Тарихты оқыту барысындағы оқыту әдістері

Жоспар

І Кіріспе

ІІ Негізгі бөлім

1. Тарихты оқыту әдіснамасының пайда болуы, дамуы және қалыптаса бастауы.
2. Тарихты оқыту әдістері
3. Тарихты оқыту теориясының әдіснамасының басқа ғылымдармен байланысы
4. Тарихты оқытуда жаңа педагогикалық, ақпараттық технологияларды қолдану.

ІІІ Қорытынды

IV Сілтемелер тізімі

V Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Мектепте оқытылатын тарих пөні өзінің негізін тарих ғылымынан алады, ал ол ғылымның аса маңызды салаларына жатады. Кез келген өркениетті, дамыған елдер өз мемлекетінің барлық азаматтарын тарихи біліммен қаруландыруға ұмтылады және де оны алдымен өз халқының, өз елінің тарихын оқытып үйретуден бастайды. Тарихи білімді меңгерген адам өзі өмір сүрген қоғамдағы орының атқаратын қызметін, басқа да іс-әрекеттерін дәл анықтай алады. Сондықтан да Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Мемлекеттік саясат жөніндегі Ұлттық Кеңес бейткен 1995 жылғы Қазақстан Республикасында тарихи сана қалыптастыру тұжырымдамасын қабылдаған болатын. Бұл тұжырымдамада оқу орындарында тарихты, әсіресе Қазақстан тарихын оқытуды алдын-ала мөжелеу жөнінде аса жауапты міңдеттер қойылған. Ол міндеттер алдымен жалпы білім беретін мектептерде жүзеге асады. Өйткені елдің барлық азаматтарына жүйелі тарихи білім беретін оқу орны — мектеп. Ол пәнді оқытатын — тарихшы мұғалімдер. Сондықтан да университеттер мен пединституттардың тарих факультеттерінде болашақ тарихшылар 4-5 жыл оқып, орта мектептің тарихшы мұғалімі деген мамандық алады. Осы факультетте оқылатын пәндердің арасыңда "Тарихты оқыту теориясы мен әдістемесі" (ТОТӘ) пәнінің орны ерекше.
Тарихты оқыту күрделі үрдіс, ол өзара байланысты: оқытудың мақсатын анықтау, білім мазмұнын іріктеу, білімді оқытып-үйрету және оны меңгеруге басшылық ету — оқушылардың оқу қызметі – және оқытудың нәтижесі сияқты құрамдас бөлімдерден құралады. Оқыту үрдісі үнемі қозғалыста болады, демек дамып отырады, ол туындаған қайшылықтарды шешу арқылы жетіледі.






Тарихты оқыту пайда болуы, дамуы және қалыптаса бастауы.
Қазақ елінің, оның халықтарының тарихы оқу орындарында қашаннан бастап оқытылған? - деген сұраққа жауап іздеу біздің зерттеуімізге тікелей қатысты болғандықтан, осы мәселеге қатысы бар тарихи, тарихи-педагогикалық еңбектермен, архив деректерімен танысуға тура келді.
Бірқатар деректерге қарағанда мұсылман мектептері мен медре-селер Қазақстан жерінде ҮІІ-УІП ғасырлардан бастап-ақ болған. Исфиджаб, Тараз, Сайрам, Отырар, Түркістан, т.б. қалалардағы ірі медреселер құдай жолын үйрететін пәндерден басқа заң, әдебиет, логика, риторика, жағырафия, философия сияқты пәндер оқытылған.
Ал, тарих XV ғасырға дейін оқу жоспарына дербес пән болып енгізілмеген, бірақ тарихи материалдар әдебиет, жағырафия, дін, философия сабақтарына қосылып оқытылған. Отырардан шыққан атақты ойшыл, ұлы ғүлама Әбу-Насыр әл-Фараби де алғашқы білімді осы қаланың медресесінде алған /1/.
Ал, XV-XVI ғасырлардағы орта Азия мен Қазақстандағы кейбір медреселердің оқу жоспарына діни, ғылыми пәндермен қатар тарих пәні де енгізілген. Оңтүстік Қазақстанның Отырар, Сайрам, Түркістан, т.б. медреселері Бұқара, Самарқанд медреселерінің оқу жоспарларын пайдаланған. Олардағы тарихи білім мазмұны сол дәуірлерге дейінгі Орта Азия мен Қазақстандағы түркі тілді тайпалар мен мемлекеттер тарихын баяндауға арналған.
Бұл медреселердің оқу жоспарына тарихтың дербес пән болып енгізілуі Ұлықбектің есімімен байланысты. Кейбір ғылыми деректерге қарағанда оның бастауымен XV ғасырда-ақ медреселердің оқу жоспарына тарих дербес пән болып енгізілген. Алғашқы уақытта оның сабақтарыңда Әлем тарихы, Орта Азия тарихы, Ислам тарихы таныстырылды. Тарих оқу жоспарына снгеннен кейін алғашқы тарих оқулығын Ұлықбектің өзі жазған және ол өмір шындығын сол қалпында көрсеткен. Мұхаммед Хайдар Дулати "Тарих и Рашиди" атты еңбегінде Ұлықбектің тарихшы болғанын және "Шыңғыс ханның төрт мемлекеті" оқулығын жазғанын атап өтеді. Бұл оқулықта ұлы монғол империясы — "Ұлы үй" ыдырағаннан кейінгі төрт ұлыстың: Қытай, Монғолия, Жошы ұлысы (Алтын орда), Орта Азия тарихы баяндалады. Бұл оқулық тек Самарқанд медреселеріңде ғана емес, Жошы ұрпақтары билік құрған Түркістан, Созақ, Сығанақ, Отырар, Сайрам, Баласағұн қалаларындағы медреселерде де пайдаланылған.
Ұлықбек медреселерінде Әбу Райхан Берунидің "Өткен ұрпақ ескерткіштері" (188) оқулығы да пайдаланылған. Мұнда бірнеше түркі халықтары тарихының хронологиясы мен діни мейрамдары баяндалған.
Ортағасырлардан XIX ғасырдың соңына дейінгі медреселерде тарих пәні негізінен қасиетті тарих оқулықтарымен (Ислам тарихы, Пайғамбарлар тарихы) және де жеке авторлар кітаптарымен қоса оқытылған. Мәселен Семейдегі "Ахмет Риза" медресесінде қазірге дейінгі сақталған "Тарих Түркия" (16), Тарих-әл-Камл" (Әлемнің Кемел тарихы) кітаптары пайдаланылған. Соңғы кітап ХІ-ХУІІ ғасырлар аралығын қамтиды. Онда Қарахан мемлекеті, Арыслан, Тауғаш хаңдығы, Қашқар қаласы, Хорезм мемлекеті, Тұғырылхан, Атымтай Жомарт, Шайбани әулеті туралы меліметтер кездеседі. Тарих-өл-Камл" осы медреселердегі негізгі тарих оқулығы болған (бұл да Семейдегі Абай мұражайында сақтаулы тұр).
XV ғасырдың 60-жылдарында Қазақ хандығы құрылып, келесі ғасырлардың аяғында оның көлемі де ұлғайып, халқының саны да көбейіп, Қазақ хандығының белгілі мемлекет болып нығайғандығы мәлім. Осыған орай діни мектептер мен медрсселердің саны едөуір көбейіп, олар XVIII ғасырда Қазақстан жеріне жаппай тараған. Солтүстік, Батыс Қазақстанда ашылған мектептер мен медреселердің бірқатарына татар, башқұрт молдалары басшылық еткен. Сондықтан да қазақша оқытатын сол медреселер Қазан мен Уфада дайындалған оқу жоспарларын пайдаланған. Бірақ та XVIII ғасырдағы, оған дейінгі ол медреселерде қандай тарих оқытылды, бұл туралы бізге нақты жауап беретіндей деректер кездескен жоқ. Жалпы Қазан төңкерісі қарсаңында Қазақстанда 84 медресе жұмыс істеген, оларда бес мындай шәкірт оқыған /2/.
XIX ғасырдың ортасына дейін қазақ балаларын оқыту — Құран сүрелерін ұғынбай, жаттап алу басты жетістік деп саналатын мектептерде жүзеге асырылды. Оларда мұғалімнің міндетін көбінесе оқу жоспарлары мен әдістемесінен ешбір
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Т.Т. Тұрлығұл “Мектепте Қазақстан тарихын оқыту теориясы мен әдістемесі” Алматы 2003 жыл.
2. Журнал “Қазақ тарихы”
3. Газет “Егемен Қазақстан”
4. С.Қалиев “Алтынсаринның таңдамалы педагогикалық мұралары” Алматы, 1991 жыл.
5. Тұрсын Хазіретәлі “Мектепте тарихы оқыту әдісі” Алматы, 2004 жыл.
6. Журнал “Бастауыш мектеп”
7. Әбдіғұлова Б.Қ. “Тарихты оқыту әдісі” Алматы 2004 жыл.
8. Аманжолов К. “Қазақ ССР тарихын оқытуда көркем әдебиетті пайдалану” Алматы 1989 жыл.
9. Есмағанбетова Ш. “Оқушылардың тарымдық іс әрекеттерін қалыптастыру” Алматы 2002 жыл.
10. Жанысбекова Г.А. “Тарихты оқыту әдісі” Шымкент 2004 жыл.
11. Есламғалиұлы Мұхадес “Шежіренама” Алматы 1998 жыл.
12. М.Қ. Қозыбаев , І. М. Қозыбаев “Қазақстан тарихының христоматиясы” Алматы 1994 жыл.
13. Жұмабаев М. “Педагогика” Алматы, 1992 жыл.
14. Журнал “Қазақстан мектебі”
        
        Пікір
Курстық жұмыс кіріспе, негізгі, қорытынды бөлім, сілтемелер
тізімі және ... ... ... ... ... ... ... пайда болуы
дамуы, оқыту әдістері, басқа ғылымдармен ... және ... ... , ... ... қолдану деген жеке
– жеке 4 тақырыпты қарастырады.
Жұмыс жоспар ... ... ... ... жұмысты жазу
барысында студент ғылыми әдебиеттерді орынды ... ... ... ... ... ... тарихының ... ... ... ... оның ... ... ... ... ... ... мен ... тұрғанын атап ... ... ... ... Ы. ... ... ... жазғанда ... ... ... ... ... ... тәрбиеленушілік мүміндігі өте мол. ... ... адам ... ... бойы ... ... баяндайды.
Тақырыптың мақсаты мен ... елі ... ... ... ... ... оқушыларды
тәрбиелеудің ең ... ... ... - ленинизм идеясына
берілгендік, дүние жүзінде ... ... ... ... ... сендіру, социалистік идеологиялардан
басқа ... ... жек ... ... жек ... тәрбиелеу болды.
Тәрбиенің мұндай бағыттарының ... ... ... ... ... біз ... ... тәрбиенің міндеттерін анықтағанда мұндай ... бас ... ... сабақтарында оқушылардың ... ... ... ... , ... ... Тарихты оқыту барысындағы оқыту әдістері
Жоспар
І Кіріспе
ІІ Негізгі ... ... ... ... пайда болуы, дамуы және қалыптаса
бастауы.
2. Тарихты оқыту әдістері
3. ... ... ... ... басқа ғылымдармен
байланысы
4. Тарихты оқытуда жаңа ... ... ... Қорытынды
IV Сілтемелер тізімі
V Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Мектепте оқытылатын тарих пөні өзінің ... ... ... ... ол ... аса ... ... жатады. Кез келген өркениетті,
дамыған елдер өз ... ... ... ... ... ... және де оны ... өз халқының, өз елінің тарихын
оқытып ... ... ... ... ... адам өзі өмір ... орының атқаратын қызметін, басқа да іс-әрекеттерін дәл анықтай
алады. Сондықтан да Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... ... 1995 жылғы Қазақстан Республикасында
тарихи сана ... ... ... болатын. Бұл
тұжырымдамада оқу орындарында тарихты, әсіресе ... ... ... мөжелеу жөнінде аса жауапты міңдеттер қойылған. Ол ... ... ... ... ... ... асады. Өйткені елдің барлық
азаматтарына жүйелі тарихи білім беретін оқу орны — ... Ол ...... мұғалімдер. Сондықтан да университеттер мен
пединституттардың тарих ... ... ... 4-5 жыл оқып,
орта мектептің ... ... ... ... алады. Осы факультетте
оқылатын пәндердің арасыңда "Тарихты оқыту теориясы мен ... ... орны ... ... ... үрдіс, ол өзара байланысты: оқытудың мақсатын
анықтау, білім ... ... ... ... және оны ... ету — ... оқу ... – және оқытудың нәтижесі сияқты
құрамдас бөлімдерден құралады. Оқыту үрдісі үнемі қозғалыста болады, демек
дамып ... ол ... ... шешу ... жетіледі.
Тарихты оқыту пайда ... ... және ... ... ... оның халықтарының тарихы оқу орындарында қашаннан
бастап оқытылған? - деген сұраққа жауап іздеу біздің ... ... ... осы ... ... бар ... тарихи-педагогикалық
еңбектермен, архив деректерімен танысуға тура келді.
Бірқатар деректерге қарағанда мұсылман ... мен ... ... ҮІІ-УІП ғасырлардан бастап-ақ болған. Исфиджаб, Тараз,
Сайрам, Отырар, Түркістан, т.б. қалалардағы ірі медреселер ... ... ... ... заң, ... ... риторика, жағырафия,
философия сияқты пәндер оқытылған.
Ал, тарих XV ... ... оқу ... ... пән ... ... тарихи материалдар әдебиет, жағырафия, дін, философия
сабақтарына қосылып оқытылған. Отырардан шыққан атақты ойшыл, ұлы ... ... де ... ... осы ... ... ... /1/.
Ал, XV-XVI ғасырлардағы орта Азия мен Қазақстандағы ... оқу ... ... ... ... ... тарих пәні де
енгізілген. Оңтүстік ... ... ... Түркістан, т.б.
медреселері Бұқара, Самарқанд медреселерінің оқу жоспарларын ... ... ... ... сол ... дейінгі Орта Азия ... ... ... тайпалар мен мемлекеттер тарихын баяндауға
арналған.
Бұл медреселердің оқу ... ... ... пән ... ... ... ... Кейбір ғылыми деректерге қарағанда оның
бастауымен XV ғасырда-ақ медреселердің оқу ... ... ... пән ... ... уақытта оның сабақтарыңда Әлем тарихы, Орта Азия
тарихы, Ислам ... ... ... оқу ... ... ... тарих оқулығын Ұлықбектің өзі жазған және ол өмір ... ... ... ... ... ... "Тарих и Рашиди" атты еңбегінде
Ұлықбектің тарихшы болғанын және "Шыңғыс ... төрт ... ... атап ... Бұл ... ұлы ... ... — "Ұлы үй"
ыдырағаннан кейінгі төрт ұлыстың: Қытай, Монғолия, Жошы ... ... ... Азия ... баяндалады. Бұл оқулық тек Самарқанд медреселеріңде ғана
емес, Жошы ... ... ... ... ... ... Отырар,
Сайрам, Баласағұн қалаларындағы медреселерде де пайдаланылған.
Ұлықбек медреселерінде Әбу ... ... ... ... (188) оқулығы да пайдаланылған. Мұнда бірнеше ... ... ... мен діни ... баяндалған.
Ортағасырлардан XIX ғасырдың соңына дейінгі медреселерде тарих ... ... ... ... ... ... Пайғамбарлар тарихы)
және де жеке авторлар кітаптарымен қоса оқытылған. Мәселен ... ... ... ... дейінгі сақталған "Тарих Түркия" (16), Тарих-әл-
Камл" (Әлемнің Кемел тарихы) кітаптары пайдаланылған. Соңғы кітап ... ... ... Онда ... ... ... Тауғаш хаңдығы,
Қашқар қаласы, Хорезм мемлекеті, Тұғырылхан, Атымтай Жомарт, Шайбани әулеті
туралы меліметтер кездеседі. ... осы ... ... ... болған (бұл да Семейдегі Абай мұражайында сақтаулы тұр).
XV ... ... ... ... ... ... ғасырлардың
аяғында оның көлемі де ұлғайып, халқының саны да көбейіп, Қазақ хандығының
белгілі мемлекет болып нығайғандығы ... ... орай діни ... мен
медрсселердің саны едөуір көбейіп, олар XVIII ... ... ... тараған. Солтүстік, Батыс Қазақстанда ашылған мектептер мен
медреселердің ... ... ... ... ... ... да қазақша оқытатын сол медреселер Қазан мен ... ... ... пайдаланған. Бірақ та XVIII ғасырдағы, оған дейінгі ол
медреселерде қандай тарих оқытылды, бұл ... ... ... ... ... ... жоқ. ... Қазан төңкерісі қарсаңында ... ... ... ... оларда бес мындай шәкірт оқыған /2/.
XIX ғасырдың ортасына дейін қазақ балаларын оқыту — Құран ... ... алу ... ... деп ... ... жүзеге
асырылды. Оларда мұғалімнің міндетін көбінесе оқу ... ... ... ... жоқ молдалар атқарды" деген де ... (100). ... да ... ауылдық діни мектептердегі оқу-тәрбие
жұмысының төменгі дәрежеде екенін қазақтың ... ... ... ... қатты сынағаны белгілі. Бұл айтылғандардан қазақ тілінде
оқытатын мектептердің бәрінде оқу сапасыз болды деген ... ... ... ... ... ... ... бастаған орыс-қазақ
мектептері мен әр түрлі училищелерде де қазақ ... ... ... ... ... ... да тарихи деректер әзірге кездескен жоқ.
Бірақ ... ... ... оқытылды деген мәліметтер бар.
Мәселен, 1850 жьшы Орынбор шекаралық комиссиясы жанынан ашылған ... ... ... 9 пән ... ... бірі — ... оған
аптасына 2 сағат бөлінген. 80-жылдары екі кластық орыс-қазақ училшцелерінде
тарих пәні ... ... ... ... ал ... жүзі ... оқулықтарымен оқытылған.
Өзіміз танысқан ғылыми еңбектерге және ... ... ... тарихынан материалдар іріктеген, оны оқытуға тұңғыш талап жасаған
Ыбырай Алтынсарин екенін байқаймыз. Ол ... ... ... ... ... ... солардың ішінде тікелей қазақ
тарихынан алынғандары да бар. Олар "Жәнібек батыр" (кәдімгі ... ... ... шешен", "Киіз үй мен ағаш үй", "Қыпшақ Сейітқүл", т.б.
тарихи әңгімелер.
Өзі сабақ берген мектептерде орыс ... ... ... қазақ тарихының
да білімдік, тәрбиелік маңызы зор екенін көре білді. Сондықтан да ... оқу ... ... ... көбірек материалдар ендіруге
ұмтылды. Қазір қазақ хрестоматиясының екінші бөлімін құрастырып жатыр едім,
- деп ... ол ... — ал ... осы бөлімінің тарих
тарауында қазақ тарихынан да мақалалар берілуі керек еді, ... оған ... ... таба ... ... ... Левшин мен Веляминов-Зерновтың
шығармаларын да еш жерден таба алмадым. Әрі қарай осындай материал ... ... ... ... ... ... Алтынсариннің сол кездегі
Қазақстандағы оқу орындарында пайдаланып ... ... ... мен ... ... ... ... сын көзімен қарап,
тиімдісін тандап алғандығын байқатады. Ол тарих ... ... ... тарих мұғалімдерінің білімі мен көситтік шеберлігін
жетілдіруге де назар аударған. В. В. Катаринскийге жазған ... ... ... ... суретпен көрсетілген тарихы бар
болғандықтан, осы суреттерге сай Рождественскийдің "Отан ... ... ... деп ... ... (1885, 5 ... Ақтөбе). Білімі нашар
оқушылардың бар екендігін және олардың кітап оқымайтындығын қынжыла айтады.
ХХ ғасырлардағы Қазақстан қалаларындағы медреселерде ... ... ... оның түркі тайпалары мен хандықтары, немесе ислам тарихы, татар
тарихы екеніне қарамастан қазақ халқы мен ... ... ... ... ... болса да қамтылды деп болжам жасауға болады.
Біздің бұл ... ... ... ... ... "Абай"
мұражайындағы "Медресе" бөлімінде тұрған Ибн ... ... ... ... ... ... кезендердегі оқу-ағарту ісінің тарихын баяндайтын ғылыми ... ... XX ... ... ... ... беттерінде де ("Түркістан
уәлайаты", "Қазақ" газеттері мен "Айқап" журналы) оқу орындарында қазақ,
Қазақстан тарихының ... не оны ... ... туралы материал
кездестірген жоқпыз /4/.
VIII ғасырдан бастап ... ... ... араб ... ... ... жазудың үстемдік алуына байланысты барлық құжаттар да,
ғылыми еңбектер мен оқу ... да, т.б. ... ... ... ... көбі ... ... жанындағы медреселерде, солардың
кітапханаларыңда, басқа да мәдени орындарда сақталды. Алайда ... ... ... ... шапқыншылықтан тасталқан етіліп,
кітапханалардың өртеніп кеткені белгілі. Олардан аман қалған бірен – ... ... ... ... мен ... ... ... мүлдем құртылды. Егер де медреселердің оқу ... ... ... мен ... ... ... ... басқа да құжаттар мен деректер сақталған болса, орта ғасырдан
бастап, Қазан төңкерісіне дейінгі ... ... ... ... ... білім мазмұны мен оқытылу жайы туралы мәлімет алуға
болар еді.
Бұл мәселені ғылыми тұрғыда зерттеп шешу ... ісі. ... ... ... арапша жазылған көптеген жазбаша деректер ... алыс ... ... архивтерінде, басқа да мәденитарихи
орыңдарында сақтаулы.
Қазіргі егеменді ... елі ... өз оқу ... XX ... немесе 60-жылдарынан емес, ҮІП не ХІУ-ХҮ ғасырларынан басталғанын
дәлелдеп шығу, тек ғылыми ғана ... ... да ... бар ... ... ... ... дидактикада (оқыту теориясында) оқыту әдістері толық
жіктеліп-сарапталып болған жоқ. Мәселен, тарихты оқыту әдістемесі ... ... ... ... ... ... ... 1. Тарихи материалды ауызша хабарлау әдістері: бұған
мұғалімнің ... ... ... ... ... лекциясы,
оқушылармен әңгімелесуі жатқызылды; 2. Тарихты көрнекі құралдар ... ... ... ... ... ... ... жұмыс
жүргізу әдістері және портретті, карикатураны, картаны, экрандық және баска
да техникалық құралдарды пайдалану жатқызылды; 3. Тарихты оқытқаңда ... ... ... әдістері: бұған оқулықпен, тарихи ... ... ... ... ... қосылды /5/.
Оқыту әдістерін бұлайша жіктеу-сараптауда мұғалім мен оқушының сабақ
үстінде атқарған ... және сол ... ... ... ... қүжат, көрнекі не техникалық құрал, оқулық т.б.) ... ... ... ... жартысында кеңестік педагогика ғылымы, соның
ішінде дидактика едәуір дамыды. Сабаққа ... ... ... бірі —
жаңа тақырыпты оқып үйренуге бүкіл сынып оқушыларын қатыстыру және ... ... оны ... үшін ... ... ой ... шұғылдануы
керек. Оқушылардың меңгерген білімі олардың өздерінің ойлау қызметінің іс-
әрекетінің ... ... ... Сонда ғана алған білім берік болады.
Сөйтіп, ... ... ... ... ... ... ... кезекке шықты, басты міндет етіп қойылды.
Осыған сәйкес оқыту ... ... ... етіп ... ... барлық пәндерге ортақ деп оқыту әдістерін төмендегіше жіктеп-
саралады:
Иллюстрациялап түсіндіру әдісі - бұл ... ... ... ... тұрып, пайдаланылатын басқа құралдарды (оқулықпен, техникалық,
көрнекі т.б. құралдар, көркем әдебиет т.б.) ... Бұл ... ... ... де, ... да ... ... әдіс — оқушыларға қажетті біліктерді қалыптастыруды
көздейді. ... ... ... тусіндіру кезінде меңгерген
білімін қолдануға қажетті біліктерді меңгере ... Олар осы ... ... ... ... ... Бұл ... пайдалану кезінде оқушылар
мұғалімнің басшылығымен ол оқытып үйреткен білімді ... ... ... ... ... еске ... ... беретін жұмыс түрін атқарады.
Мәселен, бүгін өтілген ... ... ... ... ... ұқсас оқиғамен
салыстырып, ұқсас белгілері мен ... ... ... ... ... жасайды, тарихи факгілерге өздігінше баға береді, теориялық
қорытындыларға, тұжырымдарға тарихтан, өмірден өздігінше нақты мысалдар
келтіреді, ... ... ... сызады т.б.
Проблемалық оқыту әдісі — мұның мәнісі мұғалім жаңа тақырыпты баяндар
алдында, немесе оның белгілі бір маңызды мәселесін ... ... ... ... ... оның шешілуі туралы ғылыми болжам
жасайды, соған жетудің әртүрлі жолдарын, ... ... ... ... зер сала ... отырып, проблеманы шешу логикасын
қадағалайды, алдын ала ... ... ... ... қайсысының қаншалықгы дұрыстығын, дәделділігін аңғарады.
Ішінара іздену немесе эвристикалық әдіс — ... ... бір ... ... шеше алу ... ... ... осыған қажетгі біліктерді біртіндеп қалыптастырады. Мәселен,
бояулы суретке, құжатқа, түсінген ... ... ... қоя ... ... үйретеді; естіген фактілері бойынша қорытынды жасауды,
немесе өздерінің болжамдарын айтуды ұсынады т.б.
Зерттеу әдісі — ... ... ... тәсілін және білім мен
біліктерді толық ... ... ... етеді. Бұл әдіс Кеңес мектебі
тәжірибесінде ұзақ уақыт және кеңінен ... ... ... ... екенін де көрсетті. Зерттеу әдісі — ғылыми тұрғыда танып білудің
тәсілдерін ... ... ... ... ... бұған
дейінгі айтылып өткен белгілерін қалыптастырады; өздігінше зерттеу ... ... ... ... ұштай түседі; оқушылар білімді
толық әрі саналы түрде меңгереді және оны ... ... ... ... ... іс-әрекетін, ойлау, таным қызметін ... бұл ... ... ... жүйемен жүргізіледі, демек
белгілі бір сатыларға ... ... әдіс — ... ... екінші-
төртінші әдістер — екінші саты, соңғы әдіс — ... саты (128). ... И. Я. ... өз ... жоғарыдағы оқыту әдістері туралы
өзінің ғылыми тұжырымдарын одан әрі жетілдіріп, ол ... ... ... ... ... деп көрсетеді (автордың алғашқы, негізгі мамандығы ... ... ... - ... ... ... танып білу және оны меңгеру үшін көптеген
тәсілдер мен құраддар қолданылады, алайда олардың бәрі біз ... ... ... әдістерінде қамтылады.
Информациялырецептивті (дайын рецеппен) (I) - әдіс әңгіме, ... ... ... ... ... ... ... құжаттың,
тарихи объектінің көшірмесі не суретінің көмегімен жүзеге асырылады. Түрлі
жұмыс формалары мен құралдар: ... ... ... ... ... ... ... пайдаланылады. Білімді хабарлау негізінен
оқулық бойынша жүргізіледі.
Репродуктивті (қайта еске ... (2) - әдіс ... ... ... берген тапсырма бойынша оқушылардың белгілі бір мәтінімен ауызша,
жазбаша жаттығуларды, басқа да оқу ... ... ... ... ... Бұл әдіс репродуктивті әңгімелесу - қайта еске түсіру арқылы
да орындалады. Қолданылатын құралдар бірінші әдісте көрсетілгендер.
Проблемалық (III) - ... ... ... жұмыс
түрлері мен құралдар пайдаланылады, бірақ айтылатын хабардың мазмұны
басқаша болады.
Эвристикалық ... әдіс (IV) - ... ... ... ... тапсырмаларды мұғалімнің көмегімен орыңдауды (қиыңдық
келтірген жағдайда), оқушьшардың іс-әрекетіне дұрыс бағыт беру ... ... ... ... көздейді. Мұнда да бұрынғы
құралдар пайдаланылады.
Зерттеу (V) - әдісі де сол құралдардың ... ... ... ... ... бар ... беру арқылы орындалады.
Оқу пәнін, бұл жерде тарихты, оқытуға арналған әдістер ... ... ... ... арқылы іске асырылады, ал оларды біріктіріп тұтас және бір-
бірімен ұштастыра қарасақ, оның бәрі ... ... ... ... ... ... әдістері жүйесін толық басшылыққа алып,
оларды түгелдей пайдаланып ... ... әлі ... қазақ мектептері тарихшыларының ... ... ... ... және ... ... қалған әдістер көпшіліктің ... ... ... ... ... ... бір ... керек, ең алдымен
мұғалімнің де оқушылардың да ... ... ... ... ... жаңа ... оқытып үйреткенде проблемалық баяндау
өдісін қолдану үшін төмендегілерді ескеру қажет.
Алдымен ... ... ... білу ... ... алдына
қойылатын проблема осы сыныптың шамасына ... яғни ... оны ... және ... ... ... ... берілген проблеманы шешуге оқушылар белсене қатысуы үшін
немесе шешілу жолдарын толық ... үшін ... ... негіздерімен
қамтамасыз етілуі тиіс. Олар: а) проблеманы ... ... ... ... ә) ... шешуге қатысы бар жалпы қағидалар; б) ... ... ... ... ... сол тәсілдерді өздігінше
табуына жағдай ... ... ... ... тексеруге, оның
негізділігін, логикалық дұрыстығын анықтауға, ... оның ... ... дәлелдеуге, қажет болған жағдайда өзгертулер енгізуге
оқушыларды белсене қатыстыру.
Қазақстан тарихын оқыту теориясы мен ... ... ... ғылымының белгілі бір саласы болғандықтан тарихты оқыту
теориясы мен әдістемесі қоғамдық ғылымдарға жатады дедік. Оның ... ... ... материализм, сондай-ақ білім мазмұнын
анықтауда ол дүние жүзінің, соның ішінде Орта Азия мен ... ... ... ... ... білім, тәрбие жөнінде
айтқандарын басшылыққа алады.
Тарихты оқыту теориясы мен әдістемесі педагогиканың ... ... ... ... кез ... пәннің оқыту әдістемесінің
негізі, Ол оқудың білім ... оны ... ... ... ... ... Демек әдістеме жеке пәндерді оқытудың
ерекшеліктерін баяндайтын болса, дидактика оқытудың барлық ... ... ... ашып ... Дидактиканың негізін салған Ян Амос
Коменский өзінің."Ұлы Дидактикасында" оқыту теориясының түйінді мәселелерін
көрсетіп берді. ... ... ... аса ... ... ... ... дейін мектептерде қолданылып жүрген оқытудың
көрнекілік, жүйелілік, бірізділік, ... ... ... ... ... ... зерттеп меңгеруі қандай шындық ... ... ... ... ... ... ... – деді ол. Оқытудың баланың жас ерекшелігіне сәйкес жүргізілуіне,
пәндердің өмірге байланысты ... ... баса ... ... ... ... ... үшін оқытудың ұымдастыру формаларын өзгертіп
отыру қажеттігін, оның ең ... өрі ... түрі ... ... атап көрсетті. Ян Амос ... ... үш ... ... ... ... ... педагогика ғылымына талай ғұлама
ғалымдар келіп кетті. Олар А.Коменскийдің ... одан әрі ... ұлы ... ... ... ... мектептерде, соның ішінде
Қазақстан мектептерінде де ... ... ... ... ... орын ... ... Сондықтан да ТОТӘ-інде оқушыларды
тарихты оқыту барысында тәрбиелеудің әдіс, тәсілдеріне, оларды қолданудың
тиімді жолдарын анықтауға баса ... ... Бұл ... жұмыстардың
бәрі педагогика ғылымының тәрбие теориясына сүйенеді, ... ... ... ... философия ғылымымен де байланысты, өйткені ол қоғамдық пәндер
қатарына жататындықтан оның зерттейтін нысаны ... ... оның ... ... теориясы мен әдістемесі үнемі өзгерісте болады, дамып,
жетіліп ... ... XX ... бас ... және ... өкіметінің
алғашқы жылдарындағы Ресей мектептерінде оқытудың формалдық, материалдық,
реалдық, прагматикалық бағыттарын негізге алған оқыту ... ... ... ... ... де осы ... ... алды. Ол
теориялар өз ... ... ... ... ... ... ... мүддесін қорғады. Әрине ондай теориялардың өмірі ұзақ болмады.
Кеңес елі мектептерінде тарихты оқыту ... осы ... пен ... ... ... ... өзі ... ғылымын, әсіресе Қазақстан
тарихын қалай бұрмалағаны баршаға белгілі.Бұлардан шығатын ... ... ... ... Қазақстан тарихын оқыту теориясы мен
әдістемесінде де кеңінен қолданылады, бірақ та оларды ... ... ... пайдалана білу керек. ТОТӘ мектептік ... ... ... ... Егер ... баланың психолоіиялық ерекшеліктерін білмесе
өзі оқытып жатқан материалды оқушылардың қайсысының қалай ... ... ... әсер етіп ... т.б. біле ... ... ... хронологиялық материалдарды әр оқушы түрліше
қабылдайды, ... ... ... ... ... көркем образда әр ... әсер ... ... да ... ... мен ... ... әр оқушының зейінділік, қиялданушылық, қабылдаушылық,
ойланушылық, жадында, есінде сақтаушылық ерекшеліктері ... ... ... және ... ескеріп отыруы тиіс. Тарих пәнінің бағдарламаларын,
оқулықтарын, оларды оқытудың ... ... ... ... жасағанда да оқушылардың психологиялық ерекшеліктерін үнемі
ескеріп отыру ... ... ... ... ... оқушылардың
физиологиялық ерекшеліктерімен де санасу қажет. Демек тарихшы мұғалім бұл
ғылымның да оқушыларға қатысты мәселелерін ... ... ... ... ... қарай үш топқа: кіші жастағылар -7-11, орта жастағылар
11-14 және жоғары жастағылар — 14-18, 19 болып бөлінетіні ... ... ... ... яғни сан және сапа ... ұшырайды. Сан
өзгерісі баланың бойының өсуі, салмағының ... сапа ... - ... ... ... өсуі. Осыларға қарап олардың жас ерекшеліктері
анықталады, ал жас ... ... ... ... ... жеңілдігі
анықталады. Соған сай бағдарламалар мен оқулықтар, ... да ... ... ... ... ... тарих пәнінің мазмұнын ғана емес, оның
теориялық негіздерін жақсарту үшін де маңызы зор. Бұл ... ... ... ... ... И. П. Павловтың жоғары нерв қызметі
жөніндегі іліміне сүйенеді. Нерв жүйесінің қызметі ... ... ... ... ... ол. ... ... не реакция деп түсінуге болады.
Яғни адам организмінің сыртқы, не ішкі ... ... ... ... ... орыс ... И. М, ... Ол өзінің "Ми" атты еңбегінде
рефлекстік құбылыстарды алғаш рет ... ... ... және де ... рефлекстерінің пайда болатынын тапты. Шартты рефлекстер дегеніміз
адам өміріндегі жасанды қимылдар деген сөз. Оның жасалуы үшін ... ... ... Адам өмірінде белгілі бір әсердің салдарынан пайда ... ... ... ес, сөйлеу, оқу, жазу сияқты дағдылар. Бұлар
тәрбиелеудің нәтижесінде пайда болып, дамыған. Сондықтан ... ... ... ... ... Павловтың шартты, шартсыз рефлекстер туралы
ілімі оқыту теориясының материалдық негізін ашумен ... оны ... ... үшін ... өте қажетті дағдыларды қалыптастырып,
тәрбиелеудің ... ... ... Бұл ... ... ... физиологиялық ерекшеліктері туралы ғылыммен
қарулану қажеттігін еске салады.
Тарихты ... жаңа ... ... ... ... ... сайын сол қоғамды құрып жатқан, оны ілгері
дамытатын ... ... ... ... ... интеллектуалдық дәрежесін
арттыру мәселелері барған сайын ерекше маңызға ие болатыны белгілі. Ондаған
жылдар бойы тоталитарлық жүйе мен ... ... ... ... елін ... қойғанда, дүние жүзінің бірқатар елдері соңғы ширек
ғасырда өз елдерінде орта білім жүйесін жетілдіру, жаңарту бағытында ... ... ... ... реформалар қабылдады. Мұндай игілікті іс-
шаралар АҚШ, Франция, Греция, Финляндия, Бельгия, Болгария, Венгрия, Дания,
Иңцонезия т.б. елдерде жасалды. ... ... ... мектеп реформасы
өткен ғасырдың 90 жылдарының орта кезінде қабылданған. Ол бойынша мектеп
құрылымы алты ... ... бес ... орта ... ... Ал, АҚШ-та
орта мектеп құрылымы алты не сегіз жылдық бастауыш және төрт не алты ... орта ... ... Бұл ... ... ... қарай міндетті пәндермен қатар өздері қалаған ... ... ... ... мамандық беретін ... да ... та ... сәйкес бұл елдерде білімнің мазмұны мен көлемі,
оқытудың формалары мен әдіс, ... де ... ... ... 1986 жылы ... реформасы қабылданғаны белгілі. Ол реформа
мектептің құрылымы мен мазмұнына да, оқыту формалары мен ... ... ... ... алмады. Ондай түбірлі өзгерістердің болмайтыны да
белгілі еді. Өйткені кеңестік орта мектепте ... ... ... ... коммунистік идеологияның солақай талаптарына сай өзгеріссіз қала
берді.
Коммунистік партия мен Кеңес үкіметі ... ... 50 ... ... ... ... ... жақсартуға бағытталған заңдар,
қаулы-қарарлар қабылдағанымен ондағы білім, ... беру ... ... ... Бұл ... 60 жылдардан бастап-ақ айқын байқалды. Оқыту
үрдісін жақсартуға ... ... ... мен жеке ... ... ... Ал, ... орындар — КСРО Оқу министірлігі мен КСРО
Педагогикалық ғылымдар академиясының орта білім беру жүйесіндегі ... ... бұл ... ... ... ... қажеттігін күн
тәртібіне қоюға батылы жетпеді. Тек, 80 жылдардың екінші жартысынан Кеңес
елінде басталған ... пен ... ... ... ... орта ... ... орын алған кемшіліктердің бегін ашуға, оларды
болдырмаудың жолын қарастыруға түрткі болды.
Кеңес елінің ең беделді ... ... ... ... ... ... ... 1988 жылғы 28 шілдедегі Н. ... О. ... ... по ... ... ... ... беру
саласындағы кемшіліктер нақты көрсетіліп, осы саладағы тоқыраудың бірқатар
себептері ашылған. Авторлар — баспасөз ... ... ... ... оқу ... басшылары да, мұғалімдер де қорытынды шығармады, ... ... ... ... ... үстемдік етіп келеді,
— дейді. ... ... ... осы ... редакциясына келіп түскен
жүздеген хаттарды талдай келе және де соларға сүйене ... орта ... ... білім берудің ұйымдастыру формаларын өзгерту жөнінде
нақты ұсыныстарын ортаға ... 80 ... ... ... ... ... Одақтық съезі өтіп, онда орта мектептерде білім берудің
маңызды мәселелері ... ... ... ... ... ... ... аяғынан 90 жылдардың басынан бастап біздің
Республикамызда да орта ... ... ... ... ... ... ... білім, саналы тәрбие беруге, , әсіресе олардың
ойлау, таным қызметін дамыта отырып, өздігінше іс-әрекет ... ... ... ... ... байқала бастады.
Бұған көптеген мысалдар келтіруге болады. Жамбыл облысының Шу
қаласындағы Ы.Алтынсарин ... ... ... ... ... жылдан бері орта мектептегі дәстүрлі ... ... де, ... ... да өзгерткен. Мұғалімдер ұжымы шоғырландырып-қарқынды
оқытудың маршрутты бағдарламасына көшкен. ... ... ... ... 2-3 ... (9, 10, 11) ... ... бір бөлмеде отырады.
Қарқынды — деп ... ... оқу ... ... дәстүрлі
мектеппен салыстырғанда уақыт аз кетеді, әрі ... ... ... берік білім алады. Сабақ бір пәннен ... ... бұл ... 30 ... ... бөлінеді. Алғашқы 30 ... жаңа ... ... ... бағыт береді, екінші сабақта оқушылар
жаңа материалмен өздігінше жұмыс жасайды. Үшінші сабақта әр топ ... ... ... ... ... түсіндіреді,
әңгімелеседі, пікір алысады, соңғы сабақта бүгінгі оқу материалымен барлық
оқушы ұжым ... ... ... ... ... ... бұл жаңалығын
қолдап, Ы.Алтынсарин атындағы Қазақтың білім академиясы оны "Республикалық
эксперимештік алаң мәртебесі бар ... — деп ... ... ... ... одан әрі ... ... көмектесіп келеді
/8/.
Шығыс Қазақстан облысының Тарбағатай ауданы Көкжыра ... ... орта ... ... да (мектеп директоры Е.Сағымбаев)
еліміз тәуелсіздік жолына түсісімен-ақ туған өлкесінің ... - ... ... ... ... де ... саналы да парасатты азамат етіп
қалыптастыру жағдайын ойластырған. Сөйтіп ауыл мектебі жағдайында 10-11
сыныптарда ... ... ... ... ... Гуманитарлық,
политехникалық бағдар бойынша оқитын ... ... ... ... ... ... екі күн терендетіліп оқытылған. Негізі мақсат —
ауыл жағдайында оқушылардың ... ... ... олар ... тереңдетіп оқьпу және жергілікті жағдайды, сұранысты ... ... ... ... ... күрделі емес мамандыққа бейімдеу.
Саралап оқытуды дұрыс ұйымдастыру мақсатында 8-9 сыныптарда әрбір оқушының
білім ... мен ... ... мен ... ... ескере отырып, бейімделген бағдардың бірінде оқытуға дайындық
жұмысы жүргізіледі. Жоғары оқу орнына ... ... сол ... ... ... ... автожүргізуші сияқты мамандықтарды меңгереді. ... ... да дер ... ... ... Қазақтың білім
академиясымен, оның дидактика зертханасымен шығармашылық байланыс жасады,
саралап ... ... оқу ... ... ... өнделіп, жетілдіріліп, олардың эксперименттік нәтижелері жылма-
жыл ... ... ... ... ... мен ... тәжірибесіне
кеңінен енуде. Мұны мерзімді баспасөз бетінде жиі - жиі ... ... ... ... ... ... 2001 жылғы сандарында
жаңа педагогикалық технологияларға қатысты он бестен ... ... Онда ... педагогикалық технология (№1),
Н.Артықбаевтың топқа ... ... (№2), ... ... ... ... ... тапсырмалар (№3), К.Ыбыраеваның инновациялық
әдістерді қолдану (№5), 3. Бекбаеваның ақпараттық технологияны пайдалану
(№б), ... ... ... ... (№8), З.Халменова т.б.
инновациялау — моделдеу нысаны, ... ... ... ... ... ... ... К.Мамырова мен т.б.
оқытудың жаңа технологиялары (№10), Ә.Тезекбаеваның жарыс сабағы (№11/12)
туралы мақалалары бар. Сөйтіп байқап ... жеке ... ... жеке ... да инновациялық оқытуды, жаңа педагогикалық, ақпараттық
технологияларды қолдап, олардың тәжірибелеріне белсене ендіруде деп тұжырым
жасауға ... ... ... ғылыми-әдістемелік мақалалар мен басқа да
әдебиеттерде педагогикалық технологияға қатысты ... ... жаңа ... технологиялар, ақпараттық технологиялар деген сөз
тіркестері қатар ... ... да олар ... қысқаша болса да тоқтап
өткен орынды.
Бұлардың арасында "инновация" терминінің бұрынырақ ... ... ... ... ... "Жаңалық", "Жаңалық ендіру",
"реформалау" ... бір ... ... Ал кең ... ... ... ... беру жүйесіндегі өзгерістерді,
жаңалықтарды қамтиды. ... ... ... ... айналыста
өткен ғасырдың 40 жылдарынан бастап кездеседі. Оның теориялық негізін
салушьшар неміс, австрия ... деп ... Олар бұл ... ... ... ... ... пайдаланған, ал кейінірек педагогика ғылымына да ендірілген. 50
жылдардан бастап дүниежүзілік халық ағарту саласында ... ... ... ... ... ... ... орындары ашылды,
ЮНЕСКО жанынан арнайы Орталық ашылды. Оның педагогакалық инновацияның Азия
Орталығы осы ... ... ... саласындағы жаңалықтарын
зерттейді, жиналған материалды Білім мәселесімен айналысатын Бюро ... жүзі ... ... Сөйтіп дүние жүзінде білім беру саласында
болып жатқан жаңалықтар ... ... ... ... халыққа
білім беру саласын дүниежүзілік шеңберде дамытуға қаншалықты ... ... ... ... ... ... - педагогикалық
жаңалықтарды ашатын, оны бағалайтын, педагогикалық қауымдастық-тың ... және де ... ... ... Ол жаңа ... енетін ғылыми, әдіснамалық пән. Тым қарапайым етіп айтсақ инновация
- адамның іс ... ... ... ... өзгерістің болуы және де
сол арқылы ... бір ... ... ... ... оны іске асыру,
басқаларға тарату. Бұған өзіміз ашқан жаңалық та, тіпті басқа елдерде ... ... та, өз ... ... ... да, ... тарату
да жатады. Инновациялық оқыту ... ... ... білім берудің инновациялық құрылымдары арқылы, олардың бәрі
терең ғылыми, жүйелі негізде ойластырылып жасағанда ғана жүзеге асады /9/.
Оқытудың ... ... ... ... құраушыларына мәнді ... ... оқу ... ... ... ... ұзақ ... орындалатын қызметтен босататыны, қажет ақпаратты
өзі іздеп табуға мүмкіңдік алатыны, ... ... ... ... ... С.Г.Григорьев, САЖданов,
А.СЛесневский, И.В.Роберт, А.П.Сейтешов, Н.Т.Ермеков, ... Ко ... ... ... Ш.Х.Құрманалина, Ж.Ж. Нұржанова,
Н.Ғ.Даумов, т.б. енбектерінде қарастырылған.
Оқу процесі мен ... ... ... ... ... енгізу Г.Б.Ахметова, М.Х.Балтабаев, Р.Ш.Бектұрианова,
Ө.З.Имангожина, С.С.Құнанбаева, А.Ә.Нұрманалиева және т.б. ... ... ... ... ... ... жеке тұлға
теориясына сүйенеді. Әрбір жеке ... өзін ... ... ... ... моральдык талаптарымен, белсенділіктің түрлі сатысымен жене
басқада маңызды қасиетгерімен сипатталады /10/.
Тарих пәнін ... ... ... ... ... ... Оның өзі де күрделі жұмыс, өйткені көп әрі ... ... ... оның ... ... ... бәрі
бірдей қальптгы жағдайда жүмыс істеп тқрған жоқ. 2001 жылдың аяғына ... ... ... (ежелгі дәуірден XVIII ғасырға дейін)
хрестоматиясы орыс ... және 9 ... ... ... ... Құқық"
электронды оқулығы қазақ, орыс тілдерінде дайындалды. Бұл үлкен істің басы
ғана. Біздің тарихшы ... ... ... ... ... ... біртіндеп өздерін дайындай бергені дұрыс.
Оқыту процесінде ақпараттық технологияны енгізу
- оқу процесінің тиімділігін үнемі арттырмайды,
- рационалды пайдаланбайды,
- оның ролін кітап ... ... ғана ... ... ... ... ақыл-ой дамуын қадағаламай, есте сақтау,
ойлау, шығармашылық жұмысын ... ... ... ... ... оқу ... ... кемітеді
дейтін секілді қарсылыктар кездеседі. Бұл жаңа ... ... ... ... ... ... адамдардың дауысы,
солардың оз білместіктерін ... ... жан ... деп түсінуге
болады.
Компьютер мұғалімге техникалық және технологиялық жағынан көмек
беріп, ... ... ... ... ... ... береді.
1) Компьютер оқушы қатесіне ... ... ... отырып,
оның білімін бағалау функциясының көп бөлігін өзіне алады. ... ... сол ... ... ... ... Сонымен қатар,
бағалау көрсеткіштері накты, дәл ... ... бүл ... ... ... ... ... өз темпінде, оз ритмінде жұмыстануға мүмкіндік
береді. Мұғалім үнемі бүл үрдісті ... ... ... ... сыныптағы окушылардың жағдайын толық коріп, ... ... ... ... жеке ... мүмкіндік
ашылады.Сонымен, компьютер ... ... ... ... ақпараттандыру үрдісі адамзат өркениетінің дамуының жаппай
және ... ... ... қарастырылып отыр. Білімді
ақпаратгандыру, ... оның ... ... ... ... — қоғамда
ақпараттандырудың негізгі шарты /11/.
Қорытынды
Тарих пәнінің тәрбиелеушілік ... өте мол. ... ол ... ... ғасырлар бойы жинаған тәжірибесін баяндайды. Ал мектептегі
тарих қурсына сол тәжірибенің алдымен ең маңыздылары, қүндылары, ... ... ... ... курстарында құнсыз тарихи ... ... ... фашизм, крест жорықтары, басқа елге шапқыншылық ... ... ... ... ... т.б. Бірақ мұндай құнсыз
оқиғалар білім, тәрбие ретінде құнды, өйткені ... ... ... ... ... ... ... болдырмау үшін күресуге
дайындаймыз. Тарих пәні ... ... ... ... ... жеке тарихи қайраткерлердің халық үшін жасаған қызметін
баяндайды, осылардың бәрі олардың жүрегіне, ... ... әсер ... жоғары, саналы азамат болып қалыптасуына үлес қосады.
Қазақстан Республикасы тәуелсіз даму жолына енді ғана ... ... ... ол да ... ... гүлденген өркениетті елдер қатарына
қосымшады. Мұны жүзеге асыратын Қазақстанның қазіргі жас азаматтары, ... ... ... білімді, осы республикадағы ... ... ... ... сыйлайтын, осы ел үшін, оның
халықтарының бақытты келешегі үшін бар ... мен күш ... ... ... ... азаматтар керек. Осы міндетті орындауға мектептегі
тарих пәні өте зор үлес қосады.
Сілтемелер тізімі:
1. Әбдіғұлова Б. Қ. ... ... ... ... ... арналған
материалдар” Алматы, 1997 жыл 6 бет.
2. Тәкенов Ә. “50 ... ... ... тарихы қалай
қысқаппақ алынды” Қазақ тарихы 1994 жыл. №1 14 бет.
3. С. ... ... ... педагогикалық мұралары”
Алматы, 1991 жыл. 20 бет.
4. Т.Т. Тұрлығыл “Мектепте ... ... ... ... мен
әдістемесі” Алматы, 2003 жыл. 14 бет.
5. Т.Т. Тұрлығыл “Мектепте ... ... ... ... ... ... 2003 жыл. 131 бет.
6. Воронянская О.В. “Жүйелілік ... ... ... ... ... 2001 жыл №3 9 ... Тұрсын Хазіретәлі “Мектепте тарихы оқыту әдісі” ... ... 72 ... ... Қ. ... ... педагогикалық технология” Қазақстан
мектебі 2001 жыл. ... ... Қ. ... ХХІ ... Егемен Қазақстан 1996 жыл.
21 мамыр.
10. Мадешова А. “Оқу ақпаратын ақпараттық технология жағдайында меңгеру”
Бастауыш ... 2005 жыл. №3 ... 6 ... ... А., ... А. “Ақпарат түсінігін дамыту мен ... ... 2005 жыл №3 ... 7 ... ... ... Т.Т. ... “Мектепте Қазақстан тарихын оқыту теориясы мен
әдістемесі” Алматы 2003 жыл.
2. Журнал ... ... ... “Егемен Қазақстан”
4. С.Қалиев “Алтынсаринның таңдамалы педагогикалық мұралары” Алматы,
1991 жыл.
5. Тұрсын ... ... ... ... ... ... ... Журнал “Бастауыш мектеп”
7. Әбдіғұлова Б.Қ. “Тарихты оқыту әдісі” Алматы 2004 жыл.
8. Аманжолов К. ... ССР ... ... ... ... ... 1989 жыл.
9. Есмағанбетова Ш. “Оқушылардың тарымдық іс ... ... 2002 ... ... Г.А. ... ... әдісі” Шымкент 2004 жыл.
11. Есламғалиұлы Мұхадес “Шежіренама” Алматы 1998 жыл.
12. М.Қ. ... , І. М. ... ... ... ... 1994 ... ... М. “Педагогика” Алматы, 1992 жыл.
14. Журнал “Қазақстан мектебі”

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Lиаспора" сөзінің хатқа түсу тарихы мен "диаспора", "этнос" терминдерін қолдану аясы22 бет
"Л.Н.Гумилев- тарихшы ғалым және тарихи еңбектері"6 бет
"Оңтүстік Қазақстан кәсіби тарихшыларының мәртебесі"29 бет
19-20 басындағы қарақалпақтардың отбасылық некелік қарым-қатынастарына байланысты әдет-ғұрыптары мен салт дәстүрлері жүйесі44 бет
1932 жыл ашаршылық ақиқатын ашатын кез келді9 бет
60-80 жылдардағы ортасындағы Қазақстандағы нақты социализм12 бет
SCADA жүйесіне түсініктеме6 бет
І. Жансүгіровтің шығармашылығы23 бет
І. Жансүгіровтың шығармашылығы11 бет
Ілияс Есенберлин10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь