Қоғамдық жүйе ретінде әлеуметтік талдау

Жоспар
I Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
II Негізгі бөлім: ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
Қоғамдық жүйе ретінде әлеуметтік талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
Социологиядағы детерменистік тәсіл ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9
III Қорытыңды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...13
Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .14
Қоғамда болып жатқан әлеуметтік процестер мен құбылыстарды жете білу және оларды жан-жақты зерттеу үшін методология мен әдіс (метод), әдістеме (методика) міндетті түрде қажет. Әлеуметтанудың методологиясын әркім әрқалай түсінеді. Методология ұғымы гректің «метедос», яғни таным тәсілі және «логос», яғни ілім деген мағына беретін сөздерінен тұрады. Бір сөзбен айтқанда, методология ғылыми зерттеулер принциптерінің жүйесі. Эмпириктер методология туралы айтқанда оны техниканың жиынтығы және әлеуметтікті талдаудың жөні ретінде пайымдайды. Теоретиктер методологияны әлеуметтікке жету үшін арнайы әдіс, әдістеме және техниканы дайындау мен таңдауды қажетсінетін әлеуметтік шындық туралы белгілі бір пікірлер жүйесі ретінде қарастырады. Әлеуметтанушы эмпириктердің методология жөніндегі түсіндірмесі олардың әлеуметтану зерттеулерінде теорияның орны мен рөлін белгілі бір деңгейде жете бағаламауынан немесе олардың қолдануға жарамайтын теориялық тұжырымдамалардан бас тартуға тырысуынан туындағанын көрсетеді. Теоретиктердің методология туралы түсінігі теориялық зерттеулерді эмпирик алық ізденістермен тығыз байланыс орнатуға бағыттайды. Бірақ осы байланыс жөнінде тіс жарып ештеңе айтпайды.
Сондай-ақ методология туралы әлеуметтану зерттеулерін теориялық және тәжірибелік деңгейлерде ұйымдастыру мен жүзеге асырудың алғышарттары мен принциптерінің жиынтығы ретінде қарастыруға болады.
ХХ ғасыр басында Батыс Еуропа мен АҚШ-та социологияның дамуы эмпирикалық социологияның күрт өсуімен ерекшеленді. Бұл дегеніміз - арнаулы әдістерді қолданумен өмірдің нақты факторларын жинау мен анализіне бағытталған әлеуметтік зерттеулер жиынтығы. Бұл үрдіс, ең алдымен, қоғамның тез және қарама-қайшы әлеуметтік-экономикалық дамуының шарттарымен белгіленеді, әсіресе, американдық. Эмпирикалық социологияның тарихи көздері ХІХ ғасырдың ерте эмпирикалық зерттеулерінде жатыр, әлеуметтік статистика мен әлеуметтік гигиенаның мағлұматтары мен әдістерінде белгіленеді. Статистиканың А.Кетле, Ч.Бут, А.Левенштайн сияқты ғалымдары бұл зертеулерді эмпирикалық әлеуметтанудың арсеналына кейін кірген әдістерді пайдалану арқылы өткізді. Бұл әдістерге: құжаттар анализі, анкеталық сұрау, енгізілген бақылау
1. Социология : Лекциялар курсы / Жалпы редакциясын басқарған -Ә.Х. Тұрғынбаев . - Алматы : Білім , 2001. - 160 бет.
2. Социология : оқулық / Философия және саясаттану институты ; [жауапты ред. Ә. Нысанбаев]. - Алматы, 2002. - 222 б.
3. А.И. Икенов, А.Д.Жүсіпова. Әлеуметтану негіздері: Оқу құралы.-Алматы:Экономика, 2004. -208 бет.
4. Әбсаттаров Р. Әлеуметтану : оқу құралы / Р. Әбсаттаров, М. Дәкенов. - толықт., жаңарт., 2-ші бас. . - Алматы : Қарасай, 2007. - 384 б.
5. Ш.Қ. Қарабаев. Әлеуметтану негіздері: Оқу құралы.- Алматы: Экономика, 2007. – 528 бет.
        
        Жоспар
I Кіріспе ...................................................................................................................3
II Негізгі бөлім: .......................................................................................................4
Қоғамдық жүйе ретінде әлеуметтік талдау...........................................................4
Социологиядағы детерменистік тәсіл....................................................................9
III ... ... ... ... ... процестер мен құбылыстарды жете білу және оларды жан-жақты зерттеу үшін методология мен әдіс ... ... ... ... ... қажет. Әлеуметтанудың методологиясын әркім әрқалай түсінеді. Методология ұғымы гректің , яғни таным тәсілі және , яғни ілім деген мағына беретін ... ... Бір ... ... ... ... ... принциптерінің жүйесі. Эмпириктер методология туралы айтқанда оны техниканың жиынтығы және әлеуметтікті талдаудың жөні ретінде пайымдайды. Теоретиктер методологияны әлеуметтікке жету үшін ... ... ... және техниканы дайындау мен таңдауды қажетсінетін әлеуметтік шындық туралы белгілі бір пікірлер ... ... ... ... ... ... ... түсіндірмесі олардың әлеуметтану зерттеулерінде теорияның орны мен рөлін белгілі бір деңгейде жете бағаламауынан немесе олардың қолдануға ... ... ... бас ... ... туындағанын көрсетеді. Теоретиктердің методология туралы түсінігі теориялық ... ... алық ... ... ... ... ... Бірақ осы байланыс жөнінде тіс жарып ештеңе айтпайды.
Сондай-ақ методология туралы әлеуметтану ... ... және ... деңгейлерде ұйымдастыру мен жүзеге асырудың алғышарттары мен принциптерінің жиынтығы ретінде қарастыруға болады.
ХХ ғасыр басында Батыс Еуропа мен АҚШ-та социологияның дамуы ... ... күрт ... ... Бұл ... - арнаулы әдістерді қолданумен өмірдің нақты факторларын жинау мен ... ... ... ... ... Бұл ... ең ... қоғамның тез және қарама-қайшы әлеуметтік-экономикалық дамуының шарттарымен белгіленеді, әсіресе, американдық. Эмпирикалық социологияның тарихи көздері ХІХ ... ерте ... ... ... ... ... мен ... гигиенаның мағлұматтары мен әдістерінде белгіленеді. Статистиканың А.Кетле, Ч.Бут, А.Левенштайн сияқты ғалымдары бұл зертеулерді эмпирикалық әлеуметтанудың арсеналына кейін кірген әдістерді ... ... ... Бұл әдістерге: құжаттар анализі, анкеталық сұрау, енгізілген бақылау.
Қоғамдық жүйе ретінде әлеуметтік талдау
Э. Дюркгейм ... ... ... негізделген индивидуалдыдан жоғары рухани шындық ретінде қарастырды. М. Вебер бойынша, қоғам - бұл ... яғни ... ... ... іс-әрекеттің өнімі. Американдық социолог Т. Парсонс қоғамды байланыстыратын бастауы болып нормалар мен құндылықтар табылатын адамдар ... ... ... ... ... ... әдет - ғұрыптар, салт - дәстүрлер, заңдар күшіне сүйенетін, олардың барлық негізгі қажеттіліктерін ... ... ... ... және шағын топтары мен қауымдастықтарының әлеуметтік байланыстардың, қарым-қатынастар мен өзара әрекеттердің тұрақты жүйесі ретінде және ... ... ... ... ретінде қарастыруға болады; қоғам өзіне-өзі жеткілікті, өзін-өзі реттейтін және өзін-өзі өндіретін жүйе болып табылады.
Қоғамды зерттеудегі ... ... ... ... - ... ... түрлі ілімдерді қоғамның жалпы теориясы болатындай етіп біртұтас жүйеге біріктіру.
Жүйе - бұл өзара байланысқан және ... ... ... ... бір ... ретке келтірілген элементтер жиынтығы.
Қоғам жүйелі, себебі, оның ... ... ... ... Бұл өзара байланыстың мәні қарапайым, бірақ сонымен қатар күрделі: адам топтары, әлеуметтік қауымдастықтар, индивидтер жүйеге ене отырып, жаңа ... ие ... және ... ... ... меңгереді.
Әлеуметтану ғылым ретінде өзінің зерттеу пәніне қазіргі жүйелердің жалпы теориясының негізгі ... ... Бұл ... жүйе - өзара әрекеті оны құрайтын бөліктерге, компоненттерге тән ... жаңа ... ... ... ... ... әкелетін объектілердің жиынтығы деген сөз. Жүйелік қасиет қоғамға қатысты оның міндетті түрде біртұтас болуын білдіреді.
Қоғамның ... ... оның ... ... өз бетінше жеке, жалғыз қызмет ете алу қабілетін, жүйені ... ... тән емес жаңа ... ... бар ... жатқызуға болады.
Біртұтастылық - қоғамның жүйелендіруші қасиеті. Ол қоғамдық өндірісте ... ... ... идеяларды, адамның өзін өндіру. Бірақ, ең маңыздысы, әлеуметтік жүйенің негізгі элементтері болып адамдар, сондай-ақ, олардың нормалары, байланыстары және ... ... ... ... негізінде жүйенің өзін өндіруге бағытталған іс-әрекет жатыр. ... жүйе деп біз ... өзін ... ... бұл ... (лат. Societas - бұл ... қауымдастық) деп атайды. Онда қоғамның өзі әрқайсысын, ... ... ... ... топ, ... ... ... деп атауға болатын, шағын жүйелердің жиынтығы ретінде болады.
Жүйелер не ... яғни ... ... бір қасиеттерге ие, немесе гетерогенді, яғни, олардың субстраттарында адамдармен бірге индивидуалдыдан ... ... ... ... ... - ... аудан, немесе әлеуметтік - техникалық - қала, агломерация, кәсіпорын, т.б.) әртекті, гетерогенді бола алады.
Қоғамды тани отырып, ... ... ... ... ... шағын жүйелерді өзара әрекеттесетін элементтер ретінде қарастырады. ... ... олар ... ... да ... ... ескеруі керек: шағын жүйелердің әрқайсысы салыстырмалы жекелікке ие болатындықтан, әлеуметтану оны түрде қарастыруы керек. ... ... ... - ... ... ... және басқарылуын қамтамасыз ету.
Басқару - қоғамды реттеу мен жетілдіру мақсатымен оған қатысты ерекше іс-әрекет. Басқару ... ... ... ... ... және ... оны жүйелендіру, талдау және оған диагноз қою, мұның нәтижесінде ... ... және ... ... ... соң, ... жоспарлау, ұйымдастыру және оны бақылау, мамандарды таңдау мен пайдалану арқылы шешімдерді қалыптастыру және оны ... ... ... ... ... ... қалыптасады.
Қоғамды сипаттаудағы ерекше орынды алады. Әлеуметтік институттар - бұл ... ... ... бір ... ... ... кәсіби топтардың жалпы рөльдері. Осы арқылы бүкіл жүйенің тұрақтылығы қамтамасыз ... ... - бұл ... ... бір құралдарына ие, оларды әлеуметтік функцияларды жүзеге асыру үшін ... ... ... беру ... ... ... жиынтығы.
Әлеуметтік институтты біздің түсінуімізге батыс социологтарының анықтамалары қайшы келмейді. Әлеуметтік институттың социологиялық ... ... А. және Дж. ... ... Онда ол ... әлеуметтік қажеттіліктер мен функцияларды қамтамасыз ету үшін қалыптастырылған және қызмет ететін ... ... мен ... ... ... жүйесі ретінде қарастырылады.
Әлеуметтану бойынша ағылшын сөздігінде ... ... ... арқылы тұрақты қайталанатын және санкцияланатын әлеуметтік тәжірибені бейнелеу үшін пайдаланатындығы аталып өтілген. Ол әлеуметтік құрылымда ... ... ие ... ... негізінен 5 маңызды институционалды кешенді бөледі:
1) құндылықтар мен қызметтерді өндіру және бөлуге бағытталған экономикалық институттар;
2) олардың пайдалануын реттейтін және билікпен ... ... ... ... мен ресурстардың бөлінуін қамтамасыз ететін стратификациялық институттар;
4) неке, отбасы мен жастардың әлеуметтенуіне байланысты туыстық институттары;
5) діни, ғылыми және шығармашылық ... ... ... ... ... ... қарамастан, олар ортақ типологиялық сипаттарға және ең алдымен іс-әрекетінің мақсатына ие. Мақсатты әлеуметтік институттар атқаратын функциялар анықтайды. Институттар ... ... 1 ... ... және ... ... ... негізгі және негізгі емес) болуы мүмкін. Институттың қоғамдық ортамен өзара қарым-қатынасының негізі ... оның ... ... - нақты әлеуметтік қажеттіліктерді қамтамасыз ету үшін барлық жағдай туғызуды жүзеге ... ... ... үшін ғылым ретінде әлеуметтік қажеттіліктер институттың іс-әрекетінде бейнеленбейтін, яғни институт қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... пайда болатын қарама-қайшылықтың бастауларын, көріну формаларын және оларды шешу жолдарын табады.
Әлеуметтік уақыт. Қоғамның жүйелілігінің социологиялық концепциясы әлеуметтік уақыт пен ... ... ... ілімдерді қамтиды. Әлеуметтік уақыт біздің оны елестетуіміз бен басымыздан кешуімізге тәуелсіз жүзеге асатын, кез-келген қоғамдық жүйенің нақты қозғалысының формасы болып ... ... ... негізгісі - әлеуметтік уақытты тасымалдаушылар болады: индивид, әлеуметтік қауымдастықтар, біртұтас қоғам. Уақыт - ... ... ... оның ... ... қоғамда ол іс-әрекет түрінде болады. Бұл құбылыстың ұзақтығы, затты жасаудағы сағат ... өмір ... ... уақыт болмыстың сапалық жағын да білдіреді, яғни қоғамдық ... ... ... ... ... ... регресс, прогресс).
Уақытты социологиялық зерттеудің негізгі категориялары болып уақыт бюджеті, уақыт балансы, уақыт шығыны, уақыт көрсеткіштері, т.б. табылады. ... ... ... ... пәні - бұл ... көрсеткіштерімен бейнеленетін адамдардың өмірлік әрекетінің әлеуметтік заңдылықтарын зерттеу, түрлі әлеуметтік топтардағы уақытты үлестіру тенденциялары мен заңдылықтарын анықтау.
Әлеуметтік дүниені кеңістіктік деп ... ... ... ол орта мен ... ... ... әрекет ету облысы болып табылады. Адам үшін кеңістік ең алдымен географиялық, табиғи орта болады. Сондықтан ол белгілі бір мағынада бүкіл ... ... ... ... Кеңістік туралы объективті әлеуметтік шындық ретінде де, адамдардың кеңістіктік ... ... яғни ... ... коммуникациялар жасау, әлеуметтік-психологиялық қауымдастықтарға бірігу, баспана тұрғызу, бір сөзбен айтқанда, өмірлік ортаны қалыптастырудың субъективті ... ... де ... ... ... кеңістік - бұл, қазіргі кезде табиғаттың игерілген бөлігіне ... ... өмір сүру ... ... ... кеңістіктік-территориялық ареалына айналған, қоғамның табиғи ортасы кеңістігі, табиғат ... ... үшін ... ... ... ... ... әлеуметтік дистанция сияқты көрсеткіші табылады. Бұл көрсеткішті ғылыми айналымға американ социологы және психологы Дж. Морено және американ социологы Э. Богардус ... ... ... - бұл ... ... емес, индивидтер, топтар және басқа да қауымдастықтардың жақындығы дәрежесі, олардың байланыстарының , сондай-ақ, әлеуметтік дистанция - бұл ... ... ... ... ... симпатия, антипатия, т.б.). Социологтар метафорасын пайдаланады, оның мәні - егер ... ... бір ... ... ... шындық та болмайтындығында. Мореноның пікірінше, қоғамда ерекше фактор - әлеуметтік өзара қатынас, , сезімнің қарапайым ... өмір ... ол бір ... ... ... беріліп қана қоймай, олардың қарым-қатынастылығын да анықтайды. Егер метафораны тағы да қолдансақ ол - ... ... ... ... ... ... үшін ... қоғамның жүйелілік белгілерін бөледі: біртұтастылық (бұл ішкі қасиет қоғамдық өндіріспен сәйкес келеді); тұрақтылық (әлеуметтік өзара әрекеттердің ритмі мен ... ... ... өндірісі); динамизм (буындардың ауысуы, қоғамдық субстраттың өзгеруі, сабақтастық, бәсеңдеу, қарқындылық); ашықтық (әлеуметтік жүйе өзін табиғатпен зат алмасудың арқасында ... ол ... ... ... ... және сыртқы ортадан заттар мен қуаттың қажетті мөлшерін алу арқылы ... ... ... ... (оның көзі өз ішінде, бұл - әлеуметтік қауымдастықтар мүддесіне және стимулдарына сүйенетін өндіріс, үлестіру, ... ... ... ... ... мен тәсілдері (адамдардың көпшілігі ортақ іс-әрекетпен, мақсаттармен, қажеттіліктермен, өмір ... ... ... ... ... өтіп жатыр, буындар ауысуда, және әрбір жаңалылық өмірдің қалыптасқан формасын табады, оларды қайта жаңғыртады және өзгертеді).
Қоғамның ... ... - оның ... және өзін - өзі реттеудің жоғары деңгейінің болуы. Қоғамның автономиялылығы оның ... ... яғни ... ... ... ... қажетті жағдай туғыза алуы және олардың өзін-өзі бекітуі мен жүзеге асыруына мүмкіншілік туғызу ... ... ... автономиялығы мен өз-өзіне жеткіліктігі сыртқы ұйымдастыру импульстарының болмауына байланысты. Қоғам өзінің ішінде пайда болатын және ... ... және ... ... яғни ... негізінде реттеледі және басқарылады. Өзін-өзі реттеу - оның мөлшеріне қарамастан өзінше жекелілігін іске асыра алатын қоғамның маңызды қасиеті
Қоғамды ... ең ... ... ... бірі - ... яғни ... жалпы бейнесін көрсететін оның негізін анықтау.
Қоғам әлеуметтік байланыстардың тәртіпке келтірілуі мен нығаюы арқасында және осы ... ... және ... ... ... мен ... ... пайда болады. Қоғам туралы ғылымның басты мақсаты - өз ... ... ... ... ... ... тұрақты қайталанатын, оған тән құбылыстарын қалыптастыру және талдау.
Мысалы, қазіргі әлеуметтік дамудағы ғылым мен техника рөлін фетишизациялау технологиялық ... (У. ... Л. ... және т.б.) және сциентизмнің теориялық негізі болып ... ... ... ... ... әлеуметтік дамудың негізгі детерминантттары болып техника және ғылым табылады, сонымен ... ... ... өсуі мен шиеленісуіне әкелетін техника прогресі мен қоғамның қазіргі кездегі моральдық ... ... ... мән ... Қоғамды қарастыруда детерменизмнің басқа да түрлері кездеседі: экономикалық (А.Хайт, О.Дункан), мәдени (М.Вебер, П.Сорокин) және т.б. қоғамды қарастырудағы ... ... ... ... болып қоғамды зерттеуде және әлеуметтік қатынастарды талдауда қоғамның бүкіл шағын жүйелерінің қызметінің өзара байланыстылығы ... ... бір ... ... түпнегізін анықтау қиын болатындығы табылады.
Социологиядағы детерменистік тәсіл
Социологиядағы детерменистік ... ... ... ... ... ... ағылшын-америкалық социологияға тән. Функционализмнің негізгі ережелері ағылшын социологы Г.Спенсермен (1820-1903), оның еңбегінде жасалды және ағылшын этнографы А.Редклиф-Браунмен, американдық социологтар ... ... ... ... ... ... тәсілдің негізгі принциптері төмендегідей:
1) жүйелік тәсіл жақтастары сияқты функционалистер де ... ... ... ... экономикалық, саяси, әскери, діни, т.б. тұратын бүтін, біртұтас организм ретінде қарастырды;
2) бірақ, сонымен қатар әрбір бөлшек тек нақты, ... ... ... ... ... ... ғана өмір сүре ... атап көрсетті;
3) бөлшектердің функциялары белгілі бір қоғамдық қажеттілікті қамтамасыз ететіндігін білдіреді. Сонда да олар бірге қоғамның тұрақтылығын қамтамасыз ету мен ... ... ... ... ... ... тек ... ғана тән функцияны атқаратындықтан, осы бөлшектің әрекеті ... ... ... функциялардың бір-бірінен айырмашылығы көп болса, соғұрлым басқа бөлшектерге бұзылған функцияларды қалыптастыру қиын болады;
Спенсер әлеуметтік бақылауға көп көңіл ... Оның ... ... жүйе оның ... ... ... ... болғандықтан ғана тұрақты болады. Мұнда саяси басқару, тәртіп қорғау органдары, діни институттар мен моральдық нормалар ... ... ... маңызды кезеңі болып Т.Парсонстың құрылымдық функционализмі табылады. Оның ойынша, негізгі 4 функционалды категория болады: бейімделу, мақсатқа ... ... және ... ұдайы өндіру. Әлеуметтік жүйенің осы функциялары, Парсонс бойынша, түрлі шағын жүйелермен қамтамасыз етіледі. Осылайша, ... жүйе ... ... ... ... ... жүйе, мақсатқа жету функциясын саяси шағын жүйе, интеграция функциясын - ... ... мен ... ... ұдайы өндіруді - сенім шағын жүйесі, мораль мен білім беру жүйесі мен институттарын қоса ... ... ... ... ... ... ... зерттеулерде кең қолданылады. Алайда басқа методологиялық ережелерге сүйенетін социологтар функционализмнің 3 негізгі кемшілігін атап көрсетеді:
- ... ... ... тыс ... ... функционализмде статикалық, яғни даму динамикасынан тыс қарастырылады;
- қазіргі ... ... ... ... ... сипаттама және талдау жасай алмау, тұрақтылыққа идеологиялық бағыттылық;
- әлеуметтіктегі индивидуальдылықты қажетті деңгейде бейнелей алмауы.
Функционализмнің сынаушылары тіркеген соңғы ... ... ... ... ... Дж. ... ... Г.Блумер, т.б. алды. Индивидуализм методологиясының негізгі идеясы келесі: әрбір әлеуметтік құбылыс, соның ішінде қоғамдық өмір де индивидуалды әрекеттер жиынтығы ... ... ... ... ... ... мақсаты индивидуалды әрекет дегеніміз не және индивидуалды әрекет жиынтығы деген не ... ... ... ...
Социологияның негізгі мәселелерінің бірі әлеуметтік өзгерістер мәселесі, олардың механизмдері мен бағыттылығы. Әлеуметтік өзгеру - бұл ... ... ... ... және ұжымдардың бір қалыптан екінші қалыпқа көшуі. "Әлеуметтік өзгеру" түсінігі даму түсінігімен анықталады. Даму - бұл материалдық және ... ... ... ... ... Даму ... күрделіге, төменнен жоғарыға, т.б. ауысуды білдіреді.
Социологтар әлеуметтік өзгерістер мен дамудың эволюциялық және революциялық түрлерін бөледі, көбінесе, оларды қарама - ... ... ... ... Эволюциялық процестер біртіндеп, баяу, жұмсақ, сандық өзгерістер, ал революциялық процестер жылдам, түбегейлі, сапалы өзгерістер.
Әлеуметтік эволюционизм тарихи ... ... ... әртүрлі және белсенді, Ғарыштың, планеталық жүйенің, Жердің, мәдениеттің эволюция процесінің ... ... ... ... ... ... ...
Әлеуметтік эволюционизм, әсіресе ағылшын социологы Г. Спенсердің жүйесінде айқын көрсетілген. Оның социологиясында 19 ғасыр әлеуметтік эволюционизмнің негізгі идеясы іске ... - ... ... ... ... ... білімділікке қарай дамитын адамзат қоғамының тарихи кезеңдері болу идеясы.
Әлеуметтік эволюционизм идеясының ... ... ... Э.Дюркейм зор үлесін қосты. Ол бірінші болып, еңбек бөлінісі қоғамның күрделенуіне әсер ететіндігін айтты.
Әлеуметтік эволюционизм шеңберінде индустриялды қоғам теориясы қалыптасты. ... ... ... ... ... мен ... нақты салаларындағы қоғамның специализациясы жағдайындағы ондағы еңбек бөлінісінің дамыған және күрделі жүйесі;
- тауарларды кең ... ... ... ... мен ... ... мен ... ғылыми-техникалық революция.
XX ғасырдың 60 - жылдары танымал болған индустриялы ... ... 70 - ... ... өз ... ... ... теорияға сәйкес, қоғам өзінің дамуында 3 негізгі кезеңнен өтеді: индустриалдыға дейінгі (аграрлық), индустриалды және постиндустриалды. Бірінші ... ... ... ... ... - ауыл шараушылығы, екінші кезеңде - өндіріс, үшінші кезеңде - ... ... орын ... ... ... қоғамның көздеген мақсаты - билік, индустриялды кезеңде - ақша, постиндустриялдыда - білім. Аталған ... ... ... ... ... ... тән: ... қоғамда - шіркеу мен әскер, индустриялдыда - корпорация, постиндустриялдыда - университет.
Әлеуметтік эволюционизм концепциясымен қатар қоғамның революциялық түрлену ... ... оның ... ... - К.Маркс пен Ф.Энгельс. Марксистік теория тарихты талдаудың формациялық тәсіліне сүйенеді және оған ... ... ... ... бес ... өтуі ... алғашқы қауымдық, құлиеленушілік, феодалды, капиталистік, коммунистік. Бір қоғамдық-саяси формациядан екінші формацияға өту әлеуметтік революция негізінде іске асады.
Эволюциялық және революциялық ... ... ... ... - ... ... теориясы бар. Бұл теорияда Сорокин бүкіл адамзатты біріктіретін жаңадан қалыптасып жатқан өркениеттің негізгі сипаттамаларын атайды. Бүгінгі күн бұл ... ... ... өркениетті қалыптастыру идеясы кең таралып, дамуда. Оның ғылым мен қоғамдық санада бекітілуі қазіргі әлемдегі әлеуметік және мәдени процестердің ... ... ... ... этимологиялық термині , яғни Жер, жер шары деген латын сөзімен байланысты және ... бір ... ... ... ... білдіреді. Жаһандану дегеніміз бүкіл адамзаттың әлеуметтік - мәдени, экономикалық, саяси қатынастар мен өзара әрекеттің ... ... ... ... Сол ... де ... ... мемлекеттердің, халықтардың әлеуметтік - мәдени, экономикалық және саяси сипатының әртүрлілігіне ... ... ... ... болу ... деп ... ақпараттануына байланысты қазіргі технологиялық төңкерістің ерекшелігі - ол адамдар қарым-қатынасын ... мен ... ... жаңа ... жасайды. Микроэлектрониканың, компьютерленудің кең таралуы, коммуникация құралдарының және ақпарат құралдарының дамуы, еңбек пен мамандандыралудың тереңдеуінің арқасында адамзат ... ... - ... бүтіндіке бірігеді. Техникалық өндіріс пен бүкіл адамзат қызметінің денгейі жоғарылаған ... ... ... даму ... оның қоршаған ортамен қарым - қатынасының денгейі жоғарылауы тиіс.
Алайда қазіргі әлемдегі әлеуметтік, мәдени, экономикалық және саяси процестерінің ... ... ... қоса аталатын бірқатар күрделі мәселер туғызып отыр: экологиялық, демографиялық, саяси, т.б. Бұл мәселелердің жиынтығы адамның алдына жаһандық ... ... ... ... қазіргі ғаламдық мәселелер арасындағы болашағын зерттейтін атты орталығын ашты.
Оның ұсынысымен және тапсырысымен кең ... ... ... ... мен оның тіршілік ету ортасы арасындағы өзара әрекеттің дағдарыстық тенденциясының дамуының ғаламдық моделі ... ... - 2" Д. ... (1971), "Әлем - 3" Д. Медоуз (1978) т.б.).
Жаһандану модельдерінде "әлем бүтіндей" алынады. Жүйелік динамика көмегімен бүкіл ... ... ... ... ... ... мен Медоуз жер ресурстарының шектеулілігі, әсіресе, ауыл шаруашылығына жарамды аудандардың шектеулілігі мен күрт өсіп отырған ... ... ... ... ... ... ... ХХІ ғасырдың ортасында ғаламдық апатқа әкелуі мүмкін деп болжайды: қоршаған ортаның апаттық ластануы, өлімнің күрт ... ... ... ... және өндірістің құлдырауы, т.б.
Форрестер мен Медоуз жасаған модель бүкіл адамзатты өзінің дамуының жолдарын ойлауға ... ... ... осы ... ... ... көрсеткіштердің кемшіліктері ондағы тұжырымдардың дұрыстығына күмәндануға алып келді. Атап айтқанда, ... ... ... ... ... ... ... мүмкін ететін таза нақты-ғылыми және қолданбалы критерийлер бойынша жүзеге асты, өндіру мен тұтыну орташа шамалары, қызметтер мен тамақтану халықтың ... ... ... ... делінеді. Бұл параметрлердің барлығы .
Месарович - Пестель моделі осы сынды белгілі бір дәрежеде есепке алуға тырысты. Алдындағы ... ... олар ... зерттеуінде дағдарыстардың дамуын шектей алатын, оларды жою мүмкіндігін зерттей алатын, олардың ... алу ... ... қабілетті факторлар санына талдау жасауға ұмтылды. Месарович - Пестель моделі әлемді тек біртекті бүтіндік ретінде ... ал ... ... ... ... ... мен импорты және миграциясы арқылы жүзеге асырылатын өзара ... 10 ... ... ... қарастырды. Аймақ - бұл әлеуметтік-мәдени параметр, ғаламдық қоғамдық жүйедегі шағын жүйе.
Қорытыңды
Әлеуметтанушылар мен саясаткерлер, ... мен ... ... мен ... және басқа да социогуманитарлық бағдардағы мамандар эмпириялық әлеуметтану зерттеулерінің нәтижесінде алынатын ақпараттарды белсенді тұтынушылар болып саналады. Сол ақпараттарды ... ... олар ... ... және ... ... кәсіби мәселелерін шешеді.Нақты әлеуметтік зерттеулер жалпы ғылымдағы зерттеулерге тән кейбір элементтерді қамтиды. Бұл элементтерге, біріншіден, объект жатады, ол әлеуметтік шындықты ... ... ... мен процестерден тұрады; екіншіден, субъект жатады, бұл әлеуметтанушы немесе ... ... ... ... нақты міндеттерді шешуге бағытталған зерттеудің мақсаты жатады; төртіншіден, ғылыми, техникалық, ұйымдық ... ... ... ... ... ... әдебиеттер:
1. Социология : Лекциялар курсы / Жалпы редакциясын басқарған -Ә.Х. Тұрғынбаев . - Алматы : ... , 2001. - 160 ... ... : ... / Философия және саясаттану институты ; [жауапты ред. Ә. Нысанбаев]. - Алматы, 2002. - 222 б.
3. А.И. ... ... ... ... Оқу ... 2004. -208 ... Әбсаттаров Р. Әлеуметтану : оқу құралы / Р. ... М. ... - ... ... 2-ші бас. . - ... : Қарасай, 2007. - 384 б.
5. Ш.Қ. Қарабаев. Әлеуметтану негіздері: Оқу құралы.- Алматы: Экономика, 2007. - 528 бет.

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Дін ең көне қоғамдық форма ретінде12 бет
Әлеуметтік нормалар қоғамдық қатынастарды реттеуші ретінде47 бет
"Ақпарат түсінігі мен түрлері"13 бет
Іскерлік дағды қалыптастыруға арналған тілдік құрылымдар6 бет
Араб халифаты11 бет
Дәрістік кешен87 бет
Кеңес психологиясындағы тұлға теориясы8 бет
Н.Назарбаев: «Мәдени мұра» бағдарламасы рухани-мәдени өмірімізде ғана емес, жалпы қоғамдық өміріміздегі белесті кезең6 бет
Отбасы - кіші әлеуметтік топ7 бет
Сана оның түрлері5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь