Кәсіпорында өндірілетін өнім

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 3

1. НАРЫҚ ЖАҒДАЙЫНДА ӨНІМНІҢ САПАСЫН КӨТЕРУДІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ МӘСЕЛЕЛЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6

1.1. Нарық жағдайында өндірілетін өнім сапасының ұғымы, мағынасы ... ... 6

1.2. Бүкіләлемдік сауда ұйымына кіру алдында өнімнің сапасын көтерудің маңызы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 12

1.3. Өндірілетін өнім сапасына әсер ететін факторлар, олардың жіктелуі ... 23

2. АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ ӨНІМДЕРІН ӨҢДЕУШІ ӨНДІРІСТІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ АХУАЛЫ МЕН САПА КӨРСЕТКІШТЕРІН ТАЛДАУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 30

2.1. «Қызыл Жар» өндірістік кооперативінің экономикалық жағдайын талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 30

2.2. Кәсіпорында өндірілетін өнімнің сапасын бағалау ... ... ... ... ... ... ... ... 47

2.3. Өндірілген өнімнің бәсекелік көрсеткіштерін талдау ... ... ... ... ... ... ..56

3. ӨНІМНІҢ САПАСЫН КӨТЕРУДІҢ НЕГІЗГІ БАҒЫТТАРЫ ... ... ... ...62

3.1. Өнімнің сапасын көтерудің ұйымдастырушылық.экономикалық тетіктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 62

3.2. Өнімнің сапасын көтеруде кәсіпорындардың өзара байланыстарын жетілдіру жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 65

3.3. Өнімнің сапасын көтеруде инновация, маркетинг жүйелерін жетілдіру жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...71

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..77

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 80
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. 2003-2015 жылдардағы Қазақстан Республикасының индустриалды-инновациялық даму стратегиясы. Қазақстан Республикасының Президенті және Үкіметінің актілер жинағы, 2002, №30.
2. Қазақстан Республикасының 2010 жылға дейінгі стратегиялық даму жоспары. ҚР-ның Президентінің үкімімен 2001 жылдың 4 желтоқсанында расталған, №735, Астана 2001.
3. ҚР-ның Президентінің Қазақстан халқына Жолдауы «Қазақстан жеделдетілген экономикалық, әлеуметтік, саяси даму жолында», «Егемен Қазақстан» 2005, 18 ақпан.
4. Назарбаев Н.Ә. «Жаңа заман – Жаңа экономика» //, «Егемен Қазақстан» 2004, 16 желтоқсан.
5. «Стандарттау мен сертификаттау туралы» ҚР-ның Заңы // «Егемен Қазақстан» // 1993, 17 ақпан.
6. Нұрпейісова А.С. Кластерлік талдау – микродеңгейде бәсекелік қабілетті басқару базасы // «ҚазЭУ Жаршысы», «Экономика» 2004, №3, 72-76 беттер.
7. Айманбетов Н.Е. «Агрономия» 2000, «Алматы», 46-69 беттер.
8. Тағы да миллиард пұт астық // «Казахстанская правда» 2004, №6, 22 қаңтар.
9. Азгальдов Г.Г. Теория и практика оценки качества товаров. – М.: Экономика, 1982.
10. Завьялов П.С., Демидов В.Е. Формула успеха - маркетинг (100 вопросов – 100 ответов о том, как эффективно действовать на внешнем рынке. – 2-е изд., перераб. и доп. –М.: Международные отношения, 2001.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
............................................................................
..................................... 3
1. НАРЫҚ ЖАҒДАЙЫНДА ӨНІМНІҢ САПАСЫН КӨТЕРУДІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ
МӘСЕЛЕЛЕРІ ............................................ ... ... ... ... өнім ... ... ... ........
6
1.2. Бүкіләлемдік сауда ұйымына кіру алдында өнімнің сапасын көтерудің
маңызы
............................................................................
..................................... 12
1.3. Өндірілетін өнім ... әсер ... ... ... жіктелуі ...
23
2. АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ ӨНІМДЕРІН ӨҢДЕУШІ ӨНДІРІСТІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ АХУАЛЫ МЕН
САПА ... ... ... ... Жар» ... ... ... жағдайын талдау
............................................................................
........................... 30
2.2. Кәсіпорында өндірілетін өнімнің сапасын бағалау
................................47
2.3. Өндірілген өнімнің бәсекелік көрсеткіштерін талдау
..........................56
3. ӨНІМНІҢ САПАСЫН КӨТЕРУДІҢ ... ... ... ... ... көтерудің ұйымдастырушылық-экономикалық тетіктері
............................................................................
................... 62
3.2. Өнімнің сапасын көтеруде кәсіпорындардың өзара байланыстарын
жетілдіру жолдары ... ... ... ... инновация, маркетинг жүйелерін жетілдіру
жолдары
.......................................................71
ҚОРЫТЫНДЫ
..........................................................................
................77
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
........................................80
ҚОСЫМШАЛАР
..........................................................................
....81
ÊIÐIÑÏÅ
Àóûë ... ... ... ... ... ... áiði ... òàáûëàäû: Òåê øèêiçàòºà ¹àíà
áà¹äàðëàí¹àí åë ... ... ¾øií áiç ... æ¸íå ... ¼íåðê¸iáií,
èíôðຽðûëûìäû, ì½íàé ìåí ãàç ¼»äåóäi, õèìèÿ ìåí ì½íàé ... ... ... ... ... ... ... åòåòií ò¾ïêiëiêòi
¼íäiðiñòåði, ºûçìåò ... ... ... ... äà ... ... òèiñïiç. ²àçiðãi á¸òó¸ãåð èìïîðò êåçiíäåãi ºàòà»
á¸ñåêåëåñòiê ... ... ìåí ... ñàëàëàðäû» íàðûººà
áåéiìäåëó ¾ðäiñi æ¾ðiï æàòºàí êåçäå, áiçäi» øèêiçàòòàí áàñºà ¼íiìäåðiìiç
á¸ñåêåãå ò¾ñå ... ... áiç ... àóûð ... ... º½ëäûðàé áåðåìiç, àë á¾êië ¼ðêåíèåòòi æ¸íå äàìóøû ¸ëåì á½¹àí òiêåëåé
ºàðàìà-ºàðñû æ¾ðiï ... ... ... ... ... ¼í áîéûíäà ¼ç
¼íiìiìiçäi ¼òêiçóäi» àñà iði ... ... çîð ... èå ... Òàÿó ... ñèûìäûëû¹û åêi ìèëëèàðä àäàì¹à æóûº íàðûºòàðäû», áiðåí-
ñàðàíäàðû áîëìàñà, ºàë¹àí êåç-êåëãåíi ²àçàºñòàí ... ... ... ... стандарттарға сай áîë¹àí æ¸íå òèiñòi ê¼ëiê àðíàëàðû
äàìû¹àí æà¹äàéäà æóûòûï ºîþ¹à ... Á½ë ... ... æ¸íå
Èñëàì ìåí Îðòàëûº Àçèÿ ìåìëåêåòòåðiíi» òîáû, Òàÿó Øû¹ûñ åëäåði-òàðèõè
ò½ð¹ûäà ... ... ... ... ... ... ... àëà, дèïëîìäûº æ½ìûñûìíû» ìàºñàòû ... àóûë ... ... ... ... пен ... ... өнімдерінің сапасын àðòòûðóäû» æîëäàðûí ºàðàñòûðóäû àëäûì.
Äèïëîìäûº æ½ìûñ îáüåêòiñi áîëûï «Қызыл Жар» ӨК-і òàáûëàäû.
Ìiíäåòòåði ðåòiíäå ... ... ... ... ... ýêîíîìèêà æà¹äàéûíäà¹û ì¸íií
àíûºòàó;
− èìïîðò àëìàñòûðó ñàÿñàòûíû» ìà»ûçûí àøó;
− ауыл шаруашылық ¼íiìäåði íàðû¹ûíû» ²àçàºñòàíäà¹û äàìóûí òàëäàó;
... Жар» ... ... ... áåðiï, îíû» ºàðæûëûº ... ... ... ... ... бағалау;
− ²àçàºñòàííû» àóûë øàðóàøûëû¹û ñàëàñûíäà¹û көрсетілетін қызмет ... ... ... ... ... ... ... çåðòòåó, áà¹à áåðó, ½ñûíûñòàð æàñàó áîëûï òàáûëàäû.
Áiðiíøi òàðàóäà ¼íiìíi» сапасын àðòòûðóäû» ... ... Îíû ... ¸ñåð ... ... æ¸íå ðåòòåéòií
çà»äàð¹à ºûñºàøà òîºòàëûï ¼òåìiç. Á¸ñåêåëiê ºàáiëåòòi ... ... ... ... ñèïàòòàìà áåðiëåäi. Á¾êië ¸ëåìäiê ñàóäà ½éûìûíà
êiðó ... ... ... ... ì¸íi ... Өнім ... ... факторлар анықталып, олардың өндірілетін өнімнің ... ... ... ... ... олардың түрлерінің сапаның
атқаратын ортасына қарай топталып, жіктелуіне толық сипаттама ... ... àóûë ... ... өндіру ñàëàñûíäà îíäà¹àí
æûëäàð áîéû ºûçìåò åòiï êåëå æàòºàí ... Жар» ... ... ... ... ... òàëäàó æàñàëàäû. ... ... ... áà¹à ... îíû ... ... ... көрсетілетін қызмет пен өндірілетін өнімдердің
бәсекелік көрсеткіштеріне ... ... ... ... ... ... сүйене отырып өнімді сұрыптарға бөлу, «Қызыл
Жар» ӨК-мен өндірілген ... ... ... ... кәсіпорынды
есепті ретінде алып осы аудандағы дәл осы қызметпен ... ... ... ... ... алып, жергілікті
тұрғындардан, басқа да өңдеуші ... ... ... жүргізу
арқылы негізгі өнімнің сапасына бірқатар ... ... ... ... ... ¼íiìíi» сапасын àðòòûðó áà¹ûòòàðû êåëòiðiëãåí. ... ... ... ... ... ... îáëûñ
àóºûìûíäà òàíûñûï, астық åãóìåí àéíàëûñàòûí ¸ð àóäàííû» ... ... ... ... ... ... ñàïàñûí,
ò¾ñiìäiëiê ì¼ëøåðií, á¸ñåêå ºàáiëåòòiëiãií àðòòûðûï, астықтың ¼çiíäiê º½íûí
ò¼ìåíäåòóãå, å»áåê, æåð, ñó, òû»àéòºûø ðåñóðñòàðû ìåí òåõíèêàëûº º½ðàëäàðäû
ðàöèîíàëäû ïàéäàëàíûï, ... ... ... ... áàðûñûíäà
î» í¸òèæåëåðãå æåòåòiíäiãi æ¼íiíäå ìûñàëäàð êåëòiðiëãåí. Ñîíäàé-àº
¼íäiðiñòi» ... ... ... ... : ... ... яғни ... тығыз байланысты халық шаруашылығы
салаларындағы шаруашылық етуші нарық субьектілерінде (ауыл шаруашылығы –
өңдеуші ... - ... ... ... – текстильдік
өнеркәсіп кәсіпорындары және т.б.) тізбектелген байланыс жүйесін құрудың
тиімділігі; ... ... ... ... ... áàéëàíûñòàðûí
æåòiëäiðói; ауыл шаруашылығы өндірісіндегі инновация, ìàðêåòèíã æ¾éåëåðií
æàºñàðòó æîëäàðû òóðàëû ñ¼ç ... ... ... ... ... ... ... статистика мәліметтері, сапаны басқару тақырыбында ой
қозғаған шетелдік және ... ... және ... ... мен ... ... Íàðû²òû² æà±äàéäà ´íiìíi³ САПАСЫН КӨТЕРУДІҢ òåîðèßëû² ì°ñåëåëåði
1. Нарық жағдайында өндірілетін өнімнің сапасының ұғымы, мағнасы
XXI ... ... ... ... ... ... еңбек сапасы,
қызмет және өнім сапасы, қоршаған орта сапасы және т.б. жоғары сапа ғасыры
болуы керек. ... ... ... ... ... кәсіпорынның
сәтті және бәсекеқабілетті қызметі ... оның ... ... ... - бұл белгіленген және болжанатын сұранысты қанағаттандыра алатын
объектінің сипаттамаларының жиынтығы.
Сапа түсінігі: құжаттандырылған процедуралар негізінде ... ... ... ... ... әріптестік негізінде өткізу
нарықтарын жаулап алу; бәсеке қабілетті өнім ұсыну арқылы жаңа ... ... ... ... ... ... ... «Сапа» - бұл
өндірілген өнімнің емес тапсырыс берушінің қайтып келуі. ... ... ... ... ... ... ... сұранысына икемделу,
кәсіпорынның әрқашан оны ескеріп ал іс жүзінде оны риза қылу ... мен ... ... ... ... шешу ... ... 9000 ISO стандарттарына сәйкес сапа менеджменті жүйесін
ендіру табылады.
Бүгінгі таңда жердің ... ... ... ... ... сапалы емес тауарлар ағылуда, бұл жағдайда тұтынушы ... ... ... және ... ... Алматы стандарттау, метрология және
сертификаттау орталығының директоры Есбергенов Базарбай Сейілхановичтің
айтуы бойынша, сапа ... ... ... ... және ... бағалаудың
негізгі критериі ол - әр адамның және жалпы қоғамның өмір сүру ... Сапа ... ... ... ... өнім өндіруші
өзінің өнімін жарнамалау кезінде оның сапасы жайында сөз қозғайды. Сапа әр
кезде ... ... ... ... өту кезеңінде өткір мәселе
болуда. Елімізде өндірілетін өнімнің көп ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар көптеген қиындықтарға
кездеседі. Көптеген елдер тәжірибесі ... ... ... жол ... құрал бұл – сапа.
Өнім сапасы – бұл ... ... ... осы ... ... ... және ... деңгейін анық көруге
болады. Өнімнің сапасы – маңызды ... ... ... ... ... ... ... рентабельділік және т.б, сияқты экономикалық
көрсеткіштермен тығыз ... ... ... арттыруды түрлі
аспектілерде сондай-ақ макро және микро деңгейде қарастыру керек.
Өнімнің сапасын көтеру:
- өткізілетін өнім және ... ... ... ... ... ... ҒТП-ті және басқаларын қолдануға мүмкіндік ... ... ... ... ... үшін: ҒТП-тің жеделдеуі, экспорттың
ұлғайтуы, жаңа өткізу ... мен ... Ал, ... ... ... ... өнім ... кәсіпорын үшін өте маңызды, ... ол ... ... қалыптасуына септеседі.
Жоғары деңгейлі имидж, бұл – танымалдылық және сенімділік, ... ... оның ... ... ... ... ... стиль атрибуттарына оң және ... ... ... ... ... біз ... әр ... әлемдік және Қазақстандық
нарықтарда мықты да танымал көшбасшы орындарын иемденетін көтеген ... ... ... Adidas, Nike, PHILIPS, SONY, Nokia, ... де ... көптеген фирмалар.
Сонымен кәсіпорында сапа мәселесін шешу – оның сатып ... ... ... ... ... ... ... сапасын тұрақты
қылу жоғары деңгейде табыс табуға негіз болады.
´íäiðiñ òåõíîëîãèÿñû ìåí àäàì ... ... ... ñàïà ... ... ... ¼ñiï îòûðàäû. ̸äåíèåò ïåí áiëiì äå»ãåéiíi» ¼ñói ê¾íåí-
ê¾íãå ò½òûíóøûëàðäû» òàëàáû ìåí ºàëàóûí ¼ñiðiï îòûð.
|Ñûðòºû ... ... |
1 ... - ... ... қабілетін бағалаудың типтік сызбасы
Îñû¹àí áàéëàíûñòû, ¼íiì ñàïàñû ì¸ñåëåñi - òàóàð ¼íäiðóøiëåð àëäûíäà
ò½ð¹àí ýêîíîìèêàëûº æ¸íå ¸ëåóìåòòiê ... ... ... á¸ñåêåëiê ºàáiëåòi êåëåñi ýëåìåíòòåðäåí ò½ðàäû:
− áà¹àíû» íåãiçãi á¸ñåêåëåñòåðäi» áà¹àñûìåí ñàëûñòûðûëóû;
− ñ½ðàíûñ ïåí ½ñûíûñ ... ... ... ... ... ... æ¾éåñiíi» æ½ìûñ æàñàóû;
− æå»iëäiêòåð æ¾éåñiíi» ò½òûíóøûëàðäû òàðòóû;
2. ´íiì ñàïàñû :
... ... ... ºîñûìøà ïàéäàëûëûºòû» áîëóû;
− ¼íiìíi» òàíûìàëäûº äå»ãåéi;
3. ´òêiçó, æàðíàìà æ¸íå ... ... ... ... ... ... ... ò½òûíóøûëàð¹à ºîëàéëûëû¹û;
− æàðíàìàíû» òèiìäiëiãi;
− ºûçìåò ê¼ðñåòó æ¾éåëåðiíi» ºîëàéëûëû¹û ìåí ñåíiìäiëiãi.
Өнімнің сапасы саласындағы атақты американ ... ... ... ... бақылау» атты кітабында: қызметтің немесе өнімнің сапасы
мағынасын, оның пайдалану кезінде сатып ... ... ... жауап
беру жолымен қызметтің немесе өнімнің ... ... ... ... ... ... анықтауға болатындығын
түсіндіреді. Ары қарай автор қызметтің немесе өнімнің сапасын ... ... ал нақ осы ... ... атап ... Кейбір отандық
мамандар өнімнің сапасын ғылыми-техникалық прогресстің айнасы деп ... ... сапа ... оның ... көрсеткіштер жүйесі негізінде
анықталады. Ол үшін осы әр көрсеткіштің ... ... біле ... үшін ... өнім ... ... ... тауардың сәйкес
көрсеткіштерімен салыстырылады.
Сапа көрсеткішін ... ... ... ... оның ... табу есептеледі. Ол үшін практикада ... ... ... ... ... ... ... – приборлар мен құралдардың көмегімен анықталады;
- Тіркеу әдісі – белгілі бір жәйттер (мәселен: ... ... ... ... ... (мәселен: стандартталған, унифицирленген немесе
патентпен қорғалған ... ... ... мен ... ... ... арқылы сенімділікті, патентті-құқықты, ... ... ... ... ... Есесптеу әдісі - өнімнің сапа көрсеткіштерін анықтау үшін ... ... ... ... ... әдіс – ... ... мүшелерімен: көру, есту, дәм
сезу, ұстап көру және т.б. сияқты қабылдауын ... ... ... ... мен ... оны ... тұлғаның квалификация, анықтау
қабілеті, кәсіпқойлық деңгейіне байланысты;
- Социологиялық әдіс – барлық тұтынушылар желісі бойынша ... ... ... ... ... ... техникалық деңгейі және
өнімнің сапа деңгейін неғұрлым терең түсінік ретінде қарастырады;
Æàëïû ¼íiìíi» á¸ñåêåëiê ºàáiëåòií ... ... ... ... ... 2-ãå ... áîëàäû: ñûðòºû æ¸íå iøêi.
Ñûðòºû ôàêòîðëàð¹à ìåìëåêåò äå»ãåéiíäå ºàáûëäàíàòûí áà¹äàðëàìàëàð ìåí
çà»äàð æàòàäû. Àòàï àéòºàíäà: сàïà ... ... æ¸íå ... ñàëàëàðûíäà èìïîðò àëìàñòûðóäû» ... ææ, ... ... ... ... òóðàëû», ìàºñàòòû-
îòàíäûº ¼íäiðóøiëåðäi äåìïèíãòi òàóàðëàð ... ... ... ... ºîð¹àó áîëûï òàáûëàòûí «Äåìïèíãêå ºàðñû øàðàëàð òóðàëû»,
«Òåðiñ ïè¹ûëäû ... ... iøêi ... øåò ... èìïîðò òàóàðëàðûí æåòêiçóøiëåð òàðàïûíàí ... ... ... ... ... îðûí ... øàðàëàðû
òóðàëû» æ¸íå Президентіміз бен Үкіметтің тиісті атқарушы ... ... ... ... ... ... соңғы 2-5 жыл ішінде
көзделген, ... және орта ... ... даму ... да ... бағдарламалар мен çà»äàð жатады.
Ñàïà Ðåñïóáëèêàëûº áà¹äàðëàìàñûíû» ... ... ìåí ... ... ... ìåí ºûçìåòòåð ñàïàñû ñàëàñûíäà ìåìëåêåòòiê ... ... åòó, ... ... ... ìåí ¸äiñòåðií æåòiëäiðó;
− îòàíäûº ¼íiìäåðäi» á¸ñåêåëiê ºàáiëåòií àðòòûðó¹à áà¹ûòòàë¹àí ±ÒÏ
æåòiñòiêòåðií åíãiçó;
− ¼íiìäåð ìåí æ½ìûñòàð, ê¼ðñåòiëåòií ºûçìåòòåðäi ... ... ... ê¼øó;
− ñòàíäàðòòàó, ìåòðîëîãèÿ ìåí ñåðòèôèêàòòàó ñàëàñûíäà êàäðëàðäû
äàéûíäàó;
− ñàïàíû àðòûðó ñàëàñûíäà iñ-øàðàëàð ½éûìäàñòûðó ìåí ... ... ... äå»ãåéiíäåãi øàðàëàð, áiëiêòi ìåíåäæìåíò,
ñàïà ¾éiðìåëåði, æàºñû ºàëûïòàñòûðûë¹àí êàäðëûº ñàÿñàò æ¸íå ò.á. жатàäû.
Á¸ñåêåëiê ºàáiëåòòi ºàìòàìàñûç åòóäå ÕÕ-¹àñûðäû» 80-øi ... ... ... ... ... ... àëóøûëàðäû» 80%-û ¼íiìäi ¸ëåìäiê íàðûºòà
ñàòûï àëà ... ... ã¼ði ... ... ... ¼íiìíi»
á¸ñåêåëiê ºàáiëåòií òàëäàóäà ñàïà ê¼ðñåòêiøòåðií òàëäàóäû» ìà»ûçû çîð :
− ôóíêöèîíàëäûº ºàñèåòòåð ò½òûíó çàòûíû» ¼ç ... ... ... ... Îëàðäû» íåãiçãi ôóíêöèÿëàðûíû», ê¼ìåêøi îïåðàöèÿëàð ìåí
ºîñûìøà îïåðàöèÿëàðäû» ä¸ë îðûíäàëóûí ê¼ðñåòåäi.
Ìûñàëû, êið æó¹ûø ìàøèíàíû» ... ... îíû» êið ... ... ...... ... êàëüêóëÿòîðäû»
áîëóû;
- ¸ëåóìåòòiê àðíàëûìû òàóàðäû» ¸ð-ò¾ðëi õàëûº òîáûíà àðíàë¹àíäû¹û;
- ýðãîíîìèÿëûº ºàñèåòòåð ... ... ... ... ... ÿ¹íè ... ôèçèêàëûº, ïñèõîëîãèÿëûº àóûðòïàëûº ò¾ñiðìåó. Ìûñàëû,
àâòîìîáèëüäå áàñºàðó æ¾éåëåðiíi» îðíàëàñóû æ¸íå ... ... ... òàóàðäû» ê¼»iëãå àëàðëûºòàé ... ... ... èå áîëóû. Ìûñàëû, ñ¸íäi êèiì, ¸äåìi ûäûñ-àÿº
æ¸íå ò.á.
Poole computer ... òåê ... ¹àíà ... æà»à
êîìïüþòåð øû¹àðóû, èòàëüÿíäûº Zanussi ôèðìàñûíû» ¸ð-ò¾ñòi àñõàíà æèõàçûí
øû¹àðóû.
- ýêîëîãèÿëûº ºàñèåòòåði, á½ë ... ... ... ... çèÿí áîë¹àíäû¹ûìåí àíûºòàëàäû. ̽íäà òåê ò½òûíó çàòû ¹àíà ... ... æ¸íå ò.á., ... ... ... êið ... ... áèîëîãèÿëûº òàçàëû¹û, àýðîçîëüäi çàòòàðäû» àóà¹à ... ... ... ºàñèåòòåð òàóàðäû» ò½òûíó êåçiíäåãi àäàì à¹çàñûíà,
æ½ìûñ ... ... êåði ¸ñåð ... ... Îëàð æàðûºòûëûº,
âåíòèëÿöèÿ, òåìïåðàòóðà, ûë¹àëäûëûº äå»ãåéi æ¸íå ò.á.
- ... ... ... ÿ¹íè ... ... ¼çiíi»
íåãiçãi åðåêøåëiêòåðií ñàºòàï ºàëóû. ½çຠ... ... ... ... ... ... Ìûñàëû,
ìàòàíû» ñåíiìäiëiãi æó¹àíäà ¼ç ò¾ñií ñàºòàï ºàëóû.
1.2. Бүкіләлемдік сауда ұйымына кіру алдында өнімнің сапасын көтерудің
маңызы
Қазақстан 1996 жылы ... кіру ... ... ... жасап БСҰ-ның
құрамына тіркеле бастады. Осы жылдың ақпанынан бастап елімізге бақылаушы
статусы берілді. Сонымен қатар еліміздің ... ... үшін ... ... ... әріптес мемлекеттермен жұмыс тобы құрылды. Бұл топ
құрамына: Қазақстан мен оның ... ... кіру ... ... ... 36 мемлекет (АҚШ, ЕО, Канада, Жапония, Австралия, Швейцария,
Қытай және т.б.) кірді.
Министрліктердің ... ... ... ... жүргізуіне
және де басқа принципиальді негіздегі мәселелерді ... үшін ... ... ... ... негізінен кедендік-тарифтік саясат және
халықаралық экономикалық ұйымдарға қатысу секілді сауалдарды қарастырады.
1996 жылдың шілдесінде Қазақстан ... ... ... ... және ... да құжаттарды (заңдыпроектілік жұмыстар жоспарын,
субсидиялау жөнінен ақпараттар, жекешелендіру, салық салу, санитарлық және
фитосанитарлық шаралар, ... және ... ... қорғау және т.б.) жұмыс тобы мүшелерінің қарауына ... ... ... Республикадағы сыртқы сауда режимі және заң шығару базасы
талқыланған бес отырыс болып өтті.
Қазақстанның ... ... ... көзқарасы әртүрлі.
БСҰ-на кірудің позитивті факторлары:
- Қазақстан тауарларына БСҰ-на мүше елдердің нарықтарына ... яғни ... ... ... ... тауарлары БСҰ-на
мүше елдермен тең құқықтылығы, елімізден экспортталатын тауарларға саны мен
көлеміне шектеу ... ... және ... да ... ... ... Халықаралық стандарттарға сай қолайлы және транспорентті ішкі заң
ортасын ... ... ... ... ... ноу-хау мен жаңа
технологияларды тартуда бірігіп қызмет ету;
- Тұтынушыға ұсынылатын тауардың көлемі мен сапасын арттыру;
- Экономикалық ... ұзақ ... ... саттық жоспары негізінде
ынталандыру және т.б;
Атап өтетін жайт, позитивті эффект БСҰ-на кіргеннен бастап емес, ... ... ... негативті факторлары:
- Көпжақты келіссөздер негізінде неғұрлым ауқымды өндірушінің
позициясы мен көзқарастарының қолдау ... ... кей ... ... ... ... болмауы;
- Тауар мен қызмет сату ... ... жаңа ... енгізудің
шектеулілігі;
- Бәсекелестіктің күшеюі және ... ... ... ... нашарлауы. Бұл бірінші кезекте ... және ... ... ... ... ... секторларын
қамтиды.
Мемлекетіміздегі ауылшаруашылық секторының жете ... ... ... бола бермейді. Экономиканың көп секторы қалаға
немесе негізгі ақша айналым орталықтарына ... ... ... орта жете ... ... (ЕО, АҚШ және
т.б.) салыстырғанда мүлде дамымаған деп айтуға болды.
Осыны негізге ала ... ... ... пен ... ... алдына келесі 2006 – 2007 жылдары орындалуға бағытталған мәселелер
жиынын қойды:
1. Ауыл жылдарында шаруашылықтар үшін ... ... ... ... ... кезекте Үкімет алдына орта мерзімде орындалатын,
басты мақсаты ауылшаруашылығындағы өңдеуші ... ... ... ... ... бекітілді. Мұндағы басты назар қосылған
құны жоғары ... ... ... ... терең
өңдеу. Бұл үшін осы саланы ынталандыруда кешенді түрде жүргізу қажет,
мәселен салықтық ынталандыру. Отандық және шетел инвесторларын тарту,
бұдан басқа ... ... ... ... ... ... жабдықтау керек. Осы жылы Үкіметпен «агроөнеркәсіптік
кешенді және ауылдық аймақтарды дамытуды мемлекеттік ... ... ... ... ... ... белгіленген.
2. Ауыл шаруашылық өнімдерін өңдеуде және өндіруде кластерлік ... ... ... ... ... ... дамып
келе жатқан 7 саланың ауыл шаруашылығымен тікелей байланыстылары
текстильдік және тамақ өнеркәсіптерінің мүмкіндіктерінің жоғарылығын
пайдалану.
3. ... және Мал ... ... ... ауыл ... ... өткізу және ақпараттық-
маркетингтік қолдау желісі ... Осы ... ... ... ... жатқан жұмыстарды күшейту.
4. Үкіметке ауыл шаруашылық құрылымдарының ... ... ... ... ... ... жоспарын құрып, бекітуді
тапсырамын.
5. Ауыл шаруашылығындағы тасымалдау инфрақұрылымының жетілменгендігінен
ауыл шаруашылық өнімдерін өндірушілер өнімдерін нарықтарға жеткізуде
үлкен шығындар шегеді. Бұл өз ... ... ... ... ... ... ... кірумен байланысты бұл мәселе аса өзекті
қарқын алып бара ... ... ... ... және
өңдеуші кәсіпорындарға өнімдерін жеткізуді қамтамасыз ету.
6. Үкімет пен әкімдерге ауылшаруашылығын несиелеудің тиімді әдістері мен
нұсқаларын ойластыру керек, ... ... ... ... ... қорында кәсіпорындардың қарыздарын ... ... Ауыл ... ... ... өндірістің техникамен
жабдықталуына тәуелді. Тиісті ауыл шаруашылық құралмен жабдықталмауы
оны дамытуда кедергі болады. Ауылшаруашылық ... ... ... ... ... ... ... отырып
шешуді Үкіметке тапсырамын. Бұл жерде отандық ... ... ... ... ... ... де ... шығармау керек.
8. Басымды ретте ауыл шаруашылық ғылымын да дамыту ... ... ... ... және өнімнің сапасын көтеруде, өндірушілердің
ескі технологиядан жаңа технологияға бейімделуі, қосымша аграрлық
зерттеулерді пайдалану мен даму ... ... ... ... таңда ауыл шаруашылығында көптеген шаруашылық субьектілері
бар. Олардың көлеміне байланысты жаңа ... мен ... оны ... ... Ал ... көлемді құрылымдар техника
мен технологоияларға қол жеткізіп қана қоймай ... ... ... ... ... ... ... келешекте тек ірі және орта
шаруашылық субьектілерінің басым болатынын атап ... ... ... ... осы ... ... ... шешуді
қоямын.
10. Ауылдар біздің қайталанбас тарихымыздың, салт-дәстүріміздің және
ұлттық мәдениетіміздің сақтаушысы екенін ұмытпағанымыз жөн. ... ... ... қайталанбастығын баршаға танытатын кез
келді. Сондықтан ауылдағы қоғамның ... ... ... ... ... көңіл бөлінуі керек.
Президенттіміздің Үкімет пен әкімдер алдына қойған осы ... ... ... ... ... Ал ... кезекте
Президентіміздің 2003-2015 жылдарға бағытталған индустриалды-инновациялық
дамудың стратегиялық ... ... ... ... ... ... ... мен сертификаттау»
бағдарламасына тоқтала өткенді жөн көрдік. Өйткені бұл ... ... ... ... ... және ... ... осы
стандарттарға сай тауар өндіруі, яғни сапалы тауар өндіруін қадағалайды.
Бағдарламаның мақсаты болып:
- Қазақстан ... ... ... ... ... ... өз ... стандарттау, сәйкестікті бағалау, сапаны
басқару, аккредитациялауды жетілдіретін техникалық ... ... ... ... ... ... ... шығуға қолайлы жағдай туғызу үшін мемлекеттік
бақылау және реттеу;
- Сонымен бірге БСҰ-на мүше болуға қолайлы жағдай жасау ... ... ... ... ... және ... басқару саласында бірегей
мемлекеттік саясат жүргізуді ... ... ... реттеудің халықаралық моделіне көшу;
- Салалардағы стандарттау жұмыстарын жетілдіруге қолайлы жағдай ... ... ... мүше ... ... ... ... Әлемдік нарықтарда, республикада өткен өнімнің сәйкестігін бағалау
нәтижелерін мойындауына қолайлы жағдай жасау;
- Отандық өнімдердің сапасы мен бәсекелік қабілетін арттыру;
- ... ... ... ... ... ақпараттық
аймақты біртіндеп құру;
- Мамандардың біліктілігін (квалификациясын) көтеру;
- Халықаралық стандарттау жөніндегі жұмыстарды жандандыру;
Бағдарламаны орындаушылар Қазақстан Республикасының ... ... ... ... мен ... ... көзі болып
мемлекеттік бюджет табылады. Бағдарламаның орындалуына 3 жыл уақыт ... мың ... ... яғни ... ... ... ... 413 085 мың
теңгесі іске жаратылды.
Бағдарлама толық орындалған күнде ... ... қол ... Атап ... мемлекеттік және халықаралық стандарттар негізінде ... және ... ... ... ... ... талаптарға теңестіру арқылы саудадағы
техникалық кедергілерден құтылу;
- Техникалық реттеу, стандарттау және сәйкестікті ... ... ... біртіндеп алмастыру;
- Салаларда стандарттау қызметтерін, жаңа техникалық, оның ішінде
халықаралық ... ... ... Жергілікті, ұлттық және халықаралық ұйымдармен әріптестікті нығайту;
- Біртұтас ақпараттық аймақ ... ... ... номативті құжаттар қоры құрылған. Мемлекеттік
стандарттар қоры (МСҚ) нормативті құжат түрлерінің 39 мың түрін ... оның ... ... ... мемлекеттік нормативтік құжаттар
3 700 (700-дей мемлекеттік стандарттар, 3000 ... ... ... мен ... 20 000 ... ... шетелдік стандарттар, 4 000 халықаралық ... ... ... ... ... ... отыр.
Стандарттау жұмыстарын жүргізумен байланысты экономиканың әр саласында
40 стандарттау ... ... ... ... ... ... мен халықаралық стандарттауға қатысу жатады.
Біздің республика қол жеткізген ашық ... және ... ... ... ... ... және ... тиімді интеграциялануға мүмкіндік береді. Бұл белгілі бір
артықшылықтар әкеледі: ол ... ... ... ... ... ол ... мүше ... сауда-саттықта неғұрлым қолайлы
жағдайлар режиміне қол жеткізу; келетін инвестиция мөлшерінің өсуі; ... ... мен ... ... ... ... еркін
шығу мүмкіндігі; ол сауда заңдылықтарын әлемдік нормалар мен ... ... ... ... ... ... бағдарламасы бүгінгі таңда тиімді болғанымен, көбіне-көп БСҰ-ның
талаптарына қайшы келіп ... ... ... ... ... ... ... импорт алмастыру саясаты 2000 жылы 50, ал
2001 жылы 200 отандық кәсіпорындарды іске қосуға ... ... ... ... ... ... Сонымен бірге БСҰ-ның талаптарына, импорт
алмастыруда жол берілмейтін мұнай ... мен ... ... төмендету түріндегі қиылысқан субсидиялау да қайшы келеді.
БСҰ-на кіруде, Қазақстанда өндірілетін тауарлар мідетті ... ... сай ... ... ... ... ... режимдерінің либерализациясына, олардың өндірген тауарлары мен
қызметтері ... ... ... тұра ... ... ғана ... өкінішке орай, бүгінгі таңда ол деңгейден алыстамыз. Қолда бардың
барлығын ... ... ... мүшелігіне қабылдануға немесе тек БСҰ-на
мүше болу үшін ғана оған кіруге ... Мүше ... ... ... осы ... ... ... табыспен жабылып отыруы қажет. БСҰ-на
мүше болу, ... ... ... мен ... қызметтердің
бәсекелестігі ішкі нарықта да сыртқы нарықта да аса маңызды мәселе ... мүше ... ... ... ... шығын
шегетініміз анық, атап айтқанда: шетел тауарларының Қазақстан нарықтарына
бірден лап қойып, толтыруы ғана емес, ... ... бұл лап ... ... ұлттық шаралар жүйесін шектейді. БСҰ-на мүше болып, шекаралар
ашылған соң, осы күнге дейін ... зор ... ... ... ... жасап, дамытып келе жатқан отандық ... ... ... ... ... ... соқпайды. Оның үстіне БСҰ-на мүше
болуда, сыртқы ... ... ... ... ... ... тиімділік өзінің оң нәтижелерін тек алыс ... ... ... біз ... ... өндіруімізбен қатар, БСҰ-
ның күрделі жүйесінде біздің құқықтарымызды қорғай ... ... ... ... ғана оң ... ... сөз қозғауға болады. Отандық
өндірушілер тауарлар мен қызметтер аясында ... ... ... жұмыссыздықтың жоғарылауы мен мемлекеттік бюджет ... ... ... ... ... ... ... қызығушылықтарды білікті қорғау стратегиясына тәуелді. Кедендік
кеңістіктің либерализациясы ... ... ... өндірушілер
басқа көршілес елдер нарықтарындағы бәсекелестік түгілі ішкі нарықтағы
ұстап отырған ... да ... ... ... ... БСҰ-на мүше
көршілес Қырғызстан нарығын ... ... ... ... және
физикалық тозған, кешегі күн технологиясымен ... ... ... ... ішкі ... лап ... ... бәсекелестікке түсе
алмағандығы бірден байқалады. Мәселен біздің «Рахат» ... ... және ... ... ... ... жоғары, себебі
тасымалдау шығындарының төмендігі, яғни ... да ... мен ... ... ... ... ... сатып алу қабілетінің өте
төмендігі байқалады. Халықтың кедейлігі бірден көзге түседі. Қырғызстандағы
бүгінгі ... – бұл ел ... ... ... зардабы, оның
ішінде БСҰ-на мүше болу мәселесі де бар. Сондықтан бізге көршілес елде ... ... ... ... ... ... керек. Мәселен біздің өңдеуші
өнеркәсіпті ... – сүт ... ... Бүгінгі таңда отандық ... ... үшін шикі ... 80% ... ... Қазіргі
кезде отандық ауылшаруашылық ... ... ... ... Біз ... сүт зауыттарының жұмысын отандық шикізатқа
бағыттап, қайта құрғымыз келсе, ... ... ... ... ... болады. Ал егер БСҰ-на кірсек, біз мұндай шараларды
жүзеге асыра алмаймыз, өйткені ... кіру ... ... бір
міндеттемелерді қабылдауын талап етеді. Қазірдің өзінде БСҰ-на мүше болмай
тұрып, біздің ... мен ... ... ... ... ... ... біз БСҰ-на кіргенде не болмақ?
Мысалы: кейінгі кездері АҚШ-ы Ауғаныстанға гуманитарлық ... ... көп ... ... ... ... ... неге біздің бидайды
алмайды? Күні бүгін Қазақстан ... құны ... 55 ... 3,5 ... ... еш ... бос ... Біз алушы
табылса сол бидайды тіпті 50 ... ... да ... ... Міне ... ... ... өндіріліп жатқандығын көруге ... осы ... 10 ... ... ... ... айтқандай
«Кәсіпкерлікті дамытудың негізгі мәселелерінің бірі болып ... ... ... ... ... ... ... күн сайын
Өзбекстан шекарасы арқылы 1000 тонна ұн ... Ұн ... ... ... Заң жүзінде біздің Өзбекстанмен ондай сауда-
саттыққа бара алмаймыз, өйткені ... ... ала ... Бұл ... ... нарықтарын күшейтіп, Орталық-Азия аумағына интеграцияны
дамыту ... ... сөз. ... ... ... оңай шешім бере
қоймайды. Дамыған елдерге мықты бәсекелестер ... ... ... ... үшін ... ... ... дамыған елдердің БСҰ-на кірген елдің
бәсекелес өнеркәсібін өз қолына алуын (мықтының әлсізді ... ... ... ... ... ... (мұнай, газ және т.б.) және алғашқы
өңдеуден өткен өнімдеріне сұраныстың артуы қолайлы фактор болып ... ... ... ... өнім ... ... түрде
алғанда шикізатты сатудан түсетін түсім өте аз. Қазақстан ... ... 7 ... табыс алса, Ресей сүт өнімдерін сатудан жылына 9
млрд.доллар ... ... Осы ... біз, ... бәсеке қабілетті өнім
өндіруді үйреніп, содан кейін ғана БСҰ-на мүше болу керек деген ... ... ... ... ... бәсекелік қабілеті өте жоғары ... ... ... мен ... ... өндіретін дамыған елдер үшін тиімді
болуы мүмкін. Өкінішке орай Қазақстан әлі ... ... ... ... ... ... өнімдерімізбен Батыста ешкім күтіп тұрған жоқ,
бізге Қазақстанның ішінде және ... ... ... ... ... сақтап, дамыта беріп, содан кейін ғана біртіндеп БСҰ-на ... ... ... ... ... ... БСҰ-на кіруге бірнеше
ондаған жылдар бойы дайындалғаны тарихта бар. Қытайда бұл – 15 жыл ... ЕЭО ... ... ... кеңістік құруға 35 жыл қажет
болды. Сондықтан біз ... ... ... ... ... ... ... экономикада соншалықты жоғары орын иемдену
мүмкіндігі арта түседі. Ал ... ... бар ... ... мыналарға
бағыттауымыз керек:
- Консалтингтік-маркетингтік орталықтар құруға;
- Экономиканың өнеркәсіптік секторын, ірі, кіші және орта бизнесті
технологиялық ... ... ... ... технология негізінде жоғары
технологиялық өндірісті игеру;
- Өнімнің сапасын және бәсекеқабілеттілігін арттыру;
- Шикізатты өндіруден бастап, ... ... ... өнім ... ... ... ... қалыптастыру;
- Өндірісті, инновацияны, менеджментті дамыту тұрғысынан тиімді
корпоративтік құрылымдар құру қажеттігі;
- Ақпараттық технологияларды кең ... ... ... ... ... қызмет пен тауарлар нарығын құру;
Болашақта еліміздің қолайлы жағдайда дамуында ... ... ... өнім ... ... ... ... жағдайда біз БСҰ-ның
құрамына тек шикізат дайындаушы ретінде ғана емес, ал терезесі тең әріптес
ретінде кіруге мүмкіншілік ... ... ... ... өнім ... әсер ... факторлар, олардың жіктелуі
Сипатталатын белгілерінің құрамы мен құрылымын ... ... өнім ... ... бағалайтын көрсеткіштер
классификациясынан көрініс табады.
Мөлшерленуіне қарай натуралды бірліктермен ... ... ... ... сондай-ақ бағалық бірліктермен сипатталалды.
Сапа деңгейінің бағалануына байланысты – ... және ... ... ...... ... ... көрсеткіштер.
Сипатталатын белгілеріне байланысты – бірліктік және кешенді (топтық,
жалпылама, интегралды) болуы ... ... және ... ... сізді, обьектінің (жүйенің) сыртқы ортамен қатынасының
қызықтыруына ... ... ... ... ... ... кестеде көрсетіледі.
1 кесте - Өнімнің сапа көрсеткіштерінің топталу ортасына қарай жіктелуі.
|№ |Сапа ... ... ... ... ... ... |
|1 ... ... ... ... |
| | ... |
|2 ... заттық ортасы ... ... |
|3 ... ... ... |транспортабельділік көрсеткіштері|
|4 |Өндірістік-технологиялық ортасы ... |
| | ... ... |
|5 ... қатнастар ортасы |экономикалық ... |
|6 ... ... ... ... ... |
|7 ... қатнастар ортасы |қауіпсіздік көрсеткіштері |
|8 ... ... ... ... көрсеткіштері |
|9 |Эстетикалық қатнастар ортасы |эстетикалық көрсеткіштері ... ... ... ... ... ... ... орта ... ... ... ... ... ... |бәсекелік қабілетінің |
| | ... ... ... ... ... ... ... белгілі бір
корреляцияны байқауға болады. Мысалға, өнімнің энергия сиымдылығы ... ... ... ... ... ... көрсеткіштер топтарымен өте тығыз байланысты.
Өнімнің сапасы, оның құрамын анықтаушылардың мөлшерін өлшеу негізінде
бағаланады. Қазіргі заманда сапа ... ... ... ... ... құрамын келесі топтар бойынша классификациялау өте кең
тараған: пайдалану ... ... ... ... және ... ... эстетикалық, тасымалдау,
патенттік-құқықтық, экологиялық және қауіпсіздік көрсеткіштері.
Пайдалану бағытының көрсеткіштері өнімнің қай салада, қай ... ... қана ... осы өнімді пайдаланудан алынатын
тиімді эффектті да айқындайды. Бұл ... ... ... ... белгілі уақыт аралығында қандай көлемде өнім өндірілетінін немесе
өндірістік қызмет көрсетілетінін айқындайды.
Пайдалану бағыты көрсеткіштері тобына ... ... ... ... техникалық тиімділік, функционалдық, құрылымдық және де
құрамы мен құрылымдық.
Сенімділік көрсеткіштері. Сенімділік өнеркәсіптік ... ... бірі ... ... Әр ... құндылықтардың жұмыс
интенсивтілігі мен күрделілік ... ... ... ... ... ... ... деңгейінің
жоғарылауына байланысты сенімділікке деген талаптар да өседі. Машиналар мен
басқа да құрал ... ... ... ... ... жөнделуі мен эксплуатациясындағы жұмыс қабілеттілігін
ұстап тұру ... ... ... ... да артады. Құндылық
сенімділігі көбінесе эксплуатациядағы температура, ылғалдылық, ... ... ... және де ... жағдайларға тәуелді.
Технологиялылықтың көрсеткіштері еңбек өнімділігін жоғарылату үшін
қабылданған құрастырушылық-технологиялық ... ... ... ... немесе жөндеуде нақ осы технологиялылық
арқылы өнім өндіру қарқыны, материал шығындарды, ... ... ... ... мен ... ... ... еңбек құралдары
мен уақытты рационалды бөлу деңгейі анықталады.
Унификациялау және стандарттау көрсеткіштері - өнімнің ... және ... ... ... ... ... ... өнімдермен салыстырғанда унификациялану деңгейі. ... ... ... унифицирленген және нақты бөліктерге бөлінеді.
Стандартты және унифицирленген ... ... ... жоғары болған
сайын өнім өндірушіге де ... ... да ... ... және ... ... ... жатқызуға
болады:
- обьектінің стандартталу коэффициенті
- обьект ... жоба ... ... ... ... бөліктерінің қайталанымдылық коэффициенті.
Өнімнің эргономикалық көрсеткіштері тұтынушының осы құндылықпен өзара
қатнасын, оның құндылықты ... ... ... ... ... және психологиялық талаптарына сәйкестігін
көрсетеді. Мұндай көрсеткіштерге мысалы: ... ... ... күш қуаты, велосипед рулінің орналасуы, жарықтылық, жылулылық,
ылғалдылық, шу, діріл, шаң-тозаң, ... ... ... мен ... ... ... эргономикалық көрсеткіштері обьектінің қойылатын эргономикалық
талаптарға сәйкестігін анықтаған кезде пайдаланылады. Мысалға: формасына,
өнімнің түсі мен оның ... ... және ... сапасының эргономикалық көрсеткіштері жұмыс істеген адам мен
қолданылатын затқа әсер ететін факторлардың барлығын қамтиды.
Өнім сапасының эргономикалық ... ... ... ... ... көрсеткіштер - адамның осы бұйымды ... ... ... ... ... ... ... пайдаланылады.
- Антропометрлік көрсеткіштер – адам денесі және де ... ... мен ... ... ... пайдаланылады.
- Физиологиялық және психофизиологиялық көрсеткіштер – адамның
физиологиялық талаптарына және оның ... ... ... ... ... ... мен ... сонымен бірге есту, көру,
тактильді сезуіне) сәйкестігін ... ... ... ... ... – өнеркәсіптік бұйымдарға қойылатын
инженерлік-психологиялық талаптарында, еңбек психологиясы және ... ... ... ... ... психологиялық
ерекшеліктеріне сәйкестігін анықтаған кезде пайдаланылады.
Эргономикалық көрсеткіштер ... ... ... ... ... арнайы саласына мамандандырылған - ... ... - ... ... ... тұтынбай
тасымалдауға қолайлылығын сипаттайды. Транспортабелділік ... ... ... ... ... ... дайындау уақыты;
- өнімді тасымалдауға дайындауда орташа еңбексиымдылық;
- өнімді белгілі бір тасымалдау құралына орташа орналастыру уақыты;
- тасымалдау құралының көлемін ... ... ... ... бір ... құралынан орташа түсіру уақыты;
Транспортабелділік көрсеткіштерін бағалау үшін өнім бірлігінің массасы
және көлемі, ... ... ... ... ... өнімнің сақталу көрсеткіштері, тасымалдау режимдерінің
шекті рұқсат етілетін ... ... ... ... ... және т.б.), ... ... нормасы, аталып отырған
өнімді тасымалдауда транспорт ... жүк ... ... ... ... ... тасылатын жүктің сыртқы
жылулық және механикалық әсерлерге төзімділігі және т.б.сияқты тасымалдау
үрдісін сипаттайтын алғашқы мәліметтер болуы ... және ... ... бір ... тасымалдау
жұмыстарындағы адам саны мен біліктілік ... және де ... ... ... ... ... көрсеткіштер транспортабелділікті
неғұрлым толық және ... ... ... ... ... патенттік қорғалғандығын және
патенттік тазалығын сипаттай отырып, бәсекелік қабілетті анықтауда ... ... ... ... көрсеткіштерді анықтағанда
бұйымдағы жаңа техникалық және елдегі патентпен қорғалған ... және ... ... ... ... ... және
өнеркәсіптік үлгісінің тіркеуден өтуін есепке алған жөн.
Өнеркәсіптік бұйымның патенттік-құқықтық деңгейі 2 көрсеткіштермен
бағаланады, олар: патентпен ... ... ... ... ... ... ... қорғалғандық көрсеткіші – бұйымды жасап шығаруда, оның
құрамына қатысатын, шетелдерде де өндіруші елде де ... және ... ... ... ... жаңалықтары мен идеяларының
саны мен алатын орнын сипаттайды.
Патенттік тазалық көрсеткіші – бұйымның ішкі және ... ... ... өткізілуін сипаттайды.
Экологиялық көрсеткіштері - қоршаған ортаға өнімді тұтынғанда немесе
пайдаланғанда пайда болатын зияны ... ... ... Өнімнің
экологиялылық көрсеткіштері оның сапа деңгейін анықтайтын негізгі фактор
болып ... ... ... ... ... ... ... тұтыну үрдістеріне, оның құрамының қоршаған ортаға
химиялық, ... ... ... ... ... ... басқа әсерін анықтау үшін талдау жасалады. Аталған факторлардың қоршаған
ортаға зиянды әсері анықталған ... ... ... ... сапа ... ... үшін ... көрсеткіштер
номенклатурасына енгізу қажет. Экологиялық көрсеткіштерге ... ... ... ... май, ... газ) ... пайдаланылатын
өнімдердің құрамындағы зиянды заттар (элементтер, қышқылдар, металдар және
т.б.) мөлшері;
- өнімді ... ... ... тасымалдағанда,
сақтағанда зиянды сәулелердің, газдардың, бөлшектердің шығарылу мүмкіндігі;
- атом энергиясын игеріп, пайдалану үшін ... ... ... мен ... да обьектілер қызметінің радиоактивтілігі;
- түрлі саладағы ... ... мен ... да машиналар,
агрегаттардың дыбыс, діріл, энергетикалық әсер ету деңгейі;
Әртүрлі ... ... ... ... ... сәйкес
нормативтік құжаттар мен актілерде (заңдар, стандарттар, құрылыс норамлары
мен инструкциялар) жарияланады.
Қауіпсіздік ... - ... ... ... тасымалдауда
тұтынушы немесе эксплуатациялаушы ... ... ... улы және ... ... ... радиоактивтік
сәулеленуден қауіпсіздендіретін өнімнің артықшылығын сипаттайды.
Әр кәсіпорында өндірілетін өнім сапасына ішкі және сыртқы сияқты түрлі
факторлар әсер ... ... ... ... ... сәйкес өнім өндіру
қабілетімен, яғни ... ... ... байланысты факторлар
жатады. Оларды келесі топтарға бөлуге болады:
- техникалық;
- ... ... ... ... - өнім сапасына тікелей әсер етеді, өйткені жаңа
технологияны, жаңа материалдарды, неғұрлым сапалы шикізатты пайдалану ... ... өнім ... ... негізі.
Ұйымдастырушылық факторлар – еңбек пен өндірісті ... өнім ... ... және ... тәртіпті
күшейтумен, өндіріс мәдениетін қалыптастыру және ... ... ... ... ... - ... ... және өткізу шығындарымен, баға
саясаты және персоналды жоғары сапалы өнім ... ... ...... ... ... өз ... тауарлық маркасына берілгендік, оны мақтан
ету, жұмыскерлерді ... ... ... әсер ... ... бәсеке қабілетті өнім өндірудің маңызды құрамдас бөліктері.
Нарықтық ... ... ... ... өнім ... әсер ... ... немесе қоршаған орта қай кәсіпорынның
болмасын қызмет етуінің маңызды бөлігі болып ... ... ... әсерлерін жеке-жеке мынадай: экономикалық, саяси, ... ... ... және ... ... ... ... АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ ӨНІМДЕРІН ӨҢДЕУШІ ӨНДІРІСТІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ АХУАЛЫ МЕН
САПА КӨРСЕТКІШТЕРІН ТАЛДАУ
2.1 «Қызыл Жар» ... ... ... ... Æàð» ´Ê–i 1995 ... 27 íàóðûçûíäà àóäàíäûº ¸êiìøiëiêòi»
áàñøûëû¹ûíû» ï¸ðìåíiìåí ½éûìäàñòûðûë¹àí.
Á½ë ê¸ñiïîðûí òîëûº ... ... ... ... ... ... Æàð» ´Ê–i ... ò½ë¹à áîëûï òàáûëàäû. ´çiíäiê áàñøûñû, ì¼ði,
òàóàðëûº áåëãiñi áàð.
«²ûçûë Æàð» ... ... ... àóûë ... ... ... ºàíà ... îíû æèíàó, ñàºòàó, òàçàëàó, ¼»äåó, æ¼íåëòó
ñèÿºòû ñîíûìåí ºàòàð àñûë ... ìàë ... ... ... æóûº
àäàìäû å»áåêïåí ºàìòèäû.
²ûçìåò ò¾ðëåði øåò åëäåðäåãi, ñîíäàé-ຠ¼çiìiçäåãi àóûë ... ... ... ... îðàé ... Æàð» ´Ê –íi» ... ... ò½ðàºòû.
Á½ë ê¸ñiïîðûí Àëìàòû Îáëûñû ¸êiìiíi» í¼ìiði 159-1958-´Ê 28.01.99
æûë¹û ... ... Æàð» ´Ê–i ... ... ... ... æ¾éåñi
áåëãiëåíãåí ê¸ñiïîðûí æàð¹ûñûíà áàéëàíûñòû áåêiòiëãåí.
ʸñiïîðûííû» æî¹àð¹û áðàñºàðó îðãàíûíà – æûëûíà ò¼ðò ðåò ìàóñûìäûº
åñåï ... ... ... ... æ¸íå ... ê¸ñiïîðûí áàñøûëû¹û æ¾çåãå àñûðàäû.
ʸñiïîðûííû» ¼íäiðiñòiê º½ðûëûìû äåï ... ... ... ... ... á¼ëó ... àéòàìûç.
ʸñiïîðûííû» ¼íäiðiñòiê º½ðûëûìû – á½ë ¼çàðà ... ... æ¸íå ... ... ... æèûíòû¹û. Æàëïû êiøiãiðiì
ê¸ñiïîðûí öåõºà æ¸íå æ½ìûñ îðíûíà á¼ëiíåäi.
«²ûçûë Æàð» ´Ê–íi» ¼íäiðiñòiê ... ... ... ... ... Æàð» ... |
3 ... - ... Жар» ӨК – нің ... ... ìåíøiãií áàñºàðó îðãàíû ðåòiíäå ê¸ñiïîðûí áàñºàðìàñû
º½ðûë¹àí, îë æåòi ... ... ... ... ... ... ... íàðûº æà¹äàéûíäà åëiìiçäi» êåç-êåëãåí ê¸ñiïîðûíû ñèÿºòû «²ûçûë ... äå ... ... ... ¸ðåêåò åòóäå.
Òàçàëàó öåõòàðûíäà ¸ð òàðàïòàí àëûí¹àí òàïñûðûñòàðäû îðûíäàó, ñ½ðûïòàó
öåõi, îðàìàëàó öåõi æ¸íå ºîéìàëàð íåãiçãi ¼íäiðiñòi» æ¾éåëi æ¾ðóiíå ... ... ... ... ... í½ñºàäà ê¼ðñåòiëãåí.
4 сóðåò - Кәсіпорынның ұйымдастырушылық-басқарушылық құрылымы
ʸñiïîðûííû» äàìó òàðèõûíäà àéòûï ¼òêåíiìiçäåé áàñºàðó æ¾éåñi áàñºàðìà
êå»åñiíåí ò½ðàäû. Òiêåëåé áàñøûëûºòû äèðåêòîð ... ... ... ¼íäiðó ïðîöåñiìåí, êàäðëàð á¼ëiìi ìàìàíäàðäû òiðêåóìåí, ¼íiìäi
¼òêiçó æ¸íå æàáäûºòàó ... ... ... ... ... ... åòóìåí æ¸íå äàéûí ¼íiìäi ¼òêiçóìåí àéíàëûñàäû.
Áóõãàëòåðëiê åñåï á¼ëiìiíi» ìiíäåòi – ñåðiêòåñòiêòi» ... ... ... ... ... ... ... øû¹àðó, øàðóàøûëûº
æîñïàðûíû» îðûíäàëóûí áàºûëàó, ýêîíîìèêàñûí, øàðóàøûëûº åñåïòi» ò¾áåãåéëi
í¸òèæåñií ê¼ðñåòó. ... ... ... ... ... ... òàóàðëàðäû, àºøàëàé ºàðæûëàðäû ... ... ... ... ... ... åñåïêå àëàäû.
«²ûçûë Æàð» ´Ê–íi» ºûçìåòiíi» ìàºñàòû: ïàéäà ò¾ñiðó æ¸íå ... ... ... ... ... ... ½ë¹àéòó, ¸ëåóìåòòiê
ì¸ñåëåëåðäi øåøó áîëûï òàáûëàäû.
Кооперативтің íåãiçãi ºûçìåòi: åãií åãó, ... ... ... ... ... ... æ¸íå ... Iði ê¸ñiïîðûíäàð¹à, ½æûìäàð¹à, øàðóà
ºîæàëûºòàðûíà ... ... ... ... ... Æàð» ´Ê–íi» ºûçìåòiíi» º½ðàìûíà êiðåòiíäеð:
3 àñòûº ºàáûëäàó ïóíêòi. ̽íäà æåðãiëiêòi àéìàºòàðäàí àñòûº ºàáûëäàó ... ... ... ñàºòàó.
- «²ûçûë Æàð» ´Ê–íi» àñòûº òàçàëàó, ¼»äåó, ºàéòà ... æ¸íå ... áàð. Á½ë ... àñòûº ºàáûëäàó ïóíêòåðiíåí ò¾ñêåí àñòûº ò¾ðëåðií
¼»äåó í¸òèæåñiíäå 4 ò¾ðëi ¼íiì øû¹àðàäû. ´íiì ... ... ... ñåëåêòèâòiê ñ½ðûïòàóäàí ¼òêåí) àñòûº;
2. Òåõíèêàëûº æ¸íå ¼íäiðiñòiê àñòûº;
3. Ìàë øàðóàøûëû¹ûíà àçûº ðåòiíäå ïàéäàëàíó¹à àðíàë¹àí àñòûº;
4. Åãiñòiê àëºàïòàðäû òû»àéòó¹à àðíàë¹àí ... ... Æàð» ´Ê –íå ... «Àº Ä¸í» ... Á½ë öåõòà òåõíèêàëûº æ¸íå
¼íäiðiñòiê àñòûºòàí õàëûº ò½òûíóûíà ºàæåòòi àçûº–ò¾ëiê ... (½í, ... ... äàºûëäàðû ¼íiìäåðií), ñîíûìåí ºàòàð ìàë àçû¹û äàéûíäàëàäû.
Ñåðiêòåñòiêòå òàáè¹è ... ... ... æûë ... ºàðæûëûº òåêñåðóëåð æ¾ðãiçiëåäi, îíû» í¸òèæåñi áàñøûëàðäû»
æàëïû æèíàëûñûíäà ... Æàð» ... ... îðãàíäàðû ìåí æàóàïêåðøiëiãi.
Ñåðiêòåñòiêòi» áàñºàðó ... ... ... ... ... êå»åñi;
- ºî¹àìäû áàñºàðóøûëàð.
Áiðiíøi ºàðæûëûº ºîë òà»áà ºîþ º½ºû¹ûíà èå ò½ë¹àëàð:
- ... áàñ ... ... ... ... ... ... äèðåêòîð.
Áóõãàëòåðëiê åñåïòi æ¾ðãiçó æ¸íå 2-øi ºàðæûëûº ºîëòà»áà ºîþ º½ºû¹ûíà
èå ò½ë¹à:
- áàñ ... 1-øi ... ºîþ ... áàð áàñ ... æ¸íå ... ... áîéûíøà îðûíáàñàðûíà áåðiëãåí.
«Áóõãàëòåðëiê åñåï òóðàëû» çà»û ìåí 1.С.-7.7-Кәсіпорын áóõãàëòåðëiê
åñåï ñòàíäàðòûíà ñ¸éêåñ ... ... ... ... ... áóõãàëòåðëiê åñåï æ¸íå åñåï áåðó ... ... ... ... åñåï ... ... åñåïòiëiê æ¸íå ñàëûº åñåái
æ¾éåñiíå, ñîíûìåí ºàòàð åñåï ñàÿñàòûíû» ºàáûëäàíóû;
- iøêi ºàáûëäàó ... ... åñåï ... ... àñûðóäû ºàìòàìàñûç åòó.
Åíäiãi êåçåêòå, ... ... ... ... ... ... ... íåãiçãi ºûçìåòi ò½òûíóøûëàð ºàæåòòiëiêòåðií
ºàíà¹àòòàíäûðó áîëûï ... бұл ... ... ... ретінде
¼íiìäi ¼òêiçó ê¼ëåìi, өнімнің өзіндік құны, жалпы табыс, ... ... ... жұмысшылар саны және жұмысшылардың еңбек өнімділіктері,
өндірілген өнімнің ... ... ... және ... ... ... ê¸ñiïîðûí æ½ìûñûí òàëäàóäû ¼íiìäi æ¸íå ºûçìåòòi øû¹àðó
ê¼ðñåòêiøòåðií çåðòòåóäåí áàñòàéмыз.
2 кåñòå – ʸñiïîðûííû» ... ... ... |2003 |2004 ... ... |
| | ... | | |(+;-) ... ... |1 |2 |3 |4 |5 |6 |
|1 ... өнім ... |40 287,1 |39 036,4 |-1 250,7 |96,9 |
| |көлемі | | | | | |
|2 ... ... ... |30 315,6 |30 946,6 |631,0 |102,1 |
|3 ... ... ... |9 971,5 |8 089,8 |-1 881,7 |81,1 |
|4 ... ... |мың.тг |11 337,1 |13 260,6 |1 923,5 |117,0 |
|5 ... ... ... |8 624,9 |6 702,3 |-1 922,6 |77,7 |
| ... ... | | | | | |
|6 ... ... ... |-1 365,6 |-5 170,8 |-3 805,2 |378,6 |
|7 ... ... ... |0,8 |0,8 |0,0 |105,4 |
| ... келетін | | | | | |
| ... | | | | | |
|8 ... ... |-3,3 |-11,7 |-8,4 |356,8 |
|9 ... саны ... |267,0 |223,0 |-44,0 |83,5 ... ... ... ... |150,9 |175,1 |24,2 |116,0 ... ... ақы қоры ... ... |79 954,8 |-1 519,2 |98,1 |
|12 |1 ... орт. ... |25,4 |29,9 |4,4 |117,5 |
| ... ... ақы | | | | | ... ... ... |мың.тг |386 233,7|447 996,5|61 762,8 |116,0 |
| ... құны | | | | | ... |Қор ... ... |0,1 |0,1 |0,0 |83,5 ... |Қор ... ... |9,6 |11,5 |1,9 |119,7 ... кåñòå áîéûíøà åñåïòi æûëû ¼íiìäi ¼òêiçó ê¼ëåìi ¼òêåí æûë¹à ºàðà¹àíäà
1250.7 ìû» òã. ... 96.9 %–¹à ... ... ... ê¸ñiïîðûííû»
íåãiçãi òåõíèêî-ýêîíîìèêàëûº ê¼ðñåòêiøòåðiíi» áåðiëãåí êåñòåäå ... ... ... ... 2004 æûëû ... ... ... : ¼íiìíi»
¼çiíäiê º½íû ¼òêåí 2003 æûëû åñåïòi 2004 æûëìåí ñàëûñòûð¹àíäà 30315.6 ìû»
òã-äåí 30946.6 ìû» ... ÿ¹íè 102.1 %-¹à, ... ... -1881.7 ìû» ... ... ¼íiì ðåíòàáåëüäiëiãi 8.4%-¹à àðòºàíûí, æ½ìûñøûëàð ... ... ... ... ... àºû ºîðû –1 519,2 ìû» òã íåìåñå
98.1%-¹à, æ½ìûñøûëàðäû» îðòàøà 1 àé¹à ... ... 4,4 ìû» òã. ... ... ... ... æûëäûº º½íû 61762.8 ìû».òã. íåìåñå 116%-
¹à, ºîð ñèûìäûëû¹ûíû» 140.0%-¹à àðòûï, àë ºîð ... ... ... Îíû» ... ... ... åãiñòiê ê¼ëåìäåðiíi» àðòóû æ¸íå
¼íiìäiëiêòi» ... ... ... ... ò¼ìåíäåói æ¸íå
¼íäiðiñòi» àéíàëûì º½ðàëäàðûíà áà¹àíû» æî¹àðûëàóû ... ... Á½íû ... áûëàé ê¼ðñåòóãå áîëàäû.
5 сóðåò -2003 -2004 ææ. ê¼ðñåòêiøòåðäi» (1-¼íiìäi ¼òêiçó ê¼ëåìi, 2-¼íiìíi»
¼çiíäiê º½íû, 3-æàëïû òàáûñ) ¼çãåðói;
Æå»ië ¼íåðê¸ñiï ... ... ... ... ... áiði ... ... íåãiçãi ºîðëàðìåí ºàæåòòi ì¼ëøåðäå
ºàìòàìñûç åòó æ¸íå ... ... ... ... Êåëåñi ¸ðåêåò
ê¸ñiïîðûííû» òåõíèêî-ýêîíîìèêàëûº ... ... ... ... – 2003 -2004 ææ. ... ... ... ò¾ñêåí òàáûñ,
2-òàçà òàáûñ, 3-айлық å»áåê àºû ºîðû, 4-å»áåê ¼íiìäiëiãi) ¼çãåðói;
ʸñiïîðûííû» òåõíèêî-ýêîíîìèêàëûº ê¼ðñåòêiøòåði, îíû» ... ìåí ... ... ... ... ... ... èåëiãiíäåãi ì¾ëiê ïåí îíû» ºàðæûëàíó ê¼çäåðiìåí àíûºòàëàäû.
Òàëäàóäû íåãiçãi ºîðëàðäû ïàéäàëàíó òèiìäiëiãií áà¹àëàóäàí áàñòàéìûç.
3 кåñòå - Íåãiçãi ºîðëàðäûң ... мен ... ... ... ... |2003 |2004 |Ауытқуы ... |
| | ... | | |(+;-) ... ... |1 |2 |3 |4 |5 |6 |
|1 ... өнім ... |40 287,1 |39 036,4 |-1 250,7 |96,9 |
| ... | | | | | |
|2 ... ... ... |386 233,7 |447 996,5 |61 762,8 |116,0 |
| ... құны | | | | | |
|3 ... саны ... |267 |223 |-44 |83,5 |
|4 |Қор ... |тг. |0,1 |0,1 |0,0 |83,5 |
|5 |Қор ... |тг. |9,6 |11,5 |1,9 |119,7 |
|6 ... ... |мың.тг |1 446,6 |2 009,0 |562,4 |138,9 ... ... ... ... ... ... îðòàøà æûëäûº º½íû
åñåïòi æûëû 61732.8 ìû» òã. ... 116% ... ... ... ... 2004 æûëû ... 2003 æûëìåí
ñàëûñòûð¹àíäà 0.02–ãå àçàéûï, àë ºîð ñèûìäûëû¹û êåðiñiíøå 1.9 -ãå ... %-¹à ... 11.5 òã-íi ... ... ... ... де өткен 2003 жылмен салыстырғанда есепті 2004 жылы 562,4 ... ... ... өскендігін көруге болады.
Íàðûº æà¹äàéûíäà íåãiçãi ºîðëàð ê¸ñiïîðûí ¾øií ... ... ... ... ... ... æ¸íå ... ê¸ñiïîðûííû» ñû
ºàðæûëûº í¸òèæåëåðií ºàëûïòàñòûðó¹à ûºïàë åòåäi.
Á½äàí ¸ði ... ... ... ... æ¸íå ... Á½ë ... ... å»áåê º½ðàëäàðûìåí ºàíøàëûºòû
ºàìòàìàñûç åòiëãåíií ê¼ðñåòåäi.
4 кåñòå - ... ... ... º½ðàìû ìåí º½ðûëûìû
|Р/с|Көрсеткіштер |2003 |2004 ... |
| | |мың тг. ... |мың тг. ... |(+;-) |өзг. |
| | | ... | ... | ... |1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |
|1 |Жер |65,4 |0,0 |70,6 |0,0 |5,2 |108,0 |
|2 ... |35 266,0 |9,1 |33 764,6 |7,5 |-1 ... |
| ... | | | | | | |
|3 ... |302 469,2 |78,3 |310 936,4 |69,4 |8 467,2 |102,8 |
| ... | | | | | | |
|4 ... |25 689,3 |6,7 |49 242,9 |11,0 |23 ... |
| ... | | | | | | |
|5 ... |22 743,8 |5,9 |53 982,0 |12,0 |31 ... |
| ... | | | | | | |
|6 ... |386 233,7 |100,0 |447 996,5 |100,0 |61 ... ... ... ... áîéûíøà ê¸ñiïîðûíäà íåãiçãi ¼íäiðiñòiê
ºîðëàðäû» º½ðûëûìûíäà áiðøàìà ¼çãåðiñòåð ... ... æåð, ... ... æ¸íå ... º½íû ... æûëû ¼òêåí æûëìåí ñàëûñòûð¹àíäà ñ¸éêåñiíøå 5.2 ìû»
òã, -1501.6 ìû» òã, 8467.2 ìû» òã, 23553.6 ìû» òã-ãå æî¹àðûëà¹àí. ... ... ... åñåïòi æûëû 31238.2 ìû» òã–ãå äåéií æî¹àðûëàäû, á½ë ... ... ... ... ... ... äà åëåóëi ¼çãåðiñòåð
áîëäû, ì¸ñåëåí, ¹èìàðàò º½íû ¼òêåí æûëìåí ñàëûñòûð¹àíäà ... ... ... ... àë æåð, ... º½ðàëäàðûíû» æ¸íå æàáäûºòà𠺽íû
ñ¸éêåñiíøå 107.9%-¹à, 191.7 %-¹à æ¸íå 102.8%-¹à ¼ñêåí.
Á½ë á¼ëiìäi òàëäàóäû áiç ì¼ëøåðëåíåòií æ¸íå ... ... ... æûë ... æ¸íå æûë ñî»ûíà òàëäàóäàí áàñòàéìûç.
5 кåñòå - ... ... ... òàëäàó, ìëí.òã.
|Р/с |Көрсеткіштер |өлшем |2003 |2004 ... |
| | ... | | | |
| | | | | |(+;-) |өзг. |
| | | | | | ... % ... |1 |2 |3 |4 |5 |6 |
|1 ... ... |131 405,6 |120 905,7 |-10 ... |
|2 ... ... |172 556,2 |161 694,0 |-10 ... |
| ... | | | | | |
|3 ... өнім ... |9 062,4 |8 632,3 |-430,1 |95,3 |
|4 ... ... |10 512,8 |9 940,1 |-572,7 |94,6 |
|5 ... ... |53,0 |52,5 |-0,5 |99,1 |
| ... | | | | | |
|6 ... |323 590,0 |301 224,6 |-22 ... ... кåñòå ì¸ëiìåòòåðiíåí 2004 åñåïòi æûëû ... ... ... ... ... ... Îíû» ... -10500 ìû»¹à, àÿºòàëìà¹àí ¼íäiðiñòi» -10862.2 ìû»¹à, äàéûí
¼íiì ê¼ëåìiíi» -430.1 ... ... -572.7 ... ... ... -22365.4 ìû»¹à ... ... ... Æàëïû êñiïîðûííû»
ýêîíîìèêàëûº ê¼ðñåòêiøòåðiíi» ò¼ìåíäåóiíi» ñåáåïòåðií ... ... àòàï ... ... ñèïàòòàéòûí ìà»ûçäû ê¼ðñåòêiøòåðäi» áiði ¼íiìíi»
¼çiíäiê º½íû áîëûï òàáûëàäû. ... ... ... ... ðåòiíäå òîëûº ¼çiíäiê º½í, ... æåêå ... ... ... º½íû, ¼íiìíi» áið òå»ãåãå ... ... ... ... ... ... æàëïû áà¹àëàóäàí
áàñòàéìûç.
6 кåñòå - ´íiìíi» ¼çiíäiê ... ... ... ... |2003 |2004 ... |
| | ... | | | |
| | | | | |(+;-) |өзг. |
| | | | | | ... % ... |1 |2 |3 |4 |5 |6 |
|1 ... ... |40 287,1 |39 036,4 |-1 250,7|96,9 |
| ... ... | | | | | |
|2 ... ... |30 315,6 |30 946,6 |631,0 |102,1 |
| ... құны | | | | | |
|3 ... ... |0,75 |0,79 |0,04 |105,4 |
| ... | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... | | | | | ... кåñòå ì¸ëiìåòòåði òîëûº ¼çiíäiê º½ííû» ... ... ìû» ... íåìåñå 102 %-¹à ¼ñêåíäiãií áàéºàòàäû. ´òêiçiëãåí ¼íiìíi»
ê¼ëåìi åñåïòi 2004 æûëû ... ìû» ... ... 39036.4 ìû» ... ¼íiì ... ... º½í ... åñåïòi 2004 æûëû àðòûï
êåòóiíå áàéëàíûñòû îñû ìåçãiëäå 1 òã. êåòêåí øû¹ûíäàðû 0.79 òã-íi ... 2003 ... ... 0.04 ... ... ... ¼íiìäi ¼íäiðóãå êåòêåí øû¹ûíäàð ... ... ... - ... êåòêåí øû¹ûíäàð ñìåòàñû
|Р/с|Шығындар сметасы |2003 |2004 ... |
| | |мың тг. ... |мың тг. ... |(+;-) |өзг. |
| | | ... | ... | ... |1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |
|1 ... пен |16 800,0 |55,4 |16 486,0 |53,3 |-314,0 |98,1 |
| ... | | | | | | |
| ... | | | | | | |
|2 ... |5 048,0 |16,7 |6 155,7 |19,9 |1 107,7 |121,9 |
| ... | | | | | | |
|3 ... ... |187,5 |0,6 |179,9 |0,6 |-7,6 |95,9 |
| ... | | | | | | |
|4 ... алынатын |29,0 |0,1 |31,1 |0,1 |2,1 |107,2 |
| ... | | | | | | |
|5 | ... ... ақы |6 789,5 |22,4 |6 662,9 |21,5 |-126,6 |98,1 |
| ... | | | | | | |
|6 ... ... |1 357,9 |4,5 |1 332,9 |4,3 |-25,0 |98,2 |
| ... | | | | | | |
|7 ... |31,1 |0,1 |42,3 |0,1 |11,2 |136,0 |
| ... | | | | | | |
|8 ... да ... |72,6 |0,2 |55,8 |0,2 |-16,8 |76,9 |
| ... | | | | | | |
|9 ... |30 315,6 |100,0 |30 946,6 |100,0 |631,0 |102,1 ... ... ... áîéûíøà ê¸ñiïîðûííû» øû¹ûíäàðû åñåïòi æûëû 631
ìû» òã. ... ... 2003 ... ñàëûñòûð¹àíäà 2.1%-¹à ê¼ï åêåíäiãií
áàéºàéìûç. Øû¹ûíäàð ñìåòàñûíû» áàðëûº ... ... ... ... ... øû¹àðàòûí ¼íiì ê¼ëåìiíå, º½ðûëûìûíà,
¼çãåðìåëi íåìåñå ò½ðàºòû øû¹ûíäàð äå»ãåéiíå ... ... ... ... ... áàñòû ñåáåái: åãiñòiê æåðëåðäi» ê¼ëåìiíi»
½ë¹àþû, òèiñiíøå æà»à ... ... ... àøó ... ... º½ðàë-æàáäûºòàð ñàíûíû» àðòóû, ò½ºûì ... ìåí ... ... æî¹àðûëàóû, ýíåðãèÿ¹à êåòêåí,
ñîíäàé-ຠìàóñûìäûº ... ... ... ... 2004 æûëû ... 2003
æûëìåí ñàëûñòûð¹àíäà àñòûºòû» íàðûºòûº áà¹àñûíû» (áèäàé: 2003æ. 198.5 À²Ø
äîëë.–1òîíí., 2004æ.–145 À²Ø äîëë.–1òîíí.) àéòàðëûºòàé ò¼ìåíäåói æ¸íå ò. ... ... ... ¼íiì ... ... ... - ´íiì ðåíòàáåëüäiëiãií òàëäàó.
|Р/с |Көрсеткіштер |өлшем |2003 |2004 ... ... |
| | ... | | |(+;-) ... ... |1 |2 |3 |4 |5 |6 |
|1 ... ... ... |-1 365,6 |-5 170,8 |-3 805,2 |378,6 |
| ... ... | | | | | |
|2 ... ... |30 315,6 |30 946,6 |631,0 |102,1 |
| | | | | | | |
| ... құны | | | | | |
|3 ... ... |мың.тг |11 337,1 |13 260,6 |1 923,5 |117,0 |
|4 ... | % |-3,3 |-11,7 |-8,4 |356,8 |
| ... | | | | | ... ... ... ... áàéºà¹àíûìûçäàé åñåïòi æûëû
ê¸ñiïîðûííû» ðåíòàáåëüäiëiãi òåðiñ ì¸íãå èå áîëäû, ÿ¹íè ... ... ... Îíû» ... ñåáåïòåði: ¼íiìäi æ¸íå áàñºà äà ¼òêiçóëåðäåí
àëûí¹àí ïàéäàíû» ... ÿ¹íè ... 2004 æûëû ... æûëìåí
ñàëûñòûð¹àíäà 3805.2 ìû» òã-ãå ò¼ìåíäåói íåìåñå 278.6%-¹à êåìói, ... ... ... ÿ¹íè ... ¼íiì ... ... åñåïòi 2004 æûëû
¼òêåí æûëìåí ñàëûñòûð¹àíäà 631 ìû» òã-ãå ¼ñói íåìåñå 102.1%-¹à ê¼òåðiëóiíå
áàéëàíûñòû ... ... ... ... 2004 æûëû ... æûëìåí
ñàëûñòûð¹àíäà ¼íiì ðåíòàáåëüäiãi àéòàðëûºòàé ¼ñêåí æîº.
Á½ë á¼ëiìäi òàëäàó ... ... ... ... ... кåñòå - Å»áåê ðåñóðñòàðûí ïàéäàëàíóäû æàëïû áà¹àëàó
|Р/с |Көрсеткіштер |өлшем |2003 |2004 ... ... |
| | ... | | |(+;-) ... %|
|А |1 |2 |3 |4 |5 |6 |
|1 ... ... |40 287,1 |39 036,4 |-1 250,7 |96,9 |
| ... ... | | | | | |
|2 ... саны |адам |267 |223 |-44 |83,5 ... ... ... ... |213 |167 |-46 |78,4 |
| ... | | | | | |
|3 ... ... ақы |мың.тг |6 789,5 |6 662,9 |-126,6 |98,1 |
| ... | | | | | |
|4 |1 ... орт. ... |189,1 |233,8 |44,6 |123,6 |
| ... ... | | | | | |
|5 ... ... |% |16,9 |17,1 |0,2 |0,0 |
| ... ақы ... | | | | | |
| ... ... | | | | | |
|6 |1 ... орт. ... |25,4 |29,9 |4,4 |117,5 |
| ... ақы | | | | | ... 9-шы ... ... áîéûíøà áàéºà¹àíûìûçäàé ¼íiìäi ¼òêiçó
ê¼ëåìi ¼òêåí ... ... ... 2004 æûëû 1250.7 ìû» ... Á½ë øèêiçàò ê¼ëåìiíi» àçàþûíà áàéëàíûñòû áîëäû.
´íiì ê¼ëåìiíi» àðòóûíà áàéëàíûñòû áið ... ... ... 2004 æûëû ¼òêåí 2003 æûëìåí ñàëûñòûð¹àíäà òèiñiíøå 44,6 ìû» ... ... ... ... ... ¼íiì ¼íäiðó ê¼ëåìiíi» æî¹àðûëàóûíà
æ¸íå æ½ìûñøûëàð ñàíûíû» êåìóiíå ... ... ... ... àºû ... ¾ëåñ ... åñåïòi 2004 æûëû
¼òêåí 2003 æûëìåí ñàëûñòûð¹àíäà ñ¸éêåñiíøå 16.9%-äàí, 17.1%-¹à, ÿ¹íè 0.2%-
¹à æî¹àðûëàäû, 1 ºûçìåòøiíi» îðòàøà ... ... ... ... ¼ñiï, ¼òêåí
æûëìåí ñàëûñòûð¹àíäà åñåïòi 2004 æûëû 29,9 ìû» ... òå» ... 4,4 ìû» ... ¼ñòi, ÿ¹íè ... ... ... êåçiíäå æî¹àðû å»áåê àºû àëûï îòûðäû.
Àñòûº ¼íiìäåðiíåí ò¾ñêåí òàáûñòû» ò¼ìåíäåóiíi» ... ... ... ... ... ... àñòûº ¼íiìäåði ìåí øèêiçàòòàðûíà
äåãåí ... ... ... àñòûº ò¾ðëåði ìåí ¼íiìäåðií
ýêñïîðòòàó¹à øåêòåó ºîþû, àë iøêi ... ... ¼íiì ... ... ñàºòàëóû, ñîíû» iøiíäå ¸ëåìäiê ñ¸í ¾ëãiëåðiíäåãi àóûë øàðóàøûëûº
¼íiìäåðiíåí æàñàë¹àí ... ... ... ... ... ¼òêiçóëåðäåí
àëûí¹àí òàáûñòû» æî¹àðûëàóûíà ñåáåï áîëäû, ñîíäàé-ຠêåéáið ìåìëåêåòòåðäåãi
àñòûº àëºàïòàðûíû» ... ... ... ... ... ... ... òóäûðóûíà ºàðàìàñòàí æî¹àðûäà¹û æà¹äàéëàð¹à áàéëàíûñòû
øàðóàøûëûºòàð ¼íiìäåðií æîñïàðëàí¹àí äå»ãåéäåãiäåí ¸ëäåºàéäà àðçàí áà¹àìåí
ñàòóûíà, àë¹à ºîé¹àí ìàºñàòòàðûíà òîëûºàíäû æåòå ... ... ... ... àéòà êåòåòií áàñòû ... ... ... ... ... ì¾øå áîëóûíà áàéëàíûñòû
åëiìiçäå ºàé ñàëàäà áîëìàñûí ºûçìåò åòóøi, ÿ¹íè ¼íiì ¼íäiðóøi íåìåñå ... ... ... ¼íäiðãåí ¼íiì ... ... ... ... ... àñà ºàòàë äåí ºîéûëóû.
Ñîíäàé–ຠÏðåçèäåíòiìiçäi» ... ... àóûë ... äåï æàðèÿëàóû,
àóûë øàðóàøûëûº ¼íiìäåðiíi» ñàïàñûí ºàäà¹àëàéòûí, ñàïàíû àðòòûðó¹à òiêåëåé
ñåáåïêåð áîëàòûí ìåêåìåëåðäi» àøûëóûíà ... ... ... ... ... ... «²ûçûë Æàð» ´Ê–íi» ¼çiíäiê ºàðæûëàðûí òàëäàéìûç.
10 кåñòå - «²ûçûë Æàð» ´Ê –íi» ... ... ... |Көрсеткіштер |2003 |2004 ... |
| | |Мың тг. ... |мың тг. ... |(+;-) |өзг. |
| | | ... | ... | ... |1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |
|1 ... қор |465,0 |-2,0 |387,5 |-2,2 |-77,5 |83,3 |
|2 ... өткен |-32 154,1|139,3 |-20 888,0 |118,8 |11 |65,0 |
| ... ... | | | | |266,1 | |
|3 ... ... |9 971,5 |-43,2 |8 089,8 |-46,0 |-1 |81,1 |
| | | | | | |881,7 | |
|4 ... ... |-1 364,6 |5,9 |-5 170,8 |29,4 |-3 |378,9 |
| | | | | | |806,2 | |
|6 ... |-23 ... |-17 581,5 |100,0 |5 ... ... 10-шы ... ì¸ëiìåòòåðiíåí áàéºàï îòûð¹àíûìûçäàé, ¼çiíäiê
ºàðæû ê¼çäåðiíi» æèûíû 2004 æûëû -17 581,5 ìû» òã. шығынды болып îòûð. ... ... ... ие ... å» ... á¼ëiíáåãåí òàáûñòû» және
жалпы табыстың кемуі ¸ñåð åòòi. Îë øàìàлар өткен ... ... –11 266,1 ìû» ... және -1 881,7 мың теңгеге ò¼ìåíäåãåí.
Ендігі кезекте «Қызыл Жар» ӨК-нің активтеріне талдау жасаймыз.
Кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... бөлімінің: ұзақ мерзімді активтері және ағымдағы активтері сияқты
көрсеткіштеріне сүйене отырып зерттеуге болады.
11 ... - ... ... ... ... |2003 жыл |2004 жыл ... |
|р/с |активтері  | | | |
| | ... |% ... |% ... |% |
|1 ... ... |635 494,1 |38,6 |480 407,8 |31,0 |-155 086,3 |75,6 |
| ... | | | | | | ... ... емес |47,7 |0,0 |47,7 |0,0 |0,0 |100,0 |
| ... | | | | | | ... ... ... 002,6 |97,2 |447 996,5 |93,3 |-170 006,1 |72,5 ... ... |17 443,8 |2,7 |32 363,6 |6,7 |14 919,8 |185,5 |
| ... | | | | | | ... |Ұзақ мерзімді |  |0,0 |  |0,0 |0,0 |  |
| ... | | | | | | |
| ... | | | | | | |
|2 ... |1 010 220,3|61,4 |1 067 |69,0 |56 846,9 |204,5 |
| ... | | |067,2 | | | ... ... 991,0 |28,3 |301 172,1 |28,2 |15 181,1 |105,3 |
| |ы | | | | | | |
| ... | | | | | | ... ... |704 896,5 |246,5 |698 899,8 |65,5 |-5 996,7 |99,1 |
| ... | | | | | | ... ... |19 332,8 |2,7 |66 995,3 |6,3 |47 662,5 |346,5 |
| ... | | | | | | ... ... |1 645 ... |1 547 ... 239,4 |  |
| | | | |475,0 | | | ... Æàð» ... ... ... äà íåãiçãi ºîðëàðы äà åñåïòi æûëы
біршама төмендегенін ê¼ðóãå áîëàäû.
Ағымдағы активтері 56 846,9 ìû» òã-ãå өсіп, îíû» ... ... ... ... ìû» òã, ... ºàðàæàòòàð 47 662,5 ìû» òã-ãå
¼ñiï, ê¸ñiïîðûííû» áàðëûº ºàðæûëàðû өткен ... ... ... ... кеміген. Негізгі шығын ұзақ ... ... ... ... көруге болады.
Íàðûº æà¹äàéûíäà «²ûçûë Æàð» ... ... ¼íiì ... ... ... áiðøàìà ò¾ðëåíäiðãåí. Àë ¼íäiðiñ ïðîöåñiíå
ºàæåòòi çàòòàðäû àðíàéû ñàóäà ä¾êåíäåði ìåí ñàóäà áàçàðëàðûíàí ... ... ... ... ... ¼ç ... ... ñèûìäûëû¹û æî¹àðû æ½ìûñºà
æàòàäû. Á½ë ïðîöåñòåðäi ä½ðûñ æîë¹à ºîþ ºàæåòòi ìàòåðèàëäàðìåí äåð êåçiíäå
ºàìòàìàñûç åòiï îòûðóäû» ... ... Æàð» ... ... ... ... ñîíäàé-ຠøåò
ìåìëåêåòòåð òàïñûðûñòàðûìåí æ½ìûñ iñòåéäi, ÿ¹íè ê¼ï ì¼ëøåðäå ... ... ... êåïòiðiï, òàçàðòûï, ñ½ðûïòàï, ¼»äåï отандас кәсіпорындар мен øåò
ìåìëåêåòòåðãå ñàòàäû. Ñû êåçäåðäåãi ... áîé ... ... á½ë ... äà ¼ç ... ... Æûëäàí-æûë¹à
øû¹àðàòûí ºûзìåò ïåí ¼íäiðiëåòií ¼íiì ê¼ëåìi æî¹àðûëàï æ½ìûñøûëàðäû» ... ... ... ... àðòòû. Ñû åêi æûëäà¹û ì¸ëiìåòòåð
ê¼ðñåòêiøòåði îñû æà¹äàéäû ê¼ðñåòåäi. ̸ñåëåí 2003 æûëû ¼íiìäi ... ... ìû» òã. ... 2004 æûëû á½ë øàìà ... ìû» òã-íi º½ðàï,
-1 250,7 ìû» òã. êåìiãåí. Òîëûº ¼çiíäiê º½í 30 315,6 ìû» òã.-äåí ... ... ... ¼ñòi. ... ... äå ñ¸éêåñiíøå -3 805,2 ìû» òã-ãå ¼ñòi.
Ìiíå îñûíäàé òàëäàóëàð í¸òèæåñi, æà»à ½ñûíûñòàð ìåí øàðàëàð ... ... ... ... қай саласында болмасын қызмет етіп, негізгі
мақсаты табыс ... ... ... ... ... ... аса ... етеді. Осы орайда біздің мысалдағы
«Қызыл Жар» ӨК-нің ... оң ... қол ... ... нарық
субьектісі ретінде атқарылып жатқан шаралар ... мен осы ... ... ... жүйесімен қысқаша таныстырып өткенді жөн
көрдік.
Жоғарыда аталып ... ... ... саласы бойынша
ауылшаруашылық өнімдерін өндіруге және өңдеуге бағытталған. Ауыл ... 90%-ы ... және ... ... ... ... ... бұл саланың өндірген өнімдері барынша алғашқы тұтыну ... сол ... ... ретінде пайдаланылатынын ескере отырып, өнім
өткізуде нарық сегменттері арасында жоғары ... ие ... ... Сонда да болса кездесетін қиыншылықтар реті аз емес. Мәселен:
1) өндірілген ... ... өнім ... нарық талаптарына сәйкестігі;
2) өндірілген немесе өңделген өнім сапалы болған ... ... ... ... ... құны - ... бағасы;
3) осы нарық сегменттерінде қызмет көретумен және өнімді ... ... ... ... да ... ...... және
т.б.
2.2. Кәсіпорында өндірілетін өнімнің сапасын бағалау
Еліміздегі өндірілетін ауылшаруашылық өнімдерінің 90%-ы тамақ және
текстильдік ... ... ... ... ... ... ... өнімдер түрлері өте көп, олар атап айтқанда
негізінен: мал, сүт, құс, жеміс-жидек, дәнді ... ... ... т.б. ... ... ... сәйкес басты мақсатымыз, өз таңдауымыз
бойынша алынған ауылшаруашылығы саласында ... ... ... ... атап ... бұл ... өндірілетін түрлері өте көп.
Сондықтан бұл жұмыста неғұрлым терең ... жету үшін ... ... ... ... ... өндіретін өнімдері ішінен зерттеу
нысаны ретінде, Қазақстан Республикасының ... 163 300 ... ... ... ... ... ... өнімдерінің
басқа түрлеріне (ет өнімдері, бау-бақша өнімдері және т.б.) де ... ... ... ... сапасы ғана емес оның әлемдік
өндірушілер өнімдері арасында бәсекеқабілеттілігіне да талдау жасаймыз.
Жалпы ... ... ... өндіру көлемі жағынан әлемдік
өндірушілер арасында 12-ші орын ... Ал оны ... 5-ші орын ... ... бойынша бидай өндіру соңғы 4 жылға (7-сурет).
Биылғы жылы ... ... 2005 ... ... ... ... ... 13,7 млн.га. Бүгінгі таңда өңделген астықтың жалпы
мөлшері 13,4 млн.тн. Қазақстан халқының 1 ... ... ... мөлшері 5,6
млн.тн. Жылдық орташа тұқымдық астық мөлшері 2,7 млн.тн. 1,7 ... ... ... сақталады. Ал өндірілген астықтың қалған бөлігі, яғни
3,7 млн.тн. экспортқа шығарылады. Айта ... ... ... ... ... ... ... астық өндірушілер (АҚШ, ... ... және ... ... ... Мұндағы басты критерий
Қазақстан астығының сапасының сәйкестігі мен бағасының төмендігі.
7 сурет- ... ... 4 ... ... ... ... ... астық мемлекеттік стандарттар қорындағы
қойылатын талаптар бойынша кластарға бөлініп, сұрыпталады. Дипломдық ... ... ... ... ... және оның ... стандарттары
туралы мәліметтер ұсынғанды жөн көріп отырмыз.
Астық өндірумен айналысатын нарық субьектісі ... ... ... ... ол:
- Дайындалатын астық - өңдеуге дайындалатын астық;
- Ұсынылатын астық – белгілі өңдеу сатыларынан өткеннен ... ... ... және ... ... ... астық;
Өңдеу үрдісі кезінде астықты өзіндік ерекшеліктеріне байланысты:
- Сапасы қанағаттандыратын нан өнімдерін дайындауға ... және ... үшін ... жақсартуды қажет ететін – нашар астық;
- Өзіндік көрсеткіштері өте күшті, нашар астық құрамын тиімді ... ... ... ... ... – жақсы астық; болып 2-
топқа бөлінеді. Астық класы – ... ... және ... сипаттайтын, астық сапасының кешенді көрсеткіші. Араласпа
заттар – барлық органикалық және бейорганикалық заттар, ... да ... мен ... дәндері сонымен қатар механикалық зақымдалған және
бүлінген астық дәндері.
Араласпа заттар құрамы мен ... ... мына ... ... ... ... заттар, оларға: шағылған дән, кәтек дән, тапталған
дән, өніп кеткен дән, үсіген дән, ... дән, ... ... және ... ... дәндерді жатқызамыз;
- Минералдық араласпа заттарға – құм, тас, топырақ ... ... руда және ... ... ... ... – бұтақша, жапырақ, бидай масағының
қалдықтары, зиякестер қалдықтары және улы емес арамшөптердің дәндері;
- ... ... ... – адам және ... үшін ... өсімдіктер
(головня, спорынья, горчак ползучий, вязель разноцветный, ... ... ... ... ... триходесма
седая, зерна, поврежденные нематодой);
- Фузариозды астық – фузариум тектес грибтермен зақымдалған, ... ... ... ... ... және оңай ... ... Бұзылған, жарамсыз астық – ... ... қара ... ... ... анық ... ... астыққа мына топтарға бөлінген астық түрлері жатады:
- зақымдалуы ... ... ... және ... ... ... ... зақымдалған және бүтін астық дәндері;
- 1,7мм х 20мм елеуішінен түскен, ұсақ дәндер;
- Жұмсақ астықта 6 ...... ... ... ... ... ... зақымдалу деңгейіне тәуелсіз, араласпа заттарға
жатқызылмаған: шағылған, зиянкестермен бүлінген, тапталған ... ... ... ... ... сапа ... ... және жұмсақ бидай болып бөлініп, жекелеген талаптар бойынша 6-класқа
жіктеледі. Жұмсақ бидайдың ... ... ... ... кесте
түріндегі нұсқасы.
12 кесте - Жұмсақ бидайға қойылатын стандарт талаптары
|Көрсеткіштер ... ... ... бойынша мөлшері және сипаттамасы|
| |1 |2 ... г/л, көп емес ... ... |5 |5 |8 |10 |15 ... %, көп емес | | | | | ... араласпа |0,2 ... | ... ... |5 |5 ... ... | | ... емес | | |
| | ... ... ... ... ... жұмсақ, қызыл|40 аз емес |10 |5 – ... ... I | | | ... ... жұмсақ, қызыл |40 аз емес |10 |5 – ... ... II | | | ... қатты, жұмсақ, ақ |60 аз емес |10 ... ... III | | | ... қатты, жұмсақ, ақ |Шек қойылмайды |10 ... ... IV | | | ... қатты V |Аз емес 40 |10 |10 – ақ ... ... VI |Аз емес 40 |10 |5 – ақ ... ... ... ... ... біреуіне де |
| ... жоқ ... ... ... 1. ... ... әлемде кең таралған түсініктерге негізделген: I -|
|Hard red spring wheat; II - Hard red winter wheat; III - Hard white spring ... IV - Hard white winter wheat; V - Spring durum wheat; VI - Winter ... wheat. ... ... ... сақтау кезіндегі қолайсыз жағдайлар нәтижесінде
өзінің табиғи ... ... ... қара ... ... ... немесе түсін жоғалтқан деп танып, оның деңгейін анықтайды.
Сапа ... ... ... ДСТУ ... сәйкес, жұмсақ
бидайды 6 класқа, ал ... ... 5 ... бөледі. Әр кластың сапа
көрсеткіштері сәйкесінше кестелерде көрсетілген.
14 кесте - Бидайдың сапа ... ... ... ... бойынша мөлшері және сипаттамасы|
| |1 |2 ... ... ... |10 ... %, көп емес | ... |5 |5 |5 |10 | ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | |
|, | | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | |
|) | | | | | | ... | | | | | ... | | | | | |
|, | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | | ... |1 |2 |3 |4 |5 |6 |
|1 ... % |28,4 |30,1 |94,4 |0,22 |20,8 |
|2 ... |5,0 |5,0 |100,0 |0,11 |11,0 |
|3 ... % |22,1 |15,6 |141,7 |0,17 |24,1 |
|4 ... ... |200,0 |203,1 |98,5 |0,06 |5,9 |
|5 ... |86,7 |88,2 |98,3 |0,19 |18,7 |
|6 ... мың тг. |18,8 |19,0 |98,9 |0,20 |19,8 |
|7 ... |745,0 |755,0 |98,7 |0,04 |3,9 |
|8 ... |72,3 |71,8 |100,7 |0,09 |9,1 |
| ... | | | | | |
|9 ... |  |  |  |1 |14,2 ... ... ... біз ... өнімнің сапалық қасиеттері
салыстырмалы өнімнің сапалық ... ... ... ... ... ... ... арқылы көрсетілген. Ал бұлай болуының басты себебі
табиғи-климаттық жағдайларға тәуелділікпен түсіндіріледі.
16 кесте - ... ... және ... бидайдың негізгі көрсеткіштері
|Сапа көрсеткіштері ... ... |
| ... ... |
| ... ... |пайдаланылатын бидай|
|Табиғаты, г/л |аз емес 730 |Шек ... ... % |аз емес 14,5 |көп емес 14,5 ... ... ... |аз емес 10,0 |10,0 ... ... массалық үлесі, % | | ... ... ... ... ... және ... ... клейковинасына және де басқа көрсеткіштеріне қойылатын талаптар
сатушы мен сатып алушы арасындағы келісім-шартта белгіленеді.
Жоғарыдағы келтірілген ... ... ... ... және ... ... кәсіпорындарды бәсекелестер ретінде қабылдап ... ... ... осы ... ... өңдеумен айналысатын
кәсіпорындар, тамақ өнеркәсібіндегі осы кәсіпорындар ... ... ... ... бір ... бірнеше көсеткіштері
негізінде анкеталық сұраулар жүргізіліп, шағын маркетингтік талдау жасалды.
17 кесте - ... ... ... ... сұрау негізінде анықтау.
|Р/с |Көрсеткіштер |Қызыл |Қарашоқы |Қоғалы |Қоянкөз |Шоқан |Алтынемел |
| | |Жар | | | | | ... |1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |
|1 ... |10,0 |10,0 |6,5 |5,0 |8,0 |7,0 |
|2 ... |10,0 |10,0 |10,0 |4,5 |8,0 |6,5 |
|3 ... |10,0 |8,7 |6,5 |3,0 |7,5 |7,0 |
|4 ... ... |8,5 |9,0 |6,5 |5,0 |9,0 |7,6 |
|5 ... ... |7,3 |10,0 |10,0 |3,8 |7,2 |6,6 |
|6 ... балы |9,2 |9,5 |7,9 |4,3 |7,9 |6,9 ... ... ... ... ... базалық кәсіпорын өнімінің
бәсекелік қабілетін басқа кәсіпорындар өнімдерімен салыстырылуын қарапайым
гистограмма түрінде бейнелеу.
8 ... - ... ... ... ... ... ... жергілікті агроклиматтық жағдайларға байланысты
қосымша көрсеткіш «клейковина» арқылы бағаланатын ... ... ... байланысты клейковинаның көрсеткіштерін бағалаудың әдістері мен
құралдарын ... осы ... ... ... ... ... бағыттардың бірі болып табылады. ... ... жуу, ... ... болғандықтан, лаборанттың еңбек
өнімділігінің ... ... ... және жоғары еңбек
өнімділігін қажет етеді.
Институттардың шығармашылық топтарымен – еңбек ... ... қана ... ... ... ... обьективтілігін және
өндіріс мәдениетін жақсартатын механизирленген клейковина жуу ... ... Бұл ... ... МКЖ-2) 1980 жылдан бері қолданыста
кеңінен тараған.
Осы салада ... ... көп ... өз ... тағы ... ҚР ауыл ... ... институттары мен бірлесе отырып
бидай сапасын бағалауға арналған отандық инфрақызыл «Бидай талдағыш НаН»;
калибрлеу теңдеулері және ... ... ... ... оң нәтижелі
лабораториялық сынақтар жүргізілді.
Қазіргі кезде бидай ... ... ... алатын орындары
алдыңғы қатарда, сондықтан өнім ... ... ... ... ... ... Мәселен 1990 жылдардың аяғына дейін ... ... ... ... құралдар (МКЖ-1, МКЖ-2, У1-ЕТК, ИДК-1, ЦКИБ-
1М және т.б.) арқылы жүргізілісе, бүгінгі таңда олардың орынын әлемдік ... ... (ИТ «Nyr ... MW «CAS» және т.б.) ... ... ... өзі жыл сайын Қазақстанның ЖІӨ-нің 161,5 млрд.теңгесін құрайды.
Сондықтан бұл саланы дамытуда қол ... ... ... ... алғашқы қадамдар деп білеміз.
2.3. Өнімнің бәсекелік көрсеткіштерін талдау
Қай ... ... ... ... оның ... ... және осы ... қанағаттандыратын көрсеткіштерінің жиынтығымен
анықталады, ал белгіленген шектен ... ... ... ... ... ... яғни ... әсер ететін көрсеткіштерге тұтынушы
мән бере қоймайды. ... ... ... жобаланып, өндіріліп,
тасымалданып, нарыққа түсуіне дейінгі ... ... ... тудыратыны, өнімнің тұтынушылық құрамы. Мысалға, егер басқа
барлық сипаттамларды сақтай ... ... ... ... ... сиымдылықты төмендетуіне қол жеткізсе, онда бұл ... ... ... ... ... ... ... өндірістік
шығындарды және материалдық шығындарды төмендетумен байланысты өнім ... еш ... ... ... ... ... ... және бәсекелес өнімнің
параметрлерін сатып алушының талаптарының деңгейімен салыстырып, алынған
көрсеткштерді салыстыру керек.
Сапа тұрғысынан ... ... ... ғана емес ... және ... ерекшеліктеріне байланысты тек бір текті
өнімдерді слыстыруға болады.
Ал бәсекелестік тұрғысынан ... ... ... ... бір
сұранысты қанағаттандыру алынатындықтан, элементтік ... ... ... ... ... ... ... сол бір
сұранысты түрлі жолдармен қанағаттандыратын өнімдерді салыстыруға болады.
Заңи күші бар норамтивтік құжаттарға сәйкес ... сапа ... ... баға деңгейін бермейді. Бұл өнімді өткізу кезінде
анықталады, яғни сатып алушы әрекетіне тәуледі.
Сатып ... ... ... сатып алушы әрекетінің ... – Z, ... ... қалауымен (кей жағдайда рационалды емес) –
D, сыртқы ортаның көптеген факторларымен – X, ... ... ... Y, ... ... ... – Q, ... = f(D,X,Y,Q) ... үшін сапа ... ... болғанымен, белгілі бір өнімді
сатып алу шешімін қабылдау үшін жеткіліксіз. Басқаша айтқанда ... тек ... ... ... ғана емес, ал клиенттің сатып
алуына бағытталған тартымдылығымен де ... ... ... ... ол обьективті қателескен жағдайда да шешімді өзі
қабылдайды. Бизнес тарихында эксперттердің жоғары бағаларын ... ... дәл сол ... ... ... ... ... мысалдар
аз емес. Атап өтетін жәйт, тауардың ерекшеліктерінің ... ... мен ... қабілеті әр салада көрініс табуы мүмкін.
Тауар сапасы – жобалау және ... ... ... оны ... яғни тұтыну аясында байқалады. Өнімнің бәсекелік қабілеті ... ... ... ... ұсыныс аясында. Осылайша «сапа» мен
«бәсекелік қабілет» ... әр ... ... ... ... сапасы өзгермеген жағдайда да оның ... ... ... ... ... ... факторларға әсер
етіп, өзгеріп отырады.
Осылайша бәсекелік ... екі ... пән ... ... кешенді
мәселе болып табылады:
- техникалық пән - квалиметрияның;
- экономикалық пән – маркетингтің;
Сондықтан өнімнің ... ... ... мен ... ... осы ... ... теориялық және қойылма аппаратты қолдану негізінде шешіліп,
келесі мәселелердің шешімдерін ... ... ... ... ... ... ... мен сұраныстарын зерттеу;
- өнімді өткізу жағдайы, фирмалар және бәсекелес тауарлар ... ... ... ... ... ... өнім ... көрсеткіштерінің өндірушіге де тұтынушыға да ... ... ... ... ... мәселенің жалпылама үлгісін құрастыру, соның ... ... әсер ... және ... байланыстарын анықтайтын
көптеген факторлардың құрылуы;
- өнімнің ... ... ... ... ... ... осы мәселеге қатысты жекелеген әдістерді, ... ... ... ... ... ... бәсекелік қабілетінің және оны анықтаушы факторлардың
дамуын атлдау;
- нарықтың қажетті бөлігін немесе тапсырылған ... ... ... ... қабілет деңгейін анықтау;
Осы мәселелер шешімдерін ауыл ... ... ... ... саласына негізделген моделдерін құру бұл салада өндірілетін
өнімдердің бәсекелік ... ... ... ... ... ... ашық ... экономика құрудамыз, сондықтан бәсекелік қабілет
мәселелері шешілмей экономикалық ... оң ... қол ... ... ... ... ірі ауыл ... өнімдерінің өндірушісі
және оларды экспорттаушы болып табылады. Қазір біздің негізгі бағытымыз
ауыл шаруашылық ... және ... сала ... ... ... үшін БСҰ-на мүше болу. Бұл үшін ... ... ... ... ... және бәсеке қабілетінің өте жоғары ... ... біз ... ... ... жетістіктерді, жаңа технология,
жаңа құрал-жабдықтар, жаңа ұйымдастырушылық-басқарушылық әдістер енгізуіміз
керек. Бұл үшін ең ... ... ... ... ... ... ... қаржы
көздері болып – шетелдік және отандық инвестициялар, ... ... ... мен ... ... Қазіргі кезде
инвестицияларды тартудың басым бағыттары болып: өнеркәсіптік, ... ... ... ... æ¸íå òàìຠ¼íåðê¸ñiïòåði ¼íiìäåðiíi» á¸ñåêåëiê ºàáiëåòií
àíûºòàó ¾øií êåëåñi ôîðìóëà ½ñûíûëàäû :
Ҳĺ Áá ... = * ... Áº ѵÄá ... Á²º- ... ... òàóàðäû» á¸ñåêåëiê ºàáiëåò
ê¼ðñåòêiøi;
Ҳĺ æ¸íå Ҳĺ- ºàðàñòûðûëûï îòûð¹àí æ¸íå á¸ñåêåëåñ òàóàðëàðäû»
ò½òûíó º½íûíû» äå»ãåéií áà¹àëàó;
Áá æ¸íå Áº- ... ... æ¸íå ... ... æ¸íå ... ... ... òàóàðëàðäû» ñàòûëóûíû»
½éûìäàñòûðûëó äå»ãåéií áàëëìåí áà¹àëàó.
°ðáið áà¹àëàíûï îòûð¹àí á½éûì¹à ýêñïåðòòåðìåí 0-äåí 10-¹à ... ... Åãåð Ò²Ä 10-¹à òå» ... îíäà òàóàðäû» á¾êië ò½òûíó ºàñèåòiíi»
äå»ãåéi á½ë ... ... ... ... ... ñ¸éêåñ êåëåäi.
Á²Ä êâàëèìåòðèÿ åðåæåëåðiíå ñ¸éêåñ, îðòàøàëàí¹àí ãåîìåòðèÿëûº øàìàëàð
ðåòiíäå àíûºòàëàäû.
Á²Ä = q1 m1* q2 m2 *…* qn mn ... ...... ... ... ... áàëëäûº
áà¹àñû;
m1, m2,….,mn – ò½òûíó ºàñèåòòåðiíi» ñàëûñòûðìàëû ... ... ... ... ... ... òåê îíû» áà¹àñû ìåí ò½òûíó
ºàñèåòòåðiíå ¹àíà ºûçûºïàéäû. Îë ¾øií ... ... ... ... ... äå ... Îë ... ñàòóäû ½éûìäàñòûðó îðíû ìåí
óàºûòû ê¼ðñåòêiøòåði.
ÑµÄ = b1 n1 * b2 n2 *…* bp np ... ...... ... ... äå»ãåéií ñèïàòòàéòûí ¸ð
ò¾ðëi ê¼ðñåòêiøòåðäi» áàëëäûº ... ... - ... ñàòûëóûí ½éûìäàñòûðó äå»ãåéiíi»
ê¼ðñåòêiøòåðiíi» ñàëûñòûðìàëû ìà»ûçäûëû¹ûíû» êîýôôèöèåíòi.
Ñàòûï àëóøû À ... æ¸íå ... ... ... ºàáiëåò äå»ãåéií, áà¹àñûí æ¸íå ñàòóäû» ½éûìäàñòûðûëó äå»ãåéií
ñàëûñòûðàäû, æ¸íå îñû ñàëûñòûðó íåãiçiíäå áið ... ... ... ... ... ... íåãiçãi áà¹ûòòàðû
øû¹àäû. Á½ë áà¹ûòòàðäû ¾ø òîïºà ... ... : ... ... ½éûìäàñòûðó.
Òåõíèêàëûº áà¹ûò å» àëäûìåí ¼íiìäi äàéûíäàó òåõíîëîãèÿñûí, ä¸ìií,
èiñií, ... æ¸íå ... ... áàéëàíûñòû.
Ýêîíîìèêàëûº áà¹ûò áà¹àëûº ñàÿñàòïåí òiêåëåé áàéëàíûñòû. ̽íäà ì¸ñåëå
áà¹àíû» ò¼ìåíäåóiíå ¸êåëåòií áà¹àëûº á¸ñåêå æàéëû ... ... ... ºàëó ¾øií ¹àíà ... ... ... ... ò¼ìåíäåòåäi äå
øû¹ûí¹à ½øûðàéäû. Á½ë îäàí äà ê¼ï øû¹ûí áîëäûðìàé æ¸íå ... ... ... ... ... Óàºûòòû ½òó ¼íäiðiñòi ºàéòà º½ðó¹à, æà»à ... æ¸íå ... ... æîë ... ... ... ... äå»ãåéií àðòòûðó ¾øií ¼íäiðóøi :
- ñàòó áà¹àñûí ò¼ìåíäåòåäi;
- ¼íiìíi» ñàïàñûí æ¸íå ò½òûíó ... ... ... ... ... ... ... áåëãiëi äå»ãåéãå äåéií ò¼ìåíäåòóãå áîëàäû. ´çàðà áàéëàíûñòû
¾ðäiñòåðäi» áàéëàíûñû êåëåñiäåé : ... ... – ñàòó ... ... ... ê¼ï ... ... - ¼íiìíi» ¼çiíäiê º½íûí øàðòòû ò½ðàºòû øû¹ûíäàð
åñåáiíåí æ¸íå îçûº òåõíîëîãèÿíû ïàéäàëàíó ... ...... ӨНІМНІҢ САПАСЫН КӨТЕРУДІҢ НЕГІЗГІ БАҒЫТТАРЫ
3.1. Өнімнің сапасын көтерудің ұйымдастырушылық-экономикалық тетіктері
ʼï ñàëàëû ýêîíîìèêà ... ... ... ... ½éûìäàñòûðó-ýêîíîìèêàëûº òåòiêòåðií áàñºàðó àñïåêòiëåði ... ... ... ... ½éûìäàñòûðóøûëûº-º½ºûºòûº øàðóàøûëûº
ò¾ðëåðiíi» äàìóûíà ¸ñåð ... ... ... ... ... ðåòòåó òåòiãiíi» ºàëûïòàñó òèiìäiëiãi, àóûë ... ìåí ... ºîð ... ñàëàëàð àðàñûíäà¹û ¼íiì
àéûðáàñûíû» ... ... ... èííîâàöèÿëûº ê¸ñiïêåðëiêòi
ûíòàëàíäûðó áîëûï ... ... iøêi ... òåç ... ºàðºûíûíà áàéëàíûñòû
«¼òêåííåí êåëåøåêêå» ïðèíöèïi íåãiçiíäå øåøiì ºàáûëäàó, ... ... ... ... ... ... ... ¸êåëói ì¾ìêií, àë á½ë ì¸ñåëå ¼ç ... ... ... àëûï ... ì¾ìêií. Îïåðàòèâòi áàñºàðóäû» êîíöåïòóàëäû íåãiçi
áîëûï «êåëåøåêòåí îñû ø຺໠ïðèíöèïi áîéûíøà ... ... ... ... ... ìåòîäîëîãèÿëûº íåãiçi ðåòiíäå æ¾éåëi ... ... ... ... ... ... á½ë ... êåëåøåê æà¹äàéëàð
ñöåíàðèéií æàñàóäû æåòiëäiðó, ýêñïåðòòiê áà¹àëàóëàðäû ºîëäàíó, ñîíûìåí
áiðãå ñòîõàñòèêàëûº ... æ¸íå ... ... ... æ¸íå òèïòåãi àºïàðàòòûº æ¾éåëåðäi äå ïàéäàëàíó.
ƾðãiçiëãåí ðåôîðìàëàð áàðûñûíäà¹û ... ... ... àóûë ... ¼íäiðóøiëåði ñàòûï àëàòûí ìàòåðèàëäû-òåõíèêàëûº
ðåñóðñòàð¹à æ¸íå ¼òêiçiëåòií àóûë øàðóàøûëûº ... áà¹à ... ... ... æî¹àðû òèiìäiëiêïåí äàìûòó ïåðñïåêòèâàñû
ê¼áiíå ºàéòà ¼»äåóäi ½éûìäàñòûðó ... æ¸íå àóûë ... ... ... æ¸íå ... ... ... äà ºàçiðãi êåçäå ¼òêið
ïðîáëåìàëàðäû» áiði ... àóûë ... ... ¼íäiðóøiëåð ûíòà-
æiãåðií èíòåãðàöèÿëàó ñàíàëàäû. ²àòíàñòàð ¼çàðà ýêîíîìèêàëûº æ¸íå ... ... ... ... ... äà ... æà¹äàéäà øàðóàøûëûº åòóäi» ýêîíîìèêàëûº
òåòiãiíi» áið ýëåìåíòi ðåòiíäå àãðàðëûº ¼íäiðiñòi ... ... ... àóûë ... ... ºàéòà ¼»äåó æ¸íå ¼òêiçó áîëûï
òàáûëàäû.
Àóûë ... ... ... ... ... ... áîëûï æåð, òàáè¹è ðåñóðñ æ¸íå ½ëòòûº áàéëûº ðåòiíäå ïàéäàëàíûëóû ... ...... ... ... iñêå ... ... æà¹äàéäà òîïûðàºòû» º½íàðëûëû¹û ò¼ìåíäåï, îíû» ¼íiìäiëiãi
àçàéûï, ñû ... ... ... ìàòåðèàëäûº æ¸íå ºàðæûëûº ºîðëàðäû
íåãiçñiç æ½ìñàó áîëûï òàáûëàäû.
Æîñïàðëàó àóûë øàðóàøûëû¹ûíäà áåëãiëi áið ïðèíöèïòåð íåãiçiíäå æ¾çåãå
àñûðûëàäû. Îëàð ... ... ... ... àë ... á½ë ºàòíàñòàðäû» ºàéòà ... ... ... ... ... áàéëàíûñòû ¼ç ºûçìåòií
òîºòàòàäû. Æîñïàðëàó ... ... ¸äiñi ... ... ýêîíîìèêàñû
äàìû¹àí åëäåðäå êå»iíåí ºîëäàíûëàäû.
Ìàºñàòºà áà¹ûòòàë¹àí æîñïàðëàó¹à æàòàòûí ñiëòåìå ðåòiíäå ... ... Îíû» ... ê¼ïæàºòûëûºòû» ºàëûïòàñóû ìåí æåêå ìåíøiê
ôîðìàëàðûíû» ¼çàðà ºàðûì-ºàòíàñû; À´Ê-ãi ýêîíîìèêàëûº ºàòíàñòàðäû» ºàéòà
ºàëûïòàñóû, À´Ê-íi» ¼çiíi» ... ... ... äà ... ... À´Ê æ¸íå ... àðàñûíäà¹û ºàðûì-ºàòíàñòàð. Áàñºàøà àéòºàíäà
¸»ãiìå íåãiçiíåí ñàëààðàëûº ºàòíàñòàð æ¼íiíäå áîëûï îòûð, àóûë øàðóàøûëû¹û
ìåí ¼íåðê¸ñiï àðàñûíäà¹û ... ... ... æ¸íå ò. ñ. ... ... ì¸ñåëåíi ñàëàëûº àñïåêòiãå á½ðó¹à òóðà ... ... ... ... ... æåêå ¼íiì ... (астық,
ñ¾ò, êèiì, ò.ñ.ñ.) ¼íäiðóìåí àéíàëûñàòûí ¼íäiðiñòi äàìûòó, ºîëäàó, iøêi
íàðûºòû ºîð¹àó, ... ... ... ... ñèÿºòû ýêîíîìèêàëûº
øàðàëàð æ¾éåñií àíûºòàó. Ауыл шаруашылық ¼íäiðiñiíäå, ìûñàë¹à, ... ... ... á½ë îíû» ... áàëàíñûíà íåãiçäåëãåí, ºîëäàíó
(ò½òûíó), ¼ñóäi» áîëæàìäû ì¾ìêiíøiëiêòåðií áà¹àëàó, ¼íäiðiñ ... ... ... ìåí ... àäåêâàòòû øàðàëàð æ¾éåñií
àíûºòàó.
Дәнді дақыл ¼íäiðiñiíäåãi æ¸íå îíû ¼òêiçóäåãi ºàëûïòàñºàí æà¹äàéëàð
îíû» ñûðòºû æ¸íå iøêi íàðûºòàðäà¹û ... ... ... ... ... ... ... ñ½ðàíûñ æ¸íå ½ñûíûñ íàðûºòàðûíäà¹û ¼çií-¼çi
ðåòòåóäi òîëûºòûðûï ... ... ... ... ºàæåò
åòiëåäi. Íàðûºòûº ºàòíàñòàð æîñïàðëàóäû» íûñàíäàðû ìåí ¸äiñòåðiíå, ñîíäàé-
àº,îíû» íåãiçií º½ðàóøû ïðèíöèïòåðiíå ¸ñåð åòåäi.
Дәнді дақылдарды ¼íäiðóäåãi æîñïàðëàóäà ò¼ðò ... ... ... ... ºûçìåò áà¹äàðëàìàñûíû» íåãiçäiëiãi; ¼íiìäi æ¸íå øèêiçàòòû
¼íäiðóøiëåðäi» ìàºñàòòàðû ìåí ìiíäåòòåðií àíûºòàó; ¼íäiðiñòi» äàìóûí æ¾çåãå
àñûðó; íàðûºòà¹û ò½òûíóøûëàðäû» ... ... ... æ¸íå ... ... ... ... àíûºòàó.
ʸñiïîðûí æîñïàðû æîñïàð-áà¹äàð (áîëæàó) áîëûï òàáûëàäû, îíû» æ¾çåãå
àñûðûëóû á¸ðiíåí á½ðûí êîëëåêòèâ æ½ìûñêåðëåðiíi» ... ... ... ... ... ... íåãiçiíå ìûíàëàð êiðói êåðåê: áîëæàìäàíàòûí,
à¹ûìäà¹û, îðòà æ¸íå ½çຠóàºûò äàìó òåíäåíöèÿëàðûí ... ... ... àóûë øàðóàøûëûº ¼íiìäåði ê¼ëåìiíi», ... ... және ... äà ... ... æ¸íå ... æ¸íå áà¹àëàó; ¼íäiðiñòiê-ýêîíîìèêàëûº æ¸íå ¸ëåóìåòòiê äàìóäû»
ñòðàòåãèÿñû ìåí òàêòèêàñûí ... ... ... ... ... æ¸íå ñàíäûº ¼ëøåìií àíûºòàó æ¸íå îðíàòó,
øàðóàøûëûº åòóäi» ýêîíîìèêàëûº ìåõàíèçìiíi» º½ðàóøûëàðûí-ìåìëåêåòòiê æ¸íå
áàñºà äà ... ... ... ... æ¸íå ... ... ñàëàñûíû» äàìóûíà ìåìëåêåòòiê ¸ñåð åòó ìåõàíèçìií 5-
6 æûë¹à º½ðó ºàæåò, á½ë óàºûò àðàëû¹ûíäà îë ºàéòà ... ... ... ... ... áàðëûº ñóáüåêòiëåðiíi» ¼íäiðiñòiê-øàðóàøûëûº
ºûçìåòií ò½ðàºòû æ¾ðãiçóií ò½ðàºòûëûººà èå áîëóûíà æ¸íå äå ... ... ¼ç ... ... ... òóäûðàäû.
Егін øàðóàøûëû¹ûíäà¹û ýêîíîìèêàëûº æà¹äàéëàðäû ... ... ... ... ... ... ... àãðîíàðûºòû» ò½ðàºòàíûï
îäàí ¸ði äàìóûíà áà¹ûòòàë¹àí, егін øàðóàøûëû¹ûìåí ... ... ... ... ... ... ìåìëåêòòiê ðåòòåó
ìîäåëi êåðåê. Á¸ðiíåí á½ðûí астық ¼íäiðiñií å» ... ... áàð àóûë ... ... ... ºàäà¹àëàó êåðåê,
á½ë ¼ç êåçåãiíäå íåãiçãi ðåñóðñòàð ìåí êàïèòàëäû» ... ... ... ... ... àóûë øàðóàøûëûº åìåñ
ôóíêöèÿëàðûí ... ... ... ... ... ... ½éûìäàñòûðó ò½òûíûñ ïåí òåïå-òå»äiêêå àëûï êåëiï ñîíûìåí ºàòàð егін
øàðóàøûëû¹û ñàëàñûíû» íàðûºòûº á¸ñåêå ºàáiëåòòiëiãií ... ... ... ... ... кәсіпорындардың өзара байланыстарын жетілдіру
жолдары
Æî¹àðû ñàïàëû астық ¼íäiðó мәселесінің кең қанат жаюымен қатар, îíû
²àçàºñòàíäà ... ... æ¸íå ... ýêîíîìèêàëûº ¼çàðà ºàðûì-
ºàòûíàñòàðäû» ïðîãðåññèâòi ... ... ... àëäûí-àëà
àéºûíäàéäû.
Ауыл øàóàøûëû¹û ñàëàñûíäà¹û îñûíäàé ¼çàðà ºàðûì-ºàòыíàñòàðäû ... ... á½ë ... ... ... ... àóûë ... ¼íäiðóøiëåði ìåí ¼»äåóøi ê¸ñiïîðûíäàð, ñàóäà ... ... ... ... ... ¾ðäiñòåði ... ... ... ... òàáûëàäû.
Îñû¹àí áàéëàíûñòû À´Ê-ãi êîîïåðàöèÿëàð êåëåñi áà¹ûòòàð áîéûíøà äàìóû
òèiñ: àóûëøàðóàøûëûº, ¼íäiðiñòiê êîîïåðàöèÿëàð, àóûë øàðóàøûëûº ¼íiìäåðií
¼»äåéòií ... ... æ¸íå äå ... ... æ¸íå ... òèiìäiëiãi ê¼áiíåñå îíû» ºàëûïòàñó ñàòûñûíäà¹û äàìóûí
ðåòòåéòií æ¸íå êå» ºàòыíàñòàð æ¾éåñi ... ... ... àðàñûíäà ýêîíîìèêàëûº ºàòыíàñòàðäû» ºàíøàëûºòû ... ... Îë ... ... àðàëàñ ñàëàëû àóûë
øàðóàøûëû¹ûíû» áàðëûº ... æ¸íå ... ... ... ... º½ðàìûí ºàìòèäû.
Àãðî¼íåðê¸ñiïòiê êîîïåðàöèÿ òåê ºàíà òiê òèïòåãi ºàòыíàñòàðäû
ºàìòèäû æ¸íå òiê ... ... ... òàáûëàäû. Îë àóûëøàóàøûëûº ¼íiìií
¼íäiðóãå ºîëàéëû æà¹äàé æàñàó ìåí îíû ... ... ... ... ... ... êåéií æ¾ðåòií ñàëàëàðäû» æèíàºòàëóû (астық
өндіретін шаруашылықтар, астық òàçàëàó кешендері ... æ¸íå ... ... ... ¾øií ... және астық өнімдерін өткізу).
Àòàï ¼òåòií áið æ¸éò, ¼íäiðiñòi» êàïèòàëèñòiê ò¸ñiëi æà»à, ... – æåð ... ... æ¸íå îëàð¹à ºàðàìà-ºàðñû äàìèòûí ôîðìàëàð
íåãiçiíäåãi ¼íåðê¸ñiïòi» ìàòåðèàëäû àë¹ûøàðòòàðûí ... ... ... ... ... ¼íäiðãiø
ê¾øòåðäi» äàìó äå»ãåéi, ºî¹àìäûº å»áåê ... ... ... ... áàñºà äà ñàëàëàðûìåí ¼çàðà ºàðûì-ºàòûíàñòàðûíû»
êå»åéói òàáûëàäû. Áið-áiðiìåí ò¸óåëäiëiêòåði àðòà ò¾ñåäi, àë æàëïû ñû
í¸òèæå ... ... ... ... áiðºàëûïòû
äàìóûíà (кластерлік даму) ò¸óåëäi áîëàäû.
Èòåãðàöèÿ ôîðìàëàðû îëàðäû» ºàðàëó ä¸ðåæåñiíå ò¸óåëäi: àóäàí, îáëûñ
æ¸íå ðåñïóáëèêà, ... ... ... ... ... ... ... ä¸ðåæåñiíå (егін шаруашылығы) äå áàéëàíûñòû.
Êîîïåðàöèÿ - ... ... ... øàðóàøûëûº åòóøi
ñóáüåêòiëåðäi» æàëïû ¼íäiðiñòiê-ýêоíîìèêàëûº ìàºñàòòàð¹à æåòó ¾øií ... ... ... àðíàéû ôîðìàñûí àíûºòàéäû.
9 сурет - Өнім өндіру сатысындағы тізбекті құрылым
Àðíàéû ½éûìäàñòûðóøûëûº ôîðìà ðåòiíäå ... ... ... ... áàð, ... ... áîëûï ìûíàëàð òàáûëàäû :
- øàðóàøûëûº åòóøi ñóáüåêòiíi» áiðiãóäi» ... ìåí ... ... ... ... ... êîîïåðàöèÿ ¼ç åðêiìåí
ºîñûëóû;
- êîîïåðàòèâòi ½éûìíû» ¼ç ... ... ... ìåí ¼çií ... ¼ç ... ¼çiíi» ºàóiï-ºàòåðiíå æ¸íå ò¸óåêåëiíå áàéëàíûñòû ºûçìåò åòói
(æàëïû ºîð, ì¾ëiê, ¼çií ¼çi ºàðæûëàíäûðó, ... ... æ¸íå ... ... ... àãðàðëû ¼íäiðiñòi», äàìóûíà íåãiçãi
áà¹ûòòàðäû» áiði ... ... ... ... ... ... ... çà»äû ¾ðäiñ.
Íàðûººà ¼òó æà¹äàéûíäà á½ë ñàëàäà¹û èíòåãðàöèÿ ìåí ... ... ... àðòûºøûëûºòàðìåí ò¾ñiíäiðiëåäi : ìåíøiê
ôîðìàñûíû» àóûñóû, ¼íäiðiñòiê, æåðëiê ºàòыíàñòàðäû» ... ... ... ºûçìåòòi áàñºàðó æ¾éåñi. Á½íäà¹û òàóàð ¼íäiðóøiëåð ... æ¸íå ... ... ... ... ¼çàðà
ò¾ñiíáåóøiëiêòåð ò¸æiðèáå ê¼ðñåòêåíäåé, êîîïåðàöèÿ æ¸íå ... ... ê¼ï ... ... ñåáåáiíåí òåç øåøiìií òàóûï
îòûðàäû.
Àãðàðëûº íàðûºòû ºàçiðãi êåçäåãi ... ... ... æ¾éåëi ºàòыíàñ ò¾ðiíäå æ¾ðåäi. Ñîíäûºòàí àóûëøàðóàøûëûº ¼íäiðiñiíi»
íàðûºòûº æà¹äàéëàð¹à áåéiìäåëóiíäå îëàðäû» êîîïåðàöèÿ æ¸íå ... ... åòói ... ... ... ... ¼òå
ìà»ûçäû áîëûï òàáûëàäû. À´Ê-ãi àêöèîíåðëåó ... ... æ¸íå ... íåãiçiíäåãi íåãiçäåëãåí æ¸íå áiðêåëêi,
ò½ðàºòû ñàëàëàð àðàñûíäà¹û ºàòыíàñòàð ìåí ñàëàëûº æ¸íå ñàëààðàëûº ... ... ... ... àíûºòàëàäû.
Егін егумен àéíàëûñàòûí øàðóàøûëûºòàð ìåí астық ... ... ... øàðóàøûëûº åòóäi» íå¹½ðëûì æå»ië æ¾éåñi áîëûï
òàáûëàäû. Îë ê¸ñiïîðûíäàð àðàñûíäà å»áåê ... ... ìåí ... ... ... ... егін ... ýêîíîìèêàäà ¼íäiðiñòi» êîîïåðàöèÿ
æ¸íå èíòåãðàöèÿñûíû» åêi ôîðìàñû äàìóû ... : ... ... åòó ... ¸ðò¾ðëi дәнді ... ... ... ... òiê (âåðòèêàëäû), егін егетін øàðóàøûëûºòàðäû»
áiðiãói ò¾ðiíäå, îëàðäû» á¼ëiìøåëåðiíi» астық ... ... ... ìåí ... îñû ... åêi ... iøiíäå
àíûºòàóøû ð¼ëãå, ¼íäiðiñ àóºûìû ìåí ... ... ... ¼íäiðiñ ìåðçiìií æ¸íå ò.ñ.ñ. àíûºòàéòûíäûºòàí дәнді дақыл ¼ñiðóøi
øàðóàøûëûºòàð èå.
Ýêîíîìèêàëûº ºàòíàñòàðäû» áàðëûº æ¾éåñií ºàðæûëûº, ... ... ... ò¼ìåíäåòåäi, îëàðäû» áiðëåñiï æ¸íå íàºòû ¼çàðà ¸ñåðëåñóiíåí
øàðóàøûëûº åòó í¸òèæåñi ò¸óåëäi áîëàäû.
Òiê ... ... ... дәнді дақыл ¼íäiðóøiëåðäi, астық
өңдеу çàóûòòàðûí, îëàðäû» ½éûìäàñòûðó-øàðóàøûëûº º½ðûëûìûí, øàðóàøûëûº åòó
ìåõàíèçìií æàñàóäû àíûºòàóû êåðåê. Îë ¾øií ... ... ... ¼íäiðóøiëåð ìåí астық өңдеу ... ... ... ... º½ðó ... êåòåòií áið æ¸éò, æåêåøåëåíäiðóäi» í¸òèæåñiíäå астық өңдеу
çàóûòòàðû ... ... ... Ñîíäûºòàí àóûë øàðóàøûëûº
¼íiì ¼íäiðóøiëåði астық өңдеу çàóûòòàðäû» ... ... ... ... èå áîëà ... æîº. Îñû¹àí áàéëàíûñòû àøûë¹àí
çàóûòòàðäû» êåéáiðåói астық ... ... ... ... áîéûíøà
àéòàðëûºòàé øû¹ûíäàð øåãóäå.
Ñîíäûºòàí îñû æà¹äàéäû» ... ... ... ... ... ìåí ... өңдеу çàóûòòàðûíû» àðàñûíäà¹û
àéûðáàñ ¾ðäiñiíi» ýêâèâàëåíòòiëiãiíi» á½çûëóû áîëûï òàáûëàäû. ... ... ... ... ... ... æîº : ¼íiì ¼íäiðóøi
àëûí¹àí астықты астық өңдеу çàóûòûíà ¼òêiçåäi, өңдеуден êåéií ¼çi ... ... ... àëóøû¹à ñàòàäû. Á½ë æà¹äàéäà çàóûò êîëëåктèâi ¼»äåëãåí
¼íiì ñàïàñûíà å» ... ... ... ... åøºàíäàé æàóàïêåðøiëiê
àðòïàéäû.
Астықты ¼»äåó, астық өңдеу çàóûòûíû» ... ... ... ... ... ... ... áà¹àìåí æ¾ðói òèiñ. Өçàðà
åñåïòåñó ðåòiìåí ôîðìàñû êåëiñiì øàðòºà ñ¸éêåñ : ... ... ... ... ... ... ... ¸äiñ êåëiñiì øàðòòà¹û,
æåòêiçiëåòií астықтың ñàïàñû æ¼íiíåí òåõíèêàëûº ... ... ... ... ... ñàíêöèÿñû òóðàëû áàïòû àëûï
òàñòàó¹à ñîíäàé-ຠастықтың ñàºòàóûíà ... ... ... ... ... øû¹ûíäàðäû ºûñºàðòó¹à ì¾ìêiíäiê òó¹ûçàäû.
Егін øàðóàøûëû¹û ñàëàñûíû» òèiìäiëiãií æî¹àðûëàòóäà æå»ië ¼íåðê¸ñiï
æ¸íå тамақ ... ... ... äàðà ... ... ... êîîïåðàöèÿëàð ¼ç êåçåãiíäå êîîïåðàòèâòi àãðàðëûº
ýêîíîìèêà æ¾éåñií º½ðàéòûí áàñºà ¸ðò¾ëi êîîïåðàöèÿëàðäû» äàìó ... ... ... ... ìiíäåòòåði ìåí ìàºñàòòàðû :
¼ç ì¾øåëåðiíå òàáûññûç íåãiçäå íåñèå-ºàðæûëûº ... ... ... íåñèå àëó, ïàéëûº êàïèòàë º½ðó ¾øií êîîïåðàòèâ ì¾øåëåðiíi» àºøàëàé
ºàðàæàòòàðûí áiðiêòiðó, õàëûº ... ... ... ... ... æ¸íå ò.ñ.ñ. ¾øií º½ðàë áîëûï òàáûëàäû.
Íåñèå êîîïåðàòèâòåði àóûë ... ... ... ... ... iñêå ... ... áåðåäi : àéûðáàñ
ìåõàíèçìiíi» ìåíøiê ºàòыíàñû; ... ... ... ... æ¸íå ... èíâåñòèöèÿëûº ðåñóðñòàðäû»
òàïøûëû¹û.
Ñåðiêòåñ á¼ëiêòåðäi» ìàºñàòòû íåñèåñi àóûë ... ... ê¼çi ... ... ... àóûë ... ... æ¾éåñií º½ðó àãðàðëû ñåêòîðäà¹û ... ... ... ... ... ... áîëàäû :
- àóûë ò½ð¹ûíäàðûí ºàæåòòi ... ... æ¸íå ... ºûçìåò
ê¼ðñåòóìåí ºàìòèäû;
- ¸ëåóìåòòiê ºûçìåò ê¼ðñåòó æ¸íå àºûëû ºûçìåò ê¼ðñåòó ì¸ñåëåñiíi» ... ... ... ... ... ... êîîïåðàòèâòi» íåñèå
àëó ì¾ìêiíøiëiãií æî¹àðûëàòó ¾øií ºîëäàíó;
- ìåìëåêåòòi» ºîëäàóûìåí º½ðûëàòûí ñàëûº ñàëó æ¸íå ... ... ... ... ... ... æ¸íå çà»äû àêòiëåðäi»
ºàðæûëûº ò½ðàºòûëû¹û ìåí ò¼ëåì ºàáiëåòòiëiê äå»ãåéií æî¹àðûëàòó.
3.3. Өнімнің ... ... ... маркетинг жүйелерін жетілдіру
жолдары
Қазақстан экономикасының реформалану үрдісі халық шаруашылығының,
сонымен қатар ауыл шаруашылығы ... ... ... кезінде
жүріп жатыр. Бұл жағдайда тек өз тәжірибелеріміз бен олардың ... емес ... ... ... мен ... де ... ... Теориялық концепция ретінде маркетинг XIX ғасырдың екінші
жартысында белгілі ... ал ... ... ... ... ... ... жыл ішінде пайда болды. Ауыл шаруашылық ... және ... ... ... ... ... ... құрылуда. Қазіргі кезге дейін агромаркетинг ... ... жоқ, ... оны ... жөнінде ғылыми негізделген
ұсыныстар да ... ... ... өнімдерімен байланысты
маркетинг өнеркәсіптің және маркетингтік ... ... ... күрделі, өйткені ол ауыл шаруашылық спецификасымен, әдістерді
көп түрлілігімен, оны жүзеге асыру тәсілдері мен ... ... ... үшін ... ... ... өнімді өңдеу, сақтау
және тұтыну орындарына жедел түрде жеткізу ... ... ... ... ... ... құрастыруда жоспарлы
экономикадағы: өндірістік бағдарламаларды, жоспарларды ... тек ... ... ... де ... алу, технолог,
агроном, зоотехниктер мен ... ... ... ... ... ... пайдалану секілді жағымды сәттерді тыс ... ... ... ... және ... концепциясын бөліп
қарастырады. Маркетинг концепциясы – ... ... ... ... ... осы қажеттілікті қанағаттандыру арқылы табыс табуға
бағытталады. ... ...... ... басқарады, оның
мақсаты болып сату көлемін ұлғайту арқылы табыс алу ... ... да ... ... шаруашылық өнімдері) басқарады, бірақ төлем
қабілетті сұраныссыз табыс алу мүмкін емес, ал ... ... ... сату ... ұлғайту есебінен де, өндірістегі
технологиялық үрдісті жетілдіру есебінен де ... ... ...... ... ... ретінде ауыл шаруашылығы
өнімдерін өндіру, өңдеу, өткізу ... ... ... айналуы керек.
Жоғарыда атап өткеніміздей кәсіпорын ... ... ету үшін ... ... ... жетілдіруіміз
қажет. Ол үшін ең алдымен инновациялық жаңашылдықтар керек.
«Инновация» - термині технологияға байланысты дамып келе ... ... ... ... Анықтамасына қарай инновация – нарықта
бұрын соңды ... бір – ... Ол жаңа ... ... ... ... басқару жүйелерінде, жаңа өнімде көрініс табуы
мүмкін. Мұндай даму – жаңа нарықпен, өндіріс диверсификациясымен және ... ... ... ... ... ... даму ... инновациялық қызметтің
жандануы көптеген өндірістік және коммерциялық мәселелерді шешу құралы
болып табылатын – ... ... ... етуші субьектілердің
сұранысының артуымен ... ... ... ... ... қабілетті сұранысы түрінде көрінеді. Ол экономикалық
жағдайлармен, қажеттіліктің қанағаттану деңгейімен, тұтынушы ... ... ... мойындауы, оны неғұрлым тиімді
түрде пайдалануға мүмкіндік береді. Ендірілген ... ... ... сатып алушылардың өнім сапасына деген талаптарымен, табыс
деңгейімен, ұлттық дәстүрмен және тұрғындардың ... ... ... ... ... ... Инновацияларға
кәсіпкерлердің қызығушылық танытуы келешектегі ... ... ... ... ... ... Жаңашылдықтар саласының
таралу мүмкіндігі нақты инвесторлардың инвестицияларды ... ... даму ... ... бағыттарында шоғырландыра алуына тәуелді.
Өндірістің инновациялармен қанығуы жолындағы кедергілердің бірі ... ... ... ... ... ... ... етуші субьектілердің қорларды өнеркәсіптік қажеттіліктерге
жұмсауға бөгет болады. ... жаңа ... ... ... ... Тәжірибелер көрсеткендей, жаңашылдықтардың ... ұзақ ... бойы ... кедергі болады. Құрамында
жаңашылдықтарды дайындауға ... ... ... ... және ... ... ... нәтижелері туралы мәліметтерді
біріктіретін білімнің жинақталуы, ... бар ... ... ... ... сипаттамларын арттыруға, оны дайындауды
технологиялық ... ... ... ұйымдастыру және басқару
әдістеріне икемдеуге мүмкіндік береді. Жаңашылдықты ... ... оған ... ... тәжірибелері қалыптасады, олардың
еңбектерінің ынталандырылуы ... бұл өз ... ... ... ... жол ... Жаңашылдықтарды дайындау
мен игерудегі зерттеулердің нақты өндірістің технологиялық мүмкіндіктеріне
бағытталғандығы өндіріс саласындағы ... ... ... ... жаңашылдық тиімділігі, оның
алдыңғы өніммен немесе кәсіпорынның шаруашылық ету ... ... ... ... ... ... сонымен қатар
жаңашылдықтарды игеру үшін тартылған инвестициялардың өтелімдік уақыты ... ... ... ... ... ... болып ғылым
жағынан ұсыныс емес, ал жаңашылдыққа деген сұраныс табылады.
Жаңа инновациялардың пайда болуы мен ... ... ... ... ... ... ... талап етеді. Кәсіпорынның
технологиялық деңгейін жоғарылатудың ең тиімді ... ... ... бар
патенттерді лицензиялау, лицензия пакетін құру болып табылады. Бұл бағытта
аумақтық орта ... ... ... мен ... ... консалтингтік ұйымдар көмектесе алады. Жақсы лицензия
пакеті мен ... ... ... ... ... ... айтарлықтай артықшылықтарға ие болады. Ұсақ және орта фирмаларға
ендіру нәтижелерін жалдап, патенттерден көршілес аумақтардан қарымта ... ... ... патенттердің көп бөлігі шектеусіз пайдалану үшін
лицензияланады, сондықтан қайта сатылуы ... ... ... ... ... ... көп.
Инновациялық фактордың басқа құрамасы ... ірі ... ... ... ... ... ... негізгі
тетік болып табылады. Патенттеудің мақсаты қысқа уақыт аралығында бәсекелес
корпорациялар ... жаңа ... мен ... ... ... неғұрлым көбірек көлемде жаулап алу.
Инновацияны пайдалану патенттік құқықты нақты ... ... ... кәсіпорын басшыларына патентке немесе лицензиялауға
өтініш толтыруға ... ... ... ... ... айтарлықтай көмек бере алады. Бұған, патенттік
немесе лицензиялық келіспеушіліктерді шешуде ... ... ... ... ... ... ... Өйткені келіспеушіліктердің
көпшілігі ... ... ... ... мүлдем толтырылмауы
жағдайынан туындайды. ... ... ... егер ... ... ... ... патентті бұрын алып қойған болса ең негативті салдары болуы мүмкін.
Инновациялық фактор жеке кәсіпорындар мен ... ғана ... ... қатар облыстардың технологиялық деңгейінде айтарлықтай
дифференцияцияланудың пайда болуына алып ... ... ... ... ... ... ... – шаруашылық етудің динамикалық типінің маңызды
белгісі. Бұл ... ... даму ... ... ... күрестің шиеленісуімен, өндірілетін өнімнің өмірлік циклінің
қысқаруымен алдын ала анықталған.
Біз өз зерттеулерімізде ауыл шаруашылық өнімдерін ... ... ... ... қызметті ұйымдастыруын қарастырамыз.
Егер бұл кәсіпкерлік қызметте шаруашылық ... ... ... қолда бар
құралдарды пайдалана ... ... ... алу болып, ал инновациялық
қызметке жеткіліксіз мән берілсе, онда мысалға алынып отырған кәсіпорынның
басқа ... еш ... жоқ, ал ... үрдістің
қалыптасу, жалпы қызметінің ұзақ мерзімді тұрақтылығының мәселесі ол үшін
өте ... ... ... ... әлі де жаңадан қолға алу
деңгейінде, өйткені осы ... ... ... ... бар ... ... ... ұйымдастыруда жүйелендірілген
жұмыстардың атқарылмай жатқандығы байқалады. Осы кәсіпорын ... ... ... ... басқа көрсеткіштері өсуге
қабілетті болғанына қарамастан соңғы жылдардағы ... ... ... ... ... Мұндай жағдай тұрақты нарықтық
коньюктураны ұстап тұру үшін сапаны, ... ... ... ... ... алады. Кәсіпорынның жалпы проблеммаларын анықтау
үшін SWOT-талдау жүргізілді. Біздің пайымдауымыз ... бұл ... ... ... ... ... ... жоғары мамандардың, төлем қабілетті сатып алушылардың,
бәсекелестердің алдында бағалық ... ... ... ... ... төмендеуіне (бәсекелестермен баға деңгейінің төмендеуі, түрлі
себептермен басқа марка өнімдерін қалауына байланысты сұраныстың төмендеуі,
жеткізушілер ... ... ... ... ... қиындауы) және осының нәтижесінде әлсіз жақтардың әсерін азайту.
Бірақ бұл үшін:
- қажетті тауарды іздестіру мен қойма ... ... ... ... ... ... құрылғыны дайындау;
- тұрақты сатып алушылармен компьютерлік желіні ұйымдастыру;
- ... ... ... ... ... ... ... жүйені ендіру қажет.
ҚОРЫТЫНДЫ
Дипломдық жұмысты орындау барысында біз сапаның өнімнің ... мен ... ... ... әсер ... көз жеткіздік. Сапа
- әр ... ... ... ... көрсететін синтетикалық
көрсеткіш болып табылады. Бұл түсінік өнімнің құрамын және сипаттамаларын
білдіреді.
Тауар ... ... ... дайындауда қозғалыстағы сапа
көрсеткіштерінің тұрақты ... ... жөн. ... ... ... ... бірі болып сериясы 9000 ИСО ... ... ... ... ... басқару жүйесі табылады.
Тауардың сапасын көтеру стратегиясын ... ... ... маңызды элементі болып олардың сертификациялануы ... жаңа ... ... және ... ... құру,
сертификациялау орталықтарын жарнамалау жұмыстарын ... ... ... орындау барысында біз тауардың сапасына ішкі және
сыртқы секілді ... ... әсер ... ... Сыртқы
факторлар ішкі факторлар секілді өндірілетін өнім көлеміне тікелей ... ... сапа ... ... ... ... сай ... өндіріс тиімділігінің жоспарлы өсуіне септесуі;
- қазіргі ... ... мен ... ... және ... саласындағы техникалық ілгерілеудің негізгі бағыттарын
ескеруі;
- тұрақты болуы;
- ... ... ... барлық ерекшеліктерін сипаттауы;
- бағытталуына қарай белгілі бір сұранысты қанағаттандыруы;
Кәсіпкерлік стратегиясына жаңаша ... - ... ... ... ... қатар өндіріс шығындарын төмендетудің
ең тиімді құралы ... ... ... орындалуы барысында статистикалық, ақпараттық және
т.б.мәліметтерді, шетелдік және отандық ғалымдардың ... ... ... ... сапаны басқару мен сапаны көтерудің теориялық
мәніне толық сипаттамлар жасалып,тәжірибелік тұрғыдан ... ... ... ... жасалынды. Негізінен бұл зерттеулер мен
талдауларда: кәсіпорынның қаржылық-экономикалық жағдайын ... ... ... ... ... кәсіпорын өнімдерімен салыстырылып
маркетингтік талдаулар (анкеталық сұраулар жүргізу, эксперттік баға ... ... ... өнімнің беделін, сапасын, жағымдылық қасиеттерін,
бәсекелік қабілетін және т.б.анықтау; кәсіпорынның ұйымдасу түрі мен ... ... ... және өндірілетін өнім сапасын анықтау (ҚР ... ... ... ... ... ... және Үкіметімен
ұйымдастырылып жатқан шаралардың орындалу тәртібімен ... ... мүше болу ... ... жатқан жұмыстар мен олардың
нәтижелері де назардан тыс қалған жоқ. ... ... ... ... ... ... әр сала ... тізбектелген жүйесін құру мен осы
шараларды ұйымдастыруға қолайлы жағдайлар туғызу үшін қай ... ... ... ... ... анықталып, ұсыныстар жасалды.
Ауыл шаруашылығындағы өндірілетін өнімнің сапасын арттыруда ... ие ... ... ... ... және ... жұмыстары мен өндіріске қазіргі заман талабына сай ... ... ... ескеру қажет. Өйткені ауыл ... ... ... ... ... ... ... қала жұмыскерлерімен салыстырғанда 3 есеге дейін төмендігі,
сондықтан білікті мамандар түгілі университет қабырғасынан жаңа ... ... ... ауыл ... аса ... ... қызметін шығынға ұшыратпай, экономикалық тұрғыдан дұрыс
ұйымдастыру қажеттілігі, ауыл ... ... ... ... 70 пайызға жуығы бәсеке қабілетті өнім өндіруге жарамсыз
кешегі күн құралдары екенін, ал ... ... өнім ... ... талабына
сай жаңа құрал-жабдық қана емес сәйкес ... мен ... ... шарт ... ... ... Осы ... басшылыққа ала отырып
дипломдық жұмыстың 3-тарауының 3-бөлімшесінде өнімнің сапасын ... және ... ... ... ... ... қол жеткізуге
болатындығын, яғни ауыл шаруашылық кәсіпорындарына ... ... ... шоғырландыру (ұсақ серіктестіктерден неғұрлым ірі корпорациялар,
акционерлік қоғамдар, концерндер құрып, бағалы қағаздар шығару) ... ... ... ... ... жаңа техника, технологияларға
қол жеткізіп, білікті мамандарды қызықтыру ... ... бұл ... деңгейін толық бәсекелестік күреске дайындауға болатындығына
сеніміміз мол.
Жалпы алғанда дипломдық жұмысты орындау ... ... ... ... ... ... статистикалық ақпараттарға сүйене отырып
өнімнің (тауардың) сапасын көтеру мәселесі кең көлемде зерттеліп, талданды
деген ойдамыз. ... ... ... ... ... ... ... бойлап, тәжірибе жүзінде тексерулер, маркетингтік
талдаулар, Қазақстан Республикасының басқа да ... ... ... ... ... ... Алматы облысы Кербұлақ ауданының
кәсіпорындары туралы мәліметтерге қаныққандық дипломдық ... ... ... болды. Болашақтағы өмірлік жолымда ауыл
шаруашылығы ... ... осы ... өз жалғасын табатынына
(диссертациялық жұмыс) сенімдімін.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. 2003-2015 жылдардағы Қазақстан ... ... даму ... ... Республикасының Президенті
және Үкіметінің актілер жинағы, 2002, №30.
2. Қазақстан ... 2010 ... ... ... ... ... Президентінің үкімімен 2001 жылдың 4 желтоқсанында
расталған, №735, Астана ... ... ... ... ... ... «Қазақстан
жеделдетілген экономикалық, әлеуметтік, саяси даму жолында», «Егемен
Қазақстан» 2005, 18 ақпан.
4. Назарбаев Н.Ә. «Жаңа заман – Жаңа ... //, ... ... 16 ... «Стандарттау мен сертификаттау туралы» ҚР-ның Заңы // ... // 1993, 17 ... ... А.С. ... ... – микродеңгейде бәсекелік қабілетті
басқару базасы // «ҚазЭУ Жаршысы», «Экономика» 2004, №3, 72-76 беттер.
7. Айманбетов Н.Е. ... 2000, ... 46-69 ... Тағы да ... пұт астық // «Казахстанская правда» 2004, №6, 22
қаңтар.
9. Азгальдов Г.Г. ... и ... ... ... товаров. – М.:
Экономика, 1982.
10. Завьялов П.С., Демидов В.Е. ... ... - ... (100 ...
100 ответов о том, как эффективно действовать на внешнем рынке. – ... ... и доп. –М.: ... ... ... ... М.Г., ... В.И., Баймагамбетов Г.А. Продовольствен-ный
комплекс: формирование и ... М.: ...... ... Учебник /А.Н.Романов, Ю.Ю.Корлюгов, С.А.Красильников и др.;
под ред. А.Н.Романова - М.: Банки и биржы, ЮНИТИ, 2000.
13. Минин Б.А. ... ... ... ... ... оценки
качества и защита потребителя.-М.: Изд-во стандартов, 2002.
14. Ряполов А.Ф. ... ... и ... М.: ... ... Стефанюк А.И. Реконструкция и техническое перевооружение предприятий
пищевой промышленности.- М.: Агропромиздат, 1999.
16. Каренов Р.С. Терминология ... ... и ... Алматы: Гылым,
1994
17. Турсумбаев Б.М., Петренко И.Я., ... С.Б. ... ... ... ... Южно-Уральское кн. изд-во, 2001
18. Трубилин А. ...... ... эффектив-ности
производства // АПК: экономика, управление, 2002.
19. Шувалов А.И. Некоторые аспекты оценки ... ... ... и ... М: ... 2003.
20. Сергеев И.В. Экономика предприятия. Издание 2-е, перер. и доп. М:
Финансы и статистика, ... ... И.Н. ... и международное коммерческое дело. ... ... ... Е., ... С. Конкурентоспособность и качество продукции: два
уровня управления // Маркетинг, 2003, №4.
23. Мамыров Н.К., Саханова А.Н. и др. ... и ... ... сектора. Книга 1-4. Учебник. Алматы: Экономика, 2002.
24. "О вступлении Казахстана в ВТО" ... - ... ... ... ... ... г.Алматы. «Казахстанская правда» // №29,
2002, 23 июль.
25. «Взгляд ... // ... ... // №13, 2004, 31 ... ... Учебник /А.Н. Романов, Ю.Ю. Корлюгов, СА. Красильников
и др.: Под ред. А.Н. ... — М.: ... и ... ... ... ... А.Ю. ... теория и практика: ... ... ... испр. и доп. — М.: Ассоциация авторов и издателей ... ... ... ... качества", Учебное пособие/ М.Г. Круглов, С.К.
Сергеев, В.А. Такташов и др.: ИПК Издательство стандартов, ... ... член ... МО "СовАсК" 
Ш.С.Тажибаев Институт стандартизации, метрологии и сертификации,
«Проблемы и перспективы управления качеством в ... ... ... ... «Поручение Президента РК Правительству и акимам».// Астана. 31
января. ... ... ... ... ... Казахстан, Программа по
«Производству и переработке зерновых культур на 2004-2005г.».
32. Ильенкова С.Д., ... Л.М., ... С.Ю. и др. ... ... М.; Изд. ... и ... ЮНИТИ, 1997 г.
33. Методика комплексного технико-экономического анализа деятельности всех
звеньев управления отрасли. Ч 1 ... ... ... отрасли.– М.: МЭП СССР, 1985г.
34. Статистические методы повышения качества. Под.ред. Хитоси Кумэ. – М.:
Финансы и ... 1990 ... ... Л.Ю. ... ... ... АПК и ... КазГосАгру. 2001г.
36. Ақпараттық Интернет сайттары - www.standard.ru, www.marketingmix.ru,
www.beermarket.ru, www.minagri.kz.
37. С. Альжанова, Б.Хусаинов «Казахстан и ВТО» //Эксперт// 2004, ... ... ... – в ... ... //www.Gazeta.kz.// 2004, 17
сентября.
39. Ò½ð¹ûíäàðäû» ñàíèòàðëû-ýïèäåìèîëîãèÿëûº ¸ë-àóõàòû æàºñàðòó òóðàëû: ... ... ... ... ... Жар» ӨК-нің 2003-2004 жылдардағы есепті мәліметтері.
-----------------------
Á¸ñåêåëåñòåðäi çåðòòåó
°ëåóåòòi ò½òûíóøûëàðäû» ºàæåòòiëiãií çåðòòåó
Òàóàð¹à äåãåí òàëàïòàðäû» ºàëûïòàñóû
Áà¹àëàó¹à æàòàòûí ïàðàìåòðëåð òiçiìi
Ýêîíîìèêàëûº ... ... ... ... ... ... ... Íîðìàòèâòiê
Òàóàðäû» á¸ñåêåëiê ºàáiëåòiíi» èíòåãðàëäû
Ò½òûíó áà¹àñûí òà»äàó
Á¸ñåêåëiê ... ... ... ... ... ... æ¼íiíäåãi øàðàëàðäû ¸çiðëåó
Òàóàð ¼íäiðiñi òóðàëû øåøiì ºàáûëäàó
Áàñ ìåêåìå
Íåãiçãi ¼íäiðiñ
²îñàëºû ìåêåìåëåð
ʼìåêøi ... ¼íiì ... ... ... öåõi
ѽðûïòàó öåõi
Äèiðìåíäåð
Øèêiçàò ºîéìàñû
Àñòûº ºàáûëäàó ïóíêòòåði
Ò½ºûì ºîéìàñû
Îðàìàëàó öåõi
Áàñ äèðåêòîð
Àòºàðóøû äèðåêòîð
Òåõíèêàëûº
äèðåêòîð
Ñàòó áîéûíøà
äèðåêòîð
²àðæû
äèðåêòîðû
Ñàòóëàðäû áàñ- ºàðó ... ... ... ... á¼ëiìi
Êàäðëàð
á¼ëiìi
Ñàëûºòû åñåï-
òåó á¼ëiìi
Ìàðêåòèíã
á¼ëiìi
Æèûíòûº åñåï
áåðó á¼ëiìi
Å»áåê àºû
åñåïòåó á¼ëiìi
Áàºûëàó
á¼ëiìi
Коперациялар құру
Қажетті құрал-жабдықтармен қамту
Дайын өнім
Мемлекет тарапынан қолдау
Ауыл ... ... ... ... ... ... ... техника, техноло гиямен жабдықтау

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 64 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Нарық жағдайында өнімнің сапасын басқару65 бет
Қорлар жайлы түсінік5 бет
ҚР мал шаруашылығы базар байланыстарын қазіргі даму жағдайында малдардың өнімдерін өңдеудегі ерекшеліктер3 бет
Өнім сапасын бақылауды ұйымдастыру3 бет
Өнімнің (жұмыстың және қызыметтің) өзіндік құнын кальку -ляциялаудың және шығынды есепке алудың елімізде және іс – тәжірибеде қолданылатын әдістері10 бет
Авто тасымалдауды және авто жөндеу кәсіпорындарында өндірістік бағдарламалар жоспары34 бет
Коллекторлық мұнай , газ және су қанығу қасиеттерінің геолого - өндірістік сипаттамалары19 бет
Кәсiпорынның өндiрiстiк қорларының теориялық негiздерi29 бет
Кәсіпорыннның өндірістік қорлары9 бет
Кәсіпорынның өндірістік -ұйымдастыру мінездемесі және оның бухгалтерлік қызметі81 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь