Кәсіпорынның банкроттығын диагностикалау және бейдағдарыстық бағдарламаны әзірлеу

Кіріспе

1 бөлім. Кәсіпорынның банкроттығын диагностикалау: мәні және мазмұны.
1.1 Банкроттылық түсінігі, себебі және дәрменсіздік түрлері.
1.2 Қазақстан Республикасында төлем қабілетсіз кәсіпорындардың дамуын талдау.
1.3 Кәсіпорынның қаржылық жағдайын диагностикалау әдістері.
2 бөлім. «Прогресс» фирмасы» ЖШС.нің қаржылық жағдайын талдау.
2.1 Кәсіпорынның сипаттамасы және оның даму деңгейі.
2.2 Кәсіпорынның қаржылық жағдайын бағалау.
2.3 Кәсіпорынның төлем қабілетсіздігінің қауіпін бағалау.
3 бөлім. Кәсіпорынды дағдарысты қаржылық жағдайдан шығару шараларын әзірлеу.
3.1 Қаржылық стратегияны құрудағы негізгі бағыттар.
3.2 Ұсыныстардың сандық бағасы.
3.3 Бейдағдарыстық бағдарлама жобасының экономикалық негіздемесі.
3.4

Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Кәсіпорынның банкроттығы нарықтық қатынастарды қамтыған Қазақстан экономикасы үшін жаңа құбылыс емес. Қазақстан экономикасында шаруашылық субъектілердің банкротқа ұшырауының көптеген алғы шарттары бар. Кәзіргі уақытта бұл саладағы нормативтік база қабылданып және дамытылып жатыр. Банкроттық нарық шаруашылығының бір категориясы болып табылады. Ол соттың шешімі мен немесе кредитордың келісімі бойынша соттан тыс ресми түрде жарияланады. «Банкроттық туралы» Қазақстанда үш заң актісі қабылданды. Бірінші заң 1992 жылы 14 қаңтарда қабылданып, 1992 жылы 1 ақпанда күшіне енді, ал екіншісі – Президенттің 1995 жылғы 7 сәуірдегі заң күші бар Жарлығы. Бірақ қабылданған заң актілері көп мәселелерді шешпеді, дауларды қарау кезінде көптеген қиындықтар байқалды. Мұндағы заңдарды жаңарту қажеттігін туғызатын ең басты себеп – банкроттыққа байланысты мәселелердің біріңғай жүйеленбегендігі еді. Мәселен, қайта ұйымдастыру, кредиторлардың мүдделерін қорғау жолдары шешілмеген. Кредиторлардың өз мүдделерін қорғауларына мүмкіндік беретін құрылтай жиналысы қалыптаспаған екен.
Ерекше талаптарды қажет етпейтін істерді жүргізу процесі нақты реттелмеді, іс жүргізуді қозғау үшін қажетті құжаттар тізімі болмады. Осыған байланысты соттар өтініштерді қабылдаудан бас тартты. Яғни, заңды жүзеге асыру механизмі болмады. 1995 жылы және 1996 жылдың алғашқы жартысында шаруашылық субъектілерін банкрот деп тану туралы келіп түскен барлық 257 өтініштің 98-і қайтарылды, 15 өтініш қабылданбады, сөйтіп, тек 144 талап – арыз материалды қарауға қабылданды, бұл берілген арыздардың 56 пайызы ғана. Ең негізгі мәселенің бірі – талап-арыз, өтініштерді орындау реттелмеді. Мысалы, талап-арыз иесінің сотқа шағымданған сәтінен бастап, сот шешімі қабылданғанға дейін 1 айдан 3 айға дейін уақыт берілетін. Ал осы мерзім
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТІРЛІГІ
ТҰРАР РЫСҚҰЛОВ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ... ... ... оқу ... курс ... ... ... руслан Адилович
(Тегі, аты, әкесінің аты)
ДИПЛОМДЫҚ ЖҰМЫС
КӘСІПОРЫННЫҢ БАНКРОТТЫҒЫН ДИАГНОСТИКАЛАУ ЖӘНЕ БЕЙДАҒДАРЫСТЫҚ БАҒДАРЛАМАНЫ
ӘЗІРЛЕУ
(«Прогресс» фирмасы» ЖШС мысалында)
Қорғауға «Менеджмент» ... ... ... ... ... ... Н. ... жыл.
АЛМАТЫ 2006
МАЗМҰНЫ
Кіріспе
1 бөлім. Кәсіпорынның банкроттығын диагностикалау: мәні және мазмұны.
1. Банкроттылық түсінігі, себебі және дәрменсіздік түрлері.
2. Қазақстан Республикасында ... ... ... ... ... қаржылық жағдайын диагностикалау әдістері.
2 бөлім. «Прогресс» фирмасы» ... ... ... ... ... ... және оның даму ... Кәсіпорынның қаржылық жағдайын бағалау.
2.3 Кәсіпорынның төлем қабілетсіздігінің қауіпін бағалау.
3 бөлім. Кәсіпорынды дағдарысты қаржылық жағдайдан ... ... ... стратегияны құрудағы негізгі бағыттар.
2. Ұсыныстардың сандық бағасы.
3. Бейдағдарыстық бағдарлама жобасының экономикалық негіздемесі.
4.
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер ... к ... ... ... появление нового для нашей финансовой
политики понятия - банкротство предприятия. В ... с ... под ... ... ... ... с ... активов в ликвидной форме, неспособность
предприятия удовлетворить в установленный для ... срок ... ... со ... ... ... а ... выполнить обязательства
перед бюджетом.
В условиях нестабильной экономики, замедления платежного оборота, высокой
инфляции, нестабильности налоговой системы, ... ... ... ... менеджеров предприятия
институт банкротства получает все большее распространение. Вместе с тем, в
хозяйственной ... ... лет ... ... умышленной
самоликвидации предприятий, которые, обеспечив привлечение значительного
объема заемного капитала (в ... ... и ... ... ... его в целях наживы отдельных лиц, объявляют себя банкротами для
того, чтобы уйти от ... ... ... ... ... ... ... и преследуется в уголовном порядке.
Банкротство является кризисным ... и его ... ... ... финансового управления. Рыночная экономика ... ... ... ... диагностики банкротства и выработала
методику принятия управленческих решений в условиях угрозы банкротства. Эта
методика предназначена не ... для ... где ... ... ... принимать неотложные меры по ... а для ... ... в ... ... поскольку ее особенности
таковы, что позволяют ... на ... ... и ... ... ... предприятия, наметить пути их устранения.
Основой методики являются три положения:
-диагностика банкротства;
-выявление факторов, влияющих на кризисное развитие;
-выработка ... ... ... ... ... ... ... объектов таково, что
первоочередными тактическими задачами для них ... ... дыр» ... ... ... подход не позволяет достичь устойчивой
работы предприятия в долгосрочной перспективе. ... ... ... ... условиях приобретает формирование эффективного ... ... ... на анализе финансово-экономического
состояния, с учетом постановки стратегических целей деятельности адекватных
рыночным ... и ... ... их ... связи с этим возникает необходимость проводить систематический
финансовый анализ предприятия. ... ... ... не ... в чем ... ... ... экономики предприятия-
должника, но и заблаговременно продумать и ... меры по ... из ... ... ... ... отечественных предприятий обуславливает
выбор темы данной дипломной работы.
Целью данной дипломной работы является изучение и ... ... на ... ... ... а ... рассмотрение
финансовых механизмов выхода предприятия из кризисного экономического
состояния.
Для ... ... цели в ... ... ... и решаются
следующие взаимосвязанные задачи:
- изучить понятие, виды и ... ... ... ... и ... ... антикризисного управления
предприятием в современных условиях;
- осуществить ... ... ... ... ... анализа и оценки имущественного положения, ... ... и ... ... ... совершенствовать систему диагностики банкротства предприятия;
- разработать систему ... ... ... при угрозе
банкротства.
Объектом исследования является общество с ограниченной ответственностью
«Прогресс». ... ... ... ... ... и ... информации за 2004 год.
Дипломная работа состоит из трех разделов. Первый ... ... ... ... банкротства и методике антикризисного
управления финансами.
Во втором разделе проводится комплексный финансово-экономический анализ
исследуемого предприятия с ... ... ... ... ... является общество с ограниченной ответственностью
«Прогресс». ... ... ... ... ... и ... информации за 2004 год.
В третьем разделе дипломного проекта на ... ... ... деятельности, проведенного во втором ... ... ... ... финансами для
исследуемого предприятия в соответствии с ... ... ... ... работы было использовано множество различной ... ... ... ... о ... а
также методические материалы по анализу и статьи практикующих ... ... ... ... ... и антикризисного
менеджмента.
1 бөлім. Кәсіпорынның банкроттығын диагностикалау: мәні және мазмұны.
1.1 Банкроттық ... ... және ... ... нарықтық қатынастарды қамтыған Қазақстан
экономикасы үшін жаңа ... ... ... экономикасында шаруашылық
субъектілердің банкротқа ұшырауының көптеген алғы шарттары бар. Кәзіргі
уақытта бұл ... ... база ... және ... жатыр.
Банкроттық нарық шаруашылығының бір категориясы болып ... Ол ... мен ... ... ... ... ... тыс ресми түрде
жарияланады. «Банкроттық туралы» Қазақстанда үш заң актісі ... заң 1992 жылы 14 ... ... 1992 жылы 1 ... ... ал ... – Президенттің 1995 жылғы 7 ... заң күші ... ... ... заң ... көп ... ... дауларды
қарау кезінде көптеген қиындықтар байқалды. Мұндағы заңдарды ... ... ең ... ...... ... ... жүйеленбегендігі еді. Мәселен, қайта ұйымдастыру, кредиторлардың
мүдделерін қорғау жолдары шешілмеген. Кредиторлардың өз ... ... ... ... ... ... екен.
Ерекше талаптарды қажет етпейтін істерді ... ... ... іс ... қозғау үшін қажетті құжаттар тізімі болмады.
Осыған байланысты соттар өтініштерді қабылдаудан бас ... ... ... ... механизмі болмады. 1995 жылы және 1996 ... ... ... ... ... деп тану ... келіп түскен
барлық 257 өтініштің 98-і қайтарылды, 15 өтініш қабылданбады, ... ... ... – арыз ... ... ... бұл ... арыздардың 56
пайызы ғана. Ең негізгі мәселенің бірі – талап-арыз, ... ... ... ... ... сотқа шағымданған сәтінен бастап,
сот шешімі қабылданғанға дейін 1 айдан 3 айға дейін уақыт берілетін. Ал ... ... ұяты ... ... ... ... ... немесе несие
берушіні шығынға отырғызатын басқа да әрекеттер жасап үлгеруі мүмкін ғой.
Банкроттық туралы заңдардың ... және ... ... ... ... және сот ... орындау механизмінің
жоқтығынан төлем қабілеттілігі жоқ ... ... ... ... айналымнан шығарып тасталынбады, ... ... ... кері әсер етті. 1996 жылдың бірінші ... ... 17 ... және іс ... ... ... ... құрайтын бар-жоғы 43 іс бойынша шаруашылық жүргізуші субъектілер
(бұлар ... ... жеке ... ... деп ... ... материалдарынан), ал шын мәнінде тап қазір банкроттыққа ұшырау
жағдайындағы кәсіпорындар бұдан әлдеқайда көп кой. ... ... ... ... арыз ... бастап, сотпен белгіленген әрекет
– кәсіпорын таратылғанша ... ... ... ... ... ... сот ... бүкіл жөн-жосығын қамтуы керек.
Жаңа заң жұмыс жасаушы ... ... ... ... төлем дағдарысын, экономикалық процестерге мемлекеттік
әсер етудің түрлері мен ... ... ... дәрменсіздігін
болдырмау мақсатында құрылымдық саясатқа бағыттау, ... ... ... ... ... ... артықшылық бағыттарын
қолдау, әлеуметтік салаларды жеңілдету ... ... ... арналған.
Қазақстан Респупликасының Президенті 1997 жылы 21 қаңтарда дәрменсіз
борышкерді ақтауға бағытталған ... ... ... ... ... айқындайтын, «Банкроттық туралы» Заң күші бар нормативтік-
құқықтық актіге қол қойды.
Аталған заң ... ... ... ... ... ... мен мекемеде ақша қаражаты жетіспеген ... ... ... ... ... иесі ... жауап беретін
болғандықтан қазыналық кәсіпорындар мен мекемелерден ... ... ... ... ... ... ... кодекстің
аталған ережесі осындай заңды тұлғаларға қатысты банкроттық жөн ... ... ... ... жоққа шығарады. Сонымен бірге ауыл
шаруашылығы кәсіпорындарына қатысты (олардың ұйымдық – құқықтық ... ... ... ... ... ... ... керек.
Заң актілерінде банктерге, сақтандыру компанияларына, кейбір заңды
тұлғалардың ... ... ... ... жөн – ... ... ... Заң, сондай-ақ Азаматтық кодекстің 21-
бабымен және арнайы заңдармен реттелетін жеке ... ... ... ... жаңа заң кәсіпорындар дәрменсіздігін болдырмау,
құрылымдық саясатқа бағыттау, экономиканы ... ... ... ... ... банкроттың әлеуметтік салдарын жеңілдету үшін
қажетті шаралар қабылдап, экономикалық процестерге әсер етудің түрлері ... ... ... ... кәсіпорынның банкроттығын іс - әрекеттегі әлді
және әлсіз байланысқан әртүрлі факторлармен түсіндіруге болады. Артық
жағдайдағы ... ... ... ... ... ... ... дұрыс басқармағандықтан туындаған банкроттылық
(маркетингтік стратегияны ойластырмағандықтан);
- ... ... ... өнім сұранысын кеңейтіп жүзеге асыруда
инвестициялық ресурстың жетіспеушілігінен ... ... ... өндірістегі өнімнің бәсекеге қабілетсіздігінен туындаған
банкроттылық.
Банкроттылық түсінігі оның түрлерімен сипатталады. Заң және қаржылық
тәжірибесінде ... ... ... ... анық ... ... банкроттылық. Кәсіпорынның болашақ кезеңде өзінің ... мен ... ... ... ... толық қабілетсіз.
2. Техникалық банкроттылық. Кәсіпорынның ... ... яғни ... қарызының мерзімінен өтіп кетуінің себебінен.
Кәсіпорынның дебиторлық ... ... ... ... көлемінен артық
болады, ал активтерінің сомасы қаржылық міндеттемелер көлемінен артық
болады.
3. Әдейі банкроттылық. ... ... ... ... ... ... ... Кәсіпорынды өзінің мүддесі немесе басқа
тұлғаның мүддесі үшін ... ... ... ... банкроттылық. Несиелік міндеттемелерінің мерзімін ұзарту немесе
несиелік қарыз сомасын жеңілдету мақсатында кәсіпорын өзінің өтірік ... ... ... сипатталады.
Борышкетдің банкроттылық ісі қаралғанда келесі процедуралар қолданылады:
бақылау;
қаржыны ... ... ... ... ... процедурасы. Оның мақсаты борышкердің мүлігін сақтауды қамтамасыз
ету және ... ... ... ... ... ... ... – борышкердің толығымен төлем қабілеттілігін
қалпына келтіру және қарызын қайтару, қарызды төлеу кестесіне сәйкес.
Сыртқы басқару – ... ... ... ... ... ... өкілеттілігін сырттан келген басқарушыға береді.
Конкурстық өндіріс кредиторлардың талабын қанағаттандыру ... ... ... ... келісім бір жақтың ерікті түрде талаптарын жарым – ... ... және ... жақ ... ... қабылдайтынынбілдіреді.
Банкроттық кәсіпорынның ұдайы өндіріс капиталының шаруашылық механизмінің
балансының бұзылуынан, яғни оның ... және ... ... ... туындайды.
Банкроттықтың пайда болуының негізгі себептерін келтірейік:
1. Шаруашылық жүргізу жағдайын жасаудың объективті ... ... ... ... және заң шығаратын базаларының,
қаржылық, ақша, несие, ... ... ... ... аса ... ... фирманың құнды қағаздарының нарықтық құнының төмендеуі;
- бәсекелестіктің жоғары деңгейі және соның нәтижесінде пайда болған
сәйкес ... ... ... ... өнім ... Шаруашылық жүргізуге тікелей қатысты субъективті себептер:
- банкроттықты уақытында болжап және келешекте одан сақтана ... ... ... ... ... ... дұрыс
зерттемегендіктен сату көлемінің төмендеуі;
- өндіріс көлемінің төмендеуі;
- ұқсас, бірақ сапасы жоғары ... ... ... ... ... ... ... шығындар;
- өнімнің төменгі рентабельділігі;
- өндіріс циклінің өте көлемді болуы;
- үлкен қарыздар мен ... ... ... ескі ... ... ... ... бейімделе алмауы, сұранысы
жоғары өнімдерді шығаруда іскерлік көрсетпеуі, инвестициялық, бағалық,
қаржылық саясаттың тиімдісін ... ... ... ... ... тәжірибе көрсетіп отырғандай, кәсіпкерлердің көбісі ... ... ... ... ... ... үшырау құбылысы
кәсіпкерлік әлемде сирек кездеседі деуге болмайды. ... ... ... ... 23,7%, ... 4 жыл ішінде – 51,7%, алғашқы 6 жыл
ішінде – 62,7% ... ... ... ... ... ... ... мыналар:
- Экономикалық факторлар – 47,4%6
- Қаржылық қиыншылықтар –38,4%,
- Кәсіпкерлік тәжірибенің ...... ... нәтиженің жаман болуы – 3,4%,
- Басқалар – 3,7%
Банкротқа ұшырау себептері сыртқы және ішкі де ... ие ... ... ... жалпы экономикалық құлдырау, процент ... ... ... ... анағұрлым жетілген ... мен ... ... ... ... ... ... Іс – жүзінде бұл сыртқы әсерлер барлық фирмаларға ... ... ... төтеп беріп, қызметін одан ары қарай тиімді жүргізе
алуда, ал ... ... ... ... банкрот болуға алып
келетін көптеген себептерн тиімсіз менеджментпен байланысты және оларды үш
бағытта топтауға болады:
- Стратегиялық ... ... ... ... проблемалары
- Қаржы есептік жүйе мен тәжірибедегі кемшіліктер.
Осы бағыттардың әрқайсысын 1 кестеде жете, толық қарастырамыз.
1-кесте
Кәсіпорындардың банкротқа ұшырау себептері
|Кәсіпорындардың ... ... ... ... ... ... ... | ... | ... ... ... жете ... ... |
|сипаттағы ... жаңа даму ... ... |
|қателіктер ... ... ... ... ... ... |
| ... фирма өткір кассалық бюджет тапшылығына |
| ... |
| ... ... жоқ ... әртараптану. Жұмыс істеп |
| ... ... ақша ... ... ... жоқ бола |
| ... басқа бизнесті бастауға жұмсау. |
| ... тек ... ғана ... Бизнестің |
| ... ... ... ... ... болған |
| ... ... ... ... ұйымдастырудағы|
| ... ... ... ... |
| ... |
| ... ... болуы. Компания ақша ағынынын көлеміне |
| ... ... ... ... бастайды, ал мұның |
| ... ... ... ... мен ... |
| ... күшінің тартылуының нәтижесінде ақша |
| ... ... ... те арта ... Фирма |
| ... ... ... үшін ... ақша ... |
| |бар ... көз жеткізу қажет. |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... төмендеп кетуі сияқты |
| ... ... ... ... ... |
| ... тоқтату қуаттылықты азайту және т.б.) |
| ... ... ... Жалпы менеджмент|2.1 Басқарушылардың шеберлігі мен тәжірибесінің және |
|проблемалары |«ноу – ... ... ... өсу |
| ... ... өз ... ... |
| ... ... ... ... ... |
| |2.2 ... ... жетіспеушіліктер. Жаңа |
| ... ... ... ... ... жәй |
| ... ... ... ең ... |
| ... ... болу керек. |
| |2.3 ... ... ... ... |
| ... сындарлы болуы мүмкін, әсіресе қандай да бір |
| ... ... ... ғана ... ... ... |
| ... кәсіпорындар үшін. ... ...... |3.1 Баға қалыптастыруда салалық стандарттар мен |
|жүйесі мен ... ... ... өнім ... ... ... мен оның ... ... ... ала ... |анықтауға мүмкіндік бермейді. |
| |3.2 ... ... ... ... ... |
| |жетіспеушілігі ... ... жоқ ... (тауар – |
| ... ... ... ... |
| ... және т.б. ... |
| |3.3 ... бюджетке көңіл аударудың орнына |
| ... ... ... ... аудару, бизнесті |
| ... ... ... әкелуі мүмкін. |
Қазіргі зерттеулерде бизнес сәтсіздігінің не екендігін дәл түсіндіретін
бір ... ... жоқ. ... бұл түсінікті банкротқа ұшырамаумен
байланыстырады, басқалар ... ... ... ... бірігу,
басқа компания тарапынан сатып алынуы сияқты әр түрлі ... ... ... да ... ... ... берушілердің, акционерлердің, жұмысшылрдың,
жеткізушілердің және тұтынушылардың алдында өз ... ... ... ... фирмалар қатарына жатады деген пікір бар. Көптеген зерттеушілер
кәсіпорын қызметінің тоқтатылуын келесі бағыттар ... ... ... ... ... ... Алдағы залалардың алдын алу мақсатымен.
3. Қажетті нәтижені ала ... ... ... ... салынған
капиталдың пайдалылық процентінің төмен болуы.
4. Зейнеткерлік жасқа жетуге ... ... ... ... ... табу ... немесе басқа бизнесті бастау мақсатында бизнесті
сату сияқты себептерге ... ... ... зерттеулер бойынша бизнестегі
сәтсіздіктер пайызының жоғары болуы туралы әр түрлі пікірлерге қарамастан,
банкротқа ұшырағандардың үлесі 3,4% ғана, ... ... ... ... 8% ғана өз ... ... екен (2-кесте).
2-кесте
Кәсіпорын қызметінің тоқтатылу себептері
|Кәсіпорын қызметінің тоқтатылу |Кәсіпорындар |Жалпы кәсіпорындар ... ... ... % ... ... ... |179 |3,4 ... ... ... алу |415 |8,0 ... ... ала алмау |267 |5,1 ... ... ... | | ... ... кету |126 |2,4 ... табу ... сату |916 |17,6 ... себептерімен |326 |6,3 ... ... алып ... | | ... ... |277 |5,3 ... сәтсіздіктерге байланысты| | ... ... ... |34 |0,7 ... ... және ... | | ... саны |2543 |48,9 ... ... ... жатқан | | ... саны |2653 |51,1 ... ... ... | | ... саны |5196 |100 ... ... ... ... қабілетсіз кәсіпорындардың дамуын
талдау.
Республикада дамудың қазіргі кезеңінде экономикада өсу фазасы байқалады,
шаруашылық жүйесінің реформациясы іске ... ... ... ... ... деп ... ... Өнеркәсіптің дамуы
көрсеткіштерінің өсуі серпіні байқалып, жалпы ... ... ... ел деп дүние жүзі танып, дамуын оң бағалап отырған
кезде, төлем қабілетсіз кәсіпорындар ... ... қай ... ... ... 1 қаңтарында Қазақстан Республикасы бойынша төлем қабілетсіз
кәсіпорындардың саны 3333 ... ... ... ... жалпы
кредиторлық қарызы 78414,9 млн. ... ... ... ... ... ... 46792,4 млн. теңгені құрады. Осы ретте, төлем қабілетсіз
кәсіпорындардың 74,5 %-ның (2486 ұйым) активтерінің жоқ екенін айта ... ... ... ... ... ... қарқыны.
1-суреттен көріп отырғанымыздай, 2003 жылдан ... ... ... ... ... қоса, мүлкі жоқ кәсіпорындардың да
санының артқаны байқалады.
2005 жылдың 1 қаңтарына 2004 ... ... ... ... ... сомасы төлем қабілетсіз кәсіпорындар санының артқанына
қарамастан, 45907,8 млн. теңгеге ... 78414,9 млн. ... ... ... кәсіпорындардың ең көп үлесі Алматы қаласында – 917
(27,5 %) және ... ... ... – 371 (11,1 %) орналасқан. ... ... ең аз саны ... ... – 52 (1,5 %), Ақмола
облысында – 65 (1,9 %) және Қызылорда ... – 87 (2,6 %) ... жылы ... үрдісіне барлығы 4863 кәсіпорын тартылған. Олардың
ішінде 3750 ... ... ... ... үрдісі жүргізіліп болған.
Банкроттық үрдісі 1113 ұйымда жалғастырылуда, оның ішінде 1082 ... ... 31-і ... ... жылы төлем қабілетсіз кәсіпорындарды қаржы – экономикалық ... ... 2221,0 млн. ... ... ... ... құрамында
872,6 млн. теңге ағымдық төлемдер ... ... жылы 27849,3 ... ... қарызы қайтарылып алынды.
Оңалту үрдісін өтіп жатқан 31 кәсіпорыннан және оңалту үрдісі аяқталған
ұйымдардан мерзімі өтіп ... 1933,1 млн. ... ... ... жылы оңалту үрдістерінің нәтижесінде бюджетке 1011,8 млн. ... жылы ... ... ... ... ... аяқталды: «Адал»
ЖШС-гі, «Курс» ЖШС-гі (Оңтүстік Қазақстан облысы), «Қызылордагилрогеология»
АҚ-ы, ... ... ... АҚ-ы (Қызылорда облысы),
«Автохозяйство» ЖШС-гі (Ақмола облысы), «Водоканал» МҚК ... ... ...... ... АҚ-ы ... облысы).
Жоғарыда көрсетілген кәсіпорындардың төлем қабілеттілігі толық қалпына
келтірілді, оңалту үрдісінің мақсаты орындалды деп айтуға болады. ... ... ... қаласы) және «Бастау» МҚК-нің (Оңтүстік Қазақстан
облысы) төлем қабілеттілігі қалпына келтіріліп, оңалту ... ... ... ... ... ... төлем қабілеттілігін қалпына
келтіре алмаған 11 кәсіпорын банкроттыққа ұшырады. 2 стратегиялық маңызы
бар кәсіпорын ... ... ... ... ... және
«Түркістанэнерго» АҚ-ында ... ... ... ... Үкіметінің Қаулыларымен ерекше жағдайлар бекітіліп,
конкурстық массаны өткізу тәртібі ... ... ... көлемде орындалмауына келесідей объективті
факторлар әсер етті:
- негізгі құралдардың тозуының ... ... ... қызметтің
зияндылығы, тұтынушылардың төлем қабілеттілігінің төмен ... ... ... ... ... ... қалуы;
- төлем қабілетсіз кәсіпорындардың тарифтік құрамдастарын ескермейтін
антимонополиялық заңдылық;
- өнімге сұраныстың, мемлекеттік тапсырыстың ... ... ... мен өндірістің ерекшеліктері;
- мемлекеттік сатып алулар бойынша істегі мемлекеттік заңдылық ... ... ... ... ... ... ... 4034,1 млн. теңгенің конкурстық массасы өткізілді. 533,6 млн.
теңгеге дебиторлық қарыз ... Оның ... ... ... ... ... ... 1-ші кезектегі қарыз бойынша 318,9 млн. теңге (1-ші кезектегі
қарыздың 85,5 ... 2-ші ... ... ... 1223,6 млн. теңге (2-ші кезектегі
қарыздың 78,5 %);
- бюджет алдындағы ... 989,4 млн. ... ... (4,9 ... ... ... қарыздардың толық көлемде
қанағаттандырылмауына 2004 жылы ... ... ... ... іс жүзінде мүлкінің болмауы әсерін тигізді.
2004 жылы бюджет алдындағы қарыз төлемнің 2003 ... ... ... жылы ... №316 ... ... газ ... саласы кәсіпорындарының конкурстық массасының ерекше жағдайлары және
өткізу тәртібі» Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ... болды. Осы
кәсіпорындардың бюджет алдындағы жалпы кредиторлық қарызы 5859,7 млн.
теңгені ... ... ... мен ... ... газ – көлік ... ... ... ... ... ... құны
бірінші және екінші кезектегі кредиторлық қарыздардың және ... ... ... аз ... керек.
2005 жылдың бірінші қаңтарына газ – көлік саласының 10 кәсіпорыны
бойынша: ... ... ... ... трансгаз» АҚ-ның,
«Қазақэнергоремонт», «Уральсктрансгаз», «Казахгаз», «Алау - ... ... ... ... ... ... ... бюджет алдындағы кредиторлық қарыз 4622,7 млн. теңге болды, бірақ
жоғарыда аталған кәсіпорындардың ... ... ... ... ... ... ... жоқ.
Жасалған талдаулар бойынша жыл сайын таратылған кәсіпорындар құрамында
мүлкі жоқ «бос» ... ... ... – жылға артып отырғанын
айта кету керек. 2002 жылы ... ... ... ... ... 46,5 % ... 2003 жылы таратылған 3220 кәсіпорынның
81,9 %-ында мүлкі болған жоқ, бұл көрсеткіш 2004 жылы 3750 ... ... ... өзгерді.
Банкрот кәсіпорындарды тарату барысында конкурстық ... ... ... 30 % ағымдағы салықтар түрінде бюджетке түсетінін
айта кету керек. 2004 жылы таратылған кәсіпорындар бойынша бұл шама ... ... ... үрдістерін өткізу барысында 2004 жылы 27849,3 млн. ... ... ... жылдың 1 қаңтарына таратылу ... 1082 ... тұр. ... ... ... ... 1-ші реттік кредиторлық
қарызды ағымдық төлеу 1432,5 млн. теңгені, құрады, яғни ... ... 67 % ... ақы мен ... ... ... 1345,8 млн. теңгені құрады
(талап ... 2700,7 млн. ... ... 49,8 % ... ... ... 464,2 млн. ... төленген, яғни талап етілген
қарыздың әзірге 1,5 % ғана орындалған.
2004 жылы ... ... ... ... конкурстық үрдісі созылған
кәсіпорындар саны 290 болып, ... ... ... ... отыр.
Олардың ішінде 21-інде конкурстық үрдіс үш жылдан астам мерзімге созылған,
20-ында ... ... екі ... ... ... 162-де бір жыл мен ... ... ал 87-інде тоғыз айдан бір жылға дейінгі уақыт аралығында
болып қалып ... ... ... ... ... себептері бар:
- борышкердің қатысуымен бірге соттық мерзімнің ұзақтығы;
- әлеуметтік кезектегі кредиторлық ... ... ... радиоактивті объектілердің ары қарай кімге берілу сұрақтары;
- ... ... мен тозу ... ... 1 ... ... ... негізінде 1138 кәсіпорын
өндіріс қалыпына келтіріліп, 120979 адам ... ... ... 2004 жылы 124 ... 5171 адам ... ... ... Таратылған
кәсіпорындар негізінде өндірісін қалыпыеа келтірген ұйымдар бойынша
көрсеткіштер 3-кестеде ... ... 1 ... таратылған кәсіпорындар негізінде өндірісін
қалпына келтірген ұйымдардың Қазақстан Республикасының облыстары бойынша
даму көрсеткіштері.
|№ |Көрсеткіштер ... ... ... ... |
| | ... ... ұйымдар |орындарымен |
| | ... | ... етуі ... ... ... |2298 |183 |28746 ... ... ... |1334 |98 |9326 ... ... облысы |1111 |53 |8667 ... ... ... |970 |199 |8123 ... |Шығыс Қазақстан |814 |115 |5990 |
| ... | | | ... ... ... |743 |112 |5970 ... ... ... |732 |91 |7505 |
| ... | | | ... ... ... |569 |21 |1412 ... ... ... |563 |52 |15434 ... ... ... |556 |19 |893 ... |Оңтүстік Қазақстан |452 |63 |6682 |
| ... | | | ... ... қаласы |399 |86 |4557 ... ... ... |350 |137 |6913 ... ... Қазақстан |333 |24 |1098 |
| ... | | | ... ... ... |331 |34 |7309 ... ... ... |295 |51 |2354 ... |11850 |1338 |120979 ... ... ... ... қалпына келтірілген кәсіпорындар саны
(199 кәсіпорын) Қазақстан Республикасы бойынша ең ... ... ... адам ... ... ... ... облысында, бұл жерде 183 өндірістің
жұмысы қалпына келтіріліп, 28746 адам ... ... ... 1 ... 163 кәсіпорын бойынша жалған банкроттық үрдісін
қозғау фактісі анықталып, олардың істері сотта қаралуда.
Зерттеу бойынша Қазақстан ... ... ... ... ... ... тұжырымдар жасалған:
1. Республика шеңберінде соңғы кезде банкроттық үрдісі арқылы өндірісін
қалпына келтірген кәсіпорындар саны жылдан – жылға артып ... ... ... ... ... сауықтандыру құралы ретіндегі
қызметін орындап, ұлттық экономиканы дамытуға үлесін қосады.
2. Кәсіпорындарды ... ... ... ... әлі ... ... ... соңғы жылдары осындай
фактілердің саны азайған.
3. Оңалту үрдісінен кейін өздерінің өндірістік қызметін жандандырған
кәсіпорындар саны ... ... ... ... ... жұмыс орындары банкроттық үрдісін тартымды қылып көрсетеді.
4. Кредиторлық қарызды ... даму ... ... ... ... ... тәсілдері.
Қазіргі экономика ғылымының өз қарауында қаржылық көрсеткіштерді
болжаудың әр түрлі әдістері мен ... бар. ... ... ... тұрғысынан қаржылық жағдайды болжаудың 4 негізгі ... ... беру ... индексінің есебі.
2. Формаланған және формаланбаған белгілердің жүйесін қолдану.
3. Төлем қабілеттілігі көрсеткіштерін болжау.
4. Қаржылық ағымның ... ... ... беру ... ... ... болжауда бағалардың эксперттік бағалау әдісі мен ... ... ... ... мүмкін. Экономика – математикалық
модельдеу көрсеткіштер динамикасын келешекте қаржылық ... ... ... әсеріне байланысты белгілі дәрежеде дәл анықтауға
мүмкіндік береді. ...... ... ... ең тиімдісін алу үшін, ол эксперттік бағалау ... ... ... ... сандық мәндеріне түзетулер
жасауға мүмкіндік туады. Жалпы әлемдік практикада кәсіпорынның тұрақтылығын
болжау, оның қаржылық стратегиясын талдау, сонымен қатар, оның ... және ... ... үшін ...... қолданылады.
Банкроттықтың ықтималдылығын бағалаудың ең жиі қолданылатын әдісі белгілі
американ экономисі Э. Альтман ұсынған Z модельдері.
Осы модельдердің ішіндегі ең ... екі ... ... болып
табылады. Ол негізгі екі көрсеткішке негізделеді. Э. Альтманның пікірі
бойынша ... ... ... ... жабу ... ... ... (КТЛ), яғни кәсіпорынның активтерінің өтімділігін
сипаттайтын коэффициентке және ... ... ... қаржылық тәуелділік коэффициентіне байланысты болып табылады.
Эмперикалық жолмен табылған бұл көрсеткіштер коэффициенттердің ... ... ... ... бір ... ... қосылады, ол
да тәжірибелік – статистикалық тәсілмен табылады. Егер нәтиже (Z) теріс
болса, банкроттық ықтималдылық ... ... Ал егер Z мәні оң ... ... ... жоғары екенін көрсетеді.
Америка тәжірибесінде мынандай коэффициенттердің салмақтық мәндері
қолданылады:
- жабу немесе ағымдағы өтімділік көрсеткіші ... – (- ... ... ... ... ... үлес салмағының
көрсеткіші үшін:
(К3) – (+ 0,0579);
- тұрақты шама – (- 0,3877).
Бұдан Z есебінің формуласы мынандай болады:
Z = - 0,3877 + К * (- 1,0736) + К * ... ...... ... коэффициенті = ---------------------------
----- ;
Ағымдағы міндеттемелер
Заемдық қаражаттар
(міндеттемелер)
К3 – Қаржылық тәуелділік коэффициенті = ---------------------------
----- .
Көздердің ... ... ... = 0 болғанда кәсіпорындар үшін банкроттық ықтималдылығы 50 %-ға тең.
Егер Z < 0 болса, онда банкроттық ықтималдылығы 50 %-дан кем ... және ... ... пайыз да төмендей береді. Егер Z > 0 болса, ... ... 50 %-дан ... Z өскен сайын ұлғая береді.
Осы модельдердің ерекшелігі оның ... оның ... ... көлемі шектелген жағдайда қолданылу мүмкіндігі болып
табылады.
Бірақ берілген модель банкроттықты болжауда жоғары ... ... яғни ... қаржылық жағдайына басқа маңызды көрсеткіштердің
(табыстылық активтерінің берілуі, кәсіпорынның іскерлік ... ... ... ... ... екі ... ... көмегімен
мына аралықта бағаланады.
Z = + 0,65.
Отандық кәсіпорындар басқа жағдайларда ... ... ... ... ... макроэкономика және микроэкономика циклдері, сонымен қатар
өндірістің энергия, қаржы және еңбек сыйымдылығы, еңбек өнімділігі деңгейі,
салық ... ... ... келеді. Осыған байланысты бұл жоғарыда
көрсетілген коэффициентер мәнін біздің жағдайда ойламай бірден ... ... ... модельдің өзін, басқа еліміздің нарығына сәйкес ... ... ... есеп және есеп ... ... ... жағдайы туралы ақпараттар толық болған жағдайда
қолдануға ... ... ... ... шет ... ... банкроттық
ықтималдылығын болжау үшін жай және айрықша ... ... ... ... ... ... туралы есеп және кәсіпорын
балансының негізінде есептелген Э. ... көп ... ... ... 1968 жылы ол ... бес факторлы моделін ұсынған. Осы
модельдерді жасаған кезде Э. ... ... 66 ... ... Оның жартысы банкроттыққа ұшырап, жартысы жақсы жұмыс істеген.
Ол мүмкін боламын банкроттықты болжау үшін ұтымды болып ... 22 ... ... ... ... америка фирмаларының қаржылық
жағдайын, гүлденіп өсіп келе жатқан ... ... ... ... ... ... ... дәрежесін және
салмақтық коэффициентін анықтап, бес негізгі көрсеткішті ... ... ... түрдегі моделі (несие қабілеттілік индексі) мына түрде
көрсетілген:
Z = 1,2 + К1 + 1,4 * К2 + 3,3 * К3 + 0,6 * К4 + 1,0 * ... К1 - К5 ... ... ... ... ... = ... ;
Барлық активтер
Бөлінбеген табыс
К2 = ---------------------------- ;
Барлық активтер
Пайыз бен салық ... ... ... = ... ... ... ... нарықтық бағасы
К4 = ------------------------------------------------------ ;
Қатыстырылған капитал
Өткізуден түскен табыс
К5 = ---------------------------------- ... ... ... ... мәні ... ... мәліметтері бойынша Э.
Альтманның есептеуінше 2,675 ... Осы ... ... ... ... ... ... индексінің мәні салыстырылады. Бұл
кәсіпорындар арасында шек қоюға және болашақта (2 – 3 жыл) ... ... (Z < 2,675 ... және (Z > 2,675 ... қаржылық жағдайы тұрақтануы жөнінде пікір ... ... Z – ... мәні мен ... ықтималдығы көрсетілген.
4-кесте
Банкроттықтың ықтималдылық дәрежесі
|Z – шоттың мәні ... ... ... және одан ... |өте ... ... 2,70 ... ... ... 2,90 ... ... бар ... және ... |өте ... ... амал ... ... ... ... ... ... < 1,81 – банкроттықтың жоғары ықтималдық аймағы, Z > 3,0 – ... ... ... және ... сәйкес компанияның топтастыруын
жүргізу керек. Бір жылға нақты ... ... 95% ... ал екі ... ... дейін, бұл модельдің үлкен құндылығын көрсетеді. Бір кемшілігі сол,
оны өзінің ... ... ... ірі ... ... болады.
Басқа да белгілер мәлім болды, мысалы, Британ ғылымдары Тофлер мен Тншоу
1977 жылы төрт ... ... ... ... Сол жылы Э. Альтман
банкроттық ықтималдылығын 5 жыл бойы ... ... ... ... ... жасады, оның дәлдігі 70 %-ға дейін болды. Бұл ... ... ... ... ... ... ... несие бойынша пайыздарды жабу коэффициенті;
- комулятифті түсімділік;
- ағымдағы өтімділік коэффициенті;
- автономия коэффициенті;
- жиындық активтер.
Бұл модельдің ... өте ... ... ... ... ... ... (сыртқы пайдаланушыларда жоқ аналитикалық
есептің мәліметтері қажет).
2. Формаланған және формаланбаған белгілердің жүйесін қолдану.
Жоғарыда ... көп ... ... қор биржасында өздерінің
акцияларына баға кесетін компаниялар үшін ғана мүмкін болады. Сонымен қатар
белгінің тек біреуіне бағытталу ... ... өте ... ал іс ... Сондықтан аналитикалық шолумен, болжаумен және кеңес берумен
айналысатын көптеген аудиторлық ... мен ... ... ... бағалауында белгілер жүйесін қолданады. Мысал ретінде ... ... ... ... бойынша комитеттің ұсынысын
келтіруге болады. Бұл көрсеткіштерді екі топқа бөлуге болады:
Бірінші топқа динамикасының ... ... ... ... ... ... және қаржылық қиыншылықтардың болуы мүмкіндігін
көрсететін динамикасының өзгеруі немесе ... мен ... ... ... негізгі өндіріс қызметіндегі қайталанатын елеулі шығындар;
- ұзақ мерзімді салымдардың көзі ... ... ... ... тыс ... ... ... кредиторлық борыштың кейбір қауіпті деңгейінің
өсуі;
- өтімділік коэффициентінің тұрақты төмен мәндері;
- ... ... аса ... ... ... ... сомасындағы қарыздар үлесінің қауіпті
шектеріне дейін тұрақты өсуі;
- дұрыс емес ... ... ... ... ... және ... ... міндеттемелерді
үнемі орындамау;
- дебиторлық борыштың жоғары үлес салмағы;
- нормадан тыс, жатып ... ... мен ... ... ... ... ... мекемелермен қатынасының нашарлауы;
- тиімсіз шарт бойынша жаңа қаржылық ресурстар көзін ... ... ... өтіп ... ... өндіріс процесінде
қолдану;
- ұзақ мерзімді келісімдерді потенциалды жоғалту;
- ... ... ... ... ... жағымсыз мәндері ағымдағы қаржылық жағдайды ... ... ... ... ... мен ... кіреді. Оған
жататындар:
- басқару аппараттарының белді қызметкерлерінен айырылуы;
- мәжбүрлі тежеулер, сонымен ... ... ... ... ... ... активті түрі, жабдықтың типі, нақты бір жобадан
тәуелді болуы;
- жаңа жобаның ... мен ... ... сену;
- кәсіпорынның немен аяқталатыны белгісіз сот ісіне ... ... ... ... ... ... және технологиялық тұрақты жаңартудың
қажеттілігін дұрыс ... ... ұзақ ... келісімдер;
- кәсіпорынмен тікелей немесе оның бөлімшелерімен байланысты саяси
тәуекел.
Осы ұсыныстардың құндылықтарына жүйелілікті, мүмкін ... ... ... ... ... жағдайын кешенді жолмен
түсінуді, кез келген кәсіпорынның ... ... ... ... ... Қаржылық есеп берулер мәліметтерінен басқа,
қосымша ақпарат ... Бұл ... ... мәні салалар бойынша
нақтыланады, ал оларды жасау тек қана ... ... ... ... ... ... қабілеттілігінің көрсеткіштерін болжау.
Кәсіпорынның банкроттығы жайында шешімдер ... үшін ... ... баланс құрылымының қанағаттанарлықтай екенін ... ... ... Ол ... ... мемлекеттік кәсіпорындарды жою, қайта құру, қаржылық
– экономикалық сауықтырудың механизмі ... ... ... ... ... 1994 жылғы 7 қыркүегіндегі №1002
қаулысымен бекітілген), сонымен ... 1995 ... 12 ... Қазақстан
Республикасының Экономика министрлігімен бекғітілген кәсіпорындардың
баланстық құрылымын бағалау тәртібі туралы Ережесімен белгіленген.
Осы ... ... ... Республикасының Мемлекеттік мүлік комитеті
жанындағы кәсіпорындарды қайта құру ... ... ... ... ... ... тереңдетіп талдау бойынша әдістемелік
ұсыныстар» жасады, оны аталған мемлекттік органның директоры 1995 жылы ... ... Бұл ... ... қанағаттанарлықсыз
кәсіпорындарды сауықтыру, қайта құру және жоюды ... ... ... жолмен жүргізуді қамтамасыз етті. ... ... ... мен ... ... көрсеткіштер негізінде
жүргізіледі:
1. Ағымдағы өтімділік коэффиценті (жалпы ... ... ... ... ... ... ... (алдағы кезең
табыстарын алып тастағандағы баланс пассивінің 3 бөлімі) қатынасымен
анықталады. Ағымдағы өтімділік коэффициенті кәсіпорынның шаруашылық
қызметін жүргізу және ағымдағы ... ... жабу ... ... ... ... ... сипаттайды.
2. Меншікті қаражаттармен қамтамасыз етілу ... ... ... ... ... минус ұзақ мерзімді
активтер = баланс пассивінің І ... ... ... ... ... ағымдағы активтер құнына (баланс ... ІІ ... ... ... ... ... ал кәсіпорын төлем
қабілетсіз деуге негіз ретінде келесі талаптардың бірінің ... ... ... ... ... ... өтімділік коэффициентінің мәні
2,0-ден кем;
- есепті ... ... ... қаражаттармен қамтамасыз
етілу коэффициенті 0,1-ден кем.
Кәсіпорынның төлем қабілеттілігі жоқ деп тану оның ... ... яғни ... иесіне азаматтық –
құқықтық жауапкершілік жүктемейді. Бұл тек ... ... ... ... ... ол кәсіпорынның дағдарыс жағдайынан ... ... ... және ... ... ... ... уақытында іске асыруға бағытталады.
Баланстың құрылымы қанағаттанарлықсыз болған жағдайда, кәсіпорынның төлем
қабілеттілігін нақты ... ... алу ... ... үшін 6 ... ішінде төлем қабілеттілігін ... ... ... ... + 6/Т ...... = ... – Ктл(н.г) – есептік кезеңнің басы мен ... ... ... мәні;
Т – есептік кезең.
Егер қалпына келтіру коэффициенті 1-ден кем болса, бұл кәсіпорынның 6 ай
ішінде төлем қабілеттілігін ... ... ... жоқ ... Егер қалпына келтіру коэффициенті 1-ден артық болса, онда ... ... ... ... ... ... бар ... құрлымы қанағаттанарлықтай болған кезде қаржылық жағдайдың
тұрақтылығын тексеру үшін 3 ай мерзімге берілген төлем қабілеттігін ... ... ... ... ... + 3/Т ... – Ктл(н.г.))
Куп = ------------------------------------------
2
Егер төлем қабілеттілік коэффициенті 1-ден артық болса, бұл кәсіпорынның
төлем қабілеттілігін ... 3 ай ... ... ... ... ... коэффициентті 1-ден төмен болса оның төлем
қабілеттілігін ... ... яғни ... ... ... ... Кәсіпорынның төлем қабілеттілігін жоғалтуының ... ... ... ... ол ... ... құру жөніндегі
органдарда тиісті тіркеуге тұрғызылады.
4.Қаржылық ағымның ... ... ... пайда болу мүмкіндігін алдын ала көрсетіп және оны
болдырмауда қаржылық ағымдардың талдауы маңызды әдіс ... ... ... ... ... ... ... қарыз қаражаттарының қажетті
көлемдерін және мерзімдерін ... ... ... ... ... қаражаттарының қозғалысын немесе ... ... ... 4 тобы ... кірістер;
- шығындар (немесе төлемдер);
- олардың айырмасы (сальдо, баланс);
- нақты бар болуы (өспелі нәтижелі сальдо, топтастырылған ... бар ... ... ... 4 ... ... болса, онда ол қарыздың пайда болуын
көрсетеді. Егер бұл ... ... ... ... ал ... сот ... ... етсе, ол банкротқа немесе форс-мажорлық жағдайға
алып ... ... ... банкроттықтың бірінші белгісі, ол – ... ... ... келесі белгісі сыпайылау, ол тіпті өркендеген кәсіпорынның
да «несиелік қақпанға» түсу мүмкіндігімен ... ... ... ... алу ... қарыз қаражаттарды қайтару көлеміне тең немесе кем.
Ол қарыздар алынғаннан кейін бірден кәсіпорынды дамыту үшін ... ал ... ... оның ... ... яғни ... «жуылып» кетуі нәтижесінде ... ... ... алып ... ықтималдылығын бағалаудың бұл әдісі Батыс елдерде кеңінен
қолданылады. Мысалы, Германияда ... ... ... кәсіпорынның
төлем қабілеті жоқтығын анықтау үшін заңды түрде қолданылады.
Төлем қабілетсіздік қаупі, ... ... ... ... кезде қолма-қол
төлем міндеттемесін орындай алмаған жағдайда болады. Төлем қабілетсіздікті
анықтау ... және ... ... ... ... ... қаупі болашаққа бағытталған, сондықтан белгісіздік мәселесіне
қарсы тұрады. Табыстар мен ... ... ... қаржылық
болашағы нақты жағдайға байланысты екенін көрсетеді.
Қаржылық ... ... ... ... есептеудің
қарапайымдылығы, алынған ... ... ... шешімдерін
қабылдау үшін қажетті ақпараттылығында болып отыр. Бұл әдістің кемшіліктері
де бар: қажетті деңгейдегі дәлдікті ... ... ақша ... ... ұзақ ... ... ... көлемін, сонымен қатар
кәсіпорындағы аналитикалық есептің қажетті мәліметтерін жоспарлау өте қиын.
Түсуі мен шығуы ... ... ... ... ... жоспар, бағалаудың барабар құралы болып ... ... ... ... төлем қабілетін қалпына келтіру үшін, кәсіпорын
келесідей батыл әрекет жасауға мәжбүр болады:
- қозғалмайтын ... бір ... ... басы ... таурлы – материалдық қорлардан құтылу;
- жарғылық капиталды өсіру;
- айналым қаражаттарын толтыру үшін ұзақ мерзімді ссудалар ... ... ... ... ... ... және жүзеге асыру;
- активтерді басқаруды жақсарту;
- қайтарылмайтын ... ... ... әр ... ... ... және салааралық бюджеттен тыс
қорлардан мемлекеттік қаржылық көмек алу.
Банкроттықты болдырмауға бағытталған жұмыстың басқа жайы ... ... ... ... табылады.
Үшінші бағыт – капиталдың тез айналымын қамтамасыз ету. Кәсіпорынның аз
табыс алатынының ең ... ... ... ол оның ... ... ... ... Құралдар көп қолданылмайды, шикізаттың
қоры тым көп, ... ... тыс көп ... т.б.. Бұның барлығы
әрекетсіз капитал болып табылады. Кейде капиталдың 2/3 ... ... ... ... ... бір ... жүктеледі. Баға өскенде ғана
болмаса, тауарды ұстап тұрудың ешқпндай қажеті жоқ. Ғимараттар ... ... ... бағасына емес, пайдаланылуына байланысты.
Бизнестің мәні ... ... ... Пайда нормасы жоғарғы бағаға
емес, сату ... ... ... ... ... ... ал ... айналымдылығының ең жоғары жылдамдығы банкроттықтан
сақтайды.
Бұл ұсыныстар банкроттықты болдырмайтын жұмыстарға ... ... ... ... ... ... өсу деңгейінің тұрақтылығын
қамтамасыз ету үшін және ... ... ... шығу үшін
кәсіпорынның қаржылық жағдайын жақсартуға бағдарлама жасап шығару керек.
2 бөлім. «Прогресс» фирмасы» ... ... ... ... Кәсіпорынның сипаттамасы және оның даму деңгейі
«Прогресс» фирмасы» жауапкершілігі шектеулі серіктестік өз қызметін
02.02.1992 жылы ... ... ... ... ... ... ... 02.02.1996 жылы мемлекеттік қайта тіркеу куәлігін № 2146-1910-ТОО алды.
«Прогресс» фирмасы» жауапкершілігі ... ... ... ... ... ... 22.04.1998 жылғы
«Жауапкершілігі шектеулі және қосымша ... бар ... ... ... ... ... жылғы «Шағын
кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау туралы» Қазақстан ... ... ... ... шектеулі серіктестіктегі жұмысшылардың
жылдық орташа саны 50 адамнан көп емес және жалпы активтердің бағасы ... ... ... ... ... жоғары емес шағын
кәсіпшілік субьектісі болып табылады) және ... ... ... ... мен ... туралы» Қазақстан Республикасының Заңымен
жүзеге асырады.
«Прогресс» фирмасы» жауапкершілігі ... ... ... ... ... жеке куәлік № 006084350, 25.06.1997 жылы ҚР ... ... ... ... ... 217б мекенжайы бойынша жазылған.
Қайта тіркеуден кейін «Прогресс» ... ... ... ... ... фирмасы» жауапкершілігі шектеулі
серіктестіктің қатысушысы болады.
«Прогресс» ... ... ... ... ... Республикасы, 480061, Алматы қаласы, Әуезов ауданы, Рыскулов
даңғылы, № 236а үйі, тел: ... ... ... ... ... өз ... мөрі, дербес балансы, банкіде есеп - шоты мен ... да ... аты - жөні ... ... бар.
«Прогресс» фирмасы» жауапкершілігі шектеулі серіктестік өзінің қызметін
мақсатына жету үшін, өз атынан келісім шарттар жасауға, оның ішінде ... ... ... және ... ... басқа да шарттар алуға
(мүліктік және жеке мүліктік ... ... ... сотта талапкер
мен жауапкер болуына құқылы.
«Прогресс» фирмасы» жауапкершілігі шектеулі ... ... ... және шет ... ... және ... ... заңды тұлғалармен бірге басқа заңды тұлғалардың құрылтайшысы болуға
құқылы. «Прогресс» ... ... ... ... ... мен ... ашылуы және олардың мекен - жайы ... ... ... ... ... ... ... фирмасы» жауапкершілігі ... ... ... бойынша өзіне тиесілі барлық мүлікпен жауап береді және де
өз қатысушысының міндеттемелері бойынша жауап бермейді және ... ... ... ... ... салымының құны шегінде тәуекел
етеді.
Серіктестік жарғысы бойынша ... ... ... ... ... ... алу – сату қызметтері;
- баспа және ақпараттық – жарнама қызметтері;
- азаматтарға, ... ... ... ... делдалдық қызметтер көрсетеді;
- экспорттық – импорттық операцияларды (ауылшаруашылық, мал шаруашылық
өнімдері, түсті металлдар, жеңіл ... ... ... ... ... ... асырады;
- құрлыстық – монтаждық, жөндеу – құрлыстық, үй салу және жөндеу жүргізу;
- өнеркәсіп қалдықтарын ... және ... ... ... ... түсті
металлдар);
- коммерциялық қызметтер;
- ұйымдарға және жеке ... ... ... ... ... ... ... өндіру және өткізу;
- көтерме және бөлшек сауда;
- Қазақстан Республикасының Заңдарына ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Заңдарына сәйкес келетін қызметтің басқа
түрлері.
Қызметтердің барлық түрі (лицензиялануы тиіс ... ... ... ... ... сәйкес жүзеге асырылады.
Өнімді өткізу Қазақстан Республикасы аумағында жүзеге асады. Негізгі
тұтынушылар мемлекеттік мекемелер, ... ... және ... ... ... ішкі ... ... жауапкершілігі шектеулі серіктестік полиграфиялық
қызмет көрсетеді - бланк басылымдары, дәптер, күнтізбелер, оларды көтерме
саудагерлерге ... ары ... ... ... ... ... тікелей әсер
етеді.
«Прогресс» фирмасы» жауапкершілі шектеулі серіктестікті құру ... 300000 (үш жүз мың) ... ... ... қоры ... В.Д. – 100 % - 300000 теңге).
«Прогресс» фирмасы» жауапкершілігі шектеулі ... ... ... дейін 100 % жарғылық қорын серіктестік ... ... ... ... ... ... иесі болып табылады:
- ақшалай және материалдық үлестердің;
- өнімдердің, яғни ... ... ... ... өндірілген
өнімдер;
- басқада табыстар.
«Прогресс» фирмасы» жауапкершілігі шектеулі серіктестіктің алған табысын
(ұлттық немесе шетел валютасында) материалдық шығындарды төлеуге, ... ... ... ... ... басқа да міндетті төлемдерді
төлеуге жұмсалады. Таза табыс құрылтайшының қолына түседі.
«Прогресс» ... ... ... серіктестік жарғылық қордың
25 % құрайтын резервтік қор жасау керек. Резервтік қорды құру ... ... 5 % ... ... ... ... «Прогресс» фирмасы»
жауапкершілігі шектеулі серіктестіктің шығындары резервтік қор ... ... ... ... ... ... 1998 ... 22 сәуірінде
қабылданған Қазақстан Республикасының «Жауапкершілігі шектеулі және қосымша
жауапкершілігі бар серіктестіктер туралы» Заңымен реттеледі.
«Прогресс» фирмасы» жауапкершілігі шектеулі серіктестікті ... ... ... ... ... ... органы – құрылтайшы.
Атқарушы орган – директор (Жалпы жиналыс шешімі бойынша ... ...... ... ...... ... мен бақылау органы.
Құрылтайшы өз бетінше серіктестіктің қызметін басқарады, көрсетілген
жарғымен жатқызылған ... ... ... ... ... шешімдер жазбаша түрде дайындалады.
Құрылтайшының ерекше міндеттемесіне:
- серіктестіктің ... ... ... ... жері ... ... ... қоса алғанда, оның жарғысын ... ... жаңа ... жарғысын бекітуді;
- серіктестіктің атқарушы органын құру және оның өкілеттілігін мерзімінен
бұрын ... ... ... ... оның ... ... беру ... шешім қабылдау және осылай ... ... ... жылдық қаржылық есебін бекіту және таза ... ... ... ... ... ... және оның өкілеттерін ... ... ... ... ... ... ... бекіту;
- серіктестіктің және де оның филиалдары мен өкілдіктерінің ішкі қызметін
реттейтін ішкі ережелерді, оларды қабылдау рәсімін және ... да ... ... өзге ... ... сондай-ақ,
коммерциялық емес ұйымдарға қатысуы туралы шешім шығару;
- серіктестікті қайта ұйымдастыру немесе тарату туралы ... ... ... ... тағайындау және тарату баланстарын бекіту;
- серіктестіктің лауазымды ... ... ... ... ... ... ... бүкіл мүлкін кепілге беру туралы шешім шығару.
«Прогресс» фирмасы» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің атқарушы
органы - ... ... ... ол ... есеп ... және ... ... ұйымдастырады.
Құрылтайшының ерекше құзыретіне жататын мәселелерден басқа мәселелерге
директор құзыретті ... және де ... ... күнделіктегі және перспективалық жұмысын іске асырады;
- құрылтайшы шешімінің орындалуын ұйымдастырады және оған ... есеп ... ... мүлкіне, қаражатына құрылтайшымен көрсететін шегімен
билік жүргізеді;
- сенімхатсыз келісімдерге, ... ... ... жасайды
және орындалуын бақылайды;
- банктерде есеп және басқа шоттарды ... ... ... ... ... бұйрықтар және нұсқаулар
береді;
- серіктестіктің қызметкерлерін қабылдауын және жұмыстан босатылуын
жүзеге асырады;
- серіктестіктің ... ... ... береді;
- серіктестік жарғысымен серіктестіктің ... және ... ... ... ... да ... және де
құрылтайшысымен берілген уәкілдіктерін жүзеге асырады.
Құрылтайшының құқығы мен міндеттері.
Құрылтайшы:
- қолданылатын заңдарымен және жарғыда көзделген ... ... ... ... серіктестік қызметінен табыс алуға;
- серіктестік жарғысында көзделген тәртіппен серіктестіктің қызметі
туралы ... ... оның ... және өзге де ... ... серіктестік таратылған жағдайда кредит берушілермен есеп айырысқаннан
кейін қалған мүліктің бір ... ... ... мүліктің бір бөлігін
заттай алуға;
- қолданылатын ... ... ... өз ... ... айырып
беруі арқылы серіктестікке қатысуын тоқтатуға құқылы.
- серіктестіктің жарғысының талаптарын орындауға;
- қолданылатын ... ... ... ... және ... ... ... салымдар салуға;
- серіктестік коммерциялық құпия деп ... ... ... міндетті.
«Прогресс» фирмасы» жауапкершілігі шектеулі серіктестіктің қызметін қайта
құру немесе тоқтату.
«Прогресс» фирмасы» жауапкершілігі шектеулі серіктестіктің ... ... құру ... ... ... ... ... жауапкершілігі шектеулі серіктестіктің қызметін
тоқтатуға:
- егер ... ... ... ... оның ... ең ... аз ... қалғанда;
- егер құрылтайшы белгіленген мерзімде серіктестіктің жарғылық капиталын
құрмаған ... ... ... ... ... жауапкершілігі шектеулі серіктестіктің заң бойынша
басқа да ... ... ... ... ... ... ... құрылған серіктестіктің міндеттері мен құқысы өткізу
актісі бойынша ауысып, қайта құрылуға құқылы.
«Прогресс» фирмасы» жауапкершілігі ... ... ... ... сот шешімі;
- заңда қарастырылған басқа да негіздер бойынша таратылуға жатады.
Тарату қолданылатын заңда қарастырылған тәртіп бойынша жүргізіледі.
2.2 ... ... ... ... ... ... ... жағдайын және оның динамикасын талдауы кәсіпорынның
болашағына қажетті әсер етеді. Бухгалтерлік есеп балансы, ол бір жағынан
обьективті талдауды ... ... ал ... ... - аналитикалық
есепті жүргізуді қамтамасыз етеді. Осыған ... шот ... ... ... ... - ... түріндегі бухгалтерлік баланс (агрегаттандырылған).
|Актив ... ... ... |F |1. ... ... ... |Ис ... тыс активтер) | | | ... ... |M |2. ... ... |S ... ... | | | ... Қорлар мен шығындар |Z ... ... ... және |Кт |
| | ... ... | ... ... және ... |Ra ... ... ... және |Кt ... қаржы салымдары | ... ... | |
| | ... ... және ... |Rp |
| | ... ... міндеттемелер | |
|Баланс |В ...... ... үшін, есеп беру формасында салыстырмалы аналитикалық
балансын ... - ... ... ... фирмасы» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің 2006 жылы 01
қаңтардағы жағдайы.
| ... ... ... ... ... ... |% - тік ... |
|өлшемдер | | |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... |соңында |
|1 |2 |3 |4 |5 ... ... ... ... (F) |1357600 |1387000 |64,8 |66,4 ... ... құралдар (М) |738200 |701500 |35,2 |33,6 ... ... ... |539800 |424600 |25,8 |20,3 ... (Z) | | | | ... қаражат және қысқа |196500 |267400 |9,4 |12,8 ... ... ... (Ra) | | | | ... (В) |2095800 |2088500 |100,0 |100,0 ... ... ... қаражат көздері (Ис) |1396500 |1401700 |66,6 |67,1 ... ... ... (S) |699300 |686800 |33,4 |32,9 ... Ұзақ ... ... және |- |- |- |- ... қаржылары (Кт) | | | | ... ... ... және |- |- |- |- ... ... (Кt) | | | | ... ... және ... |699300 |686800 |33,4 |32,9 ... ... міндеттемелер | | | | ... | | | | ... (В) |2095800 |2088500 |100,0 |100,0 ... ... кәсіпорынның есеп беру ... ... ... ... ... ... ... көрсеткішінен артық екені көрініп тұр. Қарастырылып отырған жылда
(2005 ж.) айналымнан шығарылған қаражат үлесі біршама өскен. ... ... құны 7300 ... ... осы ... ... 29400 теңгеге өскен (1,6 %), ал мобильді қаражаттар көлемі 36700
теңгеге ... (1,6 %). ... ... қаражаттары (қор түрінде)
115200 теңгеге азайды (5,5 %) және жыл аяғында 424600 ... ... ... ... ... ... ... Қолма - қол
қаражаттар мен тағы басқа активтер 70900 теңгеге ... 3,4 ... ... келді. Бірақта мобильдік ... ... 1/2 ... қалыпта қалды. Кестеде көрсеткендей ... ... ... мен қорлар) бар жоғы 5200 теңгеге немесе 0,5 пайызға
өскен. Кәсіпорын, келтірілген мәліметтерден байқағандай ұзақ мерзімді ... ... ... ... ... ... ... өте жоғары, ол
жыл басында 699300 теңгені құраған (33,4 %), ал жыл ... ... ... ... (0,5 %), 686800 ... ... (32,9 %). Жалпы айтқанда
кәсіпорын тез ... ... ... өтеу ... мысалы қосымша
қаражаттарды тарту арқылы.
Ең қиыны иммобильдік және ... ... ... ... баға ... Бұл ... ... жағдайларға байланысты, ең
алдымен айналым қаражаттарының айналыс жылдамдығына байланысты. Бұл әртүрлі
тең жағдайларындағы ... ... ... ... қажетті
қамтамасыздығын объективті бағалау үшін қосымша талдау жасау қажет.
Өндірістік – шаруашылық қызмет барысында кәсіпорындарда әрдайым ... ... ... ... Ол үшін өзінің айналым
қаржылары мен ... ... ... және қысқа мерзімді несие мен
қарыздар) ... ... мен ... ... үшін ... келуін немесе сәйкес келмеуін (артықшылығын ... ... келе ... ... ... ... көрсеткіштері
анықталады.
Қорлар мен шығындардың қалыптасуы үшін әртүрлі көздердің ... ұзақ ... және ... ... ... мен ... ... келесі көрсеткіштерде қолданылады:
1. Меншікті айналым қаражаттарының болуы (Ес). ... ... ... және ... ... мен салымдар арсындағы айырма ретінде
анықталады.
ЕС = ИС – ... ЕС — ... ... ... ... ИС — ... ... F — негізгі қаражаттар мен салымдар.
Біздің мысалымызда:
ЕС = ( есеп беру кезеңінің басында) = 1396500 – 1357600 = ... = ( есеп беру ... ... = 1401700 – 1387000 = ... Қорлар мен шығындарды қалыптастыру үшін меншікті ... және ұзақ ... ... ... ... ... Меншікті
айналым қаржылары мен ұзақ мерзімді несие және ... ... ... = (ИC + КT) – ... КТ — ұзақ мерзімді несиелер мен қарыз қаржылары.
Біздің мысалымызда:
ЕСД = (есеп беру кезеңінің басында) = (1396500 + 0) – 1357600 = ... = ... беру ... соңында) = (1401700 + 0) – 1387000 = 14700
3. Қорлар мен шығындарды қалыптастыру үшін ... ... ... жалпы көлемі (ЕОБ). Меншікті айналым қаражаттары, ұзақ мерзімді
және қысқа мерзімді несиелер мен қарыздар сияқты есеп ... = (ИC + KT + Кt) – ... Кt — ... ... ... мен ... ... = ( есеп беру кезеңінің басында) = (1396500 + 0 + 0) – 1357600 ... = ( есеп беру ... ... = (1401700 + 0 + 0) – 1387000 ... үшін көрсеткіштердің негізінде өндірістік – шаруашылық қызметі үшін
қорлар мен шығындарды ... және ... есеп ... ... қорлар мен шығындарды жабу үшін көздерге (меншікті қаражаттарға, ұзақ
мерімді және қысқа мерзімді несиелер мен ... ... ... ... мүмкіндік береді:
1.Меншікті айналым қаражаттарының артығы(+) немесе жетіспеушіліг(-)
(±ЕС):
±ЕС = ЕС – Z
Мұндағы: Z — ... мен ... ... = ( есеп беру ... басында) = 38900 – 539800 = - 500900
±ЕС = ( есеп беру ... ... = 14700 – 424600 = - ... ... ... және ұзақ ... қарыз көздерінің қорлары мен
шығындарының қалыптасуының артығы (+) немесе жетіспеушілігі ... = EСД - ... ... = ( есеп беру кезеңінің басында) = 38900 – 539800 = - 500900
±ЕСД = ( есеп беру ... ... = 14700 – 424600 = - ... Қорлар мен шығындарды қалыптастыру үшін негізгі ... ... ... (+) ... ... (-) ... = EОБ – Z
Біздің мысалымызда:
±ЕОБ = ( есеп беру кезеңінің басында) = 38900 – 539800 = - ... = ( есеп беру ... ... = 14700 – 424600 = - ... мен ... ... ... (±ЕС; ±EСД; ±EОБ) қамтамасыз
етілу көрсеткіштері кәсіпорынның ... ... оның ... ... ... ... ... табылады.
Қаржылық тұрақтылықтың түрін (типін) анықтау үшін үш ... ... ... x1 = ±ЕС; x2 = ±EСД; x3 = ... (x) ... келесідей анықталады:
Тұрақтылық дәрежесіне қарай қаржылық жағдайдың төрт түрін (тип) бөліп
көрсетуге болады:
1. Абсолюттік қаржылық тұарқтылық.
Мына шарттармен ... ... ... (l; 1; l) ... ... ... ... қорлар мен шығындардың
меншікті айналым қаржыларымен толықтай жабылғанын көрсетіп тұр. ... ... ... ... ... Мұндай жағдай практикада ... ... ... ... Бірақ қаржылық тұрақтылықтың бұл түрін
(типін) сана (идеальная) ... ... ... ... ... қызметінде сыртқы қаржы көздерін қолданбайды.
2. Нормалы қаржылық тұарқтылық.
Мына шарттармен анықталады:
±ЕС

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 55 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Шымкент қ. «Лада-Сервис» техникалық қызмет көрсету станциясының қызмет көрсетілетін жеңіл автомобильдерге диагностикалаудың ұйымдастырылуы мен технологиясын жетілдіріп, автомобильдің басқарылатын доңғалақтарының орнатылу бұрыштарын бақылауға және реттеуге арналған стендті жобалауғ80 бет
10 сынып оқушыларына ұлттық киім стиліндегі киім үлгісін дәстүрлі емес әдістер негізінде әзірлеуге үйрету68 бет
Delphі тіліндегі бағдарламаның құрылымы16 бет
Excel-де жұмыс істеу. электронды кестелерді әзірлеу5 бет
« сүтқышқыл өнімдерінің биотехнологиясын әзірлеу және зерттеу»18 бет
«Алекс» ЖШС ыдысқа құю бөліміне сапа менеджмент жүйесін әзірлеу және енгізу негізінде сапаны басқару процесін жетілдіру70 бет
«Сауда фирмаларының тауар қозғалыстарын есепке алу» бағдарламасын әзірлеу65 бет
АКМ бойынша жылдық өндірістік бағдарламаны есептеу50 бет
Алгоритмдерді Паскаль программалау тілінде әзірлеу10 бет
Аммиакты селитра өніміне ұйым стандартын әзірлеу46 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь