«Қазақстан Республикасында ипотекалық несиелеуді дамытудың негізгі бағыттары»

МАЗМҰНЫ

Кіріспе 6
Негізгі бөлім 9
1. Әдебиеттерге шолу 9
2. Зерттеу әдіснамасы 11
3. Шымкент қаласындағы "Жинақ банкі " АҚ ЕБ филиалы ипотекалық несиелеу нарығында: тәжірибе мәселелері және оларды талдау 13
3.1 Шымкент қаласындағы "Жинақ банкі" АҚ ЕБ филиалы мысалында ҚР ипотекалық несиелеу жүйесіне талдау жүргізу 13
3.2 Қазақстандағы ипотекалық несиелеуді шетелдік тәжірибемен салыстырмалы талдау 17
3.3 Ипотекалық несиелендіру жүйесінің жүзеге асырылуына дейінгі ҚР тұрғын үй ахуалы және мәселелері 20
3.4 Қазақстан Республикасының екінші деңгейлі банктерінің ипотекалық несиелеу саясатын салыстырмалы талдау 24
3.5 Алынған нәтижелер интерпретациясы 27
4. Ипотекалық несиелендіруді Қазақстанда қолдану перспективалары 29
Қорытынды 32
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі 34
КІРІСПЕ

Дипломдық жұмыс тақырыбының өзектілігі. Мемлекеттің халықты тұрғын-үймен қамтамасыз ету үшін мемлекет саясаттың әлеуметтік бағытын ұстануы қажет. Қазіргі таңда, халық табысының төмендігінен және жылжымайтын мүлік нарығындағы тұрғын-үй құнының жоғары бағалық көрсеткіштері себебінен халықтың баспаналы болуында қиындықтар бар. Елбасының 2012 жылғы жолдауында тұрғын-үй мәселелері ерекше орын алғанын байқаймыз, «біз жарты миллионнан астам жас отбасыны жеке баспанамен қамтамасыз етуге тиіспіз. Бұл үшін жалға берілетін тұрғын үй алаңын 1 миллион шаршы метрге жеткізу қажет» [1]. Бүгінгі таңда, мемлекеттік саясаттың бар назары тұрғын-үй мәселесінде. Алайда, бұл мәселені шешу үшін мемлекет өзінің саяси құрылымын қайта қарастырып, жаңа стратегиялық бағыттарын дайындау керек. Сонымен қатар, халықтың тұрмыстық жағдайын көтеру мақсатында мемлекет өзінің нәтижелі тұрғын үй саясатын жүзеге асыруы қажет.
Дипломдық жұмыстың ғылыми жаңашылдығы. Тұрғын-үй мәселесі - әрбір отбасы үшін негізгі қажеттілік болып табылады, онсыз қоғамның кез-келген әлеуметтік басымдылықтары туралы сөз қозғаудың қажеті жоқ. Қоғамда осы мәселенің өзектілігі себебінен қазіргі таңда бұл тақырыпты терең зерттеу қажеттілігі туындауда.
Қазақстанда жылжымайтын мүлік нарығының пайда болуы мен дамуына байланысты бұл ортадағы жағдайдың өзгеріс себебін атап өтуге болады: Біріншіден, қазіргі таңда жылжымайтын нарықты алдыңғы онжылдықпен салыстырғанда күрт өзгерістерге ұшыраған, ұсынылатын тұрғын үйлердің көптүрлілігі, жоғары сапалылығы кез-келген адамды таң қалдырады.
Екіншіден, жылжымайтын мүлік нарығының қызметкерлерінің кәсіби мамандануы жалдан-жылға өсуде. Бүгінгі күнде бәсекелестіктің даму себебінен тұрғын үй нарығының әрбір сегментіндегі көшбасшылар артуда.
Үшіншіден, тұрғын-үй нарығының кеңдігі. Тұрғын-үй нарығында пәтерлер мен коммерциялық мақсатта соғылған ғимараттар, жер үйлер мен кеңселер, құрылысқа арналған жер телімдері, аяқталмаған құрылыс объектілері мен жерді жалға беру құқығы, бау-бақшалық жер телімдері айналысқа түсуде.
Зерттеу объектісі - Шымкент қаласындағы “Жинақ банкі” АҚ еншілес банкінің филиалы болып табылады. Зерттеудің ақпарат көзі ретінде банктің 2011-2014 жылдар аралығындағы қаржылық есептілігі, бухгалтерлік есеп мәліметтері алынды. Дипломдық жұмысты жазу барысында отандық әдебиеттер, статистикалық ақпарат көздері, нормативтік актілер мен мерзімдік басылымдар қолданылды.
Дипломдық жұмыстың тәжірибелік маңыздылығы. Ипотекалық несие қазіргі таңда көпшілік үшін аса маңызды сұрақтардың бірі болып келеді. Бүгінде, қарапайым жұмысшылар, мұғалімдер, дәрігерлер, әскери азаматтар, ғалым болсын, көбісі осы мәселеден көңілі қалды. Күнделікті қарапайым халық күндіз-түні ақша табу үшін жұмыс істейді, таңертеңнен бастап кешке дейін
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. Әлеуметтік-экономикалық жаңғырту – Қазақстан дамуының басты бағыты: Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаев 2012 жылғы Қазақстан халқына жолдауы// Егемен Қазақстан. - Астана, 2012.- 27 қаңтар.
2. Лаврушина О.И. / Банковское дело : учебник 2 издания - Москва: Кнорус, 2005. - 294б
3. Рябченко Л.И./ Ипотечное кредитование: проблемы и перспективы развития - Москва, 2001. - 115б
4. Қазақстан Республикасының "Жылжымайтын мүлік ипотекасы туралы" Қ.Р. Президентінің Заңы, 2000 жылғы 1 қыркүйек № 2444
5. Мақыш С.Б./ Банк ісі - Алматы: ИздатМаркет басылымы - 2007. - 455б
6. Хамитов Н.Н./ Банк ісі - Алматы: Экономика - 2006. - 88б
7. Жарковская Е.П./ Банковское дело - Омега-Л - 2010. - 284-291б
8. Кадерова Н.Н./ Финансовое кредитования инвестиции - Алматы: Экономика - 2008. - 254б
9. «Жинақ банкі» АҚ ЕБ 2011-2014 жж қаржылық есептілігі
10. «Ұзақ мерзімді тұрғын үй құрылысы мен ипотекалық несиелеу жүйесінің дамуын қаржыландыру тұжырымдамасы» 2000 жыл 21 тамыз
11. Қазақстан Республикасының «Қолжетімді тұрғын үй – 2020» мемлекеттік бағдарламасы.
12. «Самұрық-Қазына» Жылжымайтын мүлік қорының 2014 жылғы жылдық есебі. - 27б
13. Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі. Қазақстан Республикасының тұрғын үй қоры туралы статистикалық жинақ. -Астана: ҚРСА. 2012. - 50 б.
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе ... ... 9
1. ... шолу 9
2. ... ... ... ... ... ... ... " АҚ ЕБ филиалы ипотекалық несиелеу нарығында: тәжірибе мәселелері және оларды талдау 13
3.1 ... ... ... ... АҚ ЕБ ... мысалында ҚР ипотекалық несиелеу жүйесіне талдау жүргізу 13
3.2 ... ... ... шетелдік тәжірибемен салыстырмалы талдау ... ... ... ... ... асырылуына дейінгі ҚР тұрғын үй ахуалы және мәселелері ... ... ... ... ... банктерінің ипотекалық несиелеу саясатын салыстырмалы талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... перспективалары 29 ... ... ... тізімі ... ... ... ... Мемлекеттің халықты тұрғын-үймен қамтамасыз ету үшін мемлекет саясаттың әлеуметтік бағытын ұстануы қажет. Қазіргі ... ... ... ... және ... ... ... тұрғын-үй құнының жоғары бағалық көрсеткіштері себебінен халықтың баспаналы болуында қиындықтар бар. Елбасының 2012 жылғы жолдауында тұрғын-үй мәселелері ерекше орын ... ... [1]. ... ... мемлекеттік саясаттың бар назары тұрғын-үй мәселесінде. Алайда, бұл мәселені шешу үшін мемлекет өзінің ... ... ... ... жаңа стратегиялық бағыттарын дайындау керек. Сонымен қатар, халықтың тұрмыстық жағдайын ... ... ... ... ... ... үй ... жүзеге асыруы қажет.
Дипломдық жұмыстың ғылыми жаңашылдығы. Тұрғын-үй мәселесі - ... ... үшін ... ... ... табылады, онсыз қоғамның кез-келген әлеуметтік басымдылықтары туралы сөз ... ... жоқ. ... осы ... ... ... ... таңда бұл тақырыпты терең зерттеу қажеттілігі туындауда.
Қазақстанда жылжымайтын мүлік нарығының пайда болуы мен ... ... бұл ... жағдайдың өзгеріс себебін атап өтуге болады: Біріншіден, қазіргі таңда жылжымайтын нарықты ... ... ... күрт ... ... ұсынылатын тұрғын үйлердің көптүрлілігі, жоғары сапалылығы кез-келген адамды таң қалдырады.
Екіншіден, жылжымайтын мүлік нарығының қызметкерлерінің кәсіби мамандануы жалдан-жылға өсуде. ... ... ... даму ... ... үй нарығының әрбір сегментіндегі көшбасшылар артуда.
Үшіншіден, тұрғын-үй нарығының кеңдігі. Тұрғын-үй нарығында пәтерлер мен коммерциялық мақсатта соғылған ғимараттар, жер ... мен ... ... ... жер ... ... құрылыс объектілері мен жерді жалға беру құқығы, бау-бақшалық жер телімдері айналысқа ... ... - ... ... ... ... АҚ ... банкінің филиалы болып табылады. Зерттеудің ақпарат көзі ретінде банктің 2011-2014 жылдар аралығындағы қаржылық есептілігі, бухгалтерлік есеп ... ... ... ... жазу ... ... әдебиеттер, статистикалық ақпарат көздері, нормативтік актілер мен мерзімдік басылымдар қолданылды.
Дипломдық жұмыстың тәжірибелік ... ... ... ... таңда көпшілік үшін аса маңызды сұрақтардың бірі болып келеді. Бүгінде, қарапайым жұмысшылар, мұғалімдер, ... ... ... ... болсын, көбісі осы мәселеден көңілі қалды. Күнделікті қарапайым халық ... ақша табу үшін ... ... ... бастап кешке дейін
білім алу үшін талпынып оқиды, бірақ отбасының лайықты өмір сүру ... ... ету үшін ... барлығы жеткіліксіз. Сонымен қатар, үй немесе пәтер уақыт өте келе жарамсыз ... ал ... ... құруы үшін жеке тұрғын үйді немесе пәтерге сапалы жөндеу жұмысын жүргізуді қажет етеді - ... ... ... ... ... сүрудің қиындығының себебі тұрғын үй құны өте жоғары болуында. Халықтың өмір сүру ... өсу ... ... болғанымен, тұрғын үйдің өсу қарқыны жылдан жылға өсуде.
Мүлікті сатып алу ... ... бірі - ... ... ... мүмкін. Бірақ, өкінішке орай, көптеген адамдардың ипотекалық несиелеудің не және ... ... ... үй ... қалай шешуге болатыны біле бермейді.
Ипотекалық несиелендіру жүйесіне талдау жүргізу барысында жасалынған қорытындылар мен ұсыныстар ипотекалық несие ... мен ... ... ... ... ... ...
Зерттеудің теориялық және әдістемелік негізі. Тұрғын үй нарығын дамыту мәселелері бойынша жарияланған шетелдік және ... ... ... ... ҚР Заңдары; нормативтік-құқықтық актілер; елбасы жарлықтары; мемлекеттік және жергілікті органдардың мерзімдік ... ... ... ҚРҰБ мәліметтері, "Самұрық-Қазына" Жылжымайтын Мүлік Қоры АҚ 2014 ... ... ... үй ... ... және таға да ... ақпарат көздері.
Дипломдық жұмыстың мақсаты - ипотекалық несие нарығының негізгі ... ... ... несиелендіру жүйесінің қалыптасуын зерттеу, банктердің ипотекалық несиелеу шартына, несиелендіру саясатына талдау жүргізу. Анықталған мәселені жан-жақты талдау, ҚР ... ... ... несиелендіру қызметіне талдау жүргізу арқылы болашақта дамуына ұсыныстар әзірлеу. Тек халықтың тұрғын-үй мәселесімен ғана шектелмей, сонымен қатар ҚР экономикалық жағдайына ... ... ... ... ... табылады.
Ипотекалық несиелендірудің болашақ перспективаларын жылжымайтын мүлік нарығының жылдан-жалға артып, тиімді қызмет етуі анықтайды.
Тұрғын үй мәселесі Қазақстанда кез-келген ... ... ... ... ... ... ... оның ішінде отбасы құрған жастар пәтерді жалға алуға мәжбүр. Ипотекалық несиелеуге ... ... ... жоғары сомасы мен несиелендірудің жоғары % мөлшерлемесі көптеген жастарды тұғырыққа әкеліп соғады. Осы және ... да ... ... табу үшін ондаған жылдар бойы пайдаланылып және жылдан-жылға дамып келе жатқан Батыс елдерінің тәжірибесін қарастырып, ... ... ... ... Қазақстанға қарағанда ипотекалық несиені 20 есе жиірек рәсімдейді. Оның ... ... ... ... ... ... ... әлдеқайда жоғары, сонымен қатар Батыс елдерінде ипотекалық несиелендірудің ипотекалық пайыз мөлшерлемесінің төмендігімен байланысты. ... ... ... ... ... деген халықтың көзқарасы оңды, бірақ несиелендіру шарттарының көптігі, % мөлшерлемесінің жоғарылығына байланысты халықтың несиені алу үшін жағдайы жетпейді. Осы және тағы да ... ... ... ... жұмыста қарастырылып, мәселелері анықталып, талдау жүргізілген.
Дипломдық жұмыстың негізі міндеттері:
* Ипотекалық несиелендірудің жылжымайтын мүлік нарығында, экономикадағы мәнін, ... ...
* ... несиелендірудің Қазақстан Республикасындағы нормативті-құқықтық базасын қарастыру;
* ... ... ... шет ... ипотекалық несиелендіру шарттарын қарастырып, салыстыру жүргізу арқылы шыққан нәтижені Қазақстанның жылжымайтын мүлік нарығына қосу жайлы ұсыныс әзірлеу;
* ҚР ... ... ... ... ... "Жинақ банкі" АҚ еншілес банкінің филиалы мысалында зерттеу;
Дипломдық жұмыстың құрылымы ... ... шолу мен ... төрт бөлімнен, қорытынды және пайдаланылған әдебиеттер тізімінен құралады.
Бiрiншi бөлімде, жалпы ипотекалық несиелендірудің мән-мағынасы анықталынды, яғни ... ... ... ... ... ... ... авторлардың берген анықтамасы қарастырылады.
Екiншi бөлімде, Шымкент қаласындағы "Жинақ банкі" АҚ еншілес банкінің филиалын зерттеу объектісі ... банк ... ... ... алу ... ... ... қазіргі жағдайына талдау қорытындылары беріледі.
Үшінші бөлімде, Қазақстанның ипотекалық несиелеу нарығындағы екінші деңгейлі банктердің орны мен қызметі ... ... ... ... ... ... ... Шымкент қаласындағы "Жинақ банкі" АҚ еншілес банкінің филиалын зерттеу объектісі негізінде ипотекалық несиелеу ... ... ... ... ... ... талдау жасалады, сондай-ақ екінші деңгейлі банктердің несиелендіру саясаты салыстырылып, алынған нәтижелерге қорытынды (интерпретация) ... ... ... ... ... Қазақстанда қолданудың, перспективаларының дамыту жолдары аталды.
1 ӘДЕБИЕТТЕРГЕ ШОЛУ
Нарықтық экономикада ипотекалық несиелендірудің белсенді қолданылатын нысандарына жылжымайтын мүлікті, оның ... жер ... ... немесе кеңсе ғимараттарын кепілге қою арқылы рәсәмделінетін несиені жатқызуға болады. ... ... ... ... ... ... ... жүргізу үшін "ипотекалық несие" терминінің түп мағынасын ашу қажет. Ол үшін ипотекалық несиелендіру терминінің шыққан ... шолу ... ... және ... ... ғалымдардың берген анықтамаларын қарастыру қажет.
терминінің шығу тарихына келетін болсақ, ең алғанш рет бұл термин біздің заманымызға дейін ... VI ғ. ... ... пайда болған, оны алғаш архоит Солон енгізген. Байқап отырғандай, сол ... ... ... ... жер ... ... бір ... аралығына қарызға алу арқылы келісімшарт жасасқан. Кейіннен бұл тәжірибе басқа елдерге тарай бастап, ипотекалық несие көпшілік үшін ... бола ... ... бастап, қазіргі уақытқа дейін Ресейлік авторлар ... ... ... өз көзқарасын World Wide Web сияқты белгілі ғаламторлық электронды желілерде, әр түрлі басылымдар, ... ... мен ... ... мақалаларда ұсынды.
Бұл көзқарас автор Лаврушина О.И. екінші басылымында ... ... ... ... ... ... "Ипотекалық несиелеу - жылжымайтын мүлікті кепілге беру арқылы банктің қарыз алушыға ұзақ мерзімге ... ... ... [2, 294б.]. ... Л.И. атты кітабында терминіне анықтаманы А.Г Гойбарг берді. Өз ... ... " Рим және ... ... өз бастауын алған ипотека термині сол заманда барлық мүлік түріне қолданылатын несие т.рінде қарастырылған, тек ХІХ ғасырдың басында ... ... ... ... несие ретінде қолданысқа ене бастады" [3, 115б.].
Қазақстан Республикасының Заңында ипотекаға берілген анықтаманы қарастыратын болсақ, ... ... ... жер ... тікелей байланысты коммерциялық ғимаратты, пәтерлерді немесе өзге де тұрғын-үй объектілерін оған тиесілі жер телімімен бірге немесе оны ... ... ... қою ... ... ... ... 1 қыркүйектегі Қазақстан Республикасының "Жылжымайтын мүлік ипотекасы туралы" Заңына сәйкес ипотекалық несие дегеніміз - қарыз ... ... ... ... ... кепілдікке бере отырып берілетін ұзақ мерзімді несие түрі. Жылжымайтын мүлік ретінде жер учаскелері, сонымен қатар, жер үйлер, ғимараттар оның ... ... ... ... ... өзге де жылжымайтын мүліктер, және тағы да басқа объектілер ... ... ... ипотека терминіне берген анықтамаларын қарастыратын болсақ, Мақыш С.Б. ... ісі" ... ... ... ... - ... ипотекалық несиелендіруді жүргізу мақсатында жылжымайтын мүлікті, оның ішінде жерд, ғимараттыі және құрылысты кепілге қою. Ипотекада кепілге алынған мүлік борышқордың ... ... егер ... ... ... шартан орындамаса, төлемдерді кешіктірсе, банк кепіл затын келісімшарт негізінде қайтарып алады" [5, 455б.].
Мақыш С.Б. ... ісі" ... тек ... терминіне ғана емес, сонымен қатар, ипотекалық несие терминіне де толық анықтама берген. " Ипотекалық несие - банктің ... ... (жер, ... және үй ғимараттары) қарыз алушыға беретін ұзақ мерзімді займ түрі " [5, ... ... Н.Н. ... ... ісі" ... ... ... "Ипотека кепілдік берушінің сатуына болатын немесе басқаша жолмен шеттете алатын кез келген жылжымайтын мүлік қойылуы мүмкін" [6, 88б.].
Жарковская Е.П. "Банковское ... ... ... ... ... - ... ... кепілге қоя отырып банктің клиентке ұсынатын ұзақ мерзімді несие түрі" [7, 291б.].
Кадерова Н.Н ... ... ... атты оқулығында "Ипотекалық қарыздар - екінші деңгейдегі банктердің (ұйымдар банктік операциялар) Қазақстан Республикасының азаматтары, жеке тұлғалар үшін шығаратын ... ... ... ... ішінара немесе толық сатып алынған жылжымайтын мүлік), қарызы, заемдары" [8, 254б.].
Жоғарыда көрсетілген автролардың берген ... ... ... ... ... нақты ашып, толыққанды зерттеудің бастамасы болды. және ұғымдарына теориялық шолу жасау төмендегідей өзіндік анықтама қалыптастыруымызға мүмкіндік берді: ... ... ... - ... ... кепілзат немесе кепілдікке беру деген мағынаны білдіреді. Ипотекалық несие - бұл жылжымайтын ... ... қоя ... ... ... ... ұзақ мерзімді несие түрі болып табылады.
Қазіргі таңдағы ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру барысында қолданылатын әдістерді талдау келесі бөлімде жүргізіледі.
2 ЗЕРТТЕУ ӘДІСНАМАСЫ
Дипломдық жұмыстың зерттеу әдіснамасын ... ... ... ашу, ... ... ... ... мақсатында, ипотекалық несиелендіру операцияларын жүзеге асыру барысында қолданылатын баллдық әдіс, қазіргі банктік тәжірибеде қолданылатын қарыз алушының төлемқабілеттілігін бағалау әдісі қарастырылады. ... ... ... несие төлеу мүмкіндігін бағалау жүйесіне бейімделу үшін Дюран жүріп өткен жолды жүру керек, ... яғни ... ... ... ... өте жоғары еңбек ақы төленетін, жоғары білікті маман болуы керек. Яғни, ... ... ... ... ... ниет білдірген адамның несиені жабу мүмкіндігі жоғары болады. Зерттеу нәтижелері көрсетіп отырғандай, мұндай тексерулер ... ... ... ... ... ... ... төлемдердің көп бөлігінің төлей алмай қалатын мүмкіндіктерді жабуға кетеді.
Баллдық жүйе әдісі (несие скорингі әдісі). Аталған әдіс несиелік операцияны орындау барысында ... ... ... ... ... ... уақытты үнемдейді. Бұл әдстегі басты қиыншылық - қарыз алушының төлемқабілеттілігін бағалаудағы статисткалығы, яғни несиенің орындалу шартында өзегрістерді ескеріп, берілген ... ... ... ... ... етеді. Баллдық жүйе әдісі негізінде қарыз алушының төлемқабілеттілігін бағалауда Д.Дюран ... ... ... Бұл үлгінің негізі - қарыз алушының төлемқабілеттілігін баллдық есептеуде белгілі бір коэффиценттерді қолдану.
Ол коэффициенттер қарыз алушының ... ... ... ... ... орны ... Д. ... "жақсы" және "жаман" деген көрсеткіштер негізінде клиенттерді бағалайды. Көрсеткішті 1,25 баллмен анықтайды. Егер жиынтық сомма 1,25 баллдан ... ... онда ... ... төлемқабілетті және несие алуға жарамды болып табылады.
Сонымен, жеке тұлғалардың несие төлеу мүмкіндіктерін ... ... ... кемшіліктері мынадай:
* Қазіргі жағдайдағы ережеге сәйкес пайдаланып отырған скоринг жүйесінің бейімделу құны жоғары;
* Мамандардың оң көқарасы бойынша, несие ... ... ... ... ... ... қателсеу мүмкіндігі жоғары;
* Скорингті жүйенің кемшіліктерін қалпына келтіру тәсілі көне заманғы тәсіл болып ... ... ... есебін шешу үшін алгоритм тәсілін қолдану керек. Классификация есебі - белгілі бір нысанға ... ... ... ... белгілі сыныптар бойынша (беру/бермеу). Мұндай жағдайлар Data Mining тәсілі бойынша жақсы шешіліп келген. Алдыңғы шешім - ... ... ... ... ... ... ... Жасалып отырған тәсіл әрбір сала бойынша шешім қабылдауға мүмкіндік береді.
Қазақстанның бантік ... ... ... ... ... ... анықтау басқа әдіспен бағаланады. Несие алушының табыстары мен шығыстарының құрылымын анықтағаннан ... оң ... және ... ... ... ... ... төлем сомасының ең жоғарғы шамасы несие алушының табысының 40% аспауы қажет.
Ең ... ... ... ... ... ... 2, ... жерде табыс көзі ретінде қарыз алушының жұмыс орны бойынша жалақы сомасы анықталады.
Несие бойынша есеп айырысу ... ... ... ең жоғары сомасының қатынасы несие алушының төлемқабілеттілігін сипаттайды. Қатынасы 1,0 (немесе 100%) артық болуы керек.
Төлемқабілеттілік=Төлеуге тиісті ең ... ... ... ... ... ... мен шығыстарының айырмасы, оның бос ақша қаражатын көрсетеді, яғни несиені өтеуге қажетті қаражаттар мөлшерін сипаттайтын көрсеткіш болып ... ... ақша ... = ... ... ... ай ... табыстарыҚарыз алушы отбасының ай сайынғы шығыстары , (3)
Бос ақша қаражаттарының есеп ... ... ... ... ... ... төлемқабілеттілігін сипаттайды.
Зерттеу әдіснамасын талдау нәтижесінде бірнеше талдау әдістері анықталды:
* Қазақстандағы ипотекалық ... екі ... ... ... ... ... АҚ ... несиені алушының несие қабілеттілігін, төлемқабілеттігін бағалаудың ерекшеліктерін анықтау;
* Қазақстан ипотекалық нарығының ағымдағы жағдайын талдау арқылы ... ... ... және ... шешу ... ... ... несиелендірудің зерттеу әдістемесін талдау көрсеткендей, ипотекалық несиелеудің әрбір әдістемесі өзінің артықшылықтарымен қатар, бірнеше маңызы бар кемшіліктердің де болуын ... Сол ... ... ... ... ... ... сақтықпен, мәселелер есебімен, әрдайым жүргізілетін мониторинг көмегімен, әсіресе банк тәжірибесінде тәуекелділік деңгейі жоғары болып саналатын ... ... ... ... ... ... ҚАЛАСЫНДАҒЫ "ЖИНАҚ БАНКІ" АҚ ЕБ ФИЛИАЛЫ ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕЛЕУ НАРЫҒЫНДА: ТӘЖІРИБЕ МӘСЕЛЕЛЕРІ ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ТАЛДАУ
3.1 Шымкент қаласындағы "Жинақ ... АҚ ЕБ ... ... ҚР ... ... ... талдау
Шымкент қаласындағы "Жинақ банкі" АҚ ЕБ филиалы (ары қарай, "Жинақ Банкі" АҚ ЕБ) табыстылығының ... ... ... ... ... ... ... Қазақстандағы Акционерлік қоғамы Еншілес банкінің тарихына келетін болсақ, Қазақстанда банк 2006 ... ... ... ... ... ... өз ... жүзеге асыруда. АҚ ЕБ қызметі Ресейлік қаржы нарығының басты банкі Ресей Орталық Сбербанкі және ... ... ірі ... ... ТексакаБанктің 99,99% акцияларын сатып алған сәттен басталады.
Банк 2007 жылы ұлттық және шетел валютасында жүзеге асырылатын банктік операцияларды ... ... ... ... алды. Банктің қызметі басталған жылы банк капиталы бастапқы сомадан 15 есе ... 29 млрд ... ... ... Бұл ... АҚ ЕБ ... ... жарғылық капиталының көлемі бойынша ірі банктердің ондығына кіруіне мүмкіндік берді.
Шымкент қаласындағы "Жинақ банкі" АҚ еншілес банкінің филиалы (ары ... ... ... АҚ ЕБ) ... пікір сұхбат алу арқылы талдау жүргізілді. Қазір қазақстандық банктерде жалпы несиелендіру бұрынғы ... ... ... ... ... ... ипотекалық несиені доллармен береді. Сонымен қатар, "Жинақ Банкі" АҚ ЕБ мамандарының мәлімдеуінше, қазіргі ... ... ... ... ... нарығының тұрақсыздығына байланысты банк несиелендіру шарттарын қайта қарастыру жайлы шешім қабылдады.
"Жинақ Банкі" АҚ ... ... ... ... ... бар, оның ... "тұрғын үй", "жас отбасы" несиелері. Дегенмен, банк қарыз алушыларды қатаң таңдайды, клиенттердің ... ... ... орны мен тұрақты жалақы сомаларының барын, зейнетақы қорының есебі негізінде ғана ... ... ... ... берілген нақты мәліметтерді қарастыратын болсақ, өткен есептік жылдың қаңтар-шілде ... ... ... ... ... 4,4% құрады, бұл көрсеткіш несие көлемінің өсімі 5,1% нәтижеге жетті. Яғни, бантің рәсімдеген несиелер көлемінің ұлғайғанын байқауға болады, -- деп ... ... ... ... ... ... ... өз пікірін білдірді. -- Қараша -желтоқсан айларында жағдай керісінше нашарлай бастады. Оның себебі, ... ... ... ... ... банктің 7 ай ішіндегі сатылымы 1 - 5% құрайды (немесе жылына 3 - 9%) бұл ... ... ең ... ... ... ... Қазақстан банктерінің жағдайын талдайтын болсақ, қаңтар-тамызда ипотекалық несиелеуде аздап өсу қарқыны байқалды -- жалпы өсу сомасы 43 ... ... ... 875 миллиард теңге берілген) ұлғайды. Арнайы нақты тұжырым жоқ, дегенмен, аналитиктердің пайымдауынша несиелеудің өсу қарқынының жартысы пайыздардың ... ... ... ... ... ... азайды, сараптаушылардың көбісі бұл көрсеткішті растап отыр. Сонымен ... банк ... күні ... ... ... ... ... несиені тек АҚШ долларымен ғана беруде. Сол себепті ипотекалық несиелендіру ... ... күрт ... Бұл дағдарыс барлық банк секторына әсер етуде.
Банк ... ... ... ... нәтижесі АҚ ЕБ ипотекалық несиеленедіруге мамандар көзімен қарауға мүмкіндік берді.
АҚ ЕБ клиенттердің сұранысын қанағаттардыру үшін ... ... ... ... жаңа ... ... үшін барлық жағдай жасалуда. Дипломдық жұмыстың тақырыбы ипотекалық несиелендіру болғандықтан, АҚ ЕБ жеке ... ... ... ... ... ... көрсеткіштерді 1 кестеден қарастырайық.
Кесте 1
Ипотекалық ... ... ... ... ... несие түрі
Ұсынылатын несие сомасы (АҚШ доллары)
Несие ... ... ... ... % ... ... дейін
240 дейін
13 %
Жылжымайтын мүлік
Ескерту - АҚ ЕБ ... ... ... құрастырылған
1 кестеде АҚ ЕБ ипотекалық несиелендіру көрсеткіштері берілген, бұл кестеде банктің несие мерзімі, орташа есептелген пайыздық мөлшерлемесі ... 2 ... ... ... ... ... ... мың теңге
Көрсеткіштер
2011
2012
2013
2014
Несиелердің жалпы сомасы
436116
906034
457024
567348
Тұтынушылық ... ... ... ... ... ...
118259
220664
285689
458921
Ескерту - АҚ ЕБ мәліметтері ... ... ... АҚ ЕБ ... несие бойынша жалпы берілген несие сомасы берілген, назар аударатын болсақ, несиенің шамамен 92% ... ... ... АҚ ЕБ ... ... ... жыл ... өсіп отырғанын көреміз, 2012 жылы берілген несиелердің жалпы ... 906034 мың ... ... ... бұл көрсеткіш екі жыл ішінде алты есеге артып отыр. Оның ішінде ипотекалық несиелендіруді талдайтын болсақ, 2012 жылы ... ... 220664 мың ... ... 2014 жылы 458921 мың теңгені құрап отыр. Егер банктің ипотекалық несиелендіру көрсеткіші осындай қарқынмен өсе ... ... ... басым бөлігі баспанамен қамтылу мүмкіндігі жоғары.
АҚ ЕБ 2011-2014 жылдар аралығындағы берілген несиелер көлемін ... ... ... ... жалпы сомасы 2012-2013 жылы күрт өсіп, 2014 жылы ... ... ... Ал ... ... жалпы сомасының 91,7% ипотекалық несиелендіру құрайтыны белгілі. Ипотекалық несие тұтынушылық ссудалар көлемінде ... орын ... оны 1 ... ... ... ... байқауға болады.
Сурет 1 - АҚ ЕБ 2011 - 2014 жылғы ипотекалық несиелендіру ... - АҚ ЕБ ... ... ... құрастырылған
1 суретте байқағанымыздай, соңы үш жыл ішінде банктің ипотекалық несиелендіру динамикасы жоғарылап отыр. ... жылы ... ... несиелеу көрсеткіші жоғарлап отыр. Оның себебі еліміздің экономикасының алға қадам басуы деп ойлаймын.
Жүргізілген талдау көрсеткендей, 2012 жылдың қаржылық есептілігінің ... ... АҚ ЕБ ... ... ... түскен табыстың жалпы көлемі банктің жалпы табысының 7,2 % ... 2014 ... ... ... қортыныдылары бойынша олар 19,8 % дейінгі көрсеткішке жетті.
Жоғарыда жүргізілген ... ... ... ...
* ... ... ... филиалының 2014 жылы көрсетілген қызметінің негізгі көрсеткіштері алдыңғы жылдармен салыстырғанда біршама төмендеді, сол себепті банк ... ... ... ... ... қажет, банктің дамуы үшін жаңа бағыттар мен ұсыныстар әзірлеу қажет;
* ... ұзақ ... ... ... ... ... талдауын қарастырғанда банк міндеттемелері банктің өтімді активтерімен қамтамасыз етілген. Жалпы алғанда, ... ... ... ... даму ... ... банк стратегиясын жетілдіріп, банк клиенттерінің жоғары сенімділігіне қол жеткізу үшін банк тұрақты түрде өз қызметін жүзеге ... ... 3
АҚ ЕБ ... ... ... ... ...
Табыс
баптары
2012
2013
2014
2013 жылдан 2012 жылға қарағанда ауытқу
2014 жылдан 2013 жылға қарағанда ауытқу
% табыстар ... ... ... ... ... ... %
7,2
9,5
19,8
2,3
31,9
10,3
108,4
Ескерту - АҚ ЕБ мәліметтері негізінде автормен құрастырылған
АҚ ЕБ ... ... ... ... қарқыны жылдан-жылға артуда. 2013 жылы 2012 жылмен салыстырғанда ипотекалық ... ... ... ... ... үлес ... 31,9 % ... 2014 жылы 108,4 % өскенін байқауға болады. Көрсеткіштердің ... ... ... ... үшін 2 ... қарастырайық.
Сурет 2 - 2012-2014 жылдар аралығындағы АҚ ЕБ табысы
Ескерту - АҚ ЕБ мәліметтері негізінде ... ... ... келтірілген диаграммада көрсетілгендей, АҚ ЕБ 2012-2014 жылдары ... ... ... ... жылға өсуде. Дегенмен, 2014 жылдың аяғы мен 2015 жылдың ... ... үшін ... ... ... ... Қазіргі таңда банктер несиені тек АҚШ долларымен беруді ұсынуда, сол ... 2015 ... ... 2014 ... ... әлдеқайда төмен болуы мүмкін деген болжам бар. Бүгінгі таңда ипотекалық несиелер банкке тұрақты табыс ... ... ... ... ... жатады және қазіргі таңда несиелендіру нарығындағы қиындықтарға қарамастан, ипотекалық несиелендіру әлі ... ... ... ... бар. Тақырыпты тереңірек қарастыру үшін Қазақстандағы ипотекалық несиелеуді шетелдік ... ... ... ... ... Қазақстандағы ипотекалық несиелеуді шетелдік тәжірибемен салыстырмалы талдау
Американдық модель кұрылыс жинақтарының ... ... ... үй ... қаржыландырудың тиімді механизмін құруға басты және перпективалық бағыт әрі тақау елдегі тұрғын үй мәселесін кешенді шешуін ... ете ... ... ұзақ мерзімді ипотекалық несиелеу болып табылады. Осындайда, Қазақстанда ипотекалық несиелеудің даму ... екі ... ... ... ... ... несиелеуді іске асыратын банктердің көмегін қарастырады. Бұндай ... ... ... ... ... салу, жеңілдетілген несиелеу және т.б. саналады. Негізгі тетіктер ретінде жоғары капиталданған мемлекеттік мекемелер болып саналады [8, 291б.].
2) американдық
Мұнда ... ... ... ... ... ... мүлік болатын облигацияларын шығаруын кепілдік ететін, мекемелердің құрылуын қарастырады. АҚШ-тың ипотекалық облигациялар нарығы мемлекеттік облигаия нарығынан қарағанда ... ... ... бір шама ғана жол ... ... Бұл ... ... облигациялар нарығының дамуын алдын ала қарастырады. Мемлекет қатысуымен құрылған ипотекалық ассоциациялар, ипотекалық несиелер ұйымдастырушылардың, салынған мүлікке болигациялар ... ... ... бұл ... ... ... ... мүмкін етеді. Оған қоса, АҚШ бұл сектор қарқынды дамып келе жетқандарының бірі болып табылады. 25 жыл ... оның ... екі ... (1975 жылы ипотекалық облигациялар бөлігі тек 16% ... [8, ... ... - оған ... ... мен АҚШ ... қатар қарзіргі уақытта халықты ипотекалық несиелеудің жүйесі азиялық аймақта, соның ішінде Малайзияда.
Ипотекалық несиелеудің Малайзияның ... өз ... ... ипоеткалық корпорациясы арқылы алды (кейінірек - корпорация), оның құрамына Малайзия Банк (20%), ... ... (19,5%), ... ... (60,5%) ... ... жарғылық капиталы, қазіргіуақытта, шамамен 40 млн. АҚШ долларын құрайды. Осы корпорацияның негізгі ролі өтімділікті, ... ... ... ... ... ұзақ мерзімді сипатын, тұрғын үй сатып алушыларға қаржыландыруды таңдауды қамтамасыз ... ... ... ... несиелендіруге арналған облигациялардың ішіндегі ірі нарық Германия мемлекеті ... ... Осы сала ... көптеген жағдайда Германия басқа елдер үшін үлгілі мемелекет ... ... ... ... ... оның ... Венгрия, Польша, Словакия мен Чехия мемелекеттерінің ипотекалық облигация жайлы заңдары Германия елінің нормативтік-құқықтық актілеріне ... ... ... ... Германия мемлекетінің ипотекалық несиелендіру жүйесін тек германиялық деп атауға болмайды, себебі Германия мемелекетінің несиелендіру жүйесін Еуропа елдерімен қатар, әлемнің көптеген ... де ... ... ... ... ... қолданады. Осы реттегі облигацияларды пфандбриф (Pfandbriefe) деп атайды. Пфандбриф дегеніміз - ең ... пйда ... ... ... ... ала отырып берілетін Германиялық облигация түрі болып табылады. Бұл облигациялар ипотекалық несиелендіру операцияларын жүзеге асыратын банктер жылжымайтын ... ... ... ... қаржыландыру үшін қажет. Сонымен қатар, шет елдерде қолданылатын тұрғын үй ... ... ... ... жайлы да атап өткен жөн. Бұл жүйенің ... ... ... ... тұрғын-үй құрылысына қажет ақша сомасын жинақтауға мүмкіндік беру. Жинақтау жүйесінің негізгі артықшалағы банктің клиенттерге беретін ... ... % ... яғни клиенттің шотында құрылыс мақсатында жинақталған ақша қаражаттарының болуы белгілі бір жеңілдіктер беруге мүмкіндік береді.
Германия мемлекетінің несиелендіру ... ... ... ... ...
* ... капитал нарығындағы тәуелсіздігі;
* ипотеканы рәсімдеу кезіндегі ссуда ... % ... ... ... ... бастайды;
* басқа ипотекалық несиелендіру бағдарламаларына қарағанда клиент үшін тиімді ұсыныс болып табылады;
* қарыз ... ... ... мен төлемді өтеу шарты бастапқыда тағайындалады.
Ипотекалық несиелеудің Қазақстандық үлгісін талдайтын болсақ, Қазақстан үшін ... ... ... ... үшін ... ... ... ипотекалық несиелендіру шарттарын зерттеп, талдау жүргізу арқылы қажетті ... ... ... ... ... енгізді. Нақты мысал келтіретін болсақ, алдында аталып өткен тұрғын үй құрылысына қазжет жинақтау ... ... ... үй құрылыс жинақ банкі" АҚ жүзеге асыруда. Банктің шарты бойынша клиент банкте тұрғын үйді ... алу ... ... ... уақыт өткеннен кейін банк өзінің жеңілдетілген несиелендіру шартымен клиентпен ипотекалық несиені рәсімдейді. Ипотекалық ... ... ... әсер ... саяси факторларды атап өтетін болсақ, олар келесілер: қоғамның әрдайым нарықтағы жаңашылдыққа, ... ... ... ... несиелендіру нарығында бәсекелестіктің өсуі; ипотекалық несиелендіру шарттарының жеңілдетілуі мен жаңа несиелендіру бағдарламаларының көбеюі. Ипотекалық несиелендіру ... одан әрі ... ... жағдай жасалуы үшін бірнеше шаралар жиынтығын енгізу қажеттігі туады. Оларды атап ... ... ... бір ... негізделген несиелерді беру; екінші реттік нарық үшін шығарылатын бағалы қағаздар эмиссиясы шеңберінде жүзеге асырылатын ипотекалық несиелеуге мемлекеттің кепіл ... ... ... ... ... ... несиені рәсімдеуден бұрын клиенттің қаржылық жағдайына, төлемқабілеттілігіне толық тексеру жүргізу.
Жоғарыда ... ... ... ... ... ұйымдастырудың бірнеше нұсқасының бастамасы болды. Сонымен, ипотекалық несиелендіру жүйесін талдауда қарастырылған кейбір мемлекеттердің ипотекалық несиелендіру ... ... ... ... оң ... ... көз ... Оның дәлелі ретінде 2000 жылғы 21 тамызда қабылданған қарастыруға болады [11]. Берілген ... ... үй ... ... қазіргі жағдайға жүргізілген талдау жүргізу нәтижесінде ипотекалық несиелеудің дамуына ... ... ... ... ... бұл жүйенің Қазақстан Республикасында дамуы үшін қажетті шаралар жиынтығы қарастырылды. ... ел ... ... ... ... сызбасын қарастырап талдау үшін 4 кестеге назар аударайық.
Кесте 4
Шет мемлекеттеріндегі несиелеу шарттарының ... ... ... беру ... ... ... %
10-35 жыл
3-4%
Дания
60-80%
10-25 жыл
3-4%
Франция
70%
25 жыл
1,9-2,2%
Ұлыбритания
60-80%
15 жыл
2-3%
АҚШ
60-70%
10-25 жыл
2,5-3%
Жапония
50-70%
20-25 жыл
4-6%
Австралия
80-85%
15-20 жыл
1,5-2,5%
Қытай
70%
10-15 жыл
10-20%
Қазақстан
70-80%
10-20 жыл
10-20%
Ескерту - Е.П ... ... ... атты ... ... ... негізінде автормен құрастырылған
Берілген кестеде шет ел тәжірибесіндегі несиелендіру шарттарының салыстырмалы кестесі ... ... ... ... ең төменгі пайыз мөлшерлемесі Батыс елдерінде, оның ішінде Ұлыбритания, Франция, сонымен қатар, Жапония, АҚШ ... ... ... мөлшерлеме тіркелген. Ал Қазақстан және Қытай мемлекеттерінде керісінше, ең жоғары пайыздық мөлшерлеме тіркелген.
Дүниежүзілік ипотекалық несиелендіру тәжірибесі жан-жақты ... ... ... ... ... банк тің ... ... міндеттерді алға қойып қарастырады. Алдында аталған мінеттерді ҚР банктері өзінің мүмкіндіктеріні сәйкес орындауда.
Негізі қандай елдің ипотекалық несиелендіру ерекшеліктеріне ... ... ... ... мақсаты клиенттің қажеттілігін қанағаттандыру болып табылады және Қазақстандық банктер бұл мақсатқа жету үшін бар ... ... Бұл ... ипотекалық несиелендіру жүйесінің жүзеге асырылуына дейінгі ҚР тұрғын үй ахуалы 3.3 бөлімде жалғастырылады.
3.3 Ипотекалық несиелендіру ... ... ... ... ҚР ... үй ахуалы және мәселелері
Қазіргі таңда қарапайым қазақстандық отбасының орташа жылдық ... ... ... ... отбасының жалпы табыс мөлшерінен төмен, сол себепті халықтың жалпы тұрмыстық жағдайы ... ... Оның ... ең алдымен тұрмыстық жағдайда, яғни орташа деңгейде жалақы алатын ... ... жеке ... ... ... ... несиені рәсімдеу үшін бастапқы жарнаға қажетті ақша қаражаттарының жоқтығынан және ипотекалық несиелендіру шарттарының тиімсіз, әрі қымбат болуынан пәтерді жалдап ... ... ... ... жартысы тұрақты табысқа ие, бірақ жеткілікті ... ... ... ... сатып алуға немесе несие арқылы алу мүмкіндіктері жоқ.
Қазіргі таңда халық үшін тұрғын-үй мәселесі ... ... тұр, ... ... ... жұмыс істейтін қызметкерлер тұрғын-үйді арнайы мемлекеттік бағдарламамен алу үшін бірнеше жылдар бойы тізімде өзкезегін ... ... Ал ... ... үшін ... ... екі ... бар: біріншісі - қажетті бастапқы жарна жинақтау көмегімен ипотекалық несиені рәсімдеу; екіншісі - әкімшілікке жер телімінің немесе пәтердің арнайы кезегіне ... тұру және ... ... ... өз кезегін күту.
Қазақстан халқының ипотекалық несиені рәсімдеуіне қаншалықта ... ... ... мақсатында біз халық арасында сауалнама жүргіздік. Сауалнама бізге бағдарламасы халыққа қаншалықты қажет екенін және халықтың ... ... ... үшін қаражаттың қаншалықты жеткілікті екенін анықтауға мүмкіндік береді.
Сурет 3 - Ипотекалық несиелеу жайлы ... ... ... сауалнама нәтижесінің көрсеткіштері
Ескерту - 2015 жылғы журналының мәліметтері негізінде автормен құрастырылған
Сауалнама жүргізу ... ... ... ... несие алуға мүмкіндігінің жоқтығын байқауға болады, оның негізгі себебі тұрақты ақшалай табыстың болмауында. ... ... ... ... ҚР ипотекалық несие беру нарығының жалпы көлемі 863 769 млн. теңгені құрады, бұл көрсеткіш алдыңғы ... ... ... 6,7% ... ... болады. Сонымен қатар, ұлттық валютада берілген ипотекалық несиелендірудің көлемі 683 409 млн.
Кесте 5
Ипотекалық қоржын көлемінің динамикасы
Қоржын көлемі
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
Теңге
338260
336578
364586
393282
474859
590396
683409
АҚШ ... ... - ҚРҰБ ... ... ... құрастырылған
Жоғарыда бейнеленген кестеде 2008-2014 жылдар аралығындағы ипотекалық қоржын көлемінің динамикасын салыстырмалы түрде талдайтын болсақ, 2008 жылғы ипотекалық қоржын 2014 жылы ... ... ... Бұл ... ... банктерінің қаншалықты үлкен көлемде ипотекалық несие бергенімен, ипотекалық ... ... ... ... 4 - ... қоржын көлемінің динамикасы
Ескерту - ҚРҰБ мәліметтері негізінде автормен құрастырылған
Егер банктер мен ипотекалық ұйымдар 2013 жылы 161,7 ... ... ... берген болса, 2014 жылғы кезеңде ипотекалық несие көлемі 219,3 ... ... ... ... 2014 жылдың соңғы айларында ипотека бойынша белсенділік қарқынын азайтты. Мысалы, қарашада қазан айына қарағанда ипотекалық несие беру 5,8% ... ... ... ... ... мүлік сатып алуға 1,8% аз қарыз ресімделген.
Төмендегі суретте 2014 жылғы қаңтар-желтоқсан ... ... ... ипотекалық несие көлемі берілген. Суретте көрсетілгендей, Қазақстан банктері АҚШ долларында несиені өте аз ... ... ал ... несие көлемі жыл басында 10000 млн теңгені құраса, жыл аяғында 20000 млн ... ... ... ... 5 - 2014 ... ... ... аралығында ұсынылған ипотекалық несие көлемі
Ескерту - ҚРҰБ мәліметтері негізінде автормен құрастырылған
Қазiргi кезеңде Қазақстан Республикасында ипотекалық несиелендіру жүйесiн ... және ... ... ... ... ұйымдар құрылуда.
бағдарламасына келетін болсақ, бағдарламаның жүзеге асырылуынан көп уақыт өтпесе де, алдыңғы жылы оның ... ... ... ... ... тойлап үлгерді. Қаңтар айында толығымен дайын немесе жөндеу жұмыстары жүргізіліп жатқан 1575 ... ... ... ... Сонымен қатар, 6000 астам пәтер тағы құрылыс кезеңінде. Бұл құрылысқа 2012 жылдың ақпан-қазан айларында қаржыландырудың барлық көздері арқылы 283,6 миллиард ... ... ... ... ... жүзеге асыру бойынша Жылжымайтын мүлік қоры 2012 жылы бірнеше құжаттарды бекітті: -- ... үй ... ... ... ережесі, Инвестициялық жобаларды қарау тәртібі, Тұрғын үй құрылысы жобаларын қаржыландыру ережесі. 2014 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша дағдарысқа ... ... ... ... ... көлемі -- 565,2 мың ш.м., оның ішінде қолданысқа берілгені 466,2 мың ш.м (82,5%), 170,7 мың ш.м ... ... ... ... 152,5 мың ш.м ... 6 - бағдарламасы бойынша жылжымайтын мүлік пұлын өткізу. 31.12.2014 ж
Ескерту - Жылжымайтын мүлік қоры АҚ 2014 ... ... ... ... ... ... ... түскен табыс 2014 жылы 3,3 млрд.теңге болды, соның ішінде жылжымайтын мүлікті сатудан түскен пайда және құрылысқа ... ... -- 2 ... қаржылық және операциялық жалдаудан түскен табыс -- 1,3 млрд.теңгені құрады. [13, 27б.].
Әзірге ... ... ... ... ... ... жоқ, сол ... ипотекалық нарық қазіргі уақытта тоқырауда. Қазіргі таңда жылжымайтын мүліктің бағасы дағдарысқа ... ... және көп ... ... нарықтағы тұрғын үй бағасы да сол қалпы жоғары деңгейде сақталып тұр. Бұл ... ... ... алу мүмкіндігін төмендетеді. Қазақстанда шамамен жыл сайын 6 млн шаршы метр тұрғын үй салынады, қазіргі ... ... үйге ... талап, қажеттілік -- 16-17 миллион құрайды. Сол себепті қазіргі таңда ... үй ... ... ... ... тұр. Бұл қарапайым халық үшін қолжетімсіз жағдай. Сол себепті банктер ипотекалық несиелендіру ... ... ... ... халық үшін тиімді несиелендіру шарттарын енгізуді ойластыруда.
3.4 Қазақстан Республикасының екінші деңгейлі банктерінің ипотекалық несиелеу саясатын салыстырмалы талдау
Қазақстан Республикасындағы банктердегі ... ... ... ... шешу ... ... өзінің несиелендіру саясатын жетілдіруде.
2012 жылы Екінші ... ... (ары ... ЕДБ) мен ипотекалық компаниялардың ипотекалық несиелендіру қызметінің жағдайы 6 кестеде ... ... ... ... ... дыл басында көтеріліп, 2014 жылдың қыркүйек-желтоқсан айларында керісінше төмендей бастады, оған себеп банктердің ипотекалық несиелендіру ... ... ... 2014 ... ... ... ... несиелердің жалпы көлемінің 85,4% алып отырғанын байқаймыз, кейіннен жылдың аяғында несиелеудің кемумен байланысты несиеледіру үлесі де ... 6 ... ... ... банктер мен ипотекалық компаниялар жағдайы
03.2014 ж.
06.2014 ж.
09.2014 ж.
12.2014 ж.
млн.тг
%
млн.тг
%
млн.тг
%
млн.тг
%
Барлығы, оның ішінде:
18981
100,0
29522
100,0
26985
100,0
20467
100,0
банк несиелері
2928
14,6
7485
29,3
5509
13,5
6364
19,8
Ипотекалық компаниялар несиелері
16053
85,4
22067
70,7
21476
86,5
14103
80,2
Ескерту - ҚРҰБ ... ... ... ... ... ... ... таңдағы банктер бойынша ақпараттар (Кесте 6). Кестеде келтірілген ақпарат көзіне сүйенсек, банктер мен ипотекалық ... ... мен ... ... өсуде. 2014 жылдың наурыз айы мен 2014 жылдың желтоқсан айындағы айырмашылық 115389 млн теңгені құрады. Ал оның ішінде ипотекалық компаниялар ... ... ... ... ... ... ... есептілік кезеңдегі банктер мен ипотекалық компаниялардың жағдайы келешекте бірталай өзгеріске ұшырайды деген мамандар пікірі бар. Ол мемлекеттің ... ... ... ... 2014 жылдың желтоқсан айындағы көрсеткіш сапасын арттыру мақсатында банктер несие саясатты, банктің несиелендіру шарттары мен ... ... ... ... себебі банктің несиелендіру шарттары халық үшін тиімсіз. Сол себепті біз келесі кестеде Қазақстан банктерінің несиелендіру ... ... ... ... тиімді банктің несиелендіру шарттарын бөліп көрсетеміз.
Кесте 7
Банктің ипотекалық несиелендіру бойынша ұсынатын шарттары
Банктердің ... ... ... ... ... ... ... АҚ
Бастапқы жарна - 30% (қарызға алынатын тұрғын үйдің бастапқы құнын есептегенде) жылдық % мөлшерлеме 13,9 % ... ... 30 ... ... - ... USD.
АҚ
Несиелендірудің мерзімі - 30 жылға дейін.
% мөлшерлемесі теңгемен - 15,5 -16,5 %, АҚШ ... -15 %.
... ... - 30 %. ... мерзімі 20 жылға дейін. % мөлешерлемесі 13-14 %, төлем қабілеттілігін талдаусыз 14-15%
ЕБ АҚ
Несие мерзімі 30 ... ... ... 30 - 50%; 3 -12 ай - 12,5 %; 12 -180 ай - 14 ... - 360 ай - 15 ... - ... республикалық электрондық Үкіметінің мәліметтері негізінде құрастырылған
Көрсетілген кестедегі анықтамаларда бірнеше банктердің ипотекалық несиелеу бағдарламларының салыстырмалы шарттары берілген. ... ... ... біз ... несиелеу шарттарын салыстырмалы талдау жүргізу арқылы қай банктің несиелеу шарты тиімді екенін анықтауға ... ... ... ЕДБ ... ... ... аса ... білібейді, жалпы алғанда % мөлшерлемесінің айырмашылығы шамамен 1-2 % құрайды. ... ... ... ... ... ... ... келеді.
Елімізде ипотекалық несиелендіру жүйесін жүзеге асыру барысында банктер белгілі бір ... ... ... ... ... Осы бағдарламалар көмегімен банктер халықтың тұрғын-үй мәселесін шешу үшін ат салыса қатысып жатыр. Банктердің несиеленіру шарттарының ең тиімдісін анықтау ... ... ... ... ... құрастырылды. Бұл орайда , , және ... ... ... бағдарламалары бойынша талдау жасалынды.
Сурет 7 - , , және екінші деңгейлі банктердің бағдарламалары бойынша талдау
Ескерту - ҚРҰБ ... ... ... ... халықты ипотекалық несиелендірумен қамтамасыз ету барысында құрастырылған динамикада көрсетілгендей, халық үшін тиімді ... ... және ... ... ... ... Қазақстан Республикасының екінші деңгейлі банктерінің ипотекалық несиелендіру бағдарламаларын талдай отырып келесідей артықшылықтарын атауға болады:
* ... ұзақ ... (5 ... ... ... ... затының қарыз алушының пайдаланылуында болуы.
Ипотекалық несиелендіру келесідей бағыттардан тұрады:
* Шаруашылық жүргізуші субъетілерін және жеке тұлғаларды тікелей ипотекалық ... ... ... қайталама нарығында сатылуы. Бұл несиелеуді жүзеге асыру үшін ... ... ... ... ... ... ҚР ипотекалық несиелендіру жүйесі жан-жақты қарастырылды, сонымен қатар, зерттеу жұмысын тереңірек жүргізу мақсатында Шымкент қаласындағы "Жинақ банкі" АҚ филиалындағы ипотекалық ... ... ... несиелендіру жүйесі мен динамикасы қарастырылды. Қазақстандағы ипотекалық несиелеуді шетелдік тәжірибемен салыстырмалы талданып, екінші деңгейлі банктердегі ... ... ... салыстырылды. Келесі бөлімде ипотекалық несиелендіру бойынша жүргізілген талдау интерпретациясы келтірілген.
3.5 Алынған ... ... ... жағдай бойынша Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несиелендіру нарығының жалпы көлемі 863 769 млн. теңгені құрады, бұл ... ... ... ... ... 6,7% жоғары. Сонымен қатар, ұлттық валютада берілген ипотекалық несиелендірудің көлемі 683 409 млн. теңгені көрсетті, немесе ипотекалық несиелендіру ... ... ... 79,1%, ... ... ... валютада - 20,9%,немесе 180 360 млн. ... ... ... ... ... ... несие төлеу мімкіндігін бағалау әдістемесін қарайық. Банкілер жеке тұлғаларға ипотекалық несие беру кезінде олардың материалдық жағдайларын, жеке ... ... ... ... және оның үстемесін толықтай қайтару жағдайын қарастырады. Осыған байланысты банкілер жеке тұлғалардың кредитті қамтамасыз ету жағдайы мен адамдардың сапалылығын қарайды. ... ... ... ... беру ... стандартты анкета: өтініш бірнеше бөлімдерден тұрады. Бұл бөлімде клиенттің мәліметтері, сұралып отырған ... ... ... мерзімі, мақсаты) қаржылық жағдайы туралы мәліметтер. Қазргі кезде бұл ... ... түрі ... ... ... мақсаты, әрбір несиені төлей алу бірліктері бойынша нақты жеке бағаланады. Осы бағалардың жиынтығы - ... ... ... ... ... ... ... Кәсібінің жоғары болуына және жасының төмен болуына байланысты жоғары баға алу мүмкінгі ... жеке ... ... ... ... ... екі бөліктен тұрады.
* несиені берудің эксперттық бағалау негізінде экономикалық ... ... ... төлеу мүмкіндігін бағалау;
* баллдық бағалау (несиелік скоринг әдісімен).
"Жинақ Банкі" АҚ ЕБ ипотекалық несиелендіру жағдайын талдайтын болсақ, 2012 ... ... АҚ ЕБ ... операциялардан түскен табыс көлемі банктің жалпы проценттік табысының 7,7 % ... 2014 ... ... ... олар 21,8 % ... ... ... жылғы жағдай бойынша жиынтық несие қоржынында төмендегі банктермен ... ... ... ... үлеске ие, яғни 19,58 % құрайды.
Екінші деңгейлі банктердің ... ... ... ... ... ... ... анықталғаны қарыз алушы үшін тиімді несиелендіру бағдарламаларына және жатқызуға ... ... ... ... ... ҚР ... ... беру нарығының жалпы көлемі 863 769 млн. теңгені құрады, бұл көрсеткіш алдыңғы есептік ... ... 6,7% ... ... болады.
Жақында банк секторындағы белгілі бір экономикалық, нарықтық қиындықтарға байланысты банктер ипотекалық несиелендіруді ... ... Бұл ... банктер өзінің несиелендіру шартын қайта қарастырумен түсіндіріп жатыр, ал шын мәнінде талдайтын болсақ, бұл жағдай Қазақстандағы ... ... ... ... ... ... жағдай. Сол себепті банктер қазіргі таңда өз клиенттеріне АҚШ доллары валютасында несиені ұсынады, ал бұл халық үшін тиімсіз. Себебі ұлттық ... ... ... ... ... сомасы болашақта ұлғаюы мүмкін. себебінен теңге тапшылығының туындауы.
Қазақстан тұрғындары үшін қолжетімді ... ... ... ету саласында саясаттың арнайы қаржы операторы Ипотекалық ұйымы>> АҚ (ары ... ИҰ>> АҚ) ... ... ИҰ>> АҚ ... ... іске ... аясында стратегиялық бағытына арналғанына қарамастан ипотекалық несиелер беру нарығын жетілдіру мен дамыту механизмдері арқылы ипотекалық ... ... ету ... сатып алу жолымен банк-серіктестерге өтімділікті ұсынуды жалғастырады. ... ... жеке ... ... ... ... алдында тұрған мәселелер:
* Тұтынушылық несиелерді реттейтін ... ... ... Бұл сала ... ... және Заңдары бойынша реттеліп келеді;
* Несие базасының жоқ болуы. Бұл несие ... ... ... ... алушылардың бір мезетте бірнеше банктден несие алуына мүмкіндік береді. Жұмыс берушілер өз ... ... ... ... ... пайдалу жағдайлары қоланылады. Осыдан несие алушының табыс көлемін дұрыс дәлелдей алмауы туындайды, ал банк ... ... ... адамнан айырылады.
Еліміздегі ипотекалық несиенің өсу қарқынын дамыту үшін Республика Үкіметі мен ҚР Ұлттық банкіне ҚР МЖЗҚ (ары ... ... ... ... Жинақтаушы зейнетақы қоры) зейнетақы қорларының ипотекалық бағалы қағазарды қаржыландыруына барынша мүмкіндік беруі ... ... ... ... ҚР ЕДБ ... несиелендіру деңгейі бірқалыпты, ипотекалық қоржын көлемінің динамикасы 2008-2014 жылдар аралығанда 49,4% ұлғайған. Бұл көрсеткіш ... ... ... ... көлемде ипотекалық несие бергенімен, ипотекалық қоржын көлемінің азаймағанын көрсетеді. Талдау бөлімін қорытындылай ... ... ... банк ... ... ... ... несиелендіру нарығының болашағы зор, себебі халықтың тұрғын-үйге деген ... ... ... ... ... ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕЛЕНДІРУДІ ҚАЗАҚСТАНДА ҚОЛДАНУ ПЕРСПЕКТВАЛАРЫ
Алдыңғы бөлімде біз Қазақстандық банктердің ипотекалық несиелендіру бағдарламаларына, ... ... ... жүргізу арқылы бірнеше мәселелерді атап өттік. Қазіргі таңдағы проблемеларға қарамастан ипотекалық несиелендіруді дамытудың ... мен ... шешу ... атау ... ... ... несиенің үстемсін 5-7 % дейін төмендету
Несие келісім шарт мерзімін ұзарту
Артық қаржы ұстау көлемін азайту
Республикалық бюджеттен ... ... ... тұрақтандыру сызбасын әзірлеу
АҚ есебінен мемлекеттік кепілдік беру
Отандық инвесторлар ... ... 8 - ... несие беру жөніндегі ұсынылатын әдістеме көрінісі.
Ескерту - жинақталған мәліметтерге талдау жүргізу барысында автормен ... ... ... бойынша ипотекалық несиелендіру жүйесін жетілдіру мақсатында ипотекалық несие берудің нақты төмендегі тәсілдерін ұсынады:
* Ипотекалық неселеудің үстеме ақысын 5-7% ... ... көзі бар ... ... ... тудырар еді. Коммерциялық банктердің қазіргі қалыптасқан жағдайында мүмкіндігі жоқ (коммерциялық банктердің жеке ... ... ... ... жоқ) ... ... несие беруді қысқа мерзімде іске асыру керек. Азаматтарға құрылыс жүргізуге және тұрғын-үй сатып алу үшін қол жетімді несиелерді ... ... ... ... арқылы қаржыландыру. Заңға сәйкес мұндай институт тұтынушылардың несиелік кооперативі болып табылады. ... оның ... ... - өз ... ... ... ... Біздің көзқарасымыз бойынша құрылыс жинақ кассалары берілген ... ... оң ... ... ... Несие шартының мерзімін ұзарту;
* 25-50 жылға дейін ұзарта отырып, ... ... қол ... ... ... ... ... несиені беру және рәсімдеу уқыттарын қысқарту. Қазіргі уақытта арзан және ұзақ мерзімдік қаржыландыру жоқ болғандықтан, ... ... ... ... ... несиелендіру жөн болар еді. Республика аумағында ҚР азаматтары алатын ипотекалық несиелендірудің әлемдік тәжірибеге ... (3-5% 30 жыл ... ... механизімін енгізу керек;
* Ипотекалық бағалы қағазды пайдалану несие мекемелерінде қаржылық қорды азайтар еді. Коммерциялық банктердің қоры ... ... ҚР ҰБ ... ... ... ... негізінде пайдалуға болар еді. Ол ақша қаражаттары өзінің міндетін ақшалай емес, жылжымайтын мүлік ретінде атқарар еді;
* Ипотекалық тұрғын-үй несиелерінің ... ақы ... бір ... ... ... ... Осы ... екі нұсқа бойынша іске асыру;
* Облыстық бюджетті қатыстыра отырып, иптоекалық несиелеудің ... % ... ... ... ... қаржыландыру бағдарламасын қарастыру;
* ҚР Салық кодексінің екінші бөліміне ипотекалық несилендіруші инвесторларға ... ... ... ... ... ... ... алатын табыс салығынан босату);
* Ипотекалық несие бойынша пайыз төлеу мерзімі кезінде жеке тұлғалардың мүлік салығын төлеуіне жеңілдіктер қарастыру;
* ҚР ... ... ... ... ... ... ... сызбасын әзірлеу. Тұрғын үй және тұрғын жай құрылысын дамыту нарығында, қазіргі таңда ипотекалық ... ... ... өзекті мәселе болып табылады. Облыстық ипотекалық несиелеу бағдарламасын дамыту үшін әр облыс бойынша ... орта ... ... ... керек;
* Сенімді отандық инвесторлық институттарды (зейнетақы қоры, сақтандыру компаниялары) ұзақ мерзімге республикалық және жергілікті жерлерге қаржы салуға тарту. Ұзақ ... ... ... ... ... ... ... несие беру көлемін шектеп, банктердің көрсеткіштерін төмендетіп отыр. Бүгінгі таңда ҚР МЖЗҚ мен мемлекеттік емес қорлар негізгі көлемді қор көзі ... ... ... ... мен ... ... ... сәйкес келеді. Ипотеклық банктерге көлемді ұзақ мерзімге қаржы керек, ал Зейнетақы қорына зейнетақы жинақтарын қаржыландыратын сенімді нысан керек;
* ИҰ>> АҚ ішкі және ... ... ... ... ... беру ... ... несие операторлары мен қайта қаржыландыру міндеттерін атқарушы мекемлерге мемлекет алдағы уақытта бәсекелестікті дамыту үшін кепілдік беру ... ҚР жеке ... ... ... ... ... бағалау жүйесінің кемшілігі, ол өте нашар бейімделеді. Ал, несие төлеу мүмкіндігін бағалау жүйесі ... ... ... ... сәйкес болуы керек. Мысалы, АҚШ мемлекетінде егер адам бірнеше жұмыс орнын ауыстырған болса, онда ол ... ... ... болып саналады.
Мемлекет тарапынан тұрғын үй мәселесін шешу ... ... ... қарастырылған. Бірақ ол тұрғын-үйді алу үшін тағыда қосымша құжаттар ... ... тұру ... күту ... ... пара беру ... және т.б ... жолдарға баруға тура келеді. Бұл кезекте ипотекаға альтернатива бар,ол тұрғын үй құрылыс кооперативі (ТҚК).
Тұрғын үй құрылыс кооперативі - ... үйді ... ... - ақ тұрғын үйді басқару мақсатымен адамдардың бірігуі. ... ол ... емес ұйым ... ... ... несиелік қатынастың шарттарына Тұрғын үй құрылыс жинақ банкінің шарттары ұқсас ... ... бұл ... ... ... ... ... алу үшін банк бірнеше ауыр талаптар қойып отыр:
* Арнайы осы банктегі шот;
* Осы шотта белгілі бір сомманың болуы;
* ... ... ... Ай сайынғы салымдар және т.б.
Осы күрделі талаптарға қарамастан бұл банктің шарттары халық үшін
тиімді болып отыр. ... ... ... ... ... ... несие ставкасынан әлде қайда төмен (7-8,5%).
Коопертивтің бұл түрі коммерциялық емес болып табылады,ол тек бір ғана мақсатта құрылады, яғни, арзан баспанаға қол ... ... ... ... ... ... қол ... келетін баспанысының құнына байланысты алғашқы жарнасын енгізеді. ... ... ... ... ... ай ... ... көлемде төлем төлем отырады. Әрбір салымшы осы кооператив жұмысына толықтай араласа алады. Салынатын үйдің орны, жобасы ... ... ... ... Жер ... ... мемлекеттік басқару органдары арқылы шешіледі. Архитектор, есепші, ревизор, құрылыс компаниясын кооператив өзі жалдайды. Осының ... ... ... азаяды,тіпті болмайды да. Бұл жобаның тағы бір тиімді жағы ... ... ... ... ... ... үй ... арзанға түседі.
Жалпы ҚР бұл жоба бойынша нақты мемлекеттік бағдарлама қазір жоқ болып отыр.Бұл мәселе тек тұрғын үй туралы ... бір ... ... ... ... ... жоба Ақтөбе, Астана қаласында іске асырылуда. Мысалы, Ақтөбе ... ... 1 ... ... ең ... ... 156 мың тг ,ал дәл осындай ТҚК пәтерінің 1 шаршы метрі 134 мың тг.
Тәуекел жағына келетін ... ол өте ... егер ... ... ... тарапынан көмек алатын болса, бұл пәтерлердің сомасы біршама төмендеп, Республика бойынша жаңадан ... ... ... ... еді. Сонымен қатар мемлекеттегі тұрғын үй мәселесін ... ... ... ... тұрған азаматтар,жас,жағдайы төмен, көп балалы, толық емес отбасылар, жетімдер баспанаға қол жеткізе алар еді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Дипломдық ... ... ... ... жұмыстарының нәтижелері бойынша Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несиелендірудің болашағы зор деген ... ... ... ... банктің ипотекалық несиелендіру секторында әлі күнге дейін ... ... көп, ... бұл ... ... өз шешімін табады деген сенімділік жеткілікті. Оның дәлелі елдегі тұрақты қаржы жүйесі, ... ... ... ... сондай-ақ халық тарапынан сұраныс көлемі де жылдан-жылға ... ... ... құқықтық қамтамасыз етусіз талаған мақсаттарға толығымен қол жеткізу мүмкін емес. Сол себепті ... күні ... бар ... ... қалмау үшін жұмысты барынша белсендеткен жөн.
Екінші нарықта тұрғын үйді ... ... ... ... ... маңызды рөл атқарады және оның маңыздылығы күннен күнге артуда.
Экономикалық тоқырауға байланысты, көптеген қазақстандық ... ... үй ... ... несие беру сомасын төмендетіп, үстеме ақы мөлшерін арттырып отыр. ... ... ... тәуекел дәрежесін төмендету мақсатында, несие беру мен олардың мерзімдерін ... ... ... ... ... ... беру ... төмендетіп отырғаны жөнінде хабарлады. Банктер ипотекалық несиенің үстеме ... 1 % ... ... ... беру ... 6-7 % төмендеткен. Осы жағдайды банктер арнайы жарияламауға ... ... ... ... ... ... рәсімдеуі кезінде ғана өздері жоспарлаған мерзімге несие ала алмайтындығы туралы біледі. Қалыпты 30 ... ... ... ... ... ... 15-20 жыл ... ғана несие алуға келісім алады. Алайда, осыған дейін төмен үстеме ақымен несие алғандарға бұл жағдай қызығарлықтай емес болды. Биылғы жылы ... ... ... болу ... жоғары, себебі банктер бос ақша қаражаттарын табу үшін ... ... ... алған клиенттермен байланысудың жаңа жағдайларын қарастыруда. Олар бұрын несие алған клиенттерге ең болмағанда қарыздың 3/1 ... ... ... өтеу ... ... ... ... жайларына хат жазумен айналысуда. Банктер бұл жағдайды 2009 жылы ... ... ... ... ... уақытта біршама төмендеуіне байланысты кепілдіктегі пәтерлердің құнсызданатындығына жүгініп отыр. Банктің берген ... ... ... ... заттың құны төмендеп кетуі мүмкін, мұндай жағдайда банк ипотеканың келісім шартына ... ... ... барлық несие сомасын үстеме ақысымен қоса бірден қайтаруды талап ете алады. Егер осылай болатын болса, келесі жылы соттың араласумен үлкен ... ... ... ... ... келісім шарттарында осы талаптар көрсетілген тек ... арғы ... ғана ... ресейлік банктер де өз талаптарын қояды. Ал ... ... ... ... қиын ... ұшырамас үшін басқа жолдарды іздей бастайды. Көптеген банктер келісім шартта банк несиенің үстеме ... ... ... ... өздерінде қалдырады. 2013 жыл ешқандай позитивті жағдай тудырмаса, ... ... ... ... ... ... басқа еш амал қалмайды.
Бүгінгі күні ипотекалық несиелердің талаптарының қатаң ... ... ... ... анық білеміз. Негізінен барлық банкілер бастапқы төлем ақы мөлшерлерін арттырып отыр.Егер осы жаз айларында 5-10 % болса, қазіргі ... 20 % кем емес ... ... ұстеме ақы 3-4%, доллармен мөлшері 14 %, рубльмен есептегенде -17 % ... ... ... ... ақы құнын арттыруды бірнеше айға созбай-ақ рубльмен бірден 23% өсіріп отыр.
Несие алушыларға қойылатын ... да ... Енді ... несиені тек сенімді адамдар ғана ала алады. ... сай ... ... ... ... ... несие ала алмайды. Жалпы алғанда банктерден ипотекалық несие алуда тұрақсыздық бар, банктер екі күннің бірінде ипотекалық ... ... ... ... қысқаруы және жұмыссыздықтың көбею жағдайларына байланысты, тұрғындардың банк алдындағы ... ... ... ... ... ... жұмысының тақырыбы бойынша зерттеу жұмыстарының қорытындысына қарай төмендегіні ... оң ... ... ... бар ... ... ұсынатын банктің төменгі үстеме пайызы;
* ақымен ... ... ... ... беруді ұйымдастыратын, АҚ жұмыс тиімділігін арттыру;
* коммерциялық банктерде ... ... ... несие төлеу жағдайын жылдам анықтау жүйесін енгізіп, оны экспорттық ... ... ... ... ... ... мен ... да несие алушыларға келісім шарт жасау арқылы потекалық кредит беруді жылдамдату;
* несиені ұйымдастыру және сатып алынатын жылжымайтын мүлікті ... ... ... Бұл несиенің нақты құнын төмендете отырып, жаңа клиенттерді тартуға жағдай туғызады;
* клиентттерге несие беру жолдарын ... ... ... ... ... ... несиені жабу кестелерін жариялау, байланыс телефон т.б байланыс жүйелері арқылы автоматты түрде ... ... ... ипотекалық несие алушыларды көптеп тартуға негіз болар еді.
Қорытындылай келе, ипотекалық тұрғын үй несиелердiрудiң бүтiн тиiмдi әрекет ... ... ... ... ... берушiлердiң өтiмдiлiгiн қамтамасыз ететiн жүйесi олардың қайта қаржылану механизмiнiң қызмет етуiне негiзделген және өзiне ипотекалық несиенiң бiрiншi және қайталама ... ... ... ... ... ... - ... дамуының басты бағыты: Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаев 2012 ... ... ... ... Егемен Қазақстан. - Астана, 2012.- 27 қаңтар.
* Лаврушина О.И. / ... дело : ... 2 ... - ... Кнорус, 2005. - 294б
* Рябченко Л.И./ Ипотечное кредитование: проблемы и перспективы развития - Москва, 2001. - 115б
* ... ... ... ... ... туралы" Қ.Р. Президентінің Заңы, 2000 жылғы 1 қыркүйек № 2444
* Мақыш С.Б./ Банк ісі - ... ... ... - 2007. - 455б
* ... Н.Н./ Банк ісі - Алматы: Экономика - 2006. - ... ... Е.П./ ... дело - ... - 2010. - ... Кадерова Н.Н./ Финансовое кредитования инвестиции - Алматы: Экономика - 2008. - ... АҚ ЕБ ... жж ... ... 2000 жыл 21 ...
* ... ... мемлекеттік бағдарламасы.
* Жылжымайтын мүлік қорының 2014 жылғы ... ... - ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының тұрғын үй қоры туралы статистикалық жинақ. ... ... 2012. - 50 б.

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ипотекалық және тұрғын үй несиесі нарығының қазіргі кездегі жағдайы49 бет
Ипотекалық несиелеудIң теориялық негIздерI105 бет
Қазақстандағы ипотекалық несиелеу48 бет
Ұзақ мерзімді ипотекалық несие берудің алғышарттары38 бет
Қазақстан Республикасының қаржы секторын дамытудың 2007-2011 жылдарға арналған тұжырымдамасы69 бет
Ипотекалық несиелеу жүйесі31 бет
Ипотеканы стимулдау21 бет
Тұрғын үй де — ұлттық байлық5 бет
Қазақстан Республикасында шетелдердің тәжірибесі бойынша ипотекалық несиелеу жүйесінің мүмкін болатын моделін дамыту70 бет
Қазақстан Республикасының екінші деңгейлі банктегі ипотекалық несиелеуді басқарудың практикалық көрінісі56 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь