,0 |1,5 ... мөлшері, мг/кг |170 |36 |10 |0,5 ... ... |9,4 |7,5 |6,2 |0,3 |
|% ... | | | | ... ... % ... |47,1 |81,5 |82,9 |75,0 ... шығыны, кг/м3 |5,7 |2,6 |0,9 |0,4 ... % ... | | | | ... С5-2040С |27,6 |55,1 |58,1 |65,2 ... |5,8 |17,0 |17,7 |12,9 ... |5,9 |9,8 |10,4 |7,5 ... газойл |47,3 |13,0 |12,2 |25,0 ... шлам |5,6 |5,5 |4,5 |- ... % ... |15,5 |16,1 |13,4 |5,0 ... С2 және одан да ... (Н2S ... % |4,1 |4,1 |3,3 |2,9 ... | | | | ... ... ... ... ... ... ... болып температура,
шикізат пен катализатордың әрекеттесуі және ... ... ... ... процесі 0,14-0,18 МПа қысымда өтеді.
Кесте 1.5 – Аналитикалық бақылау
|Анықтала-тын |Сынаманы |Нені анықтайды ... ... ... ... аты |алу жері | ... |дің ... ... |12 поз ... ... ... |420-5500С |
|шикізат газойл|регулятор |температурасы | ... | ... ... |реакторға | | | ... |13 поз ... ... ... |Темпера | ... ... | | ... | ... ... | | ... ... | | |мен | ... ... ... ... |Шығын | |
| |поз FRC ... | ... | |
| | ... | |ші | |
| | ... ... | | | ... |Поз 18 ... ... ... |ОRС11 ... | ... ... |
| | ... кокс | | | |
| | ... | | | ... |Поз ТRС ... |Үздіксіз |Темпера |5500С |
| | ... | ... ... |
| | | | ... |
| | | | |а) | ... |Поз FRC ... ... |Шығын | |
| | ... ... | ... | |
| | ... | |ші | |
| | ... | | | ... |Поз FRC-4 |Төмендету үшін |Үздіксіз ... |5000С ... ... | ... |аспауы |
| | ... | ... |
| | ... ... | |а) | ... ... өнімдері: көмірсутекті газдар, олардың
құрамында 75-80% пропан-пропилен қоспасы, бутан-бутилен, пентан-амилен
қоспалары.
Бензин: ... саны 87-91 ... ... ... ... 10%-ке
қанықпаған көмірсутектерден, 40%-ке дейін ароматты көмірсутектерден тұрады.
Жеңіл газойл: тығыздығы 0,81-0,92 болатын 80%-ке дейін ароматикалық
көмірсутектерден тұрады. ... саны ... ... ... ... ... ... пайдаланылады. Күкірт
саны алынған шикізаттан көбірек болады.
Цеолитті микросфералы катализаторлы ... ... ... ... ... ...
Реакторда ... ... ... ... ... ... ... ... ену жерінде ... ... мен ... ... МПа ... ... ... ... ... ... ... (лифт реактормен қоса форсивті «қайнау» қабатының) 20-22
4. Катализатор ... ... ... Кокс ... ... 1 т катализаторға
келетін шығымы, кг/сағ ... Кокс ... % ... ... ... ... катализаторда ... ... ... тығыздығы, кг/м3 ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... буландыру секцияларында ... ... мен ... ... м, ... қабатты зоналарында ... ... ... ... ... жерінде ... ... ... ... ... ... ... м/с: ... ... ... ... Реактор мен регенераторлардағы «шлемдік» (шлемовая)
құбырларындағы булар мен газдардың сызықтық
жылдамдықтары, м/с ... ... болу ... ... ... ... минут ... ... ... Кокс ... кететін ауа шығыны, кг/кг ... ... ... су ... ... ... Жылу мөлшері, кДж:
1 кг жаңа шикізат реакциясында ... кг ... ... ... ... ... жылу ... кДж/(кг·к):
Кокстың ... ... ... ... ... крекинг процесінің дистилятты және қалдықты ... ... ... бензин компоненттерін және құрамы пропан-
пропиленді, бутан-бутиленді фракциялардың ... ... ... ... ... ... ... цеолит құрамды және т.б.
катализаторлар ... әрі ... ... мен 0,1-0,2 МПа ... жүреді. Каталитикалық крекинг қондырғысының ... ... оның ... ... ... Каталитикалық крекинг
қондырғысының реакторлы-регенерациялық блогының автоматты ... ... ... төмендегі №1 суретте суреттелген. Жүйеде блоктық
құрамындағы 3 ең ... ... бұл – ... ... (1),
реактордың (2) және регенератордың (3) жұмыстарын сипаттайтын ауыспалы
параметрлердің, яғни өзгермелі ... ... ... қалыпты жайға
келтіріліп, реттелуі қарастырылған.
Реттеу жүйесі процесстің төмендегі ауыспалы параметрлерінің ... ... ... ... ... ... қатарынан
тұрады: қыздыру пешіндегі шикізатты қыздырудағы ... ... ... ... ... ... шығыны (реактордан
шығар жеріндегі), регенерацияланған катализатордың шығыны регенератордан
шығар жердегі), реактор мен регенератордағы қайнау ... ... ... ... ... кокстілігі; реактор мен
регенераторды автоматты реттеу ... ... ... ... болып табылады. Бұл жағдай ... ... ... ауа
мөлшерінде реактордан шығатын катализатор құрамындағы кокс мөлшерінің
көбеюімен және ... ... ... ... қабатының
температурасының артуына туындайды. Сонымен қатар, мұнда ... ... ... және ... әрі ... ... ... бұл реактор-регенератор жүйесінің бірқалыпсыздық тенденциясын
көрсетеді. Көрсетілген ... ... ... тек ... ... ғана ... сонымен қатар гидродинамикалық режиміне ... ... ... ... ... ... ... келтіріледі. Шикізатты қыздыруға ... ... ... ... ... (АРЖ) каскадты схема бойынша
жүйеді, сондай-ақ, оның аралық координатасы болып пештің аралық ... ... Ал, ... ... ... пештегі
отын газының шығыны пайдаланылады. ... ... ... ... ... жылудың температурасы сигнал түріндегі ... ... ... (5) ... ... ... Шикізатты
қыздыру жылуының температурасын қалпына келтіру немесе ... ... ... ... ... ... ... ақаулар немесе өзгерулер
(мысалы, отын газының желісіндегі қысымның өзгеруі) жүйеге әсер ететін, не
уақылы емес жүргізілетін жұмыстар ... да ... ... ... ... реттеудің байланысқан жүйесі реактордағы
қайнаушы қабаттың деңгейі мен температурасын, сонымен қатар ... ... ... шығынын реттеуді қарастырады. (2)
реактордағы температураның реттелуі (регулятор) ... (4) ... ал ол ... барысында (12) реттегіш клапанға әсер етіп,
пештен ... ... ... ... ... ... өзгертеді. Ал, оның
деңгейінің реттелуі регенератордан (3) шығатын түтін газдарының шығынын
реттегіш клапан (16) ... ... ... (10) ... ... ... ... катализатордың шығынының реттелуі де
арнайы реттегішпен (8) жүреді. Ол арқылы реактордың ... ... ... ... ... реттегіш клапанға (14)
әсер етіп реттейді.
Қайнау қабатының температурасын реттеу барысында ... ... ... сонымен қатар пеш арқылы да өзгереді. Пештің ... ... және ... ... ... сапасын
арттыру мақсатында жүйеде арнайы қатені, ақауды түзету ... Ол 6-шы дан 4-ші ... ... ... технологиялық режимінің автоматты реттеу жүйесі
төмендегі параметрлерді қамтамасыз етеді, температура реттегіші (7) ... ... ... оның ... ... змеевигіне конденсат берілетін (17) реттеу клапанына әсер етеді;
регенераторға ауа ... (18) ... ... әсер ... ... ... кокстелуін (11) рещулятор арқылы
реттейді; регенератордан реакторға ... ... ... (9)
реттегіш көмегімен бірқалыпты ұсталуын, бұл агент берілетін (15) реттегіш
клапан әсер етеді.
1.8 Еңбекті қорғау
Мұнай, жанғыш ... және ... ... ... және ... қасиетті
заттар. Өндірістерде мұнай мен газды өңдегенде технологиялық режимді бұзу,
қауіпсіздік ережесін сақтамаудан авария және ... ... ... ... ... орын ... және ... жағдайлар мынадай себептерден болады.
1. Мұнай мен мұнай өнімдерін жанған заттар және одан бөлек ... ... ... ... ... Алғашқы өңдеуде және кейбір басқа
процестерде шикі зат пен өнімдер өзінен-өзі тұтану ... ... одан ... температураға дейін қыздырылады. Одан ...... ... ашық отын ... ... ... мен ... өңдеу процестерінің технологиялық процестерінде көп
өнімдер қатысады, олардың ... ... ... қоспа түзе алады. Мұндай
қоспалар жабық бөлмеде, аппараттар ішінде түзіледі. ... ... ... ... ... ... импульс көзі болып бұзық электр
жабдығының ұшқыны, ашық от және т.б. ... ... пен жану ... екі
диэлектриктің бір-бірімен үйкелуіне немесе диэлектриктің металмен (мұнайды
құбырмен және ... ... ... мұнай өнімдерін бір ыдыстан
екінші ... ... ... ... өнімді транспортермен тасымалдағанда
және т.б.) үйкелуінен пайда болған ... ... ... да ... қабат тұтану көзі, ауа электр тогының разрядталуы найзағай бола
алады.
3. Мұнай мен газды өңдеуде технологиялық ... ... ... ... және ... ... қысымнан кенеттен асып кеткен
жағдайда ... мен ... ... ... кету ... ... Мұнай, мұнай өнімдері және көптеген реагенттер зиянды заттар
қатарына, улы қасиеті барларға ... МӨЗ ... ... ... ... және басқа электр жабдықтары бар.
Электр тогымен дұрыс пайдаланбағанда адамды электр тогының соғуы, одан
дененің тоққпен жарақаттануы, күюі болуы мүмкін.
Аварияны және ... ... ... үшін ... мен ... ережелерін бұлжитпай орындау қажет. ... ... ... өрт және газ ... ... ... ... Зауыттарда қауіпсіздік техникасынан және еңбекті
қорғаудың мынадай ... ... ... ... ... бөлмелерде ауаны өндіріп – шығарып тұратын вентиляция
орнатылады. Егер ... ... ... ... улы ... ... көп тыс ... онда мұнай жерлерге, осындай
қауіпті жағдайды сигнал беріп білдіретін, арнайы приборлар қойылады.
2. Қопарылу жағынан ... ... ... ... ... қояды немесе бөлме қысымы жоғары болғанда ауасы ауыстырылып
тұрады.
3. Жөндеу ... ... ... ... үшін тұрақты және
ауыспалы механизмдер орнатылады: ... ... ... колонна
аппараттарына кран укосиндер, жылу алмастырғыштардың құбыр шоғырын шығаруға
экстракторлар.
4.Технологиялық қондырғылар және жалпы зауыт шаруашылықтарына ... ... өрт ... ... ... аварияның себебі технологиялық режимнің,
қондырғылардың ... ... ... ... шикі заттың,
будың, отынның, судың, электр энергиясының берілмей қалуы болып саналады.
Қондырғыға шикі заттың берілмей қалуында оны ... ... беру ... ... Егер ... ... ... қалса, онда қондырғыны авария
жағдайында тоқтату керек. Бұл жағдайда мынадай ... ... ... ортаны қорғау
Қоршаған ортаны қорғауға соңғы жылдары көп көңіл бөлінуде. Қазіргі
мұнай өңдеу зауыттарының қуаты ... ... және ... ... ... ... ... өңдеу қоршаған ортаға
келтіретін зияны және ағып ... ... өсе ... зауыттарда күкіртті мұнайларды өңдейді; терең өңдеуде, қайта
өңдеу процестерімен бірге мұнайдың 8-10% газ түріндегі ... ... ... сутегінің мөлшері жеткілікті болады.
Бұл газдарды күкірт ... деп ... ... ... ... ... біраз бөлігі қосоксид SO2 түрінде атмосфераға
кетеді. Дистилятты өнімдер құрамында гидротазалау мен ... ... ... ... ... Ал ... қалдықтарының құрамында күкірт мөлшері
жеткілікті, сондықтан оларды қазан отыны есебінде қолдануда қоршаған ортаға
көп мөлшері де түтін ... SO2 ... ... ... ... ... күкірт мөлшері
(әсіресе күкіртті мұнайлардан алынған) алғашқы өңдеу ... көп ... ... мұнайдағы күкірттің 40-тан 70% дейін мөлшері
каталитикалық пен термиялық ... және ... ... ... шикі заттарында жиналады.
Крекинг катализаторын регенерациялау газдарында да күкірт қосоксиді
болады. Егер ... ... ... және ... ... ... процестердің құбырлы пештерінде отынның толық жануы жүріп,
негізгі қауіпті күкірт ... ... онда ... ... ... ... ... бөлек, әдетте улы
көміртегі оксиді болады, оны пайдалану – қазандығында жағып ... ... ... ... ... ... көміртегін толық жандыруға
шара қолдануда. Өте жоғары түтін ... (120-200 м) ... ... жерден көп биіктікте тарап зиян келтірмеуді қамтамасыз етеді.
Күкірттің қос тотығының ... ... ... төмендетуді екі
жолмен іске асыруға болады:
1) қазан отынын күкірттен тазалау (гидрокүкіртсіздендіру) және
2) түтін газдарын тазалау.
Түтін газдарын тазалауға әртүрлі әдістер ... - ... ... ... ... магнезитті және басқа әдістер)
ерітінділерімен ылғалды тазалау және ... ... ... ... мыс ... және т.б.).
Бірақ тазалауға түсетін газдардың көлемінің ... тағы ... ... ... ... көміртегі оксиді, су буы, азот)
әртүрлілігі экономикалық ... ... ... ... ... Жану ... азот ... концентрациясын артық ауа
коэффициентін, яғни Жану аумағында оттегі мөлшерін азайтумен кемітеді.
Қазіргі жаңа каталитикалық ... ... ... ... ... ... ... көмірсутегі буларымен ілесіп катализатор бөлшектерінің ең майда
бөлігі ... ал ... ...... пайдалану-
қазандығына және түтін мұржасына түседі.
Силикатты шаң пайдалану – ... ... ... жылу ... ... ... газдарымен ауаға тарағанда адамның тыныс
алу жолдарын ... ... ... ... ... шағын
болуы экономикалық жағынан тиімсіз.
Катализатордың ұнтағының жоғалуын болдырмау үшін ... ... ... ... ... Осылай кокс
шаңының кокстың жалған ... ... ... ... кокстеу
қондырғыларының коксқыздырғышынан шығып зиян келтіруі мүмкін. Бірақ онда
көміртегінің қатты бөлшектері осы қондырғының ... ... ...
қазандығында (көміртегі тотығын одан әрі жағуға арналған) жанады.Қоршаған
ортаның көмірсутектер буларымен ластаудың негізгі резервуар ... ... ... ... және ... ... демалу») сыртқы мен ішкі
резервуар температурасының өзгеруінен қақпақтар арқылы («кіші демалу»)
демалуы орын алып ауа ... суды ... ... ... жиынды мұнай көлшігі және
тоғаны беттерінен ... да ... ... көп ... ... және ... ... тығыз жабылмауы
есебінен, факелдерде, аппараттардың сақтаушы қақпақтары ... ... ... ... сутегімен және көмірсутектермен ластану дәрежесі
қондырғыларда алынатын ... ... ... ... және бензин
фракцияларының тұрақтандырылуына байланысты.
Өнімді суыту температурасы, әсіресе жеңіл бензинді, төмен ... ... ... ... аз ... ... ... Бензинді
тұрақтандыру дәрежесі де осындай әсер етеді, себебі ... ... ... ... ... қысымын көрсетеді.
Таза судың шығынын азайту және ағын су көлемін қысқарту мақсатында МӨЗ
мұнай өнімінің ақырғы температурасын төмендете түсуде су ... ауа ...... кең көлемде қолданады. Шығатын
мұнай өнімдерін ... ... үшін суық ... таза ... суын да пайдалану
ұсынылады.
Қазіргі МӨЗ айналма сумен қамтамасыз ету жүйесін қолданады. Айналма су
аздап буланып азаяды, оның ... ... мен ... зиянды заттар
концентрациясы осы себептен өседі. Айналма судың ... ... ... ... ... ... тұру үшін, оның бір ... ... ал ... таза ... ... ... ... механикалық тұндырудан, физика – химиялық
процестен және ... ... ... ... ... Үлен қазіргі
МӨЗ айналма суды пайдалану деңгейі 96-97% ... ... ... ... ағын ... ... ... табылады. Кейбір жаңа
зауыттарда ол үшін мынадай шаралар белгіленуде:
1) ... бар аз ... ағын ... биохимиялық тазалаумен
бірге сүзу және айналма суды ... ... ... ... ... ағын ... буландырумен конденсаты жүйеге
қайта беру ... ... ... пайдалану;
3) зауытты сумен қамтамасыз етуде жауын мен қар суын және ... ... ... ... ... ... ... негізгі конструктивті өлшемдерін есептеу
Каталитикалық крекинг процесінің Р–1 реакторы мен Р–2 ... ... ... ... ... өлшемдерін есептеу.
а) Реакциялық зона (1) (лифт-реактор).
Реактордың (1) реакциялық запасының көлеміндегі катализатор мөлшері:
кг
Катализатордың ... ... ... ... кг/м3 екенін біле отырып, лифт-реактордың көлемін есептеуге болады:
м3
Және ... ... ... болу ... ... ... нәтижесінде реакциялық массалардың мөлшері 313,4-тен 1014
кмоль/сағ-на дейін өседі. Бұл ... ... ... ... ... ... ... мұндағы көмірсутекті булардың
ағымдарының орташа көлемдік шығынын есептейік:
м3/сағ.
1-ші зонасындағы (лифт-реактордың реакциялық ... ... ... буларының орташа болу уақытын табамыз (жалпы ... ... ... ... ... ... ... деп қабылдап, лифт-реактордың диаметрін және қима ... ... ℓ1 = ω1 · τ1 =14 · 2,11 =29,54 ... ... зона (2) ... ... ... 1 және 2-ші
реакциялық ... ... ... ... оның жалпы салмақтық
берілу жылдамдығы бойынша да табуға да болады (g =22 кг/кг·сағ);
кг
Ал, 2-ші реакциялық ... ... ... ...... – 846 =4154 кг
Сонымен қатар, бұл ... ... және ρ=0,18 МПа ... ... ... ... ... мен бұл (2) зонадағы көмірсутекті булардың жылдамдығын ω2=0,75
м/с-қа жоғары және өлшенген қабаттағы ... ... ... реакциялық зона көлемі төмендегідей болады:
м3
Сондай-ақ (2) зонадағы көмірсутекті булардың болу уақыты:
сек
Бетінде аз мөлшерде кокс ... ... ... ... ... ... катализатордың (2) зонадағы орташа болу
уақытын есептейік:
с
Форсивті ... ... ... мен қима ... ... м
(немесе былай да анықтауға болады: Н2=ω2 τ2=0,75 ·1,65=1,24 м).
в) ... ... ... ... Бұл ... ... болу ... τк,3=2 минут және катализатордың салмақтық
концентрациясын ц3=350 кг/м3 деп ... осы ... ... есептейміз: кг және осы буландыру зонасының жұмысшы көлемін
есептейміз: м3.
Егер циркуляциялық катализатор жүретін ... ... ... ауданына түсірілетін меншікті жүктемесін а≈30 кг/(м2·с) ... ... ... ... қима ... ауданы мынаған тең:
және буландыру секцияларының белгілі қалқаларының қима ... ... 2 есе ... ... су ... ... =0,005· Gц ... =3850 кг/сағ =213,9 кмоль/сағ.
Буландыру зонасы жағдайындағы су буы ағымының көлемі:
м3/сағ.
Осы зонадағы су буының сызықтық жылдамдығы:
Үшінші буландыру секциясы – ... ... ... табылады. Лифт-
реактордың қабырға қалыңдығын ескеріп буландыру секциясының корпусының
жалпы қима ауданын ... S3+ S1 ... =7,536 м2. ... ... секциясының
корпусының диаметрі мынаған тең:
м.
г) Төртінші сепарациялық зонаның корпус бөлімі. Сепарациялық зонаның
корпусының S4 қима ... ... S2+ S3 ... кем ... ... ... ... қорды қабылдасақ, онда
S4≈1,2·(S2+ S3)=1,2·(13,41+7,06) =24,56 м2 тағы да ... зона ... ... ... ... ... ... және су буларының қоспаларының
көлемдік шығыны:
м/с
(және бұл көрсеткіш бұл ... ... ... жоғары емес).
Сепарациялық зонаның биіктігі Н4 (псевдосұйық қабатының деңгейінен
есептегенде) және бұл ... ... м ... ... ... 5-ші «шлемдік» құбыры.
Бу ағынының жылдамдығын ω5=30 м/с деп қабылдап, реактордың ... ... қима ... ... болады:
м2
м
е) Өңделген (жұмыс істелген, процестен шыққан) ... ... ... тірек (6) (стойка). Бұл циркуляцияланатын,
өңделген, яғни процеске қатысқан катализатордың мөлшерін анықтау:
G/ц=G/ц+К=762500+6000=768500 ... ... ... концентрациясы С≈550 ... ... ... ... шығынын төмендегідей анықтаймыз:
м3/сағ
Сонымен қатар тіректегі ағынның жылдамдығын ωөлш=0,8 м/с ... ... ... ... ... ... ... мен
қима ауданын анықтаймыз:
;
м.
4. Р–2 регенераторының негізгі өлшемдерін есептеу.
Егер 1 кг кокстың жануы үшін 12 кг ауа ... ... ... ... ... түзілетін түтін газдарын былай анықтауға болады
Gr = (12+1) · K = 13·6000=78000 кг/сағ.
Ал, регенератор жағдайында (t =600оС, ρ =0,18 МПа, ... ... ... мынаған тең:
м3/сағ.
Регенератордың 7-ші жұмысшы зонасындағы газдың жылдамдығын шамамен ω7
=0,6 м/с және катализатордың ... с=400 ... ... тоннасында түзілетін «кокстілігін» q =40 кг/сағ деп алайын, ... ... ... ... ішіндегі катализатордың орташа болуы уақыты:
мин.
Регенератордың жұмысты зонасының көлемі
.
Сәйкесінше, жұмысты зонасының диаметрі мен қима ауданы:
м.
Жұмысты зонасының биіктігі:
м.
Егер, ... 8-ші ... ... ... ... ω8 =0,4 м/с ... онда бұл ... қима ауданы мен
диаметрлері төмендегідей:
м2,
м.
Және регенератордың 8 сепарация ... ... ... м ... ... ... қима бөлігінің ауданы мен диаметрі
(ω9 =35 м/с):
м2
м.
Егер де бұл құбырдың диаметрін азайту қажет ... онда ... ... ... орналастыруға болады. Регенераторды (10)-шы тірек: тіректегі
ағынның жылдамдығы ... =0,8 м/с, ... ... с =550 ... ... ... өлшелуі күйінде көлемдік шығыны:
м3.
Регенератордың (10) тірегінің қима бөлігінің ауданы мен диаметрі:
м.
Сонымен қатар, стандарт бойынша ... ... ... ... ... ... таңдалуы және сипаттамасы
Реактор. Реакторлар дегеніміз ... ... ... ... ... жүретін аппаратты айтады. Реакторға дейінгі аппаратта
химиялық өңдеуде шикізатты дайындауға арналған, ал реактордан ... ... ... ... ... ... қозғаушы шарикті немесе ұнтақ катализатор
қабаты күрделі жүйе ... ... ... ... мықты
талап етеді.
Барлық жүйе арқылы катализатор қозғалу процесін реттеу маңызы өте зор:
төмен жылдамдық орташа катализаторға қарсы келу ... ... ... ... жоғарлатса үйінді тудырып, аппаратта және көлік қадаушасында
бос орын пайда болады.
Қауіптілік жағдайда реакциялық газ реактордан регенераторға ... ... ... ... және бөлу әсерінен термиялық режим процесі
бұзылады, себебі катализатор жылу тасымалдағыш та қызметін атқарады.
Каталитикалық крекингтің жылу эффектісі процестің жеке ... ... ... ... жеке ... дәрежесіне байланысты.
80-90% ауысу дәрежеде реакциялардың теріс жылу эффектісі 1 кг ... 230-290 кДж ... ... жылу ... те рөлін атқарады.
Регенерация оның бетіндегі кокс жағылудан жылу бөледі және айналушы
катализатор массасы осыдан қызады. Бөлінуші жылу ... ... ... ... және оның ... ... ... жану өнімдеріндегі СО мен СО2
қатынасына байланысты. Реакторға түсуші жылу регенерацияланған катализатор
мен қыздырылған шикі зат ... ... Бұл жилу шикі ... ... ... ... және реакцияның өзіне жұмсалады. Егер кокс
шығымы жеткілікті болса, онда ... ... ... ... шикі
затты пеште қыздырмай-ақ, жеткілікті болады. Кейбір ... ... ... ... қандырғыларда шикі затты қыздыруға қажетті
құбырлы пеш болмайды.
Жеңіл немесе азшайырлы шикі затты крекингтегенде, кокс ... ... жылу ... ... ... ... ... құбырлы
пеш болуы қажет.
Құбырлы пеші де, иірме құбырлы жылуалмастырғышы да жоқ, ... ... ... ... жүйені жылуды баланстаушы жүйе деп атайды.
Егер коксты жаққанда артық жылу көп болса, онда жағуды СО шығымын өте
жоғары ... ... ... ... тура ... кокстың көміртегін СО2 дейін жағужылуы 33890 кДж/кг, ал СО дейін
тек 10040 ... тең, ... ... ... ... жүреді және
реттеуге жеңіл болады;
2) көміртегінің СО ... ... ... ... ... ... екі есе ... жану тезірек жүреді.
Басқа жағынан, СО жану өнімдерінде тиісті мөлшерден көп ... ... ... бар:
1) құрамында көміртегі оксиді көп түтіп газын қоршаған ... және ... ... одан әрі жағу жылу ... оны ауаға шығаруға болмайды;
2) түтін газдарында бос оттегінің болуынан катализатор ... ... ... дейін жана түсуі жүруі мүмкін, бұл температураның
күрт көтерілуіне және циклондардың ... тыс ... ... ... алып келіп соғады.
Құбырлы пештің болуы, оны тұрғызуға қажетті капиталдық шығын шығаруға
тура келсе дағы, әртүрлі шикі ... ... ... ... ... пеште қыздыру катализатордың айналу еселігін және
пневмотранспорты пайдалану ... ... тағы да ... жеңілдетеді және шикі заттың жоғалымы кемиді.
Цеолиттердің активтігі аморфты ... ... көп ... ... ... ... болатын сияқты.
Бірақ оған мынадай екі кедергі бар:
реактор блогында жылу жағынан балансталған ... ... ... ... ... ... жағу жылдамдығынан асуы
мүмкін емес;
одан бөлек крекинг ... ... ... ... ... ... ... болады, онда эндотермиялық крекинг
процесі жүреді.
Сонымен, жоғары активті цеолитті катализаторды жылуды тасушы төсегішке
отырғызып ... ... ... мен ... ... ... ... құбырға
тәуелді емес. Камера болып табылатын азатты ысырмалы азот қысымы түзіледі,
олардың аппараттардағы ... 266-399 кПа ... және ... ... ... ... бұрын буландыру
аймағынан өтеді, абсорбциялық өнімдер мен шикізат қалдығын бөлу ... су ... ... ... ... болу үшін ... орналасқан көтергіш
қадаушалар қоспа қозғалысының орташа жылдамдығынан, ауа және ... ... ... болу ... ... ... айналым
жылдамдығына қарағанда, яғни осы жылдамдықтар әсерінен олар жоғары ... ... ... 19-11 м/с ... ... ... Егер 15 ... жоғары болса, шариктердің қажалуы өседі. ... ... ... тез ... әсерінен бұзылады, сондықтан жаңа
катализаторды қыздырғыш ... ... ... ... ... ... қолданылуы
Кесте 3.1- Негізгі қордың құны және амортизациялық аударым
|№ |Құрал-жабдықтың атауы ... ... мың тг ... ... ... құн, ... ... | | | | |мың тг | |
| | | ... |
|1 ... ... құны |3259,6 |79 |
|2 ... кадрларды даярлау, |684,516 |21 |
| ... | | |
| ... ... т.б. | | |
| ... 21% | | |
| ... ... |100 ... процесін ұйымдастыру
Жұмысшылардың жұмыс қабілеттілігін және ... ... ... ... ұстау үшін кәсіпорындарда еңбек пен демалыстың тәртіпті
өзара ... ... ... ... ұзақтылығына және өндірістің ерекшелігіне байланысты
мұнай және газды өңдеудің үзіліссіз өндірісінде смена ауысу графигі ... ... ... ... ... ... ... пен демалыстың сағат
саны) бір жылдағы күнтізбелік уақытына (365 немесе 366 күн), мейрамдық және
мейрам алды ... ... ... ... ... ... ... екі смендік режимі. Бригадалар санына байланысты смена ауысу
графигі ... 3) ... осы ... ... вахталық әдіске
құрастырылған.
3 кестеде 2 ... 4 ... және әр ... ... тәртібі
көрсетілген, мұндағы 1, 2 – смена, Д – демалыс.
Смена ұзақтығы 12 ... ...... 8 ден – 20 ... ...... 20 дан – 8 дейін.
Вахта арасындағы демалыс 15 ... 3. ... ... ұйымдастыру (үш смендік режим).
|күн|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 ... | | | | | | | |
| | | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 ... өндірістік жұмысшылар |
|1 ... |1 |2 |1,252 |2 |5,008 |5 |
|2 ... ... |3 |2 |1,252 |2 |15,024 |15 |
|3 |Пеш ... |1 |2 |1,252 |2 |5,008 |5 |
|4 ... ... |1 |2 |1,252 |2 |5,008 |5 |
|5 ... ... |1 |2 |1,252 |2 |5,008 |5 |
|6 ... ... |1 |2 |1,252 |2 |5,008 |5 |
|7 ... қазандығы операторы |1 |2 |1,252 |2 |5,008 |5 |
|8 ... ... ... |1 |2 |1,252 |2 |5,008 |5 |
|9 ... істейтін оттық операторы |1 |2 |1,252 |2 |5,008 |5 ... |Ауа ... ... |1 |2 |1,252 |2 |5,008 |5 ... ... операторы |1 |2 |1,252 |2 |5,008 |5 ... ... ... |1 |2 |1,252 |2 |5,008 |5 |
| ... |14 | | | |70,112 |70 ... ... |
|1 ... |2 |1 |1,186 |- |2,372 |2 |
|2 ... |1 |1 |1,186 |- |1,186 |1 |
|3 ... |1 |1 |1,186 |- |1,186 |1 |
|4 ... |2 |1 |1,186 |- |2,372 |2 |
| ... |6 |4 |1,186 |- |28,464 |6 |
| ... ... |23 | | | |103,56 |81 ... Бір ... ... ... ... уақытының балансы
(екі смендік редим)х12 сағат
|№ |Көрсеткіштер |Бір ... ... ... |
| | ... ... |
| | ... ... |
| | |күн ... |күн ... |
|1 ... ... ... уақыты |365 |4380 |365 |2920 |
|2 ... | | | | |
| |а) ... ... |- |- |52 |416 |
| |б) ... ... |181 |2172 |- |- |
| |в) ... бойынша |- |- |52 |416 |
| |г) ... |- |- |12 |96 |
|3 ... ... ... ... Тном |184 |2208 |249 |1992 |
|4 ... бойынша жұмыссыз уақыт: | | | | |
| |а) ... ... ... |28 |336 |28 |224 |
| |б) ... және ... ... |1 |12 |1 |8 |
| ... |8 |96 |10 |80 |
| |в) ... ... ... | | | | |
|5 ... ... номиналды қоры, Тнақт|147 |1764 |210 |1680 |
|6 |Ауысым коэффициенті, Ка |1,252 |1,252 |1,186 |1,186 ... 3.7 -Бір ... ... ... ... ... ... смендік режим)
|№ |Көрсеткіштер |Бір ... ... ... |
| | ... ... |
| | ... ... |
| | |күн ... |күн ... |
|1 ... ... ... ... |365 |2920 |365 |2920 |
|2 ... | | | | |
| |а) ... ... |- |- |52 |416 |
| |б) ... бойынша |84 |672 |- |- |
| |в) ... ... |- |- |52 |416 |
| |г) ... |- |- |12 |96 |
|3 ... уақытының номиналды қоры, Тном |281 |2248 |249 |1992 |
|4 ... ... ... уақыт: | | | | |
| |а) ... ... ... |28 |224 |28 |224 |
| |б) ... және ... ... |1 |8 |1 |8 |
| ... |10 |80 |10 |80 |
| |в) ... ... ... | | | | |
|5 ... ... ... ... ... |1936 |210 |1680 |
|6 |Ауысым коэффициенті, Ка |1,161 |1,161 |1,186 |1,186 ... ... ... 4) ... ... ... жұмыс уақытының
смена санына қатынасы бойынша анықталады (кесте 6):
365 : 4 = 91,25 = 91 ... ... ... үшін ... уақытының номиналды қорын
нақты қорына бөлу керек:
Күн ... ... ... ... үшін күн ... ... ... Мысалы, жұмыс уақытының нақты қоры:
274. н * 8 сағат = 219 сағат
3.2 Жұмысшы санын және еңбек ақы қорын ... ... және ... ақы ... ... ... смендік режим
Негізгі өндірістік жұмысшылар
| ... ... ... |Пеш ... ... | ... |операторы |операторы |операторы |
|1 |Тарифтік ... | |3 |3 |3 |3 |3 |
|2 ... ... сағат | |3 |3 |8 |8 | |
|3 ... ... ... тг | | |85,13 |85,13 |85,13 | |
|4 ... ... ... қоры, күн | |85,13 |210 |210 |210 | |
|5 ... ... ақы, тг | |210 ... ... ... |572073,6 |
|6 |Үстемелер ... ... |17162,2 |17162,2 |17162,2 |
| | |егі 12% | | | | | ... ... саны | ... |1 |1 |2 |6 ... ... еңбек ақы төлеу қоры, мың | |2 ... ... |612,119 |1836,36 |
| |тг. | | | | | | ... ... ЕАҚ, мың тг. | |612,119 | | | ... |
Кесте 3.9 - Жалақы бойынша қорытынды кестесі (екі смендік режим)
|№ |Көрсеткіштер ... ... ... |
| | ... |мың тг. |
|1 ... ... қоры |мың тг |81 ... |
|2 |Жалпы жұмысшылар ... |81 ... |
| |а) ... ... ... |70 ... |
| |б) көмекші ... |6 |1836,36 |
|3 |Бір ... ... ... ... |мың тг |81 |547,135 |
| |а) ... ... |мың тг |75 |566,42 |
| |б) ... |мың тг |6 |306,06 |
|4 |Бір ... ... айлық жалақысы |мың тг |8 |6,75 |
| |а) ... ... |мың тг |75 |7,55 |
| |б) ... |мың тг |6 |51,01 ... ... ... ... ... өзіндік құны (екі смендік режим)
|№ | Көрсеткіштер ... мың тг ... |
|1 ... жалақы қоры, мың тг ... |10 ... |
|2 ... ... мың тг |8333,77 |18,80% |
|3 ... ... мың тг |8863,6 |20% |
|4 ... ... ету ... |886,36 |2% |
|5 ... ... амортизациясы, мың тг |34382,92 |1 кесте |
|6 ... мың тг ... |Σ1...5 |
|7 ... ... шығын, мың тг |16453,38 |17% |
|8 ... ... ... мың тг |8595,73 |25% |
|9 ... тыс шығын, мың тг |4469,78 |13% ... ... ... құн, мың тг ... |Σ6...9 |
| ... 1 тоннасындағы каталитикалық | |10: ... |
| ... ... ... тг | | ... 3.11 -Жұмыстың өзіндік құны (екі смендік режим)
|№ |Көрсеткіштер ... мың тг ... |
|1 ... жалақы қоры, мың тг ... |12 ... |
|2 ... ... мың тг |8331,77 |18,80% |
|3 ... ... мың тг |8863,59 |20% |
|4 ... ... ету ... |886,36 |2% |
|5 ... ... амортизациясы, мың тг |34382,92 |1 кесте |
|6 ... мың тг ... |Σ1...5 |
|7 ... ... ... мың тг ... |17% |
|8 ... зауыттық шығын, мың тг ... |25% |
|9 ... тыс ... мың тг ... |13% ... ... ... құн, мың тг ... |Σ6...9 |
| ... 1 тоннасының өзіндік құны, тг| |10: ... ... 3925002 ... құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ- 3925002 –ТХ
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ- 3925002 –ТБ-01–ТХ
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ- 3925002 –ТБ-01–ТХ
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ- 3925002 –ТБ-01–ТХ
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ- 3925002 –ТБ-01–ТХ
Бет
Күні
Қолы
... 3925002 ... ... 3925002 –ТБ-01–ТХ
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ- 3925002 –ТБ-01–ТХ
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ- 3925002 –ТБ-01–ТХ
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ- 3925002 –ТБ-01–ТХ
Бет
Күні
Қолы
... 3925002 ... ... 3925002 ... ... 3925002 ... құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ- 3925002 –ТБ-01–ТХ
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ- 3925002 –ТБ-01–ТХ
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ- 3925002 –ТБ-01–ТХ
Бет
Күні
Қолы
... 3925002 ... ... 3925002 ... ... 3925002 –ТБ-01–ТХ
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ- 3925002 –ТБ-01–ТХ
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ- 3925002 –ТБ-01–ТХ
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ- 3925002 –ТБ-01–ТХ
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ- 3925002 –ТБ-01–ТХ
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ- 3925002 ... ... 3925002 ... ... 3925002 ... ... 3925002 ... құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ- 3925002 –ТБ-01–ТХ
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ- 3925002 –ТБ-01–ТХ
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ- 3925002 –ТБ-01–ТХ
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ- 3925002 –ТБ-01–ТХ
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ- 3925002 –ТБ-01–ТХ
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ- 3925002 –ТБ-01–ТХ
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ- 3925002 ... ... 3925002 ... ... 3925002 ... ... 3925002 –ТБ-01–ТХ
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ- 3925002 –ТБ-01–ТХ
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ- 3925002 –ЕБ-02–ТХ
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ- 3925002 –ЕБ-02–ТХ
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ- 3925002 –ЕБ-02–ТХ
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ- 3925002 ... ... 3925002 ... ... 3925002 ... құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ- 3925002 –ЕБ-02–ТХ
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ- 3925002 –ЕБ-02–ТХ
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ- 3925002 –ЕБ-02–ТХ
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ- 3925002 –ЕБ-02–ТХ
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ- 3925002 –ЭБ-03–ТХ
Бет
Күні
Қолы
... ... 3925002 ... ... 3925002 ... ... 3925002 ... құжат.
Қолы
Күні
Бет
ДЖ- 3925002 –ЕБ-02–ТХ
Өзг.
Бет
№ құжат.
Қолы
Күні
Бет
ДЖ- 3925002 –ЭБ-03–ТХ

Пән: Мұнай, Газ
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 43 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Абай Құнанбаев.(1845-1904)7 бет
Абайдың «Желсіз түнде жарық ай» өлеңінің аудармасы жайлы4 бет
Абайдың «желсіз түнде жарық ай» өлеңінің аудармасы жайында3 бет
Бастауыш сыныпта дамыта оқытудың ғылыми педагогикалық негiздерi37 бет
Гәкку14 бет
Діни экстремизм мен терроризм 10 бет
Дидактикалық ойындар-оқыту құралы7 бет
Инновациялық процестің ұғымы мен мәні7 бет
Көмірқышқыл газымен улану6 бет
Мен ұстазбын (эссе)2 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь