Математика сабағында проблемалық оқытудың ерекшеліктері

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
ПРОБЛЕМАЛЫҚ ОҚЫТУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ ... ... ... ... ... ... 4
1.1 Проблемалық оқыту туралы ұғым ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4
1.2 Проблемалық оқытудың өзіндік ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .14
2. БАСТАУЫШ МЕКТЕП МАТЕМАТИКАСЫНДА ПРОБЛЕМАЛЫҚ ОҚЫТУ ТЕХНОЛОГИЯСЫН ҚОЛДАНУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17
2.1 Математика сабағында проблемалық оқытудың ерекшеліктері ... ... ... ... ... 17
2.2 Проблемалық ахуал тудыруға арналған тапсырмалар (үлгі ретінде) ... ... ...20
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...30
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..31
Қазақстан Республикасының президенті Н.Ә.Назарбаев 2006жылдың 1-наурыздағы халыққа жолдауында: «Білім беру реформасы – Қазақстанның бәсекеге нақтылы қабілеттілігін қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін аса маңызды құралдарының бірі – деген. Сонымен қатар, Білім беру сапасын арттыру, даму қарқынын күшейту және дербестендіру, қоғам мүшесінің ой-өрісінің даму деңгейін көтеру керек», - деген.
Қазақстан Республикасының Білім туралы заңында көрсетілгендей, білім беру жүйесінің негізгі міндеті ұлттық және жалпы адамдық құндылықтар, ғылым мен практика жетістіктері негізінде жеке тұлғаның қалыптасуы мен дамуына қажетті жағдай туғызу болып табылады. Сонымен, екінші бапта білімнің негізгі міндеттері рухани дене даму мүмкіндіктерін ашу, адамгершіліктің тұрақты негіздері мен салауатты өмір салтын қалыптастыру, даралықтың дамуына жағдай туғызу арқылы ой мен жеке тұлғаның шығармашылық қабілеттігін байыту болып табылатыны туралы айтылған.
Заманауи білімдендірудің мақсаты мамандарды шығармашылыққа дайындау екені даусыз. Шығармашылық дегеніміз жаңалықты (жаңа нысана, жаңа білім, жаңа проблема, жаңа әдіс) ашу. Осыған орай, проблемалық оқытудың өзі де шығармашыл процесс: бейқалыпты ғылыми-оқу мәселені бейқалыпты әдістермен шешу. Соңғы кезде кең тараған оқу түрінің мәні: мұғалім жаңа білімді дайын түрде баяндамай, оқушылардың алдына проблемалық сұрақтарды қойып, оларды шешудің жолдары мен тәсілдерін іздеуге бейімдейді.
Курстық жұмысымның зерттеу нысаны ретінде бастауыш сыныптағы оқыту процесіндегі проблемалық оқыту мәселесі алынды.
Зерттеудің мақсаты: Проблемалық оқыту тәсілі арқылы оқушылардың логикалық қабілетін, оқу еңбегіне қызығушылығын арттыру, оқушыларды өздігінен саналы жұмыс істеуге үйрету, сонымен қатар, осы оқыту тәсілі арқылы берік білімге, оқытудың жоғары нәтижесіне қол жеткізу.
Зерттеудің міндеті:
-Ғылыми-әдістемелік әдебиеттердегі проблемалық оқытудың теориялық негізін анықтау;
-Оқушылардың ойлау қабілетін дамытуда проблемалық оқытудың жолдарын қарастыру;
-Оқушылардың даму деңгейін педагогикалық және психологиялық жағынан сипаттау;
Зерттеудің ғылыми болжамы: Егерде ұйымдастырылатын жұмыстар жүйелі, мақсатты түрде құрылса, проблемалық оқыту тәсілдері арқылы оқушылардың ойлауын дамытуға болар еді.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Д. Рахымбек. Оқушылардың логика методологиялық білімдерін жетілдіру. Алматы. РКБ, 1998ж.
Б. Байжұманов. Оқушылардың психикалық даму ерекшеліктері. Бастаукыш мектеп, №12, 1998ж.
Математиканы оқыту методикасы. Ә. Бидосов.
« Тәрбие құралы » журналы.
« Бастауыш мектеп » журналы. «Шығармашылық қабілеттер және дамыта оқыту». Тұрғанбаева.
Оспанов Т.Қ. және т.б. «Математика - 1», «Математика – 2», «Математика – 3», «Математика – 4» оқулықтары. – Алматы: «Атамұра», 1997-2000, 2001-2004.
Оспанов Т.Қ. және т.б. Математиканы оқыту әдістемесі. 1,2,3 және 4 сынып мұғалімдеріне арналған әдістемелік құралдар. – Алматы: «Атамұра», 1997-2000.
Математикадан дидактикалық материалдар.1,2-сыныптар. (Құрманалина Ш.Х.. Қосанов Б.М. және т.б.) – Алматы: «Атамұра», 1997, 1998.
        
        Мазмұны
КІРІСПЕ........................................................................................................................3
ПРОБЛЕМАЛЫҚ ОҚЫТУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ........................41.1 Проблемалық оқыту туралы ұғым.....................................................................4
1.2 Проблемалық ... ... ... ... ... ... ПРОБЛЕМАЛЫҚ ОҚЫТУ ТЕХНОЛОГИЯСЫН ҚОЛДАНУ............................................................................17
2.1 Математика сабағында проблемалық ... ... ... ... ... ... ... (үлгі ретінде)...........20
ҚОРЫТЫНДЫ...........................................................................................................30
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР......................................................................31
КІРІСПЕ
Қазақстан Республикасының президенті Н.Ә.Назарбаев 2006жылдың 1-наурыздағы халыққа жолдауында: , - деген.
Қазақстан Республикасының Білім туралы ... ... ... беру ... ... міндеті ұлттық және жалпы адамдық құндылықтар, ғылым мен практика жетістіктері негізінде жеке ... ... мен ... ... ... ... ... табылады. Сонымен, екінші бапта білімнің негізгі міндеттері рухани дене даму ... ашу, ... ... ... мен салауатты өмір салтын қалыптастыру, даралықтың дамуына жағдай туғызу арқылы ой мен жеке тұлғаның шығармашылық қабілеттігін ... ... ... туралы айтылған.
Заманауи білімдендірудің мақсаты мамандарды шығармашылыққа дайындау екені ... ... ... ... ... ... жаңа білім, жаңа проблема, жаңа әдіс) ашу. Осыған орай, проблемалық оқытудың өзі де шығармашыл процесс: бейқалыпты ғылыми-оқу мәселені бейқалыпты әдістермен ... ... ... кең ... оқу ... мәні: мұғалім жаңа білімді дайын түрде баяндамай, оқушылардың алдына проблемалық сұрақтарды қойып, оларды шешудің жолдары мен тәсілдерін ... ... ... ... зерттеу нысаны ретінде бастауыш сыныптағы оқыту процесіндегі проблемалық оқыту мәселесі алынды.
Зерттеудің мақсаты: Проблемалық оқыту тәсілі арқылы оқушылардың логикалық ... оқу ... ... ... ... өздігінен саналы жұмыс істеуге үйрету, сонымен қатар, осы оқыту тәсілі арқылы берік білімге, оқытудың жоғары нәтижесіне қол жеткізу.
Зерттеудің міндеті:
-Ғылыми-әдістемелік ... ... ... ... негізін анықтау;
-Оқушылардың ойлау қабілетін дамытуда проблемалық оқытудың жолдарын қарастыру;
-Оқушылардың даму деңгейін педагогикалық және ... ... ... ... ... ... ұйымдастырылатын жұмыстар жүйелі, мақсатты түрде құрылса, проблемалық оқыту тәсілдері арқылы оқушылардың ойлауын дамытуға болар еді.
1. ... ... ... ... ... ... ТУРАЛЫ ҰҒЫМ
Проблемалық оқыту теориясын В.Т. Кудрявцев, И.Я.Лернер, М.И.Махмутов, ... ... ... ... жеке ... ... ... Л.А.Волович, Г.И.Ибрагимов, Г.В.Мухаметзянова өз еңбектерінде жан-жақты зерттеген. Проблемалық оқыту теориясының ... ... ... ... ... тек қана жаңа білімді меңгеріп қана қоймай, сол мақсатқа жетудің жаңа тәсілдерін де үйрену деп ... ... ... ... ... ... үшін де қиын іс ... табылады. Олардың творчестволық лабораториясы нақ осы жерде ашылады. Проблемалық сабақтарды әзірлегенде мұғалімдерге қиындық келтіретн нәрсе не? ... ... оның ... ... ... байланысты олар көп болуй мүмкін. Дегенмен неғұрлым ерекше төрт қиындықты айталық:
Біріншісі тек қана оқу материалын меңгертуді ғана емес, сонымен ... ... ... ... ... олардың ақыл-ойының даму процесін басқаруды қамтамасыз ете алатындай сабақты және оқыту методын ... ... ... ... ... ... типтерін айқындау мен оларды класс үшін және оқушылардың жекеленген топтары үшін арнап жасаудың тәсілдері мен әдістерін табудан тұрады. Ол ... ... ... ... және ... тұжырымдау шеберлігі мен дағдыларының жоқтығымен байланысты.
Үшіні қиындық мұғалімнің қайсыбір оқушының жаңа ұғымдар мен ... ... ... меңгерту процесін сөзсіз дараландыруға тап болуымен де байланысты: өйткені ... ... және оны шешу ... ... ... ... есептерді тұжырымдаудың варианты болуы керек.
Төртінші қиындық мұғалім оқушылардың сабаққа деген ... ... жаңа ... үнемі іздестіруі мен олардың эмоциялық көңіл күйін жасаумен байланысты ... ... ... ... ... неде? Мұғалім мен оқушылардың оқу процесіндегі қызметінің арақатынасы өзгерді. Мұның өзі олардың өзара ... жаа ... ... ... ... ... ... өзіндік дербес оқу-танымдық қызметінің үлгісі артты, сөйтсе тұра мұғалімнің қолындағы бар методика оған ... ... ... ... ... шығуға көмектеспейді, бұрыңғы көрнекі материал көп жағдайда сөздік көрнекілік оқытуға арналған да, оқушылардың өздігінен орындайтын белсенді ... үшін ... аз, ал жаңа ... ... ... ... тиімсіз пайдаланылады.
Сондықтан оқыту теориясының алдында оқу-танымдылық процесі ... ... ... ... ... сабақтарды әзірлеудің дәлелдеген тәсілдерін табу міндеті төтенше ... ... ... ... екі жағы бар: оқу ... ... яғни нені оқыту керек және оны меңгеру процесін ... яғни ... ... және оқу ... қалай дарыту керек деген мәселе. Әрине, оқыту теориясында бұл мәселеге бұрын да көп ... ... ... ... ... оқыту тұрғысынан жоспарлаудың белгілі принциптері анықтай түсу мен толықтыруды керек етеді. Әр ... ... ... ... белгіленген, оларджы сақтау, проблемалық сабақтарды әзірлеуде табысқа жетуді ... ... ... ... ... ... ... жоспарларын ұғымдар мен әрекет тәсілдері өздігінен қорытудың нәтижесі ретінде пайда болуы керек;
Ә) оқу тапсырмасын айқындау және оның сапасын ... ... ... ... ... ... беруге болады, олардың фактіге негізделген материалмен байланысы, олардың фактіге негізделген материалмен байланысы, олардың қайталанушылығы ауыр-жеңілдігі; сабақта ... ... ... ... ... кезде немесе үйге қандай тапсырмалар беру керек);
Б) оқушылардың тапсырманы орындауға деген әзірлеген бағалау (олардың осы тәріздес мәселелерді ... ... ... ... жаңа ... ... ... логикалық схемасын жасау шеберлігі) және оқушылардың ойлау ... ... ...
В) ... ... мәнін түсіндіруі үшін ол ұғымдарды анықтау.
Педагогикалық озық тәжірибеде әзірлеудің ... ... ... ... ... сабаққа қойылатын талаптарды сақтайтын үнемі проблемалық ситуатциялар ... ... мен ... ... ... ... ... мұғалімдер ғана жақсы нәтижелерге қол жеткізіледі. Оқү материалын талдау кезінде олар ең ... ... ... ... (неғұрлым жалпы) және екінші дәрежелі (жеке) ұғымдарын ажыратады, сабақтар ... ... ... сабақта әрбір келген оқушының ең күрделі деген ұғымды түсінуге шамасы жететіндей болу үшін олардың мәнін ашуға уақытты көп бөледі, ... ... үшін ... ... ... жүргізеді.
Біздің зерттеулеріміз сабақтарда арналған оқу материалын әзірлеу мен жоспардың ғылыми негізделген жуйесі мынаны қамтитынын көрсетеді:
А) праграммалардың (оқу ... ... ... және ә) ... процесін жоспарлап, дидактикалақ шарттар жасау.
Сабақтардың (сабақтың және сабақтар жүйесінің) мазмұнын дайындау ... ... ... ... және ... ... ... таламтарды айқындайды.
Тәжірибе көрсетіп отырғандай, жүйесінде бірінші элемент жетекші болып табылғандықтан сабақтарға ғылыми негізделген дайындық оқып ... ... ... ... терең және жан-жақты талдаудан (мұғалім бір сабақты ... ... ... жоспарлауға кіріскен, кіріспегеніне байланысты емес) басталуы керек екенін тәжірибе көрсетіп отыр.
Оқу материалын талдауды төмендегі схема бойынша жүргізген жөн: а) ... ... ә) ... б) ... в) оқү ... ... ... талдау және г) дидактикалық талдау.
Схема элементтерінің әрқайсымын проблемалық сабақтардың негізгі типіне дайындау тұрғысынан қарастырайық.
Оқу материалын ұғымдық талдау, яғни ... ... ... ... ... мен ... ажырату дидактикалық мақсат пен міндеттерді дұрыс анықтау үшін, сабақ өтудің әдістері мен методтарын іріктеу үшін қажет. Мұндай дайындық үшін ... ... ... ... ... оқып ... ... байланысын анықтайды (жалпы жоспарда) және дидактикалық мақсатты белгілейді; ... және ... ... ... ... ... ... негізгі ұғымдарды ( немесе бұрыннан-ақ белгілі нәрсенің оқып үйренбеген қасиеттері мен белгілерін, жаңа ұғымдарды, (немесе олардың белгілерін) бөліп алады; ... және ... ... ... ... ... ... дәрежесіне назар аударады, талдау және есте қалдыруға арналған фактілерді саралайды;
Білімдер құрамын анықтап, жаңа ... ... ашып ... ... ажыратып, ненің қайсысы творчестволық және ненің репродуктив меңгеруге жататындығын ... ... ... ... ... және белгілі болған), оқушылар сол ұғымдарға негізделіп білімдерді өздіктерінен (түгелдей ... ... ... ... ... ... ... бұрын меңгерілгенің қайсысын тереңдетіп, бекіту, қандай ұғымдар мен әрекет ... ... ... ... ... ... ... теоремалардың, заңдардың және т.б. тұжырымдарының варианттарын әзірлейді;
Жүйеде келесі сабақтарда оқып ... ... ... ... ... ... сол сабақтағы негізгі ұғымдарымен байланысын айқындайды.
Оқу материалының тәрбиелік ... ... ... ... ... а) ... қозғалысты қалыптастыруға оқушылардың эстетикалық, атеистік, идеялық-саяси, еңбек тәрбиесін қалыптастыруға ықпал жасайтын ... мен ... ... ә) мұғалімнің немесе оқушылардың қорытындыларын дәлелдейтін коммунистік құрылыс практикасын, ғылым тарихынан алынған фактілермен оқу ... ... ... процесі,ұғымдарды ғылыми жолмен қалыптастыруды қамтамасыз ете отырып, яғни олардағы танымдық қайшылықтарды шеше ... ... ... айналдыру жөніндегі жүйелі жұмыс болып табылады.
Қоғамтану курсының қарастырылып отырған мысалында материал капитализмнің сөзсіз құритыны туралы, адамзаттың социализмнен коммунизмге өтуінің ... ... ... ... ... ... Осыған қоса қоғамдық өмір фактілерін талдау, оларды практикалық, таптық тұрғыдан бағалау және ... ... ... ... ... ... талдауда едәуір тәжірибе бар, талдау методикасы әдебиеттерде де жазылған. Проблемалық сабақты әзірлеу кезіндегі дидактикалық ... ... ... саяды.
Оқу материалын ұғымдық, логикалық және психологиялық талдаудан ... ... ... ... ... тұрғысынан сабақтың дидактикалық мақсатын анықтайды және тұжырымдайды, оқушылар қандай ұғымдарды меңгеруі және қандай әрекет тәсілдерін ... тиіс ... ... ... міндеттер мен сабақ кезеңдері бойынша мұғалім мен оқушы қызметінің түрлері анық айқындалады;
Материалдардың көлемін анықтайды (меңгеру және ... ... үшін ... ... ... кезде оқулық материалын толықтырады, логикалық өзара байланысты бөліктерге бөледі және әрқайсысын оқып үйрену уақытын белгілейді; оқытудың жалпы және ... ... ... сабақтың методикалық құрылымын белгілейді;
Сұрақтар мен танымдық міндеттердің, тапсырмалардың мүмкін болатын тұжырымдарын,проблемалық ситуация (және проблема қою) ... ... сөз бен ... ... болатын ұштастырылуын анықтайды; проблемаларды шешудің тәсілдерін анықтайды; бұрын алған білімді ... және ... ... ... ... ... ... таңдан алады;
Оқушылардың болжамдары мен гипотезаларының болуы мүмкін варианттарын ... жаңа ... ... меңгеруге және проблеманы шешүінің дұрыстығын тексеруге қажетті ғылым тарихынан мысалдар мен ... ... ... ... ... ... оқушылар қандай фактілерді, мәліметтерді өздігінен табатындығын және оларды сабақта қалай ... ... ... ... және ... ... программаланған оқу құралын пайдалану мүмкіндігін қарастырады;
Білімді бағалау үшін, дараландыру үшін оқушылар тізімін белгілейді;
Пән аралық ... және ... ... ... мен ... сондай-ақ проблемалық ситуация, сонымен бірге қосымша сұрақтар, карточкалар, көрнекілік немесе өздігінен орындайтын жұмыстардың құралдарын жасаудың ... ... ... ... мен ... ... білімдерін бағалау үшінкеректі білімдер мен жаттығулар жүйесін таңдап алады.
Үй тапсырмасы үшін материал әзірлеп, оның сипатын анықтайды .
Біз бұдан әрі ... ... ... ... ... ... ... мазмұнына сәйкес келетіндігін көреміз. Нақты материалдан мұғалімің жоғарыдағы атап ... ... оңай да тез ... ... әбден түсінікті, өйткені мұғалім бірден барлық материалды қамтиды, оның үстіне ол оны біледі.
2) ... ... ... және ... ... ... мазмұнын ғылыми талдау оқу-тәрбие процесін жоспарлаудың негізі болып табылады. Педагагикада және мектепте жоспарлаудың алуан түрлері белгілі: календарьлық-жылдық, тақырыптық, сабақтық. Олардың ... ... ... негізде ұйымдастырып, оқушылардың оқу программасын жақсы меңгеруіне қол жеткізу.
Календарьлық-жылдық жоспарлау-жоспарлаудың неғұрлым жалпы түрі (мектеп программасы мен оқу ... ... ... ... ... басшылыққа алып, педпгпг жоспарлардың екі-тақырыптық және сабақтық түрін-жүзеге асырады.
Тақырыптық жоспарлау ең алдымен оқу тәрбие процесінің сабақтар жүйесіндегі және мектеп ... сол ... ... ... ... ... ... тәрбиелеуші) функциясын іс жүзесіне асырудың қолайлы жолдарын айқындау қызметін атқарады. Ол педагогикалық болжамды іс жүзіне асыру үшін де ... ... ... ұйымдастырудың озық тәжірибесі тақырыптық жоспарлау белгілі бір схема бойынша құрылуы керек ... ... ... ... ... үшін ... элементтер міндетті?
Педагогика бар календарьлық-тақырыптық жоспарлардан өзгешелігі, онда, оқу мателиалы мазмұнының элементтерін ... ... ... ... типі және құрылымы, сондай-ақ оқыту мен тәрбиелеудің методы көрініс табуы керек.
Толық ... ... ... ... ... ... орталықтарда талдау жасап, мұғалімге дайын түрде ұсыну керек. Әрбір ... ... ... ... ... ... ... бар. Пән кабинеттерінің методистері ең жақсы мұғалімдердің ішіндегі активтермен бірлесе ... ал ... ... ... ... ... методистерінің қатысуымен де тақырыптық жоспарларды ең жоғарғы ғылыми дәрежеде талдау жасай алады, сол арқылы мұғалімнің оған кететін ... ... оның ... жоғары дәрежеде әзірленуіне мүмкіндік береді. Праграммалар тұрақты, сондықтан тақырыптық жоспарлар кейбір қосымшалармен және өңдеулермен бірнеше жыл ... ... ... ... ... ... талаптарын іс жүзіне асырудың әдістері мен тәсілдерін творчестволықпен іздеу үшін бағыт береді, яғни ... ... ... ... ... ... ... жағдайда тақырыптық жоспарлар қандай схема бойынша жасалады? Әдетте, ... және ... ... ... ... ... ... оқушылардың) жұмыс түрлері көрсетіледі.Бұл жоспарлардың кемшілігіне де? Олар қазіргі заманғы сабақтардың барлық талаптарына сай келмейді, мұғалімді белсенді оқу-тәрбие ... ... ... ... ... құрылымына сүйену жоқ,проблемалық принцип ескерілмеген.
Барлық пәндердің мұғалімдері оқытудың аса маңызды функциялары: программаны терең меңгерді, оқушылардың интеллектуалдық ... ... ... ... іс ... ... қамтамасыз ете алатындай тақырыптық жоспарлаудың схемасына мұқтаж.
Сонымен тақырыптық жоспарлаудың схемасы бес бөлімнен тұрады, олардың ар қайсысының ... ... ... ... үшін міндетті,бірақ сабақтарды ар түрлі типтерінде ар түрлі мазмұны болатын бірқатар элементтері бар. Схеманың негізін бірінші типтегі сабақ құрылымы ... ... ... ... ... ... ... аты (практикалық оқу) немесе сабақтардың жүйесі ... ... ... ... ... сабақтардың) мақсаты программаның жоспарлаған тақырыбының, бөлімінің мазмұнына сүйеніп ... ол ... ... ... ... және ... функциясын көрсетеді, тақырыптық жоспарда жалпы түрде көрініс табуы мүмкін.
* Сабақтың типі: сабақтың мақсаты мен материалының мазмұнына сәйкес, бұл ... ... ... ... ғана көрсетіледі. Мәселен, бірінші тип (жаңа материалды оқып ... ... ... немесе екінші тип (білімдерді жетілдіру, проблемалық емес). Сабақтың типтері мен шағын типтерін көрсетуге педагогикалық көрегендік принципін іс ... ... ... жасайды, кейінгі жолы сабақты жоспарлау мен сабақты оқытуды техникалық құралдарын (ОТҚ) ... ... ... ... Мұғалім таяудағы және алыстағы мақсаттарды белгілеп,авлдын ала даярлықты бастап, оқушыларға материалды күні бұрын бөліп беруі мүмкін. Сабақтын ... ... ... ... ... жұйесіне әзірленуінің сипатын да күні бұрын анықтайды,оған танымдық міндеттер мен оқу тапсырмаларын әзірлеуге ... ... ... методы: жалпы методтар немесе тек дидактикалық міндеттер мен методы іс жүзіне асыруды формалары көрсетіледі, мәселен, баяндама (әңгіме) құрастыру ... ... ... бере ... оқу ... ... Сабақты жабдықтау және информация көздері материалдың мазмұны мен ұсынылған жалпы методқа сүйеніп анықталады. Тек қана ... ... ... ... қажетті әдебиет көрсетіледі.
* Актуалдау. Жоспардың бұл бөлімі жұмыс процесінің өзін алдын ала ... Оның ... ... ... ... оқып ... қандай ұғымдар актуалдануы тиіс (бұл жерде өткендегі оқумен байланысы да еске алынады);
* Өздігінен орындайтын жұмыс қандай типте ... ... ... ... ... мегерген білімді түсінуді тереңдетеді.
* Жаңа ұғымдар мен ... ... ... ... ... ... деп есептеу керек. Бұл жерде методис мыналарды атап көрсетеді:
* Осы ... ... ... ... қандай жаңа ұғымдар енгізіледі (немесе ертерек меңгерілген ұғымдардың белгісіз белгілері оқып үйреніледі).
* Сабақтар мен уй ... ... ... ... ... мен дағдыларындағы болжамды жетілдіру (нақты нұсқау да болуы мүмкін-олар сабақтардың тақырыбын, жүйесін оқып үйрену қорытындысында нені меңгеріп неменені үйренуі тиіс); ... ... ... типі бұл бөлімде көрсетілмеуі мүмкін, әдетте ол творчестволық немесе жартылай творчестволық сипаттама келеді де; оқу ... ... ... ... ... ... ... Бір немесе бірнеше сабақтардың негізгі (жылжымалы) проблемалары тұжырымдалады немесе теқ қана аталып ... ... мен ... ... Тақырыптық жоспарлардың бұл бөлімінің мазұнында атап көрметілетіндер:
* Сабақта оқылған материалды қамтитын оқушылылардың өздігінен орындайтын жұмыстарының ... ... ... (фронтальды, топпен, жекелей).
* Үй тапсырмасын қамтитыны:
* Оқулықтан және информатцияның ... ... ... ... ... ... сабаққа әзірленуге арналған өздігінен орындайтын жұмыстың типі.
Тақырыптық жоспар сабақтардың ... ... ... ... ... ... ... әдісіде болуы мүмкін (жеңіл тақырыптарда (сабақтар) жоспардың тек қана ... ... ... мүмкін, ал неғұрлым күрделі тақырыптар толығырақ талданып жасалады). Тақырыптық жоспарлы ... бір ... ... ... ... ... және оның ... байланысты атап көрсетуі мүмкін. Ол сабақтық жоспарда іс жүзіне асырылады (толтырылады), типті мұндада әр бір ... ... ... ... бірдей орын ала алмайды.
Сабақты жоспарлау тақырыптық жоспарлауға қарағанда неғұрлым нақты болады.
Мұнда ... ... ... бір ... ... (45минут) оны оқып үйренудің тәртібі мен тәсілі дәл анықталады. Сабақтық жоспарды мұғалім тақырыптық жоспарға праграмманың ... және ... ... ... біліміне, оқушылардың әзірлік, даму дәрежесіне және сабақты өткізудің шартына сүйене отырып,өзі жасайды.
Тақырыптық жоспарларға қарағанда, сабақтық жоспарлап бөлімдерінің саны мен олардың ... бұл ... бір ... және мазмұны мен ерекшеленеді. Әрбір жоспардың мұғалімнің даралық жұмыс стиліне, оқушылардың оқытылу мен жас дәрежесіне,параллель ... ... және т.б. ... өз ... ... сабақты жоспарлауға оқушылардың ойлау қызметін активтендірудің арнаулы міндеті енгізілмеген, әдетте ... ... ... ... келеді. Дәстүрлі сабақтардың жоспарлары тұрақты,оларда сабақ бөлімінің дидактикалық тұтастығы жоқ. Мәселен, үй жұмысын тексеру мақсатын міндетті түрде сұрау жүргізу ... ол ... жаңа ... ... ... ... еместігіне қарамай-ақ жүргізіле береді.
Проблемалық сабақты әзірлегенде мұғалім оқүшылардың ой қызыметін, олардың жаңа білімдерді меңгеру кезіндегі ойлау қызыметінен ... бір ... ... үміт ... жоспарлайды; оқушылар қызметін басқару жөніндегі өзінің қызметін жоспарлайды (жалпылама сұрақтар түріндегі бағдарлау, проблемалық міндеттер және т.б.). Мұның өзі оның ... ... ... ... өзі ... ала ... ... жүрісімен кезднсіп қалуын жоққа шығармайды. Мұғалімнен үлкен эрудиция оралымдық пен сезім ұшқырлығын талап етеді. Бірақ бұл ол ... ... да ... ... бола ... ... ... ме? Әлбетте, жоқ. Сабаққа дайындық ұғымының өзі өзгереді.
Сабақты жоспарлай отырып, мұғалім оқушылардың ой бағдарын болжауға тырысады. Тәжірибе ... ... ... бір ғана ... ... әр түрлі пікірдің саны үш-төрттен көп болмайды. Екінші жағынан,айтылған ... ... ... саны ... тиісті нарсенің мазмұнына байланысты болады. Сондықтан жоспарлау кезінде мұғалім оқу материалын ғана емес,сонымен қатар оны оқып үйренудің ... ... де, ... ... болатын жауап тұрғысынан (дұрыс және қате) алынғын әрбір сұрақы да талдайды. Басқаша ... ... ... мазмұны, логикалық құрамы, тәрбиелік мәні және оқушылардың ерекшелігі (психологиялық, ойлағаншық, дүниетаным, жас ерекшелігі) бойынша талдайды. Талдау неғұрлым терең және ... ... ... проблеманы шешуге тиісті болжамдары көп болып, сабақ барысының мүлде кездейсоқ ауытқуына тап болуы аз болады.
Оқушылардың ойлау қызыметінің алуан ... ... ... ... өз ... ... түрлі вариантта жоспарлауға мәжбүр етеді. Жоспардың кейбір элементтері көп вариантты болуы мүмкін. Жоспар бір класта ... бір ... олай іс ... ... Көп варианттық оқушыларға даралық көзқарасты қамтамасыз етеді.
А.М.Матюшкиннің анықтамасы бойынша, .
М.И.Махмутов: ,-деп көрсетеді .
Мұндай ... шығу ... ... ... ... ...
туындаған проблеманы шешу үшін ойлану қабілетін дамытқанда ғана іске
асады. Демек, проблемалық оқыту ғана білім алушылардың ... ... ... ... ... ... ... мектептің міндеттеріне сүйене отырып, оқытудың дәстүрлі типін проблемалық оқытумен салыстырудан шығарылған
қорытындылар негізінде проблемалық оқытудың ... ... ... ... ... ... ... жалпы және арнайы қызметтерге бөлеміз. Проблемалық оқытудың жалпы міндеттері:
- оқушылардың білім жүйелері мен ақыл-ой және ... ... ... ... ... дербестігі мен шығармашылық қабілеттерін дамыту;
- оқушылардың өз бетінше ойлау қабілеттерін дамыту.
Бұған қоса проблемалық ... ... ... ... ... ... ... шығармашылық меңгеру дағдыларына тәрбиелеу (логикалық
әдістерді немесе шығармашылық қызметтің жекелеген тәсілдерін қолдану);
- алған білімді шығармашылықпен қолдану ... ... ... және оқу ... шешу ... ... шығармашылық қызмет тәжірибесін қалыптастыру және жинақтау
(ғылыми зерттеу, практикалық проблемаларды шешу және шындық болмысты көркем бейнелеу әдістеріне ие болу); ... ... ... ... міндеттерінің ішінен аса маңызды екі міндетті бөліп ... ... - ... ... ... арттыру; екіншісі - ғылыми дүниетанымды қалыптастырудың тиімділігін арттыру.
Танымдық ... - ... ... ... ... ... ... негізі ретінде адамның ең маңызды қасиеті болып табылады. Балалардың жеке тұлғасында танымдық белсенділігінің дамуы бес-алты жас ... ... ... Бұл ... баланың логикалық тапсырмаларды белсенді
орындауы, жауап кілтін табуға ширақ келуі, ... ... ... танымдық ойындар арқылы оқу әрекетінің міндеттерін шешуде айқын ... ... ... ... жұмыс істей білу, яғни оқу материалын
таңдау, жаңаны қабылдау мен меңгеру, ... ... іс ... ... ... ... ... алу, белгілі бір нәтижеге жетуге ұмтылу т.б.
оқушылардың шығармашылық дербестігін қалыптастырудың алғы ... ... ... ... ... ... жұмыс істеу шеберлігі
мен дағдылары өзінен-өзі пайда болмайды, ол мақсатты оқу қызметінің
нәтижесі және өз кезегінде шығармашылық, ... ... ...
тапсырмаларды орындау үрдісінде қалыптасады.
Оқушылардың шығармашылық дербестігін, ізденімпаздығын қалыптастыруда сыныптан тыс, жеке, ұжымдық жұмыстар ұйымдастыруда
шығармашылық ой, пәндік апталықтар мен ... ... ... ... ... мен факультативтік сабақтардың маңызы зор.
Барлық жұмыстарда оқушылардың қалауы, таңдауы мен ұсыныстарын ескеру ... ... ... пәндік олимпиадалар, сайыстар, түрлі
шығармашылық кештер оқушылардың ізденіс қабілетін ұштап, дербес оң
нәтижеге жетуге ықпал ... ... - ... ... ... ... ... басшылық жасау нәтижесінде туындайды.
Шығармашылық дербестік ұғымы төңірегіндегі тұжырымдар, анықтамалар бұл ұғымның өзіндік ерекшеліктерін, әртүрлі психикалық прцестерден ... ... ... ... ... және жеке тұлғаға беретін білімнің маңызын ашып көрсетеді.
Біздің пайымдауымызша, шығармашылық дербестік - жеке ... ... ... мен ... ... мен ... ... қамтитын сан қырлы білім алуынан көрінетін, күрделі
шығармашылық қалыптасуымен аяқталатын интеллектуалдық қабілеті.
Проблемалық оқыту ... ... ... дәрежесін арттыру
бағдарламаға ашылған жаңалықтар туралы материалды ендірумен, ғылым
негіздері мен ғылымның логикалық құрылымдарын жақындатумен ғана емес,
сондай-ақ, оның таным ... ... ... әдістерін оқып-
үйренумен де қамтамасыз етіледі. Жаңа құбылыстың мазмұны мен мәні, оның ... ... ... ... ... ... түсіндіру, болжау сияқты зерттеу процесінің бірізді кезеңдерін жүзеге асыру барысында ашылады.
Проблемалық оқыту технологиясы негізінде оқушылардың білімді ... ... ... ... екі әдіс ... ... ... әдіс - оқытушының түсіндіруін күшейту. Әңгіме дәстүрлі оқыту жағдайындағы оқыту материалын сипаттай түсіндіруден проблемалық оқыту жағдайындағы дәлелді ... көшу ... ... ... ... негізгі міндеті - түсіндіру жаңа сапаға ие болады, бұл сапа мыналармен сипатталады, оқытушы: а) өзі жасаған проблемалық ситуация арасында жаңа ... ... ... ә) ... ... сол ... тарихында белгілі бір проблеманы шешуге алып келген ғылыми ... ... ... ... ... ... ... екінші әдісі - сабақ беру мен оқудың жаңа ... ... атап ... ... түсіндірушілік міндетін орынды түрде шектеп, оқу проблемаларын шешу жолымен оқушылардың ұғымдарды өздігінен ашу және түсіндіру жөніндегі іс-әрекетін кеңейту. Бұл анағұрлым ... ... ... табылады. Өйткені проблемалық оқыту процесінде жаңа ұғымдардың мәніноқушылардың өздері продуктивтік шығармашылық қызмет барысында (оқытушының көмегімен және ... ... оның ... ... ... ... шеберліктері мен дағдыларын қалыптастырады, ал, білімді бір ғана алады. ... бір ... ... ... күрделі әрі өздігінен оқып үйрену үшін шама жетпейтін жаңа ... ... ... ... екінші жағынан, жеке өзінің түсіндіруінің санын азайтып, оқу проблемаларынан тұратын, сол ... ... ... ... шамалары ұғымдарды өздігінен оқып үйрену процесін ұйымдастырады. Бұл процесс сапалы және берік есте қалдыру үшін оқу материалын жеңілдету жолымен емес, ... оқу ... ... ... ... ... ... жүйесін жасау жолымен жүруге тиіс. Бұл дамыта ... ... ... және ... ... ... әрі берік меңгерудің шешуші шарты болып табылады.
Қорыта айтқанда, проблемалық оқыту - ғылыми дүниетанымды
қалыптастырудың негізгі ... ол ... ... және ... ... ... ... белгілі бір жеке бастық субъективтік тұрғы ретінде ұғынылады, дүниетаным теориялық білімнің, практикалық ... ... ... жоғары синтезі ретінде анықталады.
1.2. ПРОБЛЕМАЛЫҚ ОҚЫТУДЫҢ ӨЗІНДІК ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
Заманауи білімдендірудің мақсаты мамандарды шығармашылыққа дайындау ... ... ... ... ... ... жаңа ... жаңа проблема, жаңа әдіс ) ашу. Осыған орай, ... ... өзі де ... ... бейқалыпты ғылыми-оқу мәселені бейқалыпты әдістермен шешу. Соңғы кезде кең тараған оқу ... ... ... жаңа ... ... ... баяндамай, оқушылардың алдына проблемалық сұрақтарды қойып, оларды шешудің ... мен ... ... ... ... ... ғана пайда болған жоқ. Кезінде бұған өз үлес қосқан педагог-ғалымдар: Сократ, Руссо, ... ... ... Дистервергтің дәлелдеуінше, >.
Проблемалық оқытуды ойдағыдай іске асыру үшін шәкірттерге ұсынатын проблемалық сұрақтар жүйесін жасап шығу ... ... ... кез ... ... ... бола бермейді. Проблемалы сұрақтың жауабы дайын болмайды, оны ... ... ... өзі іздеуі шарт. Ол сұрақ баланың сана-сезімінде қиындық туғызуы қажет.Оқушы іштей ... ... ... ... ... деп аталады. Проблемалық сұрақ, бір жағынан, қиын болуы, екінші жағынан, оқушының шамасына лайық болуы керек. Осындай проблемалық ... ... ... ... қою - проблемалық оқытудың алғашқы кезеңі.
Келесі кезеңінде бала іштей өз ... ... ... ... ... алуға жеткіліксіз екенін анықтайды да ізденіс жолына белсенділікпен түседі. Шінші кезеңде ол сұрақтың жауабын ... шеше білу ... жаңа ... ... деген қуанышты жағдайға жетеді. Кейінгі кезеңдерде дұрыс жауапты тексереді, алғашқы гипотезамен салыстырады, алынған білім мен білікті қорытындылайды, жинақтайды.
Мұғалім проблемалық ... ... ... ... ... қайшылықтарына дұрыс бағдар жасай отыра, жауап табу әдістерін ... ... ... бұл түрі жаңа оқу ... ... ... ... Сонымен, проблемалы оқытудың ерекшелігі: оқушыға дайын білім берілмей, одан проблемаларды ізденіс арқылы шешу талап етіледі.
Проблемалық оқытудың күшті жақтары:
- ... ... ... ... ... Оқу ... қызығушылығын арттырады;
- Оларды өздігінен саналы жұмыс істеуге үйретеді;
- ... ... ... ... ... жеткізеді.
Проблемалық оқытудың кемшіліктері:
- Оқушылардың танымдық іс-әрекетін ... ... ... ... Мақсатқа жету үшін көп уақыт жұмсау.
Қазіргі мектептерде түсіндірмелі және проблемалық ... ... ... ... ... Білім беру - оқытудың тәрбие мен дамытудың үздіксіз үдерісі. Белгілі балалар психологы Д.Б.Эльконин дәлелдегендей, 3-10 жас ... ... ... ... - білім беру саласында ортақ өмірмен дами отырып, ортақ тәрбиеленіп, ортақ оқып үйреніп өмір сүру керек. Яғни ... ... ... - бұл ... яғни ... ... ... сұрақтар проблемалары біреу ғана. Ол баланың тілін ой-өрісін, қиялы мен шығармашылығын дамыту болып, жаңа заман талабына сай ... ... жеке ... ... ... тәрбиелеу. Көрнекті психолог Л.С.Выготскийдің негізі бойынша журналы. . Тұрғанбаева.
Оспанов Т.Қ. және т.б. , , , ... - ... , ... ... Т.Қ. және т.б. ... ... әдістемесі. 1,2,3 және 4 сынып мұғалімдеріне арналған әдістемелік құралдар. - Алматы: , 1997-2000.
Математикадан дидактикалық материалдар.1,2-сыныптар. (Құрманалина Ш.Х.. Қосанов Б.М. және т.б.) - ... , 1997, 1998.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 31 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бастауыш мектеп математикасында проблемалық оқыту технологиясын қолдану14 бет
ШЖБМ жағдайында оқушылардың іс-әрекетін ұйымдастырудың өзіндік ерекшеліктері6 бет
Ақша қаражаттары және есеп айырысу есебі35 бет
Бастауыш сыныптарда математиканы оқыту әдістемесінің жалпы мәселелері21 бет
Биология және экология пәндерін оқытуда жергілікті жер материалдарын пайдалану35 бет
Биоыдырайтын суда еритін полимерлер, заманауи мәселелері және оны шешу жолдары16 бет
Бухгалтерлік есепті ұйымдастыру ерекшеліктері18 бет
Кинематиканың негізгі ұғымдары8 бет
Композициялық материалдар. Ыстыққа төзімді болаттар мен қорытпалар. Кесу аспабына арналған болаттар. Өлшеу аспабына арналған болаттар12 бет
Компьютерлік қосымшамен есептеу әдістері50 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь