Оқытудың белсенді оқыту әдістері

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3
1 Оқыту əдістеріне сипаттама, оның ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.1 Оқу, оқыту, əдіс, тəсіл ұғымдарына анықтама ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
р1.2Оқытуиəдістерінртоптастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..8
1.3 Оқытудың белсенді оқыту əдістері және оның ерекшеліктері ... ... ... ...13
2 Оқытудың белсенді оқыту әдістерін қолданудың тиімділігі ... ... ... ... ... ..17
2.1 Психологиядағы оқытудың белсенді әдіс түрлері мен пайдалану жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..17
2.2 Оқытудың белсенді оқыту әдістерін қолдану арқылы оқушыларды ынталандыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...23
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .27
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .29
Кіріспе

Тақырыптың өзектілігі: Сабақ сапасын арттыру барлық мұғалімдерді толғандыратын маңызды мәселе. Бұл ретте білім деңгейінің төмендеу себептерінің бірі – күнделікті сабақты өткізудің стандарты, көптеген мұғалімдердің сабақ үрдісін түгелдей дерлік жаулап алған дәстүрлі сабақтарды айтуға болады. Күн сайын өтетін, тіпті тамаша көрнекіліктер арқылы болса да, жаңа сабақты түсіндіру, үй тапсырмасын сұрау және қорытындылау сияқты жаттанды кезеңдерден тұратын классикалық немесе дәстурлі сабақ студенттерді жалықтырады, білімге ынтасын төмендетері сөзсіз. Сондықтан, әр мұғалім өз жұмысында сабақты жандандырудың әдіс-тәсілдерін іздестіруді, бұған студенттерді тарта білуді, олардың белсенді шығармашылық жұмыстарын ұйымдастыра білуі міндет. Бірақ, бұдан жаңа әдіс-тәсілдер дәстүрлі сабақтарды толық алмастыруы керек деген ой тумауы керек. Олар дәстүрлі сабақтарды толықтырып, жандандыра түсуі, студенттің білімге қызығуын арттыруы тиіс, сонда ғана оқу үрдісі жетілдіріле түседі.
Тәжірибелі, іскер мұғалімдердің авторлық сабақтарының дәстүрлі сабақтар сияқты қандай да бір шаблон, стереотиптік жүру жолы жоқ десек артық емес. Оның түпкі мақсаты – білім сапасын көтеру, оқыту үрдісін жандандыру, оны бірізділік пен формализмнен аулақтау. Әрбір педагогтің тілегі осыған саятын болғандықтан, әрқайсысының оқытудың белсенді әдістерін қолдануда өз деңгейін, студенттер деңгейін, оқу аудиторияларының, материалдық базасын және өтілетін сабақ материалының тарау ішіндегі алатын орны мен маңызын ескере отырып, сәтті пайдалануға толық мүмкіндігі бар.
Қазіргі кезде егеменді елімізде білім берудің жаңа жүйесі жасалып, әлемдік білім алу кеңістігіне бағытталуда. ХХІ ғасырдың жан-жақты зерделі, дарынды, талантты адамын қалыптастыру бағытындағы білім беру мәселесі мемлекетіміздің басты назарында. Сол себепті де курыстық жұмысымның кіріспе бөлімінде , ең алдымен «Әдіс» және «Тәсіл» деген екі ұғымға тоқтала кеткенді жөн көрдім.
Оқыту әдістері танымға қызығушылық туғызып, оқушының ақыл-ойын дамытады, ізденуге, жаңа білімді түсінуге ықпал етеді. Оқытуда ең басты нәрсе – оқушылардың танымдық жұмыстары. Оқыту әдістері ең анық фактілерді білуді қамтамасыз етеді, теория мен тәжірибенің арасын жақындатады. Тәсіл – оқыту әдісінің элементі. Жоспарды хабарлау, оқушылардың зейінін сабаққа аудару, оқушылардың мұғалім көрсеткен іс-қимылдарды қайталауы, ақыл-ой жұмыстары тәсілге жатады. Тәсіл оқу материалын түсінуге үлес қосады.
Оқыту әдістерінің басты қызметі - оқыту, ынталандыру, дамыту, тәрбиелеу, ұйымдастыру.
Оқыту құралдары - білім алу, іскерлікті жасау көзі. Олар: көрнекі құралдар, оқулықтар, дидактикалық материалдар, техникалық оқыту құралдары, станоктар, оқу кабинеттері, зертханалар, ЭЕМ және ТВ, нақты объектілер, өндіріс, құрылыс.
Курстық жұмыстың мақсаты. Оқытудың белсенді оқыту әдістеріне мейлінше кешенді талдау жасау. Белсенді әдістерді қолдана отыра оқушылардың немесе білім алушылардың сабақты белсенді түрде қабылдауын арттыру болып саналады. Аталған тақырып бойынша маңызды оқыту міндетті тұжырымдауға болады. Біріншіден, түрлі тәсілдерді қолдануға байланысты барлық белсенді әдістерді толықтай біріктіреді.
Тақырыптың зерттеу деңгейі. Оқытудың белсенді әдістері-оқу материалын меңгеру үдерісіндегі оқушылардың немесе білім алушылардың танымдық іс-әрекетін арттыруға негіз болатын оқыту тәсілдері.
Курстық жұмыстың құрылымы. Жалпы курстық жұмыстың құрылымы екі бөлімнен тұрады, оның біріншісі жалпы оқыту əдістері жəне құрал жабдықтары. Ал екінші бөлімі, оқытудың белсенді оқыту әдістері туралы айтылады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

1. Әмірова Б.А, Молдабаева Р.А. «Психологияны оқыту әдістемесі» - Қарағанды, 2012ж.
2. «Педагогиканы оқыту әдістемесі» - Алматы, 2011ж.-328 б.
3. Нұрғалиева. Г.Қ. Психологиалық логикалық-құрылымдық курсы,- Алматы, 1996.
4. Мұханбетжанова Ә. «Педагогиканы оқыту әдістемесі» - Алматы, 2011ж-356
5. Ляудис В.Я. Методика преподавания психологии. –М., 1989.-77
6. Савин Н.В. Методика преподавания педагогики: учеб. пособие /Н.В. Савин. – М.: Просвещение, 1987. – 207с.
7. Смолкина А.М. Методы активного обучения /А.М. Смолкина. - М.: Юрайт, - 1991. – 260с.
8. Психология и педагогика: учебник для студентов высш. учеб. заведений /Под ред. П.И. Пидкасистого. – М.: Юрайт, 2011. – 714с.
9. Исаева З.А., Мынбаева А.К., Садвакасова З.М. Активные методы и формы обучения в высшей школе: учебно-метод. пособие /З.А. Исаева. – Алматы.: Қазақ университеті, 2005. – 122с.
10. Карандашев В.Н. Методика преподавания психологии. –СПб., 2005.-250с.
11. Оконь В. Введение в общую дидактику. - Москва: Высшая наука, 1990.
12. Бадмаев Б.Ц. Методика преподавания психологии. – Москва «Владос», 2001.-390с.
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................................................................3
* Оқыту əдістеріне сипаттама, оның ерекшеліктері.......................................5
+ Оқу, оқыту, əдіс, тəсіл ұғымдарына анықтама.............................................5
р1.2Оқытуиəдістерінртоптастыру..........................................................................8
1.3 Оқытудың белсенді оқыту əдістері және оның ... ... ... ... ... ... тиімділігі......................17
2.1 Психологиядағы оқытудың белсенді әдіс түрлері мен пайдалану жолдары..........................................................................................................................17
2.2 Оқытудың белсенді оқыту әдістерін қолдану арқылы оқушыларды ... ... ... ... ... сапасын арттыру барлық мұғалімдерді толғандыратын маңызды мәселе. Бұл ретте білім ... ... ... бірі - ... ... өткізудің стандарты, көптеген мұғалімдердің сабақ үрдісін түгелдей дерлік жаулап алған дәстүрлі сабақтарды айтуға болады. Күн сайын өтетін, тіпті ... ... ... ... да, жаңа ... ... үй ... сұрау және қорытындылау сияқты жаттанды кезеңдерден тұратын классикалық немесе дәстурлі сабақ студенттерді жалықтырады, ... ... ... ... ... әр ... өз жұмысында сабақты жандандырудың әдіс-тәсілдерін іздестіруді, бұған студенттерді тарта білуді, олардың белсенді шығармашылық жұмыстарын ұйымдастыра білуі ... ... ... жаңа ... дәстүрлі сабақтарды толық алмастыруы керек деген ой тумауы керек. Олар дәстүрлі сабақтарды толықтырып, жандандыра түсуі, студенттің білімге ... ... ... ... ғана оқу үрдісі жетілдіріле түседі.
Тәжірибелі, іскер мұғалімдердің авторлық сабақтарының дәстүрлі ... ... ... да бір ... ... жүру жолы жоқ ... артық емес. Оның түпкі мақсаты - білім сапасын көтеру, оқыту ... ... оны ... пен формализмнен аулақтау. Әрбір педагогтің тілегі осыған саятын болғандықтан, әрқайсысының оқытудың белсенді әдістерін қолдануда өз ... ... ... оқу ... материалдық базасын және өтілетін сабақ материалының тарау ішіндегі алатын орны мен маңызын ескере отырып, сәтті пайдалануға толық мүмкіндігі бар. ... ... ... ... ... берудің жаңа жүйесі жасалып, әлемдік білім алу кеңістігіне бағытталуда. ХХІ ғасырдың жан-жақты зерделі, дарынды, талантты ... ... ... ... беру ... мемлекетіміздің басты назарында. Сол себепті де курыстық жұмысымның ... ... , ең ... және ... екі ұғымға тоқтала кеткенді жөн көрдім.
Оқыту әдістері танымға қызығушылық туғызып, оқушының ақыл-ойын ... ... жаңа ... түсінуге ықпал етеді. Оқытуда ең басты нәрсе - оқушылардың танымдық жұмыстары. Оқыту әдістері ең анық фактілерді білуді ... ... ... мен тәжірибенің арасын жақындатады. Тәсіл - оқыту әдісінің элементі. Жоспарды хабарлау, оқушылардың ... ... ... оқушылардың мұғалім көрсеткен іс-қимылдарды қайталауы, ақыл-ой жұмыстары тәсілге ... ... оқу ... ... үлес қосады.
Оқыту әдістерінің басты қызметі - оқыту, ынталандыру, дамыту, тәрбиелеу, ұйымдастыру.
Оқыту құралдары - ... алу, ... ... ... ... ... құралдар, оқулықтар, дидактикалық материалдар, техникалық оқыту құралдары, станоктар, оқу кабинеттері, зертханалар, ЭЕМ және ТВ, нақты объектілер, ... ... ... мақсаты. Оқытудың белсенді оқыту әдістеріне мейлінше кешенді талдау жасау. Белсенді әдістерді қолдана отыра оқушылардың немесе білім ... ... ... ... ... ... болып саналады. Аталған тақырып бойынша маңызды оқыту ... ... ... ... ... ... қолдануға байланысты барлық белсенді әдістерді толықтай біріктіреді.
Тақырыптың зерттеу деңгейі. Оқытудың белсенді әдістері-оқу материалын меңгеру үдерісіндегі оқушылардың немесе білім ... ... ... ... ... болатын оқыту тәсілдері.
Курстық жұмыстың құрылымы. Жалпы курстық жұмыстың ... екі ... ... оның біріншісі жалпы оқыту əдістері жəне құрал жабдықтары. Ал екінші бөлімі, оқытудың белсенді оқыту ... ... ... ... ... ... оның ... Оқу, оқыту, əдіс, тəсіл ұғымдарына анықтама
Оқу - жеке тұлғаның іс-әрекетінің ... ... (өзі оқу, ... ... ... де, ... жетеді.
Оқыту - ғылыми білімдерді, біліктерді және дағдыларды игеруі бойынша, шығармашылық қабілеттерін, дүниетанымдықты өнегелі-әдепті көзқарастарды дамыту ... ... ... ... ... ... мен ... педагогикалық үрдісі. Қазіргі заман түсінігі бойынша оқыту үрдісінің келесі белгілері бар:
1. екі жақты сипаты;
2. оқытушы мен оқушылардың бірлескен ... ... ... басқаруы;
4. арнайы жоспарланған ұйымдастрыу мен басқару;
5. бүтіндік пен бірлік;
6. оқушылардың жас дамуының жас ... ... ... - ... ... жолы) ретке келтірілген іс-әрекеттің белгілі бір тұрғыда мақсатқа жету жолын білдіреді. Оқыту әдісі дегеніміз оқытушы мен білім алушылардың ретке келтірілген ... ... ... оқу үдерісіндегі білім беру, тәрбиелеу және дамыту міндеттерді шешуге бағытталған іс-әрекет түрі. Оқыту ... - ... ... үйретуші, дамытушы, тәрбиелеуші, ынталандырушы (мотивациялық) және бақылау-түзетушілік ... ... ... ... негізгі тобы өз ішінде бірнеше топтарға жіктелуі мүмкін. Студенттердің оқу-танымдық іс-әрекетін ұйымдастыру мен аталған үдерістің өзі оқу ... жаңа ... ... қабылдау, ұғу, есте сақтау және алынған білім мен ақпаратты практика ... ... ... ... ... ... ... тобына ақпаратты есту, сөзбен жеткізетін сөздік әдістерін (әңгіме, дәріс, сұхбат және т.б.); оқу ... көру ... ... ... ... ... демонстрация және т.б.); оқу ақпаратын тактильді, кинестетикалық түрде жеткізетін практикалық ... ... ... ... еңбек әрекеті және т.б.) жатқызуға болады
Білімдену процесінің табысты болуы көбіне ... оқу ... ... Оқу ... - ... ... мақсаттарына қол жеткізуге бағытталған оқытушы мен оқушының бірлікті іс -əрекеттік қимыл - тəсілдері. Оқу мақсаты жолындағы ұстаздың оқыту жұмысы мен ... ... ... ... өзара байланыстылығы жəне анайылығы осы оқу əдісінен көрінеді. Дидактикада кең қолданым тауып жүрген жəне бір ... легі - бұл "оқу ... жəне "оқу ... ... ... оқу ... ... бөлігі немесе бір қыры, яғни жалпы "əдіс" түсінігіне байланысты жалқы ұғым. Бұл екі ... өз ... ... ... ... ара ... ауыспалы, өзгермелі. Кей жағдайларда əдіс педагогикалық міндетті шешудің дербес жолы есептелсе жəне бір ықшам оқу-тəрбие ... ... ... ... ... Мысалы, егер мұғалім жаңа білімдерді сөздік, ауызша əдіспен (түсіндіру, əңгімелеу, сұхбат) ... ... ... ... ... онда бұл ... - тəсіл ретінде қабылданады. Егер де көрнекіліктер ... ... ... ... болып, солар негізінде оқушылар жаңа білім ақпараттарын қабылдаса, онда ... - ... ал ... ... оқу ... бəрі ... ... есептеледі.
Сонымен, əдіс көптеген тəсілдерден құралады, бірақ олардың жəй ... ... ... ... оқытушы мен оқушының оқу жұмыстарын орындаудағы өзіндік ерекшелігі ... оқу ... ... ... сипат береді.
Оқу ережелері (дидиактикалық ережелер) - оқу ... ... ... жағдайларында қандай жəне қайтіп əрекет жасау қажеттігін көрсететін нақты ұсыныс.
Ереже əрқандай тəсілдің сипаттамасы, норматив моделі есебінде қолданылады. Нақты міндет ... ... ... ... - əдістің норматив-сипаттама моделін құрайды.
Оқу əдістері - тарихи категория. Өндіріс күштерінің деңгейі мен ... ... ... ... ... ... мазмұнына, құрал жабдықтарына өз ықпалын тигізеді. Олардың ауысуымен оқу əдістері де өзгеріске келеді.
Қоғамдық дамудың алғашқы кезеңдерінде ... ... ... ... ... мен балалардың бірлікті іс-əркеттік процесінде орындалып жатты. Бұл дəуірлердегі басты оқу əдісі еліктіру, еліктеу жолымен іске асты. Ересектер ... ... ... ... соны қайталап, қорек табу, от жағу, киім-кешек дайындау ж.т.б. үйренді. Негізгі оқуды өзгертпей, қайта жасау ... ... етіп ... ... ... ... замандардағы барша əдістер осы қайталай жасау əдісінен өз бастауларын алды.
Мектептердің ресми формаларының ұйымдастырылуы ... ... ... (ауызша) əдістері пайда болды. Мұғалім дайын ақпаратты сөзбен жеткізіп отырды, оқушылар оны есіте отырып, игерумен болады. Қоғамға жазудың ... ... ... ... ... ... ... жинақтауда жəне əулеттен əулетке жеткізуде (код) таңбаны пайдалануға мүмкіндік берді. Енді сөз негізгі ақпарат ұсыну құралына айналып, ал кітап бойынша ... ... мен ... ең көп ... ... ... ... əдісі болды.
Кітап əрқилы қолданылды. Ортағасыр мектебінде оқушылар негізінен діни мазмұндағы мəтіндерді қарадүрсін жаттаумен шектелді. Осыдан жалаң, ... оқу ... ... үрдіске айналды. Бұл əдістің сəл жетілген түрі сұрақ қою, дайын жауаптар берумен (софистика) байланыстырылды.
Ұлы ... ашу жəне ... табу ... ... ... ... ақ жолы болған сөздік əдіс өз маңызын ... ... ... ... ... орай оқу ... бақылау, эксперимент, өзіндік жұмыс, жаттығу, яғни оқушыда белсенділік, саналылық, ынталылық оятуға бағытталған əдістер ене ... ... оқу ... де кең ... ... ғ.ғ. шектерінде сөздік əдіске балама ретінде бала ... мен ... ... ... ... оның өзіндік əрекеттерінің дамуына жол ашатын эвристикалық (шығармашылдық) əдіс маңызды орын иелей бастады. "Кітаби" əдістердің орнына "табиғи " ... ... Яғни оқу ... ... қоршаған дүниемен байланыстырылатын болды. Ұстаз бен оқушыны енді оқудың ... ... ... ... ... ... оқып- үйрену" əдісі қызықтыра бастады. Мұндай оқуда қол еңбегіне, еңбекпен байланысты іс-əрекеттерге, сонымен бірге оқушылардың кітаппен жұмыс істеуіне көп мəн ... ... өз ... ... дербестік қабілетін дамыту басты назарға алынды. Шамалап ізденіс, зерттеу əдістері қалыптасты.
Дегенмен, ... ... əр ... ... ... əдістердің қай-қайсысы да өз бетінше жеке қажетті педагогикалық нəтижені қамтамасыз ете алмайды. Оқу əдістерінің əрбірі өз алдына ... ... ... Оқу ... ... əдістерді өзара байланыстыра қолдану, пайдалану ғана тиімді өнімін береді.
1.2. Оқу əдістерін топтастыру
Осы ... ... ... ... ... ... түрі ... көп. Осыдан, оларды ғылыми топтастыру қажеттігі туындайды. Бұл оқу əдістеріндегі ... пен ... ... пен ... ... ... ... мақсатқа орай əрі тиімді пайдалануға себін тигізеді.
Қазіргі күнде педагогикада əдістерді топтастырудың үш жолы кең танылған.
1. Оқу ... ... ... орай топтастыру.
Мұндай топтастыруға байланысты əдістерді бөлу ең алдымен оқу мақсатын назарға алады. Бұл жағдайда оқу мақсатына қол жеткізуге ... ... ... көп көңіл бөлінеді. Мақсатты көздеген əдістер тобына енетіндер:
- білім жинақтау ...
- ... жəне ... қалыптастыру əдісі;
- білімді қолдану, пайдалану əдісі;
- білім, ... ... ... мен тексеру (бақылау) əдістері.
2. Оқу əдістерін білім көзі бойынша топтастыру.
Тəжірибеде негізгі үш білім көзі ... ... сөз, ... ... ... Осыған орай ажырататынымыз: сөздік əдістер (білім көзі ретінде ауызша не ... сөз ... ... ... ... ... ... бақылауға түскен заттар, құбылыстар, көрнекі құралдар) жəне іс-əрекеттік əдістер (білім жəне ... ... оқу, ... еңбектік істер процесінде қалыптасады).
Оқыту әдістерінің тобы
Оқыту әдістерінің тобына жататын ... ... ... ... ... ... жұмыс
Көрнекілік
Иллюстрация және демонстрация
Практикалық
Жаттығу, педагогикалық есептерді шешу, дидактикалық және іскерлік ойындар, ... ... ... және ... ... ... ... жинақтау, қорыту, модельдеу (үлгілеу), педагогикалық есептерді шешу, педагогикалық жағдаяттарды талдау
Репродуктивті
Түсіндіру, дәріс, ... ... ... ... жұмыс, жаттығу
Проблемалық-ізденістік
Эвристикалық әңгіме, проблемалық сұрақ, жағдаятты талдау, салыстыру, жинақтау, жүйелеу, модельдеу ... ... ... ... ... әдістері
Кітаппен жұмыс, жаттығу, педагогикалық есептерді шешу, тест шешу, зертханалық зерттеу жұмысы, жоба құру ... ... ... ... пікірсайыстары, иллюстрация және демонстрация, дидактикалық және іскерлік ойындар, тренингтер, жеке (топтық) жобалау, зертханалық жұмыс
Оқытудағы бақылау және өзін-өзі бақылау әдістері
Ауызша ... ... ... (жаппай) тексеру. Жазбаша бақылау: жазбаша бақылау жұмыстары, тестілеу, түсіндірмелі және ... ... ... ... виртуалды зертханалық жұмыс
Оқу əдістері жүйесінде басты орын сөздік əдістерге беріледі. Олар-əңгімелеу, түсіндіру, сұхбат, сөз-жарыс, пікір-талас, ... ... ... ...
Оқытудың сөздік әдісі
Жазбаша
Ауызша
Диалогты
Монологты
Монологты
Диалогты
Əңгімелеу - оқу материалын тыңдарманға сипаттама не баян формасында монологты, бірізді сөйлеп жеткізу.
Түсіндіру - бұл ... ... ... ... кейбір ұғымдар заңдылықтары мен мəнді қасиеттерін талқы, талдау, мысал келтіру жолымен дəлелдеп, оқушы санасына енгізу. Сұхбат - ... ... ... ... ... ... қоя ... оқушыны жаңа материалды түсіну, ұғу деңгейіне көтереді не ұсынылған материалдың қаншалықты меңгерілгенін тексереді.
Дəрісбаян (лекция) - ... ... ... ... баяндау. Дəрісбаянның басқа сөздік əдістерден өзгешелігі - қатаң құрылымды, мол ақпаратты, баяндалуы қисынды, білім ... ашу ... ... ... ... жəне академиялық болып ажыралады. Өткен материалды қорытындылауға, қайталауға шолу дəрісбаяндары ... ... ... дəрісбаян əдісін қолданудың көкейкестілігі ірі бөлімдер мен жеке тақырыптарды игеруде оқу материалын топтап ұсыну ... ... ... ... туындап отыр.
Оқу сөз-жарысы (дискуссия) əдіс ретінде нақты проблема бойынша пікір алмасуға, жекеленген көзқарастар білдіруге негізделеді. ... ... ... ой-пікірі өзінің меншікті шешімі не басқа тұлғалардың ғылыми - теориялық ұсыныстары ... ... Оқу сөз - ... ... ... - шəкірттердің танымдық ұмтылыстарына дем беру.
Сөз ... ... оған ... жаңа ... ... өз ... дұрыстығына не қателігіне көзін жеткізеді, өз көзқарастарын қорғап қалуға үйренеді, басқалар ой топшылауларымен есептесу қажеттігін түсінеді.
Кітаппен (оқулықпен) ... - ... оқу ... əдісінің аса маңызды түрлерінің бірі. Бұл əдістің тиімділігі - ... ... ... ... өз ... орай оқу ... қалауынша қайталап игеруге мүмкіндік алады.
Баспа көздерімен оқу жұмысын ... ... жолы бар:
- ... - оқылған ақпараттың қысқаша жазбасы не баяны. ... ... ... ... ... ... ... толық не қысқа конспект түзу. Оқушы конспектіні үшінші тұлғаның атынан емес, өз ... ... жөн, осы ... оның ... ... қабілеті дамиды;
- тезистер түзу - негізгі идеяларды белгілі бірізділікпен ... ...
- ... ... - ... бойынша бірнеше ақпарат көздеріне шолу беріп, олардың мазмұны мен формасына өз бағасын беру;
- мəтін жоспарын ... - ... ... ... ... атама беру; жоспар жай не күрделі болуы мүмкін;
- сілтемелер беру (цитирование)- мəтіннен өзгертілместен ... ... ... Сілтемеге байланысты қойылатын талаптар: əдептілік болуы, мағынаның өзгеріске түспеуі, сілтеме алынған еңбектің авторын, атамасын, баспа орыны мен атын, жария жылын, ... дəл ...
- ... беру ... ... ... ... жойып алмастан, қысқа, ықшам баяндау (ауызша не жазба);
- ... беру ... ... жөнінде өз ойын білдіруге арналған қысқаша ауызша не жазба баян.
- ... ... түзу - ... ... ... ... бойынша мəлімет. Анықтамалар түрі - өмірнамалық дерек, сандық- статистикалық, жағрапиялық, терминологиялық жəне т.б.
- формальды - ... ... ... - ... ... ... күйінде жеткізу;
- тақырыптық тезаурус құрастыру - тақырып, бөлім не түгелдей пəн бойынша ... ... ... жиынтық тізімін жасау;
- идеялар матрицасын жасау - біртекті ... ... ... ... түрлі авторлар еңбектеріндегі салыстырмалы сипаттамаларда кесте формасына келтіру;
- пиктографиялық жазба - ... ... ... ... орай топтастырудың жəне бір реті - бұл ... ... ... ... пайдалану барысында ақпараттық материалды игеру оқу процесінде көрнекі құралдар сүлбе (схема), кесте, ... ... ... ... ... ... ... тəуелді. Бұлардың бəрі оқушының сезім тетіктеріне ықпал жасауға негізделіп, сөздік жəне практикалық əдістермен бірге пайдаланылады.
Оқытудағы көрнекілік әдіс
Сөздік
Сурет
Заттық
Мәтіндік ... ... ... - ... ... оқу ... ... Бұлардың басты міндеті - тəжірибелік ептіліктер мен дағдылар қалыптастыру. Мұндай топтастыруда жаттығу, лабораториялық жəне ... ... ... ... - ... ... не ... сапасын көтеру мақсатында оқу əрекеттерін (ақыл не қызметтік) көп мəрте қайталаумен орындау.
Жаттығулар ауызша, жазба, ... жəне ... ... ажыралады.
Ауызша жаттығулар оқушылардың сөйлеу мəдениетінің, қисынды ойлау, ес, зейін, ... ... ... ... жасайды.
Жазба жаттығулардың басты міндеті игерілген білімді бекіту жəне олар бойынша қажетті ептіліктер мен дағдыларды ... ... ...
Оқу-еңбектік жаттығулар ерекше əдістер тобын құрайды. Бұларды ... ... ... ... ... ... ... қолдануға үйреніп, еңбек құрал-саймандарымен, лабораториялық жабдықтармен қатынас жасауға дағдыланады, құрастырушылық-техникалық ептіліктерін дамытады.
Оқушылардың өзіндік əрекеті мен дербес жұмыс істеуіне ... ... ... қайта жасау, дағдылану, шығармашылдық сипатына ие.
Оқу процесінің белсенділігін көтеру, оқу тапсырмаларының сапалы орындалуына ... ... ... ... ... мəні - ... орындап жатқан əрекетіне сипаттама береді, осыдан жаттығу ісі мен білімі көтеріңкі саналылықпен меңгеріледі.
Лабораториялық жұмыстар əдіс ретінде ... өз ... ... ... мен ... ... ... тəжірибе не эксперимент жүргізуіне негізделген. Жұмыс дара не ... ... Бұл ... ... ... ... жоғары белсенділік жəне дербестікпен қатысып, зерттеу істеріне етене араласуға мүмкіндік алады.
Оқытудың заңдылықтары мен ... ... ... ... ... ... ... қолданудың жолдарын, яғни олардың әлеуетін анық танып білуі тиіс. Оқыту ... ... ... ... критерилерді басшылыққа алу керек:
* әдістердің оқыту мақсаты мен міндеттеріне сай келуі;
* әдістердің ... ... сай ... әдістердің оқылатын тақырыптың мазмұнына сай келуі;
* әдістердің студенттердің оқу мүмкіндіктеріне сай келуі: жас ерекшелігі, физикалық дамуы, психикалық дамуы, ... ... ... тәрбиелілігі және дамуы); студент топтарының ерекшеліктері;
* әдістердің техникалық жағдайлар мен оқу үшін бөлінген уақытқа сәйкестігі;
* әдістердің оқытушының ... сай ... оның ... ... және ... ... даярлығы, оқытушының жеке бас қасиеттері және т.б..
1.3. Оқытудың белсенді оқыту əдістері және оның ерекшеліктері
Белсенді оқыту - ... ... ... ... ірі ... бірі болып табылады. Студенттердің оқу-танымдық іс-әрекетін белсендету әдістерін іздестіру мәселесі әр түрлі уақытта әр түрлі авторлармен өте жиі қойылып ... ... ... ... - оқу ... ... үдерісіндегі студенттердің танымдық іс-әрекетін арттыруға негіз болатын оқыту тәсілдері.
В.Я.Ляудистің берген анықтамасы бойынша:
Белсенді ... ... ... ... іс-әрекетті модельдейтін және іскерлік, дағдыны қалыптастыруға бағытталған тәсілдер: проблемалық ... ... ... ... ... талдау, тренинг;
-білім, іскерлік, дағдыларын қалыптастыруға бағытталған тәсілдер: проблемалық есептер, жағдаяттар, , ... ... , оқу ... , ... ... ... оқыту əдістері белгілі оқу (дидактика) құрал - жабдықтарымен іске асырылады. Оқу құрал-жабдықтары - бұл білім алу, ... ... ... түсінігі кең жəне тар мағынада қолданылады. Тар мағынада бұл ... ... жəне ... ... ... жабдықтар, техникалық саймандар жəне т.б. байланысты. Ал кең мағынада оқу құрал-жабдықтары деп білім мақсатын іске ... ... ... ... ... яғни ... əдісі, формасы, мазмұны, сонымен бірге оқудың арнайы бұйымдарының бəрі осы оқу жабдықтарын құрайды. Оқыту құралдарының көмегімен дүниені тікелей де жанама ... ... ... ... ... ... тəрбиелеу жəне дамыту қызметтерін атқарып, оқушыларды ынталандыруға, оқу-танымдық іс-əрекетті ... мен ... ... ... құралдар төмендегідей тіркеледі:
- көру (визуалды) құралдары -кестелер, ... ... ... ...
- ... ... ... аспаптары ж.т.б.;
- есіту-көру құралдары-дыбысты фильмдер, теледидар ж.т.б.;
- сөздік құралдар - ... ...
- ... процесін авмоматтастырушы құралдар - тіл кабинеттері, компьютерлер, ақпараттық жүйелер, телебайланыс- қатынас тораптары;
- сөз, сөйлеу, ым-ишара, дене ... ... ... ... мен ... таңдау көптеген объектив жəне субъектив себептерге тəуелді, атап айтатын болсақ, олар:
- оқыту заңдылықтары жəне оларға негізделген ...
- ... оқу, ... жəне ... ... жалпы мақсаттар;
- нақты білімдену - тəрбие міндеттері;
- оқуға болған ынта деңгейі;
- нақты оқу ... ... ...
- материал мазмұны;
- материал игеруге бөлінген уақыт;
- оқыту материалының саны мен күрделілігі;
- оқушылардың дайындық деңгейі;
- шəкірттердің оқу ... ... ...
- ... түрі мен құрылымы;
- оқушылар саны;
- балалар қызығулары мен ықыласы;
- оқыту еңбегі процесінде қалыптасқан ұстаз бен шəкірт ... ... ... не ... - ...
- ... - техникалық қамсыздандырылуы;
- педагогтың тұлғалық ерекшеліктері мен біліктілік деңгей- дəрежесі.
Аталған ... мен ... ... ... ... нақты əдіс пен құрал - жабдықты ... ... ... ... ... ... дəріс өткізудің жағдайына орай бірнеше əрқилы əдіс не құралды біріктіре пайдалануды көздейді.
Оқытудың белсенді әдістері ерекшеліктері :
* ... ... ... меңгеруге жеткізетін практикалық және ойлау іс - әрекетінің бірлестігі;
* Танымдық іс -әрекетінің белсенділігі үшін ... ... ... ... ... ... ... процесі сезімдік және ақыл - ой нәтижесін береді;
* Таным процесінде жетекшілік етудің әкімшілік стилін теріске ... ... ... ... ... байланыс орнатуды негіздейді;
* Шығармашылдықтың жоғары деңгейінде дамуын қамтамасыз етеді;
Оқытудың белсенді ... ... өзін - өзі ... ... ... әсерін тигізеді.
Педагогикада белсенді оқыту әдістері алуан түрлі. Олар әр түрлі пәндерді оқытуда қолданылады. Қазіргі кездегі белсенді ... ... ... ... психологияда қолдануға едәуір қолайлы әдістердің үш тобын бөліп көрсетеді:
* Бағдарламаланған оқыту әдісі
* Проблемалық оқыту әдістері
* Интерактивті оқыту әдістері.
Бағдарламаланған ... ... ... ... ... байланысты мақсатты, міндетті шешу тәсілдерін, қолдау мен қадағалау формаларын нақтылау және түрлендіру арқылы дәстүрлі оқытуды ... ... ... ... бұл ... ... 50 ... жасаған ақыл-ой әрекетін сатылап қалыптастыру теориясына негізделген оқытудың белсенді әдістерінің ... Бұл ... ... ... ... ... туралы білім процесін қалыптастырады; қоғамдық тәжірибе жоспарынан жеке тәжірибе жоспарына ауысудың негізгі кезеңдерінің пайда болуы ... ... және бұл ... ... ... сипаттама жүйесімен орналастыру болып табылады.
Бағдарламаланған оқытудың ақыл-ой әрекетін сатылап қалыптастыру теориясына сәйкес ұйымдастырылған негізгі әдістемелік құралдары келесідей болып табылады:
* ... ... ... ... ... мүмкіндік беретін белгіленген әрекет негіздерінің сызбасы.
* Берілген әрекетті орындау барысында әр түрлі модельдеуші жағдайлардан тұратын оқу ... ... үш ... ... ... ... ... Пәндік типтегі есептерге психологияда практикалық психологтың әрекетінде кездесетін жағдайларды моделдеу.
Логикалық типтегі есептерге - бұл шешу үшін логикалық заңдылықтары ... ойға ... ... ететін есептер жиынтығы, яғни ойша әрекет болып табылады.
Психологиялық типтегі ... ... бір ... әсер ... себебі олар құбылыстар мен заңдылықтардың анықтамалық және көрнекілік сипаттамалары арасындағы қарама-қайшылықтардан құрастырылағн есептер болып табылады.
Оқытудың проблемалық әдісінде басты ... ... ... ... мотивтері мен әдістеріне, сондай-ақ оның проблемалық (мәселелік) жағдайға кіру рәсіміне аударылады.
Проблемалық оқыту арқылы студенттердің белсенді ойлау әрекетінің дәрежесін көтеру, оларды ... ... ... жүйесіне үйрету болып табылады. Бұл жүйені меңгеру ... ... ... ... ... ... ойлауды қалыптастырады.
Проблемалық оқыту процесінде негізгі төрт саты айқын болу ... ... ... түсіну.
* Проблеманы нақты құра білу және оны талдау.
* Ұсыныстар жасау, болжам ... ... ... ... ... ... ... дұрыстығын тексеру.
Проблемалық оқытустуденттерді ғылыми, дидактикалық, логикалық, ойлауға, кездескен қиындықтарды ... ... Оқу ... дәл, ... ... ... берік болуы, сенімге айналуы, ұзақ есте сақталуын қамтамасыз етеді.
Проблемалық оқытудың артықшылығы:
* Ғылыми ақиқатты дәл, ... ... ... ... айналуына мүмкіндік тудырады. Білімнің негіздерін берік меңгереді, қамтамасыз ... ... ... ... ойлауға, ғылыми ізденушіліктің жолына үйретеді.
* Проблемалық оқу ... ... де ... ... болып, оқушылардың қызығушылығын, белсенділігін тудырады.
Оқытудың интерактивті әдістері адамдардың өзара әрекеті мен қарым-қатынасын ұйымдастыру арқылы ... ... ... басқарады.
Оқытушының әрекетінің орталығы бір ғана студент емес, ... ... ... пікірталасқа түсетін, өзара ынтымақтастықта болатын және бір-бірін ынталандыратын әрі белсенді ететін ... ... ... студенттер тобы болып табылады.
Интерактивті оқытуға ... ... ... ... ... ...
*
* Іскерлік ойындар
* Практикалық жұмыстар жарысы және оларды талдау.
2 Оқытудың белсенді оқыту ... ... ... ... оқытудың белсенді әдістер түрлері мен пайдану жолдары
Оқытудың белсенді оқыту әдістері - оқыту материалын меңгеру үдерісіндегі ... ... ... арттыруға негіз болатын оқыту тәсілдері.
Енді психолгияны оқытуда жиі қолданылатын белсенді оқыту әдістерінің кейбіріне тоқталып ... ... ... - бұл ... ойлау немесе проблеманың жауабын іздеуге құрылған әңгіме. Бұл әңгіме барысында ойша іздеу - ұжымдық ойлауға алмасады, себебі әңгіме ... ... ... ... шешулердің әр түрлі нұсқалары айтылады, бұл жағдайда студенттер ақиқатты өзара әрекет және ... ... ... ... ... ... ақиқатты іздейді.
әдісі - бұл өн бойына оқу материалын репродуктивтік, проблемалық, интеграциялық және ... ... ... ... оқыту тәсілі.
Репродуктивтік элементі ғылыми тұрғыдан дәлелденген, қосымша түсіндіруді қажет етпейтін оқу материалын баяндаудан тұрады. Проблемалық элемент проблемалық ... қою, ... ... ... оны ... не теріске шығару, проблеманы шешу жолдарын іздестіруден ... ... ... бір проблема төңірегінде әр түрлі ғылыми амалдарды қарастырады. Диалогтік элемент оқытушы мен ... ... ... ... ... ... табады.
Аталған әдіс бірыңғай жоғары деңгейде оқу материалын меңгерген, бір-бірімен іс-әрекет стилі өте ... бола тұра ... жеке ... ... ... ... сөйлеу екпіні, қимыл-қозғалыстары, мимикасы және т.б. арқылы ерекшеленетін пікірлес әріптестер арасында қолдау тапты.
Оқытушы өз ассистентімен (бұл оның әріптесі, ... ... ... студент те болуы мүмкін) бірлесіп дәріс оқиды.
Студенттер аталған әдістің қолданылуымен өткен ... ... ... ... ... ... болады. Біріншіден, оқу материалы дайын күйінде берілмей, проблемаларды оқытушымен бірлесе шешу арқылы диалог құру нәтижесінде меңгеріледі. Сонымен қатар, көп ... ... ... тек ... ... келтіріліп, нақтылы теориялық материал беріледі.
Екіншіден, студенттердің аяқ астынан дәрістік сабаққа екінші оқытушы араласқан сәтте еріксіз түрде өз ... бір ... ... субьектіге аудару сияқты психологиялық аспектілері өте құнды. Студенттер назары бақылау, салыстыру, оның іс-әрекетін ... ... ... назарын басқаға аударудың психологиялық механизмі студенттің өз пайдасына жұмыс істей ... өз мен бар, ... ... ... ... ... ... эмоционалды және ынталану сезімдерін жетілдіреді;
-оқу материалын интеграциялау жүйелі ойлау мен жүйелі білімнің қалыптасуына себепкер ... ... ала ... үшін уақыт пен арнайы жағдайларды қажет етеді.
Пікірталас әдісі - оқу материалының дау тудыратын тақырыбын ... ... ... және ... ... әр түрлі ұстанымдарын бір арнаға тоғыстыратын оқыту тәсілі. Бұл әдіс проблемалық жағдаятқа негізделген және семинар сабақтарында кеңінен қолданылады. ... ... ... ... мен ... ... ... практикамен алмастыру, ғылым мәселелерін талқыға салу, проблеманың бүгінгі таңдағы көрінісі себеп бола ... - бұл ... ... оқу бағдарламасының теориялық сұрақтарын талдауы, әдетте бұл сұрақты қоюмен басталады және ... ... ... өріс ... ... ... ... түрде бір проблеманы шешу барысына аяқ астынан пайда болатын ... ... ... ... ... ... ... үшін сенімін қалыптастыруға бағытталған пікірталас;
-арнайы педагог туындатқан нақтылы ақпарат пен дәлелді дәйектерге сүйенген оқу пікірталас.
төмендегідей және жақтарымен ... ... ... ... ... ... ойлау дамиды;
-қаралатын мәселе бойынша білімдері толықтырылады
-барлық тақырыпты пікірталас әдісі арқылы оқытуға келмейді;
-пікірталас ... ... ... ... ... ... үшін ... уақыт керек
әдісі - оқу ... ... ... ... өзіндік сұрақтарға ажыратылатын және білім алушылар топтары арасына бөлініп ... ... ... ... ... ... ... әзірлейтін оқыту тәсілі.
Аталған әдісті қолдану топтың ішінде жұмыс істей алу іскерліктерін дамытады, студенттердің шығармашылық қасиеттерімен қоса ... ... ... ... алу қабілеттерін де жетілдіре түседі.
әдісі өзінің не жақтарын ... ... ... іскерліктер дамиды;
-белсенділік, бастамашылық, дербестік секілді қасиеттер жетілдіріледі;
-шығармашылық қабілеттер дамиды
-дайындық үшін қосымша уақытты талап етеді;
-студенттердің барлығы бірдей топта ... ... ... біле ... ... - оқу ... ... мен бекіту ақпарат көздеріне (оқулықтар, сөздіктер, анықтамалықтар, дәріс конспектілері және т.б.) қарай бірнеше рет ... ... ... ... ... тәсілі.
Әдістің және қолдануда шарттары бар, енді оларға назар аударайық:
жақтары
Орындалуға тиіс міндетті шарттар
-оқу материалын бірнеше рет қайталау;
-студенттерді ... ... ... ... арттыру
-студенттер мұндай жұмыстың әдістемесімен таныс болуы шарт;
-әдісті студенттердің сабаққа нашар даярланып келген уақытында ғана қолданған дұрыс
әдісі - ... ... және ... ... ... ... емес ... іздестіретін ақыл-ой іс-әрекетін ұйымдастыруға бағытталған оқыту тәсілі. Ол бірнеше кезеңдерден тұрады:
* Проблеманы анықтай алу немесе проблемалық жағдаят туғызу.
* Талдаусыз және ... әр ... ... алға ... ... ... теориялық, эмпирикалық жағынан тексеру, талдау.
* Үздік ойларды таңдау және бағалау.
Әдістің құрылымы екі бөліктен тұрады: біріншісі - ойларды шығару, ... - ... ... және қорғау. Бұл әдісті көбінесе семинар сабақтарында кейде дидактикалық мақсатты ескере отырып дәріс ... да ... ... ... және ... ... тұстары
тұстары
-танымдық белсенділікті арттыруы;
-оқу материалын білім алушылардың шығармашылық жолмен ... ... ... ... ... іске ... шешу ... ойлау қызметінің күшеюі;
-топта жұмыс істеу іскерліктерін қалыптастыру
-дайындық үшін ... ... ... ... ... ... болмауы мүмкін;
-барлық тақырып осы әдіспен оқытылуы мүмкін емес
әдісі - оқу-кәсіби міндеттердің ережелер бойынша ойын формасында ... ... ... ... ... кәсіби іс-әрекеттің үзінділерінен көрініс қоя отырып, түрлі рөлдер мен кәсіби іс-әрекет түрлерін орындайды.
Іскерлік ойынның міндетті бөліктері бар, ... ... ... білімді жүйелеу мен нақтылау, іскерлік жүйесін қалыптастыруға ұмтылу, ... ... ... ... ... ойын міндеттерінің болуы: ойынға қатысушы өзінің қандай міндетті шешу керектігін нақтылы білген дұрыс;
-ойын ... ... ... ... ... , әр ... ... мен ойлар элементі болуы керек;
-ойынның бірлескен сипаты: ойынға қатысушылардың барлығы өздеріне бөлініп берілген ... ... ... ... түсулері керек;
-іскерлік ойынның бағытталушы жоспарының болуы: ойын барысын, ... ... ... мен ... ... құрастыруы керек, алайда ойын барысында оған қатысушылардың суырып салма өнерлеріне шек қойылмайды;
-бірыңғай нәтижеге қол ... ... ... ... ... ... ... негізгі шарттарына тоқталайық:
-ойынға қатысушылардың өзіне тиесілі рөлдерін өз еріктерімен таңдауы;
-ойынға қатысушылардың ортақ шешім қабылдаулары үшін ... ... ... ... ... ... ... суырып салмалық өнер, модельдеу түрлерін енгізу;
-ойын ережесінің бар болуы (, шектеулер);
-ойынға сайыс, ... ... құп алу және т.б.) ... ... ... ... бағалау жүйесін қолдану;
-іскерлік ойынның жоғары серпінділігі, сабақтастығы, зор мәнге ие болуы маңызды.
әдісінің және тұстары бар:
жақтары
тұстары
-болашақ ... ... ... бір ... ... ... ... білімдерінің нығая түсуіне және оны практика жүзінде қолдануға мүмкіндіктері артады;
-педагогиканы оқуға қызығушылықтары арта түседі
-дайындық үшін ... ... ... ... ... ... ... аясына сай келе бермейді
әдісі - педагогика ... ... ... білімдерін бекітуге, оқу материалының жеткіліксіз тұстарын толықтыруға мүмкіндік беретін, педагогика бойынша ... ... ... талдау жасай алу қабілеттерін дамыта түсетін әрі пікірталас ... білу ... ... оқыту тәсілі.
Бұл әдісті өзекті деп саналатын және әр түрлі көзқарас ... ... ... семинар сабақтарында қолдануға болады. Әдістің ерекшелігі тақырыптық пікірталас пен топтық кеңес арасындағы үйлесімділік туғызып, ұйымдастыру, яғни, пікір алмасу. ... ... ... ... ... ал ... да осы ... тең дәрежелі мүшесіндей үстелден орын алады.
Әдіс өзінің және ... ... ... ... танымдық іс-әрекетін арттырады;
-студенттерге негізгі проблеманы көруге және туындаған жағдаяттағы қарама-қайшылықты ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді
-дайындық үшін қосымша уақыт қажет;
-оқу сабағының уақыт көлемі шектеулі (50 минут)
Интерактивті оқытудың жаңа ... ... ... ... - бұл ... ... кіші ... қарым-қатынасты ұйымдастыру арқылы өтетін психологиялық - түзету жұмыс әдісі.
Тренинг (ағылш. ... train - ... ... - ... ... ... белсенді оқытудың әдісі.
Психологиялық тренинг - бұл топтағы ... ... мен ... ... пен ... тану ... мен ... қалыптастыратын топтық әдістер жиынтығы.
Сабақта топтық тренинг әдісімен өткізу оқытушыдан зор дайындық жұмысты талап ... ... ... ... ... байланысты жұмыс болып табылады.
* Тренингте талқыланатын проблеманы шешуге қатысуға студенттердің көңілін белсенді етуге ... ... ... дайындығы (өзінің жүріс-тұрысын ойластыру; сұрақтарды қалай қоятынын қарастыру; сұрақтарға қалай жауап қайтаруды; даулы ... ... ... ... т.б. ... ... белсенді оқыту әдістерін қолдану арқылы оқушыларды ынталандыру
Оқытудың белсенді оқыту әдістерін қолдану арқылы оқушыларды ынталандыру.
Оқытудың белсенді оқыту әдістері деген не? Оның ... ... Ең ... ... белсенді оқыту әдістерін пайдалану арқылы оқушының Райан мен Деки (2009ж) анықтаған (мотивация) деп аталатын қасиетін оятуға ... ... Осы ... ... ... ... алады және қызығушылық пайда болады. Ішкі уәж оқушының жаман баға алып қалмау, жазалауға ұшырамау үшін түрткі болып табылатын сыртқы ... ... осы. ... зерттеулері нәтижелі оқу үшін оқушының бойындағы ішкі уәж мәні оқушының интеллект мәнінен жоғары болғанын көрсеткен екен. Орта ... ... бар ... ... ... ішкі уәж ... ол жоғары көрсеткіштерге қол жеткізе алады. Егер жағдай керісінше болса, ... ішкі ... оның туа ... ... ... ... жақсы нәтиже бермейді.
Біз балаға қалай оқу керектігін үйретеміз. Қоғамда болып ... ... ... ... ... алдына жаңа мақсаттар қояды. Оқытушылар баланың бойында кез келген жағдайға тез бейімделе алу, ... ... ... пен шығармашылық таныту арқылы шешім таба алу, әр түрлі адамдармен тіл табыса алу сияқты дағдыларды дамытуы қажет.
Біз үлкендердің ... ұзақ ... бір ... ... оқылатын дәріс қалай қабылданатынын есімізге түсірейікші.Оқушыларымыз осындай сезімнен арылу үшін сабағымызды басынан бастап ... ... ... жөн. ... қалай бастауға болады? Егер кез келген баланың ... ... іс- ... түрі ойын болатын болса, жақсы нәтижеге жету үшін баланың осы ... ... мен ... ... ... керек. Сабақтың басынан бастап сыныптағы әр іс-әрекетімізді ойын түрінде ұйымдастырсақ, әрбір бала өз мүмкіндігін көрсете алатын еркін жаймашуақ орта ... ... ... ... ... әдістері деген не?
Оқытудың белсенді оқыту әдістері - бұл әдіс ... ... ... ... белсенділігін арттыратын, негізінен оқушы мен оқытушының арасындағы белгілі бір ... ... ... ... ... ... Бұл ... қолдану оқытушыдан оқушының жас ерекшелігін, әр оқушының ... ... ... алу ерекшелігін білу сияқты психологиялық және методологиялық білімнің болуын ... ... ... ... ... ... ... сабағынан үзінді.
* Оқытушы сабақ тақырыбын хабарлап, өзі пікірталасты жүргізуі ... ... ... мүмкін.
* Студенттер проблеманы шешудің жолдарын, ойларын беделді дереккөздерге (теориялар, концепциялар, ілімдер) сүйене ... ... ... ... ... ... ... тақтаға жазады әр нұсқаны талқыға салады, оларды маңыздылығына, мәніне қарай орналастырады.
* Пікірталас соңында талқылау ... ... ... ... ... ... ... қолданған орынды. әдісін қолданып өткізген сабақ ... ... ... ... 3-5 ... шағын топтарға бөлінеді (студенттер тілегі бойынша немесе олардың дайындық деңгейі, студент позициясынан оқытушы өзі ... ... ... Әр ... ... ... Әр топ ... рөлдерін бөліп алады: тобы, тобы, тобы. тобы ... ... ... ережелер, қағидалар мен концепцияларды нақтылы мысалдармен, көрнекіліктерімен баяндап береді. тобы тобына сұрақтар ... ... оның ... ... сынға алады. тобы жаңа фактілер келтіріп, ... ... ... ... ... ... ... тобының өз баяндамаларымен аудиторияны алдын-ала таныстырулары да ... ... ... ... ... кем ... бір тапсырманы орындаулары керек: иллюстрация дайындау, мысалдарды таңдап алу, баяндама жасау, қосымша әдебиетті іріктеу және т.б.
әдісін семинар және ... ... ... ... ... ... әдісті қолданып өткізілетін сабақ үзіндісі берілген:
* Оқу тобы семинар ... ... ... 3-4 шағын топтарға бөлінеді.
* Әр топ мынандай тапсырмаларды алады: нақтылы бір сұрақ бойынша тірек конспектісін жасайды, оған оқулықты, ... ... және т.б. ... ... ... ... 20 ... уақыт бөлінеді.
* атты сайыс ұйымдастырылады. Сайысқа қойылатын талап - ... ... ... сұраққа қысқа да түсінікті жауап беру іскерлігін таныту. Эксперт ретінде оқытушы өзі ... ... ... Топ ... ... топ ... сызбасы бойынша сөйлейді. Эксперт ретінде студенттер өздері ... ... ... ... сабақ үлгісі келтірілген:
І кезең - ұйымдастырушылық: дәрісхананы даярлау, жиһаздарды орналастыру, қажет ... ... ... - ... қою: ... ... ... мен формасымен, қатысушыларды ұжымдық жұмыс тәртібімен, шарттарымен таныстыру (уақыты 5 минут). Сонымен қатар, бастамас бұрын ... ... ... ... өткен жөн:
-барлық қатысушылар - тең дәрежелі серіктестер;
-сыни тұрғыдағы ескертулер мен бағалауға тыйым салу;
-кез келген ... ... ... және ... ... ... да ... береді;
-өзін-өзі ынталандыру: .
ІІІ кезең - жұмысшы топтарды құру: олардың бірі - , ... - . Топ құру ... өз ... ... ... ... ... 10 минут).
ІV кезең - жалпы жаттығу. Сабақ тақырыбына және де бұрын өткен сабақ тақырыптары бойынша ... өте ... ... беру ... 10 минут).
V кезең - өзіндік . Барлық топтарда ойлар баяндалады, ... ... ... ... 10 ... ... - ... ойларға талдау өткізу: үздік ойлармен танысу, оның авторлары өз ойларын қорғайды, дәлелдейді. Үздік ойларды барлық топтар бағалайды. Талқыға салу қорытындысы ... ... ... ... ... 20-30 минут).
VII кезең - финалдық: оқытушы жалпы қорытынды жасайды, топтардың жұмысына баға береді, сәтті ... ... ... аталып өтіледі, келесі ұсыныстар мен пікірлер білдіріледі (уақыты 5-7 минут)
VIII ... - ... ... мен ... ... ... қолданып өткізілген семинар сабағының өткізу нұсқасын ұсынамыз. Сабақ алдын ала ... ... ... және 5 ... кезеңді қамтиды.
Алдын-ала даярлық: ойынға қатысушылар дәрістің мазмұнын қайталайды, өз ... ... ... мүмкін болар сұрақтарға жауаптар дайындайды.
I кезең - ұйымдастырушылық: ойын тақырыбы мен мақсатын түсіндіру, ... ... (4-5 ... мен ... ... құру (2-3 ... қатысушыларды ойын шарттарымен таныстыру (уақыты 10 минут).
II кезең - ойынға қатысушылар білімін өзектендіру: әр топ ... ... екі ... ... береді, қалған шағын топтар оны толықтырады. Жауаптар мен толықтыруларды эксперттер үш деңгей бойынша бағалайды: іскерлік, шешендік және этикалық. Осының барлығы ... өз ... ... ... ... еске ... ... жарыс рухын көтереді (уақыты 20-30 минут).
III кезең - топтардың өзіндік жұмыстары: кәсіби жағдаяттарды оқып, танысу, рөлдерді бөліп алу, ... ... және т.б. ... 20-30 ... ... - ... ... әзірлеген тапсырмаларын ойнап көрсетеді. Басқа топтың мүшелері олардың іс-әрекеттерін мақұлдап, толықтырады немесе қарсы пікір білдіреді. Эксперттер жарыссөзге шығады, топтардың қойылымдарын ... ... және ... барлығы аз уақыт ішінде жүзеге асуы керек.
V кезең - ... ... ... ойын ... талдайды, сараптама жасайды, ойынға қатысушылар белсенділіктеріне баға береді, қателіктерін, кемшіліктерін айтады.
әдісін қолданып өткізілетін сабақ үлгісі беріліп отыр. ... төрт ... ... ... - ... білім алушылар өз бетінше әдебиетпен танысады, қысқаша тезис құрастырады (сабаққа дейін 1-2 апта ... ... - ... ... ... ... ... шығарылған сұрақтарды хабарлайды, негізгі баяндамашылар, оппоненттер, эксперттер ретіндегі топтарды анықтайды, қатысушылардың ережелерімен таныстырады (уақыт 10-15 минут).
III ... - : ... ... салу, өз шешімдерін, дәлелдерін келтіру; оппоненттердің ортаға салынған пікірлерді теріске ... ... ... ... ... отыруы және қатысушылардың белсенділік деңгейін анықтау (уақыт 30-40 минут).
IV кезең - ... ... ... ... ... қорытындысын шығарады, топтардың жұмысына жалпы баға береді, алдағы уақытта талқыға салынатын сұрақтарды, мәселелерді айтып өтеді, ... ... ... ... мен ... шығарады (уақыт 20 минут).
Осы сияқты белсенді оқытудың көптеген әдістері бар, менің ұсынып отырғаным бірнеше түрі ... Осы ... кез ... ... қолдануға болады. Қандай әдісті қолдансақ та оқушы тақырыпты өзі меңгеретіндей жағдай жасау, баланың өз ... ... ... ... ... орта қалыптастыру екенін ұмытпағанымыз жөн.
Қорытынды
Қазақстан Республикасының заңында білім беру жүйесінің ... ... ... бірі ... және ... ... ... ғылым мен практика жетістіктерін және де тұлғаның қалыптасуына, дербес дамуына және кәсіпкерлікті меңгеруіне бағытталған.
Шығармашылықты, рухани және дене ... ... ... ... ... ... ... болып табылды. Бұл тапсырмаларды жүзеге асырудың қаншалықты тиімді болуы оқытудың сапасына студенттердің жоғары кәсіби ... ... ... ... мен әдістердің таңдалуына байланысты болады.
Студенттердің өз бетінше білім алуына оны іс жүзінде пайдалануына, ізденіске, талабын ... және ... ... ... ... ... жасауы жоғары және орта кәсіби мектептердің маңызды ... бір ... яғни ... ... ... ... өз бетінше әрекеттенуін, тапқырлығын, әсершілдігін дамыту үшін аса қажет болып табылады.
Қазіргі заманның мамандары дүниетанымы кең, ... ... ... ... ... бар ... ... тиіс. Студенттердің шығармашылық қабілеті мен белсенді ой ... ... ... оқу ... жаңа құралдар мен әдістемелерді енгізуді қажет етеді. Оқытудағы ... ... ... ... ... жетілдіруді және әрдайым психологиялық - педагогикалық талдауды талап етіп отырады.
Оқыту әдісі дегеніміз оқытушы мен білім алушылардың ретке келтірілген өзара ... ... оқу ... ... ... ... және дамыту міндеттерді шешуге бағытталған іс-әрекет түрі.
Оқыту ... - ... ... үйретуші, дамытушы, тәрбиелеуші, ынталандырушы (мотивациялық) және бақылау-түзетушілік қызметтерді атқарады.
Оқытудың ... ... ... ... мен ... ... ... жаңа міндеттер қоюға ықпал етеді. Студенттерге білім ... ғана ... ... ... ... ... ... қызығушылық пен қабілеттің шығармашылық ойлаудың дербес ақыл - ой ... ... ... мен ... қалыптасуы мен дамуына ықпал жасайды.
Оқытудың белсенді оқыту әдістерін пайдаланудың тиімді жақтары көп. ... ... ... белсенді оқыту әдістерін қолдану арқылы, өзіндік бағасының дамуы оның әлеуметтік дамуына, болашақта қажетті дағдыларды ... ... ... өз ... өмір ... ... ... жағдай жасайды.
Жалпы оқытудың белсенді оқыту әдістері - бұл әдіс оқушының танымдық, практикалық іс-әрекет белсенділігін ... ... ... мен ... арасындағы белгілі бір мәселені шешуге бағытталған диалог ... ... ... ... ... оқытушыдан оқушының жас ерекшелігін, әр оқушының топта жұмыс ... алу ... білу ... ... және методологиялық білімнің болуын талап етеді.
Демек, оқытудың белсенді оқыту әдістері - бұл оқу ... ... ... ... ... ... ... айтқанда, оқытудың белсенді оқыту әдістерін пайдаланудың тиімді жақтары көп. Сондықтан оқытудың белсенді оқыту әдістерін пайдалану арқылы оқушылар өзін-өзі ... ... және ... ... ... ... іскерліктер, қызығушылық пайда болады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. ... Б.А, ... Р.А. - ... 2012ж.
2. - ... ... ... ... Г.Қ. Психологиалық логикалық-құрылымдық курсы,- Алматы, 1996.
4. Мұханбетжанова Ә. - Алматы, 2011ж-356
5. Ляудис В.Я. Методика преподавания психологии. - М., ... ... Н.В. ... ... ... ... пособие /Н.В. Савин. - М.: Просвещение, 1987. - 207с.
7. Смолкина А.М. Методы активного обучения /А.М. ... - М.: ... - 1991. - ... ... и педагогика: учебник для студентов высш. учеб. заведений /Под ред. П.И. Пидкасистого. - М.: Юрайт, 2011. - ... ... З.А., ... А.К., ... З.М. Активные методы и формы обучения в высшей школе: учебно-метод. пособие /З.А. ... - ... ... ... 2005. - ... ... В.Н. Методика преподавания психологии. - СПб., 2005.-250с.
11. Оконь В. ... в ... ... - ... ... ... ... Бадмаев Б.Ц. Методика преподавания психологии. - Москва , 2001.-390с.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жоғары оқу орындарындағы оқу үрдісінде оқытудың белсенді әдістерін қолданудың маңызы6 бет
Оқытудың белсенді әдістері77 бет
Оқытудың белсенді әдістерінің түрлері4 бет
Оқытудың белсенді әдістерінің түрлері. оқытудың интерактивті әдістері6 бет
Оқытудың интерактивті әдістері,оқытудың белсенді әдістерінің түрлері8 бет
Балаларды санға үйретуге ақыл-ойдың әдістері25 бет
Бастауыш сынып ана тілін оқытуда қазіргі технологияларды қолдануға болашақ мұғалімдердің даярлығын қалыптастыру121 бет
Бастауыш сынып оқушыларын техникалық құралдар арқылы оқытудың тиімділігі49 бет
Биология мен экологияны оқытуда оқушыларда дүниетанымдық көзқарас қалыптастыру23 бет
Болашақ мұғалімдерді ақпараттық-компьютерлік және математикалық модельдеу негізінде кәсіби дайындау жүйесі46 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь