Бастауыш мектеп математикасында арифметикалық ұғымдар және оны оқыту

Кіріспе 3

1. Бастауыш математиканың білім беру мазмұны және оқытуды ұйымдастыру 5
1.1 Бастауыш білім беруде математиканың рөлі, мақсаты мен міндеттері 5
1.2 Бастауыш математиканың білім беру мазмұны 6
1.3 Математиканы оқытуды ұйымдастыру 15

2. Бастауыш мектеп математикасында арифметикалық ұғымдар және оны оқыту әдістемесі 18
2.1 Арифметика тарихы 18
2.2 Сан және арифметикалық амалдарды оқытудағы көрнекілікті пайдаланудың әдістемесі 19
2.3 Арифметикалық амалдар мен олардың қасиеттерін меңгерудегі көрнекі құралдар 27

3. Арифметикалық амалдар бойынша сабақ жоспары 29
3.1 Арифметикалық амалдардың қасиеттері 29
3.2 Арифметикалық амалдардың қасиеті . 4 сынып 32

Қорытынды 35
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі 37
Тақырыптың көкейкестілігі. Егеменді елдің жас ұрпақтарын тәрбиелеу, талапқа сай білім беру, бүгінгі күннің уақыт күттірмес мәселелерінің бірі болып табылады. Себебі, «Бізге баға жетпес білім капиталын дамытып және білім беруді бұрынғыдан да арттырып оған заман талабына сай форма беру қажет» - делінген Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтің «Қазақстан – 2030» бағдарламасында.
Қазіргі ғылыми – техникалық прогресс жедел өсу кезенінде, математиканың рөлі артты, сондықтан математиканың білім қоғамдық зор маңызға ие болды.
Бастауыш мектеп оқушы тұлғасы мен санасының даму қуатты жүретін, ерекше құнды, қайталанбас кезең. Сондықтан да бастауыш білім – үздіксіз білім берудің алғашқы сатысы, қиын да жауапты жұмыс.Бастауыш мектеп балаға белгілі бір білім беріп қана қоймай,оны жалпы дамыту, яғни сөйлеу, оқу, қоршаған орта жөнінде дұрыс көзқарас қалыптастыру, жағдайларды объективті тұрде бақылап, талдау жасауға үйрету, ойын дұрыс айтуға, салыстыра білуге, дәлелдеуге үйретеді.
Арифметикалық амалдар, математиканың бастауыш курсында өзекті орын алады. Мұның өзі күрделі де сан қырлы мәселе. Оған арифметикалық амалдардың, зандардың және амалдар қасиеттерінің, амалдардың компоненттері мен нәтижелерінің арасындағы және амалдардың өздерінің арасындағы байланыстар мен тәуелділіктердің нақтылы мағынасын ашып көрсету, сондай-ақ есептеу дағдыларын, арифметикалық есептерді шығара алу шеберліктерін қалыптастыру мәселесі енеді. Әрбір арифметикалық амал, басқа да математикалық ұғымдар сияқты, жиындарға қолданылатын операцияларды орындау процесінде нақтылы негізге сүйеніп айқындалады: қосу амалы-ортақ элементтері жоқ жиындарды біріктіру операциясына, азайту амалы - жиынның бір бөлігін (ішкі жиынды) айырып алу операциясына, көбейту амалы - саны бірден жиындарды біріктіру операциясына сүйеніп және бөлу амалы - жиынды саны бірдей қиылыспайтын жиындарға айыру операциясына сүйеніп айқындалады. Мұндай жол балалардың тәжірибесі негізінде қалыптасқан білімнің көрнекі негізін салуға мүмкіндік береді. Әрбір арифметикалық амалдың нақтылы мағынасын айқындаумен бірге мынадай тиісті символика (амалдар таңбасы) мен терминология енгізіледі: амалдар, атауы, амалдар компоненттері мен нәтижелерінің атаулары.
Сабақта әр түрлі әдіс – тәсілдерін қолдану арқылы оқушының қызығушылығын арттыру мәселесі алға қойған міндет деп түсіну керек.
Ендеше мектептің жұмысын қайта құру орта білім беру мақсатын біздің еліміздің нарықты қатынасқа өтуіне тән жағдайлары мен талаптары сәйкес келтіруге бағытталған. Бұл кезде адамның ақыл – ой шығармашылық мүмкіндігіне қойылатын талап артады. Еңбек өнімділігінің артуы тек сондай адамдарға ғана байланысты болғандықтан олардың арасында жұмыс орнын сақтап қалуға қатысты бәсеке күшейеді.
Бастауыш мектеп оқушыларды оқуға үйретіп, олардың танымдық мұқтаждығын сақтап және дамытып, ғылым негіздерін игеру үшін қажетті танымдық құралдармен қамтамасыз етуі тиіс.
1. Бастауыш сыныптарда математиканы оқыту методикасы М.А.Бантова. 1978 ж. Алматы
2. 1 – 4 сыныптарда математиканы оқыту әдістемелері 1997-2001 ж. Атамұра
3. Бастауыш мектеп 2005 №6 5-7-б
4. Математикалық калейдаскоп Ш.С.Онбаева
5. Сынып жетекшісі 2005 №4 18-20-б
6. Қазақстан мектебі 2005 №4 49-б
7. Әбілқасымова А.Е. және басқалар. Математиканы оқытудың теориясы мен әдістемесі. А., Білім, 1998ж. 202 бет
8. Әбілқасымова А.Е Математикадан дидактикалық тапсырмалар жинағы А., Қазақ университеті баспасы. 1991ж. 71 бет
9. Бантова М.А., Бельтюкова Г.В. Методика преподавания математики в начальных классах. М., Просвещение. 1984, 335 стр.
10. Оспанов Т.Қ. Бастауыш кластарда математиканы оқыту методикасы. А., Мектеп, 1997ж. 160 бет.
11. Рахымбеков Д. Кенешев Ә. Математикалық ұғымдарды оқыту. Жезқазған., ЖУ. 1997 -61 бет
12. Оспанов Т.Қ., Қурмалина Ш.Х. Математиканың бастауыш курсын оқыту әдістемесі ІІ болім А. Республикалық баспа кабинеті 1996
13. Т.Қ.Оспанов, Ш.Х.Құрманалина. Математиканың бастауыш курсын оқыту әдістемесі. І бөлім. -Алматы; Республикалық баспа кабиенеті, 1995.
14. Т.Қ.Оспанов, Ш.Х.Құрманалина. Математиканың бастауыш курсын оқыту әдістемесі. ІІ бөлім. -Алматы; Республикалық баспа кабиенеті, 1995
15. А.А.Бидасов. Математиканы оқыту методикасы. -Алматы: Мектеп, 1989.
16. Математиканы оқыту әдістемесі. 1-сынып.-Алматы: Атамұра, 1997.
17. Математиканы оқыту әдістемесі. 2-сынып.-Алматы: Атамұра, 1997.
18. Математиканы оқыту әдістемесі. 3-сынып.-Алматы: Атамұра, 1997.
19. Математиканы оқыту әдістемесі. 4-сынып.-Алматы: Атамұра, 1997.
20. Ш.Х.Құрманалина. математиканың теориялық негіздері. Электрондық оқулық. -Алматы, 2001.
21. Ш.Х.Құрманалина. Математиканы бастауыш сыныпта оқытудың әдістемесі. Электрондық әдістемелік жүйе. - Алматы, 2000.
22. Математикадан дидактикалық ойындар және қызықты жаттығулар.
23. 2 сынып. - Алматы: Атамұра, 1998.
24. С.Қ.Құрманалина. Бастауыш сыныптарда математикадан жүргізілетін үйірме жұмысының үлгі жоспары мен мазмұны. - Алматы: Ы.Алтынсарин атындағы Қазақстан білім академиясының Республикалық баспа кабинеті, 2000.
        
        Жоспар:
|Кіріспе |3 |
| | ... ... ... ... беру ... және ... |5 ... | ... ... ... ... ... рөлі, мақсаты мен |5 |
|міндеттері | ... ... ... ... беру ... |6 ... ... ... ... |15 |
| | ... ... мектеп математикасында арифметикалық ұғымдар және оны |18 ... ... | ... ... ... |18 ... Сан және арифметикалық амалдарды оқытудағы көрнекілікті |19 ... ... | ... ... ... мен олардың қасиеттерін меңгерудегі |27 |
|көрнекі құралдар | |
| | ... ... ... ... ... ... |29 ... Арифметикалық амалдардың қасиеттері |29 ... ... ... ... - 4 ... |32 |
| | ... |35 ... ... ... |37 ... ... ... елдің жас ұрпақтарын тәрбиелеу,
талапқа сай білім беру, бүгінгі күннің ... ... ... ... табылады. Себебі, «Бізге баға жетпес білім капиталын дамытып және
білім беруді бұрынғыдан да ... оған ... ... сай ... беру
қажет» - делінген Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтің
«Қазақстан – 2030» бағдарламасында.
Қазіргі ғылыми – ... ... ... өсу ... ... артты, сондықтан математиканың білім қоғамдық зор маңызға ие ... ... ... ... мен ... даму ... ... ерекше
құнды, қайталанбас кезең. Сондықтан да бастауыш ...... ... ... ... қиын да ... ... мектеп балаға
белгілі бір білім беріп қана қоймай,оны ... ... яғни ... ... орта ... дұрыс көзқарас қалыптастыру, жағдайларды объективті
тұрде бақылап, талдау ... ... ойын ... айтуға, салыстыра білуге,
дәлелдеуге үйретеді.
Арифметикалық амалдар, математиканың бастауыш курсында өзекті орын
алады. ... өзі ... де сан ... ... Оған ... ... және амалдар қасиеттерінің, амалдардың компоненттері
мен нәтижелерінің арасындағы және ... ... ... мен ... нақтылы мағынасын ашып көрсету, сондай-ақ
есептеу ... ... ... ... алу ... ... енеді. Әрбір арифметикалық амал, ... ... ... ... жиындарға қолданылатын операцияларды орындау
процесінде нақтылы ... ... ... қосу ... жоқ ... ... ... азайту амалы - жиынның
бір бөлігін (ішкі жиынды) айырып алу операциясына, көбейту амалы - ... ... ... ... сүйеніп және бөлу амалы - жиынды
саны ... ... ... ... ... ... ... жол балалардың тәжірибесі негізінде қалыптасқан білімнің ... ... ... ... ... ... амалдың нақтылы
мағынасын айқындаумен бірге мынадай ... ... ... таңбасы) мен
терминология енгізіледі: амалдар, атауы, ... ... ... атаулары.
Сабақта әр түрлі әдіс – ... ... ... ... ... ... алға ... міндет деп түсіну керек.
Ендеше мектептің жұмысын қайта құру орта білім беру ... ... ... ... ... тән жағдайлары мен талаптары сәйкес
келтіруге бағытталған. Бұл кезде ... ақыл – ой ... ... ... ... Еңбек өнімділігінің артуы тек сондай
адамдарға ғана байланысты болғандықтан олардың арасында жұмыс орнын ... ... ... ... ... ... оқуға үйретіп, олардың танымдық мұқтаждығын
сақтап және дамытып, ғылым негіздерін игеру үшін ... ... ... етуі ... ... математиканың білім беру мазмұны және оқытуды ұйымдастыру
1.1 Бастауыш білім беруде математиканың рөлі, мақсаты мен ... ... ... ой - ... гуманизм идеялары еркін
білім беру оқушының жеке ... ... ... оның ... дамуы басты рөл атқарып отыр. Олай болса, қазіргі ұстаздар
қаумының алдындағы үлкен мақсаты: өмірдің ... ... ... ... ... қабілетті еркін және жан – жақты
жетілген тұлға тәрбиелеу. Өмірдегі сан – алуан қиындықтарды шеше білу ... ... ... ... ...... ... батылдық,
еркіндік ұшқырлық, сезімталдық сияқты қасиеттермен қатар ерекше ой
қызметі, қайшылықтарды ... ... ... ... ... әсерін арттырады.
Жалпы білім беру жүйесінде математиканың атқаратын рөлі айрықша.
Бастауыш сынып оқушыларының ақыл - ой ... ... ... ... математика курсының өзіндік ерекшеліктері бар.
Сондықтан оқушылардың математикаға дайындығын жан – жақты жетілдіру,
пәнге деген ... ... ... аса ... ... ... мектептегі математика курсының күнделікті практикалық өмір талабына
сай жаңа мазмұнда оқытылуы жеткіліксіз.
Ендеше, оның оқытудағы мазмұн, ... , ... ... алу ... мақсат, міндеттін нақтылығы – білім шыңына жетер ... ... ... ... ... ... ойдағыдай оқыту үшін алғаш
оқыта ... ... ... ... ... ... жүйесін,
бастауыш сыныптарда математиканы оқыту методикасын игеруі тиіс және ... ол өз ... ... ... іспеу керек.
Математиканы оқыту методикасы ең алдымен өзінің негізі – математика
ғылымымен табиғи ... ... ... ... ... ... ... математика ғылымының өз деңгейі ... ... ... ... ... әдістері математиканың бастауыш ... ... ... ... ... ... педагогикамен және педагогикалық
психологиямен ... ... ... ... ... ... оқыту
методикасын таңдап алуды, математиканы оқыту мақсаттары мен міндеттерін
белгілеуден математика методикасы педагогикамен ... ... ... оқыту заңдылықтарын сүйенеді.
Мектепте математиканы оқыту, кез-келген басқа пәндерді ... ... ... ... және ... ... шешетін болуы тиіс.
Математиканы оқып үйрену процесінде оқушылар бәрінен ... ... ... меңгеруі, сондай-ақ бағдарламада көрсетілген бір қатар
біліктермен дағдыларды игерулері қажет. Оқыту ісі ... ... ... және де ... жоғары дәрежеде қорыта біліуін қамтамасыз ... ... ... ... ... ... көз-қарастын
бастамасы қалыптаса бастады. Сан, арифметикалық амалдар, санау системасы,
геомериялық фигура т.с.с. математика алғашқы ... ... ... ... ... ... объектісі – шын дүниенің кеңістік
формалары мен сандық қатынастары екенін, демек , мұнын өзі реалдық материал
екенің» сол сияқты «сан мен ... ... ... ... ... ... түсініп білуге тиіс.Сондықтан математиканы
оқытудың өмірмен байланыстылығын жүзеге асыра білу өте маңызды ... ... , ... оқушыларын бізді қоршаған өмір құбылыстарынан
математикалықфактілерді тани ... ... ... ... ... ... ... шешу үшін қолдану, әрбір адамға күнделікті
өмірде қажет болатын практикалық білімдер мен ... ... ... ... өлшеуді орындау, онша күрделі емес есеп – қисапты
шығару т.с.с.
Математиканы оқыту ісі өз ... ... ... ... ... ... білетін, өз білімін мемлекеттік мұраттарды жүзеге асыру
үшін сарп етуге ... ...... ... ... адамдарын
тәрбиелеуге көмектесуі тиіс.
Математиканы оқыту жеке адамдардың еңбек сүйгіштігі, ұқыптығы сияқты
ерекшіліктерін қалыптастыру міндетін ... ... ... ... ... барынша мүмкіндік жасауы тиіс, математикаға ден ынтасын
арттыруға көмектесуі тиіс. Балаларды оқи ... ... ... ... ... жұмыс істеуге үйрету және өз ... ... ... ... ... ... оны әрі ... жоғары сыныптарда
оқып – білуі үшін, оқушылардың білімі мен дағдысына, сол сияқты ой ... ... ... негіз болуы тиіс.
Ендеше, математика оқыту мен тәрбиелеуді, оқушылардың білімді игеруі
мен танымдылық қабілеттерін дамытуды табиғи ... ... ... ... және ... ... ... қолдана білуге дағдыландыру,
ол үшін қажетті дағдылар ...... ... ... ... оқытуда жетекші принцип болып табылатындар осылар
болмақ.
1.2 Бастауыш математиканың білім беру ... ... ... құрылысының өзіндік ерекшеліктері бар.
Бірінші ерекшелігі: Курстың негізгі мазмұны арифметикалық материал
болып ... ... ... мен ... ... арифметикасы бастауыш
курстың негізі болады. Сонымен бірге, ... ... мен ... ... енді, бұлар мүмкіндігінше сан, ... мен ... ... ... ұғымдардың барынша жоғары
дәрежеде игеруіне көмектесе отырып, мүмкіндігінше ... ... ... яғни ... мен ... ... ... курсының
ерекше жеке тарауы бола ... ... ... ... ... ... байланыс, бір жағынан балаларды алгебра және
геометрия идеяларымен ... ... ... ... ... ... ... неғұрлым жоғары дәрежеде игеруіне көмек
етеді.
Екінші ерекшелігі: Бастауыш курс материалы шоғырланған түрде беріледі.
Ең ... ... ... ... ... он ... ... , осы сандарды жазу үшін цифрлар ... , қосу және ... ... ... соң 100 ... ... ... разряд ұғымы, ондық бөлшектеуге келетін ... ... ... ... екі ... ... қосу және ... жаңадан арифметикалық екі амал бөлу және көбейту еңгізіледі. Бұдан
кейін 1000 көлемдегі сандар нумерациясы үйретіледі. Ақырында, көп ... ... ... ... ... ... цифрлардың ондық
мәнінің принципі жөніндегі білетіндері жинақталып қорытылады, ... ... ... Сонымен курста төрт көк центр ... ... ... мың, көп ... сандар. Нумерацияны және
арифметикалық амалдарды қарастырумен бір мезгілде және ... ... да ... ... ... ... ... алгебралық
және геометриялық материал.
Курстың мұндай құрылысы жүйелі қайталап отыруды және ... ... ... ... ... ... ... үйткені бұрын үйренген білім
мен білік, дағды сандардың жаңа көлемінде қолданылады. Осынын бәрі ... ... ... ... ... мәселелері мен практикалық сипаты мәселелер
бірімен – бірі табиғи ... ... ... көптеген мәселелері
индуктивті түрде енгізіледі, ал ... ... ... ... айқындалады. Мысалы, көбейтудің үйлестірімділік қасиеті дербес
фактілерді жинақтап, ... ... ... де осы қасиет
пайдаланып, көбейту ... ашып ... ... ... ... ... мәселелер жақсы игеріледі және
саналы түрде практикалық іскерлік қалыптасады.
Төртінші ... ... ... ... заңдылықтар
курста бір – бірімен өзара ... ... Бұл ... ... және геометриялық материалдар арасындағы байланыс
қана емес курстағы әртүрлі ұғымдар, қасиеттер заңдылықтар арасындағы ... деп ... ... ... Арифметикалық амалдарды өткенде ең алдымен олардың
нақтылы мағынасы айқындалады. Сонан соң ... ... ... мен ... ... байланыстар мен тәуелдіктер
айқындалып ашылады.
Алтыншы ерекшелігі: Ұқсас немесе өзара байланысты мәселелерді салыстыра
отырып қарастырған орынды ... ... ... отыр. Бұл жағдайда
елеулі ұқсастығын және айырмашылығын бірден бөліп көрсетуге болады.
Бастауыш курстың ... ... ... Енді оның ... материалға мыналар жатады: теріс емес бүтін ... сол ... ... ... ... шамалар,
оларды өлшеу жөнінде, бөлшектер жөнінде, атаулы сандар мен ... ... ... ... ... өзекті мәселелерінің бірі натурал сан ... ... ноль ... бос ... класынын сандық сипаты ретінде
түсініктеме беріледі.
Математиканың жүйелік курсын оқып үйренуге дайындау мақсатымен бастауыш
курста бөшек жөнінде ... ... ... ... ... ұғым курстын құрылысы консептрлі болғанда
натурал сандар нумерациясы мен оларға қолданылатын арифметикалық амалдарды
оқып – ... ... ... ... бастауыш курсына арифметикалық амалдардың бір қатар
онымыз - қосу мен көбейтудің ... ... ... мен ... ... сондай – ақ мынадай қасиеттер: ... ... ... ... ... қосындыны санға қосу, қосындыны саннан
азайту, санды қосындыға қосу және қосындыны санға көбейту, ... ... ... ... ... ... көбейтіндіге бөлу.
Арифметикалық материалды оқып - үйренуге байланысты ... ... ... ... ... ... ... деген ұғымдар
қарастырылады.
Геометриялық материал негізінде қарапайым геометриялық ... және ... ... ... дамыту көзделеді.
Арифметикалық, алгебралық және геометриялық материалдарды оқып ... ... ... ... шама ... мен ... өлшеу идеясы
айқындалады.
Есептеу жаттығулар, олардың көмегімен ең алдымен математиканың бастауыш
курстың көптеген мәселелері айқындалады.
Бастауыш кластардың математикасы негізгі ... ... ... бөлігі болып табылады. Осыдан бастауыш мектепте математиканы
оқытудың мына ... ... ... ... туындайды:
- бағдарлама межесіне сай мөлшер мен деңгейде білім,білік және
дағдыларды игеру;
- математика курсының ... ... ... және ... іс
- әрекет пен өздігінен білім алуға және еңбекке бейімделу, ... ... ... әдет-ғұрып, салт - сана, ... және ... ... ... мұралармен үндестіру арқылы баланы тұлға
ретінде қалыптастыру;
- оқушының ақыл-ойының математикалық стилін,интеллектуалдық және ... ... ... сапаларын дамыта түсу;
-негізгі мектепте оқуға, меңгерген - математикалық білімдерін өмірде
қолдануға жан-жақты дайындауды жүзеге асыру.
Осы мақсаттардан ... ... мына ... ... ... ... ретінде қалыптасуына, оқушының ақыл-ойын дамытуға,
интеллектуалдық және ерік пен ... ... ... ... ... ... ... болып жатқан нақты құбылыстарды жалпылауға
және қоршаған ... ... ... ... болып табылатыны
туралы түсініктердің қалыптасуына әсер ету.
- оқушының өмір тіршілігіне және ... ... ... ... үшін ... ... білік және дағдыларды қалыптастыру.
Қоғамның қазіргі даму кезеңінен туындап отырған әлеуметтік сұранысқа
орай анықталған осы мақсаттар мен ... жаңа ... ... мазмұнын, жасаудың және онымен үйлесімді ... ... және ... ... анықтаудың қажеттігін
көрсетеді.
Математикалық бастауыш ... ... оның ... мен ... ... педагогика ғылымы және озық тәжірибедегі ұғымды идеялар
мен үрдістер, тұжырымдамалар мен принциптер ... ... ... ... ... кіші жастағы оқушыларды оқыту – ... және ... ... ... ... дүние жүзіндегі аса дамыған және өркениетті ... ... ... ... емес;
- кіші жастағы оқушылардын жас ерекшеліктеріне және
мүмкіндік ... ... ... ... әдет - ... салт - ... ... өзіндік ерекшеліктерін білдіреді және халыктық педагогиканың
элементтерін ... ... ... ... және ... қайталауды болдырмай сабақтаса дамуды
қамтамасыз етеді, өйткені оқушылардың дайын болуына орай ... және ... ... екі ... яғни ... ... және ... мүмкін болатындай сызықты - сатылы және блокты-модульді ... ... ... ... білімінің нақты деңгейін ескере оқу
материалының мектептің бастауыш буынында класаралық ... ... ... ... ... және ... мәселелердің
пәнішілік үйлесімді байланыста ... және ... ... әсерін,
әсерлесуін және бірін-бірі байыта түсуін қамтамасыз етеді.
- ... ... ... оқу ... ... пәнаралық
байланыстарды ескереді;
- теориялық және практикалық мәселелердің үйлесімді ара ... ... ... математикалық заңдылықтар, ... ... өмір ... және ... ... ... мүмкіндік туғызады. Оны оқытып-үйрету процесін оқу материалының
қолданылу жиілігіне орай ... және ... ... ... ... ... ... бастауыш білім мазмұны біртекті емес және екі /әр түрлі/
деңгейді қамтиды; міндетті және мүмкіндік деңгейлері.
Міндетті деңгейге бастауыш мектеп көлеміндегі ... ... ... жатады. Олар теріс емес бүтін сандардың ауызша және жазбаша
нумерациясы; аса ... ... және ... ... ... ... ... түрлері және оларды шешу және т.б. Осы деңгейдін
материалын әр оқушы қанағаттанарлықтан ... емес ... ... ... ... ... ... жету үшін білімді керсетілген үлгіге
орай, біршама өзгерген және жаңа жағдайларда қолдану ... ... ... ... ... ... деңгейлеріне мазмұны тұрғысынан алғанда негізгі мәселемен
үйлесетін, алайда оқушының математикалық ой-өрісін ... ... емес ... ... және де оны ... ... ... ұштасатын материалдар жатады. Мұның бәрі міндетті деңгейдің
материалын ... және ... ... қызмет етеді; математиканын жүйелі
курстарынын аса маңызды тарауларын - ілгеріде ... ... ... ... ... әсерін тигізеді және ... ... ... ... ... ... теңдеулер және оларды
шешудің әдістері, геометриялық фигураны нүктелердің ... ... ... ... ... мен ... ... әдіс арқылы
анықтау, берілген параметрлері бойынша геометриялық фигураларды ... ... ... ... қызықты және логикалық материалдар
және т.б.
Мүмкіндік деңгейлеріндегі материалды жақсы білмеу окушының, жегістігін
қанағаттанарлық емес деп ... ... бола ... Осы деңгейлерге
жету әр оқушы үшін ... және ... ... мәселе
болып табылады.
Осы қағидаларға негізделе отырып анықталған ... ... ... білім мазмұны біршама кеңейді. Мұнда теріс ... ... ... ... арифметикалық амалдар және ... аса ... ... мен ... ... ... ... мазмұнына енген алгебра мен геометриянын ... ... ... ... ... ... сан мен ... амалдар
және математикалық, қатынастар жөніндегі ұғымдарды жоғары деңгейде түсініп-
білуге көмектеседі. Әрбір жаңа ұғым, оның ... аша ... ... ... мен ... ... ... және оны
қолдануды көздейтін қандай да бір есептерлі қарастырумен байланысты ... ... ... тексті арифметикалық есептердің жүйесі
енгізілген.
Осы ... ... ... ен ... ерекшелігі бастауыш
мектепте теріс емес бүтін сандардың арифметикасын ... ... ... "Он көлемдегі сандар", "Жүз көлемдегі сандар". "Мың
көлеміндегі ... ... ... және нөл ... ... ... ... түрде қарастырылады.
Бағдарламада ауызша және жазбаша есептеу тәсілдерінің үйлесімді
қатынасы анықталған. Сондай-ақ, көп ... ... ... ... ... ... саналы түрде игергеннен кейін есептеулерді
орындау ... ... ... ... Жаңа ... ... оны жүргізудің қажеттілігімен негізделеді. Ал ... ... ... ... ... рет ... ... тәсілдері керекті жерінде бір рет қана ... ... ... ... ... ... ретінде жаңа сандарға қолданылады.
Енгізілетін есептеу ... ... беру ... ... ... теориялық білмнің тиімділігі нақты жағдайларда түрліше
анықталады.
Есептеулердің негізіне алынатын арифметикалық амалдардың ... ... ... ... ... ... және тәжірибеде тікелей
қолданылады, ал ... ... ... көрсету қарастырылмайды.
Есептеулер тәсілдеріне үйрету кезінде қосу мен азайту, көбейту мен бөлу
бірге, өзара кері ... ... ... ... да ... оны кері амалды пайдаланып тексеру бірге оқытылып - үйретіледі,
яғни мұнда арифметикалық амалдардың ... ... ... ... ... ... аса ... шамалар және оларды өлшеуді оқытып-үйретудің
ондық есептеу жүйесі мен өлшеудің метрлік ... ... ... ... ... ... Мұнда:
- нақты шама туралы оқушының түсінік деңгейі анықталады және сәйкес
ұғым мен ... ... ... шамалар салыстырылады /сезіну, көз мөлшерімен, беттестіру,
еркін алынған шартты ... ... және т.б. ... ... ... ... ... таңдалып алынады да онымен
таныстырылады және өлшеу құрал-жабдықтары көрсетіледі;
- негізгі өлшеу ... ... ... ... ... ... шаманы өлшеудің жаңа бірлігі енгізіледі және оның өмірдегі
мұқтаждықтан ... ... көз ... ... ... яғни ... бірінен екіншісіне көшеді және әр ... ... ара ... тағайындалады;
- өлшеудің бір атау бірлігімен өрнектелген шамадан осы текті шаманын
басқадай атау бірлігіне көшуге ... ... ... әр - ... атау ... ... қосу мен ... және шаманы санға көбейту мен ... атау ... ... аймағының кеңейтілуіне сәйкес
енгізіледі. ... ... және ... ... ... ... ... есептердің жүйесін анықтаумен қатар, оларды ... мен ... ... ... және ... бөліну принциптері
мен шешу тәсілдерін /арифметикалық және алгебралық/ ... ... де ... ... амалдарды енгізу ретіне қарай есептерді ... ... ... ... ... ... түрі
ретінде есепті енгізуге дайындық; "есеп терминін енгізу және оның құрамды
бөліктерімен таныстыру; қосу мен ... ... және ... "артық", "айырмалық салыстыру"/ мән-мағынасын ашатын қосу ... ... ... ... ... ... жай есептерді
шығару; екі-үш амалмен шығарылатын есептерді қарастыру; жанама түрде
тұжырымдалған қатынастармен ... жай ... ... ... тобының арасындағы тәуелділікпен байланысты жай есептерді шығару;
үш-төрт ... ... ... ... ... шешу барысындағы басты фактор және ... ... жолы ... оның ... ... ... түріне көшуді
жүзеге асыру екеніне бағдарлайды және көрнекілікті мынадай ... ... ... ... ... ... иллюстрация;
оқушының түсінігі, белгілі түсіндірмелердің үлгілері, есептін қысқаша
жазылуы, тұжырымдалған жалпы ... ... ... ... тексі, яғни тек
қана сөзді басшылыққа алу.
Бағдарлама балалардың математикалық ... ... ... ... ... ... қабілетін дамытып,
оқытудың өмірімен байланысын нығайту мақсатындағы қосалқы әдістемелік тәсіл
ретінде өздігінен ... ... ... ... ... ... ... есепке кері есеп құрастыру
және ... ... ... және ... ... дайын сызба,сурет
бойынша есептер құрастыру; сұраққа сәйкестендірілген шартты іріктеп ... ... ... сәйкесетін сұрақты сұрыптау; есептің шартын және
сұрағын түрлендіру, жай ... екі және одан да ... ... ... түрлендіру, шамаларды өлшеуді нәтижелерін немесе қосымша
материалдарды пайдаланып өздігін әр түрлі есептер ... және ... шешу ... ... ... іріктеу барысында күнілгері жүргізілетін пропедевтикалық,
дайындықты ... ... ... ... ... ... геометриялық мазмұнды есепте арнайы көңіл бөлінді.
Бағдарлама негізгі мектепте алгебра мен геометрияның жүйелі ... ... ... ... практикалық, негізін бастауыш мектепте қалайтын
алгебра мен геометрияның элементтерін қарастырудың мүмкін жолдарының бірін
ұсынады. Мұнда алгебралық және ... ... ... ... ... білік пен дағдыларды қалыптастыру көзделеді. Оларға
алгебрадан: "өрнек", "санды өрнек", "санды теңдік және теңсіздік", "санды
өрнектің мәні", ... ... ... ... ... "әріптің әрбір
мәніне өрнектің де бір ғана мәнінің сәйкес болатыны", "қарапайым теңдеулер
және оларды шешу ... ... ... теңдеулер және оларды шешу
тәсілдері", "алгебралық тәсілмен, яғни теңдеу құру ... ... ... т.б. жатады. Ал геометриядан:"кеңістік туралы түсінік", "нақты фигура
туралы ұғым", "геометриялық ... ... ... ... ... ... ... өлшеу","фигураларды салудың
бастама білігін қалыптастыру", ''әр ... ... ... және т.б. жатады.
Әріпті өрнектердің а+5, а-З, 7-а, 7+а, а.2, а:2, 5.а, а:3 ... ... ... ... ... деректері күрделене түсетін, қарапайым
түрлері ғана қарастырылады.
Алгебра элементтерінің ішінде дидактикалық тұрғыдан алғанда ... - ... ... түсінік беру және оны - шешудің ... ... ... ... ... ... көмегімен/
шешудің мән-мағынасын ашу. Теңдеуді шешудің алдымен "сынап көру", яғни
"таңдап ... алу" ... ... ... тура ... ... ... кері амалдардың қасиеттеріне негізделген тәсілдері енгізіледі. Әр
алуан жаттығулар /жай есептер ... ... ... табу және ... ... құрылады. Ал теңдеудің көмегімен есепті шешу тәсілінің
мән-мағынасы және ерекшелігі екі ... ... ... қарастыру
барысында ашылады.
Геометриялық материалдарды оқытып-үйретудегі басты назар үшбұрыштың
дербес түрлерінің /тен ... тең ... тік ... /шаршының/
периметрін табудың әр түрлі тәсілдерін ... ... және ... ең ... ... тік ... /шаршынын/ ауданын,
тік бұрышты параллелепипедтің /текшенің/ көлемін табуда ... ... ... Ал периметр, аудан және ... осы ... ... ... және ... бір ғана әріп болатын
өрнектерді құру, оқу, түрлендіру, олардың мәндерін есептеп ... ... пен ... ... ... және дәйекті түрде
қолданылады. Бұл ... мен ... ... және ... ... ... ... байланысын жүзеге асырудың мейлінше
тиімді жолдарының бірі болып табылады.
Бағдарлама қалыптастырылатын ... ... ... ... түсу мақсатында оқытудың әр жылының соңына қарай
өткізілетін қайталаудың өзіндік ... мен ... ... Мұнда
бұрын өткен мәселелерді еске ... ... жаңа ... ... ... даму процесін қамтамасыз ету көзделеді. Бұл материалдарды
салыстыруға, корытынды ... ... ... жаңа ... олардың логикалық желісін жүйелеуге мүмкіндік туғызады.
Сонымен бірге ... ... ... ... ... осы
сатының соңында қайталаудың жүйесі және әдістемесі ұсынылады. ... ... ... ... тиіс ... ... олардың қандай
деңгейде қорытындылатындығы сараланған және олардың ... ... ... ... айқындалған. Осы тұрғыдан алғанда білім
мазмұны және оны ... ... ... ... ... және орта буын арасындағы сабақтастықты жүзеге асырудың жолдары
көрсетілген.
Бағдарламаның қарастырылған ерекшеліктерін сабақ барысында іске ... ... ... дағдыларды оқушылардың, талапқа сай ... ... және алғы шарт ... ... Ал ... ... ... мен
тиімділігі оның мақсаты мен нәтижесінің сәйкестігі бойынша ... да ... ... мұғалімнің және оқушының іс-әрекеттері
белгілі бір, әрі нақты жоспарланған нәтижеге жетуге бағындырылуы ... ... ... жолмен, кандай әдіс тәсілдерді қолдану және жұмысты ұйымдастыру
арқылы жетудің мүмкіндігі мұғалімнің теориялық және ... ... ... шығармашылық ізденісіне тәуелді. Дегенмен осы
тұрғыдан алғанда да бағдарлама жөн сілтейді. Оған ... ... ... ... ... сыныпты бітірген оқушыларга қойылатын талаптар
жүйесінін бағдарламада екі ... ... ... ... ... ... нәтижелеріне қойылатын талаптардың
міндетті деңгейі әр сабақтың ... бола ... ... әрқайсысының
атқаратын өзіндік міндеті бар оқу-әдістемелік топтаманың ... ... ... ... ... ... мектептін бастауыш
сыныптарында математиканы оқытудың межелі мақсаттары мен нәтижелеріне жету
тұрғысынан мүмкіндік пен жағдай туғызуға арналған.
1.3 Математиканы ... ... ... математиканы оқыту мектепте сабақ және сабақтан тыс
(жеке және топ-топқа бөліп) жүрогізілетін ... ... ... Үйбе - ... үй ... ... ... музейде,
өндірістік экскурсиялар формасында.
Басқа пәндер сияқты математиканы оқыту жұмысын ... ... ... ... ... ... әдетте, бірнеше дидактакалық мақсаттар жүзеге асырылады. Бір
материалға қатысты алдын ала дайындық жұмыс жүргізіледі, ... ... жаңа ... ... және оның ... ... ... бұрын
өтілгенге қатысты алған білімдеріг ... және ... ... біліктерімен дағдыларын бекрік қалыптастыру ... ... ... ... мұғалім балалардың іс-әрекетіен ойдағыдай
басқарып, дифференциалдық оқытуды ... ... ... ... меңгеру
барысын үнемі бақылап отыру қажет. ... ... ... сыныптағы оқушылардың бәрі ол ... ... ... ... біліп алу үшін тексеру жұмысы бүкіл сынып ... ... ... көмектесетін болу үшін, әдетте тапсырмалардың қиын
варианттарының орындалу барысы тексеріледі.
Сабақтарда балалардың математикаға деген ынтасын арттыруға, олардың өз
бетімен ... ... білу ... ... ... ... аударылады.
Сабақ балалар үшін қызықты өткенде, оладың оқу жұмысында белсенділі артып,
өз ... ... ... ... өз ... ойлауға тәрбиелеп, математикаға деген ынтасын
арттыру үшін оқыту әдістерін дұрыс ... ... ... ... матермиалды оқып – үйрену кезінде балалар жаңа ... ... ... ... ... өте ... ... оыс мақсатпен
жаңа материалды өтудің алдындат оқушыларға практикалық есеп ... ... ... үшін ... білімідері жеткіліксіз болады да, ... ... ... Олар ... осы ... өтілетін мәселелер болады, яғни
«Проблемалық ситуация», «Қиыншылық жағдай» туады.
Математикаға деген ынтаны арттыру ... ... ... ... жаттығулар енгізіледі. Тапсырма әдеттегіден өзгеше түрде
берілсе, оқушылар зор ... ... ... ... қана ... шығарылған масалдарды тауып оларды дұрыс шығарып, таблицаны толтыру
керек, оны толтыру үшін бір қатар мысалдарды ... ... ... ... ... жаттығулар енгізу сабақ кезіндегі ... ... ... ... материалды оқып үйрену жөнінен істелетін жұмысты ұйымдастыруды,
оқушыларға оқу материалын тек белсенді түрде және өз бетімен ... ... сол ... ... ... ... мен ... қабылдап және
саналы түрде түсінік алуына көмектесу қажет сондықтан балалардың назарын
тапсырмалардың орындалу тәсілдеріне аударып ... ... ... ... ... болу ... сабақтын басқа мақсаттарын бағындырып отыратын
негізгі дидактикалық мақсатына байланысты сабақтар мынадай типтерге ... Жаңа ... оқып ... ... ... ... және дағды
бекіту сабағы, білім, білік және ... ... ... оқу жұмысын ұйымдастырудың басқа формалар сабақтан тыс
және жеке оқушылармен, топ оқушылармен өткізілетін сабақтар, үйге ... ... ... сабақпен тығыз байланысты және соған
байланыстырылған.
Математикадан өткізілетін сабақтан тыс ... ... ... ... және кеңіте түсу мақсатымен немесе білімдеріндегі, біліктеріндегі
және дағдыларындағы олқылықтарды жою ... ... ... ол ... сыныптан тыс түрліше жұмыстар жүргізу ... ... пән ... артта қалғандығы байқалған және сыныптан ілесе
алмайтын балалармен жеке ... ... ... оқу ... ... үйге берілетін өздік жұмыс оқушылардың өз бетімен білімді
игеріп алуына көмектеседі, мұғалім ата-ана оқушының жетістіктерін ... ... ... ... үйде ... бос уақытын ұйымдастыруға
көмектеседі. Еңбексүйгіштігін жинақылық, тәртіптілік, мұқияттылық сияқы
қасиеттерді тәрбиееуге жетелейді, ... ... ... оқуда ұйымдастыру әр-түрлі мақсатта болады білімдерімен
пррактикалық білімдерін (мысалдар, есептер шығара білу) бекіту, ... ... ... ... ... мысалдар құрастыру) жүйеге
келтіру және қалыптастыру оқушыларда келесі сабақта өткізілетін ... ... ... сан ... және ... ... жасау
т.с.с.) дайындау.
Балаларға үйге берілетін оқу ісіне байланысты жұмысын дұрыс ұйымдастыру
үшін мұғалім оқушының отбасымен ... ... болу ... ... ... орындауда тиісті көмек көрсету керектігін ата-аналарға
тусіндірген жөн.
Экскурсия математика материалын оқып ... ... ... ... ... ... ... және бақылағандарды жинақтау
мақсатымен өткізеді.
Бағдарлама бойынша берілген табиғат пен ... ... ... ... ... фабрикаға, құрлыс аланына) т.с.с.
Саяхан тақырыбы бойынша жұмыс істеу үрдісіне ұйымдастырылуы мүмкін.
Оның міндеті – алынған ... мен ... ... ... көмектесу,
сондай –ақ тақырып бойынша әрі қарай жұмыс істеу үшін қажетті материалдарды
толықтыру.
Саяхат бір тақырып бойынша немесе ... ... ... істелген
жұмысты қортындылай алады. Мұндай саяхаттың міндеті – оқушылардың білімін
бекіту және ... ... бір ... ... біренеше сабақта алған
материалын жинақтау. Мұндай текті саяхатқа «геометриялық ... ... ... ... жер ... ... өлшеу жұмыстары
мысал болады.
Саяхат табысты өту үшін, оған мұқият дайындалып әдістеме ... ... ... ... ... Бастауыш мектеп математикасында арифметикалық ұғымдар және оны оқыту
әдістемесі
2.1 Арифметика тарихы
Математикамен танысу сан ... ... - ... ... біз ... ... кіреміз», - деп М.В.Ломоносов айтқандай,
біз одан ұзақ, жеңіл емес, бірақ қызықты жолымызды бастаймыз. ... - ... ... сан ... ... білдіреді.
Бұл ғылым сандардың әдістерін әртүрлі ережемен пайдалануды, қосу,
азайту, ... мен бөлу ... ... ... ... ... санау, жер ауданын өлшеу, пайданы бөлу, уақыт мезгілін санау керек
болған кезде ... ... ... ұзақ ... бойы дамыған, ол Ежелгі Шығыс, Вавилон,
Қытай, Үнді, Египет елдерінде шыққан.
Ежелгі ... ... ... ... ... Греция ғалымдарымен
дамытылып, жалғастырылған, көп ғалымдар арифметикамен көне ... Олар ... мен ... ... пен ... ... мен
Диофант.
Пифагордың аты жарық жұлдыздай жарқырайды. Пифагоршылар сандар ... ... ... ... гармониясы бар деп санаған.
Ежелгі Грецияда арифметиканың зор мәнге ие болғаны жөнінде Прометейдің
ертегі аңызынан жоруға болады, оның аты ... ... ... аты ... айналған, «құдайдың отын алып кетіп, адамдарға
әкелген» - алып ... ... ... ... ... ... арифметиканың дамуы Үнді, Орта Азия, араб елдерімен
тығыз байланысты болды. Үнді ... ... ... ... ... нолъ мен ... санау жүйесі келді, Үлықбектің Самарканд
обсерваториясында жұмыс жасаған аль-Кашидан (XV ғ.) ондық бөлшектер келді.
Грецияда ... деп ... ... ... арифметика бөліне бастайды, олардың құрамында есептерді ... ... ғана ... ережені логикалық дәлелдеу де бар.
VП-XV ғғ. арифметиканың дамуына ... ... ... ... Омар ... ... ... Ат Туси, Аль-Каши өздерінің
жұмыстарын араб тілінде жазып, үлкен үлес қосты [13].
Математикада Европа ғалымдары жетекші ... ие ... ... ... ... жаңа арифметикалық белгілер, разряд пен класс
бойынша топтастырылған сан ... ... ... арифметиканың
объектісі - сан. Аль-Фараби: «Сандар ... ... және ... деп бөлінеді. Тәжірибелік бөлігі сандар мен санау жайлы болғандықтан,
сандарды үйретеді. Ол ғылымды ... және ... ... ... теориялық ғылымы ... ... ... деп жазған [14].
Ресейде Леонтий Магницкийдің «Арифметика» атты тұңғыш оқулығы 1703 ж.
басылып шықты. 18 ғасырда Леонард Эйлердің және оның ... ... ... ... ... ... ... түрге келді.
19 ғасырдан бастап арифметиканы аксиомалық түрде құру зерттелді (Готфрид
Лейбниц, Герман ... 1866 ж. ... ... «Арифметика оқулығы» мен
«Арифметика есептерінің жинағы» 1917 ... ... ... келді. Ал
Андрей Киселевтің 1884 ж. шыққан «Арифметикасы» кеңес ... ... ... арифметика оқулықтары 20 ғасырдың 20-
жылдарынан бастап шыға бастады. ... ... мен ... ... ... 1933 ... ... қазақ мектептерінде аударма
оқулықтар ... ... Тек 1996 ... ... ... жаңа оқулықтар жасау ісі қолға алынды.
Сонымен, арифметиканың шығуы мен дамуы қоғам дамуы мен адамдардың ... ... Сан және ... ... ... ... әдістемесі
Математиканы 1-класта және одан ... ... ... негізінен балалардың 10 көлеміндегі нөмірлеуді және арифметикалық
амалдарды ... ... ... ... 10-ға ... ... ... барлық санаулардың негізгі себебі ... ... ... ... ... ... немесе 1 жүздіктен 10 жүздікке дейінгі санау т.с.с.
жай бірліктерді санау сияқгы жүргізіледі. ... 10 ... қосу ... ... ... көп ... сандарға амалдар
қолдану мүмкін емес.
Сан ұғымын оқып-үйренудің міндеті - тек балаларға натурал ... ... ... сандарымен таныстыру (оларды атау, жазу, алдыңғы және
кейінгі сандардан шығарып алу) ғана ... ... ... ... ... санның
пайда болуына, оның көзінің алдындағы санға және өзінен кейінгі ... ... ... не ... ... ... ... болып
табылады.
Қорыта келгенде, он көлемінде нөмірлеуді өткенде бұл жастағы балалардың
ерекше көңіл қоярлық бір өзгешілігін ұмытпау ... Бұл ... ... іске ... келіп отырады, ұзақ уақыт "жұмыссыз" отыра алмайды және
баланың назары тұрақты ... ... ... ауып ылғи ... ... ... тілеп отырады.
Оқудың бұл сатысында көрнекі құралдар мен дидактикалық материаддар мына
шарттарды қанағаттандырарлықтай ... ... ... ... ... түрлі-түрлі
болып келу керек.
Мұғалімнің көрсететін ... ... ... құралдар
балалардың өздерінің қолдарында да жеткілікті болу ... ... ... айналадағы тұрмыстан балалар оңай тауып
аларлықтай ... ... ... ... ... ... емен тұқымы,
шырша бүршігі, ұсақ тас және т.б.
құралдар оңай қозғалғыш болу керек, ... ... ... болу ... ... және белсенді түрде түсіндіруге ... бірі ... ... ... ... ... үшін ... нәрселердің
суретін салуға болады, мысалы 3 ... ... ... ... ... салу және бояу ... ... ұсынылады.
Бірінші ондық сандарын оқып-үйрену сабақтарын құрғанда балалардың
мектепке кірген кезіндегі олардың ... мен ... ... ... ... ... ... өзінде-ақ балалардың қандай
математикалық ... мен ... бар ... ... соған негіздеп
өзінің сабақтарын құру қажет. Дайындық кезінде нумерацияны оқып-үйрену,
санау — ... ... ... ... ... ... ... қажетті
білімді жүйеге келтіру және толықгыру ... ... ... ... ол үшін ... ... ... әр сабаққа қосу керек, мұнда
нәрселерді сырттай, ойша санамай, ... ... өзін ... керек және
нәрселерді кез келген тәртіпте ... ... ... санау нәтижесі санау
тәртібіне байланысты болады деген қорытынды шығару ... ... ... ... ... ... санау
кезінде аталған санды ол санап жатқан нәрселерімен сәйкестендіре ... ... ... Осы ... ... көптеген нәрселерді (геометриялық
фигураларды, кластағы заттарды) ... ... ... тең емес
нәрселерді, сандары тең нәрселерге және керісінше түрлендіре білуге үйрету
керек.
Мысалы, балалар дөңгелектердің ... ... ... ... ... ... ... мынадай сұрақтар қояды:
Дөңгелектердің саны үшбұрыштардың санындай болу үшін не істеу керек ... саны ... ... болу үшін не ... ... ... ... түрліше орындауға болатынын түсінулері керек.
Ал енді осы жерде, балалар әдебиетін жақсы меңгерген мұғалім, яғни ... ... ... ... ... оқыту барысында жақсы
нәтижелерге ие болуы мүмкін.
Мысалы, кейбір математикалық ұғымдарды таныстыруда жұмбақ ... ... ... сан ... ... ... абыройменен
Әрине, бұл сан (Бес).
Жұмбақтың жауабы табылғаннан кейін 5 саны ... ... ... бұл ... сандық бейнесін көрсетуін, натурал сан қатарындағы 5
санының көршілес сандарын айтып беру, 5 саны қалай құралғанын және ... ... ... ... ... ... ... мына сұрақтарға негізінен көңіл бөлінеді:
І. Әрбір жаңа санды шығарып алу. Бірінші ондықтың жаңа санын ... ... ... ... ... және есептеу материалын,
сондай-ақ оқулықтың иллюстрациясын пайдалана отырып, жаңа ... ... ... ... ... ... санды оның алдыңғы ... ... ... ... және ... ... цифрлармен таныстыру және цифрларды жазуға үйрету.
2. Қатардың көршілес жатқан сандары арасындағы қатынастарын анықтау,
яғни санды салыстыруға ... ... ... ... ... содан кейін санау процесі кезінде де жүргізіледі.
Мысалы : 4 пен 5 ... ... ... ... ... ... ... "Алдымен қайсы санды атадың: 5 — ті ме, әлде 4 - ... ? ... ... сан кем, ... сан ... ... 2 санды өздігінен салыстыруға және олар туралы толық айтып
беруге үйрету ... ... 5 және 6 ... ... ... былай
айтады: "Санағаңда 5 саны 6 — дан бұрын кездеседі, санауда 6 саны іле-шала
айтылады. Бұл ... ... ... тең, 5-ті алу үшін 6-дан бірді
шегеру керек".
3. Әрбір жаңа санның құрамын құрастыру және мүмкіндігінше есте сақтау (
1-ші ... ... ... ... есте сақтау) .
Санның құрамын игеруде мыналар қарастырлады:
а) санды 2 қосылғыштан құрастыру;
б) ... 2 ... ... 6 ... 2 ... ... бөліп салуға болады ?
10 көлемінде қосу мен азайтуды жақсы оқып-үйрену үшін 1-ші ... ... ... 2 ... ... ... ... мәні бар.
Санның құрамын жақсы ұғынуға балалардың осы қосылғыштарды белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... үлгілерін
келтіреміз. Біздің ойымыз бойынша оған 1-ші ондық сандарын оқып-үйрену
процесі кезінде зор ... ... ... оқулықтың барлық жаттығуларын пайдалану.
Бір-бірден қосу және бір-бірден шегеру ... ... ... ... ... жүргізіледі).
3. Сан тізбектерін құру (жұмыс дидактикалық материалмен
жүргізіледі). ... 4 ... ... ... қойындар, оның төменгі
жағына сонша ... ... тағы бір ... ... ... қанша
болды ? 5 үшбұрыш қалай шықты ? Қандай фигуралар артық ? Қаншасы артық ?
Қанша ... ... ... ... ... ... қойындар. Қанша квадрат
қойдыңдар ? (5)
Тағы бір квадрат ... ... ... ... 6 ... ... ... фигура артық? Қаншасы артық? Ауызша немесе жазбаша түрде
берілген көптеген тапсырмаларды ... ... ... ... касса
цифрларымен орындау керек. Мұнда сигнал карточкалар арқылы міндетті түрде
кері байланыста жүзеге ... ... ... мұғалім тапсырма береді,
балалар жауапты әзірлейді, содан кейін сигнал бойынша барлық ... ... ... бар ... ... ... Тапсырмаларды орындау. Мысалы: 7 ... ... ... ... ... 6 ... ... тұрған
санды жазыңдар. 5-ті 1-ге арттырындар және пайда болған санды
жазыңдар. Егер 7-ні 1-ге кемітсеңіздер қандай сан шығады? Егер
6-дан 1-ді шегерсеңдер қандай сан ... ... ... ... ... 7 шығады. Мұндай сан ойладындар ма? Әрбір
алдыңғы сан келесі ... ... кем? ... ... санға бірді
қоссаң немесе алдыңғы саннан бірді шегерсең қандай сан ... ? ... ... мен 8 ... ... сан тұр? 4-тен 9-ға ... ... алтыдан
1-ге дейінгі сандарды жазыңдар. Қандай ... ... ... ... ... Осы ... ... сандарды
жазыңдар. Олардан кейін келетін сандарды жазыңдар.
5. Кесінділерді сызу және ... Бұл ... ... ... ... және ... нумерациясын
ұғынуға көмектеседі.
6. Қос мысалдарды шығару:
4+1 ... ... ... ... ... ? ... ?
7. Балалардың цифрларды ... ... ... ... үшін ... ... ... жазылғандай санға тең таяқшаларды (деңгелектер, квадраттар)
көрсетіндер. Немесе ... ... ... ал ... ... бар
карточканың сәйкесін көрсетеді.
8. Тақтадағы жазу: 1,2,3,4,5,6,7,8,9 — мұнда тағы қандай цифр жоқ? (0).
Сендер барлығы қанша цифрды білесіндер?
Сандардың ... оқып ... ... көрнекі құралдарды
пайдалану қажет:
Заттардың суреттері — жемістер, ойыншықтар, үй мүліктері, хайуанаттар,
транспорт түрлері кескінделген ...... ... ... Олар сан ... ... ерекше сипаттамасы екеніне
оқушылардың көзін жеткізеді. Заттардың ... ... ... ... ... пайдалана алады. Зат суреттері қорапқа салынып
сақталады, класта полотно жиынтығының ... ... бұл ... ... және есеп ... ... ... суретпен
түсіңдіруде жиі қодданылады. Сонымен бірге, суреттер сандарды салыстыруға
қолданылады.
Есептеу ... ... ... ... суреттері,
геометриялық фигуралардың моделдері, әр түрлі ... ... ... ... ... 20) жеке ... үшін ... Мұғалім
ұзындығы 25-30 см-ге тең демонстрациялық таяқшаларды дайындайды. Бұл құрал
арқылы ... ... мен ... ... ... ... арасында өзара бір мәнді сәйкестік орнатуға болады.
Геометриялық фигуралардың моделдерін мұғалім оқушыларға еңбек сабағында
жасатуға болады. Оларға ... ... тік ... ... ... ... көлемі мен бояуы бір-біріне сай ... ... ... ... ғалым Н.Д.Твардовский ғылыми ізденістерін айтып
кетпеске болмайды.
Оның зерттеуі бойынша геометриялық фигуралар мен олардың бояуларының
бір-біріне ... ... ... ... және ... ... яғни ... сақтауда ұстамдылығын сақтау және жұмыс
қабілетін арттыруға ықпал ... ... үшін ... ... құралдар ақ фонда орындалуы
тиіс.
Әрбір арифметикалық амалдың өзіне тән белгіленген ... ... ... ... ... ... ... есте сақтау
және меңгерілуіне көмектеседі.
Оқушылармен геометриялық фигуралар жайлы түрлі ... ... ... және 3 кіші ... 4 сары және 4 көк үшбұрыштар, т.с.с.
геометриялық фигураларды ... жаңа ... ... ... ... ... қосу және бір-бірінен шегеруге, сан тізбектерін
пайдалануға болады. Тағы да 2 ... алып ... оның ... ... ... ... оған тағы бір ... қосып қойьщдар. Барлығы
неше үшбұрыш болды? Қалайша 3 ... ... ... ... ... ма әлде дөңгелектер ме? Нешеуі артық?
Келесі қатарға ... неше ... алып ... қарай сонша
квадрат алып қояды. Квадраттардың біреуі артық болып шығу үшін не ... Тағы да бір ... алып ... ... Квадраттар нешеу болды?
Қалайша 4 квадрат болып шықты?
Ал егер бір ... тағы бір қоян ... неше қоян ... Егер 1 ... ... қосса, қайсы сан шығады? Мұны кеспе цифрлармен көрсетіндер.
ТИЫНДАР МОДЕЛІ - оқушылар санының құрамы ... ... ... ... пайдалану арқылы алады, бірақ та олардың ішіндегі ең
ыңғайлысы —тиындар моделі. Бұлардың ерекшелігі ... ... ... ... ... ... соңғы кезеңінде пайдалануға
болады. Есеп шығарғанда жиындармен жұмыс ... ... ... құны 1,3,5,20 ... ... ... материалдарын пайдалану арқылы оқушыларда "үлкен", "кіші",
"арттыру", "азайту" ұғымдары қалыптасады. Мысалы, автомашина ... ... ... ... ... ... бұл материалдарды қолдану есептің берілген жағдайын
суреттеп көрсетуге мүмкіндік береді. Мысалы, ... 5 ... ал ... ... бар. ... неше алма бар ? Жамиля 7 саңырауқұлақ, ал ... одан ... кем ... ... неше саңырауқұлақ терді?
Мектепте класс есепшоты кеңінен пайдаланады. Класс ... ... ... ал ... оқушылардың есептеу ... ... ... өз ... ... ... ... үйренгенде сүйекшелер материал ретінде қодданылады.
Жүзге дейінгі сандарды санағанда әрбір сым ... ... ... ... ... ... 3-5 ... есепшот 1000-ға дейінгі сандарды
санауға сандардың құрамын құрастырғанда алдыңғы санға бір бірлікті ... сан ... ... ... ... және бөлгенде қолданылады.
3-2 кластарда есепшот көп разрядты абак ретінде ... 3 ... ... одан кейінгі үшеуі (жоғарыда орналасқан) —мыңдық класс,
одан кейінгі үшеуі миллиондық класс және оныншы сым темір (ең ... ... ... ... ... сабақтан бастап мұғалім есепшотпен жұмыс ... ... ... ... оң ... ... есептеу — есепшоттың сол
жағында жүргізіледі.
Оқушылар оңнан солға қарай мұғалімнің айтқан ... ... ... ... есепшотқа салғанда екінші сым темірге сүйекше салынбайды, өйткені бұл
санда ондық разряд жоқ.
Есепшотта қосу мен азайту амаддарын орындау үшін ... 20-ға ... ... жақсы білуі және ондықтарға өту амалдарын білу қажет.
Мысалы, ... ... ... ... ... 1-ші, 4-ші, 7-ші, ... сым темірлерде 8 сүйекшеден салады, ал ... оны ... ... ... сым ... бірдей сүйекшелер салынғанымен, олар әр түрлі
бірліктерді 8 миллиард, 8 миллион, 8 мың, 8 ... ... ... жаттығуды ... ... ... СЫЗҒЫШТЫ натурал ... ... ... ... ... ... Бұл ... сызғыш сан сәулесінің
моделі ретінде қарастырылады. Сызғыштың көмегімен ... ... ... ... орнын, үлкен және кіші сандардың ... ... ... 13 саны 12 мен 14 ... ... ал 12 13 саны 12 ... де 14 санынан кіші.
АБАКТАР сандарды нөмірлеуді қарастырғанда, ондық ... өтіп ... 10 ... ... ... ... Олардың тараған
түрі 2 немесе 3 қатар вертикаль қалталары бар бір жазықтықта орналасқан
аспап.
2 қатарлы ... 2 ... ... материалдарын (көк түсті, оған керісі
қызыл түсті) дайындайды.
100-ге дейінгі сандарды қарастырғанда 3 қатарлы абакты пайдаланған жөн.
Қалталардың 3 қатарлы ... ... ... разрядтарға сәйкес келеді.
Номерлеуді қиындықпен түсінетін оқушылармен жеке жұмыс істегенде абакты
пайдалану ... орын ... 9-ға ... ... мен математикалық символиканың белгілері бар
карточкалар жиынтығы 2 түрде басылған: ... ... ... цифрлық кассада сақталады. Оқушылар сандар туралы білім
алған соң олардың жазылу әдістерімен танысады. Яғни ... ... ... мен ... символикалар жазылған карточкалар
жиынтығын қолданылады.
Олардың мөлшері 10 * 6 см комплекстегі саны 150 . ... цифр ... 4-тен 12-ге ... ... Бұл ... жаттықпаған балаларға
математикалық өрнектерді амалдардың ... мен ... ... ... ... ... теңсіздіктерді орындауға
мүмкіндік береді. Сонымен бірге, карточкалар ондық санау системасы ... ... 5 ... жазылған оң жақтағы екінші орында тұрған
10 ... 5 ... ... ... ... демонстрациялық дидактикалық материал 10 кестеден
тұрады. Оларды цифрлар математикалық ... ... ... ... ... ... ... моделі және 1
сыныпта жиі қолданылатын өлшемдер ... (л, м, кг т.б.) ... ... желімделіп, одан соң кесіледі. Олар ... ... ... ... ... (цифрлар жазылған жылжымалы
карточкалар, заттардың суреттері) . ... ... ... ... ... ... ... пайдалану, математикалық символдар
жазылған карточкалар мен есептеу ... ... ... полотноның
көмегімен пайдалануға болады. Полотно қатты қағаздардан жасалады. 3
жиекшемен ... ... 45 * 40 см ... 4 ... ... әр ... заттардың суреттері кескінделген карточкалар
ьдыстырылады.
Ағаштан жасалған полотно жиынтығы оқу-көрнекі құралдарының Бүкілодақгық
конкурсында 2-ші сыйлық ... Оны ... ... В. ... ... Мұндай
құралды мектепте де жасауға болады. Сынып тақтасының сол ... ... ... ... ... бір ... ), оны ... қоюға
болады. Қаңылтырға бормен жазуға болады.
МАГНИТТІК ТАҚТА - ... ағаш ... Онда 4 ... ... ... ... тақта үстінде материалдарды кез келген деңгейде
орналастыруға болады. Соның ... сол ... ... ... ( ... бір ... ), оны ... түріндей сырмен бояуға болады.
Бұл құралдарды жасап алу әр ... ... ... "Ұзындықтары 10 см-
ден шыбықтар жасап алындар", - деп балаларға ... ... ... өзі ... ... және ... сызғышты пайдалану жөнінде
бір жаттығу болып табылады.
РАЗРЯДТАР мен КЛАСТАР кестесі ... ... ... бөлінген, оның төменгі жағында горизонталь жүқа тақтайша бар.
Бұл құралды 1000-ға дейінгі сандардың саналуын және көп ... ... ... тиімді. Көп таңбалы сандар нумерациясын оқып үйренуде
разрядтар мен кластар кестесі пайдаланылады. Мысалы, нумерациялық ... саны ... осы ... ... 3 ... ... ... оған 1 -класс санын қосады (айталық 126) . 1-класс
санын көрсететін цифрлары бар ... ... ... ... үстіне орналастырылады.
Бұл саннан соң нөлдері бар сандардың (438107, 438120,438007) ... ... ... ... ... тағы да көп ... ... сандар қарастырылады.
Разрядтар мен кластар кестесін пайдаланып "санды ... ... ... ... ... ... және әр ... бірліктер санын атандар
әр разрядтың бірліктерінің жалпы санын атандар
санды разрядтың ... ... ... ... алдында аталатын санды және
одан кейінгі санды ... ... қосу мен ... сандар
нумерациясына жаттығулар орындатуға болады.
2.3 Арифметикалық амалдар мен олардың қасиеттерін меңгерудегі көрнекі
құралдар
Бастауыш буында математика курсын ... ... ...
арифметикалық амалдардың кестелік жағдайларын оқушылардың саналы және берік
игеруіне ықпал жасау, қамтамасыз ету. Бір ... ... қосу мен ... және ... мен бөлудің сәйкес жағдайларын жатқа білу — ... ... ... ... 10 ... қосу кестесін пайдалана отырып ... ... ... ... ... барлық мысалдарды шығара алатын
болады.
|2+2=4 | | ... | | ... |3+3=6 | ... |4+3=7 | ... |5+3=8 |4+4=8 ... |6+3=9 |5+4=9 ... |7+3=10 |6+4=10 ... қарап шығып тек осы жағдайлар ғана еніп, неліктен басқа
жағдайлары енбегендерін ... ... ... ... ... ... ... құралғанын игереді, әрбәр ... ... ... сол ... көрсетілген санға дейін толықгыруға
(мысалы, 10-ға немесе 9-ға дейін толықтырып жаз), ... ... ... ... ... ... отырады.
Мұғалім мысалды немесе есепті ... ... ... ... ... тек есту сезімі ғана дамитын болады. Бұл жұмысты
әр түрлі етіп өткізу үшін және ... ... ... ... ... мезгіл-мезгіл ауызша есептерді балалар үндемей ішінен орындайтын
етіп өткізу ... бұл үшін ... ... ... түрде тақтаға жазу керек
болады. Балалар ауызша есептеп ... ... ... жазу көп ... ... естігенді есте қалдыру мен көргенді есте қалдыру
кезектеліп отыру үшін көп ... ... ... мен сан фигураларды
қолдану керек.
Көбейту кестесі (Пифагор кестесі). Балаларға кестені дүрыс ... ... — нің ... ... табу ... ... алты ... жолмен
жылжытып отырып, жоғарыдағы 7 цифрының тік жолымен қиылысатын жерге ... ... ... сан сол екі ... ... ... ... көлемі кіші кестені пайдаланылады.
САН ФИГУРАСЫНДА көбінесе бір тұрақты сан және бірнеше айнымалы ... ... ... екінші қосылғыш деп айтудың орнына көрсеткішпен
көрсетеді, оқушылар нәтижесін есептеп табады.
І.Қосу.
а) тұрақгы қосылғыш 29, ал ... ... ... ... ... қосылғыш 99, ал қалған сандар ... ... ... ... 46, ал қалған ... ... ... ... азайтқыш 96, қалған сандар айнымалы азайтқыштар.
3. Көбейту.
Көбейту ... ... ... ... 7, ал ... сандар
айнымалы көбейткіштер.
4. Бөлу.
Бөлу таблицасын пысықтау. Тұрақгы бөлгіш 9, ал қалған сандар айнымалы
бөлінгіштер.
ҚЫ3ЫҚТЫ ... ... ... ... мүмкін. Сан тауып алуға қызығып
балалар ауызша есепке қатты ынта салып кетулеріне мүмкіндік береді.
а) квадраттық жатық (горизонталь) және тік ... ... ... сандардың қосындылары тең;
ә) кейбір клеткалардың сандары қойылмайды, ... тор ... ... қою ... Сонда жатық және тік бағыттардағы тор кездердің сандарын
есептегенде, олардың қосындылары тең болуы керек.
Бөлу ... 1000 ... ... кестесін үйренумен
қатар бөлу таблицасын да оқу ... оқу да 2 ... ... ... әр жағдайын оқығаннан ... ... ... ... ... 6*3=18, 18/6=3, 18/3=6. 2) Бір ... мысалы 6-ң
көбейту кестесін тұтас оқытқан соң 6-ға бөлудің кестесін қарастырады.
Кебейту кестесін тұтас оқып ... ... бөлу ... ... нумерациясы 100 көлемінде қосу мен азайту". Кесте төмендегіше
қүрылған. Бірінші-төртінші, жетінші-сегізінші қатарлар нөлмен аяқгалмайтын
2 таңбалы сандардан тұрады: ... және ... ... ... ... ... сандардан тоғызыншы және оныншы қатарлар бір ... ... ... ... 100 ... қосу және ... ... пайдалануға болады.
3. Арифметикалық амалдар бойынша сабақ жоспары
3.1 Арифметикалық амалдардың ... ... ... амалдардың қасиеттері
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: Оқушылардың көбейтудің ауыстырымдылық және терімділік
қасиеттері ... ... ... ... ... мен ... ... ойлау қабілетін дамыту, өзін – өзі бағалай білуге үйрету; Санды
көбейтіндіге бөлу ... есеп ... көп ... ... ... ... ... есептеу дағдысын жетілдіру, көбейту мен бөлудің
жазбаша тәсілдерін және ... ... ... ... ... ... ... тапқырлыққа,
ізденімпаздыққа, шпашаңдыққа баулу.
Тәрбиелік: Ұлттық дәстүрді, салт-сананы меңгерген, оны ұран ететін
ұландарды тәрбиелеу.
Сабақтың көрнекілігі: слайдтар, электронды оқулық, ... ... ... ... ... тиянақтау
Сабақтың типі : ... ... ... ана тілі, дүниетану, денешынықтыру
Сабақтың әдістері: сұрақ-жауап, баяндау, тест, жарыстыру
Сабақтың жүрісі:
І. Ұйымдастыру:
Әрбір ... - Оқу, ... ... сөзің? - ... ... ... адам? - ... ... ... ... - ... ұғу, ... ... оқушыларды түгендеу.
2. Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру
- Балалар, алда қай ай келе жатыр?
- Наурыз ... ... ... ... ... Дұрыс айтасыңдар 22 наурыз жаңа жылымыз тойланады. Олай болса бүгінгі
сабағымыз осы мерекеге ... ... ... Бұл ... ... не ... ІІ. Үй ... тексеру
№5 тапсырманы тексеру. Ауызша.
6 км 90 м = 6090 м 72 сағ = 3 тәул 8 т 2 ... ... с = 8 мин 6 с 2600 г = 2 кг 600 ... 600 ц
5 сағ 8 мин = 308 мин 52 ай = 4 жыл 4 ай ... 5 мин = 65 мин
Интер тақтадан тілектер жазылған ... ... Жаңа ... бұл ... дәстүр? Қай қатар тез әрі көп орындаса шашуды көп тергені
болады.
№2 тапсырма.
(190*5)*2 ... ... ... ... ... 2 бала тақтаға, қалғандары дәптерге орындайды.
- Наурыз тойында қандай ұлттық тағам жасалады?
№4 тапсырма. Тақтаға орындау.
- Балалар, наурыз тойында ... ... ... ... ... орындау арқылы сол ойындарға тоқталамыз.
7860 х1500 * 1500х7860 ... ... ... ... ... ... ойыны.
- Бұл қандай ойын?
- Қазір №6 тапсырманы қай қатар бірінші орындаса ... сол ... 3 ... ... ... ... ... орындайды.
А) (17612/28)х16= 10064 қаз
Ә) 100х300х365=10 950000 г = 10 т 950 кг
Б) ... 16 ... ... ... Бұл ... ... Қазір №7 тапсырманы орындау арқылы жеңімпаздарды
анықтаймыз.
Тақтаға орындалады
А) Х*12+12354=27870 ... Х*100 =1600 +24000 ... ... /5= 12000-9731 Х=65020
«Қыз қуу» ойыны.
- Бұл қандай ойын? Тапсырманы орындау арқылы ... ... ... Ұз – 60 м, ені -30 м алаңның сыртқы қоршауының ұзындығын тап.
2. 7 км неше м ... 850 саны ... неше есе ... 130 бен 120 ... қосындысын олардың айырмасына көбейт.
5. 2120 мен 1400 сандарының айырмасынан 8 есес кем сан.
6. 6 кв см неше кв мм болады?
7. 93 пен 3 ... ... 6 есе ... 1 ц 50 ... неше есе артық?
9. 540 пен 460 сандарының қосындысы олардың айыпмасынан неше есе ... 30000 саны шығу үшін 1-ді ... қосу ... ... Бұл ... ... ... тапсырманы орындау арқылы жеңімпаздарды
анықтаймыз.
Неге байланысты ұғым?
1. Диаметр, 2. ... 3. Р= ... ені S= ... ... Піл к3ті ... тіл к3ті.
2. 6н балдақ қол сәні, әшекей кесте т10 сәні.
3. Еңб2 адамның 2нші анасы.
4. Ерінш2тің ертеңі біт5.
5. Оқу мен еңб2 ... ... 7м – ... 7м, ... 7 м - анық ... 2 үйге 1 көсеу.
8. Саусағы > биші ... ... > ... ... ... енді ... ... суреттерге қарайық. Кім «мен бүгін
сабаққа өте жақсы қатыстым. Бәрін түсіндім.» дегендерің күліп тұрған
баланың суретін көтеріңдер. Бұл 5 ... ... Ал «мен ... ... ... ... ... жақсы қатыстым. Бірақ
дұрыс жауап бере алмадым. Келесі сабақта жақсы қатысам» дегендерің
жайдары тұрған баланың суретін көтерің. Бұл 4 ... ... Ал «мен ... дұрыс қатыса алмадым» дегендерің мұңайып тұрған
баланың суретін көтерің. Бұл 3 деген баға. ... бұл ... ... деп ... Өйткені барлықтарыңда сабаққа жақсы
қатыстыңдар. Жарайсыңдар.
Бағалау: Сабаққа жақсы ... ... ... ... тапсырма: № 5 тапсырма 62 бет
3.2 Арифметикалық амалдардың ... - 4 ... ... ... ... ... мақсаты:
1. Оқушылардың көбейтудің ауыстырымдылық және терімділік қасиеттері
туралы білімін кеңейту;
2. Есептеу қабілеті мен дағдысын жетілдіру, кеңістіктік ... ... өзін – өзі ... білуге үйрету;
3. Санды көбейтіндіге бөлу тәртібін, есеп шығару, көп ... ... ... нығайту, ауызша есептеу дағдысын жетілдіру, көбейту
мен бөлудің жазбаша тәсілдерін және ... ... ... көрнекілігі: слайдтар, электронды оқулық, кестелер, суреттер
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Пәнаралық байланыс: ана тілі
Сабақтың ... ... ... ... ... ... ... дайындығын тексеру
- Балалар, алда қай ай келе жатыр?
- Наурыз айында қандай ... ... ... ... ... 22 ... жаңа жылымыз тойланады. Олай болса бүгінгі
сабағымыз осы мерекеге тікелей қатысты болады. Бұл мерекеде алдымен
үлкендер не ... ... ... Үй тапсырмасын тексеру
Амандасу, тілектер айту.
№5 тапсырманы тексеру. Ауызша.
250*6+550*6=4800 ... ... ... тақтадан тілектер жазылған карточкалар шығады.
ІІІ. Жаңа сабақ
«Шашу» бұл қандай дәстүр?
- Қай қатар тез әрі көп орындаса шашуды көп тергені болады.
№8 ... 2 бала ... ... ... орындайды.
138 276 : 46 =3006 458 687 : 229 =2003 382 925 : ... : 545 = 102 738 123 : 123 =6001 172 216 : ... : 218 =3146 305 584 : 142 =2152 215 292 : ... ... тойында қандай ұлттық тағам жасалады?
№9 тапсырма. Тақтаға орындау.
- Балалар, наурыз тойында көптеген ... ... ... ... ... ... сол ... тоқталамыз.
(498+4578) +422= 5 498 7896 ... 10 ... 70 700 ... 4 ... ... ... ... Бұл ... ... ... №10 тапсырманы қай қатар бірінші орындаса
көкпарда сол қатар жеңеді.
2 оқушы тақтаға орындайды, қалғандары дәптерге ... : 46 = 3080 (35) 374 699 : 82 =4569 ... 712 : 34 = 8050 (12) 927 561 : 203=4569 ... ... ... ... ... С .Сейфуллин
«Бәйге» ойыны
- Бұл қандай ойын? Қазір №11 және №12 тапсырмаларды орындау арқылы
жеңімпаздарды анықтаймыз.
№11 тапсырма. Тақтаға орындалады
А) 1 ... 365 * (50+30) =29200 ... ... ... 250:5 =50 қорап сүт
350:5=70 қорап ашыған сүт
50*7=350 қорап сүт
70*7=490 қорап ашыған сүт
№12 тапсырма
а) 16 326 : 6 =2 721 (авт) – ... + 2721 =5473 (авт) – ... және ... – 5473 = 10 853 (авт) – ... 236 * 425 =100 300 (бөлшек) – барлық жұмысшы жасап шықты
100 300 : 25 = 4 012 (бөлшек) – ... ... – 4 012 =96288 ...... : 2 = 48 144 ...... ... зауыт сатып алады
«Қыз қуу» ойыны.
- Бұл қандай ойын? Қазір №13 ... ... ... жеңімпазды
анықтаймыз.
№13 тапсырма
14 728 : 28 : 2 + 78 336 : 306 + 1005 : 5 * 9 = ... ... Бұл ... ... ... №14 ... ... арқылы жеңімпаздарды
анықтаймыз.
№14 тапсырма
А) түсіндіру
Ә) 225: (3*5)= 15 210: (3*7)=10 ... ... 900: (5*9)=20 80000: (5*8) ... 360: (8*9) =5 189: (7*3) =9 720: ... : (6*7)=50 315: (5*7)=9 432: ... ... ... ... оқушыларды бағалау, мадақтау.
Үйге тапсырма: «Үш таңбалы санға көбейту мен бөлу» тақырыбы бойынша ... ... ... мемлекеттік ретінде тәуелсіздігін алғаннан бері қоғам
дамуының ... ... ... ... ... пен ... орай
өскелең ұрпаққа білім мен тәрбие беру мәселесін жан-жақты ... ... ... бұл білім беру жүйесінің ... ... ... ... ... зор жауапкершілік жүктейді. Өйткені, білім мен тәлім-
тәрбиенің негізі бастауыш мектепте қаланады.
Осы бағытта ... ... ... ... Атап ... ... ... пәндерден жаңа мемлекеттік стандарт, бағдарламалар
жасалып, ... ... ... оқу-әдістемелік кешендер жазылды, демек,
оқу-тәрбие процесін ұйымдастырудың жаңа жүйесі мектептердің тәжірибесіне
енгізілуде, яғни ... ... озық ... мен ... ... жаңа жағдайларда өзінің қолданысын тауып отыр.
Қорыта айтқанда, біздің бастауыш мектептің әр сыныбындағы ... ... ... ... оның ... математика пәні бойынша басқа
елдердегі құрдастарынан төмен болмауы, біріншіде практикалық қажеттілікке,
екіншіден өз ... ... ... ... отыр.
Қазіргі қоғамның даму деңгейі, әсіресе, ел ... ... ... ... қоғам мүшесіне деген бұрынғы көз-қарасты
өзгертіп отыр. Бұл күнде әр адам ... ... тез ... немесе шаблонды емес шешімдер қабылдауға қабілетті болуы шарт.
Мұндай жағдай іс жүзіне асу үшін мектеп бітіргендерге ... ... ... ... ... ... т.б.) ... жеткіншек ұрпақ үшін бұл аз. Бұған қосымша ... ... ... ... жұмыстар жүргізілуі керек. Бұл жағдай өз ... ... ... ... ... алып ... дамыта оқыту, дәстурлі оқытуда қалыптасқан көптеген жағдайларды,
әсіресе, ... ... ... ... іріктеуді, оны ... ... ... ... ... үлкен өзгерістерге ұшыратады
демек, басқа пәнедер сияқты бастауыш мектептегі ... ... ... оны ... мақсаты мен әдістегі өзгерістердің басты
себептерін дамыта ... ... оның ... ... ... деп
түсінеміз.
Бастауыш мектепте математиканы оқыту барысын дамыта ... ... ... ... және оның мән-мағынасын терең түсіну үшін
мұғалім қауымына дамыта ... ... ... игеру керек деп
санаймыз.
Әрбір арифметикалық амалдың нақтылы мағынасын айқындаумен ... ... ... ... ... мен терминология енгізіледі: ... ... ... мен ... атаулары.
Ендеше, математиканы саналы, сапалы оқыту әр ... ... ең ... ... деп саналады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Бастауыш сыныптарда математиканы оқыту методикасы ... ... ... 1 – 4 ... ... ... ... 1997-2001 ж. Атамұра
3. Бастауыш мектеп 2005 №6 5-7-б
4. Математикалық калейдаскоп Ш.С.Онбаева
5. Сынып жетекшісі 2005 №4 ... ... ... 2005 №4 ... ... А.Е. және ... ... оқытудың теориясы мен
әдістемесі. А., Білім, 1998ж. 202 бет
8. Әбілқасымова А.Е ... ... ... ... ... университеті баспасы. 1991ж. 71 бет
9. Бантова М.А., Бельтюкова Г.В. ... ... ... в
начальных классах. М., Просвещение. 1984, 335 ... ... Т.Қ. ... ... ... ... ... А.,
Мектеп, 1997ж. 160 бет.
11. Рахымбеков Д. Кенешев Ә. Математикалық ұғымдарды оқыту. Жезқазған.,
ЖУ. 1997 -61 бет
12. ... Т.Қ., ... Ш.Х. ... бастауыш курсын оқыту
әдістемесі ІІ болім А. Республикалық баспа кабинеті 1996
13. Т.Қ.Оспанов, Ш.Х.Құрманалина. Математиканың бастауыш ... ... І ... ... Республикалық баспа кабиенеті, 1995.
14. Т.Қ.Оспанов, Ш.Х.Құрманалина. Математиканың бастауыш ... ... ІІ ... ... ... баспа кабиенеті, 1995
15. А.А.Бидасов. Математиканы оқыту методикасы. -Алматы: Мектеп, ... ... ... ... 1-сынып.-Алматы: Атамұра, 1997.
17. Математиканы оқыту әдістемесі. 2-сынып.-Алматы: Атамұра, 1997.
18. Математиканы оқыту әдістемесі. ... ... ... ... оқыту әдістемесі. 4-сынып.-Алматы: Атамұра, 1997.
20. Ш.Х.Құрманалина. математиканың теориялық негіздері. Электрондық
оқулық. -Алматы, 2001.
21. Ш.Х.Құрманалина. ... ... ... ... ... ... жүйе. - Алматы, 2000.
22. Математикадан дидактикалық ойындар және қызықты жаттығулар.
23. 2 сынып. - Алматы: Атамұра, ... ... ... ... ... жүргізілетін үйірме
жұмысының үлгі жоспары мен мазмұны. - Алматы: Ы.Алтынсарин атындағы
Қазақстан білім академиясының Республикалық баспа ... 2000.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 37 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мектеп жасына дейінгі баланың қарапайым математикалық ұғымдарды қалыптастыру әдістемесінің теориялық негізі48 бет
3-сыныпта көбейту мен бөлуді игерту әдістемесі15 бет
Cанақ жуйелері19 бет
Turbo Pasсal – программалау тілі5 бет
Арифметикалық амалдар26 бет
Арифметикалық амалдар және олардың қасиеттері мен заңдары.6 бет
Арифметикалық амалдарды жазбаша орындау тәсілдері18 бет
Арифметикалық амалдардың заңдары, оларды есептеуде қолдану20 бет
Арифметикалық және логикалық командалар . avr тегінденгі микроконтроллерларды пайдалану ерекшеліктері . Тактілі генераторлардың сыртқы элементтері . Интерфейстарды шешудің негізгі сұлбалары5 бет
Арифметикалық кодтау3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь