Компьютерлік технология көмегімен оптимизациялау әдістері

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

І. Сызықтық программалау есептері
1.1. Экономика . математикалық модельдеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.2. Оптимизациялау әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 12

ІІ. Компьютерлік технология көмегімен оптимизациялау әдістері
2.1. MS Excel көмегімен тиімді бизнес . жоспар жасау технологиясы ... ... .15
2.2. MS Excel көмегімен оптимизациялау әдістерінің жолдары ... ... ... ... ...23

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..28

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..30
Кіріспе.
Қазіргі кезеңдегі ғылымдардың даму ерекшеліктерінің бірі - олардың эр түрлі салаларын зерттеуде математикалық әдістер мен есептеуіш техникаларының кеңінен қолданылуында. Егер бұдан бұрынғы уақыттарда математикалық амалдар мен әдістер тек астрономия, физика, химия ғылымдарында ғана қолданылып келсе, соңғы кезде бұл ғылыми жетістіктер медицина, лингвистика және экономика ғылымының көптеген процестері мен құбылыстарын зерттеуде ұтымды пайдаланылып жүр. Мұның өзі ақиқатты танып білуде әр түрлі ғылымдар саласында диалектикалық бірліктің күшейіп және теориялық көзқарастарын тереңдей түсуі деуге болады.
Соңғы жылдар бедерінде халық шаруашылығын тиімді басқаруда математикалық әдістер мен есептеуіш техникалары жиі қолданылуда. Осының негізінде еліміздің экономикасын жоспарлы түрде дамытып, еңбек тиімділігін арттырудың жаңа мүмкіндіктері пайда болды. Осы ретте қол жеткен мүмкіндіктерді қысқаша ғана атап айтсақ, олар: экономиканың даму жоспары: шаруашылықты басқару шешімдерінің нақтылығы мен дәлелділігінің артуы жоспарды іс жүзіне асыру барысында жасалынатын бақылау процестеріне ерекше жылдамдық беру.
Есептеуіш техникаларын дұрыс пайдалану үшін экономиканың әр түрлі салаларында болатын заңдар мен құбылыстардың ағымын біліп қана қою жеткіліксіз. Ол үшін шаруашылықты басқаруға қажетті барлық информациялар мен мәліметтерді белгілі бір математикалық өрнектер түрінде бейнелеу қажет. Зерттегелі отырған экономикалық процесті немесе құбылысты белгілі бір математикалық өрнектер түрінде бейнелеу дегеніміз, сол процестің немесе құбылыстың математикалық моделін құру деген сөз.
Модель құру барысында нақты экономикалық құбылыстар мен процестер абстракцияланады. Әрине, абстракциялаудың да шегі болуы қажет. Сондықтан шаруашылықтың математикалық моделін құру барысынада сол шаруашылықта болатын құбылыстар мен процестердің ең негізгі қасиеттері ғана ескеріліп, солар ғана математикалық өрнектер түрінде бейнеленеді.Қазіргі кезеңде экономиканың көптеген процестері мен құбылыстарын зерттеуде қолданылып жүрген модельдер жүйелендіріліп, математиканың «экономикалық-математикалық модельдер мен әдістер» деп аталатын дербес бір саласы болып қалыптасады. Ұсынылып отырған курстық жұмыс екі бөлімнен қорытынды және пайдаланылған әдебиеттерден тұрады. Бірінші бөлімде экономиканы математикалық моделдеу және оның оптимизациялау әдісінің мәні. Екінші бөлімде MS Excel көмегімен бизнес жоспар жасау технологиясы және компьютерлік технология көмегімен оптимизациялау әдістерінің жолдары.
Пайдаланылған әдебиеттер

1. Сәрсенбиева Н.Ф., Аймбетова М.Т. «Нарықтық экономика есептерін моделдеу» Шымкент 2004 ж.
2.Ж.Ә.Кулекеев "Сызыктық программалау негіздері" Алматы, 1991 ж.
3.Ә.Сапарбаев, Б.Нақысбеков «Оптимизациялық есептердің модельдері», Алматы, 1996;
4.К.Әбуов Экономикалық математикалық тәсілдер", Алматы, 1992;
5.Г.А. Омарова "Экономико-математическое моделирование", Алматы, 2001;
6. М.Үсіпбаева "Кәсіпорынды басқару мен жоспарлаудың экономикалық-математикалык әдістері", Алматы, 1996;
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
...........................................................3
І. Сызықтық программалау есептері
1.1. Экономика - математикалық
модельдеу......................................................5
1.2. Оптимизациялау
әдістері....................................................................
....................................12
ІІ. Компьютерлік технология көмегімен ... ... MS Excel ... тиімді бизнес – жоспар жасау
технологиясы.........15
2.2. MS Excel ... ... ... кезеңдегі ғылымдардың даму ерекшеліктерінің бірі - олардың ... ... ... ... ... мен есептеуіш
техникаларының ... ... Егер ... ... ... амалдар мен әдістер тек ... ... ... ғана ... ... соңғы кезде бұл ... ... ... және ... ғылымының көптеген процестері мен
құбылыстарын зерттеуде ұтымды пайдаланылып жүр. Мұның өзі ... ... әр ... ... ... ... бірліктің күшейіп және
теориялық көзқарастарын тереңдей түсуі деуге болады.
Соңғы жылдар ... ... ... тиімді басқаруда математикалық
әдістер мен есептеуіш техникалары жиі қолданылуда. ... ... ... ... ... дамытып, еңбек тиімділігін арттырудың
жаңа мүмкіндіктері пайда ... Осы ... қол ... ... ... атап айтсақ, олар: экономиканың даму жоспары: ... ... ... мен ... ... ... іс ... асыру
барысында жасалынатын бақылау процестеріне ерекше жылдамдық беру.
Есептеуіш ... ... ... үшін ... әр ... ... ... мен құбылыстардың ағымын біліп қана қою
жеткіліксіз. Ол үшін шаруашылықты басқаруға ... ... ... ... ... бір ... өрнектер түрінде бейнелеу қажет.
Зерттегелі отырған экономикалық процесті ... ... ... ... ... ... бейнелеу дегеніміз, сол процестің немесе
құбылыстың математикалық моделін құру деген сөз.
Модель құру ... ... ... құбылыстар мен процестер
абстракцияланады. Әрине, абстракциялаудың да шегі болуы қажет. ... ... ... құру ... сол шаруашылықта
болатын құбылыстар мен процестердің ең негізгі қасиеттері ғана ескеріліп,
солар ғана ... ... ... ... ... ... процестері мен құбылыстарын зерттеуде қолданылып
жүрген модельдер жүйелендіріліп, математиканың ... мен ... деп ... ... бір ... ... ... отырған курстық жұмыс екі бөлімнен қорытынды және пайдаланылған
әдебиеттерден тұрады. Бірінші бөлімде экономиканы ... ... оның ... ... ... ... бөлімде MS Excel
көмегімен бизнес жоспар жасау ... және ... ... ... ... жолдары.
І. Сызықтық программалау есептері
1.1. Экономика - математикалық ... ... деп нені ... ... аздап түсінік бере кетелік.
Қарапайым ... ... ... деген әркімге таныс. Мысалы, ойыншық
ұшақ - кәдімгі ұшақтың моделі, ойыншық ат-аттың моделі бола ... ... ... ... ... өмірде көп кездестіреді.
Күнделікті тұрмыста аз кездесетін модельдер де бар, оңдай модельдерді кейде
әр түрлі етіп ... ... ... ... ... ... сурет, жоспар немесе географиялық карта түрінде көрсетуге болады.
Модель дегеніміз объектінің ... ... бір ... ... және оның қызметі мен дамуын сипаттайтын элементтер комплексінің шартты
бейнесі. ... ... ... ... ... сипаттауға комектеседі.
Құрылған модельден зерттелетін процестердің мазмұнын ... ... ... үш ... ... ... (заттық), геометриялық
(бейнелеу) және математикалық.
Физикалық модельдер. Мұнда түпнұсқаның сыртқы ұқсастығы ... ... ... мен ... ... қажетті қасиеттері мен
ерекшеліктері бейнеленеді. Физикалық модельдің мысалына коңдитер ... ... ... ... болады. Үздіксіз ... ... ... ... ... ... ағындағы өндірістік құралдардың
орналасуын және сол құралдардың технологиялық процестегі өзара әсерлесуін
керсету керек. Бұл ... ... ... жүргізіп техникалық және
экокномикалық тиімділігін тексеруге болады.
Геометриялық модельдер, Бұл модельдер ... түп ... ... көрсетеді. Геометриялық модельдерге суреттер,
сызбалар, графиктер, жоспарлар және ... ... олар ... мен ... ... формаларын көрсетеді. Объектінің
құрылған сызбалары мен желілері, ол ішкі ... мен ... ... ... мүмкіңдік береді.
Матсматикалық модельдер. Математикалық модель деп зерттелетін объекті
мен процестің қасиеттері, ... және ... ... ... және ... ... ... айтады.
Математикалық модельді құру процесін математикалық ... деп ... ... ... ... ... ... яғни әртүрлі
жүйелерді зерттеуге қолданылады. Математикалық ... ... мен ... ... ... ... сипатталатын
факторлардың тәуелділігі мен өзара ... ... ... ... модельдердің дамуына өте күрделі есептеулерді жүргізетін
электроңды-есептеуіш машиналарының көбеюі зор ықпал етеді.
Ғылым мен ... ... ... мен ... ... ... және басқару мәселелеріне кеңінен пайдалануына
байланысты кейінгі жылдары экономикалық-математикалық модель ... ... ... жүр. Мұны ... ... ... тіліңде
жазылуы деп қарастыруға ... Бұл ... ... ... ... ... барлығының экономикалық мәні
болуы қажет. Экономикалық-математикалық модельдер формула түрінде де,
матрица түріңде де ... ... ... ... ... мен
болжауға пайдаланылады. Мұндай жағдайда модель оның ... ... бір ... алғы ... ... ... ... көрсетеді. Жоспарлау мен болжау модельдерінде алғы шарттарды дұрыс
таңдау ерекше маңызды роль атқарады. Модель есептің шарты ... ... ғана ... ... ... мен ... дұрыс сипаттайды.
Экономикалық-математикалық модельдер сипаттаулы және тиімді болып екіге
бөлінеді.
Экономикалық жүйелердің сипаттаулы ... ... ... ... ... ... және жүйе жағдайы мен
оның ... ... ... ұғып ... ... модельдерге халық шаруашылығы және экономикалық аудандардың сала
аралық ... ... ... жатады. Осындай ... ... ... ... мәліметтері бойынша бір ғана шешімі ... ... ... ... — ең ... ... іздейтін шарттың
жоқтығы.
Тиімді модельдерде экономикалық есептің мағынасы математикалық формула
түріңде жазылады және ... ... ... шарт ... ... Бұл модельдер белгілі бір алғашқы мәліметтер ... ... ... көптеген шешімдер алуға және тиімділіктің
критерийіне сәйкес тиімді шешім алуға ... ... ... ... ... ... қоспа компоненттерін, кәсіпорынды
орналастыруды тиімділеулер, көлік ... ... ... Тиімділік
модельдердің көпшілігінде тиімділіктің бір ғана критерийі қарастырылады.
Экономикальгқ-математикалық модельдерде сызықтық, ... ... ... ... ... және ... модельдеу процесінің негізгі бөлігі
аппроксимация (жуықтау) - ... ... ... ... ... ... шамалар арқылы жуықтау болып ... ... ... ... жай ... ... емес ... теңдеулерге келтіреді.
Экономикада қолданылатын модельдердің көпшілігі сызықтық тәуелділіктен
құрылады. Сызықтық модельдерді шешудің әмбебап және ... ... ... ... олар ... ... ... экономикадағы
тәуелділіктер көбінесе сызықтық емес болып келеді. Мысалы, ... ... ... сол ... ... ... шығынды арттыру деген
сөз емес. Соңдықтан сызықтық емес модельді аппроксимациялағаңда модельдің
экономикалық мағынасы ... ... ... не ... ... есептердің қойылу
шарттарына байланысты модель статистикалық және ... ... ... объектінің белгілі бір уақытқа немесе уақыт аралығына
сәйкес ... ... ... ... деп ... ... ... бір уақыт аралығындағы өзгерістерін
зерттейтін модельдер ... деп ... ... ... балансының динамикалық ... ... ... ... тараған.
Экономикалық-математикалық модельдер сонымен қатар детерминистикалық,
ықтималдық және анықталмағандықты есепке ... ... ... ... ... ... — определяю, анықтау) ... ... ... және ... айнымалылары бірге тең
ықтималдылықпен анықталатын модельдер.
Ықтималдық модельдерде параметрлер мен сыртқы айнымалылар немесе олардың
белгілі бір ... ... ... ... ... есепке алатын модельдерге ықтималдық теориясының
заңдарын қолдануға болмайды.
Экономикалық-математикалық модель жасау технологиясы ... ... ... ... ... - ... ... Бұл кезең зерттеудің ... ... ... ... ... ... ... болады. Мысалы, кәсіпорын үшін өнім өндіру немесе жүк тасымалдаудың
тиімді жоспарын құру немесе ... ... ... ... табу ... т.с.с ... ... сәйкес жүйелерді жан-жақты
талдап, оның құрылымы мен қызметін, ерекшеліктерін ескеру қажет.
Экономикалық ... ... ... ... ... шешіміне әсер
ететін, яғни қойылған мақсатқа қол жеткізетін ... енуі ... ... ... ... ... модельденетін жүйені
күрделеңдіріп оның шешімін ... Ал ... ... көп ... ... өте қарапайым етіп жібереді және одан алынған шешімдер
қате болуы ықтимал.
Эйнштейн есептің ... ... оның ... ... гөрі ... деп
есептеген.
Екінші кезең - таңдалып алынған экономикалық жүйелерге математикалық
модель құру ... ... Бұл ... ... ... ... - ... тәуелділіктерді тендеулер, теңсіздіктер
түріңде құру ... ... ... ... ... өрнек түрінде жазылған өрнектерін есептің моделі деп ... ... ... бірден экономикалық-математикалық модель құру өте
қиын. Сондықтан алдын-ала ... ... ... түзетуден
өткізеді.
Экономикалық күрделі жүйелерді ... ... ... ... үшін ... өзара байланысқан қосалқы жүйелерге бөледі.
Мысалы кәсіпорыңдағы БАЖ (басқаруды автоматтандыру жүйелері) осылай
құрылады.
Экономикалық ... ... ... ... ... ... сипаттауға болатыңдығын, немесе
болмайтындығын таңдап алу қажет. Осы уақытқа дейінгі оңдаған ... ... ... ... ... (көлік, диета, кесіп-пішу есептерінің
модельдері) жасалған және олар әртүрлі экономикалық процестерді сипаттауда
кеңінен қолданылып жүр. Ең ... ... ... ... моделі жатады,
себебі ол модельдің көмегімен тек қана жүк тасу процесін ғана емес, ... ... ... ... ... ... орыңдарына
орналастыру процесін де өрнек түріңде жазып беруге болады.
Үшінші кезең-құрылған модельге сәйкес ... ... алу. Бұл ... ... ... ... модельге қажетті алғашқы
информацияларды жинау, параметрлер мен ... ... ... ... ... ... есептің шешімін алатын әдісті тандап алу
керек. Сандық экономикалық-математикалық ... ... ... симплекс әдісі және потенциал әдісі болып табылады. Олар
көптеген ... ... ... ... Бұл ... келмейтін де есептер кездеседі. Мұндай жағдайларда жүйелерді
зерттеудің эвристикалық және имитациялық әдістері ... грек ... - ... ... ашамын) - зерттеушінің
интуициясы мен жүргізген тәжірибесіне сәйкес шешілетін әдістердің жиынтығы.
Имитация - ... ... ... жаңа ... ... ... ... нақты жүйелердің модельдеріне жүргізілген
тәжірибе ретіңде түсіңдіруге болады, ал жеке ... ... ... ... ... ... ... жүргізілетін
есептеу тәжірибесі.
Имитация (латынша - подражание - ... - ... ... ... жаңадан өндіру немесе еске түсіру.
Имитациялық модельді қолдану көп ... ... ... ... моделі күрделі болып және оның шешімін табатын аналитикалық
әдістер өңделмесе немесе сол әдістермен ... табу ... ... ... ... ... ... шешімін қарапайым жолмен алуға болады.
Төртінші кезең - модель бойынша алынған қорытындыны тәжірибеде қолдану.
Экономикалық процестер мен құбылыстардың күрделілігі ... ... ... оның мүмкіндігін (экономикалық жүйелердің оның экономикалық-
математикалық моделімен ... ... де ... ... ... көмегімен алынған
шешімдер талданып, белгілі аралықта алғашқы ақпараттарға тигізетін әсерлері
тексеріледі. Уақыттың өзгеруіне сәйкес алғашқы ... ... ... ... ... ... ... білу аса маңызды.
Экономикалық-математикалық әдістермен алынған шешімдер шаруашылық
басшыларына ... ... ... ... үшін аса ... ... ... проблемаларының шешілуіне көптеген
ТМД ғалымдары және шетелдік ... ... ... әдістері
Сызықтық программалау негізін 1930 жылы совет математигі Л.В.Канторович
қалады. Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарында АҚШ қарулы күштерінің ... және ... ету үшін ... программалауды енгізді. 1941
жылы АКШ-та сызықтық ... ең ... ... бірі ... ... ... 1947 жылы ... ғалымы Дж.Данциг сызықтық программалау есептерін
шешетін симплекс әдісін ... ... жылы ... пен М.К. ... ... ... ... тамаша
әдіс - потенциал әдісін ұсынды. Кейінгі жылдары көптеген елдердің ғалымдары
сызықтық программалаудың дамуына өз үлестерін қосты.
Қазіргі ... ... даму ... бірі — олардың әртүрлі
салаларын зерттеуде математикалық әдістер мен есептеуіш техникаларды
кеңінен қолданылуыңда. ... да ... ... ... ... ... ... өте зор. Сызықтық програмалаудың
тәсілдерін ... ... ... ... ... қолданатын сан алуан тиімділік есептерінің математикалық
модельдерін құрып және оларды ... ... ... ... ... бір бөлімі - сызықтық программалаудың
мәнін жақсы түсіңдіру үшін ... ... әзіл ... ... ... ... ... жұмысқа бару үшін адам киінеді. Мысалы, ер
адам алты түрлі киім ... деп ... ... бәтеңке, шалбар, костюм,
жейде және галстук. Оның мақсаты - киінуге өте аз ... ... ... нұсқалары бар, яғни киімдердің киілу реті әртүрлі болуы мүмкін.
Бұл жағдайда киіну ... саны - 6 ... орын ... ... ... ... жиынтығын шартты түрде 2 қосалқы жиынға бөлуге
болады.
Біріншісі - мүмкін нұсқа. ... ер адам ... ... ... ... ... ... галстук, бәтеңке, костюм.
Екіншісі - мүмкін емес нұсқа. ... ... ... ... ... жейде киілуі мүмкін емес. Сонымен, мүмкін нұсқалардың ішінен ең аз
уақытта іске асатынын ... ... ... және ол ең ... ... ... ... табылады.
Бұл есеп математикалық программалау есептері типтес, себебі көптеген
мүмкін шешімдері бар. Оның ... мен ... қоса ... математикалық программалау есептерінің құрылымына сәйкес келеді.
Математикалық программалауға сызықтық ... ... ... ретінде бүтінсанды, параметрлік, сызықтық емес, ... ... ... ... Ал айнымалыларына бүтін
сан болу шарты қойылған есептер бүтінсанды программалау ... ... ... ... ... ... мен ... емес болса, онда ондай есептер сызықтық емес программалау есептері
деп аталады.
Сызықтық емес программалау ... ... ... ... ... ... шығарылып және мүмкін шешімдердің ... ... ... ... қолданылады. Мұңдай типті есептер дөңес ... деп ... ... ... есептерінің ішіңдегі квадраттық
программалау есептерінде мақсатты функциялар - квадратты, ал шектеулері —
сызықты болады.
Стохастикалық ... ... ... ... толық белгілі емес кезде анықталады. Экономикалық есептерді
стохастикалық ... ... ... ... бір мәнді анықтамайды, ал көп
нұсқаның кез келгені ықтималдылығына байланысты тиімді болуы мүмкін.
Динамикалық программалау — ... ... ... бір ... сатылы, көп адымды есептердің тиімді шешімдерін табатын әдіс.
Сызықтық программалау есептерінің ерекшеліктері сол, онда ... мен ... ... ... ... ... сызықтық шектеулерді қанағаттаңдыратын сызықтық функцияның
экстремумын (максимумын және минимумын) ... табу - ... ... ... табылады.
Сызықтық прорамалаудың дамуы экономикамен тығыз ... ... үшін ... ... ... жоспарлауға болады. Сол жоспарға
сәйкес өндірілген өнім, одан алынған пайда әртүрлі болады. ... ... ... ... бір ... ... ал ... -нашар болуы мүмкін. Өндіріс жоспарының нақты көрсеткіштерге сәйкес
барынша тиімді ... одан ең көп ... ... ... ... ... ... жоспардың тиімді екеңдігін көрсетеді, ал оны құру ... ... деп ... ... ... ... программалау
математиканың жаңа ... ... ... тәсілдерін пайдаланып халық шаруашылығында күңделікті
қолданылатын сан ... ... ... ... ... ... негізінен ол
есептерге: өңдіріс орындарындағы жоспарлау, өндірістен мүмкін болғанша
жоғары өнім алу, техниканы, өндіріс ... ... ... ... рацион жасау, қатынас есептерін шешу тағы сол ... ... ... ... ... ... ... қарапайымдылығы бұл программалаудың көптеген әдістерін
үйреніп және оны практикалық ... ... ... ... қажет етілмейді. Өйткені сызықтық программалаудың есептеріңде есептің
кұрамына енетін белгісіздер әрқашан сызықты, яғни дереже көрсеткіштері
бірден артпайды. ... ... ... құратын модельдегі байланыстар
сызықты теңдеулер мен ... ... ... ... технология көмегімен оптимизациялау ... MS Excel ... ... бизнес – жоспар жасау технологиясы
Экономиканы басқаруда, бизнес жоспарларды ... ... ең ... немесе оптималды шешім қабылдауға ұмтылады. Оптималдау
бойынша ... ... ... ... ... ... технологиясымен танысып, біледі. Бизнес жоспарды оптималдау үшін
математикалық компьютерлік әдістер ... және ... ... Excel Solver бағдарламасы көмегімен жасалады. Excel құрамында
шешім қабылдау процедурасын қолдану мысалдары келтірілген. Мұнда келесі
алты ... ... ... ... ... ... ... кестесі», «Капиталды басқару», «Бағалы қағаздар портфелі».
Кітаптың кез келген мысалына өтіп Іздеу ... ... ... ... ... ... ұяшықтар мен шектеулер саны берліген.
Электромедициналық құралдарды жасау кәсіпорынында дайын өнімдер
қоймасы бос тұр. ... ... ... жүру ... ... ... ... аяқталмаған өнімдермен толып қалған. Сұраныс бар, өндіріс қуаттылығы
жеткілікті, бірақ кәсіпорын жұмыс істемей тұр. ... ... ... ... даму ... жоқ. Қаржы директоры қолайсыз жағдайда, себебі
несиелік қарыз өте жоғары. Себебі неде.
Өнім ... ... ... ... ... ... мен
жабдықтар көлемін қоймада сақтау ескерілмеген және жеткізіп берушілердің
шектеулі мүмкіндіктері де қарастырылмаған. Ағымдық ... ... ... ... ... ... жолдарға жиналған.
Келесіде нарық ... ... ... ... ... жеткіліксіз болып қалды, тағы да аяқталмаған өнімдер цехтарға
жиналып қалды.
Машина жасау кәсіпорынында ... ... ... ... ... Мұнда да ... ... ... ... ... қажет бөлшектер жеткіліксіз болып қалды.
Сондықтан конвейер жұмыс істемей тоқтап қалуға мәжбүр болды. Оны ... дер ... ... ... ... алып ... сол арқылы
артық шығын жұмсап жүргізетін болса, онда ол өнімнің өзіндік құнын өсіреді.
Мәселе: менеджерлер мен ... ... ... ... ... ... ресурстарды өз уақытында ... ... ... ... ... ... ескермеген.
9 қатардағы өнім көлемін өзгерту арқылы D 18 ... ... ... ... ... ... С ... бөлшектер шығының ойша
есепке алып отыруы қажет. Бірақ шығын қоймадағы запастардан аспауы ... ... ... ... ... және жетістікке тез
жетемін деп бастайды. Бірақ біраз уақыт ... соң олар ... ... ... ... ... ... де, соған сәйкес ... ... ... да өседі. Осы сияқты мысалды ірі банктің
басқарушысы ... да атап ... ... себебі ол мыңдаған активтер ... ... ... ... процесін қолмен оптималдауға
тырысады. Бірақ ол да оптималдау бойынша ... ... ... ... болған.
Осы кезде оқытушы білім алушыларды төменгі курстарда оптималдау
бағдарламалары, алгоритмдері және модельдері, сызықтық және ... ... ... ... туралы ескертеді. Бұл
бағдарламалар студенттер қиналып отырған мәселені дер кезінде ... ... ... ... үшін ... меню ... беріңіз
Сервис>Шешімдер Іздеу. Егер де шешімдерді іздеу командасы сервис ... онда оны ... ... ... Бапқа келтіру командасын таңданыз.
Бапқа келтіру терезесінде Шешімдерді іздеу түймесін басыңыз. Екер де ... ... ... ... ... болмаса, онда Мәзір (Обзор)
түймесін басып, Solver xla ... ... диск ... ... Егер файлды анықтау мүмкін болмаса, онда Setup бағдарламасын
іске қосыңыз.
Бапқа келтіру терезесі бапқа келтірілгенше ... ... егер оны ... ... ... ... бағдарламасын іске қосу үшін шешімдерді
Іздеу терезесін шақырып, экономика-математикалық модельді бапқа ... ... ... ... ... ... таблицалық процессорының дәстүрлі экономикалық математикалық
модельдеуден айырмашылығы формулаларда ... ... ... ... тек сол ... мен параметрлер орналасқан
ұяшықтар ғана көрсетіледі. Excel бағдарламасында ... ... ... ... ... ... ... 70 пайызға
жуық жағдайда олардың аттарын қабылдамайды. Сондықтан әрбір ұяшыққа сәйкес
координаталық белгілерді пайдаланғаны дұрыс.
Шешімдер іздеу терезесі ... ... ... ... шақырылады. Мақсатты ұяшықты іздеу тақтасы мақсатты ұяшықты белгілеу
үшін қолданылады. Оның өлшемін ұлғайтуға, азайтуға немесе ... ... ... Бұл ... ... болуы қажет. Біздің мысалымызда
бұл D 18 ұяшығы (пайда).
Теңдік (Равный) түймесі мақсатты ... ... ... таңдау
қызметін атқарады.Берілген санды ... үшін оның ... ... мысалда пайданы жоғарылату қажет болғандықтан, біз максималды өлшем
түймесін басамыз. ... ... ... қатар шешімдерді іздеу іске
асырылады және ол қажетті өлшемді ... ... ... ... және ол мақсатты ұяшықты іске қосу алаңында көрсетіледі. Ұяшықтарды
өзгерту алаңында ... ... аты мен ... үтір ... ... Біздің мысалда D9:F9 ұяшық аралығы көрсетіледі, себебі ол
жоспарланған өнім бірлігі ... ... ... ұяшықтар
мақсатты ұяшықпен тікелей немесе жанама түрде ... ... 200 ... ... ... ... ... ала анықтау алаңы ұяшықтарды автоматты ... ... ол үшін ... ... іске қосу ... ... немесе сілтеме
көрсетілуі қажет. Іздеу нәтижесі Ұяшықтарды өзгерту алаңында көрсетіледі.
Шектеулер алаңы берілген шарттардың шекті жағдайларын ... ... ол ... ... ... ... С11:С15 ұяшық аралығында
белгіленген. Олар қоймадағы запастар мөлшері B11-B15 ұяшықтарынан аспауы
қажет.
Қосу командасы шектеулерді қосу ... ... үшін ... ... ... ... өзгеру терезесін көрсету үшін
қолданылады.
Алып тастау командасы курсор арқылы берілген шектеулерді алып ... ... ... ... ... ... іздеуді іске асыру үшін
қолданылады.
Шығу командасы берілген шешімдерді ... ақ ... ... білдіреді. Бұл жағдайда келесі түймелерді басу ... ... ... ... олар: Параметлер, Қосу, Өзгерту
және Алып тастау.
Параметрлер ... ... ... ... терезесін ашу
үшін қолданылады және онда шешімдерді іздеу мен оптималды ... ... іске ... сақтауға болады.
Қалпына келтіру түймесі терезедегі мәліметтерді тазалап, параметрлер
өлшемдерін қайта қалпына келтіру үшін ... қосу және ... ... ... сілтеме алаңында шектеулер ... ... ... ... ... ... сілтеме мен оның шектеулерін орналастыратын
оператор ... Бұл ... ... ... кем емес ... тең ... ... шектеулерді анықтайтын формула, сан немесе ұяшық аты
енгізіледі.
Жаңа жағдайды анықтау үшін Қосу түймесін басыңыз.
Шешімдерді Іздеу терезесіне ... бару үшін ОК ... ... ... ... ... ... болған кезде ғана қолдана
алады.
Шешімдер Іздеу Параметрлері терезесіндегі ... ... ... кез ... ... ... мүмкіншілік береді. Сызықтық емес шарттарды
орындау барысында өзгертілетін ұяшықтар ... екі ... ... ... ... ... шегі деп көрсетуге болады. Жоғарғы, төменгі немесе
екіжақты шектеулерді 100 ... ... ... ... үшін ... ... жетпеген жағдайда сызықтық емес модельді
сызықтық модельге ауыстыру қажет болады.
Алгоритм параметрлері мен бағдарламаларды бапқа ... ... ... жүзеге асырылады.
Терезеде шешімдірді іздеу уақытына байланысты шектеулер беріледі,
алгоритмдер ... ... ... ... және ... сақталуына мүмкіншілік беріледі.
Максималды уақыт алаңы Шешімдерді ... үшін ... ... ... ... 32767 ( секунд) өлшемінен аспайтын уақытты
енгізуге болады. 100 өлшемі ... ... ... ... ... ... шектеулі саны алаңы шешімдерді Іздеу уақытын
басқару үшін ... ол ... ... шектеу арқылы іске асады.
Алаңға 32767 ден аспайтын және 100 өлшемге тең ... ... ... ... орындау барысында қолданылады.
Интервалда берілген уақыт немесе итерация саны ... ... ... ... ... ... ағымдық жағдайы деген терезе
пайда болады.
Салыстырмалы ... ... ... берілген шектеулер мен мақсатты
қолданылылуынң дәлдігі көрсетіледі. Бұл алаңда 0 мен 1 ... ... ... ... ... ... деңгейдегі сандық
белгілерді анықтайды. Ал жоғары дәлдік берілген ... ... ... оптималдау өлшемі көрсетіледі. Енгізілген сан жоғары болған сайын,
дәлдік өлшемінің нәтижесі де жоғары болады.
Мүмкін болатын айырмашылық алаңы ... ... ... үшін ... ... анықтайды. Үлкен ауытқу өлшемі берілген жағдайда,
шешімді іздеу тез ... ... ... емес шарттарды орындау барысында ... Егер де ... ... ... ... ... ... берілген өлшемнен аз болса, онда Іздеу бірденнен
тоқтатылады. ... ... 0 мен бір ... ... арқылы
анықталады. Жақсы сәйкестендіру өлшемі 10 бірліктегі санды құрайды, ... ... ... ... ... дәлдігі ұлғаяды. Жақсы сәйкестендіру
оптималды шешімдерді ... көп ... ... ... модел жалауы оптималды шешімдерді іздеудің сызықтық шартын тездету
үшін қолданылады.
Кері емес ... ... ... ... шегін анықтау үшін
қолданылады.
Автоматты масштабтау жалауы енгізілген және ... ... ... үшін ... нәтижесін көрсету жалауы Шешімдерді іздеуді ... ... ... көру үшін ... беру түймесі іздеу нәтижесінде анықталған ... ... ... және ... ... үшін ... әдіс ... векторда сызықтық экстрополяцияларды қолдануды
білдіреді.
Квадраттық әдіс сызықтық емес шарттарды орындау барысында ең ... ... ... экстрополяцияларды қолдануды білдіреді.
Әр түрлі өлшемдер түймесі сандық дифференциациялар ... ... ... әдісін туынды функцияларды орындау барысында қолданылуын
білдіреді.
Тікелей туындылар ... ... үшін ... Ал ... ... ... бар ... үшін қолданылады.
Іздеу әдісі түймесі оптималдау алгоритмін таңдау үшін қолданылады.
Ньютон түймесі квазиньютондық әдісті іске қосу үшін ... ... саны аз ... градиенттер түймесі осы әдісті іске қосу үшін ... ... ... әдісіне қарағанда көп итерация саны ... ... ... жеке туындылар есептеледі. Бұл көлемі үлкен шарттарды орындау
барысында ... ... шеші үшін ... әдіс ... ... ... ... экранда модельді сақтау терезесін шығарады және
онда оптималдау модельдері шешілген ұяшықтар есіміне сілтеме беріледі.
Оқытушы лабораториялық ... үшін ... ... ... ... ... экономист те модельдердің көп түрін пайдаланады,
оларды әрдайым өзгертіп, жетілдіріп отырады. Шешімдерді ... ... ... және ... тез іске қосылуына мүмкіншілік береді.
2.2. MS Excel көмегімен ... ... ... ... менюінде Шешімдерді іздеу командасын таңдаңыз.
2. Параметрлер түймесін басыңыз.
3. Онда модельді сақтаңыз деген түймені басыңыз.Сонда модельді ... ... ... ... ... моделін орналастыру қажет модель өлшемдерін
немесе ұяшыққа байланысты сілтемені енгізіңіз.
Шешімдерді іздеу және ... ... ... ... ... ... ... жазылады. Парақта оптималдау модельдерінің
бірнешеуін пайдалану үшін оларды әртүрлі ... ... қою ... іске қосу ... ... ... іске қосуға сілтеме ... ... ... ... ... өлшемдері көрсетілуі қажет.
Бұл процедураны жүзеге асыру үшін ең алдымен бір модельді болса да
сақтап қою қажет.
1. Сервис менюінде Шешімдерді ... ... ... ... түймесін басыңыз.
3. Модельді іске қосу ... ... ... да ... ... ... шығады.
4. Модельдің өлшемдерін сілтеме ретінде көрсетіңіз.
Модельді Іске қосу терезесі іске қосылатын оптималдау моделінің
сілтемесін енгізу үшін қолданылады. ... ... ... ... іске қосу үшін ... ... терезесінде Орындалу
түймесін басыңыз.
Бағдарлама жұмысын бастаған кезде парақтың төменгі жағында ... ... ... ... ... таблицаңыз модельдер мен алгоритм
параметрлерімен автоматты түрде математикалық бағдарламалау стандарттары
өлшемдеріне өтеді. Бұл Excelдің ... ... ... сіз ... жағдайынан бұрын есептің математикалық шешімдерін белгілеп алу
қажет болар еді. Іске қосылғаннан кейін сіздің ... ... ... ... үшін ESC ... басыңыз. Excel
ұяшыққа байланысты парақтағы есеп шешімдерін ... ... ... ... ... ... ... терезе шығады. Қажетті түймені басу
арқылы алынған ... ... ... ... ... бастауға болады.
Есеп түрі алаңы есептің түрін анықтап көрсетеді және ол кітаптың
жеке парағына орналастырылады.
Нәтижелер есебі есепті құру үшін ... және онда ... және ... ... басқа да ұяшықтардың тізімі, ондағы өлшемдері,
шектеулер туралы мәлімет және формулалар беріледі
Тұрақты есеп қайталанатын және аз ... мен ... ... ... ... Мұндай есеп үлкен, көп модельдер ... ... ... үшін ... Ол көбінесе сызықтық
емес модельдер үшін қолданылады.
Шектеулер есебі мақсатты ұяшықтан және оның ... ... ... құру үшін ... Төменгі шегі ең аз
өлшеммен өлшенсе, ал жоғарғы шегі ... ... ең ... өлшемді көрсетеді
және мұнда басқа өлшемдер тұрақты болып ... ... бұл ... ... Олар ... қиын ... және ұзақ ... талап етеді.
Сценарийді сақтау түймесі сценарийді сақтау ... ... және онда ... ... ... сақтап қоюға болады және оны
кейін қайта пайдалануға мүмкін болады. Сценарий аты алаңында ... ... ... шешімдерді сақтамай ақ құру үшін Шешімдерді
Іздеу нәтижесі терезесінде сценарийді ... ... соң ... ... ... ... ... жолдары модельге байланысты ... ... оны ... ... шешімдердің оптимумын
анықтаудағы өзгерістерді сезінуіне мүмкіншілік береді.
Шешімдерді Іздеу терезесінде параметрлер ... ... ... ... ... барысындағы өзгерісін көріп
отыру үшін Итерация нәтижесін көрсету ... ... ОК ... басыңыз,
сонан соң Орындалу түймесін басыңыз.
Экранда шешімдерді Іздеудің ағымдық жағдайы ... ... ... ... ... үшін Шешімдерді Іздеу нәтижесі ... Стоп ... ... ... итерацияны орындау үшін және оның
нәтижесін көріп шығу үшін Жалғасиыру түймесін басыңыз.
Модельдеу ... ... ... бола ... Көп ... ... ... барысында есепті шешу мүмкін емес деген хабарламаны
алуы мүмкін. Бұл ... ... ... ... ... Сол үшін кейбір
мәселелерді атап өту арқылы, біз студентке көмектесеміз.
Шешімдерді ... ... ... ... ... ... себетерге
байланысты тоқтап қалуы мүмкін.
Орындаушы Іздеу процесін тоқтатты.
Шешімдерді Іздеудің Параметрлер ... ... ... ... ... ... командасынан бұрын берілген.
Орындаушы Стоп түймесін басу ... ... ... жұмыс
істеуін тоқтатқан.
Шешімдерді іздеудің параметрлер терезесінде сызықтық модель жалауы
басылған. Ал шешілетін есеп ... ... ... ... орналасқан мақсатты ұяшықты анықтаңыз
алаңында өлшемдер шексіз жоғарылайды немесе төмендейді.Ол үшін ... ... ... де ... ... өлшемдер көп санмен шектелген болса, онда
шешімдерді іздеу ... ... ... ... ауытқулар
алаңындағы өлшемдерді азайту қажет, нәтижесінде ... ... емес ... шешу ... ... Іздеудің праметрлер
терезесіндегі сәйкестендіру алаңындағы өлшемдерді азайту қажет, ол
шешімдерді іздеуді ... ... ... ... ... мен ... ... өлшемдері арасында көп
алшақтық болса, онда Шешімдірді іздеудің параметрлер терезесінде ... ... ... ... ... ... ... шешімдерді
іздеу процедурасын жалғастыруға болады.
Егер де анықталған шешімдер күтілген нәтижеден көп айырмашылыққа ие
болса, онда әсер ... ... ... ... ... ... ... арқылы Іздеу уақытын азайтуға болады.
Қорытынды
Егер де шешімдерді ... ... ... ... онда Шешімдерді
Іздеу нәтижесі терезесінде келесі түрдегі хабарламалар ... ... ... ... шектеулері мен жағдайлары
орындалды.
Барлық шектеулер дәлдікпен беріліп мақсатты ұяшықтың берілген өлшемі
анықталды.
Іздеу нәтижесі ағымдық ... ие ... ... шектеулер
орындалды.
Егер де іздеу нәтижесінде оптималды ... ... ... ... ... ... ... хабарламалар шығады.
Іздеу ағымдық шешімді жақсарта алмайды. Бірақ барлық шектеулер
орындалды.
Шешімдерді іздеу процесінде ... ... ... ... ... ... ... емес. Мүмкін болатын шешімі анықталды, ал содан
ары қарай шешім дәл болмайды. Немесе берілген өлшемдер өте жоғары. Ол ... ... ... қайта іске қосыңыз.
Іздеу тоқтатылды. (іздеу уақыты аяқталды)
Шешімдерді іздеуге берілген уақыт аяқталды және ... ... ... болмады. Келесі процедурада барлық есептеулер мен өлшемдерді
қайтадан қайталамас үшін берілген нәтижені немесе ... ... ... (итерациялардың ең үлкен шамасы анықталды).
Рұқсат етілген итерация саны ... ... ... ... ... ұлғайту көмектесуі мүмкін, бірақ аяқталу
себебін білу үшін нәтижелерді ... шығу ... ... да ... операцияларын қайталамас үшін ... ... ... сақтауға өтіңіз.
Мақсатты ұяшық өлшемдері сәйкес емес.
Барлық шектеулер сақталғанымен, мақсатты ұяшық өлшемі ұлғайған. Ол ... бір ... ... ... алып ... ... ... зерттеу арқылы шектеулерді тексеріп, операцияны басынан
бастаңыз. Іздеу қажетті ... ... ... ... барлық шектеулерді қанағаттандыратын итерациларды барлығына
бірдей қолдану мүмкін емес. Себебі шектеулер бір біріне қарама қайшы болуы
мүмкін. Сол ... ... ... ... ... ... ... тілегі бойынша тоқтатылды.
Орындаушы Іздеудің ағымдық жағдайы терезесінде Стоп түймесін басқан.
Сызықтық модель үшін ... ... ... ... ... ... алынған нәтиже өлшемдері сызықтық
модельге сай келмейді.Бұл алынған шешімдер берілген формулаға ... ... ... Ол үшін ... масштабтау жалауын енгізіп, операцияны
басынан бастау қажет. Егер бұл ... ... ... ... онда
Сызықтық модель жалауын алып тастап , операцияны қайтадан бастаңыз.
Шешімді іздеу барысында мақсатты ұяшықта ... ... ... өлшемдер анықталды.
Іздеу барысында бір немесе бірнеше формулада қателітер анықталды. Ол үшін
қателык анықталған ... ... ... ... ... ... ... шешуге компьютердің жады жеткіліксіз. Жүйе ... ... ... қамысыздандырылмаған. Ол үшін кейбір файлдар мен
тіркемелерді жауып, ... ... ... бастап көріңіз.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Сәрсенбиева Н.Ф., Аймбетова М.Т. «Нарықтық ... ... ... 2004 ... ... ... ... Алматы, 1991 ж.
3.Ә.Сапарбаев, Б.Нақысбеков «Оптимизациялық есептердің модельдері»,
Алматы, 1996;
4.К.Әбуов ... ... ... ... ... ... "Экономико-математическое моделирование", Алматы, 2001;
6. М.Үсіпбаева "Кәсіпорынды басқару мен жоспарлаудың экономикалық-
математикалык ... ... 1996;

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
VСT шаблон негізінде «Компьютерлік желілер» пәні бойынша электронды оқулық құрастыру»73 бет
«Абди компани» ақ-ның қызметіне сипаттама32 бет
Жоғары мектеп жасындағы оқушылардың оқу жетістіктерін бағалауда компьютерлік оқыту және бақылау бағдарламаларының рөлін анықтау50 бет
Компанияның ақша қаражаттары34 бет
Компанияның ақшалай қаражаттарын басқарудың мәні мен оңтайландыру әдістері31 бет
Компанияның инвестициялық портфелін қалыптастыру тетігі28 бет
Компьютер туралы12 бет
Компьютер ұғымы10 бет
Компьютерлік неологизмдер83 бет
Мақал-мәтелдер құрамындағы сан есімдердің этнолингвистикалық сипаты103 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь