Киелі сандардың мағынасы арқылы ұлттық дүниетанымның берілуі

КІРІСПЕ 3
1 КИЕЛІ САНДАР ЖҮЙЕСІНДЕГІ ХАЛЫҚТЫҚ ДҮНИЕТАНЫМ 4
1.1 САНДАРДЫҢ ПАЙДА БОЛУ ТАРИХЫНА ШОЛУ 4
1.2 САНДАР ЖҮЙЕСІНДЕГІ ҚАЗАҚ ЕСКІЛІКТЕРІ 5
1.3 КИЕЛІ 7 САНЫ 6
ҚОРЫТЫНДЫ 9
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТ ТІЗІМІ 10
ҚОСЫМША 11
Тақырыптың өзектілігі: Санның адам өміріндегі рөлінің маңыздылығын ешкім де жоққа шығара алмайды. Ал осы сандардың қайдан, қалай шыққандығына және ол сандардың әрқайсысының өзінше бір мағынаны білдіретіндігіне күнделікті өмірде біз аса мән бере бермейміз. Сандардың шығу тегіне шолу жасап, сандардың ежелгі Вавилон елінде, Пифагордың сандардың өз қасиеттерін, белгілерін атап көрсеткен. Осы жұмысты жүргізу арқылы сандар әлемінің бір сырын ашуға әрекет жасаумен сандар жүйесіндегі қазақ ескіліктерін жіктеп, топтастырып, сала-салаға бөліп қарастыру. Жеті санына тарихына шолу жасап, қазақ халқының салт – дәстүрлерінде, наным – сенімдеріне, дүниетанымында алатын орнын көрсету. Зерттеу жұмысының өзектілігі осында жатыр.

Зерттеу жұмысының мақсаты: Киелі 7 санының сырын ашып көрсету Зерттеуіміздің мақсатына жету жолындағы алға қойған міндеттер:
1. Сандардың шығу тарихына шолу жасау;
2. Киелі 7 санының қазақ ұғымындағы ерекшеліктерін көрсету;
3. Сауалнама жүргізу;
4. Анализ жасау.

Зерттеудің әдіс-тәсілдері: Материалдарды жинау барысында материалдарды сұрыптау, жинақтау, жүйелеу, жалпылау әдісі;
Зерттеуге негіз болған материалдар: Ғалымдардың еңбектері, мақалалар, халық ауыз әдебиеттері, журналдар.
Зерттеуден күтілетін нәтиже: Киелі сандардың мағынасын ашу арқылы әр қазақ баласына ұлттық рухты дамыту. Қасиетті сандар арқылы салт – дәстүрімізді сақтап қалу.

Зерттеу жұмысының құрылымы: Зерттеу кіріспеден, негізгі бөлім, қорытынды, пайдаланылған әдебиет тізімінен және қосымшадан тұрады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТ ТІЗІМІ

1 Алгорифм физика – математикалық журнал №6-2011
2 Ғабитханұлы Қ. Қазақ мифологиясының тілдегі көрінісі. – Алматы: «Арыс», 2006 – 168 б.
3 Қожалымов З. Тылсым дүниенің құпия емдері. – Алматы, «Шалкөде», 2006ж. 211 б.
4 http://www.rusnauka.com/7_NITSB_2012/Philologia/4_102888.doc.htm
5 Тілеубекұлы Т. Сандар әлеміне саяхат. – Қарағанды: «Болашақ», 1999

        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ 3
1 КИЕЛІ САНДАР ЖҮЙЕСІНДЕГІ ХАЛЫҚТЫҚ ДҮНИЕТАНЫМ 4
1.1 САНДАРДЫҢ ПАЙДА БОЛУ ... ... ... ҚАЗАҚ ЕСКІЛІКТЕРІ 5
1.3 КИЕЛІ 7 САНЫ 6
ҚОРЫТЫНДЫ 9
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТ ТІЗІМІ 10
ҚОСЫМША 11
КІРІСПЕ
Тақырыптың өзектілігі: Санның адам өміріндегі рөлінің маңыздылығын ... де ... ... ... Ал осы сандардың қайдан, қалай шыққандығына және ол сандардың әрқайсысының ... бір ... ... күнделікті өмірде біз аса мән бере ... ... шығу ... шолу ... сандардың ежелгі Вавилон елінде, Пифагордың сандардың өз қасиеттерін, белгілерін атап ... Осы ... ... ... ... әлемінің бір сырын ашуға әрекет жасаумен сандар жүйесіндегі қазақ ескіліктерін жіктеп, топтастырып, сала-салаға бөліп қарастыру. Жеті санына тарихына шолу ... ... ... салт - дәстүрлерінде, наным - сенімдеріне, дүниетанымында алатын орнын көрсету. Зерттеу ... ... ... ... ... мақсаты: Киелі 7 санының сырын ашып көрсету Зерттеуіміздің мақсатына жету жолындағы алға ... ... ... шығу тарихына шолу жасау;
* Киелі 7 санының ... ... ... ... Сауалнама жүргізу;
* Анализ жасау.
Зерттеудің әдіс-тәсілдері: Материалдарды жинау барысында материалдарды сұрыптау, жинақтау, жүйелеу, ... ... ... ... ... ... ... еңбектері, мақалалар, халық ауыз әдебиеттері, журналдар.
Зерттеуден күтілетін нәтиже: Киелі сандардың мағынасын ашу арқылы әр қазақ баласына ұлттық рухты дамыту. ... ... ... салт - ... ... қалу.
Зерттеу жұмысының құрылымы: Зерттеу кіріспеден, негізгі бөлім, қорытынды, пайдаланылған әдебиет тізімінен және ... ... ... ... ... ... ... САНДАРДЫҢ ПАЙДА БОЛУ ТАРИХЫНА ШОЛУ
Ең алғашқы сандар б.з.д. 2 мыңжылдықта пайда болған деседі. Сан ұғымы ғасырлар бойы кеңейтілген ... ... ... ... ... ... Сандар химия, физика, механика, астрономия және ... ... ... ... ... ... өмірде де сандарды үнемі пайдаланамыз. Осы қолданылатын сандар шамамен бұдан 1500 жыл бұрын Үндістанда пайда болған. Адам ... ... біз ... ... ... ... ... бастан кешірген. Бас кезінде әріптер болмаған кезде, адамдар өз ойларын, сөзін жартастардың, үңгір ... ... ... салған суреттері арқылы білдірген. Сандарды есте сақтау үшін адам ағашқа, таяқтарға кертіп белгі ... және ... ... жасауды қолданған. Осыдан кейін бір сан бір сызықшамен, екі сан екі ... т.с.с ... ... ... ... ... Мұндай цифрлар римдік санау жүйесінде бар. ... ... пен ... ... ... ... үлкен сандарды жазып көрсету қажет болғанда сызықшаларды қолдану қолайсыз болған. Сонда жеке сандарды белгілеу үшін ерекше таңбалар қолданылған. ... сөз ... ... сан да ... ... иероглифпен белгіленген. Мысалы, мұны қытайдың иероглиф цифрларынан көруге болады. ... ... ... ... ... бірге сандар ежелгі Вавилонда да қолданылғанын айғақтайды. Ол кезде сандар 1 мен 0-ден ғана тұрған деген түсінік бар. Бірлік, ... ... ... ... ... ... Кейіннен атақты ойшыл Пифагор сандарды 1-ден 9-ға дейін қысқартқан. Бірнеше бірліктерге бөлген. Ол өз шәкірттеріне сандар әлемді билейді деп ... ... сан мен ... ... ... да бір ой, идея ... Сол идеяның мән-мағынасын түсіну үшін ғалымдар арнайы ғылым - ... ... ... Ол арқылы әр санның шығу төркінін, мән-мағынасын, оның адам өміріне деген әсерін ұғынуға болады. Пифагор мен оның ... ... әр ... теліген. Мысалы, олар 1- ақыл, 2- пікір, 3- ерлік, 4- әділеттілік, 5- ... яғни ... 6 - ... яғни ... 7- ... 8- ... ... құрып бітудің ишараты, 9 - тұрақтықтың белгісі, 10 - ... ... ... 13 - ... 36 - ... ... 666 - ... т.б. деген пікірлер айтқан. 7-ні не үшін денсаулық дегенді түсіндіргенде, олар: адамның басында жеті - екі көз, екі ... екі ... ауыз бар, ... осы жеті қуысқа байланысты деген. Нумерологияшыл ғалымдардың ойынша әр ... жаны ... ... ... ... ... Ол ... шеше білген адам өз тағдырының толық иесі бола алады. Қарап отырсақ, ... өзі ... ... және ... сандары болады. Біреудің бақытты саны - 13, бақытсыз саны - 7 ... ... шын ... ... айдың 13-і күні кез келген тірлігін сенімділікпен іске ... Ал 7-і күні әр ... ... ... ... ... ... төрт қабырғаның ішінде күн ұзаққа қамалып отырып алатындар да бар. ... ол 13 саны ... ... батыл жүрсе, 7-ден үнемі сақтанады.
Пифогордың оқытуы бойынша, заттардың тылсым мәні математикалық абстракциялы ... ... ... ... онда ... бір ... ... [1]. Пифогоршылардың болжамы бойынша әлемнің барлық заңдылықтары сандармен берілген. Сандар тек заңдылықтар тәртібі емес, олар әлемнің ... ... ... ...
+ ... ... ... ЕСКІЛІКТЕРІ
Түркі тілдеріндегі негізгі сөздік қорға жататын сан атаулары өмір шындығынан, ... ... ... яғни зат ... ... ... бұл - ... сандық ұғымдардың дамуы математика ғылымының дамуымен байланысты, ... ... туды ... пікірге ешбір қайшы келмейді, қайта оны толықтыра, растай түседі.
Сандардың ерекше қолданысқа ие ... ... ... ... ... болады:
а) Ерте уақытта халық әр алуан ... ... ... ... ... ... ... сипаттарын санмен түйіп, санамалап айтып ... ... үш ... төрт ... бес қонақ, жеті жұт.
ә) Наным-сенімге байланысты "киелі" ұғымдар негізінде ... ... ... Сан ... ... ана құрсағында пайда болуы мен жарық дүниеге келгенге дейінгі аралықтағы уақытқа байланысты ерекше қолданысқа ие болған.
в) Метрологиялық ... адам ... ... қай ... де ерекше қызмет атқарған.
Сан жүйесіндегі тұрақты тіркестердің ұзақ дәуір барысында алдымен еркін тіркес ретінде, одан этнофразеологизмге айналу үрдісінде мағына ... ... ... ... әр ... ... ой-санасына сай нақты өмір шындығынан көрінуі байқалды.
Сандар жүйесіндегі қазақ ... ... жүйе ... ... ... ... сала-салаға бөліп қарастырдық. Ең алдымен қазақ ескіліктерінің тақ ... ... ... ... ... ... ескіліктерінің жұп сандар жүйесіндегі тілдік көріністері деп бөлеміз. Символдық мәнге ие болған сандардың өзін екіге ... ... екі ... ... ... Екі егіз ... ... береді. Мысалы, бүгін-ертең, күн-түн,тақ-жұп т.б. Екі санының магиялық сырына байланысты сандарды жұп сандар, тақ сандар деп бөліп қарастырамыз. ... ... да ... екі жағы бар: ... - ... ... - ... Өмір ағашының тігінен - ғарышпен, ол ... жағы - ... ... байланысты.
Жұп сандар тұрақтылықтың белгісін білдіреді. Оған мысал, төрт бұрыш, төрт қабырға, он екі мүше, сегіз қиыр, шартарап т.б.
Тақ ... үш, ... ... Жеті ата, үш би, үш ... ескіліктерінің сандар жүйесіндегі көрінісі салалы бір бөлім ретінде арнайы зерттеліп, тақырыптық топтарға жіктелмеген. Сондықтан қазақ ескіліктерінің сандар ... ... ... ... - ... ... ... мәселелерінің бірі.
Сандар жүйесіндегі қазақ ескіліктерін жүйеге түсіріп жіктеудің қажеттілігі, яғни микро-макро жүйесінде қарастыру халықтардың ... өмір ... шығу ... мен даму арнасын, тарихи этимологиялық себептер мен әсер ... ... ... түсуге мүмкіншілік береді.
Сандар жүйесіндегі қазақ ескіліктерін тақырыптық топтарға жіктеуде мазмұн мен ... ... ... ... ... ескіліктерінің тақырыптық топтары: рухани мәдениет, материалдық мәдениет, халық метрологиясы, туыстық қатынас және ономастика. Бұлай ... ... біз ... ... ... - ... өміріміздің қай саласында көп, қай саласында азырақ қолданылуын көреміз. Оның тарихи этимолотиялық себептерін айқындай түсуге мүмкіншілік аламыз. Әрі ... ... ... ... ... ... материалдық, рухани болмыс тіршілігін анықтауға мүмкіндік туады.
1.3 КИЕЛІ 7 САНЫ
саны ... ... ... ... сипатымен жалпы адамзат үшін бірдей болғанымен, түркі халықтары, оның ішінде қазақ халқы ұғымында ... да ... ... белгілі. саны халқымыздың дүниетанымында ерекше орын алады. Бұл оның ... ... тән ... ... Оны ауыз ... әр ... мен салаларынан, ұлттық салт - дәстүрлерімізден, жөн - жосындарынан емшілік, т.б. тыныс - ... әр ... ... ... ... ғасырлардан сақталып келе жатқан ерекше бір қасиеті - оның ... ... ... ... мен ... байланысты халқымыз көптеген салттар мен ырымдарды қалыптастырғаны белгілі. Бала дүниеге келгенде жеті күннен ... ат ... ... ... ырымдап бесік той істейді. Баланы бесікке бөлеген соң, оның ішіне жеті түрлі зат ... деп, ... ... тон, ... деп ... деп ... пен қамшы қоятын болған. Ал, адам қайтыс болғанда, сүйектің аяқ жағына оны шығарғанға дейін жеті шам ... ... жеті күн ... соң ... береді.

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 100 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қорқыт- қылқобыз өнерінің негізін қалаушы15 бет
Үш санының киелі семантикасы19 бет
Адамның дүниетанымдық өзін-өзі анықтауы және философияның ондағы ролі3 бет
Грамматикалық мағына және оның түрлері11 бет
Дүниетаным мен ғылыми дүниетаным11 бет
Жарық көздері6 бет
Орта білім беретін мектептің оқыту процесінде оқушылардың дүниетанымдық көзқарасын қалыптастыруға байланысты жүргізілетін педагогикалық тәжірибе жұмыстары35 бет
Философия дүниетаным ретінде21 бет
Функцияның берілу тәсілдері3 бет
"аңшаруашылығы өнімі және оның мағынасы"26 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь