Иммундық жүйе

Мазмұны
1 Иммундық жүйенің жалпы сипаттамасы
2 Иммундық жүйенің қызметі және оны зерттеген ғалымдар
3 Иммундық жүйенің қасиеттері, қорғаушы заттар, антидене
4 Иммундық жүйе мүшелері
5 Иммундық жүйенің жасушалары
6 Жасанды және туа пайда болған иммунитет, иммунитеттеу
7 Лимфа жүйесі
Иммунды жүйе
Иммунды жүйе — барлық лимфоидты организмдер мен организмдегі торшалар жинағы. Ерекше иммундық қорғаныс механизмдеріне жауапты. Иммунды жүйе сүйектік қызыл кемігі, лимфа безі, айыршық безі (тимус), кұстардық фабрицнев қапшығы, көкбауыр, сондай-ақ тыныс алу және ас қорыту жолдарындағы топталған лимфоидты тканьдар кіреді. Иммунды жүйе ең басты мүшесінің қызметін әртүрлі лимфоциттердің субпоппуляциялары және лимфоциттердің кейбір тармақтары атқарады, олар макрофагтармен қосылып, иммунологиялық жауаптың негізі — антиденелер түзу және сезімталдығы күшейтілген лимфоциттердің жиналуын қамтамасыз етеді, ал бұлар бөтен антигендерді таниды, қорытады және жояды.
Кемік майы қабырғаларда, омыртқаларда, жіліктердің шеміршекті ұштарында және т. б. сүйектерде кездеседі. Ол организмде өмір бойы сақталады да, одан үнемі қан жасушалары түзіліп отырады. Ересек адамның сүйектерінде кемік майының мөлшері шамамен 2,5-3 кг. Кемік майы екі түрлі. Оның біріншісі - қысқа және жалпақ сүйектердің кемікті қуыстарындағы қызыл түсті кемік майы. Екіншісі - түтік пішінді сүйектердің (жіліктердің) ішкі қуысындағы сарытүсті жілік майы.
Иммундық жүйенің шеткі мушелеріне - бадамша бездер, лимфа түйіндері, көкбауыр, соқырішек және т. б. жатады. Жұтқыншақтың сілемейлі қабығында 6 бадамша без шоғырланған. Оларды жұтқыншақ лимфа сақинасы деп те атайды. Ол арада жұп таңдай, жұп түтікті, сыңар жұтқыншақ және сыңар тіл, бадамша бездері орналаскан. Бұл бадамша бездер организмге тамақпен түскен зиянды микробтарды жоюға қатысады. Лимфа түйіндері көбіне ірі қантамырлардың маңында болады. Адам организмінде 460-қа жуық лимфа түйіндері бар. Олар шоғырланып жатады.
Көкбауыр - құрсақ куысының жоғары бөлігінің сол жағындағы 9-11 қабырғалардың тұсында орналасқан сыңар мүше. Оның ұзындығы шамамен 10-14 см, ені 6-10 см, қалыңдығы 3-4 см, салмағы 150- 200 г. Көкбауырда қан жасушалары түзіледі әрі уақытша сақталады. Сонымен бірге көкбауырда тіршілігін жойған эритроциттер жиналады. Иммундық мүшелер организмнің ішкі ортасының тұрақтылығын және генетикалық тұтастығын қамтамасыз етеді.

1. Иммундық жүйенің жалпы сипаттамасы
Иммундық жүйе организмнің жұқпалы ауруларға және табиғи жай заттардың зиянды әсеріне қарсы тұру қабілеттілігін қамтамасыз етеді, қызметті қалпынан өзгергенде адам ауруларға тез ұшырайды.
Иммунитет - организмнің жұқпалы ауруларға қарсы тұру, бөтен заттарды, вирустарды, бактерияларды танып зиянсыздандыру қасиеті.
Адамда екі түрлі иммунитеті болады:
1. іштен туа біткен иммунитет
2. жүре пайда болған иммунитет
Іштен туа біткен иммунитет - бөтен бөлшектерге қарсы организмде ең бірінші қорғаныш реакциялары қалыптасады. Іштен туа біткен иммунитет бөтен заттың немесе бөлшектің түріне ерекшелігін көрсетпейді.
Іштен туа біткен иммунитеттің негізгі жасушалары:
- макрофагтар,
- моноциттер
- нейтрофилдер.
Организмге бөтен зат түскенде аталған жасушалар мембраналардың сыртқы жағында орналасқан рецепторлармен оларды байланыстырып жұтып алады да ыдыратады.
Іштен туа біткен иммунитеттің реакцияларын қалыптастырады:
- сулы ортада еритін факторлар, цитокиндер, мысалы, интерферондар, интерлейкиндер т.б. қосылыстар.
- комплемент жүйені активтендіретін қосылыстар.

Иммундық жүйенің қызметі:
- организмнің бөгде заттар мен бөлшектерге қарсы тұру қабілеттілігін күшейтеді;
- организмнің генетикалық тұрақтылығын сақтайды;
- организмді жұқпа аурулардан қорғайды, қатерлі ісіктердің түзілуін бақылайды;
- ауыстырып отырғызған мүшеге қарсы организмнің жауабын қалыптастырады т.б қызметтер атқарады.
Иммундық жүйенің мүшелері басқа мүшелермен өзара әрекеттеседі.

Иммундық жүйенің қасиеттері: жоғары ерекшелігі, бөгде қосылыстар мен бөтен микроорганизмдерге қарсы ерекше реакцияларды қалыптастырады.
организмнің өзінің қосылысын танып, бөтен заттан айыру қабілеттілігі.
Өте сирек кездесетін құбылыс – иммундық жүйенің әсері организмнің өзінің қалыпты ұлпаларының жасушаларына қарсы бағытталады, нәтижесінде адамда аутоиммундық аурулар дамиды.
Иммундық жүйенің жауабы есте сақталады, Антигенмен организм қайта кездескенде иммундық жүйенің реакцияларының жылдамдығы және тиімділігі жоғары болады, антиденелердің деңгейі тез жоғарылайды.
Антигендердің ең бірінші акцепторлары ретінде лимфоциттер қызмет атқарады. Лимфоциттер лимфалық түйіндерінде орналасады.

Иммундық жүйе мүшелері:
орталық иммундық жүйе мүшелері:
тимус (айырша без), сүйек кемігі;
перифериялық иммундық жүйе мүшелері:
көкбауыр,
лимфа түйіндері,
әр түрлі ішкі мүшелердегі лимфоидті ұлпа жиынтықтары.
Тимуста – Т-лимфоцитер дамиды, жіктеледі және жетіледі.
Сүйек кемігі – бағана жасушалар түзілетін мүше. Бағана жасушалар иммундық жүйе жасушаларының, оның ішінде лимфоциттердің негізгі көзі.
Көкбауыр – қанағымына түскен бөгет ақуыздар, бұзылған формалық элементтер, микроорганизмдер үшін күшті фильтр ретінде қызмет атқарады.
Лимфа түйіндері – лимфоциттер түзілетін шеткі қантүзу мүшесі. Лимфа түйіндерінде фагоцитоздың көмегімен бөгде заттар залалсызданады, Т- және В-лимфоциттер, антиденелер түзіледі. Лимфа түйіндері қорғаныш және қантүзу қызметтерін атқарады.
        
        Мазмұны
1 Иммундық жүйенің жалпы сипаттамасы
2 Иммундық жүйенің қызметі
3 Иммундық жүйенің ... ... жүйе ... ... жүйенің жасушалары
Иммунды жүйе
Иммунды жүйе — барлық лимфоидты организмдер мен организмдегі торшалар
жинағы. Ерекше иммундық қорғаныс ... ... ... ... ... ... лимфа безі, айыршық безі (тимус), кұстардық
фабрицнев ... ... ... ... алу және ас қорыту
жолдарындағы топталған лимфоидты тканьдар ... ... жүйе ең ... қызметін әртүрлі лимфоциттердің субпоппуляциялары ... ... ... ... олар ... ... ... негізі — антиденелер түзу және сезімталдығы
күшейтілген лимфоциттердің жиналуын ... ... ал ... бөтен
антигендерді таниды, қорытады және жояды.
Кемік майы қабырғаларда, омыртқаларда, ... ... және т. б. ... ... Ол ... өмір бойы
сақталады да, одан үнемі қан жасушалары ... ... ... ... кемік майының мөлшері шамамен 2,5-3 кг. Кемік майы екі түрлі.
Оның біріншісі - қысқа және жалпақ сүйектердің кемікті ... ... ... ... Екіншісі - түтік пішінді сүйектердің (жіліктердің) ... ... ... ... ... шеткі мушелеріне - бадамша ... ... ... ... және т. б. ... ... сілемейлі
қабығында 6 бадамша без шоғырланған. Оларды ... ... ... деп ... Ол ... жұп таңдай, жұп түтікті, сыңар жұтқыншақ және сыңар тіл,
бадамша бездері орналаскан. Бұл ... ... ... ... ... ... жоюға қатысады. ... ... ... ... маңында болады. Адам организмінде 460-қа жуық ... бар. Олар ... ... - ... ... жоғары бөлігінің сол жағындағы 9-11
қабырғалардың тұсында орналасқан сыңар ... Оның ... ... ... ені 6-10 см, ... 3-4 см, салмағы 150- 200 г. ... ... ... әрі уақытша сақталады. Сонымен ... ... ... ... ... ... мүшелер организмнің ішкі
ортасының тұрақтылығын және генетикалық тұтастығын қамтамасыз етеді.
1. Иммундық жүйенің ... ... жүйе ... жұқпалы ауруларға және табиғи ... ... ... ... тұру ... ... ... қалпынан өзгергенде адам ауруларға тез ұшырайды.
Иммунитет - организмнің жұқпалы ауруларға қарсы тұру, ... ... ... ... ... ... екі ... иммунитеті болады:
1. іштен туа біткен иммунитет
2. жүре пайда болған иммунитет
Іштен туа ... ... - ... ... қарсы организмде ең бірінші
қорғаныш реакциялары қалыптасады. Іштен туа біткен иммунитет ... ... ... ... ... ... туа біткен иммунитеттің негізгі жасушалары:
- макрофагтар,
- моноциттер
- нейтрофилдер.
Организмге ... зат ... ... ... ... ... ... рецепторлармен оларды байланыстырып жұтып алады ... туа ... ... реакцияларын қалыптастырады:
- сулы ортада еритін факторлар, цитокиндер, мысалы, ... т.б. ... ... жүйені активтендіретін қосылыстар.
Иммундық жүйенің қызметі:
- организмнің бөгде заттар мен ... ... тұру ... ... ... ... сақтайды;
- организмді жұқпа аурулардан қорғайды, қатерлі ісіктердің түзілуін
бақылайды;
- ауыстырып ... ... ... ... ... ... ... атқарады.
Иммундық жүйенің мүшелері басқа мүшелермен өзара әрекеттеседі.
Иммундық жүйенің қасиеттері: жоғары ерекшелігі, ... ... мен ... ... ... ... қалыптастырады.
организмнің өзінің қосылысын танып, бөтен заттан айыру қабілеттілігі.
Өте сирек ... ...... ... ... организмнің
өзінің қалыпты ұлпаларының жасушаларына қарсы бағытталады, нәтижесінде
адамда аутоиммундық ... ... ... жауабы есте сақталады, Антигенмен организм қайта
кездескенде ... ... ... ... және ... болады, антиденелердің деңгейі тез жоғарылайды.
Антигендердің ең бірінші акцепторлары ретінде лимфоциттер қызмет
атқарады. Лимфоциттер лимфалық ... ... жүйе ... ... жүйе ... (айырша без), сүйек кемігі;
перифериялық иммундық жүйе мүшелері:
көкбауыр,
лимфа түйіндері,
әр түрлі ішкі мүшелердегі лимфоидті ұлпа ...... ... ... және ... кемігі – бағана жасушалар түзілетін мүше. ... ... ... ... оның ... ... ... көзі.
Көкбауыр – қанағымына түскен бөгет ақуыздар, бұзылған формалық элементтер,
микроорганизмдер үшін күшті фильтр ретінде қызмет ... ...... ... шеткі қантүзу мүшесі. Лимфа
түйіндерінде фагоцитоздың көмегімен бөгде заттар залалсызданады, Т- және ... ... ... Лимфа түйіндері қорғаныш және ... ... ... ... ... ... ... бағана жасушалар,
- тромбоциттер,
- басқа жасушалары, мысалы ұлпа жасушалары.
Барлық жасушаларының тегі – плюропотентті бағана ... ... ... ... Оны ... ... ... заттар, антидене
4. Жасанды және туа пайда болған иммунитет, иммунитеттеу
5. ... ... ... іm-munіtas – босап шығу, арылу, құтылу), Биологияда ... ... ... бар жұқпалы және жұқпалы емес бөгде
заттарды, жұқпалы аурулар қоздырғышын немесе олар ... ... ... ... қабылдамаушылық қасиеті және оларға қарсы тұру қабілеті.
Иммунитет – ... мен ... ... ... ... ... ... сатыдағы организмдерге (адамдар, жануарлар, ... ... ... ... бұл ... оның жеке басының тіршілік
ортасына бейімделу ерекшеліктерімен тікелей байланысты. Иммунитет кезінде
организмде аса ... ... ... жүріп, организмнің қорғаныштық
қасиеті арта түседі. Соның ... ... ... ... ... т.б. бөгде заттарды ыдыратып, бейтараптап жойып жіберетін
қабілеті ... ...... ауру ... ... ... ету өнімдерін, сондай-ақ генетикалық табиғаты басқа заттарды
қабылдамаушылығы. Иммунитеттің қалыптасуына ... жүйе ... ... ... ... оның ... механизмі бір-біріне байланысты,
әрі нейрогуморальды реттеу жағдайында әрекет етеді. ... ... ... зерттеуде Л.Пастер, И.И. Мечников, т.б.
зерттеуші-ғалымдардың сіңірген еңбегінің маңызы зор болды. ... ... ... ... ... (1854 – 1915) ... рет ... иммундық
реакцияның химиялық моделін (кескінін), яғни “бүйірлі тізбек теориясын”
ұсынды. Ал 1959 жылы ... ... ... (1899 – 1985) ... ... Н.Кай Ерне (1911 жылы туылған) иммунитеттің клондық-
сұрыпталу (арнайы антидененің түзілуі) ... ... Бұл ... ... ... ... ... жол салды. Иммунитет –
өсімдіктер арасында да ауруға қарсы төзімділік туғызатын ... ... ... ... ... ... салған Н.И. Вавилов.
Ол өсімдіктер иммунитетнің екі ... ... ... және ... бар екенін анықтады. Өсімдіктер иммунитеті олардың морфол.,
физиологиялық және ... ... ... ... ... ал екіншілері қосымша рөл атқарады. ... ... ... адам мен ... ... ... ... жұқпалы ауруларға диагноз қою, емдеу және оларға қарсы егу әдістерін
енгізуде, ауруға тұрақты өсімдік ... ... ... ... ... ... жүргізді.
Қорғаушы заттар, антидене Организмнің зиянды микробтар енуіне қарсы тұра
алатын ерекше ... ... ... төзімділігі
(резистенттілігі) деп атайды. Бұған организмнің кез ... ... ... тұрып оларды жоюға қатысатын тері эпителийінің механикалық қасиеті,
сонымен бірге ауру қоздыратын ... ... ... бактериоцидтік
заттар бөлуі, асқазан сөлінің микроб жойғыш қасиеті, шырышты ... ... ... көз ... ... микробтарға қарсы
әсер ету қасиеті, қан ... ... ... қорғаушы заттар –
фагоциттер, лизоцим, бактериолизин, т.б. жатады. Бұлар иммунитеттің жалпы
әсер етуші ... ... ... олар дені сау ... ... барлығында әр түрлі мөлшерде ... ... ... ... ... ... (олардың улы заттары) түскенде оларды тікелей
жоюға қатысатын белок, яғни табиғаты, қорғаушылық қабілеттілігі өте күшті
арнайы ...... ... ... ... Олар ... бауыр, сүйек кемігі, т.б. ұлпаларында өндіріліп, қан арқылы барлық
организмге тарайды. Мұндай антиденелер қандай затқа ... ... ... ... ... қатысады. Олар иммунитеттің арнаулы факторларына жатады.
Жасанды және туа пайда болған иммунитет, ... ... ... мен
адамның қанында организмді жұқпалы аурудан қорғайтын ... ... туа ... ... ... туа ... ... иммунитет деп атайды. Бұл қасиет
тұқым қуалайды. Туған күнінен бастап, ... ... ... ... түзілетін организмнің қарсы тұру қабілеттілігін жүре ... ... деп ... Ол ... және ... деп екіге бөлінеді
(екеуі де белсенді және енжар ... ... Бұл ... ... ... ... түрі ... аурулармен науқастанып тұрғаннан
кейін пайда болады. Әдетте, ол ұзақ мерзімге созылады, ... ... ... ... ... ... шешек, қызылша, т.б. жұқпалы аурулармен
бір рет ауырып тұрса, екінші рет қайталап ауырмайды. Ал табиғи ... түрі ... ... ... бала жолдасы (плацента) арқылы, ал
туғаннан ... ... ... ... ... иммунитет ұзаққа
созылмайды, сәби 1 жасқа келгенше сақталуы ... ... үшін ... ала ... немесе биологиялық препараттар
енгізудің нәтижесінде түзілген иммунитет жасанды иммунитет деп ... де ... ... ... ... кейін пайда болса – белсенді, ... ... қан ... ... ... ... – енжар иммунитет дейді.
Жасанды жолмен, яғни ... ... ... белсенді иммунитет енжар
түріне қарағанда, ұзағырақ (6 айдан бірнеше жылға ... ... ... ... ... ... сіреспе, күл, т.б. ауруларға қарсы егу.
Ал сарысу ... ... ... ... ... ... 2 – 3 ... айға дейін ғана тиімділігі бар. ... ... күл ... ... ... қан ... егу. Иммунитеттің түзілуіне бүкіл
организм қатысады. Басқарушы және бағыттаушы орган – орталық жүйке ... ... Адам мен ... ... ... ... туғызуға
болады. Оны – иммунитеттеу деп атайды. Ол да ... және ... ... бөлінеді. Белсенді иммунитеттеу антигендерде – вакцина препараттарын
(тірі микроорганизмдерден ... егу ... ... тері ... ет
арасына, мұрынға, ауызға тамызу) арқылы туғызылады. Иммунитет күші, ... ... ... ... ... ... дайындық
мерзіміне байланысты болады. Белсенді иммунитеттеуді 1 – 2 ... ... ... ... әсер ...... ... не жылдан кейін егілген
иммунитет. Енжар иммунитеттеуде қан не қан сары суына ... ... тері ... ет ... ... Бұлар дайын антиденелер
болады. Енжар иммунитеттеу бір айға ғана ... ... ... күл,
сіреспе, гангрена, тұмау, т.б. ауруларға арналған иммунитеттеуді қайталап
егеді. Иммунитеттеу ветеринарияда да жиі ... ... ... қарасан, кебенек, сарып, т.б. ауруларға қарсы жүргізіледі. Адам
иммунитеті сыртқы орта және әлеуметтік ... ... ... ... ... ... Адамның дене қызуы көтерілуі, салқынға
шалдығуы, шамадан тыс қатты шаршауы, қайғы-қасіретке ұшырауы, ауыр ... әр ... ... ... ... ... ... витаминдер және кейбір химиялық микроэлементтердің, фосфор,
кальций тұздарының жетіспеушілігі – организмде иммунитеттің ... ... ... Лимфа (лат. lympha — жартылай мөлдір сарғыш түсті сұйықтық, ол
ұлпа сұйықтығынан бөліп шығарылады. ... ... ... басталады
да лимфа тамырлары бойынша ағады. Құрамына қарай лимфа қан плазмасына ... ... онда ... аз ... Лимфа тамырлары бір-бірімен қосылып
екі үлкен лимфа тармағын құрайды, олар үлкен венларға құйылады. Лимфа ... ... ... пен ... бар, ... түссіз сұйықтық. Лимфа
жүйесінен қанға көкрек өзегі арқылы ... ... ... ... айналы- мына, біріншілік және екіншілік иммундық жауаптардың ... ... ... ... — таза су, ... — адамның лимфа
тамырлары мен лимфа түйіндерінде болатын сұйық дәнекер ұлпа немесе ... ... ... ...... ішкі ... ұлпа ... Тұз құрамы жағынан қан сарысуына ұқсас. Лимфаның химиялық құрамы:
95% су, 1-2% нәруыз; 0,1% ... 0,9% ... ... Адам ... ... ... 2-4 л ... түзіледі. Қан сарысуына қарағанда
нәруыздары 3-4 есе ... ... да ... ... ... ... ... Сондықтан оның баяу болса да ұйығыштық қасиеті
бар. Лимфа қан сияқты ... ... ... Лимфада болатын
лейкоциттерді — лимфоциттер деп ... ...... бауырда
түзілетін түйіршіксіз түрі. Адамның барлық лейкоциттерінің 18-30%-ын
құрайды. Лимфоциттер — ... ... 8-10 мкм. ... ... және ішкі
әсерлерге өте сезімтал. ... ... ... ... ... Егер ағзаға қалқанша бездің гормонын жіберсе, лимфоциттердің саны
көбейеді.
Иммунитеттің ... ... ... ... өте ерте заманда пайда болған. ... ... ... жұқпалы шешек ауруымен ауырған адамдардың ... ... ... оны дені сау ... ... ала сол ... үшін ... Батыс және Оңтүстік Африканың жергілікті халқы
малдың өкпе қабынуына қарсы егуді бірнеше ... бері ... ... Олар ... ... ... ... өкпесіне пышақ сұғып, сол пышақпен
сау малдардың ... ... ... ... ең ... ... ... ағылшын дәргері Э.Дженнер. Ол 1796 жылы сиыр ... ... ... ... шешекпен ауырмайтындығын байқаған. Ол сиыр
шешегімен ауырған сауыншылардың ... ... ... ... ... ... Сол ... ол вакцина деп атады.
Иммунологиялық ғылым болып қалыптасуы кейбір жұқпалы ауруларды
қоздыратын микробтың ашылуымен ... ... Егер ... ... ... ауруға қарсы тұратын қасиеті деп түсінсе, бүгін ол
ұғым әлдеқайда кеңейтілді.
Иммунитет-организімнің ... ... және ... қасиеті
бар генетикалық бөгде заттарды қабылдамауы. Р.В.Петровтың (1983) айтуы
бойынша иммунитет-организмнің генетикалық бөгде белгілері бар тірі ... ... ... ... ... Бұл тұжырымның негізінде Бернеттің
теориясы жатыр, ол бойынша өзінікін және басқаны тану иммунитеттің орталық
биологиялық механизмі ... ... ... негізгі қызметі-
организмнің ішкі ... ... ... ... табиғаты
бөгде заттарды (бактериялар,вирустар,рак клеткалары т.б.) ... ... ... ... ... жою. ... ... дербестігін сақтауға организмнің иммундық жүйесі- лимфалық
органдар және лимфалық клеткалар жиынтығы жауап ... жүйе және оның ... ... және ... ... жүйе ... және шеткі органдардан тұрады. Иммундық жүйенің
құрамына төс астсндағы сырт пішіні айыр тәрізді болып келетін ... ... ... көк ... майы, ішектерді жағалай орналасқан
лимфалық түйіндер жатады. Бұл ... ... ... сөл ... ... барлықмүшелерін қамтып жатады.Жоғарыда қан сарысуының иммундық
қаблеті туралы әңгімеледік. Сол сарысу қанмен қосылып жатқан ... ... ... ағып ... лимфа иықтығы бұғана ... ... ... ... ... ... ... келіп,лимфалық
түйіндерде қайтадан қаннан бөлініп, иммундық органдарға ... Олар ... ... ... ... гуморальдық теориясын жасады.
Лимфа негізінен лимфоцит деп аталатын клеткалардан тұрады. ... ... ... дәл осы клеткалар. Лимфоциттер жасалатын
клеткалар алғаш іште ... ... ... ... болады. Одан соң
сүйектің майына түсіп,сол жерде пісіп жетіледі де, одан ... ... ... ... ... бір ... тимусқа жетіп,ол жерде
ерекше қасиетке ие болады. Одан шыққан лимфоцитті Т-лимфоцит деп атайды.
Иммундық ... ... әрі ... ... ... тобын
береді:
1.антигенді жұтып,ыдыратып жіберетін макрофаг;
2.антигендік клетканы өлтіретін клеткалар- Т-киллер(ағылш.«килл»-өлтіру
деген сөз).
3.антидене жасайтын лимфоциттермен ... ... ... ... ... ... ... иммунитеттің ең белсенді клеткалары болып табылады. Бұлар
ешқашанда ... ... ... шығу ... - төс сүйегінің астындағы айырша без. Бұл без ... ... ... ... ... ... ... жатқан баланың салмағының
2 проценті тимус болса, жаңа туған ... оның ... 0,5 ... келген адамда небәрі – 0,01 процентке дейін төмендеп,қарт адамдарда
ол ... ... ... Адам ... ... болатыны да осы бездің
жоғалуынан. Көптеген зерттеулер тимусы хирургиялық жолмен алып ... ... ... ... өсетінін көрсетіп ... ... ... ... күрт ... ... ... байқалмайды,
жұқпалы аурумен тез ауырады. Егер малдарға тимус безін қайта салса,ауруға
қарсылығы күшейетіні анықталды. Осы нәтижелер тимустың ... ... ... роль ... ... ... ... ерекше қызмет атқаратын төрт түрлі
клеткалар тобын – макрофаг,өлтіргіш,көмекші және тежегіш-клеткалар ... ... ... ... ... ... иммундық жүйе Б- лимфоциттер деп аталатын ... ... ... ... ... ... Антиденелерді осы Б-
лимфоциттер жасап шығарады. Яғни денеге енген ... ... оқ» ... ... осы ... Бұл ... Б- лимфоциттер
деп аталу себебі мынаған байланысты. 1956 жылы Глик ... ... ... рет ... «бурса» деп аталатын безінен тапты. Сондықтан
«бурса» ... ... ... ... ... ... иммундық
клеткаларды Б- лимфоциттер деп атайды.
Адам және жануар организмінде ... безі жоқ. Ал ... ... ... ... бір ... ... жасайтын клеткаларға
айналады.Ал адам мен жануарларда сүйек майынан шыққан лимфоциттердің ... Т – ... ... үшін ... ... бөлігі Б –
лимфоциттерге бірден айналып отырады ... ... ... иммундық
жүйе организмді Т- және Б- лимфоциттердің арқасында ғана антигеннен қорғай
алады. Қалыпты жағдайда иммундық жүйедегі Т- және Б- ... ... ... ... әр ... ... ... шығып қан тамырларына енгенде ғана араласады.
Иммундық жүйенің әрекеті.
Егер организмге әлдебір бөтен зат- ... ене ... ... ... сұйығы лимфалық органдарға жинайды. Ол ... ... ... ... ... ... бөлшектерінің құрылысы туралы
мағлұматты егжей-тегжейлі «есіне жазып» алады. Бұл ... ... ... ... ... ... оны ... жібереді(макрофагтың
клеткасының ішінде кез келген антигенді ыдыратып,қорыта алатын ... ... ... ... ... ... есіне сақтап алған
хабарды Б- лимфоцитке,сонымен қатар көмекші Т- ... ... ... ... ... ... детерминанты туралы мәлімет алып
үлгеріп Б- лимфоцит пен өлтіргіш Т- лимфоциттерді іске қосады. Осы айтылған
клеткалар ... ... ... деп ... ... ... ... бір-біріне әсер етіп,иммундық клеткалар бірін-бірі іске қосады.
Қазіргі кезде лимфоциттер ... ... аса ... ... клеткалар өздерінен интерлейкин деген лимфокиндер бөліп ... өз ... ... ... ... ... шығарады. Осы
лимфокинмен байланысқан көмекші Т-лимфоцит ... ... ... да
өзінен интерлейкин-2 лимфокинін бөле бастайды. Интерлейкин-2 Б-лимфоциттер
мен ... ... әсер ... тез ... ... Міне ... айтылған бұйрықтар осындай ерекше белоктар-
лимфокиндер арқылы беріледі.
Макрофаг Б-лимфоцитке антигеннің бір ... ғана ... ... ... яғни бір ... ... ... антигендер түрі
(мысалы, белок, вирус, полисахарид) туралы хабар бере алмайды. ... ... ... ... ... бар ... ... көбейіп, әлгі антигенің бір ... ... ... ... деп ... клеткаларға айналады. Сонымен плазмоциттердің
міндеті- антигеннің бір түріне қарсы антиденелердің бір ... ... ... және ... ... үш антиген енеді делік. ... ... бір ... тек ... лимфоцитке тек
вирустың және ү шінші ... тек ... ... ... ... Яғни ... пайда болған плазмоциттердің бір тобы-
белокқа, ал екінші тобы- бактерияға ... ... ... ... ... ... кезде иммундық жүйеде өте ... ... ... осы ... ... антидене молекулалары
жасалады,өлтіргіш Т- клеткалар ... ... ... ... тұрады.
Антидене барлық деңгңйдегі антигендерге қарсы бірдей қарқынмен жасалады.
Лимфа немесе қан ... ... ... ... ... ... ... Егер әлдебер органда немесе тканьде ... ... ... ... ... ... ... түріндегі
антигендермен байланысқан кезде ең алдымен ол ... ... ... ... ... ... қоршап тұрған мембрананы ыдырататын
ферменттер көп(жыланның уы қан тамырына енгенде ферменттер қан ... ... Егер сол ... ... ... антиденемен байланысса,қан
клеткасын ыдырататын қабілетінен айырылады.
Иммунологиялық ... көп ... Т мен В- ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... олар Б- лимфоциттерден пайда болады. Б- және
Т- ... ... ... ... табиғаты бар
рецепторлар орналасқан, Б- лимфоциттерде олар ... есе ... ... үстіндегі макромолекулалық құрылымдар, ... ... ... ... ... ... арнаулы
рецепторлар проблемасы иммунологияда ең негізгілердің бірі болып ... ... ... ... және басқаны ажырату осыған
байланысты.Б- ... ... ... ... антитоксиндік
иммунитетке,анафилакцияға, жылдам типті аллергияларға,кейбір ... ... ... Т- ... көптеген вирустық инфекцияларға,
туберкулезге,бруцелезге,орган алмастыру және ... ... ... ... ... ... жауапты, ал Т- лимфоциттер
клеткалық типтегі иммундық жауапты іске асырады.
Иммуноглобулиндердің құрылымы.
Б- ... ... бір ...... өндіру. Антиденелердің
басқа белоктармен салыстырғанда ерекше айырмашылығы олардың миллиондаған
түрде болуы және ... ... ... үшін ... ... барлығында.Жинақтап айтқанда иммуноглобулиндер (Jg) деп
алатынын антиденелер қан белоктарының ... ... ... ... ... ... ... салмағының 20 процентіндей болады.
Антидененің молекуласының негізгі құрылымдылық бірлігі төрт полипептидті –
екі ұқсас жеңіл және екі ... ауыр ... ... ... төрт ... ... және ковалентті емес байланыстармен жалғасқан.
Жоғары омыртқалыларда ... әр ... бес ... ... әрқайсысының сәйкес Н- тізбегі бар альфа,
дельта,эпсилон,гамма,мю.Қан ... ... ... секреттерінде т.с.с болады.Жеңіл тізбектер екі
түрге:каппа және лямбда – болып ... Ауыр және ... ... ... ... ... аймақтар, ал С – ұшты бөлігі ауыр және ... ... ... Jg ... амин ... қалдықтары
дисульфидті көпірлермен қосылғанда ілмек тәрізді болады. Әрбір ... ... ...... ... ... ... қызмкті – олардың антигендермен ерекше
жылдам ... ... ... ... арқылы жүреді.
Егер антигенге антидене байланысқан болса, ондай комплексті макрофаг өте
тез жұтып жібереді. Антигенмен байланысқан ... ... ... тұрақты
бөлігінің формасын өзгертеді. Антидененің өзгерген формасы макрофаг үшін
дәмді тағамның ... ... ... ... ... ... де
макрофагқа жем болып кетеді. ... ... ... ... ... ... деп ... Ал егер антиген
клетка түрінде ... өзі ... ... ... ... ... клетканы жұту қиынға түседі. Бұл жерде қан ... ... ... ... ... ... ... онға жуық әр
түрлі глобулалардан тұрады.Бөтен антигендік клетканың ... ... де өз ... ... ... ... ... белгілі бір глобуласы сәйкес келіп,оңай
байланысады. Байланысқан глобуланың формасы комплементтің ... ... ... ... болып өзгереді. Осылайша бөлек жүрген комплементтің
глобулалары бөтен клетканың ... ... ... ... ... ... өте ... – олар бірлесе отырып кез-
келген ... ... ... жібереді. Бөтен клетканың қабығының
днтерминанттық бөліктерінде антидене арқылы жалғасқан комплемент ... ... ... ... Осылай ыдыраған клетканың бөлшектерін
ақырында бәрбір макрофаг жейді. Сонымен макрофагқа антигенді ... ... ... ... ... өлтіргіш Т клетка ғана алғаш антиденені өзінің қабығына жалғастырып
алып, сол ... ... ... днтнрминанты бар клетканы іздеп тауып
жояды. Бұл кезде Т- ... өзі де ... Ол өлер ... ... шақыратын лимфокиннің ерекше түрін бөледі. Сөйтіп оларда макрофагтың
жемі болып шыға келеді.
Қорыта ... ... ... ... ... ... иммундық
жүйенің бүкіл күшін оған қарсы көтеріп,сонан соң ... ... ... ... жеп, ... ... Яғни макрофаг –
санитар.
Иммунитеттің ерекшелігі антиденелердің тек қана өздерін ... ... ... бар ... ... ... қарсы иммундығын көпке дейін сақтайды. ... түрі ... ... ... де ... кездескен антигенді
еске сақтау қаблеті бар. Антиген екінші рет түскен кезде антидене жасайтын
плазмоциттердің тез ... алып ... ... ... ... жатпайды. Бұл жағдайда В- лимфоциттердің қалған аз тобы қайтадан
қажетті мөлшерге ... тез ... ... ... ... генетикасы.
Организмдерге енген сансыз антигендердің әр қайсысына берілетін арнаулы
иммундық жауап қазіргі ... ең ... ... ... ... ... ... тым гетерогенді генетиктер үшін ұзақуақыт
бойы жұмбақ болды. Бұл мәселені шешуде иммуноглобулиндік ... ... ... ... ашу ... бірі ... ... ашылуы
классикалық,популяциялық, биохимиялық және медициналық генетиканың әр ... ... ... қарауға мәжбүр етті. Иммуноглобулиндер
генетикасындағы екінші қол жеткен табыстардың бірі «бір ... үшін ... ... ... болуы еді.Бұл болжам бұрынғы қалыптасқан «бір ген ... ... ... ... ... ... бұл заңдылыққа
иммуноглобулиндерден басқа белоктар ... ... Осы ... ... ... ... полипептидтік тізбегін екі
құрылымдылық ген – бірі оның ... ... ... аймағын
кодтайтыны анықталды. Қазір иммуноглобулиннің гендері аутосомалық
кодоминанттық ,ал ауыр және ... ... ... ... екні ... мәлім.

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Адамның иммундық тапшылық вирусын қоздыратын инфекция туралы жалпы түсінік5 бет
Клеткалық иммунитет және гуморальдық иммундық жүйе9 бет
Клеткалық иммунитет. Гуморальдық иммундық жүйе8 бет
"Биопрепараттар."6 бет
Балалар бағдарламасы қандай болуы керек?5 бет
Биологиялық белсенді заттардың шикі сүт секрециясының фракциялау және сүт өнімдері өндірісінде оларды пайдалану4 бет
Биотехнология дамуының негізгі бағыттары және анықтамасы16 бет
Вегетативті жүйке жүйесі туралы түсінік8 бет
Жасушалық теория8 бет
Зат алмасудағы типтік бұзылу патофизиологиясы3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь