Күкіртсутекпен тазалау қондырғысы

Табиғи және іліспе мұнай (яғни мұнай төтел) көмірсутек газдары отын және мұнай химиясының шикі затын өндіруде өте құнды шикі заттарға жатады. Бұл газдарды алғашқы өңдеудің негізгі өнімдері – газ бензині, сұйытылған және құрғақ газдар, техникалық жеке көмірсутектері: пропан, н-бутан, изобутан, пентан. Табиғи және іліспе мұнай газдарын газ өңдеу зауыттарында, мұнай және газдардың үлкен кеніштерінде орналасқан іске асырады.
Өнімдердің сапасын арттыру және газ өңдеу зауыттарының құрал – жабдықтарын пайдалану жағдайларын жақсарту мақсатында, көмірсутекті газдарды механикалық қоспалардан (қалқып жүрген шаң, құм, газ құбырының өнімдерінің бөлшектерінен және т.б.) алдын-ала тазалайды, құрғатады және одан кейін күкіртті сутегінен және көміртегінің қос оксидінен тазалайды.
Кен орындарында мұнай төтелдерден жоғарғы, орта және төменгі қысымды баспалдақтарға түседі, мұнда қысымның күрт төмендеуінің нәтижесінде одан еріген газдар бөлінеді де газ өңдеу зауытына жіберіледі. Мұнай одан әрі резервуарларға беріледі, мұнда одан судың негізгі бөлігі бөлінеді де тұрақтандыруға жіберіледі, яғни жеңіл компоненттерді бөлуге: этанды, пропанды, бутандарды және аздап пентандарды. Тұрақтанған мұнайды мұнай өңдеу зауытына айдайды, ал тұрақтанудан бөлінген газдар газ өңдеу зауыттарының шикізаты болады.
Табиғи жанғыш газдар негізінен метаннан, этаннан, пропаннан және бутаннан тұрады, кейбір кездерде сұйық көмірсутектерінің қоспасы болады. Табиғи жанғыш газдардың кен орындары, басқа пайдалы қазбалармен байланыссыз, газдар жиынтығынан тұратын газды кен орнына; газ көмірсутектері мұнайда еріген немесе мұнай кенінің бетінде газ шапкасы деп аталатын газмұнайлы түріне; газ сұйық көмірсутектерімен қаныққан, газконденсатты түріне бөлінеді.
Табиғи жанғыш газдар, мұнай сияқты бірінші кезекте энергетикалық отын есебінде көп пайдаланады, оның 10-ақ %-ті химия өндірісінің қажетіне жұмсалады. Ол металлургия, цемент және шыны өндірісінде, құрылыс
        
        Кіріспе
Табиғи және іліспе мұнай (яғни мұнай төтел) ... ... және ... ... шикі ... ... өте ... шикі заттарға
жатады. Бұл газдарды алғашқы өңдеудің негізгі өнімдері – газ ... және ... ... ... жеке көмірсутектері: пропан, н-
бутан, изобутан, пентан. Табиғи және іліспе мұнай газдарын газ ... ... және ... ... ... орналасқан іске
асырады.
Өнімдердің сапасын арттыру және газ ... ... ... ... ... жағдайларын жақсарту мақсатында, ... ... ... ... ... шаң, құм, газ ... бөлшектерінен және т.б.) алдын-ала тазалайды, құрғатады және
одан ... ... ... және ... қос ... ... орындарында мұнай төтелдерден жоғарғы, орта және төменгі
қысымды баспалдақтарға түседі, мұнда қысымның күрт ... ... ... ... ... де газ өңдеу зауытына жіберіледі. Мұнай одан
әрі резервуарларға беріледі, мұнда одан судың негізгі ... ... ... ... яғни жеңіл компоненттерді бөлуге: этанды,
пропанды, бутандарды және аздап ... ... ... ... зауытына айдайды, ал тұрақтанудан бөлінген ... газ ... ... ... ... ... ... метаннан, этаннан, пропаннан және
бутаннан тұрады, кейбір кездерде сұйық көмірсутектерінің қоспасы болады.
Табиғи ... ... кен ... ... ... ... газдар жиынтығынан тұратын ... кен ... ... ... ... ... ... кенінің бетінде газ шапкасы деп
аталатын газмұнайлы түріне; газ сұйық ... ... ... ... ... ... ... сияқты бірінші кезекте энергетикалық
отын есебінде көп пайдаланады, оның 10-ақ %-ті химия ... ... Ол ... ... және шыны ... ... өндіруде және коммуналды шаруашылық қажетінде көп қолдану
табуда. Табиғи жанғыш газдар біртекті және табиғи ... ... ... ... ... көп ... ... керек. Соңғы кездерде
сығылған және сұйытылған ... ... ... ... ... ... газдар дүние жүзілік барланған потенциялдық қоры 282 трли
м3, оның өнідірілетін қоры 92 трли м3 ... ... ... дүние
жүзілік барланған қоры 40% бұрынғы КСРО үлесіне, 25% ... және Орта ... ... келеді.
Табиғи газды дүние жүзінде өндіру деңгейі 1985ж. 1652 млрд ... ... ... ... ... ... өндіруде фонтан
әдісін пайдаланады. Газ жер бетіне шығу үшін газ қабатына дейін бұрғыланған
төтелді ашу керек. Газдың ... шығу ... ... энергиясы тиімді
пайдаланбайды, төтелдің бұзылуы ... ... ... ... ... құбырды жіңішкертіп барып, шектейді. Газ кен орындарын пайдалану
соңғы 20-25 ... ... ... өсіп ... осы ... ... 80-90%
өндірілуде.
Мұнай шикізатын құрылымын өзгертіп өңдеудің барлық ... ... ... ... жүреді. Бұл газдардың шығымы
шикізатқа есептегенде орташа 1-25% құрайды. ... озық ... ... 12 ... ... ... ... 1 млн.т . (яғни 8% масс. жоғары)
газ көмірсутектерін береді. Құрылымын өзгертіп өңдеу процестерінің арасынан
пиролиз процесі ерекше орын ... онда ... өте бай газ ... ... ... ... және бутилен – бутадиен фракциясын
бөлгеннен ... ... ... ... ... оны ... ... айналымға жібереді, немесе газ бөлу қондырғысына жібереді.
Газдар қоспаларын жеке ... ... ... одан әрі өңдеу үшін ... ... ... ... компрессия, абсорбция, ректификация, адсорбция. Газфракциялау
қондырғыларында (ГФҚ) бұл процестерді әртүрлі құрамда біріктіреді.
Конденсация – ... ... ... ... ... газ екі фазалы жүзеге ауысады, одан кейін оны механикалық жолмен
газ бен ... ... ... суды ... ... ... – газдарды бөлу жүйелерінде конденсациялау мен ... ... ... ... ... ... жағдай тауады. Компрессияланған (сығылған) газдан бірінші кезете
ең ауыр компоненттер ...... ... ... сұйықпен
(абсорбентпен) жасауында жұтылу процесі.
Адсорбция – газдарды бөлуде өндірісте көп қолдану ... ... өсік ... қатты заттардың (активтелген көмір, силикагель және т.б.)
газдың әртүрлі компонентерін талғамды жұту қабілетіне негізделген.
Газфракциялау (ағылшынша gas ...... ... көмірсутектер газдардың қоспасын белгілі бір компоненттерге бөледі.
Ректификация – газ ... ... ... сатысы болып саналады.
Оны өте таза жеке көмірсутектерін алу үшін қолданылады. Газдар қоспасын
компоненттерге бөлу қиын ... ... ... тұрған жүйелерінде
ректификациялау газдан конденсациялау – ... ... ... ... ... ... ... газдарды
ректификациялаудың мұнай фракцияларын ... ...... ... өте ... ... бөлу және ... деңгейлі таза тауарлы өнімдер алу қажеттілігі. Сұйытылған газдарды
ректификациялауда ... ... ... ... ... ... жасау үшін ректификациялау колонналарының өнімдерін кәдімгі ауа мен су
тоңазытқыштарында жасанды тоңазытуды ... – ақ ... ... ... 40°С конденсациялау үшін бутан колоннасы ... яғни ... ... 0,52 МПа ... емес ... ұстау
қажет.
Ректификациялау қондырғысының жүйесі және әрбір компоненттердің
бірінен кейін бірінің бөлінуі бастапқы қоспа құрамына, өнімдердің ... және ... ... ... ... бөлу ... былай бөлінеді: өңделетін шикізат түріне
қарап – қаныққан мен қанықпаған газдар қондырғыларына және ... ... ... ... пайдаланатын жүйе түріне қарап
конденсациялау – компрессиялау мен ... ... ... ... ... ... ... бөліп алынған
көмірсутектердің сұйық қоспасы одан әрі ректификациялауды ... ... жеке ... ... ... ... температурасы 35-40°С ... ... ... ... үшін ... төмендету қажет. Бұған суытушы агенттер есебінде ... ... ... ... қолданумен жетуге болады. Суытушы ... мен ... ... ... ... - 40°С ... ,
этанды қолданғанда - 80°С дейін төмендетуге болады.
1.Технологиялық ... ... ... ... ... және ... таңдау негізі
Күкіртті мұнайларды өңдеуден алынған газдар құрамында әр ... ... және ... ... ... ... ауыр шикі затты –
мазутты , вакуум дистилляттарын, гудронды өңдеу қондырғылары газдарында көп
болады. Мысалы, арлан мұнайының вакуум ... ... ... күкіртті сутегі мөлшері 13-15%, ал осы мұнайдың гудронын термиялық
крекингтеу газдарында күкіртті сутегі мөлшері 20% дейін жетеді.
Күкіртті ... ... ... ... ... ... катализаторының жұмысын әлсіретеді; оның тұрмыстық ... ... ... өте ... ... ... қосылыстардың болуы газ өңдеу
қондырғыларының құрал – жабдығына теріс әсер ... ... ... ... коррозияға ұшырауын тездетеді.
Сондықтан құрамында күкіртті сутегі және ... ... бар ... ... ... Кейбір кездерде мұнай -
өңдеу газдарын тағы көміртегі оксиді мен қосоксидінен де тазалайды.
Тазалау әдістері құрғақ және ... ... ... ... мырыш пен темір оксидтерін, активтелген көмірді және ... ... ... тазалауды жатқызады. Қатты жұтқыштарды
әдетте құрамында күкіртті сутегі аз газдарды тазалауда пайдаланады.
Құрамында қышқыл ... ... ... ... көп ... ... принципіне негізделген дымқыл әдісті
қолданады. Тазалау жоғары емес ... ... ... тұрақсыз
химиялық қосылыс түзіліп жұтылуына негізделген, ал ерітінді температурасын
көтергенде бұл қосылыс ... ... ... ... регенерациялау процесін десорбциялау дейді.
МӨЗ абсорбциялық әдістерден қолданатындары:
1)мышьякты – сода ... ... онда ... ... алтытиоарсенаты күкіртті сутегімен әрекеттесуден түзілетін
натрийдің бесарсенаты пайдаланылады.
Na2As2S5O2 + H2S → Na4As2S6O ... әрі ... ... ... элементті күкірт
бөлінеді;
2Na4As2S6O + O2 → 2Na4As2S5O2
+ 2S
2) үшкалиифосфат ерітіндісімен ... + H2S ( K2HPO4 + ... ... ... ... ерітіндісімен тазалау;
K2CO3 + H2S ( K2S + H2CO3
4)сілтімен тазалау:
2NaOH + H2S ( Na2S + ... және ...... ... бір және екіэтаноламиндер
(БЭА және ЕЭА) ерітінділерімен тазалау ең көп ... ... ... ... мынадай қайтымды реакциялар жүреді:
NH2 CH2 CH2OH + H2S ( CH2 CH2OH NH3HS
бірэтаноламин
NH(CH2 CH2OH)2 + H2S ( (CH2 CH2OH)2NH2 HS
екіэтаноламин
25 - 35°С ... ... ... ... ... және ... аммоний негізінен түзіп реакцияласады. 100°С және
жоғары температурада реакция толығымен кері бағытта жүреді: күкіртті ... ал ... ... ... ... Этаноламиндердің жұту
қабілеті абсорбция температурасын ... және ... ... қайта беру еселігін көтерумен өседі.
БЭА пайдалану процесінің тиімділігі абсорбенттің жоғары активтігі,
оның құнының төмендігі, тұрақтылығы және ... ... ... үшін регенерацияға жылу энергиясының шығынының көптігі, БЭА қайтымсыз
реакцияларға түсіп CS2, COS және O2 ... ... ... ... тән.
ЕЭА – нің артықшылығы БЭА – ге қарағанда аздау, булар қысымы және
соған байланысты ... ... ... CS2, COS,O2 ... Бірақ
ЕЭА аз химиялық активтік, ... ... ... тән. ... ... ... төмендеу.
Бірэтаноламинді тазалаудың блоктары каталитикалық риформинг ... ... ... ... ... ... кіреді. Тазалау 35 - 40°С және ... ... ... ... БЭА ерітіндісін регенерациялауды 125-130°С жоғары ... ... ... жоғары температураларда БЭА ерітіндісі тез
ыдырайды.
Күкіртті сутегінен тазалауға газ бөлуге түсетін тек ... ... ... ... ... ... ... фракциялар да
жіберіледі. Тауарлы фракцияларды да бірэтаноламинмен және сілті ... ... ... күкіртті сутегінің және төмен молекулалы
меркаптандардың толық бөлінуін ... ... ... ... пайдалануға
өте қиын өнімдерінің пайда болуы процесті қиындатады.
Тазалаудан алынған күкіртті ... ... ... ... ... ... ... Соңғы жылдары ең көп тараған Клаус әдісі
қолдану табуда, онда ауа оттегінің ... ... ... екі ... ... + 1,5 О2 → Н2О + ... + SО2 →2 Н2О + 3S
______________________
3H2S + 1,5 О2 →3 Н2О + ... ... ... ... ... ... пайдалану болып
саналады. Соңғы кездерге дейін күкіртті сутегі мұнай мен табиғи газдардағы
зиянды қоспа есебінде ... ... ... ... ... мен ... алынатын күкіртті сутегінен элементті күкірт алу өндірісі жолға
қойылған. Іс ... ... ... элементті күкірт алудың Клаус
процесі көп тараған, мұнда күкіртті сутегі ... ... ... ... реакциялар жүреді:
H2S + 1,5 О2 → SO2 + Н2О + 124 ккал/моль ... + SО2 ( 3S + 2 Н2О + 25 ... ... ... бір түрі ... жүреді. Күкіртті сутегінің үштен бірі
ауамен қоспа күйінде реакция жүретін пешке ... ... ... сутегі
450 °С температурада күкірттің қос ... ... ... Жану ... – қазанына түседі, мұнда ол 300°С дейін суыйды. Осы жану жылуының
көмегімен 4,0 МПа ... су буын ... ... – қазанында
конденсацияланған күкірт жинаушы ыдысқа түседі. Пайдалану – ... ... ... ... ... ... ... суытылады.
Күкірт қосымша конденсацияланып тағы да жинаушы ыдысқа ... Одан ... ... ... ... ... сутегімен қосып, газдардың
ағымында бірінші реакторға жібереді. Мұнда бокентте ... ... ... ... ... ... ... пен күкірттің қос тотығының
түзілу реакциялары жүреді. Түзілген ... ... өтіп ... ... ... ... ... жинаушы ыдысқа барады.
Конденсатор мен ... ... бұлт ... ... ... ұсталынады. Бұл процесте мүмкін болған 90%
шығыннан ... 99,9% ... ... ... ... ... және оны ... суытуға
негізделген. Газдарды сыққанда бөлінуші компоненттердің ... ... ... буларының қысымына дейін жеткізіледі, осының
нәтижесінде олар бу фазадан ... ... ... ... газ бензинін
құрайды. Әдетте, қысымның өсуімен және температураның төмендеуімен сұйық
фазаның ... ... ... ... ... ... сұйық күйге айналуын жеңілдетеді, ... олар ... ... ... ... көп ... яғни бастапқы газ
құрамымен, мақсатты компоненттерді бөлудің берілген ... , ... ... ... ... шығынымен және т.б. анықталады. Көпшілік ілеспе
газдар үшін, келісілген бөлу дәрежесін ескере ... ... ... МПа аралығында ұстайды. Газды екі ... үш ... ... ... ... істеу режимінде аралық
тоңазытқыштардағы газдың аралық баспалдақты сууы және ... ... ... ... әсер ... Арабаспалдақты салқындату
түзілген конденсатты мүмкіндігінше көп бөлуге ... де ... ... ... ... себебі сығу күші комперссорларға түскен
газ температурасының абсолюттік мәніне пропорционалды.
Бастапқы газ шаң ұстаушы және қорғаушы тор арқылы ... ... ... ... газ ... суытылады да газ
сепараторына түседі, Одан әрі комперссияның екінші сатысы және ... ... газ үш рет ... ... ... ... бөлінеді де газ бөлу желісіне жіберіледі. Газ сепараторлардың
үш ... ... ... ... газ ... ... және техникалық жеке көмірсутектерін алумен тұрақтандырылады.
Газдарды сығу үшін ... және ... ... Жоғары қысымдар шеңберінде пошенді компрессор көп ... ... қуат ... ... ал ... 4,5 МПа көп болмаса, турбиналы
компрессорды қолдану ... ... ... және ... ... түрі ... әсер етеді: электроқозғалтқыш, газмоторы, бу немесе
газ турбинасы. ... ... және ... ... ... ... ... бу турбинасы экономикалық жағынан пайдалы.
Компрессиялық әдістің бір кемшілігі сепараторларда ... ауыр ... таза ... осының
нәтижесінде жеңіл көмірсутектердің аз ғана бөлігі газ бензиніне ... ... аз ... газ ... ... орын алады. Осының
нәтижесінде газ бензині тұрақсыз болады және оның бөлінді ... аз ... ... ... ... ... ... ауыр
көмірсутектерден тұратын бензинсіздендіру үшін ... ... аз ... бұл әдіс ... Бұл әдіс пропан ... ... ... ... ... ... ал бұл фракцияның
бөлінуіне қарап бензиннің ... ... ... тұжырымдайды. Пропан
фракциясы толық бөлу үшін компрессиялы әдісті басқа ... ... ... ... Шикізаттың, дайын өнімнің және қосымша материалдардың сипаттамасы
Комсомольск – Каспий маңы ... ...... ернеуі
өңіріндегі мұнай кенорны. Атырау облысында, Доссор станциясының ... ... 70 км ... ... Кенорны 1935 ж ашылды. ... ... ... үш ... ... құрылымнан орын алған.
Төменгі бордың аптнеоком ... ... ... ... мұнайлы горизонт айқындалды. Оның жатыс тереңдіктері 191 – 346м,
биіктігі 17 – 27м. Су – ... ... 227 – 397 м – лік ... ... тектоникалық тұрғыдан қалқаланған. ... ... ... құрылған, жинауыштары кезекті. Мұнайға қаныққан
қалыңдығы 6,3м, жинауыштардың ашық кезектілігі 30%, ... ... мкм2. ... ... ... ... 0,8. ... аз күкіртті
(0,36%), аз парафинді (0,51 ... ... ... ... суарынды.
Хлоркальцийлі қойнауқат суының тығыздығы 1106км/м3, ... 142 ... 1943 ж ... ... процесті жүргізу температурасына, қысымына,
газдың және ... ... ... ... ... жүру жылдамдығына берілетін абсорбент ... ... ... газ ... ... газдар құрлымы мен молекулалық массалары жағынан ... ... ... ... ... бөлінеді. Жеңіл абсорбенттің
булар қысымы жоғары ... ол ... ... газ бен көп мөлшерде
ілесіп кетеді. Абсорбция қондырғыларында әдетте екі сатылы абсорбцияны
қолданады:
Негізгі абсорбент есебінде ... ... ал одан ... ... газ ауыр ... ... сұйықпен, мысалы, керосин – газойль
фракциясымен, газдан ілесіп бензинді бөлу үшін ... ... ... жылу ... ... ... да ... үшін технологиялық қондырғыларда арнайы шаралар қолданады.
Мақсатты компоненттерді бөлу ... ... ... ... пен ... ... абсорберге берер алдында ... ... ... ... суыту болып саналады. Абсорбция
жылуын бөлуді аралық шығарылған тоңазытқыштарда іске ... ... ... табақшадан алынатын өзкүшімен немесе сораппен тоңазытқыш
арқылы өткізіледі, ал одан кейін ... ... ... ... пен ... ... ... суыту үшін судан бөлек ... да, ... мен ... ... ... диэтаноламин су ... ... ... ... ... газдары қышқыл газдың мөлшеріне
тәуелді. 20-30% аралығында ... ... ... ... ... ... болса, онда 20-25% диэтаноламин
қолданылады. Егер ... ... ... онда 25-27% ... 0,15-0,17 м3/литр болса, онда 25-30% ... ... ... ... ... ... болғанда табиғи газды дп
ГӨЗ жүргізеді және ол мынадай ... ... ... ... бензин деп аталатын – С3 және одан ... ... ... ... Бензинсіздерілген газды бұл газды тұтынушыларға ... ... ... ... ... ... жеке ... – пропан, изобутан, бутан және
тұрақты бензинге бөлу.
Газ өңдеу зауытында тағы да газды кептіру және ... ... ... бар. ... кен ... ... да, жылжымалы да
газ өңдеу зауыттары салынады. Жылжымалы ГӨЗ қуаты 40-100 м3 газды суткісіне
құрайды, оның ... ... ... жылжымалы құрастырылады.
1.3. Дайын өнімнің қолданылуы
Күкіртті мұнайларды өңдейтін зауыттардың көмірсутекті ... әр ... ... ... ... Бұл ... ... бір
бөлігі мұнайдағы тұрақсыз күкіртті қосылыстарының оны термиялық ... ... және ... ... ... ... ... күкірт процесс өнімдері арасында ... ... ... қосылыстардың өте терең ыдырауы орын
алады: олардың негізгі бөлігі күкіртті сутегіне айналады да газ ... ... ... ... ... ... ... газ
шығымы мен ондағы күкіртті сутегі мөлшерінің көрсеткіштері берілген. Бұл
мәндерден тек бір ғана ... ... 1млн т ... күкіртті мұнай мазутын
гидрокрекингтеудің бір қондырғысы 2200-ден 7700т дейін жылына күкіртті
сутегін ... ... ... ... ... МӨЗ әдетте
күкірт алуға, ал кейбір кезде – күкірт қышқылын өндіруде пайдаланады. ... ... ... ... күкірт өндірудің өндірісте ең көп тараған
әдісі екі сатыда іске асатын Клаус ... ... ... H2S+ 3О2 (2SO2 +2 ... + SО2 ( 2/хSх + 2 ... х- ... саны (S2,S6 және т.б.);
Күкіртті және жоғары күкіртті мұнайларды негізгі ... газ ... және ... ... ... ... ... |Газ ... |H2S ... |
| ... ... ... мұнай қалдығының |4,0-7,5 |4,5 ... ... ... | | ... күкіртті мұнай вакуум |6-9 |29,5 ... ... | | ... | | ... ... 28% |7,5 |5,0 ... ... жай | | ... | | ... мұнайдың дизел отынын |2,5 |9,6 ... | | ... ... ... мазутын |2-7 |11,0 ... | | ... ... ... ... |15,0 ... ... | | ... | | ... ... ... өзгертіп өңдеудің барлық процестері
көмірсутектері газдар түзілуімен жүреді. Бұл ... ... ... ... 5-25% ... ... озық ... өңдеу зауыты жылына
12 млн т мұнайды терең өңдегенде шамамен 1 млн.т (яғни 8% ... ... ... ... Құрылымын өзгертіп өңдеу процестерінің арасынан
пиролиз процесі ерекше орын алады, онда олефиндерге өте бай газ ... ... ... ... және ... ... ... кейін газдың қаныққан бөлігі қалады, оны негізінен ... ... ... ... газ бөлу ... жібереді.
Мұнай шикізаттарын негізгі каталитикалық процестермен өңдеуде газ
шығымы едәуір ... ... ... ... ... ... газ (сонымен бірге 1-ден 2% дейін сутегін) береді; каталитикалық
крекингте газ ... 12-15% ... ... ... алғашқы және құрылымын
өзгертіп өңдеу процестері газдардың құрамы берілген.
Сутегінің қатысуымен ... ... ... ... ... ... газдар құрамында қанықпаған
көмірсутектері көп (50% дейін) болады, ... ... ... ... және ... ... байланысты.
Газды пайдалану бағыты оның құрамына байланысты, ... газы ... мен ... бай ... ... үшін өте құнды шикізат. Риформинг газынан ... ... ... ... ... 75-90% сутекті газды алады. ... ... ... ... ... ... өңдеуде құрғақ газдар шығымы 3,0-4,5% (масс.)
құрайды, ал олардың құрамы мынадай (% масс. газға):
Сутегі
3,0-3,5
Метан
26-27
Этан ... ... ... зауыттағы процестерге байланысты әртүрлі болады және
оларды негізінен ... отын ... ... ... ... ... компоненттерді бөлу де жүргізіледі. Қысыммен жүретін
термиялық крекинг пен кокстеу газы ... (С2 ... ... ... ... ... жатады.
Мұнай өңдеу зауыттары газдарының қоры зауытта мұнайды өңдеу
тереңдігіне байланысты; ... ... ... ... ... маңызы зор. Газ фракцияларын өңдеу бағыты зауыт ... ... ... өңдеу процестері мұнайхимия ... ... ... алумен) байланысты.
Кейбір газ компоненттері зауытта пайдаланады: ... ... отын ... ... ... газын гидрогенизациялық
процестерде (гидротазалау, гидрокрекинг). Егер зауыт жүйесінде гидрокрекинг
процесі көзделсе, онда құрғақ газдың бір бөлігі сутегін ... ... ... ... ... пайдалануда құнды компоненттерді
олардың потенциалдық мөлшерінен толық бөлу, яғни ... ... ... істеуі үлкен роль атқарады. Көпшілік МӨЗ газ бөлудің екі
блогы; қаныққан және қанықпаған ... үшін ... Бұл ... тиімсіз, себебі қанықпағаны құндылау және оларды концентрацияланған
қоспалардан бөлу толықтау ... және ... газ бөлу ... ... ... немесе
әртүрлі болуы мүмкін. Газды жеке көмірсутектерге және тар ... ... ... ... газды фракциялаушы қондырғыларда
(ГФҚ) іске асырылады.
Қаныққан көмірсутектерді өңдеуде әртүрлі мақсатта қолданатын мынадай
өнімдер алынады:
1. этан фракциясы – ... ... ... ... ... және ... ... фракциясы - пиролиз шикізаты, көп технологиялық қондырғыларда
хладоагент, тұрмыстық ... газ, ... ... ... ... ... ... – жасанды каучук (изопрен және бутилкаучук) өндіру
шикізаты, алкилдеу ... ... ... ...... каучук өндіру шикізаты, пиролиз бен
сұйытылған тұрмыстық газ компоненті шикізаты, автокөлік бензиніне ... бу ... ... үшін ... изопентан фракциясы – изопрен каучугін өндіруге шикізат, жоғары
октанды бензиндер компоненті;
6. пентан ...... және ... ... шикізаты.
Құрамында қанықпаған көмірсутектері бар газдардан мынадай
фракцияларды бөледі:
1. пропан-пропилен – ... ... және ... жасанды жуғыш
заттар, бутил спирттерін өндіруге шикізат;
2. бутан – бутилен – алкилдеу мен полимерлеу қондырғылары үшін ... ... ... ... ... эфирін (МТБЭ) өндіруде пайдаланады.
Сұйытылған газдар сапасы тиісінше техникалық стандартпен анықталады.
1.4. Процестің ... ... және ... ... ... көмірсутектермен бірге қышқыл
газдар – көмірсутегінің қосоксиді және ... ... тағы да ... – көміртегінің ... ... ... тиофендер және басқа қоспалар кіреді, олар белгілі ... ... және ... ... ... ... ... процестің тиімділігін төмендетеді және
катализаторды уландырады.
Газдарды SO2 пен H2S – тен тазалаудың ... ... ... ... ең көп тарағаны этаноламиндермен тазалау, бұл кейбір жағдайда
SO2 ,H2S және суды ... ... ... ... ... береді. Бұл
мақсатта этаноламинмен тазалаудан бөлек сумен жууды және ... ... ... ерітіндісімен тазалауды қолданылады. Газдарды СO2
және H2S- тен ... ... ... 1930ж. бері ... Қазір
бұл әдіс әртүрлі вариантта мұнай-химия синтезіне шикізат дайындауда көптеп
қолдануда. Табиғи газдарды ... ... 15-30% ... ... ... құны аздығымен қатар реакцияға
қабілеті және тұрақтылығы ... және ... ... іске асырылады.
Бірэтаноламиннің қайнау температурасы 170°С, суда шексіз ериді.
СO2 мен H2S ... ... ... негізгі
қосынды реакциялар орын алады:
2RNH2 + H2S ( (RNH3 ... )2S + H2S (2RNH3 ... + 2RNH2 + H2O ( (RNH3 ... +(RNH3 )2CO3+ ... H ... R- ... СН2 тобы. Төменгі температурада реакциялар солдан
оңға, жоғары температурада ... ... ... бірінші жағдайда СO2 мен
H2S абсорбентпен «байланысады», екіншіде адсорбенттің регенерациясы және
жұтылған ... ... ... орын ... мен көміртегінің қосоксидінің этаноламинмен жұтқызу
процесін жоғары қысымда және ... ... ... ал ... ... қысымда және 105°С – тан жоғары ... ... ... ... ... ... және судан
тазалау үшін этаноламиннің этиленгликольмен қоспасын қолданады. Мұндай
біріктірілген тазалау, ... ... және ... ... су ... ... ... абсорберден, десорберден және жанама құрал-жабдықтардан
тұратын қондырғыларда жүргізіледі. ... мен ... ... ... құрылымы болады. Абсорбердің астына алғашқы шикі газ түседі,
оған ... ... ... мен ... беріледі. Абсорбердің
жоғарғы жағынан тазаланған газ, төменгі жағынан күкіртті сутегімен және
көміртегінің қостотығымен абсорбцияланған жұтушы ... ... ... ... ... өтіп, десорбердің ортасына беріледі.
Десорбердің жоғарғы ... ... ... және ... ... ... ... регенерациядан өткен жұтушы ерітіндіні сораппен
шығарылады. Бұл ерітіндінің бір бөлігі ... ... ... беру үшін ... ... ал ... бөлігі жылу алмастырғышта және
тоңазытқышта суытылады да абсорбердің жоғарғы жағына беріледі.
ҚЭА тазалау ... Бұл ... ... ... ... ... ... (20-30%) пайдаланады.
ҚЭА процесін қышқыл газдардың сыбағалы қысымы 2,0 МПа және ... ... ... Бұл ... ерітіндінің қанығу дәрежесі 1,0-
1,3% моль жетеді. Бұл процестің артықшылығы мынада: газдың СO2 ... СОS және СS2 ... ... тазалануы қамтамасыз етіледі;
қосэтаноламин ерітіндісі процесс ... ... ... тез, ... бу ... ... процестің технологиялық
және конструкциялық іске асырылуы қарапайым; абсорбцияны, БЭА – процесіне
қарағанда, 10-20°С ... ... ... бұл газды тазалауда
ауыр көмірсутектердің көбеюімен ерітіндінің күшті көбіктенуін болдырмайды.
ҚЭА тазалау процесі ... ... ... ... ... орта қысымды ілеспе газын, қышқыл компоненттерден тазалауда қолдану
табуда. Жоғары және орта ... ... ... ... ... ... 0,11 және 0,42% моль су буы; 9,85 және 31,53% H2S ... және 3,23% СO2; 1,18 және 0,25% моль N2; 0,01 және 0,02% ... ... бар. ... ... компоненттердің мөлшері: 0,05
- 0,56% моль, күкіртті ... және ... ... толық
тазалануы, азоттың 1,35 - 0,39% моль, ... 0,01 - 0,04% ... орын ... ... механикалық қоспалардан тазалауды негізінен
механикалық құралдар ... іске ... Газ ... ... ... ... бөледі. Құрғақ ... ... шаң ... ... ... аппараттар және электрофильтрлер.
Циклондардың әсері, сыртқа тепкіш ... ... ... ... ... ... жолмен енгізудің нәтижесінде және оның одан
әрі қозғалысы бұранда түрінде болған ... ... ... ... тепкіш күштің әсерімен қабырғасына лақтырылып төменгі ... ... ... ал тазаланған газ ағымы циклонның орталық құбыры
арқылы шығады. ... ... ... ... ... және
циклон диаметріне байланысты. Сыртқа тепкіш күш, циклон диаметрі аз болған
сайын, көп әсер 4-8-ден ... ... ... ... ... ... жететін батарея типтес бір агрегаттық жиналған пайдаланады.
Тұндырғыш цилиндр тәрізді бос ... газ ... күрт ... нәтижесінде тозаң бөлшектері салмақ күші
әсерімен ... ... ... ... ... газдардың
тығыздығы және тұтқырлығы өседі, және ... ... ... төмендейді. Тұндырғыш аппараттағы қатты бөлшектердің тұнуының
оптималды ... ... ... ... және ... ... ... тазалаудың ең тиімді әдісі электрсүзгіште тазалау
болып саналады. Олардың әсері газды иондандыруға, яғни оның ... және ... ... ... ...... зарядталған электродтарға
қозғалуына негізделген. Электродтар арасында потенциалдар айырмашылығының
бірнеше мың ... ... ... иондар мен электрондар кинетикалық
энергиясының күрт ... ... олар ... ... ... да, газ ... ... Мұндай жағдайда өткізгіш
айналасында газдың әлсіз жарық шығаруы байқалады. Электродпен ... ... ... ... оң ... ... электродқа жылжиды.
Тозаңдалған газдағы теріс иондар жылжығанда тозаңға ... ... ... ... ... Шаң бөлшегі өзінің зарядын тұндырғыш
электродқа береді және өзінің салмағының әсерінен шөгеді немесе ... ... ... кернеулі (40-70кв)тұрақты электр
тоғымен ... ... тоқ ... көтеру және оның тұнуын
жақсарту мақсатында газды ... ... және ... ... бар. Газдың булардағы тазалану дәрежесі 90-нан 98% дейін
жетеді.
Ылғал газ тазалау тозаңдалған газ ... ... ... тығыз контактта болуына негізделген. Мұнда қатты бөлшектер сұйықпен
ұсталады. Ылғалды газ тазалауды жүргізу үшін ... ... ... ... және т.б. ... ... ... (NMH) пайдаланады. Оның улық
қасиеті жоқ, ... ... СО2, RSH және ... ... су буын ... коррозиялық әсері жоқ, химиялық тұрақты, ... ... ... ... ыдырайды, талғамдылығы жоғары және
күкіртті сутегін СО2 –ның ... ... ... ... етеді
(20°С және 0,1 МПа H2S ерігіштігі СО2 қарағанда 10 есе ... ... ... ... ... ... ... N-
метилпирролидонның қаныққан буының қысымының жоғарылығынан, оның шығыны
көп болуы мүмкін;
Оның шығынын ... үшін ... ... Пурризол қондырғысында
сумен жуады.
Процесті Лурги фирмасы жасаған. ... ... ... ФРГ ... 1963 ж. (газ ... қуаты 50 мың м3/сағ., күкірт бойынша – 4,2 ... ... ... үшін іске ... ... ... ... газдарды
СO2 мен H2S олардың концентрациясы ... ... ... ... аса таза емес және ... ... NMH ... жоғары
талғамдылығы Пуризол қондырғысының қышқыл газдарының H2S/ СO2 қатынасы
жоғары, сондықтан ... ... ... ... ... ... СO2 мен H2S мөлшеріне және қышқыл компоненттердің ... ... ... ... ... ... процесс бір
немесе бірнеше сатыда жүргізіледі.
1.5. Технологиялық процестің жобалануы және толық сипаттамасы
Газ 1 абсорберінің төменгі бөлігіне ... ... бір ... ... абсорбент ағынымен әрекеттеседі. ... ... ... ... ... 1 ... жоғарысынан
үшінші немесе төртінші тарелкасына беріледі. Абсорбердің жоғарысындағы
тарелкілер, газбен кететін ҚЭА ... ... ... Тазартылған газ
абсорбердің жоғарысына кетеді.
Абсорбердің төменінен шығатын күкіртсутекке қаныққан ҚЭА ерітіндісі,
2 сепараторына ... ... ... қысым абсорберге қарағанда төмен. Қысым
төмен болғандықтан ҚЭА-дағы еріген ... ... ... ... 2 ... ҚЭА ерітіндісінен көмірсутекті конденсат бөлініп
алынады. Қаныққан ерітінді 2 сепараторынан шығып, 3 жылуалмастырғышы және ... ... ... буландырушы колоннаға, яғни 5 десорберіне келіп
түседі. Бұл колоннада ҚЭА ... ... ... буланып кетеді.
Қыздыруға қажетті жылу 6 ... ... ... ... ... 5 десорберінің төменінен 6 қыздырғышына беріледі, мұнда ол
буланып, ... ... ... ... ... аспау керек.
Процестің жоғары температурасы және буландырушы колоннадағы ылғал
күкіртсутекті коррозия тудырады. Сондықтан колоннаның төменгі ... ... ... ... ... Осыған байланысты буландырғыш
колонна тарелкалы емес, насадкалы болып келеді. Регенерацияланған ... 5 ... ... ... 3 ... және ... ... салқындатылады да абсорберге
жіберіледі.
5 буландырғыш колоннасының жоғарғы өнімі су ... ... ... 5 ... ... ... ... конденсатор – мұздатқышқа түседі, содан соң газ сепаратордан шығып,
қысым ... ... ... ... ... және ... қышқылын алу
қондырғысына жібереді. 8 сепараторының төменінен күкіртсутекті су жиналады,
ол буландырғыш колоннаны салқындату үшін қоллданылады.
Процестің ... ... жұту ... төмендігі,
абсорбенттің сыбағалы шығынының және пайдалану шығынының ... ... ... ... ... (СО2 ) ... (HCN) ... регенерацияланбайтын қосындылар түзілуі; меркаптандардың және
басқа ... ... ... ... – мен ҚЭА – ... ... желілері іс жүзінде
бірдей, тек ... ... ... ... ... ҚЭА – ... қондырғысында оларды ерітіндіні сүзу
арқылы бөледі. БЭА – ... ... бұл ... ... ... қолданады.
Технологиялық режим нормалары.
Кесте 2
| | |Газ кен орны | ... ... | ... газ |
| | | |кен орны |
| | |І – ... |ІІ - ... | |
| | ... ... | |
|1 ... газ ... | | | |
| ... 1000 ... |50-60 |50-60 |70-90 |
|2 ... |200-240 |90-120 |100-130 |
| ... ... | | | |
| ... | | | |
|3 |СО2 ... ... | | | |
| ... % |5-5,5 ... м3) |0,3-0,4 |
| |H2S |4,3-5,0 |- |1,3-1,4 |
|4 ... газдың | | | |
| ... | | | |
| |H2S мг/м3 |4000 |20 |20 |
| |СО2 % |- |0,1 |0,1 |
|5 ... МПа | | | |
| ... |5,1-5,4 |5,1-5,4 |4,6-5,4 |
| ... |0,15 |0,15 |0,15 |
|6 ... °С | | | |
| ... |50-60 |50-60 |50-60 |
| ... газ |20-30 |20-30 |20-30 |
| ... ... |107 |108 |110 |
| ... ... |119 |119 |119 |
|7 ... қышқыл | | | |
| ... ... | | | |
| ... моль МЭА | | | |
| ... | | | |
| |H2S ... ... |0,01-0,03 |
| |∑ H2S және СО2 ... ... ... |
| ... | | | |
| |H2S ... ... ... |
| |∑ H2S және СО2 |0,5-0,6 ... ... |
|8 |Абсорбенттегі МЭА |14-19 |6-10 |8-12 |
| ... % ... | | | ... ... ... ... бастапқы абсорбент
температурасы 20 - 28°С, шикі газдың температурасы әртүрлі объектілерде ... 15°С ... ... 5,0-5,7 МПа ... ... аса таза емес ... абсорбентті регенерациялауды
әдетте жылу бермей жүйедегі қысымды көп ... ... ал ... ... ... ... H2S ... 5,7 мг/м3 және одан да төмен) қысымды
дроссельдеумен және жылу ... іске ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету үшін еріткішті төменгі
қалдық қысымда регенерациялайды, ал ...... ... ... газ ... ауа және т.б.) ... 1 баспалдақтан өткен
газды жүйеге ... ... ... ол ... ... көмірсутектерінен
және қыщқыл компоненттерден тұрады. Тазаланған абсорберден ... ... ... сондықтан ол арнайы сумен жуылатын колоннаға түседі, мұнда
газдан еріткіш бөлінеді. ... ... ... жуу ... бұл ... бір ... түсетін күш әрекетінің нәтижесін сипаттайтын
шаманы қысым деп атайды. Қысым ... ... ғана ... ... бағытта әрекет ететін беттің ауданына да тәуелді болады.
Қатты денелердің, сұйықтардың және ... ... ... ... ... ... Сұйықтар мен газдардың қысымның
берілуі басқаша болады. Сұйықтар мен газдар қысымды, қатты дене ... ... ғана ... жан – ... ... таратады.
Температура. Шикізаттың ыдырау тереңдігі тұрақты немесе соған жақын
жағдайда крекинг температурасының өсуі газ ... ... ол ... ... ... ... Температураның өсуі шикізаттың ауысу
тереңдігін арттырады, яғни газ бен кокс ... өсіп ... ... азаяды.
Бензин сапасы ароматизациялану нәтижесінде аздап өседі, яғни оның октан
саны көбейеді.
Температура катализатор ... ... ... әсер ... ең қолайлы жағдайы 5- 13°С құрайды. Температураны көтеру қышқыл
мен көмірсутектердің ... ... ... ... бірақ мұнда алкендердің полимерлеу мен сульфирлеу жанама
реакциялары өседі. Температураны ... ... ... ... шығынын азайтады, шығымын көбейтеді. Бірақ 5°С төмен
температурада ... ... ... де ... ... қабілеті азаяды. Көмірсутектермен қышқыл контакты нашарлауы электр
қуатының араластыруға шығынын өсіреді.
Қысым ... ... ... ... ... ... ... Өндірістік қысым орташа 0,3-1,2 МПа құрайды.
Қысым – технологиялық әдістердің басты белгісі. Халықаралық жүйе
бірлігінде қысымның өлшем бірілгі ... (Па) ... ... ... ... дейін жүйеден тыс бірлік: ... мм су бағ және ... Бұл ... келесі қатынастармен байланысқан: 1 кгс/см2=
95066,5 Па; 1мм су бағ = ... 1мм қорғ бағ = 133,322 Па; 1 бар = 10 ... ... ... абсолютті жоғалу және атмосфералық ... ... ... сорылып алынған кеңістікті айыра білу керек.
Ра – зат күйінің өлшемі (сұйықтықтың, газдың, және будың) абсолютті
қысымы;
Ри – ... ... ... Ра ... және ... ... (немесе қоршаған орта қысымы) жоғалу қысымы.
Ри = Ра – Рб
Егер ... ... ... ... төмен болса, онда
Рв = Рб - Ра
Мұнда, Рв – ... ... ... ... ... қысым
(разрядтау) МЕСТ2405-80 (СТС ЭВ 1641 – 79) бойынша ... ... ... ... ... ... және ... шаманың түрі мен
классификацияланады.
Жұмыс жасау әдісіне байланысты қысымды өлшеуге ... ... ... ... сұйықтық бағанына сәйкес келетін өлшенетін қысымға теңестірілуі
негізделген сұйықтықты;
- таратылушы күш ... ... ... ... ... ... бойымен өлшенетін қысым деформацияланады;
- поршенге әсер ететін, мұндағы өлшенетін қысым, ішкі ... және ... ... ... ... ... астында қысымның қандай да бір электрлік шамадағы
қысымға немесе материалдың электрлік шамаға өзгертуді түрлендіруге
негізделген.
Өлшенетін шама ... ... ... ... ... ... болып бөлінеді:
- монометрлер – абсолютті және артық ... ... ... ... ...... өлшеуге арналған құрал;
- моновакууметр – артық қысымды және вакуумды өлшеуге арналған құрал;
- дифферненциалды монометрлер – біреуі де ... ... ... ... екі ... ... өлшеуге арналған құрал;
- барометрлер – атмосфералы ауаны ... ... ... ... ... ... – аз ... қысымды өлшеуге
арналған құррал;
- тягометрлер (кіші монометрлер) – аз ... ... ... ... (кіші монометрлер) – кіші қысым және ... ... ... ... ... бақылау
Газдық талдау. Газдық талдағыштарды екі үлкен топқа бөледі: химиялық
және ... ... ... ... ... бір ... бірнеше
газдың қоспасының басқа бір затпен құрамды бөліктері негізінде құрылған.
Физикалық газдық талдағыштарда газдық қоспаны таңдау үшін ... ... да бір ... ... қолданылып, анықталатын
компоненттің мазмұнының өзгеруі кезінде ... ... ... ... ... ... ... да бір физикалық шаманы алуға ... ... және т.б.). ... бір ...... ... таңдалған шаманың аддитивті құрамы.
Химиялық газ талдағыштары. ... газ ... ... ... ... ... газдық қоспаның көлемінің өзгеруіне
негізделген (абсорбцияланады) жағу немесе ... ... ... талдау компоненті жойылады.
Физикалық газ талдағыштары. Бұл топтың газ ... ... ... ... термомагниттік, оптика – акустикалы
және ультра күлгінінде жұтулар қарастырылуда.
Термокондуктометриялық газ талдағыштары. Бұл газ талдағыштар оның
құрамының өзгеруі кезіндегі ... ... ... өзгеруінде
негізделген. Бұл газ қорытындылағыштардың қате жіберушілігі өлшеу ара
қашықтығына байланысты 2,5-10% ... газ ... Бұл газ ... ... ... ... ... Оттегі парамагниттік газдарға
жатқызылып, магниттің оңдық алуларымен мінезделеді. Қыздыруды өзгерту
арқылы ... ... ... әсері кезінде өзгереді. Оттегінің
магнитті жұтылуы деп, ... ... ... ... ... ... ... кернеулігінен екі қатарға ... ... ... ... ... газ ...... газ талдағыштары. Құрал ретінде инфрақызыл
сәлелердің өлшеу компоненттерін таңдауға негізделген.
Ультра күлгін жұтылымды газ талдағыштары. Бұл аспаптардың ... ... ... қорытындылағанда, хлор концентрациясын өлшегенде,
күкіртсуларын азот диоксидін және ... да ... ... ... ... көзі ... қорғасынды шамдарды
пайдаланады. Ультракүлгін сәле шығарғыштың ... ... ... ... фото ... және фото резисторларды қолданады.
Аналитикалық бақылау
Кесте 3
| ... ... ... ... ... |(Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... | ... |
| | ... ... немесе | | |
| | ... |. ... ... | | |
| | ... | ... ... | | |
| |1 |2 |3 |4 |5 |6 |
|1 ... мұнайлы |Cепаратор мұржа |H2S ... |2,5% моль | |
| |газ ... | | | ... бір |
| | ... | | | |рет |
| | | | ... ... |16-60 мг/м3 | |
| | | |RSH ... ... | |
| | | | | ... | |
|2 ... ... ... | ... ... |20 мг/м3 | |
| |газ ... ... |H2S ... | ... бір |
| | ... | | | |рет |
| | | | ... ... |≤36 мг/м3 | |
| | | |RSH ... ... | |
| | | | | ... | |
|3 ... ерітінді |Контакторда |H2S ... |0,373 ... ... бір |
| | | | | ... МДЭА |рет |
|4 | | |H2S ... | | |
| ... ... | | | ... |
| |ерітінді | | | | ... |
| | | |H2О | ... 15% | |
| | | ... | ... 40% | |
| | | ... ... ... 45% | |
|5 ... су ... ... ... |Ацидиметриялы ... 0,5 1,0% ... |
| | | | | | ... |
|6 ... + ... | ... | ... 45% |Қажеттілік |
| |жаңа ер ... ... | ... | ... |
|8 ... газ ... |H2S ... 223872-97 |рН 3 ... |
| | ... |H2S ... |80% ... ... | ... ... |СО2 |валюмометрлық |20% |бір рет |
| | | ... | |1,08% | |
|9 ... газ ... | | | | |
| | ... өткізгіш | | |2100 ... |
| | | |H2S ... |ррm ... |
|1 |КИП и А ... ... ... толық|МЕСТ 17433-80 ... 17433-80 ... |
| | | | ... ... ... |
|1 ... ... |KS – 604 ... |5-10 ррm, ... |
| ... | ... | |рН 7-8 ... ... ... ... автоматтандырылуы
Сұйықтық немесе газдың мөлшерін санағыш арқылы өлшеуге болады.
Жұмыс ... ... ... ... ... ... және ... бөлінеді. Сұйықтық мөлшерін өлшеу үшін ... ... ... ал газ ... ... үшін – көлемді санағыштарды қолданады. Әр
санағыш үшін негізгі қате жіберушілігі тез ... ... ... ... ... санағыш. Ұзақтылық шығыны үлкен нақты деп аталып, қондырылған
мөлшерде шектен шықпайтын, ал ... ... ... ... ... ... ... тез әкелетін өлшеудің қате жіберушілігі.
Қондырылған ағын және 0,1 МПа арынның жоғалуы ... 1 ... ... ... ... зат ... мінездемені шығын деп аталады.
Мінездемені шығын әртүрлі құрылымды ... ... шегі ... ... ... ... жоғалуы өзімен санағыштың кірісі мен шығысындағы ... ... ... ... ... ... шартты диаметрі санағыштың калибрі деп аталады.
Әдісті абсорбциямен басқару ... ... ... ... және
газды қоспалы абсорбционды бағаннан және екі тоңазытқыштан тұратын
абсорбционды қондырғыны ... ... ... тиімділігі ретінде
қоспадағы концентрацияның қаратылатын компонеті, ал басқару ... – осы ... ... ... ... болып табылады.
Концентрация газдық қоспамен және одан ... ... ... ... әртүрлілігі мен анықталады. Бағанға
түсетін ... ... газ ... шығынының және ондағы
қарастырылатын компоненттің бастапқы ... ... ... ... ... ... ... мөлшері,
негізінде аппараттың кірісі және аппараттың шығысындағы, немесе ... ... және ... сызықтардағы қозғалатын күштерге
байланысты. Теңсалмақты сызықтың қалпы қызумен және ... ... ... ... қалпы - екі фазадағы бастапқы және соңғы компоненттің
концентрацияларымен ... Егер ... ... ... бір ... ... сұйық фазада ол ... ... ... шығыны) ұдайы шығынымен анықталады.
Сонымен, концентрациясы ... ... ... ... шығын қанастарына, аппараттағы қызу және ... ... ... шығының өзгеруі қатты болуы мүмкін, сондықтан газ
шығынын ... ... ... ... ... әдістерінің тәжірибесімен
анықталады; олардың өзгерулерімен құралға қарсы әдістер енгізілген.
Шығындарының қатынасын екі ... ... ... ... ... ... болады.
Абсорбердегі қызу көптеген ... ... ... ... шығындар және фазалардың сұйығы, фазалар арасындағы
май алмасулардың тиімділігі, қоршаған ортаға жылудың жоғалуы.
Қарастырылып жатқан абсорберде сыртқы салқындатқыш жоқ, ... ... ... ... және ... ... қызуды қалпына
келтірумен шектеліп, салқындалып жүрушілердің шығының өзгеруімен жүзеге
асады. Абсорбердегі қысымды ... ... ... ... келтірумен жүзеге
асырылады.
Сонымен, тиімділік көрсеткішіне әсер ... ... ... келтіру, іс жүзінде мүмкін емес. Сондықтан реттегіш мөлшер ретінде
концентрациясын, ал реттегіш ... ... ... өзгерту
арқылы алуға болады. Тиімділік көрсеткішінің реттегішінің сапасын ... ... ... ... ... және ... қысымын
алдын ала қарастыру керек. Абсорбердің төмеңгі ... ... ... ... сұйықтықтың кейбір бөлігі болуы қажет, ол
абсорберден газдық қоспаның шектеп, қаныққан ... ... ... ... қысымды реттеуге мүмкіндік береді. Осы сұйықтың қалыпты
мөлшері абсорбердегі деңгейдің реттелуімен ұсталып, қаныққан абсорбенттің
шығынының өзгеруін ... ... ... ... ... ... құрамын реттеу.
Егер газдық қоспаның шығыны алда келетін ... ... ... онда оны ... ... болмайды, ал оның өзгеруі
абсорбер үшін қатты буырқанулары ... ... ... ... үшін ... ... ... таралғанға дейін компенсациялауға болады.
Бұл есепті газдық қоспаның концентрациясы бойынша ... ... ... ... ... шешеді.
Буырқану бойынша реттеу. Егер құралдарға құрамның өзгеруі түріндегі
буырқанулардың өзгертулері түссе, онда ... ... осы ... өзгертеді немесе буырқану бойынша реттеуді қолданады.
Көп шеңберлі жүйені қолданып, әдісті реттеудің сапасын айтарлықтай
және басқа да ... ... ... ... қаратылатын
компоненттің концентрациясын реттеу кезіндегі көмекші өлшемдер ... ... ... ... шығарылатын газдық қоспаның
және абсорбенттің қызуын реттеу кезіндегі - салқындатушы шығыны, мөлшерді
реттеу ...... ... ... ... ... қауіпсіздік техникасы. Мұнай мен газды өндеудегі
қауіптілік көздері. Мұнай, жанғыш газдар және мұнай ... ... ... ... ... Өндірістерде мұнай мен газдарды өңдегенде
технологиялық режимдерді бұзу, қауіпсіздік ережесін сақтамаудан авария
және қатерлі жағдайлар ... ... ... ауыруы орын алады.
Авария және қатерлі жағдайлар мынадай
себептерден болады:
1. Мұнай мен мұнай ... ... ... және одан ... бір температурада өзінен - өзі тұтанып кетеді. Алғашқы өңдеуде
және ... ... ... шикі зат пен өнімдер өзінен-өзі ... ... ... одан ... ... ... қыздырылады.
Одан бөлек қондырғыларда –құбырлы пештерде ашық отын көздері бар;
2. Мұнай мен ... ... ... технолгиялық процестерінде
көп өнімдер қатысады, олардың булары ауамен ... ... ... Мұндай қоспалар жабық бөлмеде, аппараттар ішінде түзіледі. Тұтануға
себепші импульс болса, қоспа ... ... ... көзі ... ... жабдығының ұшқыны, ашық от және ... ... пен ... екі диэлектриктің бір-бірімен ... ... ... ... ... және ... ... айдағанда,мұнай
өнімдерін бір ыдыстан екінші ... ... ... ... өнімді
транспорттармен тасымалдағанда және т.б.) ... ... ... ... ... да ... Сонымен қабат тұтану көзі, ауа электр
тоғының разрядталуы найзағай бола алады;
3. Мұнай мен газды өңдеуде технологиялық ... ... ... ... және сондықтан есепті қысымнан кенеттен асып кеткен
жағдайда аппараттар мен құбыр желісі жарылып кету ... ... ... ... ... және ... реагенттер зиянды заттар
қатарына, улы қасиеті барларға жатады;
5. МӨЗ ... ... ... және ... электр жабдықтары бар. Электр тоғымен дұрыс
пайдаланбағанда ... ... ... ... одан ... ... күюі ... мүмкін.
Қауіпсіздікпен күресудің негізгі шаралары. Аварияны және қатерлі
жағдайларды болдырмау үшін ... ... мен ... ... ... қажет. Жұмысқа түсуші қауіпсіздік техникасынан,
өрт және газ қауіпсіздігінен міндетті түрде инструктаж ... ... ... және ... ... ... ... қолданылады:
1. Барлық жабық бөлмелерде ауаны өндіріп-шығарып тұратын ... Егер ... ... ... ... улы ... ... тыс көп болғанда, онда мұнай жерлерге , осындай
қауіпті жағдайды ... ... ... ... ... қойылады;
2. Қопарылу жағынан қауіпті бөлмелерге ... ... ... ... ... бөлме қысымы жоғары болғанда ... ... ... ... ... жағдайды болдырмау үшін тұрақты және ауыспалы
механизмдер орнатылады: сораптарды жөндеуге ... ... ... жылу ... құбыр шоғырын
шығаруға экстракторлар;
4. Технологиялық қондырғылар және ... ... ... және ... өрт ... ... орналастырылады.
Аварияның алдын алдыру және болдырмау. Қондырғылардағы аварияның
себебі ... ... ... ... ... ... шикі заттың, будың, отынның, судың, электр энергиясының
берілмей қалуы болып саналады.
Қондырғыға шикі ... ... ... оның ... ... ... ... керек. Егер электр энергиясы ... ... ... ... ... ... Бұл жағдайда мынадай тәртіпте
операциялар орындалады: пеш шілтерлерін өшіреді, сораптың қабылдаушы және
сығып шығарушы желілеріндегі ысырмаларды жабады, осы ... ... ... ... ... ... және басқа ... ... ... ... ... кезде өзінен - өзі істеп
кетпеуі үшін, өшіру ... ... ... ... берген кезде
қондырғыны нормалды режимге жіберу инструкциясына сәйкес іске асырады.
Аварияларды болдырмау ... ... ... ... және өрт қауіпсіздік инструкцияларында, аварияны
болдырмау жоспарында толық беріледі.
Біздің елімізде кәсіби аурулармен күрес үлкен ... ... ... ... ... химиялық заттарды улылығы аз
немесе улы емес заттарға ... ... ... ... басты бағыт қоршаған ортаға зиянды газ, бу, шаңдардың таратуын
азайту. МӨЗ және ГӨЗ төмендегідей ... болу ... ... ... жоқ;
- желдеткіш дұрыс емес;
- техника қауіпсіздігінің басқа да шаралары жұмысшыны улы заттар
әсерінен толық ... ... ... ... ... жеке ... ЖҚҚ ... қажет.
Жұмысшылар денесін ластанудан, ... ... ... үшін ... ... ... және аяқ киімдер
таратылады.
МӨЗ - да жұмысшыларды қауыпты уланудан қорғану үшін ауа ... ... газ ... ... ... Олар ... құтқару жұмыстарын атқарады. Жұмысшы улы заттармен ... ... ... ... үйге тасымалдауы мүмкін.Осының алдын алу
үшін мекемеде жұмыс күнінен соң жуынып, ... ... ... жасалады.
1.9. Қоршаған ортаны қорғау
Қоршаған ортаның ластануына жол бермеу мәселесі жекелеген ... ... ... ... ... ... болуда. Ауаның ластануына улы газдардың
әсері үлкен:
- Көмірсутекті қышқыл – 31,9
- Мыс – 27,0
- Азот қышқылы – 1,1
- өте улы ... ...... улы ... бар ... қайта өңдеуден өткізу өндірісі
ауаның ластануына үлкен әсер етеді.
Ауаның ластануына жол бермеу үшін мына ... ... ... ...... ... ... максимальды герметизациялау
қондырғысын орнату, барлық зиянды қалдықтарды міндетті түрде жойып отыру,
зиянды заттарды пайдалануды барынша ... Газ ... ... мен ... ... биіктігін көтеру. Алайда, түтін құбырларының
биіктігін көтергенмен одан шыққан улы ... ... ... ... ... ... және тағы басқа мекемелер санитарлық нормаға сай ... ... ... және ... иісті заттарды бөледі. 50 м-ден 1000 м-
ге дейін жететін бес класты шекара ... ...... ... ... ... дейін.
Тұрғылықты жерлердегі атмосфералы ауа арналған шекті мүмкіндік
концентрациясы, мг/м3.
Кесте 4
|Аталуы |SO2 ... |C4H10 |CH3RSH |C5H12 |H2S |CH3OH ... |0,5 |5 |200 |9*10-6 |100 |0,008 |1 ... - |0,05 |1,5 |- |- |25 |0,008 |0,5 ... | | | | | | | ... – де технологиялық қажеттіліктерге көп мөлшерде су қолданылады,
қолданылып болғаннан кейін ... бір ... су ... ... су екіге бөлінеді: таза және лас. Таза су – тікелей контактсіз
заттарды ... ... ал лас су ... ... ... құбырлы бөлімнің еденін жуғаннан бөлінеді және т.б.
ГӨЗ – да су ... ... ... бүлінуін орталық зауыт
лабораториясы, зауыттың арнайы бөлімдері, мемлекеттік газ ... ... ... ... ... пайдалануға болмайтын булар мен газдарды ашық жағуға арналған
жабдықтар - факел шырағы ... ... ... көміртегі және азот
оксидтерімен ластау көзі болып саналады. ... ... ... теріс
әсерін азайту үшін мынадай шаралар қолданады:
1. факел жүйесінде мүмкін болғанша ... мен ... ... ... ... ... ... қайта өндіруге жібереді;
3. факел шырағындағы жану жағдайын жақсартады.
Сақтау қақпақтарының тез - тез іске қосылуын болдырмау үшін ... ... ... ... ... қақпақтарының
есептелінген қысымы 15 - 20%-тен көп болуы ... ... ең көп ... ... - ... ... ... Күкірт оксидтерін ең көп ауаға таратушы технологиялық пештердің
түтін ... ... ... күкіртті мазутты және күкіртті сутегінен
тазаланбаған көмірсутек ... ... ... ... ангидридпен жақын
елді мекендердің ластануын азайту үшін, МӨЗ отын ... ... ... ... ... ... ... күкірті аз мазут
дайындайды,тұтін құбырының санын және оның биіктігін ... - 1960 жж. ... ... ... үшін ... ... 30 - 40 м, ... 100 - 120 м, түтін құбырына ауысты. ... ... өсуі - ... ... атмосферада тез сирек тарауын,
сөйтіп олардың қала мен елді ... ... ... ... қос ... түтін газдарындағы мөлшерін төмендетуді екі
жолмен іске асыруға ... 1) ... ... ... ... 2) түтін газдарын тазалау.
Түтін газдарын тазалауға әр түрлі әдістер жасалған - әр түрлі оксидтер
мен тұздар ... ... және ... әдістер)
ерітінділерімен ылғалды тазалау және адсорбенттерімен құрғақ ... ... мыс ... және т.б.). ... тазалауға түсетін
газдардың көлемінің үлкендігі тағы да олардағы компоненттердің ... ... ... су буы, ... әр ... эканомикалық жағынан
тиімді тазалау әдістерін жасауды қиындатады. Жану ... ... ... ... ауа ... яғни жану ... мөлшерін азайтумен кемітеді.
Қоршаған ортаның көмірсутектер буларымен ластаудың ... ... ... ... ... ... және босатуда (үлкен демалу)
сырты мен ішкі ... ... ... қақпақтар арқылы (кіші
демалу) демалуы орын алып ауа ластанады. Ағып суды тазалау ... ... ... ... және ... беттерінен буланудан да
көмірсутектерінің жоғалуы көп ... ... ... ... ... ... жабылмауы есебінен, ... ... ... ... ... да ... ... өңдеу процестеріне тән жоғары температуралық және
кейбір кездерде жоғары қысым ... ... және ... ... ... ауаға тарауына жәрдемдеседі. Мұнда жоғалым алкилдеу,
газфракциялау және т.б. ... ... ... бірнеше
есе көп болады.
Ауаның күкіртті сутегімен және көмірсутектермен ... ... ... ... ... суыту жүйесіне де және бензин
фракцияларының тұрақтандырылуына ... ... ... ... ... ... ... болған сайын, буланудан жоғалым соғұрлым аз
болатыны табиғи нәрсе. ... ... ... де ... әсер
етеді, себебі бензинде еріген газ көмірсутек буларының сыбағалы ... ... ... ... және ағын су ... ... мақсатында МӨЗ
мұнай өнімінің ақырғы температурасын төмендете түсуде су ... ауа ...... кең ... ... Шығатын
мұнай өнімдерін терең суыту үшін суық айналма таза құдық суын да ... ... ... ... ағын ... ... ... Кейбір жаңа зауыттарда ол үшін мынадай шаралар белгіленуде:
1) мұнайы бар аз минералданған ағып ... ... ... ... және ... суды жүйеге қайта беру;
2) жоғары минералданған ағып суларды буландырумен ... ... беру ... технологиялық қажеттілікке пайдалану;
3) зауытты сумен қамтамасыз етуде жауын мен қар суын және ... ... ... тазалаудан кейін пайдалану.
2. Есептеу бөлімі
1. Процестің материалдық ... ... |Мың ... |% |
| | | ...... газы |760480 |47,53 ... су |696800 |43,55 ... ... бу |138240 |8,64 ... |380 | ... |20 | ... су |204 | ... |160 |0,28 ... |3508 | ... ... |208 | ... |1600000 |100,0 ... |Мың ... |% ... ... газы | | ... су |729600 |45,6 ... конденсат |696800 |43,55 ... газ |107040 |6,69 ... |46400 |2,9 |
| |1579840 |98,74 ... шығын
|Аталуы |Мың ... |% ... |4160 |0,26 ... |1440 |0,09 ... газ |380 | ... |20 | ... су |240 | ... конденсат |14400 |0,9 ... ... |160 |0,01 ... |20160 |1,26 ... ... материалдық балансы
Кесте 6
|Аталуы |%, масс |м3 ... |м3 /сағ |м3 /сек ... |100 |1600000 |66666,6 |18,51 ... | | | | ... |0,25 |4000 |166,66 | 0,0456 ... | |1604000 | 66833,3 |18,56 |
| |100,25 | | | ... | | | | ... газ |97 |1552000 |64666,6 |17,96 ... – ке қаныққан | 3,25|52000 | 2166,6 | 0,6 ... | | | | ... | ... | 66833,3 |18,56 ... Аппараттардың жылулық балансы
2.3.1. Абсорберді есептеу
Комсомольск кен орнындағы өнімділігі 1,6 млн ... ... ... ... жобалау.(абсорбер, жылуалмастырғыш)
Тарелкалы абсорберді есептеу.
Кесте 7
|Компонент |γ |μ |μ∙ γ |γ ... ... |0,525 |16 |8,392 |0,293 ... |0,010 |30 |0,316 |0,011 ... |0,075 |44 |3,278 |0,114 ... |0,3 |34 |10,2 |0,356 ... |0,09 |72 |6,48 |0,226 ... |1,000 |196 |28,672 |1,000 ... 66666,6 ... ... ... ... Р = ... сәйкес газ
температурасы t1 = 35°C; тазаланған газ ... t2 = 40°C; ... ...... Күкіртсутекті бөлу тереңдегі 99%.
Газдың молекулалық салмағы:
μ = ∑ (μi∙ γ); μ = ... ... ... ... = M/22,4 = 28,672/22,4 = 1,28 кг/м3
Күкірт тазалау процесінің негізгі параметрі – ... ... ... төмендегі теңдеу бойынша есептеледі:
Ga = 6,3 Yar*M / ... Ga – ... ... ... шығыны, кг/сағ.
- газ шығыны, м3/сағ.
- газдағы қышқылды компоненттердің мольдік үлесі.
- Диэтаноламиннің ... ... М = ... Диэтаноламиннің массалық үлесі.
- Диэтаноламиннің мольдік санының, қышқыл ... ... ... ... ... ... арналған ұсынысқа сәйкес
қабылдасақ с – 0,3 моль/моль, х = 15% ... тең ... ол ... ... ... = 6,3 Yar·105/0,3 ·15= 146,9 y'G'
Айналымдағы диэтаноламиннің ерітіндісінің шығынын табамыз:
Ga = 146,9· 0,03 · 166,6 =731,56 ... ... ... VH2S ... ... формула бойынша
анықталады:
VH2S = G' (Y'1 – Y'2);
Мұндағы, Y'1 – Y'2 ... ... ... ... мольдік
үлесі.
VH2S = 166,6 (0,03 – 0,0003) = 4,94 м3/сағ
Күкіртсутекті сіңірген уақыттағы бөлінген жылу мөлшері Q ... ... ... = qH2S· VH2S · ... тығыздығы:
p H2S = M/22,4 = 32/22,4 = 1,518 кг/м3
Күкіртсутекті сіңіргендегі бөлінетін жылу мөлшері:
Q1 = 1905· 4,94 ·1,518 = 14308,63 ... ... ... қыздыруға кететін жылу мөлшері, қыздыруға
кететін жылу мөлшері Q2 келесі формуламен есептелінеді:
Q2 = G12 (l2 - ... l2 - l1 ... ... және ... газ ... ρ2 – ... тығыздығы, кг/м3. Тазаланған газды қыздыруға керекті
жылу мөлшері:
Q2 = 166,6 · 0,35 (362 – 351) = 641,41 ... ... l1 – ... - ... ... (абсорбенттің) температурасының көтерілуі ∆ ta
(°C) мына қатынаспен анықталады.
∆ ta = (Q1 - Q2 ) / (Ga - Ca ... Ga – ... ... жылу ... кДж (кг к). Егер ... ta ≤ 50°C ... ... айналымдағы ерітінді шығынын көбейту керек.
(tр - абсорбердің жоғарысына ... ... ... ... көтерілуін есептейміз:
∆ ta = ( 14308,63 – 641,41) / 731,56· 4 = 4,67°C
мұндағы, 4 кДж /(кг*г) – (50 +42) / 2 = 46°C ... ... жылу ... ... ... теңдік емес бойынша ∆ ta
шамасын табуға, содан соң Ga ... ... ... = (Q1 - Q2 ) / (Ga · ta );
Қаныққан абсорбент ерітіндісінің температурасы:
tн = tp + ∆ ta = 40 + 4,67 = 44,67 °C 0,04 ... ... ... ... ...... ... тарелка 0,25 т.с.с.
R – тарелкалар арасындағы 0,6 м қатынаста:
R – 480 - ге абсорберге арналған коэффициент.
Диэтаноламин ерітіндісін десорберде 0,141-0,153 МПа ... ... ... ... ұсынылады.
Көптеген қондырғыларда десорберде 12-20 тарелка немесе 3-4 т.т.
эквивалентті суғындырма қабаттары ... ... ... ... жоғалысын азайту үшін тарелкалар колоннаға шикізат енгеізетін жерден
30-35% ... ... ... ... ... ... құбырлы жылуалмастырғышты есептеу
Айнымалы басты ... ... ... ... яғни газ қыздыру үшін фракция 80-180.
Газ шығыны g = 66666,6 ... ... р420= 0,8763, ... t б - 80°C.
Ыстық ағынның шығыны G = 20000 кг/сағ, тығыздығы р420= 0,8689, бастапқы
температурасы t б - ... ... ... ... ... tс - 200°C. Екі ағында сұйық
күйде болады. Меншікті ыстық ... ... (Н, ... ... ... кДж/кг).
Эмпирикалық формаға салып, есептеуге болады. Бастапқы энтальпиясы ыстық
ағын Нб = ... ... ... ... ... ағын Нс ... ... энтальпиясы салқын ағын hб = 155,493 кДж/кг.
Ыстық ағын.
р420→ γ → р1515
Тб→ Нб
Тс → ... 0,8689. γ = 0,001838 – 0,00132 · ... = 0,001838 – ... = ... = р420 + 5* ... = 0,8689 + 5· 0,000692 = 0,87236.
Нб = (210,3 + 0,456·t + 0,000586·t2) · ( 4 - р1515 ) – ... = (210,3 + 0,456 ·150 + ... · ( 4 - 0,87236) – 309 ... ... = - 1,687·t + 0,0017· t2/ ... ... = - 1,687· 100 + ... / √0,87236 = 434,047 кДж/кг.
Ыстық ағыннан бөлінген жылу мөлшері:
Q ы.а. = G· (Нб - Нc );
Q ы.а. = 20000· ( ...... ... ағын.
р420→ γ → р1515 ; tб →hб;
р420= 0,8763.
γ = 0,001838 – 0,00132 · ... = 0,001838 – ... 0,8763 = ... = р420 + 5· ... =0,8763 + ... = 0,87970.
hб = 1,687·t + 0,0017· t2/ ... ... = ... / ... = 155,493 ... 5% жылу ... қоса есептегенде салқын ағынға өткен жылу мөлшері,
жылу балансынан:
Q с.а. = 0,95 · Q ы.а. ;
Q с.а. = 0,95 ... = ... ... ... ... болады:
Q с.а. = q ( hc - hб ); бұдан салқын ағын ... ... ... = hб + Q с.а. / q;
hc = 155,493 + 121293,15 · 103/66666,6 = 181,94 кДж/кг.
Белгілі болған ... hc = 181,94 ... ... ... 0,8763. Осы ... ... отырып, газдың соңғы
температурасын табамыз:
t1 = - 1,687 + √2,84+0,0068· hc √ р1515 /2·0,0017;
t1 = - 1,687 + ... = ... ... 150°С → Тс= ... 75°С ← tб= ... = 75°С ∆tk = ... ∆tk = 75/60 = 1,25 ... айырмашылығы
Осы екі қатынас ∆ty/ ∆tk < 2 ... ... ... анықтаймыз:
∆tорт.лог. = ∆ty - ∆tk / 2,3 lg (∆ty/ ∆tk);
∆tорт.лог. = 75 - 60 / 2,3 lg(75/60 ) = ... ... ... ... ... ... ... жылу беру коэффициенті мынадай аралықта ... ... 250-900 ... ... = ... = Q ы.а./ ∆t · K;
Fp = 127677·103/76·300 = 25м2
r' = 105, N > Fp/F; N > 105/25 = ... = 2; β = NF - Fp/ ... = 2·105 – 25/ 25 ·100% = ... ... ... ... айнымалы басты қаптама ... ... ... ... ... ... l = 6м;
Ауданы F = 105м2;
Құбырдың саны n = 2 тең.
Құбыр аралық өткізгіш қиманың ауданы S2 = 0,0042м2;
Өткізгіш қиманың ... S1 = ... ... d = 25x ... ... қондырғының таңдалуы және сипаттамасы
2.5.1. Абсорбердің сипаттамасы
Газ қоспасындағы сұйықтықты сіңіру абсорбция деп аталады. Абсорбция
процесі, айыру көмірсутек газдарын тазарту, ... таза ... ... пропан – пропилен фракциясынан бензинді алу болып табылады.
Абсорбентке ... газ ... ... ... ... ... көп болса, онда абсорбция процесі жүреді. Осыған байланысты
газ қоспасындағы компонент сұйықтыққа тез айналады. Парциалды қысым немесе
компоненттің ... газ ... ... көп ... ... ... ... ерітіндіден ерітінді газ пайда болады. Абсорбция
мен десорбция қатар жұмыс жасайды. Кей жағдайда абсорбция мен десорбция ... ... ... бірі ... ... мен ... цилиндірлі вертикальді аппараттан тұрады, өзгешеліктері әртүрлі, тек
екеуі де технологиялық процестерге тәуелді.
Мысалы: табиғи мұнай газынан бензин алу үшін ... ... 18-30 ... ... ... қылып жасалынған 0,3-4 МН/м2 осындай
қысымда колонна жұмыс жасайды. Абсорбент қызметіне май ... ... ... Газ ... ... ... ... параметіріне байланысты, оған қысым, температура, колоннадағы
тәрелке саны, абсорбенттің ... ... мен ... айырмашылығы жоқ.
Десорбцияны 0,6 МН/м2 қысымымен және 110-180°С ыссы ... ... ... ... ... ... ... тесігіне беріледі.
Колоннаның температуралық тұрақтылығын бензин қою арқылы
тұрақтандырылады және ... ... ... ... ... ... бу шашу арқылы қыздырылады. Каталитикалық риформа абсорбентінің
қондырғысы және гидротазартқышының құрылысы өзгеше. Бұл аппараттар күкірт
қышқылмен айыруға және ... ... су буын ... ... диаметрі 3м, биіктігі 20 метрлік бір бүтін тәрелкеден ерекше
тәрелкеден 8-9 түрлі элеметтен тұратын ... Газ ... ... ... сеткалы тамшы қатесіз төменгі жағына беріледі және
конденсаттан бөлініп, ... ... ... ... соң ... арқылы
десорбцияға одан кейін бүтін тәрелкаға бекіледі. Бүтін ... ... және ... ... газ өту ... ... және газ ... шүмек арқылы жіберіледі. Абсорбенттің
біріңғай компонентпен ... ... ... болады.
Абсорбент колоннадағы шүмек арқылы беріледі. Тазартылған газ қоспасы
колоннадағы шүмек арқылы ... ... ... және ... ... ... ... Көптеген абсорберлер насадкалармен насадкалы
тәпелкелермен жабдықталады.
2.5.2. Айнымалы басты қапталма құбырлы жылуалмастырғышты сиппаттау
Жылуалмастырғыштар ... ... және ... ... ... ... аппараттарының негізгі құрамына
кіреді. Олардың құны технологиялық қондырғылар құрал – жабдықтарының ... ... 15% ... МӨЗ ... келе ... ... ішінде алғашқы өңдеу қондырғыларындағылар мынадай топтарға бөлінеді:
«құбыр құбырдағы» ... ... ... құбырлы
жылуалмастырғыштар, ауамен ... ... ... араласушы
жылуалмастырғыштар.
Қаптама құбырлы жылуалмастырғыштар, қазіргі МӨЗ көп ... ... ... жылуалмастырғыштардың құбыр мекем бекітілген және
айнымалы басты ... ... ... қапталма құбырлы жылуалмастырғыштар қазіргі жаңа
МӨЗ жылуалмастыру аппараттарының негізгі түрі. Мұнайды ... ... олар ... ... ... ... ... қыздырылады, су
тоңазытқышы шикі затты ... ... және т.б. ... ... ... болуы құбыр шоғырының корпус ішінде бос
қозғалуына жағдай жасайды, құбыр шоғырын тазалау және ауыстыру ... ... ... ... ... ... ... көп
жолды етіп дайындайды.
Жылуалмастыру процесі айнымалы басты аппараттарда ... ... ... ... бөлінуші камераға түскеннен кейін құбыр шоғырымен
айнымалы басты ... ... және онда ... ... ... ... Бөлуші камерада бірнеше қалқан орнатуға ... және ... ... ... ... ... ... болады.
Жылуалмастырудың тиімділігін арттыру үшін құбыр аралық ... ... ... кен ... өнімділігі 1,6 млн м3/ тәулігіне газды
дайындау тақырыбына жазылған ... ... осы ... тақырыпқа
байланысты барлық жайттар кеңінен қарастырылды. Дипломдық жобада осы газды
күкірттен тазарту қатысында ... ... мен ... ... аппараттарына тоқтатылып, мағлұмат беріп кеттім.
Берілген жоспар бойынша алдымен кен орны, шикізат және ... ... ... ... қышқыл газдарды тазарту арқылы таза
газ абсорбент алу процестері жүретін негізгі ... ... ... ... ... жазылды.
Есептеу бөлімінде жылуалмастырғыштың материалдық балансы мен салқын
ағынға өткен жылу мөлшері және тарелкалы ... ... ... ... ... бойынша оның негізгі конструкциялық өлшем
бірліктері мынадай: D = 600м, F = 105м2,
l = 6м, n = 2,
d = 25х2 ... 1 = ... 2 = ... болып анықталады.
Газды күкірттен тазарту процесі жүру барысында газдан бөлінетін
зиянды заттар тек адам денесі мен ... ... ... ... қоршаған
ортаға өз әсерін тигізеді. Сондықтан бұл дипломдық ... ... ... ... қорғауға да көңіл бөлінді.
Дегенмен, біздің елімізде бұл мәселелер әлі де ... ... ... күкірттен тазарту процесі экономикалық жағынан тиімді, себебі
аппараттармен құрал – жабдықтар аз қажет етеді.
Осы ... ... ... бұл қондырғының кез – келген өндіріс
үшін маңызы зор екенін сенімді түрде айта ... Бұл ... ... ... ... ... Т.О.Омаралиев «Мұнай мен газды ... ... ... ... ... өзгертпей өңдеу процестері». Астана 2003. (сынама
басылым).
2. Т.О.Омаралиев «Мұнай мен газды өңдеудің ... және ... ... ... өзгертпей өңдеу процестері». Астана 2003. (сынама
басылым).
3.Надиров К.Н. ІІ том: ... и газ ... ... ... ... Ю.И. ... ... процессы и аппараты химической технологии»
(учебное пособие по проектированию). Москва «Химия» 1983.
5. С.И. Хорошко, А.Н. ... ... задч по ... и ... нефти
игаза». Минск «Высшая школа» 1989.
6. В.П. Суханов «Переработка нефти игаза». Москва «Высшая школа» 1974.
7. В.Н. ... М.Г. ... М.Г. ... ... и технология нефти и
газа». Ленинград «Химия» 1991.
8. С.А. Фарамазов «Оборудование нефтеперерабатывающих заводов и ... ... ... ... ... « ... ... нефтехимии»
10. Абайұлданов, Нұрсұлтанов «Мұнайды өндіріп өңдеу».
11. Плановский, Рамм, Каган «Процесы и аппараты химической технологии».
12. Эрих В.Н. «Химия и ... ... и ... Экономикалық бөлім.
|№ | ... | ... ... | ... |рғы |- |
| |–жабдықтар аты | | ... |
| | | | |ы ... ... ... | |135700 | ... ... 1% | |500 | |655 |
| ... | |14062 | ... | | |7555 | |377 ... ... ... ... 8
Барлығы = саны · бірге аппараттың құны
Қондырғының барлығы = барлық аппарат құны· қонд.шығының проценті/100
Сметалық құны = ... құны + ... ... = ... ... ... ... | ... ... ... |Аты | |
| | ... мың.т. |% |
|1 |Негізгі қор ... |90 |
|2 ... ... 10% ... |10 |
| ... және зерттеу жұмыстары | | |
| ... ... | | |
| ... су ... ... және т.б. 10% | | |
| ... ... |100 ... ... ... ... 10
| | ... ... ... |Аты ... ... |
|1 ... ... ... саны |365 |365 |
|2 ... ... | | |
| ... ... | |52 жеті |
| ... ... |91 |- |
| ... ... | |52 |
| ... ... | |9 |
|3 ... уақытының номинальды қоры |274 |252 |
|4 ... ... ... | | |
| ... |28 |28 |
| ... және ... ... | | |
| ... |1 |1 |
| ... ... |15 |15 |
|5 ... ... ... қоры |230 |208 |
|6 ... коэффициенті,Ка |1,19 |1,21 ... ... ... есептеу
|№ |Мамандық атауы |Смена |Тәулік |Ка, ... ... |
| | ... ... ... |тік ... ша |
| | ... ... ... ... | |
| | ... |саны | | | |
| |І. ... ... | | | | | |
| ... | | | | | |
|1 ... ... |1 |3 |1,19 |3,57 |4 |
| ... | | | | | |
|2 ...... |1 |3 |1,19 |3,57 |4 |
|3 ... |1 |3 |1,19 |3,57 |4 |
|4 ... электрик |1 |3 |1,19 |3,57 |4 |
| ... | | | | | |
|5 ...... |1 |3 |1,19 |3,57 |4 |
| ... | | | | | |
| ... |5 |15 |5,95 |17,85 |20 |
| |ІІ. ... | | | | | |
| ... | | | | | |
|1 ...... |1 |1 |1,21 |1,21 |1 |
|2 ... |2 |1 |1,21 |2,42 |2 ... |слесарь – ремонтник |1 |1 |1,21 |1,21 |1 |
|5 ... |2 |1 |1,21 |2,42 |2 |
| ... |2 |1 |1,21 |2,42 |2 |
| ... |8 |5 |6,05 |9,68 |8 |
| |ІІІ. ... | | | | | |
| |лық ... | | | | | |
|1 |аға ... |1 | | | |1 ... ... ... |4 | | | |4 |
| |аға ... |1 | | | |1 |
| ... |6 | | | |6 ... ... жалақы бойынша қорытынды кесте
|№ |Көрсеткіштер ... ... ... |
|1 ... жалақы қоры |мың. тг. |1 700 953 |
|2 ... ... саны ... |34 |
| ... ... |28 |
| ... ... |6 |
|3 |Бір ... ... ... | ... |
| ... | | |
| ... |мың. тг. ... |
| ... |мың. тг. |635 964 |
|4 |Бір ... орташа айлық | |41 669 |
| ... | | |
| ... |мың. тг. ... |
| ... |мың. тг. |52 997 ... Өзіндік құн. Шығындар сметасы.
|№ |Аты ... ... |
|1 ... қор ... |3.1. ... |
|2 ... ... ... |18,8% |
|3 ... ... ... |20,4% |
|4 ... ... қоры ... |2% |
|5 ... ... ... |67616377,05 | |
|6 ... ... | |
|7 ... ... ... ... |25% |
|8 ... ... | |
|9 |1 ... |57тн. | ... ... ... |Аты |Өлш |1 тн ... ... |1 тоннадағы шығын |
| | ... ... | | |
| | | | ... ... ... |сомасы |
| |Барлығы: | | |731825 | | | |
|2 ... |м3 |0,8 |949,000 |759,200 |1,3 |1,04 |
| ... отын | | | | | | |
|3 ... | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| ... ... |кВт |5 |343,100 |1715,5 |0,47 |2,3 |
| |су |м3 |120 |1584 |190,080 |0,8 |0,26 |
| |бу |м3 |370 |657 |243,090 |0,9 |0,33 |
|4 ... | | | | |17000,9 |704 |
|5 ... ... | | | | |31961,7 |182 |
|6 |Цех ... | | | | |22905,5 |982 |
|7 ... ... | | | | |107480 |147 |
| ... | | | | | | |
|8 ... ... | | | | |4836,6 |6,6 |
| ... | | | | | | |
|9 ... | | | | |1074,8 |1,4 |
| ... | | | | | | ... ... | | | | ... |155,3 |
| ... құн | | | | | | ... шығын саны = 1тн шығын саны* өнімділік
Жылдық шығын сомасы = 1 тн бағасы * жылдық шығын ... ... саны = ... / ... ... ... = жылдық шығын / өнімділік
Цехтің өзіндік құны = ... пен ... ... + ... ... + ... отын сомасы
Жалпы зауыттық шығын = Цехтің өзіндік құны*4,5%/100
Өндірістік шығын = Цехтің өзіндік құны*1%/100
Өндірістік = Цехтің өзіндік құны + ... ... ... + ... ... ... көрсеткіштерін және
тиімділігін есептеу.
|№ |Атаулы |Өлш ... ... |1 м3 ... ... |
| | ... |м3 |табыс ... құн ... |
|1 |Газ |1000 |1600000 |190 ... |25331 000 |
| | |м3 | | | | ... ... = ... * көтерме баға
Пайда = (көтерме баға - 1 м3 жалпы өзіндік ... ... ... = ... қаржы/пайда = 154690310,5/ 25331000=6,1 жыл
-----------------------
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
... ... ... ... құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
... ... ... 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
... ... ... ... ... 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ ... ... ... құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ ... ... ... ... ... ... ... құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ ... ... ... ... ... ... ... құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
№ құжат.
Бет
Өзг.
ДЖ 3925002
Бет
Күні
Қолы
... ... ...

Пән: Мұнай, Газ
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 44 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Автомобиль жолдары мен аэро алаңдарды жазда күту машиналары5 бет
Жаңажол мұнай газ кешенінің секциясындағы мұнайды термохимиялық сусыздандыру процесінің автоматтандырылуын жобалау16 бет
Жылдық куаты 2,4 млн т/ж құрайтын эхабин мұнайының 500 жоғары ауыр қалдығын пропанмен тазалау қондырғысын жобалау37 бет
Жылдық қуаты 1,2 млн т/ж құрайтын Туймазин мұнайын фурфуролмен тазалау қондырғысын жобалау35 бет
Жылдық қуаты 2,0 млн т/ж құрайтын Самотлор мұнайын таңдамалы еріткіштермен тазалау қондырғысын жобалау30 бет
Л2х100 типті дайындау элеваторында арпа дәндерін жинағаннан кейінгі өңдеудің технологиялық линиясы32 бет
Шалқия кен орны26 бет
Құрылыс материалдар өндірісінен шаң,газ тастамаларды тазалау технологиясын және қоршаған ортаға тастамаларды нормалау79 бет
Ұнтатақталған катализаторы бар регинератор жобасы17 бет
Өзен мұнай-газ кен орны72 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь