Әлемдік әлеуметтанудың қалыптасуы мен даму тарихы

I Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
II Негізгі бөлім: ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
1. Антикалық және Ортағасыр дәуіріндегі әлеуметтік ойлар ... ... ... ... ... ... ... .4
2. Жаңа заман мен Ағартушылар дәуіріндегі әлеуметтік тұжырымдамалар ... 6 3. Әлеуметтану ғылымының классикалық кезеңі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8
III Қорытыңды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..14
Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .15
Әлеуметтанудың пайда болуының, дамуының, қалыптасуының өзіндік тарихи кезеңдері, әлеуметтік-экономикалық, ғылыми алғышарттары болды. Осыларды ескере отырып, қазіргі күні әлеуметтану ғылымының тарихын негізінен үш кезеңге бөледі.
Бірінші кезеңге, яғни Антикалық дәуірде өмір сүрген Конфуций, Платон мен Аристотельдің қоғамның құрылымы, оның сипаты, функциялары және т.б. туралы әлеуметтік ойларын жатқызуға болады.
Екінші кезеңге, яғни Ортағасырдан Жаңа заман мен Ағартушылар дәуіріне ұласатын кезеңге қоғамға қатысты үлкен ой тұжырымдар жасаған А.Сен Симон, Т.Гоббс, Ж.Ж.Руссо сияқты ғалымдар да қосылады.
Ескерте кететін бір мәселе алғашқы екі кезеңді әлеуметтанудан бұрынғы тарих деушілер жоқ емес. Шынында да, бұл кезеңде негізінен әлеуметтік ойлар, тұжырымдар ғана болды.
Әлеуметтанудың ғылым ретінде танылуы үшінші кезеңмен, ХІХ ғасырдың бірінші жартысымен, яғни «әлеуметтану» терминінің пайда болуымен байланысты. Жаңа теориялық тұжырымдамалармен байыған бұл кезеңді әлеуметтану ғылымының классикалық даму кезеңі деп те атайды. ХХ ғасырда әлеуметтану ғылымы жаңа идеялар және бағыттармен толықты.
Енді осы кезеңдерге қысқаша тоқтала кетіп, әлеуметтану ғылымының алғы шарттарының қалай жасалғанына зер салайық. Алғашқы қауымдық құрылыста қоғамдық құбылыстар мен үдерістерді түсіндіру көбіне мифтік сипатта болды да, әлеуметтік қатынастарды философиялық тәсілдермен талдаудың алғашқы элементтері Ежелгі Қытай, Грек және т.б. ертедегі мемлекеттерде басталды. Сөйтіп ғылымдар атасы философияның тарихында әлеуметтанудың бастауын танытатын толып жатқан әлеуметтік ойлар дүниеге келді.
1. Социология : Лекциялар курсы / Жалпы редакциясын басқарған -Ә.Х. Тұрғынбаев . - Алматы : Білім , 2001. - 160 бет.
2. Социология : оқулық / Философия және саясаттану институты ; [жауапты ред. Ә. Нысанбаев]. - Алматы, 2002. - 222 б.
3. А.И. Икенов, А.Д.Жүсіпова. Әлеуметтану негіздері: Оқу құралы.-Алматы:Экономика, 2004. -208 бет.
4. Әбсаттаров Р. Әлеуметтану : оқу құралы / Р. Әбсаттаров, М. Дәкенов. - толықт., жаңарт., 2-ші бас. . - Алматы : Қарасай, 2007. - 384 б.
5. Ш.Қ. Қарабаев. Әлеуметтану негіздері: Оқу құралы.- Алматы: Экономика, 2007. – 528 бет.
        
        Жоспар
I Кіріспе ............................................................................................................3
II Негізгі бөлім:..................................................................................................4
1. Антикалық және Ортағасыр дәуіріндегі әлеуметтік ойлар.............................4
2. Жаңа заман мен Ағартушылар дәуіріндегі әлеуметтік тұжырымдамалар....6 3. ... ... ... ... ... әдебиеттер.................................................................................15
Кіріспе
Әлеуметтанудың пайда болуының, дамуының, қалыптасуының өзіндік тарихи кезеңдері, әлеуметтік-экономикалық, ғылыми алғышарттары болды. Осыларды ескере ... ... күні ... ... ... ... үш ... бөледі.
Бірінші кезеңге, яғни Антикалық дәуірде өмір сүрген ... ... мен ... ... ... оның сипаты, функциялары және т.б. туралы әлеуметтік ойларын жатқызуға болады.
Екінші кезеңге, яғни Ортағасырдан Жаңа заман мен ... ... ... ... ... ... ... ой тұжырымдар жасаған А.Сен Симон, Т.Гоббс, Ж.Ж.Руссо сияқты ... да ... ... ... бір ... ... екі кезеңді әлеуметтанудан бұрынғы тарих деушілер жоқ емес. Шынында да, бұл ... ... ... ... тұжырымдар ғана болды.
Әлеуметтанудың ғылым ретінде танылуы үшінші ... ХІХ ... ... ... яғни ... пайда болуымен байланысты. Жаңа теориялық тұжырымдамалармен байыған бұл кезеңді әлеуметтану ғылымының классикалық даму кезеңі деп те атайды. ХХ ғасырда әлеуметтану ... жаңа ... және ... ...
Енді осы кезеңдерге қысқаша тоқтала кетіп, әлеуметтану ғылымының алғы шарттарының қалай жасалғанына зер салайық. Алғашқы қауымдық құрылыста қоғамдық ... мен ... ... көбіне мифтік сипатта болды да, әлеуметтік қатынастарды философиялық тәсілдермен талдаудың алғашқы элементтері Ежелгі Қытай, Грек және т.б. ертедегі ... ... ... ... атасы философияның тарихында әлеуметтанудың бастауын танытатын толып жатқан әлеуметтік ойлар дүниеге келді.
Антикалық және Ортағасыр ... ... ... жыл ... ... ... өмір ... ұлы ойшылдар Конфуций (552 - 479), Платон (427 - 347) және Аристотельдің (384 - 322), ... ... ... ... ... әлеуметтанудың тууына алғы шарттар дайындады. Мысалы, Қытайдағы алғашқы әлеуметтік утопиялық жобаның авторы Конфуций мемлекет ізгілікті, ... ... ... іспеттес құрылуы керек, ал басқарушы әкей сияқты азаматтар жөнінде қамқорлық жасауы, сол сияқты азаматтар да оны құрметтеп, ... ... бірі ... ... ... деп атап ... Ол ... әлеуметтік үйлесімділік принципін ұсынды, мемлекетті тірі организм санады. Мұның барлығы сол кездегі Қытайдағы әлеуметтік-саяси жағдаймен ... ... еді. ... ... аймағында тұратын бірнеше тәуелсіз монархиялар бір-бірлерімен тұрақты жауласуда болатын. ... ... ... ... үшін ... билеушіге ықпал етуге ұмтылды. Конфуций идеясы ізгілікке шақырды.
Әлеуметтік теориялар гректің ұлы ойшылы Платонның , және ... ... орын ... ... деп зиялылардан адамгершілік тазалықты талап етті. Ол деді. Бұл екі ұғымның мәнін аша ... ... ... Билік - адамның, топтың, әр түрлі таптардың іс-әрекеттеріне шешуші әсер ететін, идеология ықпалының негізінде және ... ... ... ... асатын үстемдік етуін білдірсе, бедел - белгілі бір адамның, топтың, қоғамдық ұйымның, әлеуметтік институттың жалпы жұрт ... ... ... мен ... ... ойынша, қоғамның тууының негізгі себебі адамдар бірігіп ғана өз қажеттіліктерін өтей алады. Ол тұңғыш рет қоғамның құрылымын талдауға ... оның үш ... ... ... атап ... Біріншісі - мемлекетті басқарушылардан тұратын философтар, екіншісі - мемлекеттің қауіпсіздігін қамтамасыз ететін жауынгерлер не күзетшілер, ... - ... ... ... ... ... мен қолөнершілер. Осы бірігудің арқасында қоғам, мемлекет пайда болады.
Аристотель өзінің әлеуметтік көзқарастарын осы тақырыпқа арналған алғашқы туындысы - атты ... ... Және бір айта ... ... - бұл ... жазар алдында ұлы ойшыл және оның шәкірттері 158 грек ... (сол ... ... ... ... ... зерттеді. Ол мемлекетті - қауымның дамыған түрі, ал қауымды -- отбасының дамыған түрі ... Оның ... ... ... ... бір ... жету үшін бірігеді, сондықтан мемлекеттің негізгі мақсаты қоғамда көптің бәріне ортақ игіліктер мен ... ... жету ... ... ... ... дұрыс түріне әкімдер халық, ел пайдасын ойлаған, билік қоғамға қызмет істеген мемлекеттерді жатқызды. Ол ... ... ... ... ... мемлекет деп санады.
Орта ғасырда Аристотельдің еңбектері еуропа тілдеріне аударылып, өте маңызды оқиға болып саналып, бірсыпыра ойшылдар бұрынғы схолостикалық және ... ... бас ... ... ... ... дінмен тығыз байланыста, өзара әрекеттістікте дамыды. Сондықтан әлеуметтік өмір діни ... ... ... ... ... өз кезіндегі қоғамның құрылуын, әлеуметтік құбылыстар мен үдерістерді ... ... діни ... ... шыға алды. Мысалы, италияның монахы, теолог Фома Аквинский (1225-1274) бүгінгі күнге дейін ... ... ... ... ... ... ұйымдасқан жүйені құрайды, оның ең жоғарысы әрі құдайдың ақыл-есіне ең жақыны теологиялық ілім дей отырып, ... ... пен ... ... ... күрделенуін қол өнер кәсібі өндірісінің және сауда, алыс-берістің дамуымен түсіндірді.
Араб философы Ибн-Халдун ... ... ... ... ... ... дамуымен, қалалардың өсуімен қоғамның әлеуметтік құрылымы өзгеретінін атап көрсетті.
Жаңа заман мен Ағартушылар дәуіріндегі әлеуметтік тұжырымдамалар
Жаңа заман мен Ағартушылар ... ... ... даму ... орны ... болды. Феодализмнің ыдырауы және жаңа буржуазиялық қарым-қатынастың дамуы адамзат өркениеті өрісінің бет бұрыс кезеңін бастады. Әлеуметтану ғылымының алғышарттары ... бұл ... ... ... жаңа ... ... сипатталады. 1651 жылы жарық көрген өзінің атты кітабында ... ... ... ... ... ... ... баяндады. Бұған байланысты мемлекет құдайдың құдіреті емес, адамдардың (қоғамның) туындысы. Қоғам бейбітшілік пен тәртіпте өмір сүруді ... ету ... ... ... ... нәтижесінде пайда болған. Сонымен қоғам мен мемлекет ұғымдарының ара жігін ашуға алғашқы қадам жасалды.
Тамаша ойшыл, либерализмнің ... ... Джон Локк ... ... келісім туралы тұжырымдаманы ары қарай дамыта отырып, тұлға, қоғам және мемлекет сияқты ... ... рет ... ... Ол ... үдерістерді адамзат қоғамының дамуы ретінде қарап, мемлекеттің рөлі азаматтардың өмірге, еркіндікке және жеке ... ... ... ... деп түсіндірді.
Француздың атақты ғалымы Шарль Луи Монтескьенің де қоғам туралы ойларының жаңа ... яғни ... ... ... рөлі ... Оның (1748) ... ... шын мәнісіндегі әлеуметтанулық еңбек болды. Сол себепті замандастары Монтескьені әлеуметтану ғылымы жоқ ... ... деп ... Ол ... ... ретінде танып, қоғамдық құбылыстардың заңдылығын айқындағысы келді. Монтескье қоғам заңдары оған сырттан келмейді, оны ... де алып ... олар оның ... ішінде болып жататын жеке әлеуметтік құбылыстар деп ұғынды. Әлеуметтанулық көзқарас тұрғысынан Монтескье ұсынған биліктің ... ... ... идеялар аса маңызды болды. Бұл мемлекеттік деңгейдегі демократияның бастауы болатын.
Әлеуметтанулық ой-пікір ары қарай Ф.Бэкон, ... ... ... Э. Кант, Сен-Симон және т.б. еңбектерінде дами түсті. Мысалы, француз жазушысы, философы Жан-Жак Руссо ... ... ... ... ... сондықтан заңдар солардың жалпы еркін танытуы қажет. Ал осы еріктің ... ... және ... өмір ... отырған заңдардың соған сәйкестігін байқау үшін референдумдар өткізу керек. Бұған бірден-бір қолайлы жағдай, келісімге келуге оңай халқы көп емес ... ... ... әлеуметтік құрылым болып табылады деді.
Француз ойшылы Сен-Симон (1760-1825) әлеуметтанудың өз ... ... ... ... бастауында тұрды. Оның идеялары О.Конттың, Э.Дюркгеймнің және К.Маркстің еңбектеріне әсер етті. Ол ғалымдар арасында бірінші болып, ... ... ... ой қорытулардан арылып, қоғамды зерттеуде нақтылы бақылау, эксперимент сияқты әдістерге ... ... ... ... қоғамды зерттеу мен ол бағынатын заңдарды анықтаудың әдісі ретінде пайдалануға болады деп ... Бұл - ... ... ой ... қарсы, ғылымды діни қабықтан арылту мақсатында, қоғамды зерттеуде нақтылы бақылау, эксперимент сияқты әдістерді басшылыққа алуды мұрат еткен бағыт. ... тән ең ... ... ... ... ...
Сен-Симон өзінің (1813) жаңа пәннің - ... ... Ол бұл ... ... физиология, кейін жалпы саясат, саяси ғылым, әлеуметтік ғылым, позитивтік ... дей ... ... өз дамуында құлдық, феодализм және индустриализм сияқты үш сатыдан өтеді деп есептеді. Сондай-ақ ол меншік пен билік оған әсер ете ... оның ... ... ... ... яғни ... мен өнеркәсіпкерлерге тиесілі болғанын дұрыс санады. Оның пікірінше, егер билік бюрократтарға, заңгерлер мен діндарларға тисе, онда олар қоғамға ешқандай пайда ... оның ... ... ... өнеркәсіп өндірісі мен қоғамның әлеуметтік құрылымының байланысы бар деген ой ... ... ... ... ... Ол ... ... болатыны және оның негізіне мынандай принциптерді жатқызды: әрбір қоғам мүшесіне еңбектің міндеттілігі, ... пен ауыл ... бір ... ... қоғамды ассиоциацияға айналдыру және адамдарды қабілетіне қарай көтермелеу.
Сонымен қоғам мен ғылымның өзара байланыста, қарым-қатынаста дамуы, ... ... баи ... оның ... ... зерттеуге бет бұруы әлеуметтану ғылымының классикалық кезеңін дайындады, ... ... ... ... ... ... ... ғылым өз алдына пәні, зерттеу әдістері, категориялары мен заңдары бар ғылымға айналды.
Әлеуметтану ғылымының классикалық кезеңі
Әлеуметтану ғылымының ... ... ... тарихында өркениеттің бастауы саналған Антикалық және Ортағасыр, Жаңа заман мен ... ... ... ... ... Осы кезеңде әлеуметтану ғылыми пән ретінде әлеуметтік ... ... ... ... бөлек зерттеу объектісі мен пәні, әдістері бар өз алдына дербес ғылым ретінде бөлініп шықты. ... ... ... ... қоғамның барлық қырын қарастыратын ғылым ретінде саналып, ХІХ ... ... ғана ол ... ... ... ... зерттейтін ғылымға айналды.
Әлеуметтанудың классикалық кезеңінің ірі өкілі, әлеуметтану ... ... ... ... ... ... ... Конт, Карл Маркс, Герберт Спенсер, ... ... Макс ... ... байланысты. Осы кезден бастап әлеуметтанудың пәні айқындалып, ол қоғам дамуының әлеуметтік аспектілерін зерттейтін ғылымға айналды.
Огюст Конт ... ... ... бірге дайындай отырып, объективті бақылаулар мен жаратылыстану ғылымының, оның ішінде физиканың әдістеріне негізделген қоғам туралы жаңа ... ... ... ... Конт ол ... да ... ... негізделіп, механика заңдарын қоғамды зерттеуде пайдалануға болады деп есептеді. Ол жаңа ғылымды алдымен әлеуметтік ... деп ... ... 1839 жылы 6 ... ... ... курсы" атты кітабында әлеуметтанудың принциптерін атап көрсетіп, еңбектің ескертпесінде Конт әлеуметтік құбылыстарды зерделеуге қатысты жаңа ... ... ... ... ... ... Ол ... (әлеуметтану) деген атқа ие болады. Осы терминнің мазмұны арқылы қоғам мен ... ... іс ... өз ... ... ... ... танылды.
О. Конттың пікірінше, жалпы адамзат танымы өзінің дамуында міндетті түрде үш сатыдан ... ... ... ... әдісі, құбылыстарды өзгермейді, бірі-бірімен байланысы жоқ деп есептейді) және позитивистік (оң, жағымды) ... Ол ... ... ... ... ... ақыл-ойының дамуы жатыр, осыны адамзаттың дамуының басты ... ... ... позитивизмді адамзат санасы дамуының ең жоғарғы сатысы және талдаудың белсенді ғылыми әдісі ретінде сипаттады.
Огюст Конт алғашқылардың бірі болып, қоғамды жүйе ... ... оның ... ... ... Конт биологиялық организмді ұсынады. Ол жүйенің тұтас, бөлінбейтін сипатын және оның бөліктерінің өзара бағыныштылығын, бір-бірімен тұрақты байланыста, қарым-қатынаста болып, үздіксіз оң және кері ... етіп ... атап ... ... жай ... ... ... оны барлық ғылымдардың шыңы, қоғамды әлеуметтік ... мен ... аса ... ... деп ... Ол ... шартты түрде әлеуметтік статика және динамика деп екіге бөлді. Біріншісінің объектісі "тыныштық қалпындағы", екіншісінікі "қозғалыс күйіндегі" ... ... ... Бұл екі ... ... ... ... статика - әлеуметтік организмнің құрылымын зерттейтін әлеуметтік ... ... ... ... - ... ... ... оның дамуын қарастыратын әлеуметтік физиология.
Әлеуметтік құбылыстарды зерттеуде О. Конт бірнеше әдіс-тәсілдерді ұсынды. Ол әлеуметтік фактілерді бақылау ... ... мән ... ... ... ғылымға объективтілік сипат береді деп есептеді. Оның еңбектерінде "бақылау" сөзінің екі мағынасы (кең және тар) байқалады. Кең мағынада ("жалпы бақылау ... ... ... ... сипаттап, еркін құрылымға қарсы тұратын әмбебап амал болып ... Тар ... ... ... ... ... ... үш әдісінің (таза байқау, тәжірибе, салыстырмалы әдіс) бірі ... ... ... бір ... ... ... ... осы бақылаудың түрлері болып саналды.
Конттың ойынша, адамзат дамуы эволюциясының барысын,

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
ҚР-да кәсіпкерліктің қалыптасуы мен дамуына талдау58 бет
"Банктік қызметтер нарығының теориялық негіздері."67 бет
. Еуропалық қаржы нарығындағы Евро22 бет
12 жылдық білім беруге көшудегі эксперименттік іс әрекеттерді ұйымдастыру5 бет
Expo 2017 – ел мәртебесінің асқақ рухы5 бет
VI-XII Көшпенділер мәдениеті200 бет
«Қаржы нарығы және делдалдар» пәні бойынша негізгі дәріс материалдары75 бет
Автожолдар54 бет
Автоматты басқару теориясы пәнінен электронды оқулық жасау66 бет
Азия және Африка елдерінің 2000-2015 жылдарындағы халықаралық аренадағы орнына сипаттама16 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь