Каталитикалық крекинг қондырғысы

Кіріспе
1. Технологиялық бөлім
1.1. Жобаланатын процеске қысқаша сипаттама және схеманы таңдау негізі
1.2. Шикізаттың, дайын өнімнің және қосымша материалдардың
сипаттамасы
1.3. Дайын өнімнің қолданылуы
1.4. Процестің теориялық негізі
1.5.Технологиялық процестің жобалануы және толық сипаттамасы
1.6. Процесті аналитикалық бақылау
1.7. Технологиялық процестің автоматтандырылуы
1.8. Еңбекті қорғау
1.9. Қоршаған ортаны қорғау
2. Есептеу бөлімі
2.1. Процестің материалдық балансы
2.2. Аппараттардың материалдық балансы
2.3. Аппараттардың жылулық балансы
2.4. Аппараттардың негізгі конструктивті өлшемдерін есептеу
2.5. Негізгі қондырғының таңдалуы және сипаттамасы
3. Экономикалық бөлім
3.1. Негізгі қорлардың қолданылуы
3.2. Жұмысшы санын және еңбек ақы қорын есептеу
3.3. Өзіндік құнын есептеу
3.4. Технико.экономикалық көрсеткіштерін және тиімділігін есептеу
Қорытынды
Әдебиеттер тізімі
Мұнай көмірсутектерінің тәжірибелік маңызы бар химиялық ауысуларыyың көбісі катализаторлардың қатысуымен жүреді.
Катализаторлар химиялық реакциялардың активтеу энергиясын төмендетіп, нәтижесінде олардың жылдамдығын өсіреді. Катализдың жалпы мәні мен мәнісі осында. Реакцияларды катализаторлардың қатысуымен жүргізу, сонымен қабат, процестің температурасын күрт төмендетуге мүмкіндік береді.
Жылу эффектісі оң реакциялар үшін (полимерлеу, гидрлеу, алкилдеу және т.б.) бұл өте маңызды, себебі термодинамикалық көзқарас бойынша, жоғары температура оларға кері әсер етеді.
Катализаторлардың кез-келген түрі бастапқы реагенттермен активті түрде әрекеттеседі, бірақ оның процеске қатынасуы ауысудың тек бастапқы сатысымен шектеледі. Келесі сатыларды ол толық регенерацияланады да реакциялаушы заттардың молекулаларымен қайтадан әрекеттесуі мүмкін. Осымен катализаторлардың аз мөлшерімен реакцияның соңғы өнімдерін өте көп мөлшерде алуға болатынын түсіндіреді. Катализаторлардың қатысуымен аралық жүйе түзілу себебімен химиялық реакцияның активтеу энергиясының кемуі дәлелденген факт. Бірақ катализатормен мұндай әрекеттесудің сипаты әрқилы болуы мүмкін.
Дүние жүзі бойынша мұнайды пайдаланудың жоғары деңгейі, ғалымдар мен мамандардың жақын кезеңде мұнай қорының таусылу мүмкіндігі туралы ойларын дәлелдей түсірді. ХХI ғасырдың соңына таяу дүниежүзілік мұнай қорының таусылуы туралы пікірлер көп айтылуда.
Мұнайдың энергия өндіруде негізгі шикізат болған кезеңінде, оның дүниежүзілік экономикалық және саясаттың рөлі арта түсті. Мемлекетте мұнай қорының бар болуы мұнайды және мұнай өнімдерін экспортқа шығару мүмкіндігі бұл мемлекетте экономикалық және әлеуметтік өркендеуде үлкен жетістіктерге жетуге мүмкіндік береді. Сонымен бірге, мұнайдың дүниежүзілік бағасының өзгеріп тұруын мұнай базарындағы конъюктура мұнай өндіруші
1. Омаралиев. Т.О. Мұнай мен газды өңдеудің химиясы және технологиясы. 1 – бөлім. Құрылымды өзгертпей өңдеу процестері. Астана 2003
2. Омаралиев. Т.О. Мұнай мен газды өңдеудің химиясы және технологиясы. 2 – бөлім. Құрылымды өзгертпей өңдеу процестері. Астана 2003
3. Кузнецов А.А., Кагерманов С.М., Судаков Е.Н. Расчет процессов и аппаратов нефтеперерабатывающей промышленности.Л.: «Химия», 1974
4.Уильям Л.Леффлер. Переработка нефти. 2-е изд. М.:ЗАО «Олимп- Бизнес», 2004
5.Суханов В.П. Переработка нефти. М.: «Высшая школа», 1974
6.Надиров Н.К. Нефть и газ Казахстана. Ч.2. Алматы: «Ғылым», 1995
7.Омаралиев Т.О. Мұнай және газ өңдеу технологиясы. ІІ-б. Алматы: «Білім», 2001
8.Ахметов С.А. Технология глубокой переработки нефти и газа. Уфа: «Гилем», 2002
9.Иоффе.И.Л. Проектирование процессов и аппаратов химической технологии. Л.: «Химия», 1991
10.Эмирджанов Р.Т., Лемберанский Р.А. Основы технологических расчетов в нефтепереработке и нефтехимии.М.: «Химия»,1989
11. Кушелев В.П., Орлов Г.Г., Сорокин Ю.Г. Охрана труда в нефтеперерабатывающей и нефтехимической промышленности. М.: «Химия», 1983
12.Ә.Ахбердиев. Химиялық технологияның негізгі процестері және аппараттары, Алматы-1994
13.Дытнерский. Основные процессы и аппараты химической технологии, М.: Химия,1983
        
        Мазмұны
Кіріспе
1. Технологиялық бөлім
1.1. Жобаланатын процеске қысқаша сипаттама және схеманы таңдау негізі
1.2. Шикізаттың, ... ... және ... ... ... ... қолданылуы
1.4. Процестің теориялық негізі
1.5.Технологиялық процестің жобалануы және толық сипаттамасы
1.6. Процесті ... ... ... процестің автоматтандырылуы
1.8. Еңбекті қорғау
1.9. Қоршаған ортаны қорғау
2. Есептеу бөлімі
1. Процестің материалдық ... ... ... ... ... ... ... Аппараттардың негізгі конструктивті өлшемдерін есептеу
5. Негізгі қондырғының таңдалуы және сипаттамасы
3. Экономикалық бөлім
1. Негізгі қорлардың қолданылуы
2. Жұмысшы ... және ... ақы ... ... Өзіндік құнын есептеу
4. Технико-экономикалық көрсеткіштерін және тиімділігін есептеу
Қорытынды
Әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Мұнай көмірсутектерінің тәжірибелік ... бар ... ... катализаторлардың қатысуымен жүреді.
Катализаторлар химиялық реакциялардың активтеу энергиясын ... ... ... ... ... ... мәні мен ... Реакцияларды катализаторлардың қатысуымен жүргізу, сонымен қабат,
процестің ... күрт ... ... ... ... оң реакциялар үшін (полимерлеу, гидрлеу, алкилдеу және
т.б.) бұл өте маңызды, себебі термодинамикалық көзқарас ... ... ... кері әсер ... ... түрі бастапқы реагенттермен активті түрде
әрекеттеседі, бірақ оның ... ... ... тек ... сатысымен
шектеледі. Келесі сатыларды ол толық регенерацияланады да ... ... ... ... ... ... аз ... реакцияның соңғы өнімдерін өте көп мөлшерде
алуға болатынын ... ... ... ... жүйе
түзілу себебімен химиялық реакцияның активтеу энергиясының ... ... ... ... ... ... сипаты әрқилы
болуы мүмкін.
Дүние жүзі ... ... ... ... деңгейі, ғалымдар
мен мамандардың жақын кезеңде мұнай қорының ... ... ... ... ... ХХI ... ... таяу дүниежүзілік мұнай
қорының таусылуы ... ... көп ... ... өндіруде негізгі шикізат болған кезеңінде, оның
дүниежүзілік экономикалық және ... рөлі арта ... ... ... бар ... ... және ... өнімдерін экспортқа шығару мүмкіндігі
бұл мемлекетте экономикалық және ... ... ... ... ... ... Сонымен бірге, мұнайдың дүниежүзілік ... ... ... ... ... ... ... елдермен қатар
мұнайдың өндірісіне шеттен алып келіп пайдаланатын елдер үшін экономикалық
саясатта күрделі өзгерістер ... тура ... ... ... ... ... тұрақсыз болып тұр.
Мұнайдың жербетіне шығуын Каспий теңізінің жағалауында 500 жыл ... ... жер ... ... ... және ... ... біздің заманнан 6
мың жыл бұрын ғалымдар байқаған. Мұнай өндірістік мәнге XVIII ... ие бола ... ... ... жанғыш сұйық материал. Мұнай және одан жер бетінде
бөлінетін ... ... ... және ... адам баласына көптен
белгілі. ... ... және ... ... ... есебінде
пайдаланған. Ерте заманда Египетте, Римде, Тигр және Ефрат ... ... жол ... ... және ... ... бітеуде тоқушы, бастырушы және гидроайыру материалы есебінде көп
қолданған. XVIII ғасырдың соңынан бастап мұнай өндеудің өтемі – ... және ... ... ... бастады, ал XIX ғасырдан
бастап ішкі жану қозғалтқыштарды ойлап табумен байланысты мұнай ... жол ... ... отын болып қалды. Мұнайды өндіру басқа
жанғыш ... ... ... оны тасымалдау құбырмен іске асырылады
және қарапайым ... өте көп ... ... ... ... ... ... барлығы 10 мыңдаған мұнай мен газ кен орындары біздің елде
ашылған, оның ішінде 1500 ... және ... ... газ кен ... газдарды төтелдер арқылы өндіреді. Оларды өндіруде фонтан әдісін
пайдаланады. Газ жер бетіне шығу үшін газ ... ... ... ... ... ... ... шығу жағдайында қабат энергиясы ... ... ... ... Сондықтан газдың шығуын төтел
басындағы құбырды жіңішкертіп барып шектейді.
Химия өнеркәсібінде өткізілетін ... ... ... ... ... нәтижесінде көптеген ... ... ішкі ... және ... ... ... Химиялық-
технологиялық процестерге олардың негізі болатын химиялық реакциядан басқа
көптеген физикалық, механикалық және ... ... ... төмендегідей процестер: сұйық және қатты материалдарды тасымалдау,
қатты материалдарды тасымалдау, қатты материалдарды ... және ... сығу және ... ... материя) суыту, оларды араластыру,
газды және әртекті жүйелерді ... ... ... ... және тағы ... ... химиялық өнімдерді (қышқылдар, ... ... ... ... ... ... және синтетикалы
материалдар және т.б.) алу технологиясы ... ... ... ... және ... ... қамтиды. Бұл
процестер, әртүрлі ... ... ... ... машиналар мен
аппараттарда өткізіледі. Химиялық технологияның әртүрлі саласына бірдей
процестер мен ... ... ... мен ... деп ... ... ... біреуі ректификация құрастырушыларының қайнау
температуралары ... ... ... буландырып, сосын сұйылтып бір-
бірінен бөліп тазарту. Бұл процесс оттегі ... ... ... ... ... өнімдер алуда, азот қышқылы ... су мен ... ... ... ... өнімдер алуда және тағы басқалары
көптеген химиялық өндірістерде қолданылады.
1. Технологиялық бөлім
1.1. Жобаланған процеске қысқаша ... ж. ... ... ... ... одан әрі тереңдете берудің
келешек проблемаларын приоритетті роль біздің елде каталитикалық крекингтің
лифт-реакторлы, 1980 ж. ... ... жаңа ... жетістіктерді
пайдаланып, Грозный ғылыми зерттеу институты ... ... ... ... ... ... ... пайдаланып
басқа модульдермен (1А-1М, ГК-3, 43-103) салыстырғанда, осы жүйеде жүргізу
өзінің технико-экономикалық ... ... ... озық ... ... біздің елде мұнай өңдеу саласында ауыр қалдықты ... ... ... ... ... түрі жоқ. Г-43-107
біріктірілген жүйе технологиясын, ... ... ... ... ... ... ... жабдықтау және оларда ауыр мұнай
қалдықтарын өңдеуге бағытталған шет елдік алғы ... ... ... ... ... ... ауыр ... беру жолдарын
жетілдіру, регенераторда ішкі ... ... ... ... орналастыру
вакуум газойлінің төменгі қайнау температурасын көтеруге мүмкіндік береді
және одан кейін негізгі мақсатқа - мұнайды ... ... ... болады,
былайша айтқанда мазут пен гудронды крекингтеуге аз қалдықты ... ... ... ... ... ... өңдеу қиындықтары
шешілді: процесте түзілген коксты регенераторда жағады, ал ... ... ... ... ... қолдануға, регенераторға
берілетін ... ... ... ... ... алуға және жоғары
қысымды, процестің су буына ... ... ғана өтеп ... ... ... де беруге болатын су буын алуға пайдаланады.
Бірақ бұл жеткіліксіз. Катализатордың улануы тек кокс түзілуімен ғана
байланысты емес, ... ... ... ... оның қайтымды
және қайтымсыз активтігін жоғалтуымен байланысты ... ... ... ... ... ... және мазутпен вакуум
газойлін крекингтегендегі өнімдер шығымы қарастырылды.
Мазут пен вакуум газойлін ККФ – дегі ... ... ... ... 1
|Көрсеткіш ... ... |
| | ... |
| | |350 - |
| | |500(С |
| ... ... ... | |
| | ... |тазаланған | ... ... | | | | ... г/см3 |0,9618 |0,9530 |0,9310 |0,9250 ... ... % ... |2,6 |2,9 |1,0 |1,5 ... мөлшері, мг/кг |170 |36 |10 |0,5 ... ... %(мас |9,4 |7,5 |6,2 |0,3 ... ... ... |47,1 |81,5 |82,9 |75,0 ... ... кг/м3 |5,7 |2,6 |0,9 |0,4 ... ... : |27,6 |55,1 |58,1 |65,2 ... ... | | | | ... |5,8 |17,0 |17,7 |12,9 ... |5,9 |9,8 |10,4 |7,5 ... ... | | | | ... ... ... вакуум газойлімен салыстырғанда 30 есе көп, ал
металдардың мөлшері және катализатор шығыны ... 340 және 14 есе ... ... 37 % аз екені көрініп тұр. Катализатордың шығынының көптігі
процесті тиімсіз етеді. ... ... ... ... кезеңінде
каталитикалық крекингке құрамында металдар мөлшері 30 мг/ кг ... ... тура ... ... ... салады. Құрамында металдар
мөлшері көп мазуттар мен ... ... ... ... ... крекинг қондырғыларын біздің және шет елдерде пайдалану
тәжірибесі каталитикалық ... 1А/1М, ГК-3 жне 43-107 ... ... ... көп екенін көрсетеді.
Әзірше вакуум дистиллятының қоры елде жеткілікті, сондықтан реактор-
регенератор ... ... және ... ескірген элементтерді жаңаға
өзгерту, қуатын көтеру, процесс тереңдігін көтеру,бензин шығымын ... ... ... ... оның ... ... ... қорғау және аралық жөндеу уақытын 3 жылға дейін жеткізу ... ... ... Бұл ... жету үшін ... ... ... кремнеземді өте талғамды цеолитті катализаторға
немесе Lа-210- алюмофосфатқа ауыстыру арқылы жетуге болады, крекингті лифт-
реакторда жоғары температурада және су беру ... ... (2-4 с ... ... ... ... майда тамшыларын лифт-реактордың
барлық ішкі көлемінде біркелкі ... ... ... ... ... ... шикі ... катализаторлар қатысуымен ... ... ... ... ... ең көп тараған мұнайды терең өңдеу
тәсілдерінің негізгісі, автомобиль бензиндерінің базалық ... ... ... ... ... ... көмірсутектердің ауысу
тетігіне көп өзгерістер енгізумен қабат, ... ... ... да
өзгертеді. Каталитикалық крекинг процесінде жоғарғы октан санды бензин
фракциясы мақсатты өнім болып саналады. Бензиннен ... бұл ... ... газ, ... газойл (195-350 °С фракция), ауыр газойл және ... Кокс ... ... ... және ол регенерация ... ... ... ... және ... сонымен бірге түзілген
кокстың да, шикізат сапасы мен ... ... ... ... крекинг шикізаты ретінде көптеген онжылдықтар бойы
вакуумды дистиллят (газойл 150-500 °С) ... ... ... айдау
газойлдары және екіншілік процесс өнімдері: кокстеу (газойл), термиялық
және гидрокрекинг газойлдері жатады. ... ... ... қондырғылары
соңғы қайнауы 540-620 °С терең вакуумды газолды өңдеуге ... ... ... ... ... ... ретінде қалдық
фракция, яғни мазут, гудрон және оның дистиллят қоспасы.
Шикі зат сапасын мінездейтін барлық ... ... ... ... әсер ету дәрежесіне қарай шартты түрде үш топқа ... ... ... ... ... материалдық балансына) және
сапасына әсер ететін ... ... ... және фракциондық немесе топтық химиялық
құрамы;
2. Катализатордың кері активтелуіне әсер ететін көрсеткіштер, ... ... және ... ... ... ... активтелуіне кері айналмауына әсер ететін
көрсеткіштер: құрамында металдың болуы, ... ... ... ... ... ... ... жалпы
жылдамдығы біршама азайтуға және процесті төменгі қысымда жүргізуге
болатныдығы; ... бұл өте ... ... ... ... ... ... жоғары октан санды арендердің, изоалкандардың
және ... ... алып ... ... ... ... бу ... 490-5400С, қысым 0,15МПа жоғары ... (АС), ... ... негізінен микросфералды ... ... ... ... ... крекингтің негізгі параметрлері
болып температура, көлемдік жылдамдықпен анықталатын шикі ... ... ... және ... ... ... ... жұмыс істегенде).
Температура. Шикі заттың ыдырау тереңдігі тұрақты немесе соған жақын
жағдайда крекинг температурасының өсуі газ ... ... ол ... ... шығымы кемиді.
Температураның өсуі шикі заттың ауысу тереңдігін арттырады, яғни ... кокс ... өсіп ... ... ... ... ароматизациялану нәтижесінде аздап өседі, яғни оның
октан саны көбейеді.
Шикі затты беру жылдамдығы. ... ... ... шикі ... катализатормен жанасуын әртүрлі әдістермен және
әр мезгілді уақыттарда жүргізеді:
А) шикі затты тура ағынмен жәй ... ірі ... ... ... шикі ... ... ... бірге жалған сұйылушы қабатқа
берумен;
В) реакцияны шикі зат буларында катлизатор қалқымасы қозғалатын ... ... ... ... жүргізу.
Шикі зат пен катализатордың жанасу уақыты көлемдік жилдамдықпен, яғни,
реакицялық аумақты алатын сұйық шикі зат шығынының (м3/сағ.) ... (м3) ... ... ... жылдамдық V0[м3/(м3.сағ)
немесе сағ-1] мынадай формуламен беріледі:
V0 =V ... ... зат ... ... vк – ... ... м3.
Майда ұнтақталған катализатор үшін шикі ... ... ... ... ... ... ... қолданады.
Бензиннің бірдей шығымы цеолитті катализаторда шикі заттың массалық
беру жылдамдығы едәуір жоғары ... орын ... ... пен ... ... бойынша, 30% бензин алуға
аморфты катализаторда массалық жилдамдық 1,25 ... ал ... ол 3,0 сағ-1 ... жылдамдық жоғары болған сайын, ауысу дәрежесі төмен болады.
Көлемдік жылдамдықтың өсуінің нәтижесінде шикі заттың ауысуының ... ... ... ... ... ... ... Температура мен катализатор активтігі бірдей болғанда, көлемдік
жылдамдықтың ... ... ... ... ... ... ... Крекинг процесінде катализтор
жилубергіш те міндетін атқарады, ол реакция аумағына шикі ... ... ... ... және ... ... ... ... жылу ... ... жылдамдық жоғары болған сайын, ауысу дәрежесі төмен ... ... ... нәтижесінде шикі заттың ауысуының ... ... ... ... ... ... тлтыруға
болады. Температура мен катализатор активтігі бірдей болғанда, ... ... ... ... ... ... ... еселігі. Крекинг процесінде катализатор
жылубергіш те міндетін атқарады, ол ... ... шикі ... крекинг
температурасына дейін қыздыруға және ... ... ... ... жылу ... өндіреді. Катализаторды
регенерациялау температурасы жоғары болған сайын (ол осы ... ... оның ... еселігі аз болуы мүмкін.
Басқа жағынан, айналу еселігі көп болған ... ... ... ... ... ... оның реакциялық аумақта болуы мен
кокстену дәрежесі аз және орта ... ... ... ... ... болу ... ескі ... 10-нан 30 мин дейін,
жалған сұйылушы ... ... ... ... бұл ... мин ... қысқарады, ал цеолитті катализаторларды ... шикі зат пен ... ... ... 2-6 дейін қысқарды.
Каталитикалық крекинг өндірісте катализатордың ... ... ... ... ... ... мен шикі зат мөлшерінің
қатынасы үлкен әсер етеді.Бұл мәнді катализатордың айналу еселігі деп ... ... оны ... ... R – ... ... катализатор мөлшері, кг/сағ;
В – реакторға берілетін шикі зат мөлшері, кг/сағ.
Катализатордың айналу еселігінің массалық мөлшерімен қатар ... де N0 ... R және В ... ... ... пен көлемдік айналу еселігінің арасында
мынадай қатынас бар:
N0= (p /pk) N
мұнда р – шикі ... 200С ... ... – катализатордың тығыздығы, кг/м3.
Катализатордың айналу дәрежесі 1,25-тен 10 дейін өскен сайын, яғни
катализатордың реакция аумағында ... ... ... жоғары орта
активтігінен, шикі заттың айналу тереңдігін өсіреді.
Вакуум газойлын каталитикалық крекингтеу ... ... ... ... Р.З. Магарил мәліметтері
Кесте 2
|Көрсеткіштер |Катализатордың айналу ... ... |
| |1,25 |2,5 |5,0 |10,0 ... % ... | | | | ... |11,93 |14,15 |17,45 |19,58 ... |30,37 |31,55 |37,55 |38,22 ... |55,20 |50,50 |39,40 |34,90 ... |2,50 |3,50 |5,60 |7,30 ... ... | | | | ... (масс.) |2,0 |1,4 |1,12 |0,73 ... ... ... ... кокс ... өсуін,
реакторда катализатордың массасы көп болғандықтан, оның булануының ... ... ... ... өзгертумен реакторға берілетін жылу
мөлшерін, шикі заттың ... ... ... ... ... ... ... үлкейтуге және катализаторды қозғалтуда
пайдалану шығындарын өсіруге алып келіп соғады.
Регенераторға түсердегі кокс ... 0,8-1,0% ... ... ... ... кокс ... катлизаторға есептелгендегі 0,25%
көп болмауы ... ... ... ... тұру үшін катализатордың
белгілі бір бөлігін жүйеден шығарып, оны жаңа ... ... ... ... реактормен регенераторда температуралық
режимді көтерді, бұл айналу еселігін азайтады. ... ... ... ... 0,14-0,18 МПа жүргізеді.
1.2. Шикізаттың, дайын өнімнің және қосымша материалдардың сипаттамасы
Королевское кен орны- Бұл кен орын ... ... ... 115км қашықтықта орналасқан. 1984 жылы ашылған. Мұнайы ауыр
( тығыздығы-0,9566 г/см3 ), бензин фракциясы көп ... 300о ... ... 20%, жоғары күкіртті, жалпы күкірт 2,62%, меркаптан мөлшері
0,0160% және 0,61%. ... 0,2535% және 9,68%, ... ... мұнай альб-сеноманттік горизонттан алынғаннан кейін, бұнда
никельпарафинді ... және де ... ... ... ... крекингтің нәтижесі шикі заттың жалпы айналу дәрежесімен,
мақсатты ... ... мен ... анықталынады.
Крекинг өнімінің шикі затына вакуумды газойл құрамында көмірсутектердің
әсері (цеолитқұрамды катализатор, температурасы 5380С)
Кесте ... ... ... зат ... % | |
| ... ... ... |
|Құрғақ газ (С1-С2+Н2)* |2,6 |3,2 |3,4 ... газ С3-С4 |34,6 |27,5 |24,3 ... ... |73 |70 |54,2 ... ... |5 |10 |20 ... ... |2 |5 |10 |
| ... |4,8 |5,4 |6,3 |
* ... ... ... крекинг ... ... ... ... (350-5000С) оның кокстелуі 0,3-0,5 % масс. ... ... оның ... жоғалатын кокстың массасына тең
болса, онда шикузаттың кокстелуі 2-3 % дейін жетеді. ... ... бөлу ... және ... шикізаты крекингтеуде арнайы қондырғылар
қолданылады, оларды шикізаттың кокстелуі 5 % ... ... ... ... ... әрекетін
ұстап қалатын арнайы әдістері қарастырылмаса, онда олардың шикі ... 2 гр/т ... ... ... ... 10 % ... Көп және ... мөлшері 10-30 гр/т
және оданда көп болса, өңдеу алдында дайындау қажет. Каталитикалық крекинг
шикізатын ... ... ... ... және кокс ... ... ... процесті экономды болсын деген мақсатпен жүзеге
асырылады. Каталитикалық крекинг шикізатын ... ... ... мен метал мөлшері шектеулі ауыр шикізатты каталитикалық ... ... кең ... ... ... ... ... жетістіктері келесі дегідей:
- каталитикалық крекингтің сұйық өнімдерінде күкіртті және азотты
қосылыстардың мөлшері және ... ... ... ... мөлшері төмендейді, нәтижесінде дайындауға қажеттігі азайады
және атмосфераға лас газды ұшыру ... шикі ... ... ... ... мен шайырлар
гидротазалау кезінде аз сақиналы алкил ароматты көмірсутектердің ... жиі ... ... ... ... крекинг
процессінде кокстың түзілуі төмендейді.
Айналу тереңдігі деген ұғым газ, бензин және ... ... ... Ауыр шикі заттың (б.қ. 300-3200С жоғарғы) ... ... осы ... қоса ... отыны фракциясының шығымын
да қоса есептеу қажет. Каталитикалық крекинг процесінде жоғары октан ... ... ... өнім ... ... ... бөлек бұл процесте
тағы көмірсутекті газ, жеңіл газойл (195-3500С фракция), ауыр газойл ... ... Кокс ... бетіне отырады және ол регенерация кезінде
жағылып кетеді. Өнімдердің мөлшері және ... ... ... ... да, шикі зат ... мен ... ... тікелей байланысты.
Шикі зат. Каталитикалық крекингтің ең негізгі ішкі заты ... ... ... ... ... ... қолданатыны алғашқы
айдадуың вакуум фракциясы (350-5000С) және кокстеудің, термиялық ... ... ... ... шикі заттарды (керосин-газойл
фракциясын және т.б.) ... ұшақ ... ... ... ал ... ... ... пайдаланады. Қоспа шикі затты да (225-
4900С. 265-5000С) автобензин өндіруде пайдаланады. Бастапқы шикі ... ... ... үлкен әсер етеді.
Шикізатта қанықпаған және көпсақиналы ... көп ... ... құрамның ауырлауы кокстүзілуді үдетеді де катализатор ... ... Осы ... ... мен ... ... (20-25% көп емес) тура айдаумен алынған шикі затқа ... Шикі ... ... - ... - азот және металдар қосылыстарының
болуы тағы да катализатордың активтігі мен ... ... ... тура ... ... және ... мұнайлардан алынған
газойлдерді де крекингтегенде, шикі заттың соңғы қайнау температурасын 480-
4900С шектеуге тура келеді.
Алдын ала ... ... шикі ... ... нәтижесі
жақсы болады. Осылай дайындаған шикі затты крекингтеу кокс пен газ ... ... ... ... Алынған өнімдер сапасы жақсарады:
бензиннің октан саны өседі, крекингтің сұйық өнімдерінде ... ... ... ... ... әрі қарай тазалау қажет болмайды.
Қалдық шикі заттан ...... ... ... немесе
сұйытылған пропанмен алдын-ала асфальтсыздандыру оң эффект береді.
Соңғы кездерге дейін ... ... ... ... алюмосиликат
катализаторларды (АСК) пайдаланылып келді, олардың құрамында ортана 10-25%
Al2 O3 75-80℅ SiO2 және ... ... суы, ал ... ... - ... ... және натрий оксидтері болады.
Табиғидың да, жасанды алюмосиликаты катализаторлардың да сыбағалы өсік
бетті (100-ден 600м2/г) кеуек құрылымды ... ... ... әсер ... ... катализаторлардың құрылымы аморфты
болып келеді. Оларды сұйық шыны ... мен ... ... әрекеттестіруімен алады.
Мұндай катализаторлардың активтік индексі 35-38 шамасында.
Катализатордың активтігіне оның ... ... ... ... ... бар қышқылдық орталардың әсері күшті.
Қышқылдықтың өсуі катализатор активтігін көтереді. Мұндай сәйкестіктің
болуын, оны сілті ... ... ... ... әрекеттегенде
активтіктің төмендеуі дәлелдейді.
Қазіргі кезде барлық ... ... ... ... ... ... ... цеолитті
катализаторлар (ЦК) қолдану табуда. Цеолиттер деп ... және ... ... ... үш ... ... ... алюмосиликаттарды, жалпы
формуласы мынадай Me2/nO*Al2O3*xSiO2*yH2O; п-Ме валенттігі, x-SiO2/Al2O3
атайды. Табиғи ... – олар ... ... және ... ... судағы ерітіндісіндей минералдар. Мысалы 13Х цеолитте
Na86 [(AlO2)86 (SiO2) 106] *267H2O, ал морденит минералында Ca, Na, Al ... ... ... ... ... мен кіру ... ... тән.
Цеолиттердің ішкі құрылымында үлкен тесіктер майда тесіктермен
жалғасып жатады. Цеолиттерден ... ... бұл ... ... ... түзеді. Тесіктердің жалпы көлемі кристалдың барлық көлемінің жарымын
құрайды. Осының себебінен сусызданған ... өте ... ... ... басқа адсорбенттерден (активтелген көмір, силикагел, алюминий
оксиді және т.б.) айырмашылығы цеолиттердің ... ... ... және ... ... бірдей болып келеді. Әртүрлі синтетикалық
цеолиттердің тесіктерінің мөлшері 0,3-тен 1,3 нм ... ... ... тесіктері молекулалардың мөлшеріндей деп есептелінеді, осының
салдарынан цеолиттерге елеуіштік қасиет тән, яғни кристалл тесігі берілген
цеолиттің тесігі ... ... тек ... ... ... және ... мүмкін. Сондықтан оларды молекулалық елек деп те
атайды. Синтетикалық цеолиттердың үш түрін: А, Х, Ү ... ... ... ... 0,3-0,5 нм (1 ... = ... ... газдарды кептіруде және көмір қышқыл газынан ... ... ... ... ... ... ... олардың
басқа көмірсутек қоспаларынан адсорбиялап бөлу үшін пайдаланады. Х типтес
цеолиттер ... ... 0,1-0,3 на, ал Ү ... – 0,8-0,9 ... және Ү ... ... ... өндіруде кең қолдану табуда.
Синтетикалық цеолиттердің натрий түрінің каталитикалық активтігі өте
аз. Екі валентті катионды формалаларының – ... ... ... ... ... ... ... катализаторларға ең жоғарғы
активтікті сирек ... ...... ... ... ... ... аммониды цеолите иондық алмасумен кез-келген
элементке ... ... онда ... ... ... енуі орын алады.
Көбінесе аздап катионсызданған цеолиттер (қышқылдық формалы деп ... ... ... ... 3,0 сағ-1 дейін микросфералы
цеолитті катализаторға құрайды.Айналу ... 2,5-4,0 – тен ... 7,5-10,0 ... ... ... ... құрайды.
1.3. Дайын өнімнің қолданылуы
Каталитикалық крекинг процесінің көмірсутек газы құрамында 75-80%
пентан, бутан-бутилен, пропан-пропилен қоспалары ... ... ... ... ... бар, бұл ... ... газдарын мұнай
химиялық процестерде бағалы шикізат ретінде болады. Бензин тығыздығы 0,72-
0,77, октан саны зерттеу бойынша 87-91 ге ... ... ... ... ... ... тікелей айдау
бензинінен айырмашылығы үлкен. Оның ... 20-30% ... мен ... бар. ... ... ... дегі фракция оның тығыздығы. 0,89-
0,94 және 40-80% арендер кездеседі. Цетан саны шамамен 45-тен 24-ке ... ... ... цетан санымен дизельді отын ретінде пайдаланылады, ал
цетан саны ... ... оны ... ерітуде қолданады.Күкіртті шикізаттан
алынған бензин, ... ... ... ... ... етеді.Ауыр
газойлдер 3500С ден жоғары температурадағы фракциялар.
Каталитикалық крекинг процесінің сұйық қалдық өнімі болып саналады.
Бұл отын ... ... ... ... жоғары болғандықтан ауыр
газойлдерді кокстеу ... ... ... пайдаланылады.
Құрамында жоғары полициклді арендер (40-60%) ... ... таза ... ... ... өнім ретінде қолданады. 280-4200С
фракцияларын жоғары ароматы концентрат алуда бірқалыпты қолданылады және
техникалық ... ... ... ретінде қолданады. Бұл ... ... ... ... ... ... оларды
дизельді отынға және техникалық көміртегі ... ... ... ... ... ... негізінен жоғары октанды
автомобиль бензиннің компонентін алу кезінде: майлы газ, тұрақсыз бензин,
жеңіл және ауыр ... ... және кокс ... Сол қондырғыда,
бірақ авиакомпонентті база өндірісінде, жаңағы өнімдерден басқа лигроин
және полимер алады, ... ... өнім – ... ... ... ... ... құрамы және негізгі пайдалану қатарын қарастырамыз.
1. Майлы газ. Оның құрамы изоқұрылысты көмірсутектермен ... ... бұл оның ... ... әрі ... өңдеу үшін құндылығын
арттырады мысал үшін каталитикалық крекингтің майлы газ ... ... ... дистиллят шикізаты арқылы көрсетуге болады. Майлы газдың бұл тұрақсыз
сапасы мысал ... ... ... крекинг газының әр ... ... су буы, ... су тек және ... газ ... крекинг қондырғысының майлыгазымен тұрақсыз бензиннен жеңіл
газдарды ... алу үшін ... буы ... абсорциялық газды
фракциялаушы қондырғыға түседі. Тұрақсыз бензиннен басқа пропан-пропелин,
бутан-бутилен және ... ... ... ... және ... ... ретінде полимеризация немесе алкилдеуде бензин ... ... ... процессінің шикі затын алуға қолданады.
2. Тұрақсыз бензин. Одан тұрақтандырудан ... ... ... Оны ... және ... ... ... бензиндер дайындауға
қолданады.
3. Жеңіл каталитикалық газойл. ... ... ... ... біріншілік айдаудан алынған жеңіл каталитикалық
газойл (дистилляттың бастапқы қайнау температурасы 175-2000С және ... ... ... төменгі цетан саны (25 -дейін), күкірттің
жоғарғы ... мен ... ... ... ... ... бар. ... крекингтің бастапқы шикізатына
қарағанда газойлдердің қату температурасы төмен. Өте қатаң режимде, сондай-
ақ рецеркулятты ... ... ... ... ... ... көмірсутектер мөлшері арттады және цетан саны төмендейді. Жеңіл
каталитикалық газойлге шикі зат ... күйе ... ... мазут компонентін
және басқа мақсаттарға пайдалануға қолданады. Егер дизель отын компоненті
біріншілік айдауда цетан саны нормадан көп ... және ... ... ... ... ... ... компоненттері қолданылады. Жеңіл
каталитикалық газойл кейбір жағдайларды ... ... ... ... аз және ... саны өте жоғары рафинад қабатын дизель
отыны компоненті ретінде қолданылады, ароматты көмірсутектер ... – күйе ... ... шикі зат ... ... Ауыр каталитикалық газойл. Ол каталитикалық крекингке сұйық қалдық
өнім болады. Оның мөлшері көбіне техникалық режиміне және жеңіл ... ... ... Ұсақ катализатордың ластануына байланысты, ол
көбіне механикалық қалдықтарды көп ұстайды. Ауыр каталитикалық газойлды
сорттық және ... ... ... ... күйе ... шикізат
ретінде қолданылады.
1.4. Процестің теориялық негіздері
Каталитикалық крекинг – гетероген катализінің ең айқын мысалы. Мұнда
реакциялар екі фаза ... ... ... ... және бу ... ... зат), ... катализатордың құрылымы және беті шешуші ... ... ... ... ең көп ... теориясы Уйтмор
ұсынған карбоний-ион ... ... ... оң зарядталған
көмірсутекті ион) ... ... ... ... карбоний-ионды
тетігі алюмосиликат катализаторының қышқылдық сипатына негізделген.
Катализатор ... ... ... ... екі түрі ... ... ... функция протонға (Бренстед қышқылы) ... ... ... онда ... ... ... ... алюминий атомына тән; НҮ типтес цеолитті 5000С
жоғары қыздырғанда ол ... ... ... гидроксил тобын
жоғалтып, үш координацияланған ... ... және ... шикі заттың катализатормен жанасуының және оның
протонымен ... ... ... ... ... және ... ... СпН+2н-1 түзіледі. Карбоний
иондар аммоний ионына ұқсас және онда үш ... оң ... ... ... ... ... ... әрекеттескенде жеңіл түзіледі:
R-CH=CH2+H+→RCH-CH3
Катализатор сутегінің реакцияға қатысуы ... ... ... ... молекуланың хемосорбцияланған қабатында түзіледі және
олар каталитикалық крекингтің көп реакцияларының активті аралық ... ... ... алғашқы мұнай өнімдері ... іс ... ... және ... мен алкилароматикалық көмірсутектерінің
термиялық ыдырауынан түзіледі:
С2Н2п+2→СмН2м+2+Сн-мН2(н-м)
Олефин әрі қарай карбоний ион түзеді. Карбоний иондар ішкі ... ... ... ... ... ... қалыпқа ауысуға
тырысады.
Олар реакцияға түсуге өте жоғары қабілетті және әртүрлі ... ... ... ... ... ... атомдардың сутегінің немесе метил топтарының орын
ауыстыруы, яғни изомерлі ион ... ... ... ... - +СН – СН2 – СН3 → R – СН – СН2 → R – 1С - ... ... ... жаңа ... ... және ... да
қанықпаған да жаңа молекулалар түзіп әрекеттесу:
R - +СН – СН3 + С4Н10 → С4Н9 + R - СН2 – ... – CH3 + ... ... ион басқа молекуладан немесе протонды алуы, немесе
олефинге өзінің протоның ... ... ... ... мүмкін.
3. Көміртегі атомдары саны көп карбоний ион, зарядталған көміртегі
атомынан есептегенде, ережеге сәйкес, ... ... ... ыдырауға
түседі.
Ыдырау өнімдері әдетте алкен мен көміртегі атомдар саны аз карбоний
ион болады:
R - СН2 – +С – СН3 ... – СН2 – +С – СН3 → R +СН2 + СН2 = С – ... ... ... ... теориясына сәйкес, каталитикалық
крекинг тетігін тізбекті реакция деп ... ... ... ... сутегі ионының әсерімен байланысты:
НА → Н+ + ... НА ... ... ... белгілеу келісімі.Тізбектің өсуі
карбоний иондардың әртүрлі ауысуы мен нейтралды ... ... ... жүреді. Ең соңында тізбектің үзілуі карбоний ион (катион) мен
алюмосиликат анионы арасындағы реакция нәтижесінде болады:
RC HCH3 + A- → R – CH = CH2 + ... ... ... және ... егер ... активтігін сақтаса, жаңа басталуы мүмкін. ... тағы бір ...... ... бөлінуі
немесе диспропорциялану процестерінің өсуі.Жалпы бұл процесте катализаторда
адсорбцияланған молекулалар сутегін жоғалтуға, яғни дегидрленуге қабілетті.
Бұл қанықпағандықты ... ... оның ... ... жаңа ... ... ... соңғы өнім
коксқа айналып, катализатор ... ... ... ... ... кокспен жабылып, катализатор активтігін жоғалта бастайды. Сондықтан
оны регенерациялау қажет болады.
Сонымен, каталитикалық крекинг коксы – ол ... ... ... және оның ... ... ... орын
алады.Термиялық крекингте кокс екінші химиялық ауысу нәтижесінде, жоғары
температуралы жанама конденсация реакцияларының өнімдері ... ... ... ... ... ... болады. Сутегінің
диспропорциялану, яғни ... ... ... ... ... басқа
салдары – термиялық крекингке қарағанда, сұйық және газ түріндегі крекинг
өнімдерінің қаныққандау болуы.
Катализаторда адсорбцияланған реакцияласушы молекулалардың ... ... ... ... гидрлеуге, әртүрлі молекула сынықтарын
қанықтыруға жұмсалады. ... ... ... ... ... ал басқасы осының есебінен сутегімен қанығады.
Алкандар каталитикалық крекингтің өндірістік шикі ... ... ... Төмен молекулалы алкандар крекингке ... ... ... ... сайын ыдырау жылдамдығы тез өседі. Ыдырау
жылдамдығы термиялық ... ... ... есе көп, ... ... ... ... байланыс үзіліп, көбінесе С3 – ... ... ... бір ... екі сақиналы ... ... ... ... ... ... бұл
қабаттың сыртында да катализатордың беттік энергиясының әсері болады.
Осының нәтижесінде, катализатор бетінің аумағында С-С ... ... ... жоғары концентрациялы аумағы
түзіледі. Бұл ондағы көмірсутек ыдырау реакцияларының активтеу энергиясын
кемітеді.
Сақинаалкандар ... ... ... шикі заты болып
саналады, олардың крекингі п-парафиндерге қарағанда жоғары ... ... ... көп, ал ... аз ... ... тән ... – деалкилдеу, дегидрлеу, сақинаның ыдырауы
катализатор қатысуымен 500-4000 есе жылдамдайды. ... ... одан ... ... ... көбірек жүреді:Сақинаның
изоалкендер түзіп ыдырауы бүйірлі тізбектердің орын ауыстыруы (орынбасарлар
миграциясы) Сақиналардың дегидрлеу мен ... ... ... ... ... өнімдерінде арендер мен алкандар
жиналады.
Қоссақиналы сақинаалкандар сақинабайланыс ... ... және ... ... ... ... сақинагексан
және алкандартүзеді.Сақинаалкандардың барлық реакцияларына, ашық тізбекті
көмірсутектері ... ... С3 кем емес ... ... ... ... ... ыдырау жылдамдығы термиялық
крекингке қарағанда 1000 есе ... ... ... адсорбциялану
қабілеті күшті, ионды тізбекті реакцияны бастаушы және одан әрі өрбітушілер
де негізінен алкендер болып ... ... ... ... ... полимерсіздену, сутегінің молекулааралық бөлінуі, изомерлену, сақинатүзу
реакцияларына да түседі.Әсіресе изомерлену реакциясы әр қилы жүреді.
Мұнда құрылымдық өзгеріс ... ... қос ... орын
ауыстыруы, цис- және транс-изомерлену болуы ықтимал.
Каталитикалық крекинг технологиясы үшін ... ... ... ... ... ... катализатор
активті ортасына адсорбциялану қабілеті жоғары.Сондықтан, олар ... ... ... ... ... ... ... бетінде
кокстың түзілуіне негізгі зат болып саналады.
Арендердің каталитикалық крекингте ауысу жылдамдығы және ... ... ... ... мен ... ... Алкилароматикалық көмірсутектерді каталитикалық крекингтегенде
деалкилдеу процесі жүріп, ароматикалық көмірсутек пен ... ... ... ... және ... әртүрлі бағытта реакцияға түсуін Гансфорд бензол сақинасының π-
электрондар жұбына катализатор ... ... ... ион ... ... ... жоғары адсорбциялық қабілетінен
көпсақиналы ароматикалық көмірсутектерге өте сезімтал келеді. Каталитикалық
крекинг газында изобутан көбірек, ал ... ... мен ... ... ... ... ... дәрежелі реакция теңдеуімен
анықталынады:
n0 x =-βn01n (1-x)-a
мұнда n0 – ... шикі ... бері ... ... ... ауысу
тереңдігі; α-крекинг жылдамдығы константасына пропорционалды кинетикалық
коэффициент; β-коэффициент.
Бұл теңдеуді, процестің кинетикасын сипаттайтын α константасын анықтау
үшін n0 x =n01n (1-x) ... ... ... ... ... ... ... және гетерогенді болып бөлінеді.
Гомогенді катализде катализатор мен реакцияласушы заттар біртекті жүйе
түзеді, мысалы, газ қоспасын немесе сұйық ерітіндіні.
Гетерогенді катализде катализатор ... ... ... ... ... заттар – газ немесе бу қалпында, яғни басқа фазаны құрайды.
Катализатор мен реагенттер бір-бірімен араласпайтын ... ... ... ... ... отын өндірудің каталитикалық процестерінің ең
көп тарағаны каталитикалық крекинг, изомерлеу, алкилдеу, гидрокрекинг.
Жаңа процестер арасында 90% ... ... ... ... ... және ... ... крекингтің қазіргі өндірістік қондырғыларының мынадай
типтері болады:
1) ірі түйіршікті ... ... ... ... ... 2-5мм);
2) ұнтақ катализатордың жалған сұйылушы қабатымен (түйірдің максималды
диаметрі 120-150 мкм);
3) тура қозғалушы (лифт) типтес реактормен.
Ұнтақ катализаторлы крекинг ... ... ... ... ... қолдану оны тасымалдау тәсілі және
реактор мен регенераторда қайнаушы қабаттың болуы. ... ... (20-80 мкм) ... ... 10-120 мкм ... формалы бөлшектер
күйінде дайындайды.
Бұл қондырғы ірі түйіршікті қабатты крекингке ... ... Оның ... ... ... ... және ... қуатын бірнеше
жүзден 10-15 ... ... ... ... ... ... пайдаланатын аппараттың конструкциясының
қарапайымдылығы. Кей кездері ... ... де ... болмайды:
регенерациядан шыққан жылуды шикі затты қыздыруға және ... 18 ... ... ... ... 27 ... Онда 3500 С дейін ... ... ... ... ... ... ... араластырылады. Шикі
зат пен рециркулят қоспасы ... ... ... ... ... ... шикі зат және рециркулят 6 ... ... ... ... ... ... қайнау
қабатында бітеді.Реактордың булану зонасында берілетін реакция өнімдері мен
су булары 490-5000 С және 0,18МПа, ... ... ... ... ... ... ... төменіне түседі. 7 колоннаның жоғарысынан
газ, бензин мен су булары 8 ... ... ... одан ... ... және ... бөлінеді. Газ 10 компрессормен газ бөлуге
беріледі, бензин 11 ... 7 ... ... ... ағын ... ал балансты мөлшері тұрақтандыруға жіберіледі. 7 колоннаның
бүйірлі айналымдары (195-3500 С және 3500 ... ... ... ... ... ... онда су ... буландырылады.
195-3500 С фракция сораппен алынып, 19 шикі зат жылу ... ... ... да ... ... 7 ... ... 15
сораппен 6 реакторға шлам ауыр газойлдың ... ... ... ... ... қабатынан катализатор жай буландыру
аумағына түседі, оған су буы беріледі. Катализатор бетінде ... ... су буы ... ... Одан әрі ... ... ... ... түседі. Ауа ағыны
катализаторды 5 регенераторға катализатор ... ... ... ... ... ... артық жылуды алу үшін бу
немесе су береді. Коксты жағудан түзілген ... газы 3 ... ... ... ... ... және катализатор шаңын ұтау
үшін 4 ... ... одан ... ... ... қыздыру және қысыммен регенераторға беру үшін 14 оттық қолданады.
Жалған сұйылушы қабаттағы процестердің ... ... ... режиміне жақындығы. Нәтижесінде катализаторды пайдалану
коэффициенті төмен. Сондықтан жалпы қайнаушы ... ... ...... ... жүргізу принципі ұсынылды.
Қондырғының технологиялық режимі.
Кесте 4
|Көрсеткіш ... ... ... ... |6-7 ... 0С: | ... ... |340 ... ... |500-540 ... |640-650 ... МПа: | ... ... |
|Регенераторда ... ... ... ... ... ... ... кокс ... ... | ... |0,5-0,6 ... ... |
|Түтін газдарының мөлшері, %(көл.): | ... |0,5 ... |2-4 ... ... ... ... ... негізігі параметрлері болып температура,
шикізат пен катализатордың әркеттесуі және жылдамдық ... ... ... ... 0,14-0,18 МПа қысымда өтеді.
Кесте 5
|Анықталатын |Татпаны алу|Нені анықтайды |Анықтау |Анализдің ... ... аты ... | ... |әдісі |нормала|
| | | | | |ры ... ... |12 поз ... ... ... фракциясы|регулятор |түсетін | |ық |0С |
| ... ... | | | |
| | ... | | | ... ... |13 поз ... ... ... ... | ... |регулятор |шығыны | ... | ... ... | | ... | |
| | | | |мен | ... ... ... ... |Шығын | |
| |поз FRC ... | ... | |
| | ... | | | |
| | ... ... | | | ... |Поз 18 ORC ... ... ... |
| |11 |Ған | |ық |тен |
| | ... | | ... |
| | ... кокс | | ... |
| | ... | | | ... |Поз TRC ... ... |Температуралы|5500С |
| | ... | |қ ... |
| | | | | ... |
| | | | | ... |
|Катализатор |Поз FRC |Регенератордан |Үздіксіз |Шығын |- |
| | ... ... ... | |
| | ... | | | |
| | ... | | | ... |Поз FRC-4 ... үшін |Үздіксіз |Температуралы|5000С |
|температурасы |регулято |салқын шикізатты | |қ ... |
| |ры ... | | ... |
| | ... түседі.| | ... ... ... өнімдері: көмірсутекті газдар олардың
құрамында 75-80% пропан-пропилен ... ... ... ... саны 87-91 ... ... ... бойынша 10%-ке
қанықпаған көмірсутектерден, 40% –ке дейін ароматты көмірсутектерден
тұрады.
Жеңіл ... ... ... 80%-ке ... ... тұрады. Цетан саны 45-24.
Ауыр газойл: кокстеу процесінде ... ... ... ... алынған шикізаттан көбірек болады.
1.7. Технологиялық процестің автоматтандырылуы
Әртүрлі дистилятты және қалдықты шикізатты катализаторлар ... ... ... октанды бензиндермен пропан пропилен мен бутан
бутилен ... ... ... ... ... ... арналған.
Процесс 420-5500С температурасынды, 0,1-0,2 мПа қысымында
алюмосиликаты ... ... және ... ... ... ... ... негізгі түйіншегі болып, реактор
регенератор блогы саналады. Реактор регенератордың автоматы басқару жүйесі
келесі схемада көрсетілген. Осы схемада ... ... ... үш ... аппараттарында көрсетілген қыздыру пешінде, реакторда,
регенераторде және ... ... ... контурлерден тұрады
қыздыру пешіндегі шикізат қыздырулы температурасынан, ... ... ... және регенератордан шығатын
катализатордағы қалған кокс ... мен ... ... ... ... қарайтын болсақ бұл
бірнеше рет байланысқан он жері байланысты болатын түйінше. Реактордан
шығарады катализаторда кокс ... ... ... ... ... ... бұл ... ‹қайнаушы› қабаттың температурасының
көтерілуін тудырады, ал сонымен байланысты реактордағы ‹қайнаушы› ... ... шикі ... ... тереңдігі үлкейіп катализатордағы жиналатын
кокстың де ... ... ... реактор регенератор жүйесінде
тұрақсыздыққа қарай бағыттылған тенденция ... ... ... ... тек қана жылулық режиммен
ғана емес, ... ... оның ... ... де сай
келеді.Төменде реактор регенератор блогының ... ... ... ... ... қыздыру температурасының автоматы
басқару каскадты схемамен өтеді, сонда ... ... ... ... зонасының температурасы көрінеді.
Пештен шығардағы шикізат қыздыру температурасын тұрақтандыру үшін САР
каскадты жүйесін қолдану тиімді болып саналады, ... ... ... (мысалы отын газы сызығында қысымның өзгеруі) жүйеге басқару ... әсер ... ... ... ... газы ...... ауысу
зонасының температурасы» каналының инерттігі «отын газ шығыны шикізат
қыздыру температурасы» ... ... ... ... есе ... ... ... байланысқан жүйесі мынадан тұрады:
реактордағы «қайнаушы» қабатының деңгейін және температурасын тұрақтандыру
және катализатордың реактордан ... ... ... ... температурасын басқаруды регулятор арқылы өткізеді (ол салқын
шикізатты пештен өткізбей байлас арқылы реакторға салу ... ... ... әсер етеді).
Деңгейді басқару регулятор ... ол ... ... ... ... газдарының шығының өзгертіп тұрады. ... ... ... ... 8 ... ... ... 14-ші регуляциялау клапаны арқылы тасымалдау агентінің реактордың
көтеру стояғынатасымалдау агентінің шығынын реттейді (ауаның су ... ... ... қабаттың температурасын басқару үшін шикізаттың байлас арқылы
өткізуін қолданады (және пештен ... ... ... САР
(автоматы басқару жүйесінде (АБЖ)) әр түрлі қозғалыс шығу ... ... ... үшін және ... ... ... үшін ... температура реттегіш регулятор 6-ға түсетін
тапсырманы температура регулятор арқылы дұрыстау қажет осы регулятор салқын
шикізат ... ... ... ... ... отын ... реттейді.
Регенератор технологияның режимінің автоматы басқару жүйесі келесі
міндеттер атқарады:
а) температура регуляторы арқылы ... ... (сол ... ... ... ирелендеріне
түсетін конденсат шығынын реттейтін клапына әсер етеді);
б) 11 регулятор арқылы регенератордан ... ... ... (осы ... ... ... ауаны
реттейтін клапан әсер етеді);
в) 9 регулятор арқылы регенератордан реакторға түсетін катализатор
шығынын ... ... ... ... беруін реттейтін
клапан әсер етеді).
1.8. Еңбекті қорғау
Мұнай, жанғыш газдар және ... ... ... және зиянды қасиетті
заттар. Өндірістерде мұнай мен газды өңдегенде технологиялық режимді бұзу,
қауіпсіздік ережесін сақтамаудан ... және ... ... болады,
жұмысшылардың кәсіби ауруы орын алады.
Авария және ... ... ... себептерден болады.
1. Мұнай мен мұнай өнімдерін жанған заттар және одан бөлек белгілі бір
температурада өзінен-өзі тұтанып келеді. Алғашқы өңдеуде және ... ... шикі зат пен ... өзінен-өзі тұтану температурасына жақын,
тіптен одан жоғары ... ... ... Одан ... – құбырлы пештерде ашық отын көздері бар.
2. Мұнай мен газды өңдеу процестерінің технологиялық процестерінде көп
өнімдер қатысады, ... ... ... ... ... түзе ... Мұндай
қоспалар жабық бөлмеде, аппараттар ішінде түзіледі. Тұтануға себепші
импульс болса, қоспа ... ... ... көзі ... бұзық электр
жабдығының ұшқыны, ашық от және т.б. саналады. Жарылыс пен жану ... ... ... ... ... ... металмен (мұнайды
құбырмен және резинка түтігімен айдағанда, мұнай ... бір ... ... ... ... ... өнімді транспортермен тасымалдағанда
және т.б.) үйкелуінен пайда ... ... ... ... да ... ... тұтану көзі, ауа электр тогының разрядталуы найзағай бола
алады.
3. Мұнай мен ... ... ... ... көбінесе жоғары
қысымда жүргізіледі және сондықтан есепті қысымнан кенеттен асып кеткен
жағдайда аппараттар мен ... ... ... кету қаупі сақталады.
4. Мұнай, мұнай өнімдері және ... ... ... ... улы ... ... ... МӨЗ электрдегидраторлар, электрқозғалтқыштары, жарық ... және ... ... ... ... ... ... пайдаланбағанда адамды электр тогының соғуы, одан
дененің тоққпен жарақаттануы, күюі болуы мүмкін.
Аварияны және қатерлі ... ... үшін ... мен ... ... бұлжитпай орындау қажет. Жұмысқа түсуші
қауіпсіздік ... өрт және газ ... ... ... ... Зауыттарда қауіпсіздік техникасынан және еңбекті
қорғаудың мынадай негізгі ... ... ... ... ... ... өндіріп – шығарып тұратын вентиляция
орнатылады. Егер ... ... ... ... улы ... шектен көп тыс болғанда, онда ... ... ... ... сигнал беріп білдіретін, арнайы приборлар қойылады.
2. Қопарылу жағынан қауіпті бөлмелерге қонарылуға қауіпсіз электр
қозғалтқыштарын ... ... ... қысымы жоғары болғанда ауасы ауыстырылып
тұрады.
3. Жөндеу ... ... ... ... үшін ... ... механизмдер орнатылады: сораптарды жөндеуге кран-балкалар, колонна
аппараттарына кран укосиндер, жылу алмастырғыштардың құбыр шоғырын шығаруға
экстракторлар.
4.Технологиялық қондырғылар және жалпы зауыт шаруашылықтарына ... ... өрт ... құралдары орналастырылады.
Қондырғылардағы аварияның ... ... ... ... ... ... қондырғыға шикі заттың,
будың, отынның, судың, электр энергиясының берілмей қалуы ... ... шикі ... ... ... оны ... ... беру режиміне
көшіру керек. Егер электр энергиясы берілмей ... онда ... ... ... керек. Бұл жағдайда мынадай тәртіпте операциялар
орындалады.
1.9. Қоршаған ортаны ... ... ... ... ... көп ... ... Қазіргі
мұнай өңдеу зауыттарының қуаты жоғары (12-18млн.т/ж) және технологиялық
қондырғылар түрлері әрқилы ... ... ... ... ... ... және ағып судың ластануы өсе түседі.
Көпшілік зауыттарда күкіртті мұнайларды өңдейді; терең өңдеуде, қайта
өңдеу ... ... ... 8-10% газ ... көмірсутектерге
айналады, оларда күкіртті сутегінің мөлшері жеткілікті ... ... ... өндіру деп айдаланады, бірақ оларды Клаус
қондырғыларында жаққанда біраз ... ... SO2 ... ... ... ... ... гидротазалау мен тұрақтандырудан кейін
іс жүзінде күкірт болмайды. Ал мұнай қалдықтарының құрамында күкірт ... ... ... ... ... ... қолдануда қоршаған ортаға
көп мөлшері де түтін газында SO2 ... ... ... ... өнімдеріндегі күкірт мөлшері
(әсіресе ... ... ... ... ... өнімдеріндегіге
қарағанда көп жоғары, себебі мұнайдағы күкірттің 40-тан 70% дейін мөлшері
каталитикалық пен ... ... және ... ... ... шикі ... ... катализаторын регенерациялау газдарында да күкірт қосоксиді
болады. Егер каталитикалық крекинг, кокстеу және ... ... ... ... ... пештерінде отынның толық жануы жүріп,
негізгі қауіпті күкірт қосоксиді ... онда ... ... регенераторларында күкірт қосоксидінен бөлек, ... ... ... болады, оны пайдалану – қазандығында жағып СО2-ге ауыстыру
керек.
Тек соңғы жылдары регенератор көлемінде көміртегін толық ... ... Өте ... ... ... (120-200 м) пайдалану түтін
газдарын жерден көп биіктікте тарап зиян келтірмеуді ... ... қос ... ... ... ... төмендетуді екі
жолмен іске асыруға болады:
1) қазан отынын күкірттен тазалау (гидрокүкіртсіздендіру) және
2) түтін газдарын тазалау.
Түтін газдарын ... ... ... ... - ... ... тұздар (аммиакты-сульфидті, магнезитті және ... ... ... ... және адсорбенттермен құрғақ ... ... мыс ... және т.б.).
Бірақ тазалауға түсетін газдардың ... ... тағы ... ... ... ... ... оксиді, су буы, азот)
әртүрлілігі экономикалық ... ... ... ... ... Жану ... азот ... концентрациясын артық ауа
коэффициентін, яғни Жану аумағында оттегі мөлшерін азайтумен кемітеді.
Қазіргі жаңа ... ... ... ... қолданады.Олардағы циклондардың жұмысының ақауларынан,
реактордан көмірсутегі буларымен ілесіп катализатор бөлшектерінің ең ... ... ал ... ... – регенератордан пайдалану-
қазандығына және ... ... ... шаң пайдалану – қазандық құбырларына ... жылу ... ... ... ... ... тарағанда адамның тыныс
алу жолдарын тарылтып, күшті тітіркендіреді; катализатордың осылай шағын
болуы экономикалық ... ... ... ... ... үшін регенераторда
үшсатылы ... ... ... ... ... ... кокстың жалған сұйылушы қабатында істейтұғын үздіксіз кокстеу
қондырғыларының коксқыздырғышынан шығып зиян келтіруі ... ... ... ... ... осы қондырғының құрамына кіретін пайдалану –
қазандығында ... ... одан әрі ... ... ... көмірсутектер буларымен ластаудың негізгі резервуар паркі болады;
булану резервуарды ... және ... ... ... ... мен ... температурасының өзгеруінен қақпақтар арқылы («кіші ... орын алып ауа ... суды ... ... кішкентай жиынды мұнай көлшігі және
тоғаны беттерінен буланудан да ... ... көп ... ... және ... ... тығыз жабылмауы
есебінен, факелдерде, аппараттардың сақтаушы қақпақтары арқылы жоғалу да
болады.
Ауаның ... ... және ... ластану дәрежесі
қондырғыларда алынатын мұнай ... ... ... және ... ... ... суыту температурасы, әсіресе жеңіл ... ... ... ... ... ... аз ... табиғи нәрсе. Бензинді
тұрақтандыру дәрежесі де осындай әсер етеді, себебі бензинде ... ... ... ... ... көрсетеді.
Таза судың шығынын азайту және ағын су көлемін қысқарту мақсатында МӨЗ
мұнай өнімінің ақырғы температурасын төмендете түсуде су ... ауа ...... кең ... қолданады. Шығатын
мұнай өнімдерін терең суыту үшін суық ... таза ... суын да ... МӨЗ ... ... ... ету жүйесін қолданады. Айналма су
аздап буланып азаяды, оның ... ... мен ... ... ... осы ... ... Айналма судың жоғалымын орнына келтіру
мен құрамын ... ... тұру ... оның бір ... ... ал ... таза сумен алмастырады.
Суды тазалау жүйесі ... ... ...... және активті тұнбамен биохимиялық тазалаумен бітеді. Үлен ... ... суды ... ... 96-97% ... ... қорғау
проблемаларының шешімі ағын сусыз өндіріс ... ... ... ... ол үшін ... ... ... мұнайы бар аз минералданған ағын суларды ... ... сүзу және ... суды ... ... ... ... минералданған ағын суларды буландырумен конденсаты жүйеге
қайта беру немесе технологиялық қажеттілікке пайдалану;
3) зауытты сумен қамтамасыз етуде жауын мен қар суын және ... ... ... ... ... пайдалану.
2. Есептеу бөлімі
2.1. Процестің материалдық балансы
Кесте 7
|Өнім |Масс % |т/ жыл ... ... ... ... |100 |2000000 |5797,10 ... |67,10 |
|Алынғаны |4,3 |86000 |249,28 ... |2,89 ... | | | | | ... |35,6 |712000 |2063,77 ... |23,89 ... |28,7 |574000 |1663,76 ... |19,25 ... | | | | | ... ... |496000 |1437,68 ... |16,64 ... |5,9 |118000 |342,03 ... |3,96 ... |0,7 |14000 |40,58 |1690,83 |0,47 ... |100 |2000000 |5797,10 ... |6710 ... материалдық балансы
Кесте 8
|Өнім |% ... |т/ж ... ... ... ... |100 % (L) |2000000 |5797,10 ... |67,10 ... | | | | | ... |15 (R) |300000 |869,56 ... |10,06 ... |115 |2 300000 |6666,66 ... |77,16 ... |15 |300000 |869,56 ... |10,06 ... |43,3 |866000 |2510,16 ... |29,06 ... |24 |480000 |1391,31 ... |16,10 ... | | | | | ... ... |222000 |643,47 ... |7,45 ... |6,0 |120000 |347,82 ... |4,03 ... |0,6 |12000 |34,78 |1449,27 |0,40 ... |15,0 |300000 |869,56 ... |10,06 ... |115 |2300000 |6666,66 ... |77,16 ... ... балансы
Ректор мен регенератордың жылу баланстары бірімен-бірі байланысты.
Реакторға катализатормен ендірілетін жылу мөлшері мынадай теңдікпен
анықталынады:
Qкат=GкатСкат (tper-tp)
мұнда Gкат – айналушы ... ... ... Скат – ... жылу
сыйымдылығы, кДж/(кг·К) [берілген температура шекарасында Скат = ... tper – ... ... 0С; tp – реактордағы
температура, 0С.
Басқа жағынан, егер регенераторға ... суық ... ... ... ... жағу жылуы регенерацияланған катализатор
мен жағудың газ түріндегі өнімдерінің арасында ... ... Gжө және Сжө - жағу ... ... мен жылу сыйымдылығы.
Кокс шығымы және оның жану жылуы (жағудың ... ... ... ... Түтін газдарының мөлшерін коксты жағуға жұмсалған ауа
мөлшерімен анықтайды. Крекинг пен регенерация ... ... ... ... әуелі катализатор массасын Gка анықтап, одан кейін Qкат
мөлшерін есептейді.
Реакторға катализатормен түсетін жылу шикі ... ... ... ... = Qжө - Qм3 + Qр
Мұнда Qжө - крекинг өнімдерімен реактордан шығатын жылу ...... ... жылу ... ...... реакторға түсетін жылу мөлшері, кДж/сағ.
Qм3 белгісіз.
Егер Qм3 реакторға бір сағатта түсетін шикі зат мөлшеріне бөлсе, ... ... ... мен оны ... ... дейін қыздыру
температурасын анықтайды.
торды қыздырғыш бункерде ... ... ... Гесс ... ... ... ... реакция өнімдерінің хұрамын толық білмей болмайды. Сондықтан келесі
формуланы қолданады :
gt=-335 ... в – ... ... есептегендігі сутегі шығымы, салм %.
Реактордың материалдық балансынан крекинг нәтижесінде алынған сутегі
мөлшерін анықтаймыз:
Gh2=12943.7-11840=1103,7 к.мол/сағ
Немесе gh2=1103.7MH2=1103,7·2==2207кг/сағ
Онда в ... ... ... ... ... | |t, 0C |C, |H |G |Q |
| | | ... ... |Кг/сағ |МДж/сағ ... | | | | | | ... |0,850 |300 |- |684,8 |100000 |68480 ... | | | | | | ... | | | | | | ... – пен |0,927 |320 |- |784,5 |150000 |7845 ... мен| | | | | | ... ) | |580 |1,1 |610,0 |Gц |0,61 Gц ... ... | | | | | ... ) | |450 |2,0 |840,0 |0,005 Gц |0,61 Gц ... ... | |450 |2,0 |840,0 |0,005 Gц |0,0045 Gц ... |- |- |- |- |- ... |
| | | | | | |Gц ... ... | | | | | | ... фр - |- |470 |- |1725,0 |15000 |27420 ... | | | | | | ... ... |0,720 |470 |- |1465,8 |43300 |67800 ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... |0,858 |470 |- |1368,7 |24000 |35240 ... | | | | | | ... Ауыр | | | | | | ... |0,927 |470 |- |1350,3 |11100 |16091 ... | | | | | | ... |0,947 |470 |- |1350,3 |15000 |13503 ... | | | | | | ... ... |- |470 |2,0 |960,0 |0,005 Gц |0,0047 Gц ... |460 |1,1 |520,0 |Gц |0,520 Gц ... мен | | | | | | ... |- |460 |2,0 |930,0 |6000 |5040 ... |- |- |- |210,0 |100000 |21000 ... | | | | | | ... |- |- |- |- |- |8000 ... | | | | | | ... |- |- |- |- |- ... Gц |
1. ... ... түскен жалпы жылу:
, МДж/сағ
2. жылу шығыны:
Qшығ= 194094 +0,5247 Gц , МДж/ сағ
3. Qкел.түск =және Qшығ былай табамыз:
Gц = 741500 кг/сағ
4. ... ... ... ... деп ... ... негізгі конструктивті өлшемдерін есептеу
Шикізат 350-500С () фракциясы, реакторға ... ... 200 – 360 0 С; ... ... 450 – 510 С және
қысым 1,4 – 1,8 ат.;Шикізат берудің көлемдік жылдамдығы ; шикізат ... ... ... ... ... ... ; катализатордың
айналу еселігі 6 – 15, катализатордың себілу ... және ... ... ... p себ 800 және p қ.қ 400 ... тұндыру зонасының
биіктігі hт.з. = 4,5 м деп ... ... ... ... бу ... 10,8 ... Реакциялық зона 1. Реакциялық зона көлеміндегі кaтализатор мөлшері
мынағын тең:
кг
Катализатор концентрациясын С1= 60кг/м3 деп алып, лифт - ... ...... ... ... ... ... уақыты:
Осы зонадағы көмірсутектер буының орташа көлемдік шығынын есептейміз:
м3/сағ
Зонаға (1) келген реакциялық қоспа ... ... ... ...... будың орташа жылдамдығын (1=14м/с деп қабылдаймыз,
сонда лифт – ... ... мен ... ... ...... ұзындығы:
м
б) Реакциялық зона 2.
1,2 – ші реакциялық зонадағы ... ... ... ... ... бойынша Q= 22 кг/(кг*сағ) есептейміз:
кг
2 – ші зонадағы катализатор массасы:
кг
2- ші зонадағы ... ... ... ... ... р=0,18 ... ... құрайды:
м3/сағ
Реакциялық зонаның көлемі мынаған тең (2 = 0,75м/с және концентрациясын
С2= ... деп ... ... ... келген көмірсутек буының фиктивті уақыты:
2- ші зонаға келген катализатордың орташа уақытын есептейміз:
Зонаның қимасымен диаметрін есептейміз:
м2
Диаметрі: ... осы зона ...
в) ... ... секциясы 3. осы буландыру зонасына келген
катализатордың уақытын (К.3=2 млн және ... ... ... деп қабылдап, осы зонадағы катализатордың ... ... ... зонасының жұмысшы көлемі:
Буландыру секциясының толық қимасы (a =30кг /(м2*с)) былай есептеледі:
Десорбция зонасының ... ... су ... ... ... су буы ... көлемі:
м3/ сағ
Осы зонадағы су буының фиктивті жылдамдығын есептейміз:
м/с
Буландыру секциясының корпусының ... ... ... ... ... диаметрі:
м
г) Сепарация 4 зонасының корпусы
м2
Диаметрі: м
Реактордан шыққан су ... ... ... ... ... ... будың фиктивті жылдамдығы:
м/с
Сепарация зонасының биіктігі Н4( 4,5 м деп қабылдаймыз.
д) ... ... ... ... ... ( - ғын (5 = 30м/с деп ... ... реактордың шлемдік
құбырыныңқимасы мен диаметрі мынаған тең:
м2
м
е) Тұрақ 6, реактордан ... ... ... ... өнделген
катализатор мөлшері
кг/ сағ
Тұрақтағы катализатор концентрациясы С ( 550 кг/м3 ағынының көлемдік
шығынын есептеу:
м3/сағ
Тұрақтағы ағын ... (взв =0,8 м/с деп алып ... ... ... ... мен ... былай анықтаймыз.
м2
Сонда диаметрі: м
Қосымша аппараттарды есептеу
|Аталуы |t, 0C |С, ... |G ... ... |
| | ... | | |
| | |К | | | ... жылу | | | | | ... ... |480 |1,1 |528 ... |485509,6 |
|2. Кокспен |480 |2,0 |960 |6000 |5760 ... ... ... |30 |1,0 |30 |72000 |2160 ... ... жану ... |- |- |30000 |6000 |180000 ... |- |- |- |- ... ... ... | | | | | ... ... |600 |1,1 |660 ... |606887 ... | | | | | ... | | | | | ... ... газымен |600 |1,05 |630 |78000 |49140 ... ... жылу және |- |- |- |- |Qарт ... | | | | | ... |- |- |- |- |56027 +Qарт ... ... ... 10
Регенератор – 2
Түзілген түтін газының мөлшері:
кг/сағ
Газ көлемі:
м3/сағ
Регенератор. Жұмысшы зонасындағы (7) ... ... = 0,6 м/с, ... С = 400 кг/м3 және ... q = 40кг/сағ
тонна катализаторға.
Регенератордағы катализатор массасы:
кг
Регенераторға келген катализатордың орташа уақыты:
мин
Регенератордағы жұмысшы зонаның көлемі: ... ... ... мен ... ... ... ... биіктігі м
Сепарация 8 зонасындағы ... ... (8 =0,4 м/с тең, ... ... қимасы мен зонасы мынаны құрайды:
м2
м
Сепарация зонасының биіктігі м деп аламыз. Регенератордың шлемдік
құбырының қимасы мен диаметрі ((9 = 35 ... ... ... тұрақ 10. Яғни жылдамдығы (ВЗВ = 0,8 м/с, катализатор
концентрациясы, С= 550кг/м3 . ... ... ... ... ... ... мен ... тең деп аламыз.Барлық құбырлардың диаметрін стандарт бойынша
дөңгелектеуге болады.
2.5. Негізгі қондырғының таңдалуы және сипаттамасы
Реактор. Реакторлар дегеніміз ... ... ... масса
алмасу реакциялары жүретін аппаратты айтады. ... ... ... ... шикі ... ... арналған, ал реактордан кейін
алынған өнімдерді бөлуге ... ... ... ... ... ... ұнтақ катализатор
қабаты күрделі жүйе болып, технологиялық процестердің параметрін мықты
талап етеді.
Барлық жүйе ... ... ... ... ... ... өте ... жылдамдық орташа катализаторға қарсы келу әсерінен ағыннан шығады, ал
жылдамдықты жоғарлатса үйінді тудырып, аппаратта және көлік ... орын ... ... ... ... газ ... регенераторға немесе ауа
регенератордан реакторға ауысады және бөлу әсерінен термиялық режим процесі
бұзылады, себебі катализатор жылу тасымалдағыш та ... ... ... жылу ... ... жеке ... эффектісінің қосындысы болатныдығы жеке ауысу дәрежесіне байланысты.
80-90% ауысу дәрежеде реакциялардың теріс жылу эффектісі 1 кг ... 230-290 кДж ... ... жылу бергіш те рөлін атқарады.
Регенерация оның бетіндегі кокс жағылудан жылу бөледі және ... ... ... ... ... жылу мөлшері негізінен ондағы
кокс шығымына және оның толық жануына, яғни, жану өнімдеріндегі СО мен ... ... ... ... жылу регенерацияланған катализатор
мен қыздырылған шикі зат жылуынан тұрады. Бұл жилу шикі ... ... ... ... және реакцияның өзіне жұмсалады. Егер кокс
шығымы жеткілікті болса, онда ыстық катализатормен ... ... ... ... қыздырмай-ақ, жеткілікті болады. Кейбір катализатордың жалған
сұйылушы қабатымен істейтұғын қандырғыларда шикі затты қыздыруға ... пеш ... ... ... шикі ... крекингтегенде, кокс шығымы процеске
қажетті жылу шығынын өтеуге жеткіліксіз болатындықтан, қондырғыда құбырлы
пеш болуы қажет.
Құбырлы пеші де, ... ... ... да жоқ, ... ... ... ... жүйені жылуды баланстаушы жүйе деп атайды.
Егер коксты ... ... жылу көп ... онда ... СО ... ... ... ұстауға мынадай себептермен тура келеді:
1) кокстың көміртегін СО2 дейін жағужылуы 33890 ... ал СО ... 10040 ... тең, яғни, регенерация жұмсақ жағдайда жүреді және
реттеуге жеңіл болады;
2) ... СО ... ... оттегінің шығыны, толық жануға
қарағанда екі есе аз;
3) жану тезірек жүреді.
Басқа жағынан, СО жану ... ... ... көп болуының
мынадай теріс әсерлері бар:
1) құрамында ... ... көп ... ... ... ортаны
ластайтындықтан және көміртегі оксидін одан әрі жағу жылу ... оны ... ... ... ... газдарында бос оттегінің болуынан катализатор қабатының
үстінде СО-ның СО2-ге дейін жана түсуі ... ... бұл ... көтерілуіне және циклондардың шектен тыс ... ... ... алып ... соғады.
Құбырлы пештің болуы, оны тұрғызуға қажетті капиталдық шығын шығаруға
тура келсе дағы, ... шикі ... ... мүмкіндік береді.
Шикі затты пеште ... ... ... ... және
пневмотранспорты пайдалану шығынын азайтады, тағы да ... ... және шикі ... ... кемиді.
Цеолиттердің активтігі аморфты силикаттардың активтігінен көп жоғары,
сондықтан кішкене реакторларды пайдалануға болатын сияқты.
Бірақ оған мынадай екі ... ... ... жылу жағынан балансталған жүйеде ... ... ... ... ... жағу жылдамдығынан асуы
мүмкін емес;
одан бөлек крекинг жүйесінде катализатор, ... ... ... ... ... ... онда эндотермиялық крекинг
процесі жүреді.
Сонымен, жоғары активті ... ... ... ... ... ... ... туындайды.
Реактор мен регенераторды байланыстырып ... ... ... ... ... ... табылатын азатты ысырмалы азот қысымы түзіледі,
олардың аппараттардағы қысымы 266-399 кПа болады.
Шарикті және ... ... ... ... ... ... өтеді, абсорбциялық өнімдер мен шикізат қалдығын бөлу ... су ... ... ... тұрақты болу үшін тігінен орналасқан ... ... ... орташа жылдамдығынан, ауа және ... ... ... болу керек, катализатор бөліктерінің айналым
жылдамдығына ... яғни осы ... ... олар жоғары шықпайды
немесе төмен түспейді. 19-11 м/с шарикті катализатор ... Егер 15 ... ... болса, шариктердің қажалуы өседі. Ылғал қалдығының
құрамы катализатор, тез қыздырылуы әсерінен ... ... ... қыздырғыш бункерде кептірілді.
3. Экономикалық бөлім
3.1. Негізгі қорлардың қолданылуы
Кесте 11
|№ |Құрал – ... ... ... ... ... ... |ны| ... |құны | |
| | |
| ... |% |
| | | ... қор ... |90 ... ... ... |10 ... және ... | | ... кадрлар | | ... ... | | ... ... | | ... т.б. | | ... ... |100 ... ауысу кестесі
Кесте
| |1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 |
| |28 29 30 |
|1 |1 1 1 д 3 3 3 д 2 2 2 д 1 1 1 д 3 3 3 д 2 2 2 |
| |д 1 1 1 д 3 3 |
|2 |2 2 д 1 1 1 д 3 3 3 д 2 2 2 д 1 1 1 д 3 3 3 д |
| |2 2 2 д 1 1 1 |
|3 |3 д 2 2 2 д 1 1 1 д 3 3 3 д 2 2 2 д 1 1 1 д 3 |
| |3 3 д 2 2 2 д |
|4 |д 3 3 3 д 2 2 2 д 1 1 1 д 3 3 3 д 2 2 2 д 1 1 |
| |1 д 3 3 3 д 2 ... ... ... және еңбек ақы қорын есептеу
жұмыс уақытының балансы
Кесте 13
|№ |Аты ... ... |
| | | ... |
|1 ... ... күн саны |365 |365 |
|2 ... күндер: | | |
| |а) ... ... ... |- |52 |
| ... | | |
| |б) ... бойынша |91 |- |
| |в) ... күні |- |52 |
| |г) ... күні |- |9 |
|3 ... ... | | |
| ... қоры |274 |252 |
|4 ... ... демалыс | | |
| |а) ... |28 |28 |
| |б) ... және ... | | |
| ... ... |1 |1 |
| | | | |
| |в) ... байланысты |15 |15 |
|5 ... ... ... қоры |230 |208 |
|6 ... ... |1,19 |1,21 ... жылдық жалақы қорын есесптеу
Кесте 14
|№ | ... ... ... |
| | | ... |
| | | ... |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| | |8 |5 |
| | |8 |6 |
| | |8 |3 |
| | |8 |3 |
| | |8 |4 |
| | |8 |4 |
| | |8 |3 |
| | |8 |5 |
| | |8 |5 |
| | |8 |3 |
|1 ... ... қоры. |мың | |
|2 ... ... ... ... |34 |
| |а) ... ... |26 |
| |б) ИТЖ ... |6 |
|3 |Бір ... ... жалақысы.| | |
| | |тг. |435997 |
| |а) ... |тг. ... |
| |б) ИТЖ |тг. |635964 |
|4 |Бір ... ... жалақысы | | |
| ... |тг. ... |
| |а) ... |тг. ... |
| |б) ИТЖ |тг. |52997 ... Өзіндік құнын есептеу.
Шығындар сметасы
Кесте 16
|№ |Аты ... ... |
|1 ... жалақы |14823851,4 |3.1 ... |
|2 ... ... ... |18,8 % |
|3 ... ... ... |20 % |
|4 ... ... қоры ... |2 % |
|5 ... қор өтелімі ... | |
|6 ... ... | |
|7 ... ... шығын ... |25 % |
|8 ... ... | |
|9 |1 ... |66 | ... ... құн ... ... |Аты ... |Жылдық ... |1 m ... |
| | ... | | |
| | |к | | | |
| | | ... |Саны |Сомасы ... ... |
|1 ... пен | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| |а) |m |33000 |1500000 |1533000 |0,94 |1,022 |
| |б) |m |46000 ... |0,03 ... | | | | ... | |1541 |
| ... | | | | | | |
|2 ... ... отын |м3 |1500000 |1350000 ... |1,3 |0,0000 |
|3 ... шығыны | | | | | | |
| ... ... | |5 |760000 |3800000 |0,4 | |
| |Су | |110 |1520000 ... |0,80 | |
| |бу | |400 |1615000 ... |0,85 | |
|4 ... | | | ... | | |
| | | | | ... | | |
| | | | | | | | |
| | | | | ... | |
| | | | | ... | | |
| | | | | ... | | |
| | | | | ... | | |
| | | | | | | | |
| | | | | ... | | |
|5 ... ... | | | | | | |
|6 |Цех ... | | | | | | |
|7 |Цех ... құны | | | | | | |
|8 ... завод құны | | | | | | |
|9 ... ... | | | | | | ... ... ... | | | | | | |
| ... | | | | | | ... Техника экономикалық көрсеткіштері және
тиімділігін есептеу
Кесте 18
|№ |Атауы ... ... ... ... |Жыл ... |
| | ... ... ... |табыс тг |Жалпы | |
| | | | ... тг | ... | |
| | | | | | ... | |
|1 ... |тн |2000000 |2291,23 |343685 |23 |907219 ... ... ... ... жобалаған каталитикалық крекинг
қондырғысы автомобильді ... ... ... ... ... жылдан - жылға өркендеп келе жатыр . Бұл процесс мұнай өңдеу
және ... ... ... ең бір ... ... ... саналады.
Каталитикалық крекинг процесінде жоғарғы октан санды бензин фракциясы
мақсатты өнім ... ... ... ... бұл ... тағы
көмірсутекті газ, жеңіл газойл (195-350 °С фракция), ауыр газойл және кокс
түзіледі.
Каталитикалық крекингтің ... ... ... ... ... ... және ... төменгі қысымда жүргізуге
болатындығы; екіншіден, бұл өте ... ... ... ... бензині құрамында жоғары октан санды арендердің, изоалкандардың
және изоалкендердің жиналуына алып ... ... ... ... бу ... ... температурада, 1,8 ат. қысымда,
шарикті алюмосиликаты (АС катализатордың қатысуымен жүргізеді.
Қондырғыны ... ... ... ... ... ... ... сақталуы және жұмысшылардың еңбек қауіпсіздігін
қамтамасыз ету мәселелеріне терең тоқталдым.
Есептеу бөлімінде ... кен орны ... ... ... ... ... ... реактор және
регенератор аппараттарының материалдық, жылулық баланстарын есептедім.
Аппараттардың негізгі конструкті ... ... ... өте зор және экономикалық жағынан тиімді екендігін
дәләлдей отырып барлық МӨЗ үшін ... ... ... ... ... ... Омаралиев. Т.О. Мұнай мен газды өңдеудің химиясы және технологиясы. 1 –
бөлім. Құрылымды өзгертпей өңдеу процестері. ... ... ... Т.О. ... мен газды өңдеудің химиясы және технологиясы. 2 –
бөлім. ... ... ... процестері. Астана 2003
3. Кузнецов А.А., Кагерманов С.М., Судаков Е.Н. ... ... ... ... ... ... 1974
4.Уильям Л.Леффлер. Переработка нефти. 2-е изд. М.:ЗАО «Олимп- Бизнес»,
2004
5.Суханов В.П. ... ... М.: ... школа», 1974
6.Надиров Н.К. Нефть и газ Казахстана. Ч.2. Алматы: «Ғылым», ... Т.О. ... және газ ... ... ІІ-б. Алматы:
«Білім», 2001
8.Ахметов С.А. ... ... ... ... и ... Уфа: ... Проектирование процессов и аппаратов химической технологии.
Л.: «Химия», 1991
10.Эмирджанов Р.Т., Лемберанский Р.А. ... ... ... ... и ... «Химия»,1989
11. Кушелев В.П., Орлов Г.Г., ... Ю.Г. ... ... в
нефтеперерабатывающей и нефтехимической промышленности. М.: «Химия»,
1983
12.Ә.Ахбердиев. Химиялық технологияның ... ... және ... ... процессы и аппараты химической технологии, ... ... ... ... ... 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ ... ... ... ... ... құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
... ... ... ... ... ... құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ ... ... ... ... ... ... ... құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ ... ... ... құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ ... ... ... ... ... ... ... құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ ... ... ... ... ... құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
... ... ...

Пән: Мұнай, Газ
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 43 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Каталитикалық крекинг қондырғысының жобасы49 бет
Өнімділігі 1млн т/жылына каталитикалық крекинг қондырғысындағы реакторды жобалау24 бет
Г43 - 107 апараты Маңғысту кен орны43 бет
Мұнайдың термокаталитикалық процестері39 бет
Каталитикалық риформинг17 бет
Мұнайөңдеу кәсіпорнының бір бөлімшесінде инженера – технолог қызметін атқару18 бет
2 деңгейлі алдын-ала су тастау қондырғысын автоматтандыру44 бет
CISCO 5500 series қондырғысының негізінде есептеуіш желілердің құрылымы60 бет
«Өнімділігі 1 млн т/жылына каталитикалық риформинг қондырғысындағы реакторды жобалау».11 бет
Абзимдер – каталитикалық белсенді антиденелер6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь