Кәсіпорында еңбекақы төлеуді жетілдіру жолдары

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6

1 НАРЫҚ ЖАҒДАЙЫНДАҒЫ ЕҢБЕК РЕСУРСТАРЫНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..9
1.1 Еңбек ресурстарының функциялары мен қағидалары ... ... ... ... ... ...9
1.2 Еңбек ресурстарының нысандары мен жүйелері ... ... ... ... ... ... ... ..14
1.3 Қазақстан Республикасында еңбек ресурстарының құқықтық аспектілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26

2 «ИПОТЕКАПЛЮС» ЖШС.ДЕ ЕҢБЕК РЕСУРСТАРЫН ТАЛДАУ ... .32
2.1 Қазақстандағы еңбек ресурстарының деңгейі мен серпінін талдау ... .32
2.2 «ИПОТЕКАПЛЮС» ЖШС .де еңбек ресурстарын ұйымдастыру жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .34

3 НАРЫҚ ЖАҒДАЙЫНДАҒЫ ЕҢБЕК РЕСУРСТАРЫ ТӨЛЕУ ЖҮЙЕСІН ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .36
3.1 Еңбек ресурстарының шет ел тәжірибесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..36
3.2«ИПОТЕКАПЛЮС» ЖШС.де еңбек ресурстарының дамыту тәсілдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .45

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .53

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТ КӨЗДЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...56
Меншік нысандарының трансформациялануы және әлеуметтік-еңбектік қатынастардың екі жаңа субъектілері – жұмыс берушілер мен жалдамалы жұмысшылардың қалыптасуы сияқты белгілермен сипатталатын Қазақстан Республикасындағы нарықтық өзгерістердің жаңа кезеңі еңбек ресурсы сияқты көптеген экономикалық категорияларға дәстүрлі қалыптасқан көзқарастарды қайта қарастыруды талап етеді. Сондықтан бүгінгі таңдағы қалыптасқан жағдайларда еңбек ресурсыны реттеудің нарықтық механизмдерін қалыптастыру проблемасы нарықтық жағдайлардағы Еңбек ресурстарыныңмәнін және оның мөлшерін дифференциациялаудың объективті факторларын анықтау қажеттілігін туындатады.
Жоспарлы жүйе жағдайында қалыптасқан еңбек ресурсыны төлеу мен еңбекті ынталандыру жүйесі жұмысшы күшінің тауарлық сипатын мойындамауға негізделді, ал жұмыскер жалпы халықтық әлеуметтік меншіктің иесі деп қарастырылды. Сол себептен осы кезеңде еңбек ресурсы жұмыскердің жұмсаған еңбегінің саны мен сапасына сәйкес оған бөлінетін ұлттық табыстың бір бөлігі ретінде қарастырылды.
Нарықтық экономика жағдайында жұмысшы күші ерекше, бірақ тауар болып табылады. Ол еңбек нарығында сатып алынады және сатылады, оның құны мен бағасы қалыптасқан сұраныс пен ұсыныс негізінде анықталады. Осыған сәйкес, сұраныс пен ұсыныс Еңбек ресурстарыныңмөлшерін дифференциациялаудың анықтаушы факторлары болып табылады.
Тәжірибе көрсетіп отырғандай, нарықтық экономикасы дамыған елдерде еңбек ресурсы төлеуді реттеу екі өзара байланысты әдіске негізделеді: мемлекеттік және ұжымдық-шарттық. Ұжымдық-шарттық реттеуде негізгі көңіл еңбек ресурсы мәселелеріне аударылады. Еңбек ресурсыны ұжымдық-шарттық реттеуді жүзеге асырудың нысаны болып басты, салалық, корпоративтік, аймақтық келісімдер мен ұжымдық шарттар табылады.
1. Еңбек Кодексі (жоба) // Егемен Қазақстан 31.07.2010.
2. Асиржанова К.Б. Регулирование оплаты труда в Казахстане на пути к новой модели развития: тенденции, потенциал и импорты роста: Материалы международной научной практической конференции.
3. Алматы: Экономика 2001 .
4. Бенке И. Совершенствование оплаты труда как источник развития сферы услуг // Экономика и статистика 2010
5. Демеубаева А.О. Организация оплаты труда в современных условиях // Вестник КазЭУ 2003 г,№6
6. .Системы оплаты труда // Труд в Казахстане: проблемы, факты, коментарий 2003
7. .Дурановская практическая часть к теме “Заработная плата” порядок начисления на примерах // Юридический консультант главного бухгалтера // 2010
8. ҚР-ғы мүгедектердің әлеуметтік қорғалмағандығы туралы Заңына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" // Егемен Қазақстан – 2001 - наурыз
9. Әлеуметтік төлемдер бойынша ҚР кейбір заңдық актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" // Егемен Қазақстан – 2001 – қаңтар
10. "ҚР халықтың жұмысбастылығы туралы" Заңы// Егемен Қазақстан – 2001 – қаңтар
11. . "2006 жылға республикалық бюджет туралы" ҚР Заңы // Егемен Қазақстан 2005 – қараша
12. ҚР Еңбек ресурстары төлеу – Алматы: ҚР статистика агенттігі.
13. Қазақстан сандарда – Алматы:ҚР статистика агенттігі.
14. Труд в Казахстане - №116 2005 жылы
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ................................................................
..............................................6
1 НАРЫҚ ЖАҒДАЙЫНДАҒЫ ЕҢБЕК ... ... ... ... ... мен
қағидалары.......................9
2. ... ... ... ... ... ... ... ресурстарының құқықтық
аспектілері.........................................................
...................................................26
2 «ИПОТЕКАПЛЮС» ЖШС-ДЕ ЕҢБЕК РЕСУРСТАРЫН ТАЛДАУ.....32
2.1 Қазақстандағы еңбек ... ... мен ... ... ЖШС –де ... ... ... НАРЫҚ ЖАҒДАЙЫНДАҒЫ ЕҢБЕК РЕСУРСТАРЫ ... ... ... ... ресурстарының шет ... ... ... ... ... ... ... ... және ... екі жаңа ...... ... мен жалдамалы
жұмысшылардың қалыптасуы сияқты белгілермен ... ... ... ... жаңа ... еңбек ресурсы сияқты
көптеген экономикалық ... ... ... ... ... талап етеді. Сондықтан бүгінгі таңдағы ... ... ... ... ... ... қалыптастыру
проблемасы нарықтық жағдайлардағы Еңбек ... және ... ... ... ... анықтау қажеттілігін
туындатады.
Жоспарлы жүйе жағдайында қалыптасқан еңбек ресурсыны төлеу мен
еңбекті ынталандыру ... ... ... тауарлық сипатын мойындамауға
негізделді, ал жұмыскер ... ... ... меншіктің иесі деп
қарастырылды. Сол себептен осы кезеңде еңбек ресурсы жұмыскердің ... саны мен ... ... оған ... ... табыстың бір
бөлігі ретінде қарастырылды.
Нарықтық экономика жағдайында ... күші ... ... ... ... Ол ... ... сатып алынады және сатылады, оның құны мен
бағасы қалыптасқан сұраныс пен ... ... ... ... ... пен ... ... ресурстарыныңмөлшерін дифференциациялаудың
анықтаушы факторлары болып табылады.
Тәжірибе көрсетіп отырғандай, нарықтық экономикасы ... ... ... ... ... екі ... байланысты әдіске негізделеді:
мемлекеттік және ұжымдық-шарттық. Ұжымдық-шарттық реттеуде ... ... ... ... ... ... ... ұжымдық-шарттық
реттеуді жүзеге асырудың нысаны болып басты, салалық, корпоративтік,
аймақтық ... мен ... ... ... ... ... жатқан өзгерістердің сипаты
әлеуметтік ... ... ... ... ... ... еңбек ресурсы мәселелерін ескеруді талап етеді. Бұл
жалақы жұмысшы күшінің бағасы ретінде ... ... оның ... ... ... ... ... және кәсіптік-
біліктілік топтары бойынша Еңбек ... ... ... отыр.
Сонымен жалақының мәнін жұмыс күшінің бағасы немесе құны ретінде
мінездеп, ол еңбек нарығы дамыған ... ... ... ... бағасы жұмыс күшіне өзгеруі мыналар болғанда болады:
- Жұмыс күші қайта өндіруді кеңінен қамтамсыз ету тек ... ғана ... ... ... ... және оның от-басын
әлеуметтік және ... ... ... ... ... нарығының жұмыс күшіне бағасын көрсететін еңбек ресурсыны
реттеудің ... ... ... қалыптасуы.
- Еңбек ресурстары көлемінің өзгешілігін объективті есептеу.
Жоғарыда келтірілген ... ... ... байланысты және оны
іске асыру заңдық және ... ... ... ... етеді,
теориялық және әдістемлік жұмыстарды қоса алғанда.
Еңбек ресурстарының жұмыс күшінің бағасы ретіндегі жанама ... ... және ... ... ... жаңа ... ... етеді.
Өз еңбегіне, істеген жұмысына, өндірген өніміне жұмысшы еңбек ресурсы
алады. Бұл оның ... үшін сый ақы, ... ... әкелетін осы
еңбектің қажеттілігін қоғамның мақұлдауы, ... ... ... ... ... ... ресурстары төлеу - тек еңбек нәтижесі үшін ғана төлем
емес.Еңбек ресурстарының рөлі оның ынталандырушы әсер ... ... ... мөлшері төлеу тәртібі және ұйыдастыру элементтері әдетте
адамда еңбекке деген жеке қызығушылықты дамытады.
Сонымен, Еңбек ... екі ... рөл ... бір ... ... нәтижесінің төлемі, екінші жағынан еңбекке деген ынта.
Жоғарыда ... ... ... жұмыскерлердің Еңбек
ресурстарысын басқарудың қажеттілігі мен ... ... ... ... жұмыстың мақсаты – Еңбек ресурстарының экономикалық табиғаты
туралы теориялық және ... ... ... ... ... ... басқару ерекшеліктерін зерттеу және
"ИпотекаПлюс" кәсіпорнының қызметі мен еңбек ресурсы ... ... ... ... ... жетілдіру бойынша тәжірибелік ұсыныстар ... ... қол ... үшін ... ... ... ... мәні мен ұйымдастыру функцияларын, оларды
жүйелеудің тәжірибелік аспектілерін анықтауға теориялық тәсілді жалпылау;
-Еңбек ресурстары нысандары мен оны ... мен ... ... және ... еңбек ресурсыны реттеудің құқықтық аспектілерін зерттеу;
-Қазақстан Республикасында ... ... ... ... ... мен ... талдау;
-"ИпотекаПлюс" кәсіпорнының қызметін және ондағы Еңбек ... ... ... ресурстарыны төлеудегі ... және ... ... ... жетілдіру бойынша ұсыныстар жасау.
Дипломдық жұмыс кіріспеден, үш негізгі бөлімдерден және қорытынды мен
әдебиеттер тізімінен тұрады. Кіріспеде ... ... ... ... мен бүгінгі таңдағы өзектілігі туралы айтылған.
1 НАРЫҚ ЖАҒДАЙЫНДАҒЫ ЕҢБЕК РЕСУРСТАРЫНЫҢ ... ... ... ... ... мен ... ... мәнін қарастырған кезде оның ... яғни өз ... үшін ақы ... ... ... ... қажет. Ал экономикалық категория ретінде еңбек ресурсы ... ... тууы ... ... - бұл жалдамалы жұмысшының табыс алу элементі, ... ... ... экономикалық жүзеге асыру нысанының құқығы. Сонымен
бірге жұмыс ... яғни ... ... өндіріс факторларының бірінің
сапасын жақсарту үшін, сатып алушыға жалдамалы жұмысшыларға еңбек ресурсыны
төлеу өндіріс шығындарының элементтерінің бірі ... ... ... ... ресурстары көлеміне нарықтық және
нарықтық емес бірқатар факторлар әсер етеді.
Нарыққа өткеннен кейін еңбек ... ... жаңа ... ... ... ... ресурсы болатын еңбек нарығы пайда ... ... ... ... ... жұмыс беруші (жеке кәсіпкер, біріккен
кәсіпкерлер). Олар белгілі еңбек ресурсы ... ... ... ... жалдамалы жұмысшылар – еңбек ресурсының ... Олар ... ... ... ... ... ұсынады. Ал объекті, ол белгілі
бір уақыт аралығында сапалы еңбек ресурсы санын қолдану құқығы болады.
Еңбек ... ... баға - ... бірлігіне нақты кәсіби
сипаттамасы бар келісім шартқа негізделген және ақы ... ... ... ... жұмысшы күшінің құнымен анықталады,яғни жұмыс
күнін жақсы өндіру үшін қажетті тұтылу тауарлары, ... және ... ... қазір нарықтық экономикасы дамыған ... ... ... ... асып ... және ол сол ... ... сападағы еңбек ресурсы деңгейінен ... Одан ... ... ... «теңестіру айырмашылығы» деп айтуға болады – төлемдер,
жұмыс орнын ауыстырғандағы ... ... ... ...... мөлшерлемесі. Бірақта ол еңбек
нәтижесіне әсер ... ... ... ... ... ... ... жалақы құрылымында тағы бір элементті
бөліп айтуға болады, ол ... ... Ол ... қызметінің жеке нәтижесінің
өзгешелігін көрсетеді: (сыйақы, қосымша төлем және т. б.) Сонымен бірге
табыстың ... ... де бар. Ол ... ... ... ... ... көмек, бағалы сыйлық, зейнетақы сақтандыруы).
Жұмысшы үшін ... ... ... ... ... жақсы
тұрмысын жақсартатын табыс.
Жұмыс берушіге өз жұмысшыларына Еңбек ресурстары төлеу ол ... ... үшін ... ... Осыған қоса жұмыс беруші өнім бірлігіне
жұмыс күшінің ... ... ... ... деңгейі еңбек нарығындағы жұмыс күшіне сұраныс пен
ұсыныстың үнемі өзгеруіне байланысты ... мен ... ... ... ... әсер ... нақты көлемі нарықта, әлеуметтік қатынастарда, өндірісте
пайда болатын әр түрлі факторларға байланысты.
Адамның өз еңбегі үшін ... ақша саны ... ... ... ... ... Әр топ үшін бұл ... жоғарғы және төменгі ... ... өмір ... ... ... ... жатады. Олар
отбасын асырау, кәсіби ... алу ... ... ... ... арттыру
үшін жұмсалады. Көптеген елдерде әдейі өмір сүру ... ... ... Ол ... ... – жұмысшылардың төменгі квалификациясымен
жұмыс қызметін ұстайтын қаражат мөлшері [19].
Жоғарғы жұмысшы күші шегі ол ... ... ... ... ... ... қосымша шығындар.
Жалақының мәнін функциялардан айқын көре аламыз. Функция өз қызметін
қоғамдық өндірісте: ... ... ... ... ... өзінің
бес функциясы болады:
1. Қайта өндіру
2. Ынталандырушы
3. Өлшеу- бөлу
4. Ресурстік-шығарушы
5. Төлем қабілеті бар ... ... ... ... ... функциясы. Бұл жұмысшыларды және де ... ... ... күшін, ұрпақта қайта өндіру үшін ... ... ... ... ... Мұнда тұтынуды
көтерудің экономикалық заңы іске асырылды. Бұл функция жалақыны мемлекеттік
реттеу айырмашылықтарымен, жұмыс күшін ... ... ... ... ... оның ... ... байланысты.
Наминалды және нақты еңбек ресурсы түсініктерін ажырату.
2. Ынталандырушы функция. Оның мәні жұмысшының ... ... ... ... ... өндірістік шаруашылық қызметінің
нәтижесіне байланысты.
3. Өлшеу-бөлу функциясы. Бұл функция ... ... ... ... ... ... қорын бөлу кезіндегі еңбекті көрсетеді.
Жалақы арқылы оның ... ... ... ... процесінің әрбір
қатысушысына тұтыну қорындағы жеке бөлігін анықтауға болады.
4. Ресурстік-шығарушы функция. Бұл ... мәні ... ... ... Оның мәні ... ... аймақтар, салалар,
кәсіпорындар бойынша таратуды тиімді ... ... ... Еңбек
ресурстарын шығару саласындағы ... ... ... жақын
жағдайында, ал еңбек ресурстарының қызмет етуі тек жалданушы жұмысшының
еркіндегі жағдайында ғана ... ... өмір ... ... ... мұқтаждығын қанағаттандыратын жұмысты табу мақсатымен түсіндіріледі.
5. Төлем қабілеті бар халық ... ... ... Бұл
функцияның мәні – төлем қабілеті бар сұранысты сәйкестендіру, мұнымен сатып
алушылардың ақша құралдарымен қамтамасыз етілген ... ... ... ... қабілеті бар сұраныс екі негізгі факторлардың
әрекетімен қалыптасатынына ... ... мен ... ... ... көмегімен рынок жағдайында тауарлы ұсыным мен сұранымның арасындағы
керекті пропорция белгіленеді.
Жоғарыда айтылған функцияларды іске асыру үшін ... ... ... ... ... және еңбек тиімділігінің өсуіне қарай нақты жалақыны
жоғарлату. Бұл қағида ... ... ... ... ... байланысты, олардың толық қанағаттануы материалдық игіліктер мен
қызметтерді көп көлемде алу мүмкіндігін кеңейту арқылы іске асыруға болады.
Бірақ ... ... ... ... ... ... ... болу керек. Мұндай байланыстың болмауы, бір жағынан жалақыны
төлемеуге сәйкесінше инфляцияға алып ... ... ... – төмендетілген
еңбек үлесінің тиімділігіне сәйкес номиналды жалақы төлеу. ... ... ... ... және жалақыны көбейту
жоққа шығады.
2. Еңбек өнімділігі өсу темпінің ... ... өсу ... ... қамтамасыз ету (немесе өнім өндіру көлемінің өсу темпінің
тұтыну қоры өсу темпінен жоғары ... Бұл ... мәні - ... жоғарлату мен дамыту негізінде еңбек табыстарын максималдау.
Осы ... жүру ... ... мен ... ... жағдай болып
табылады. Бұл қағиданы бұзу инфляцияға, елдің экономикасының ... алып ... ... ... ... бұл өндіріс құралдарын
жаңарту процесінің бәсендеуі, және перспективалы нәтижесі бар жобаларды
жасауға ... ...... ... ... қарағанда
сапасы төмен өнімге сұраныстың төмендеуі.
1-сурет - Жалақы функциялары мен ұйымдастыру қағидалары ... ... ... ... ... ... және
еңбек жағдайына, кәсіпорын орналасқан ауданға байланысты ... Бұл ... ... еңбек біліктілігі тұрғысында материалдық
мүддесін жоғарлату керектігі негізінде жасалған. Және де жұмыс күшін ... ... ... ... ... ... және климаттық
жағдайға байланысты материалдық игіліктердің көлемі белгіленуі керек.
4. Сәйкес еңбекке сәйкес ... ... ... ... ... жынысы, жасы, ұлты және тағы басқа бойынша еңбек ресурсы ... ... деп ... керек, кәсіпорын немесе фирма ішіндегі
әділеттік қағиданы қорғау болып табылады.
5. ... ... ... ... ... ... әрекетін есепке алу. Еңбек нарығында мемлекеттік
және жеке компаниялардағы ... ... ... және ... ... ... ресурсы жүйесінің қарапайымдылығы, логикалығы еңбек
ресурсы жүйесінің мәні туралы ақпараттылықты қамтамасыз ... ... ... қандай жағдайда, яғни олардың ... ... ... ... қоюы ... ... ... ұйымдастыру қағидаларын функциялармен бірге
қарастырады. Себебі бұл ... ... ... асыру үшін
бағытталған. Әр қағида бір емес ... ... ... ... ... ... ... көрсетуге болады. Оны орындауға нақты қағида
бағытталған. Бұны біз, яғни ... ... ... ... 1 ... ... Еңбек ресурстарының нысандары мен жүйелері
Әр түрлі меншік нысанындағы кәсіпорындарда еңбек ... ... ... ... және ... кесімді нысаны өнімнің әрбір ... ... ... жұмыс көлеміне байланысты. Ал мерзімді жұмыс істеген ... ... ... ... ... жүйемен қарастырылған нормативтік
уақыт.
Нақты бір кәсіпорын өндірілетін ... ... сол ... ... ... болуына, еңбекті және өндірісті ұйымдастыру
деңгейіне қарамастан сол ... ... ... ресурсы нысанын қолданылады.
Мысалы, кесімді жалақы тиімсіз болуы ... егер тек қана ... ... ... варианттарын қолданса, бірақ егер аккордтық
жүйені қолданса, онда тиімділік жоғарылайды. Сол кәсіпорында ... бір өнім ... ... ... ... ... ... әр
түрлі болуы мүмкін.
Кесімді және мерзімді еңбек ресурсы төлеудің нысандарын жүйелі түрде
көрсетуге болады.
Кесте 1
Жалақы жүйелері мен ... ... ... мен ... |
| ... | ... ... ... ... мерзімді ... сый ... ... сый ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
| Жеке | ... ... ... еңбек ресурсы төлеудің керекті формасын таңдап
алған жөн.
Кесімді еңбек ресурсыны қолдану жағдайлары:
- ... ... ... ... сандық көрсеткішінің
болуы.
- Орындалған жұмыстарды дәл ... ... ... ... ... өнім ... ... жұмыс атқаруды көбейту
мүмкіндкітің болуы.
- Нақты өндірістік бөлімшеде ... өнім ... ... ... ... ынталандырудың керетігі.
Кесімді еңбек ресурсыны қолдануға болмайды егер ол мынаған әкелсе:
- ... ... ... ... ... ... құрал-жабдықтарды күтудің төмендеуі;
- техника қауіпсіздігі талаптарының бұзылуы;
- ... пен ... ... ... ... қолданудың жағдайлары:
- өнім шығаруды көбейту мүмкіндігінің жоқтығы;
- ... ... ... ... ... ... ... технологиялық процесті ... өнім ... ... ... ... ... ... алып
келеді [21];
Нақты бір кәсіпорында өндірілетін өнімнің мінездемесіне, сол ... ... ... ... ... және ... ұйымдастыру
деңгейіне қарамастан сол немесе басқа еңбек ... ... ... кесімді жалақы тиімсіз болуы мүмкін, егер тек қана кесімді-сыйақылы
немесе кесімді прогресивті варианттарын ... ... егер ... ... онда ... ... Сол ... цехтардағы
нақты бір өнім шығаруға байланысты еңбек ресурсы ... ... ... ... ... жағдайында жоспарлы экономикада мінезді қатаң
уақытты белгілеу жоқ, сондықтан кәсіпкер, ... ... ... ... еңбек варианттарын қолданып көруге және ... ... ... ... ... алу ... бар.
Сол үшін басқа еңбек ресурсы формасы қолданғанда еңбек ресурсы қалай
анықталатының қарастырайық.
Тікелей кесімді жүйеде немесе ... ... ... ... бір данасына бағамен төленеді.
Өнімнің бір данасына жеке кесімді баға былай анықталады:
Зед = Зч х Tн ... Зч - ... ... ... ... ... сағаттық
тарифтік ставка, теңге/сағ.;
Вч - берілген өнімді өндірудің сағаттық нормасы;
Tн - өнімнің бір данасына уақыт нормасы, сағ.;
Жұмысшының жалпы жалақысы ... ... ... өнім ... ... ... жүйеде жұмысшы жалақысын тікелей кесімді баға және
қосымша сыйақыны алады. Бірақ бұл үшін сыйақы берілетін көрсеткіштер ... ... олар ... ... ... ... ... Жұмысқа қайта
алынған адамдар осы туралы хабардар болуын қадағалау керек. Және де жұмысты
орындағаны және асырып орындағаны үшін ... ... ... керек.
Бұлар еңбек өнімділігі көрсеткішінің ... ... ... ... ... ... ... және нормаланған
еңбек сыйымдылығының төмендеуі; өндірістік тапсырмаларды орындау; ахуалды
болдырмау; стандарттарды, нормативті-техникалық ... ... ... ... және тағы ... ... ... .
Көрсеткіштер санын жоғарлатуға болады, сол немесе басқа ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның
тасмалдаушыларға байланысты рекламация көлемі өсіп кетті немесе ... ... ... ... ... ... өз өнімінен шығуға
тырысады. Әрине, бұл жағдайда өнімнің ... ... ... ... және бұл ... ... көрсеткіштер тізімде өз септігін
тигізу керек. Бірақ бұл көрсеткіштің ... ... ... көп
болмауы керек, себебі олардың көп болуы жұмысшылар ... ... ... ... ... кесімді жұмысшылар еңбек
көрсететін еңбек нәтижесіне тікелей байланысты. Бұл жүйе негізгі ... ... ... ... ... үшін ... баға Зк жұмысшыларға қызмет көрсету нормасы арқылы
формуламен ... = Зч / Вчр ... Зч - ... ... жұмысшының сағаттық тарифтік стафкасы;
Вч - өнімнің данасына ... ... ... ... өнім шығару нормасы;
Р - қызмет көрсететін жұмысшылар саны қызмет ... ... ... жұмысшы ставкасын қызмет көрсететін кесімді
жұмысшылардың ... ... ... ... ... ... ... жанама кесімді бағаны қызмет көрсетілетін жұмысшылардың ... ... ... ... ... = Зч х Фкөм Y / 100 ... Зжал – жұмыстың жалпы жалақысы, теңге;
Зч - көмекші жұмысшының жалпы тарифтік ставкасы;
Фкөм – берілген көмекші жұмышының ... ... ... ...... ... қызмет көрсетуінің нормасын
атқарудың орташа проценті;
Зжал = Σ Зkj х Вфj ... Зкj – ... ... ... ... бір ... ... баға, теңге;
Вфj – j-қызмет көрсетеін жұмысшының өлшеу бірлігіне сәйкес
берілген кезеңде өндірілген өнімінің нақты көлемі.
Аккоррдтық кесімді еңбек ... ... ... уақыт
нормасы мен бағалау негізінде баға жұмыстың барлық көлеміне белгіленеді
(жеке операцияға емес). ... ... ... жұмысшыларғы
жұмысты атқару уақытын азайтқаны үшін сыйақы беріледі, ал бұл болса еңбек
өнімділігінің өсуін күшті ынталандырады.
Кесімді ... ... ... ... ... ... ... арқылы атқару нормасы шегінде төленеді, ал норманы асыра ... ... ... ... жалақысы Зсп қабылданған прогрессивті
төлеу жүйеге байланысты (барлық жұмыс көлемі немесе оның бір ... ... ... ... ... = Pтс+[ Зтс (jн-jбаз)gпр]/jн ... ... ... ... Зтс – ... кесімді бағамен есептелген жұмысшының негізгі
жалақысы;
Зтп – жұмыстың бір ... ... ... ... есептелген
кесімді- жұмысшының кесімді жалақысының сомасы.
Jn – ... ... ... ...... базалық деңгейі, бұдан жоғары болған
сайын жоғарлатылған бағамен төленеді, %;
qпр – белгіленген нормадан асыра ... ... - ... ... ... қатынасын көрсететін
коэффициент;
Кесімді прогрессивті еңбек ресурсыны төлеуді қолданғанда ... ... ... ... ... ... ... тиімді
шкаласын жасауға, өнім өндіруді есептеу мен нақты кеткен уақытты анықтауға
аударған дұрыс.
Еңбек ... ... ... бір ... ... ... ... мүмкін.
Еңбек ресурстарыныңподрядтық формасы кеңінен қолдануда. Оның мәні шарт
жасауда, бір жағы ... бір ... ... ... ... ... ... жағы, яғни тапсырыс беруші, жұмысты біткен кезде төлейтіндігіне
міндеттеледі. ... ... ... Збр бір ... ... ... кесімді бағасы нақты орындалған жұмыс көлеміне көбейту
арқылы есептеледі Вфактбр:
Збр = ... х ... ... ... ... атқарса және олра әртүрлі бағалармен
өлшенсе, онда бригадының жалпы ... ... ... ... Σ ... х Вфактбрi ;
(8)
Мұндағы шартты белгілер ... ... ... ... ... және бағаны көрсетеді.
Мерзімді жалақыда жұмысшы атқарылған уақыт көлеміне байланысты
ақша алады, бірақ еңбек ... және ... ... байланысты еңбекті
мөлшерлеу керек, бұл тарифтік жүйенің ... іске ... ... ... элементтері болып табылады:
- тарифтік ставка уақыт бірлігіне ... ... ... ... ... ... ... көлемі. Бастапқысы болып
минималды тарифтік ставка есептелінеді, немесе бірінші разрядтық тарифтік
ставкасы. Ол ... ... ... ... анықтайды. Тарифтік
ставкалар сағаттық, күндік болуы мүмкін.
- Тарифтік торлар біліктілік деңгейіне ... ... ... ... мүмкін үшін қолданылады. Бұл тарифтік разрядтардың
жиынтығы және соларға сәйкес тарифтік ... ... ... ... бірге тең. Келесі разрядтағы тарифтік коэффициенттер
бірінші разрядқа қарағанда қаншама жоғары екендігін көрсетеді.
Мерзімді жалақының екі жолы бар: ... ... және ... ... ... ... жүйеде Зп берілген разрядтағы
жұмысшының тарифтік ставкасының сағаттық ... ... ... ... х tж ... Зм – жұмысшының айлық мерзімдік жалақысы, теңге;
tж – берілген айда график бойынша жұмысшылар сағаттар саны;
t'ж – жұмысшы ... ... ... саны
Басшылар, мамандар және қызметкерлер үшін қызметтік оклад жүйесі
қолданылады. ... ... - ... ... ... ... жалақының абсолютті көлемі.
Жалақыны тариф және оклад бойнша төлеу жағдайында ұжымдағы ... ... ... ... ... қайшылықтарды жеңу оңай емес.
Еңбекті ұйымдастыру мен ынталандырудың жетілдірілген вариянты ретінде
тарифсіз жүйесін ... Бұл жүйе ... өту ... ... ... ... жүйеде кәсіпорын жұмысшыларының
жалақысы директордан бастап жұмысшыға дейін ... ... ... ... ... немесе бөлімшенің үлесі ретінде көрінеді. Бұл
жағдайда әрбір жұмысшы жалақысының нақты ... ... ... ... ... ... ... қатысу коэфиценті (КТУ);
- ... ... ... ... ... ... ұжымының барлық мүшелеріне
белгіленеді және жұмысшының жалақысының нақты бөлудегі бір бөлігі ретінде
анықталады.
Содан кейін кәсіпорынның ... ... он ... ... ... ... деңгейіне және ... ... ... талаптарына байланысты.
Біліктілік деңгейі жүйесі тарифтік разрядтың жүйесіне ... ... ... көбірек мүмкіндік жасайды.
Жұмысшының біліктілік деңгейі оның еңбекке ... ... ... ... ... ... ... қосу сұрағын еңбек
ұжымының кеңесі шешеді.
КТУ кәсіпорын жұмысшыларның барлығына белгіленеді, директорды қоса
алғанда және еңбек ... ... ... ... еңбек ресурсы есептеу былай есептелінеді:
- әрбір жұмысшының балының көлемі (бөлімше, цех, бригада) Мі:
Mi = K x N x КТУ ... К – ... ...... ... ... ... барлық жұмысшыларының балының жалпы саны:
M = Σ Mi ... бір ... ... ... ... ... үлесі;
d = фот/м ... ... ... ... ... жүйе ... ... қорын бөлу прапорциясын бір деңгейдегі
біліктілік пен ... бөлу ... ... болады. Кейбір
жұмысшыларың жалақысы ... ал ... ... мүмкін. Нәтижесінде
жұмысшылар арасында жалақыны бөлген кезде әлеуметтік ... ... кету ... ... ... ... жұмыстың маңызды
көрсеткіші - өнімді (қызметті) өткізу ... ... ... ... ... көп болған сайын, кәсіпорын тиімдірек жұмыс ... ... ... өнім көлеміне байланысты емес.
Еңбек ресурсы төлеудің тарифсіз жүйесінің әртүрлігі болып келісім
(шарттық) жүйе – жұмысшы мен жұмыс беруші арасындағы ... бір ... ... ... ... Шартта еңбек жағдайы, екі жақтың хұқықтары ... ... ... ... ... және де ... ... Шартта екі жақтың мерзіміне дейін ... ... ... ... Шарт жұмысшының кәсіпорында болу ... де ... ... ... ... орындау керектігі көрсетіледі.
Шарттық жүйенің басты басымдылығы – жұмысшының және кәсіпорын
басшылығының хұқықтары мен ... ... ... Бұл жүйе ... тиімді болып келеді.
Кейбір шетелдік кәсіпорында жалақы үшке бөлінетін ... Оның бір ... ... және ... ... үшін төленеді.
Екінші бөлігі жұмыс істеген жыдары және өмір құнының ... ... бұл ... ... ... кезеңінде өте маңызды болып
табылады. Жалақының бұл бөлігін кәсіпорын қызметкерлерінің барлығы алады,
бірақ оның шамасы ... ... ... ... ... ... бөлігін төлеу нақты жұмысшыға байланысты және өткен кезеңде қол
жеткізген нәтижесіне қарай анықталады. Жаман ... ... ... ... жұмысшы әлдеқайда көбірек алады. Бірақ ... ... ... ... ол ... немесе төмендеуі мүмкін.
Шетелдерде материалдық ынталандырудың мұндай формасы ... ... ...... ... немесе сапаның
жоғарлануына байланысты қосымша табысты жұмысшылар мен компаниялар ... ... ... ... ішінде ең көп танымалдары Скэнлон, Раккер және
Ипрошеар.
Скэнлон жүйесінде үнемдеу, сатылатын өнім көлемінің бағасына сай еңбек
ресурсы үлесінің ... ... үшін ... ... өнім көлемі базалық кезеңдегі ... ... ... ... ... Алынған соммадан жалақыға
кетекен нақты шығындар ... ... ... ол жұмысшылар мен
компания арасында 3:1 қатынасында ... ... Сый ... ... ... резервтік қорға, ал қалған еңбек үлесі бойынша бөлінеді. Бұл жүйені
өнімнің еңбек сыйымдылығы жоғары кәсіпорында ... ... көп ... ... ... Ракер жүйесін қолдану ұсынылады,
мұнда үнемдеу көзі болып шартты таза ... ... ... ... ... ... ... үшін Ракер стандарты анықталады – ШТӨ-дегі
жалақының бөлігі ШТӨ-ның нақты шамасын ... ... ... ... соммадан жалақыға кететін шығынды алып ... ... ... анықталады, оның бір бөлігі жыл сайынғы жұмысшыларға сыйақы ... Көп ... ... ... ... ... ол ... шығындарды 1 долларға төмендету ШТӨ еңбек сыйлығының төмендеуі
арқылы қол жеткізуге болады және де ... ... ... бір ... кететін жұмыс уақытының базалық нормативі
белгіленеді. Табыстардан төлемдер ... ... ... ... ... ... ... берілген жүйені қолданған кезде ескеру керек, өнідірстің
технологиялық базасында өзгерістер болған кезде норматив қайта ... ... ... жаңа түрі - ... шарттары негізінде төлеу
болып табылады. Келісім (шарт) - бұл ... ... мен ... ... жұмыс күшін қолдану мен сату – ... алу ... ... Бұл шарттың жұмысшылар, қатар атқарушылар, штатқа крімейтің
жұмысшылар арасында ... ... ... ... ... ... жағдайына байланысты жекеленуге мүмкіндік береді. Мұнда
жұмысшының барлық міндеттерін элементтерге бөліп көрсткен, оның қызметінің
нәтижесі нақты ... ... ... ... ... ... конъюктураға, кәсіподақ ... ... ... анықталады. Қысқа мерзімді келісімдерде (2-3 ай) еңбектің
нәтижесіне байланысты төленеді, ал ұзақ ... ... ... ... ... ... мүмкін немесе ай ... ... ... ... ... ... ... төлнеді. Ынталандыушы ролді
келісімде қаралған әлеуметтік кепілдер ойнайды. Заңды түрде ... ... ... қарай басқа да қосымша әлеуметтік қызметтер болуы
мүмкін (демалысқа қосымша төлемдер, аруға байланыста ... ... өтеу т.б.). ... ... ... ... ... етеді, шарттарда орындамағаны үшін айыппул, санкциялар, сыйақыны
төмендету шартты бір жақты бұзуға дейін барады. Айта кету ... ... ... ... ... жүйе әр 3-5 жыл ... қайта шартқа
отыру керектігін қарастырады.
Айта кету керек материалдық ... ... ... кең ... ... ... АҚШ ... икемді әлеуметтік
жеңілдіктер мен төлемдер жоспарын қолдану нәтижесінде жұмысшылардың табысы
олардың жалақысынан тез ... Оның мәні ... ... ... ... және ... бір сомма сақталынады. Қолданылатын жеңілдіктер
менюіне (дәрігерлік және қосымша ... ... ... қатерлі
заттардан сақтандыру, білімін көтеруді төлеу, дәрігер қызмет, демалыс, ойын-
сауық т.б.) жұмысшы өзі таңдап алады. Бұл ... ... ... ... ... де ... кезекті және қосымша демалыстар
жинақталады (фирмада 1 жылда 4-6 күн ... ... ... ... ... ... ... демалыстар есебіне кіргізсе болады.
Назарды мыныған аударуды айта ... жөн, ... ... ... ресурсысын жекелей отырып, көптеген ағымдағы ... ... олар ... ... ... ... Ынталандыру формасы
болып, кәсіпорын акцияларын жұмысшыларға тегін беру б.т. Ынталандырудың
мұндай түрі, бір ... ... беру ... ... екіншіден
жұмысшыны фирма табысымен байланыстырады .
Соңғы кездерде Батыс Европа елдерінде жалданушы еңбекті төлеуде мәнді
өзгерістер болды. Ең ... ... ... деңгейін анықтау механизімі
өзгерген жаңа ставкаларды ... ... ... ... ... жағдайына байланысты.
1.3 Қазақстан Республикасында еңбек ресурстарының құқықтық
аспектілері
Қазіргі уақытта еңбек ресурстарын ұйымдастыру мемлекеттік реттеуді
қажет ... ... ... ... ... ... жұмысшы күшіне төмен бағаның болуынан себепті;
- Төмен жалақының ... ... ... ... ... ... ... жұмысшы күшінің
ұсынысы мен сұранысын жайлы нарықтың болмауы;
- Жалақыны келісім шарт реттеудің тиімді механизмінің жоқ ... ... ... ... ... ... толық мәліметінің жоқ
болуы;
Қазақстанда жалақыны мемлекеттік реттудің ... ... ... ... ... ... ол халықаралық еңбекті
ұйымдастыру Конвенциясына қатысты.
Сонымен №95 Конвенция «Жалақыны қорғау туралы» онда «ақшалай ... елде ... күші бар және ... ... ақша ... ... заттай алады, ол төменгі жағдайларға байланысты:
- Бұл заттай төлем жұмысшының және оның ... ... ... Бұл ... ... және ... ресурстарыға тең болу керек.
Жұмыс берушілер қызметкерлердің құқығын шектемеу ... ... ... ... сол жағдайдың кредиторы болады. Мұнда
жалақыны жұмысшыларға толық өтеу керек.
Қазақстанда мемлекеттік реттеудің негізгі ... ... ... және ... қорғау;
- Өмір сүру минимумы сай келетін жалақының минималды деңгейін құру;
- Шет ел жұмысшы күшінің кіруін ... ... ... ... ... жұмысшылар жалақысына тиімді салық салу жүйесін
құру;
- Зейнетақыны, ... ... ... ... үшін ... ... Кедейлік сызығын анықтау және халыққа әлеуметтік көмек көрсету;
- Жекеменшігі түрлі кәсіпорында Еңбек ресурстарыны құрудың заңды ... ... ... ... қағидалары болып төмендегілер табылады:
- Заңнамалық және және ... ... ... мемлекеттің
жалақыны сатып алу қабілетінің төмендеуін ары қарай болдырмау;
- Еңбек ресурстарыныңынталандырушы функциясын орындауға мемлекеттік
әсерді ... ... ... әсер ... ... ресурстарыныңминималды ставкаларын бекіту;
Еңбек ... ... ... қажеттілігі Қазақстан
экономикасында орнын көрсету және өнеркәсіпте жалақыны өткізу функциясы,
бұдан елдің даму әлеуеті ... ... ... ... ... ... өндірістің және тұтыну нарығының құрылымымен байланысты.
Біздің елімізде орташа номиналды жалақының тұрақты өсуі байқалады.
Мұнда ... ... ... ... және сыйақы төлеуге
негізделген.Төменде көрсетілген кестеде орташа ... ... ... ... ... және қызмет көрсетумен тығыз ... ... ... ... құруының негізгі себептерін атап өтуге болады:
1. ЕТЗК ... және ... ... ... тура ... ... басқа қоғамдық нысагға бағытталған;
2. ЕТЗК экономикалық нақты емес кепілдік пен жеңілдікке тола болды.
Бұның нәтижесінде ЕТЗК ... ... үшін ... ... ЕТЗК-де әйелдер, жастардың жұмыс күші нарығында бәсеке
қабілеттілігі төмен болды.
Сондықтан ... ... ... ... ... ортасында
халықты белсенді позицияға бағытталу қажет болды.
«ҚР еңбек туралы заңы» 1999 жылы құрылып 2005 жылдың 1 ... күші ... Оның ... ... ... 2010 жылы ... ... 1 қаңтарынан енгізілді. Бұл ... ... ... еңбек қатынастарының, сондай-ақ еңбекке тікелей байланысты өзге
де ... ... ... осы ... ... ... ... қызметін
жүзеге асыратын шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдарға, сондай-ақ, егер
Қазақстан ... ... және ҚР ... ... ... ... ҚР аумағында ... ... ... ... (толық немесе ішінара) шетелдік жеке
немесе заңды тұлғалар болып табылатын ұйымдарға қолданылады.
Кодексте жұмыс уақыты түрлері мен ұзақтызы ... ... ... қысқартылған және толық емес болады.
Жұмыс уақытының қалыпты ұзақтығы аптасына 40 сағаттан аспауы керек.
Жұмыс беруші әрбір ... ... ... жұмыс уақытының есебінен
жүргізугі міндетті.
Жұмыс уақытының қалыпты ұзақтығы мынадай уақытқа қысқартылады:
- аптасына 16 сағатқа – он алты ... ... ... ... ... 5 ... – I және II ... мүгедек қызметкерлер үшін;
- аптасына 4 сағатқа – он алты жастан он сегіз ... ... ... ... 4 ... және одан артыққа – Қазақстан ... ... ... зиянды (аса зиянды), ... ... ... ... ... үшін.
Қызметкер мен жұмыс берушінің келісімі бойынша жұмысқа ... ... ... ... он төрт ... ... ... бар (он
алты жасқа дейінгі мүгедек баласы бар) ... ... ... ... ... қорытындыға сәйкес
отбасындағы науқас отбасы мүшесіне күтім ... ... ... емес ... күні ... толық емес жұмыс аптасы белгіленуі мүмкін.
Жұмыс уақытының барынша ұзақтығы 36 сағаттық ... ... ...... ал 30 сағаттық және одан да аз жұмыс аптасы кезінде – 6 сағаттан
асыруға болмайды.
Түнгі уақыттағы ... 22 ... ... 6 ... ... ... ... ұзақтығы түнгі уақытта бір сағатқа азайтылады.
Ең төменгі жалақы ең төменгі күнкөріс негізіндегі тиісті қаржы жылына
арналған республикалық ... ... ... ... ... ... ... .
Ең төменгі жалақы мөлшеріне қосымша төлем мен үстем ақылар, сыйлық
ақылар мен ... да ... ... ... ... ауытқушы
жағдайларындағы жұмыстары үшін, ерекше климаттық жағдайлардағы ... ... ... апат ... ... ... өзге де өтемдік және әлеуметтік төлемдер енгізілмейді.
Ең төменгі күнкөріс көлемі жағынан бір ... ... ең ... қоржынына тең ең төменгі ақшалай табыс. Ең төменгі күнкөрісті
есептеу ... және оның ... ... ... ... уақытта кәсіпорында жалақының қорын мемлекеттік реттеу ретінде
әлеуметтік салық орын алады. Оны кәсіпорындар, құрылымдық ... ... ... төлейді.
ҚР жаңа Салық кодексіне сәйкес оның мөлшері 26%-дан 22% дейін
төмендеді. ... ... ҚР ... ... ... ... ... 16%, ал әлеуметтік салық 21%-ға төмендеді. бұл
ИпотекаПлюс жалақы ... жол ... және ҚҚС ... төмендету отандық
тауар өндірушілерге өз табыстарын айналмалы құралдарға бағыттауға ұсынады.
Жеке кәсіпкерлер салықты 3 ... есеп ... плюс ... 2 ... көрсеткішімен анықталады. Мұнда салық салу объектісі ретінде жұмыс
берушінің шығындары, ол табыстың әр ... ... ... ... ... ... төлемі;
-Кәсіби оқу үшін мемлекеттік бюджеттен төлеу;
-Екі қабат әйелдерге төленетін әлеуметтік ақы
-Іс-сапарға ... ... ... ... ... ... алуға кеткен шығын
-Дәрігерлік қызмет үшін материалды көмек.
Мүгедектер жұмыс ... ... ... мүгедектер үшін әлеуметтік
салық төлейді.
Еңбек ресурстарының тарифтік жүйесі өзіне: тарифтік ставкаларды (айлық
ақы), тарифтік торды, ... ... ... ... күрделілігі оларды тарифтеу негізінде айқындалады. Жұмыстарды
тарифтеу және қызметкерлердің тарифтік ... ... ... ... кәсіптерінің біртұтас тарифтік-біліктілік анықтамалығын, басшылық
қызметтің, мамандардың және ... ... ... ... ... ... Аталған анықтамалар мен оларды
қолдану тәртібі Қазақстан Республикасының Үкіметі ... ... ... ... ... ... мөлшерін айқындаудың
барлық жағдайлар үшін оны есептеудің бірыңғай тәртібі белгіленеді. ... ... үшін осы ... көздеріне қарамастан тиісті ... ... ... ... барлық жүйелері ескеріледі.
Жұмыстың кез-келген режимінде қызметкердің ... ... ... ... ... жалақыдан және төлеу алдындағы 12 айда ... ... ... ... ... ... ... ЕҢБЕК РЕСУРСТАРЫН ТАЛДАУ
2.1 Қазақстандағы еңбек ресурстарының деңгейі мен серпінін талдау
Еңбек ... өмір ... ... кепілденген қайнар көзі болып
табылуда. Ол 2005 жылы ... 71% ... ... ... ... ... әлеуметтік трансферттер құрайды, сатулардың барлық түрінен түскен ... ... да ... ... ... -6,5%. Осы үшін ... ... талдау қажет.
Қазіргі уақытта еңбек ресурстарын белгілеудің ... ... ... ... алып қаралған жұмыс берушінің іс жүргізуінде болып табылады.
Осыған байланысты еңбек ресурсы жөніндегі процестер стихиялық ... ... ал ... ... күші ... ... ... негізгі қызметін
атқаруды қайта-қайта өндіру, ынталандыру және реттеу.
«Маңыздылығы, күрделілігі ... ... ... ... ... ... еңбек күшінің пайда болуы, оның құрылуы көп шығындары
керек ететіндігі, осыған орай, оның бағасы да ... ... ... ... Егер осы ... ... жоғары болса, онда ол жоғары еңбекпен
түсіндіріледі және бірдей уақыт аралығында іске ... ... ... ... ... өзгешеліктерінің салдарына күрделі және
қарапайым еңбектен басқа жұмыстың өндірістік-техникалық ... ... ... ... ... ... ... байланысты Еңбек ресурстарыныңөзгешеліктерінің ғылыми
дәлелдеріне ... ... ... ... ақы ... қағидасының іске
асқанын айтуға болады. Осыған байланысты Қазақстан ... ... ... ... ... ... туындайды, соның ішінде,
республиканың салалары мен аймақтарында.
Мемлекеттің жалақыны аймақтық деңгейде реттеу саясаты ... мен ... ... ... ... ... ол ... жалақыны толықтырып, әділетті еңбек ресурсы ... ... Ал ... берушілер мен жұмысшылар рөлі, олар әлеуметтік
серіктестік қағидасы негізінде жалақы ... шешу үшін ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасында ең төменгі
орташа еңбек ресурсы орман және ... ... ... Бірақ бұған
қарамастан жылдан жылға еңбек ... ... өсіп келе ... ... 2003
жылы мемлекеттік басқару саласында еңбек ресурсы 18045 тенге болса, 2005
жылы бұл 32 323 ... ... Яғни бұл өте ... ... қарай жалақы көлемінің айтарлықтай өзгешіліктері
Қазақстанда қандай да бір ... ... және ... ... ... жоқтығын дәлелдейді. Осының салдары жұмысшылардың шетелдік
компанияларға кетуімен және мемлекеттің халықтық табысына ... ... ... ... жалақы көлемін айыру тарифтік тор
негізінде жүргізіледі. Осыған орай айта кету ... ... ... ... жүйе жалақы жақын арадағы уақытқа дейін ... ... ... ұйымдастырудың тиімділігіне жақындау және кәсіби
біліктік топтары арасындағы оның өзгешеліктері 1991 жылғы ҚР-ның ... және ... ... ... минималды әлеуметтік кепілдер туралы”
заңның қабылдануына байланысты іске асты. Осы заңнамалық акт негізінде ҚР-
ның Министрлер Кабинеті 1992 жылы ... ... ... барлық
категорияларына арналған бірегей тарифтік тор негізіндегі еңбек ресурсы
төлеудің жаңа шарттары ... ... ... осы ... ... қарамастан барлық ұйымдар мен кәсіпорындарға 21 ... ... ... Және де ... жоғары шегі орталықтан шектелмеген, ол
тарифтік ставка ... мен ... ... кәсіпорында белгіленетін
болды. Бұл алдыңғы қолданылған тәртіптен еңбек ресурсы ... ... алғы ... ... ... та ... ... заңнамалық акт
1999 жылы өз ... ... деп ... да, ... ... ... ... БТТ-ды қолданып келеді.
Өндірістік сала мен өндірістік емес сферада қатынастарды белгілеудегі
тарифтік тордың жетілмегендігін айту ... Бір ... ... ... ... оның ... деңгейіне емес, сонымен
қатар материалдың өндірісте ... ... ... ... ... мүмкіндігі бар екендігімен өзгешеленеді.
Бюджеттік сферада мұндай төлемдер аз таралған. Біркелкі емес жағдай
жалақы қоры ... ... да ... Белгілі болғандай,
жалақы негізгі және қосымша ... ... ... ... оның
күнделікті бөлігіне қатысты негізінен жұмысшылардың тарифтік ставкаларына
байланысты ... және ... ... ... ... ... іс жүзінде жұмыс күшіне ... ... ... ... ... Жалақының қосымша бөлігінің басым
көпшілігін сыйақылар, төлемдер құрайды, бұл ... ... ... "ИпотекаПлюс" АҚ-да ЕҢБЕК РЕСУРСТАРЫНұйымдастыру жолдары
Кәсіпорынның деректері бойынша 2009 жылы барлық жұмыскерлер саны 109
адамнан 2010 жылы 122 ... яғни 13 ... ... ... ... ... сәйкес қажеттілік көлемімен анықталады.
Заттай түрдегі Еңбек ресурстары мен әлеуметтік ...... есеп ... ... кезінде сол аймақтағы нарықтық ... ... ... ... ... оның ... құны ... төлеген сомасының айырмасы көрсетіледі.
Еңбек ресурстары қаражаттарын пайдалану бойынша кәсіпорынның есеп шоты
арқылы оның дұрыс берілгендігін банк ... де іске ... ... және ... ... ... салық органдары
жіге қадағалап отырады. Олар бюджетке аударылуға тиісті жеке ... ... және ... ... ... Әлеуметтік қорлар
әлеуметтік сақтандыру мен әлеуметтік аударымдары қадағалайды.
Кесте ... ... ... ресурстары –қорының құрамы
|Көрсеткіштер атауы |2003 ж |2010 ж |
| |мың тг. ... % |Мың тг. ... % ... ... қоры |18712 |100 |22258 |100 ... ... |14015 |74,9 |17695 |79,5 |
|- ... және оклад бойынша| | | | ... | | | | |
|- ... ... |4229 |22,6 |4118 |18,5 ... | | | | |
|- ... ... ... |131 |0,7 |111 |0,5 ... ... | | | | |
|- ... ... |93 |0,5 |44 |0,2 ... | | | | |
|- ... ... ... |19 |0,1 |44 |0,2 ... ... | | | | |
|- ... ... ... |187 |1,0 |178 |0,8 |
|- ... ... |38 |0,2 |67 |0,3 ... Еңбек ресурстары қорының негізгі бөлігі болып тарифтік және
оклад бойынша жалақы ... ... Ол 2009 жылы 74,9% ... 2010 жылы ... яғни үлесі бойынша 4,6% өсті. Келесі үлес салмақ бойынша ... ... 2009 жылы 22,6%, 2010 жылы ... ... ... ЕҢБЕК РЕСУРСТАРЫН ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ
3.1 Еңбек ресурстарының шет ел тәжірибесі
Қазақстанда еңбек ресурсыны ... және оған ... ... ... біз ... еңбек ресурсыны төлеу тәжірибесіне сүйенуіміз керек.
Шетелдерде Еңбек ресурстарыныңәртүрлі жүйелерін қолданудың үлкен
тәжірибесі ... ... ... ... ... белгілермен
сипатталады: Швеция – ынтымақтас жалақымен, Жапония – жұмыс тәжірибесі және
рационализаторлық үшін төлеммен, Ұлыбритания – жеке ... ... ...... ... ... - өмір сүру ... өсуімен
байланысты үстемелерге және салалық тарифтік мөлшерлемеге коллективті жеке
үстемелерді төлеумен. Бір ... ... ... ... ... ... ... байқалды.
Нарықтық экономикасы дамыған елдерде кәсіпорын қызметкерлерін
ынталандыру жүйесінің екі бағыты бар:
-Өндірістік көрсеткіштердің өсімін ынталандыру;
-Жұмыс күші ... ... ... ... ... ынталандыруға бағытталған жүйелердің ішінде
алғашқы ... бірі ... ... ... ... ... ... Германияда тарифтік мөлшерлемелерді жоғарылату
туралы коллективтік келісім шарттар жасаған кезде еңбек ... ... өсуі ... жасалынатын авториттетті эксперттік болжамдарды
қолданады. Барлық дамыған капиталистік елдерде ... ... ... шикізат пен материалдарды үнемдегені үшін, ... ... ... және т.б. үшін ... берудің әртүрлі жүйелері қолданылады.
Сыйақы беру ... ... ету ... ... ... шикізат, материал және т.б. шығындарының активті (алдын ... ... мен ... ... ... ... ... Осы көрсеткіштер бойынша сыйақының шамасы айлық
жалақының 5-10% құрайды.
Сәйкес келісім ... ... ... өнімділік туралы
келісім шарттар) бекітілген және алдын ала ... ... ... ... қол ... үшін сыйақы берудің арнайы жүйелері
де қолданыс табады. Мысалы, Ұлыбританияда ... ... ... ... ... кәсіподақтардың арасында өнімділік
туралы келісім шарт жасау тәжірибесі негізделген. Бұл ... ... ... ... өнімділігінің өсуінен түсетін түсім сәйкес пропорция
бойынша қызметкерлер мен ... ... ... бұл ... ... ... Еңбек ресурстарыны жоғарылатуға мүмкіндік
береді.
Капиталистік елдер жеке ... ... ... ... ... ... бас тартып жатыр. Бұл бір жағынан ғылыми-
техникалық прогресс кезінде жалпы өндірістік ... жеке ... ... өте ... ... келе жатқандықтан, ал екінші жағынан ... ... ... бірігіп жұмыс істеуді, оның мүшелерінің қайта
құруға және жаңалықтарды қабылдау ... өнім ... ... үшін ... сезімін ынталандыру мәселелері бірінші
орынға жылжығандықтан. Осы ... ... ... ... ... ... оның ... машиналарды қолдану дәрежесі, шикізат пен
энергияны үнемдеу, жұмыстағы тырысушылық, яғни топ (бригада) және ... ... ... ... ... ... ... Бірақ таза мерзімдік Еңбек ресурстары қолданбайды. Мерзімдік
форманың ... ... ... ... базаланады, бұл оның
әрекеттілігін жоғарылатады. Кесімдік ... ... ... ... ... ... азаюы байқалады.
Швецияда қызметтің жалпы нәтижелерімен байланысты жалақының
айнымалы бөлігі жоғарылады, кесімді ақы төлеудің ... ... ... ... ... топ ... ... берілудегі жетістіктерді
қолдау мен сыйақы беру жүйесіне күш салынады.
Германияда ... ... ... ... басқа
мамандықтарды біріктіріп орындағаны үшін және өзіне қосымша жауапкершілік
алғаны үшін ... көп ... ... ... жалақы құрылымында
психологиялық шиеленісу және жұмысты ұйымдастыру үшін, оның сапасы үшін,
құрылғының ... ... ... ету үшін ... ... ... керек.
Францияда қатаң индексациядан бас ... және ... ... ... және жеке ... ... ... реттеу қағидасына көшті. Бұл кезде ... ... әлі ... ... Коллективтік қызығушылық базасында жалақы қорын
фирманың экономикалық ... ... ... ... ... ... қызығушылық туралы коллективтік келісім шарттар
табылады. Ынталандырушы ... ... ... ... ... кәсіпорындар
келісім шартты жүзеге асырылуы керек нақты мақсаттар тізімімен толықтырады.
Францияда жалақыны жекелеу тәжірибесі бір-біріне сай келетін келесі
формалардан ... Жеке ... үшін ... Кепілденген минимумнан (80%) және айнымалы бөліктен (20%) ... ... ... ... 10-15% ... ... ... Соңғы жылары «кадрларға» (Батыста басқарудың ... ... ... ... ... ... ... деңгейінің жалпы
жоғарылауына тәуелділігі азайып келеді және еңбек нарығының ... ... ... және ... ... оптималды
пайдаланудан көп тәуелді болып келе жатыр;
4) Жалақының ... ... ... ... ... айнымалы бөлігі бір жағынан цех, бригада жұмысының нәтижесіне
байланысты, ал екінші жағынан ... ... ... ... ... ... формасы қосымша үстемелердің барлық түрлерін
пайдалана алады, натуралды түрдегі төлемдерден бастап кәсіпорынның ... ... ... Жалақыны жекелеген кезде қызметкердің жағдайы емес, ал
оның өндіріске ... жеке ... ... ... саясатында қызметтер (заслуга) ... де ... ... жүйесі квалификациялары бірдей, бірақ жұмыс сапасының
көрсеткіштері әртүрлі қызметкерлерге ... ... ... ... факторлары өндірістік (нормаларды орындау, ақау
деңгейі, жұмыс уақытын пайдалану) және ... ... ... ... ... ... шешімдер үшін өзіне
жауапкершілік қабылдау, коллективте жұмыс істеу ... бола ... ... ... ... ... ... бағалау, анкеталау,
эксперттік бағалау, қызметкетлерді олардың ... ... ... ... бағалау» әртүрлі елдерде кең қолданыс тапты.
Жұмысты бағалау компанияның персоналын басқару үшін оның негізгі
кадрлық ... ... және ... ... кең ... АҚШ, Канада, Ұлыбритания, Голландияда ең көп таралған. Германия,
Финляндия және ... оның ... ... ... ... мен ... ... жоқ. Жұмысты бағалау – қызметкердің орыны
және фирма ішіндегі жалақы иерархиясын ... ... ... ... Ол
жұмыс оны орындаушыдан талап ететін нормалы өнімділікке қол ... ... мен ... ... ... бұл ... нақты
қызметкердің женке қабілеттіліктері мен тырысулары ескерілмейді.
Қызметкердің қаржылық қатысуының әртүрлі ... ... ... ... ... ... ... жоғарғы тиімді
жұмысқа ынталандырады, бұл ... ... ... ... өсуінде
көрінеді. Бірақ тікелей байланысты анықтау өте ... ... ... ... сыйақы қорының көлемі өндіріс
тиімділігіне ғана тәуелді емес, сонымен қатар ол ... ... да ... ... ... ... үлесі, шикізатқа,
отынға, материалдарға бағаның өзгеруі), яғни персоналға байланысты емес
факторларға тәуелді.
Қаржылық ... ... ... қоятын талаптары
келесідей: қатысу кепілділігі; бөлу қорының жалақы қорының нормативінен
тәуелсіздігі ... ... ... бонустар негізгі жалақының бір бөлігі
болмауы тиіс); барлық қызметкерлерге олардың ... ... және ... ... ... ... сәйкес марапаттаулар беру;
акционерлік қорларды құру зейнетақылық қор қаражаттарының есебінен жүзеге
асырылмау керек.
АҚШ ... (ірі және ... ... ... ... негізгі түрлері: фирмадағы барлық жұмысшылар үшін пайдаға қатысу
- 22%, акцияны жеңілдікпен сату - 30%, ... ... ... ... ірі және ... жеке ... ... қатысу жүйесі
бойынша қызметкерлердің табысын зертеу келесіні көрсетеді: ... (13%) ... ... ... ... қатысушылары, онда
бөлінген табысты кәсіпорынның депозитіне қызметкер ... ... ... ... келісілген басқа бір күнге дейін қолма-қол берілу
шартымен салынады; қызметкерлердің 1%-ы қолма-қол төлеу ... ... ... барлық тиесілі пайда төленеді; қызметкерлердің 2% -ы ... ... ... ... ... ... ... ынталандыру
келесілерге бағытталған:
1. жалдау бойынша кадрларды тарту және таңдау;
2. кадрларды жүйелі түрде аттестациялау;
3. кәсіпорынға кадрларды бекіту;
4. кәсіпорындарда сәйкес ұйымдастырушылық-техникалық және ... ... ... ... қызметкерлердің кәсіби-квалификациялық деңгейінің үзіліссіз өсуін
материалдық ынталандыру.
Персоналды дамыту механизмі еңбек ... ... ... және ... ... ... жүзеге асырылады. Әсіресе,
қызметкердің кәсіполрыннан алатын табысының қосымша ... ... ... ... ... тарту жүйесі жастар үшін ... ... ... ... ... алғашқы мөлшерлемесін
қарастырады. Жапонияда жастар үшін жанұялық үстеменің арнайы ... оның ... ... ... ... ... жалақысының өсуімен, жас пен жұмыс
тәрбиесінің өсуімен бірге азайып отырады.
2) Шет елдерде ... ... ... кең қолданылады. Ең
танымалы әдіс – қызметкердің ... ... Бұл ... мәні
квалификациясы бірдей және лауазымдары бірдей қызметкерлер өздерінің
қабілеттіліктерінің, тәжірибесінің, мақсаттарының ... ... қол ... ... ... ... бағалау
қызмет барысында жылжу туралы, жалақының өсуі ... ... ... ... ... ... жаңарту (тоқтату)
туралы, жұмыстан шығару туралы шешімдерді қабылдау үшін пайдаланылады.
Қызметкерлердің іскерлік, жеке қасиеттерін бағалау фирма
ішіндегі ... ... ... ... ... жоғарылатудың
маңызды құралы болып табылады.
3) Кадрларды кәсіпорында бекіту жалақының, әлеуметтік төлемдердің фирма
акцияларына дивидендтердің және т.б. ... етіп ... ... ... ... Қызметкерді жалақы арқылы бекітудің ең қызық тәжірибесі
Жапонияда, онда бірінші рет ... ... ... ... фирмада еңбек қызметін аяқтап жатқандардың
мөлшерлемесіне ... 3,5-4 есе аз. ... ... ... ... ... оның жалақысының автоматты түрде көтерілуін
қарастырады. Бірақ соңғы кезде бұл жүйе жетістіктер үшін ... ... ... ... ... үшін ... ... оған әртүрлі өмірлік қажеттіліктерді қанағаттандыру үшін
тұрғындылық, ... және т.с.с ... ... ... Осы
үстемелердің жиынтық көлемі қызметкердің тарифтік ... ... ал ... ... ... бұл ... емес шама. Сонда да
қызметкердің ... ... ... ... ... ... ... сияқты әсер пайда болады. Персоналды
фирма мен ортақтық сезімін дамыту үшін қосымша ... ... және ... бар. Олар персоналға міндетті
мемлекеттік жүйемен бекітілген ... ... ... ... Оның ... фирма ішінде кәрілікке дейін қамтамасыз ету
жатады, ... ... ... ... ... қазір солай
аталады. Қазір Жапониядағы компаниялардың шамамен 10%-нда зейнетақылық
қор бар. Бұл ... ... ... ... ол ... ... қосымша стимул береді.
Францияда кадрларды бекіту жұмыс тәжірибесі үшін, еңбек ... ... ... көлік шығындарына жәрдемақылар арқылы, егер жұмыс ... алыс ... ... ... ... берілгендігі үшін
сыйақылар арқылы жүзеге асырылады.
АҚШ және Батыс Еуропа елдерінде кәсіпорындарда ... ... ... төлемақылар мен жеңілдіктер пайдаланылады. Зейнетақылық
қамтамасыз ету ... ... ... тәжірибесімен және кәсіпкерлердің
зейнетақы ... ... ... байланысты мемлекеттік
зейнетақыларға ... ... ... мен ... ... ... тәжірибесімен байланысты емес, бірақ олар кәсіпорын коллективінің
тұрақтануына көмектеседі.
Коллективтің тұрақтануына пайдаға қатысу жүйесі де ... ... ... ... ... ... ғана емес, сонымен қатар
өндірістегі әлеуметтік-психологиялық климатты жақсарту.
4) Кәсіпорындарда ұйымдастырушылық-техникалық жағдайдың қажетті деңгейін
жасау ... және ... ... ... жаңартуда, еңбек
жағдайын жақартуда көрінеді. Бұл басқа да тең жағдайларда ... және ... ... ... ... деңгейі еңбек өнімділігінң ... өнім ... ... ... ... ... әкеледі. Бұл шарттарға
еңбекті нормалау мен ұйымдастыру да жатады – соңғысы ... ... ... табылады, және сәйкесінше оның көлемі мен
дифференциациясына әсер ... ... ... – бұл оны ... және моралдық мрапаттау әдістері.
Олардың ішінде маңызды ролді окладтар мен мөлшерлемелерді анықтау және
реттеу ... ... ... ... мөлшерлемелері, жалақы
мөлшерлемесін автоматты түрде жоғарылату, ... ... ... ... ... Бұл жекелеген өндірістер мен
қызметкерлер ... ... ... мүмкіндік береді.
5) Квалификациялық деңгейді үзіліссіз жоғарылатуды ... ... ... ... мамандықтарды біріктіріп орындау үшін
төлемақыны қолданумен ... ... ... үшін ... ... оның ... ... жасайтын жұмысы үшін ғана емес, сонымен
қатар ... бір ... ... ... ... алу
қабілеттілігіне де төлейтінімен сипатталады. Бұл жүйе өндірісті тез
модернизациялау, жаңа өнімді шығаруға ауысу және т.б. ... ... үшін ... жүйесі АҚШ-та пайда болы, ал оның кең
қолданылуы Америка өнеркәсіптеріндегі өндірістік бригИпотекаПлюсарының
іс-әрекет алаңының кеңеюімен бірге ... Бұл ... мәні ... ... тек қана ... жұмыстың күрделілігіне
байланысты емес, сонымен қатар қызметкер ... ... ... мамандықтар жиыныныа да байланысты екендігімен
сипатталады, яғни ... ... ... ... өсу ... бұл жүйе ... жаңа мамандықты игерген сайын ... ... алып ... бұл кезде алынған қабілет ... сол ... ... ... ... ... Квалификация үшін
төлеу жүйесін енгізу фирманың оқытуға шығынының өсуімен қатар жүреді.
Дайындық жұмыс уақытында жүзеге асырылатындықтан, сәйкесінше ... да ... ... жұмыс күшіне жұмсалатын қосымша шығындар
еңбек өнімділігінің өсуімен өтеледі.
Сонымен, еңбек өнімділігінің ... ... мен ... ... ... арасында тығыз өзара байланыс бар. Қазақстанның
нарықтық экономикаға өтуі ... ... ... ... сәйкес
түзетуді талап етеді.
3.2 «ИПОТЕКАПЛЮС» ЖШС-ДЕ еңбек ресурстарын ... ... ... бұл ... белгілі бір жұмысшы категориясы үшін кәсіби-
квалификациялық модель жасап шығару керек. Ол модельге ... ... ету үшін ... бір ... ... ... бойында болу
керек қасиеттер, білімдер және дағдылар тізімі кіру керек. Бұл талаптар әр
лауазымға әр ... болу ... яғни сол ... сәйкес келу керек.
Ұйым қызметкерлерінің жұмысының нәтижесін бағалаудың объективтілігін
қамтамасыз ету үшін тәжірибеде ЭЕМ-ны ... ... Яғни ол ... ... ... ... тұру ... және сәйкес критерийлер
бойынша белгіленіп ... ... ... ... жұмысқа қанша рет кешікті,
қанша рет келмеді, қанша рет ... ... ... ... ... ... және сонымен қатар сыйақы беру коэффициентін анықтаудағы
жағдайларды ... ... ... алып ... ... ... жазалауға
болады. Сонымен қатар осы жұмысшы егер жұмыстан тыс ... ... ... ... жұмысты орындаса немесе есеп беруді мерзімінен ерте
орындап тапсырса, оны да компьютер белгілеп алып ... ... ... ... ... ... объективтілігін қамтамасыз етіп ... ... ... ... ... өнімділігін арттыруға
ынталандырады.
Менің ойымша бұл әдіс бағалау комиссиясын ... ... ... егер ... бөлімінде қызметкерлер мен жұмысшылардың
еңбек нәтижелілігін бағалап ... ... ... тобы болса, оларға
тұрақты жалақы төлеп отыру керек, және ол адамдардың жеке ... ... ... ... ... қалады. Ал ЭЕМ арқылы бағалау
жүйесін енгізсе, оны сатып алуға және ... ... ғана ... ... ... оқу құралдарын қарап ... ... 3-5 ... бір рет жүргізіп тұру керек деп ... 3-5 ... бір рет қана ... оны ... ... түрде
жүргізіп тұру керек.
Яғни басшылар мен мамандарды бағалауда ... ... ... онда ... ... түрде жүргізіліп
тұрады.
Егер аттестациялау жиілігі өзгерсе, мысалға жылына 1 рет немесе 2 рет
жүргізіліп ... ... онда ... ... ... әсер ететін Персоналды басқару құралы ... ... ... ... ... нәтижелері мен лауазымдық және
квалификациялық жылжу (қозғалу, өсу) ... және ... ... мен оны
төлеу арасындағы тығыз байланысты қамтамасыз етеді.
Еңбекті ынталандыру тиімділігін жоғарылату ... ... ... ... ... төлеуді ұйымдастырудың қарастырылған ... ... ... ... ... ... ... жүйесін атап өтуге болады. Француз еңбек мамандары еңбекті
мотивациялау үшін ... ... ... ... ... ресурстары
төлеу жүйесін тұрақты түрде жетілдіріп отыруға тырысады. Ұзақ уақыт бойы
бұл ... ең ... ... ... ... ... ... сәйкес
келеді деп саналды. Бірақ соңғы онжылдықтың ішінде тіпті орындаушы ... ... жеке ... ... ... есептеумен бірге
мерзімдік Еңбек ресурстары төлеуге көшуде ... оң ... ... ... жеке ... ... ... жүйесін жетілдіру,
сонымен қатар коллективтік пайда түсіру процесіне жеке тарту, қатыстыру
қағидаларын қолдану арқылы қол ... ... ... ... ... ең көп ... мерзімдік болып табылады. Бірақ бұл еңбек
нәтижелері үшін өтемақы туралы мәселеде ... ... ... ... ... оны ... ... жүргізіліп жатыр,
яғни өнімділік пен оны төлеу арасында ... ... бар. ... ... ... ... сандық нәтижелерін ғана емес,
сонымен қатар, жұмыс орнындағы кейбір тәртіп ... да ... ... жеке ... ... бар екендігін айта кету керек,
онда кәсіпорында еңбекті және ... ... ... ... ... ... ... қызметкерлері мен жұмыс берушінің
барлық құқықтары мен ... ... Бұл ... АҚ-да ЕҢБЕК
РЕСУРСТАРЫНұйымдастыру облысындағы оң момент болып ... ... ... шарт ... берушілер мен жалданған қызметкерлер арасындағы қатынасты
реттеуші болып ... ... ... ... ... ... ... формасы
қолданылады: мерзімдік. Бірақ нарық жағдайында және ... ... ... ... ... ... ... отырып
қызметкерлер үшін де, жұмысшылар үшін де ... ... ... ... болатын еді. Тарифсіз жүйені келесі белгілер сипаттайды:
-Қызметкердің Еңбек ресурстарысының деңгейі жұмыстың ... ... ... жалақы қорымен тығыз (толық) байланысты (бұл
жерде тарифсіз жүйелер Еңбек ресурстарының коллективтік жүйелерінің класына
жатады);
-Әрбір қызметкерге оның квалификациялық ... ... ... квалификациялық деңгейге жататын қызметкердің немесе ... ... ... ... деректері бойынша жалпы еңбек
нәтижелілігіне қосқан үлесін ... ... ... ... ... ... ... әр қызметкердің жеке жалақысы жалақының бүкіл
коллективтің тапқан жалақысының қорындағы оның ... ... ... ... ... үшін ... еңбек
мотивациясын күшейту керек. Бірақ пайдаға қатысу рационализаторлық үшін
сыйақы, еңбек тәжірибесі үшін қосымша ... ... ... графигі, еңбекті
байыту, жеңілдікпен тамақтану және т.б. ... ... ... мотивацияларға жатады, және көпшілік жағдайда олар ... ... ... капитал салымын талап етеді. Осындай
мотивациялаушы элементтер ... ... тек ... түрде әсер етеді,
және қажетті мотивация ретінде қарастырылмайды, себебі кәсіпорын қызметінің
соңғы технико-экономикалық ... атап ... таза ... ... ... ... әсер етпейді. Кәсіпорынның басшылары
жұмыссыздықтың жоғары деңгейімен қолдана отырып ұсынылған ... ... ... танытпайды. Сондықтан ұсынылған бағдарламаны
жүзеге асыру үшін ... ... ... ... керек.
Кәсіпорынның тиімділігн жоғарылату жолдары деп оны дамыту бағыттары,
шығындардың өсу темпімен ... ... ... ... темпін қамтамасыз ететін қозғалыс аталады.
Кәсіпорынның шаруашылық байланыстары оның өндіріс тиімділігіне үлкен
әсер ... және де ... ... ... ... ... энергиямен, іріктеуші бұйымдармен, аспаптармен, құралдармен,
құрылғылармен, әртүрлі қызметтермен, яғни өндірісті жүзеге асыруға қажетті
барлық заттармен қамтамасыз ету ... ... ... ... жоғары сапасын сақтап қалу үшін жеткізілетін
материалдар мен іріктеуші бұйымдардың сапасын ... ... ... ... еңбек ресурстарын жетілдіру үшін біріншіден кәсіпорыннң
табысы, тиімділігі жоғары болу ... ... ... ғана ... ... деп айта аламыз. 2003-2010 жылдары таза табыс, тиімділік ... ... ... ... ... 1 теңге өткізілген өнімге шығын
кеміді. Бұлардың барлығы Еңбек ... ... оң ... ... 2010 және 2011 жж ... ... өзгерістер байқалатын
болса, онда кәсіпорын Еңбек ресурстары жоғарылайды. Оны 2003-2010 жж
мәліметтерге ... ... ... аламыз.
Кесте 5
Еңбек ресурстары қорын болжау.
|Көрсеткіш |2009ж. |2010ж. ... |2011ж% |
| | | |жам ... ... ... |8,6 |9,4 |11,3 |109 |120 ... % | | | | | ... ... |17354 |23609 |35306 |136 |149 ... ... | | | | | ... ... ... ... ... ... 9% ... өсіп тұр. Осының есебінен таза табыстың да өсуі байқалды.
Ал біз ... ... ... ... барлығы тиімділікке
байланысты.
"ИпотекаПлюс" ЖШС-нің іс-әрекетінің тиімділігін қамтамасыз ету ... ... ... рационалды болады:
1. Кәсіпорынның техникалық деңгейін жоғарылату. Бұл ... ... ... ... ... мен ... технологиясын жетілдіру,
пайдаланылған шикізат, материал және ... ... ... ... процесті автоматтандыру және механизациялау, өнім
сапасын жоғарылату. ... ... ... жоғарылату арқылы тек
қана материалдық шығындардың үнемделуі ғана емес, сонымен қатар ... ... ... ... ... ... яғни өнімнің бір
бірлігіне кететін ... ... ... Егер ... ... шамасын
техникалық жетілудің есебіненемес, ал өзініңквалификациясының жоғарылауы
есебінен өсіретін болса, онда шығарымның нормалары және бұйымның ... ... ... өнімділігімен бірдей пропорцияда жоғарылайды.
Еңбек өнімділігінің өсуі өнім шығарылымын көбейтеді, ал өнім шығарылымымен
бірге кәсіпорынның пайдасы ... ... және ... ... жетілдіру. Бұл шаралардың
құрамына кіреді: өндіріс специализациясын дамыту, оның ұйымдастырылуы мен
қызмет ... ... ... ... жақсарту, өндірісті
басқаруды жетілдіру, негізгі қорларды ... ... ... ... ... және материалдық ресурстарды пайдалануды
жақсарту, ... ... ... ... құралдарды пайдалануды жақсарту. Негізгі құралдарды
пайдалануды ... ең ... ... ... ... құрылғының
жұмыс уақытын жоғарылатуға тәуелді, ол құрылғыға қарауды жақсарту жолымен,
уақтылы және ... ... ... ... ... тәртіпті
сақтаумен жекелеген учаскелер мен цехтардың өндірістік қуаттылығының сәйкес
келмеуін жою ... ... ... ... ... көлемі мен құрылымын өзгерту. Өндіріс көлемінің
өсу ... ... ... және ... ... ... ... шығарылатын өнімнің құрылымының
өзгеруімен және оның сапасын жоғарылатумен ... ... ... ... Маркетинг қызметі сферасын дұрыс ұйымдастыру тауарлық өнімді өткізу
процесінде алынатын пайдаға тікелей әсер етеді. Өндірілетін өнімге сауатты
жарнама беру ... ... ... әсер береді.
«ИпотекаПлюс» кәсіпорнының алдында мынадай міндеттер тұр: сапалы өнім
өндіру, өндірісте материалдарды толығырақ және дұрысырақ пайдалану, негізгі
құралдар мен ... ... ... жақсарту, кәсіпорынның
техникалық деңгейін жоғарылату және, әрине өз өнімін ары қарай өткізу.
ҚОРЫТЫНДЫ
Мемлекеттің жалақыны ... ... ... ... территориялық
айырмашылықтар мен аймақтық коэффициенттерді белгілеуді анықтаудан ... ол ... ... ... әділетті еңбек ресурсы қағидасын
қамтамасыз етеді. Ал жұмыс берушілер мен жұмысшылар ... олар ... ... ... ... проблемаларын шешу үшін оларды
территориялық өзгешеліктерін біріктіруде жатыр. 2005 ... ... ... ... ... ... (44369). Еңбек
ресурсы төлеу бойынша айтарлықтай бөлінетін Атырау ... (48338 ... ... ... ... (33002 ... және 32622 ... Еңбек
ресурстарыныңтөмен деңгейі аймақтарға Ақмола облысы (14954 теңге) және
Алматы облысы (15933теңге) жатады.
Салалық аспектіде ... ... ... ... ... тағы ... еңбек ресурсы көлемінің ... ... ... ... ... ... ... ресурстарының 77%-ға өсуі
байқалады, сонымен қатар осы кезеңде ... және ... ... ... 46%-ға өскен. Бұндай еңбек ресурсы және баға өсімінің қатынасы ... алу ... ... ... және минималды еңбек ресурсы деңгейінің динамикасын, 1998-2005
жылдар өмір сүру минимумының мөлшерін ... ... және ... ... ... ... ... ресурсы мен өмір сүру минимумы арасындағы
алшақтық жыл ... өсіп ... 2005 жылы бұл ... ... ... 3,43-ке дейін жетті.
Мемлекеттен минималды еңбек ресурсы мөлшерін белгілеу кедейлікті жоюға
кері әсер етеді. Сондықтан, мемлекетке еңбек ... ... ... әсер ету ... ... экономикалық тиімділігіне кері
әсер етуін есепке ала отырып, өте ... ... ... ... ... 2005 ... ... еңбек ресурсы
төлеуге үлкен мән берілген. Онда Қазақстан Республикасындағы барлық бюджет
саласында жұмыс істейтін қызметкерлердің, яғни мұғалімдердің, ... ... ... ... ... қатар минималды жалақының
көбейетінін ... 2005 жылы бұл ... бәрі ... асты,
минималды жалақы 9200 тенгеге жетті.
Қазіргі кезде еңбек ресурсын белгілеудің бүкіл жүйесі жеке ... ... ... еңбек ресурсы саласындағы үрдістер стихиялы сипатта
жүреді, ол еңбек ресурсы жұмыс күшінің бағасы ... ... ... ... ... ... және ... функцияларын орындауды қойды.
Еңбек ресурстарыныңынталандырушы функциясын ... ... үшін ... әсер ету ... жолдары мен әдістерін анықтау үшін келесі
жағдайларды көңілге алудың маңызы зор.
Еңбек ... ... ... ... ... ... мәселесі ұжымдық шартта Еңбек ресурстарыныңәрбір ... ... ... ... ... де табысты шешілуі мүмкін. Аталған
көрсеткіштердің ... ... ... тиімділігінің өсуі
негізінде қосымша ... ... қай ... жұмысшылардың тұтыну
деңгейін жоғарлатуға ... ... ... отырып, өндірілген
өнімдегі еңбек ресурсы төлеудің үлесін көтеру ... ... ... мен ... ... көптеген факторларының, атап айтқаанда,
экономикалық жағдайдың тұрақсыздығы, жұмыссыздықтың болуы, әлеуметтік еңбек
қатынастарын реттеудің қолданылмайтын жүйесі екі ... да ... ... ... ... бойынша ұйымдастыруға жол береді.
Дамыған елдердің тәжірбиесі еңбек ресурсыны ұйымдастырудың саласындағы
мәселелерді ... ... ... ... еңбек ресурсы азаматтардың игіліктерінің негізгі көзі және еңбек
қызметінің ынтасы болу үшін, менің ... ... ... шешу ... ... ... еңбек ресурсыны нақты өмір сүру минимумының
деңгейіне дейін сатылап өсіруді ... ал ... ... ... деңгейіне, содан кейін үнемді бюджет деңгейіне дейін жеткізу;
2) кәсіпорын табысын еңбек пен капитал, кәсіпкер мен ... ... ... ... ... арасында әділ бөлуді белгілеу;
3) сала, кәсіп және аймақ бойынша минималды және орташа ... ... ... ... және ... ... ... ресурсысын төлеудегі экономикалық және ... ... ... ... ... мөлшері мен құрылымында инфляция қарқыны мен ... ... ... ... ... үй ... ... беру,
медициналық қызметкөрсету, көлік және т.б. әлеуметтік ... ... ... алу;
5) салық органдарының, жұмысшының ... ... ... ... ... жол ... ... заңдардағы кері әсерді жою,
еңбеккер адамның еңбек ресурсысына тимеу керек.
Әлеуметтік және экономикалық сұрақтарды ... үш ... - ... және ... ... ... қажет. Бұл міндетті қажеттілік
бүгінгі нақтылық. Жүйені жұмыс жалпымен ортақ қабылданған ... және ... ең ... адам ... ... ... ... халықаралық ұйымдастыру конвенцияларына негізделуі
мүмкін. үш жақты келіссөздегі басты міндеттердің бірі – бұл ... ... ... ... ... жағдайды есепке ала отырып еңбек
ресурсыны өсірудің бағыттарын келістіру.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТ КӨЗДЕРІ
1. ... ... ... // ... Қазақстан 31.07.2010.
2. Асиржанова К.Б. Регулирование оплаты труда в Казахстане на пути ... ... ... ... ... и ... роста: Материалы
международной научной практической конференции.
3. Алматы: Экономика 2001 .
4. Бенке И. Совершенствование оплаты труда как ... ... ... // ... и ... ... Демеубаева А.О. Организация оплаты труда в современных ... ... ... 2003 ... .Системы оплаты труда // Труд в ... ... ... ... ... ... ... к теме “Заработная плата” ... на ... // ... ... ... бухгалтера
// 2010
8. ҚР-ғы мүгедектердің әлеуметтік қорғалмағандығы ... ... мен ... ... ... // ... Қазақстан – 2001
- наурыз
9. Әлеуметтік төлемдер бойынша ҚР кейбір заңдық ... ... ... енгізу туралы" // Егемен Қазақстан – 2001 – ... "ҚР ... ... ... ... Егемен Қазақстан – 2001
– қаңтар
11. . "2006 ... ... ... ... ҚР Заңы // ... 2005 – қараша
12. ҚР Еңбек ... ...... ҚР ... ... Қазақстан сандарда – Алматы:ҚР статистика агенттігі.
14. Труд в Казахстане - №116 2005 жылы
15. Адамчук В.В., Ромашев О.В., ... М.Е. ... и ... –м: ... 1999 ... ... ... «труд и занятость населения в Казакстане» Алматы 2001 г
17. ... С. ... ... регулирования заработной платы
в условиях переходной экономике.// Труд в Казакстане №9 2000 год
18. Стратегический план ... РК до 2010 ... ... ... Кенжалина Ж.Ш. Оплата труда на ... ... ... 2002 ... ... Н.Л. ... ... предприятия»
21. Демеубаева А.О. «Организация оплаты труда в современных условиях» ... ... №6 2010 ... ... ... труда в выходные, праздничные дни и в ночное время //
Труд и ... в ... №10 2010 ... Прожиточный минимум в системе организации оплаты труда // Труд ... №8 ... З.П: ... и ... оплаты труда // Бухгалтер и налоги №7,№8 2010 г
25. ... в ... и ... // Труд Зар ... ... в Казахстане
№8 2005 год
26. Протасов В.Ф. Анализ деятельности ... ... ... ... ... ... Москва “Финансы и
Статистика” 2003-05-21
27. Савицкая Г.В. «Анализ хозяйственной деятельности предприятия» Москва
2000 ... ... ... ... ... ... Кәсіпорынның бухгалтерлі балансы, Отчет о движении основных
средств, ... о ... ... деятельности
предприятия 2-жылдық мәліметтері
30. «2» МП ... ... ... .«Пищевая и перерабатывающая промышленность Казахстана» 2006год №4,
№5, №6.
32. Дюсембаев К.Ш. ... ... ... ... 1998 ... ... С.В. ... трудовых ресурсов, конбюктура рынка труда и спроса
на специалистов в Республике Казахстан в 2000-2010 ... ... ... Алматы,1995 г
34. Поддержка начинающих предпринимателей из числа безработных //Труд ...... ... В.С. ... Н.А. ... труда: Учебник – М.Экзамен, 2000 г
36. Владимирова Л.П. ... ... ... ... дом
Дошков 2000
37. Орысша-қазақша сөздік. Алматы 1978 ж
-----------------------
Еңбек ақыны мемлекеттік реттеу
Сәйкес еңбекке сәйкес төлем
Халықтың төлем қабілеті бар сұранымды ... және ... ... ... ... ... ... жоғарлату
Еңбекақы жүйесінің қарапайымдылығы, логикалығы
Еңбек өнімділігі өсу темпінің орташа жалақы өсу ... ... ... ... ... ... ... алу
Өлшеу - бөлу
Қайта өндіру
Ресурстік шығарушы
Кәсіпорын қызметінің нәтижесіне қосқан ... ... ... ... кәсіпорыннын орналасқан ауданға байланысты жұмысшылар
жалақысының өзгешелігі

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 42 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мемлекеттік және жергілікті бюджеттерді қаржыландыруды басқарудың тиімділігін арттыру (ОҚО және Түркістан қаласы бюджеті мысалында)142 бет
Еңбек және еңбек ақы төлемдерін ұйымдастыру жолдарын жетілдіру20 бет
ҚР-дағы пластикалық төлем карточкаларының одан әрі жетілдіру мәселесі25 бет
Өнеркәсіптік кәсіпорындарда еңбек ақы төлеуді ұйымдастыруды жетілдіру61 бет
Ақша қаражаттарының есебі. Ақша қаражаттар есебін жүргізу ерекшеліктері.49 бет
Кәсіпкерлік қызметтегі еңбек ақы төлеуді ұйымдастыру «Доссормұнай» МГӨБ83 бет
Кәсіпорындағы салықтық бақылауды ұйымдастыру және басқару95 бет
Салық және оның мемлекеттік бюджеттің кіріс бөлігін қалыптастырудағы рөлі76 бет
Төле би жайлы37 бет
Қазақ жыраулары мен билері17 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь