Жеке кәсіпкерлік қызметті жүзеге асырудың құқықтық мәселелері

Мазмұны

Аннотация
Мазмұны
Нормативтік сілтемелер 4
Анықтамалар 5
Белгілер мен қысқартулар 6
Кіріспе 7
1. Жеке кәсіпкерлік кәсіпкерліктің нысаны ретінде 12
1.1 Жеке кәсіпкерліктің түсінігі мен мәні 12
1.2 Қазақстан Республикасының заңнамасы бойынша жеке кәсіпкерліктің нысандары 33

2 Қазақстан Республикасының заңнамасы бойынша жеке кәсіпкерлік нысанындағы кәсіпкерлік қызметті жүзеге асырудың мәселелері 53
2.1 Жеке кәсіпкерлердің құқық қабілеттілігін жүзеге асырудың және оны заңнамалық реттеудің өзекті мәселелері 53
2.2 Жеке кәсіпкерлікті тоқтатудың нысандары. Жеке кәсіпкердің банкроттығы 69
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

78
82
Кіріспе
Тақырыптың өзектілігі. Еліміздің экономикалық жүйесінде мемлекеттік тәуелсіздігімізді алған сәттен басталған түбегейлі өзгерістер әлеуметтік бағыттағы нарықтық экономиканы құрудың қажеттігін туғызып, мүлдем жаңа қоғамдық қатынастарды қалыптастыруды талап етті. Қазақстанның нарықтық экономикаға көшуі - экномикалық тұрғыда дамудағы уақыт талабы еді. Елбасы Н.Ә.Назарбаев Қазақстан жолы – 2050: "Бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ" деп аталатын Қазақстанның келешекте гүлденіп дамуының ұзақ мерзімді басымдықтарын анықтаған халыққа арнаған жолдауында біздің еліміздің алдына қоятын басты мақсаты: ұлттық бірлік, әлеуметтік әділдік, барша қазақстандықтардың экономикалық жоғары деңгейдегі ахуалы тән тәуелсіз, гүлденген және саяси тұрақты Қазақстанды құру болып табылатындығын атап өтеді\ 1\. Қоғамның бірлігі мен ішкі тұрақтылығының маңызды құрамдас бөлігі ретінде болу қажеттігін де баса көрсетеді.
Кәсіпкерлік, тұтас алғанда, ауылдық жерлерде де жақын арадағы онжылдықта нарықтық құрылымдарға қосымша күш беретін және инфраструктуралар сұрақтары мен әлеуметтік мәселелер айрықша мәнге ие салаға айналуы тиіс. Қазіргі таңдағы қоғамымызда жұмыссыздық кедейлік, зейнетақы мен төлемақылардың төмен мөлшері, тағы басқа толып толып жатқан әлеуметтік мәселелердің өз шешімін тиісінше таппай жүргені жасырын емес. Осындай мәселелерді шешудегі мемлекеттің мақсаты болып азаматтарға, шаруалар мен ауылдық жердің тұрғындарына кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыруына қажетті құралдармен қамтамасыз етудің де мәселелері басты назарда болуы қажет.
Жаңа экономикалық қатынастырды қалыптастыру барысында біздің дербес мемлекетіміздің қоғамдық өміріндегі пайда болып жатқан құрылымдарды қаржылық және құқытық қамтамасыз етудің мәселелері өте өткір туындап отырғаны белгілі. Бүгінгі күні, меншік қатынастарына қатысты реформалар, шаруашылық субъектілерінің ұйымдастыру-құқықтық нысандарының көп түрлілігі, кәсіпкерлік қызмет еркіндігі қоғамдық қатынастарды құқықтық реттеу әдістерінің елеулі тәжірибеде де, теориялық тұрғыда да құқықтық реттеуде шынайы демократиялық қағидалар басшылыққа алынады, атап айтқанда, кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыру саласында Қазақстан Республикасының барлық азаматтарының тең мүмкіндіктері қағидасы және кәсіпкерлік еркіндік қағидасы.
Нарықтық экономиканы кәсіпкерлік қызмет еркіндігі қағидасынсыз елестету мүмкін емес. Аталған қағида Қазақстан Республикасы Конституциясының 26-бабында баян етілген: «Қазақстан Республикасының азаматтары заңды түрде алған кандай да болсын мүлкін жеке меншігінде ұстай алады. Меншікке, оның ішінде мұрагерлік құқығына заң мен кепілдік беріледі. Соттың шешімінсіз ешкімді де өз мүлкінен айыруға болмайды. Заңмен көзделген ерекше жагдайларда мемлекет мұқтажы үшін мүліктен күштеп айыру, оның кұны тең бағамен өтелген кезде жүргізілуі мүмкін. Әркімнің кәсіпкерлік кызмет еркіндігіне, өз мүлкін кез келген заңды кәсіпкерлік кызмет үшін еркін пайдалануға кұкығы бар»\ 2 \. Сонымен, еліміздің негізгі Заңының
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан жолы – 2050: "Бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ" атты Жолдауы, 20014 ж. 29-қаңтар
2. ҚР Конституциясы 1995 ж. 30 тамыз.
3. ҚР «Шарушылық (фермерлік) қожалығы туралы» Заңы 1998 ж. 31
наурыз
4. ҚР Азаматтық кодексі 1994 ж. 27-желтоқсан.
5. Шакен А.Ш., Ақтымбаева Ә.С. Туризмдегі кәсіпкерлік іс-әрекет негіздері. Алматы: Қазақ университеті, 2010. –90 б.
6. ҚР Азаматтық іс жүргізу кодксі 1999 ж. 13-шілде
7. ҚР Салық кодексі 2001 ж. 12-маусым
8. ҚазССР «Қаз ССР-інде шарушылық қызметтің еркіндігі және
кәсіпкерліктің дамуы туралы» 1990-жылғы 11-желтоқсандағы Заңы.
9. ҚР «Жеке кәсіпкерлікті қорғау және қолдау туралы» Заңы 1992 ж. 4
маусым
10. ҚР «Лицензиялау туралы» Заңы 1995 ж. 17 сәуір
11. ҚР «Лицензиялау туралы» Заңы 2007 ж. 11қаңтар
12. ҚР «Банкроттық» Заңы 1997 ж. 21 қантар
13. ҚР «Жеке кәсіпкерлік туралы» Заңы 1997 ж. 19 маусым
14. ҚР «Жеке кәсіпкерлік туралы» Заңы 2006 ж. 31 қаңтар
15. ҚР «Шағын кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдауы туралы» Заңы 1997 ж.
19 маусым
16. ҚР «Шарушылық (фермерлік) қожалығы туралы» Заңы 1998 ж. 31
наурыз
17. ҚР «Атқарушылық іс жүргізу және сот орындаушыларының
мәртебесі туралы» Заңы 1998 ж. 30 маусым.
18. ҚР «Неке және отбасы туралы» Заңы 1998 ж. 17 желтоқсан.
II. Мақалалар және монографиялар:
19. Ахметбекова С. А. Предприниматель как участник гражданского
оборота // Вестник КазГУ №3 2000 г.
20. Басин Ю. Г. , Фурсов В. Т. Основы бизнеса в условиях рыночной
экономике Казахстана А: 1992 г.
21. Балкен М. Проблемы банкротства индивидуальных
предпринимателей. // Правовая реформа в Казахстане №4 2000 г.
22. Беляева 3. С. Крестьянское (фермерское) хозяйство как субъект
гражданского права. Учебное пособие. Субъекты гражданского права отв. ред. Абова Т.Е. -М: Институт государства и права РАН 2000 г.
23. Бекназарова А.Т. Современное состояние, тенденции и перспективы
развития предпринимательства в РК // Вестник КазНУ №4 2002 г.
24. Бажкенова Р. Защитим права предпринимателя // Фемида №12, 2004 г.
25. Григоренко С. Проблемы гражданско-правового статуса
индивидуального предпринимателя. // Хозяйство и право № 5 1999 г.
26. Джандосов С. У. Крестьянские хозяйство: каким ему быть? //
Экономика и жизнь №7 2005 г.
27. Жилинский С. Э. Предпринимательское право (правовая основа
предпринимательской деятельности) учебник для ВУЗОВ. М: Изд.
«НОРМА» 2000 г.
28. Жетпысбаев Б. Аграрное право РК. Учебник. Казахстанский
институт правоведения и международных отношений. А:
«ДАНЕКЕР» 2000 г.
29. Иванов А. Б. Государственному регулированию
предпринимательства - правовую основу // Юрист №7. 2004 г.
30. Ермаков В. Как стать индивидуальным предпринимателем,
Библиотечка предпринимателя. А: «Центр обслуживания
предпринимателей Секрет+Сервис» 2000 г.
31. Климкин С. И. Вопросы читателей: простое товарищество //
Предприниматель и право №5-6 1997 г.
32. Климкин С. И. Правовые формы предпринимательства в РК. учебное
пособие, А: «БАСПА» 1997 г.
33. Кусаинова Л. А. Право землепользования крестьянских фермерских
хозяйств в РК (историко-правовой анализ), учебное пособие, Акмола
1998 г.
34. Нам Г. Новая инициатива Президента РК по поддержке малого
бизнеса // Предприниматель и право №16 1999 г.
35. Олейник О. М. Предпринимательское (хозяйственное) право, том 1,
учебник, М: «ЮРИСТ» 1999 г.
36. Романкова И.В. Правовое регулирование предпринимательской
деятельности граждан в РК Автореферат А: 1996 г.
37. Ручкина Г. Ф. Конституционные основы предпринимательства в
России // Конституционное и муниципальное право №4. 2002 г.
38. Рудецких А. Шишкина А. Поддержка малого предпринимательства
со стороны государства //Вестник предпринимателя №5 2001 г.
39. Романкова В. А. Процедура приобретения правового статуса
индивидуального предпринимателя // Актуальные проблемы
гражданского права. Материалы ежегодной республиканской
научно-практической конференции аспирантов и соискателей. А.
февраль 2005 г.
40. Сулейменова М. К. Покровский Б. В. Худяков А. И. Жакенов В. А.
Право и предпринимательство в РК. учебное пособие, А: «Жеты
жаргы» 1994 г.
41. Суханова Н.Т. Взаимоотношения предпринимателя и государством //
Зангер№12. 2005 г.Сафинов К. Б. Роль правительства в формировании предпринима-
тельской среды // Предприниматель и право №11, 17, 2002 г.
42. Ташенова С. Совместное предпринимательство // Внешнеэкономи-ческая деятельность в Казахстане №10 2000 г.
43. Устюкова В. В. Правовое положение крестьянского (фермерского) и
личного подсобного хозяйства в условиях аграрной реформы - М:
Институт государства и право РАН 2000 г.
44. Хруцкий В. Е. Как стать предпринимателем // США экономика,
политика, идеология №9 1992 г
        
        Аннотация
Мaгиcтрлік жұмыc кіріcпеден, екі тaрaудaн, қoртындыдaн тұрaды.
Бірінші тaрaу Жеке кәсіпкерлік кәсіпкерліктің нысаны ретінде, oл екі ... ... ... тaрaу ... ... ... ... жеке кәсіпкерлік нысанындағы кәсіпкерлік қызметті жүзеге асырудың мәселелері, oл екі бөліктен тұрaды.
Кілттік сөздер: құқық қабілеттілігі, әрекет ... ... жеке ... ... ... акт, жалдама қызметкер.
Көлемі 83 бет.
Пaйдaлaнылғaн әдебиеттер caны 44.
Мазмұны
Аннотация
Мазмұны
Нормативтік сілтемелер ... ... мен ... ... ... кәсіпкерлік кәсіпкерліктің нысаны ретінде
12
1.1
Жеке кәсіпкерліктің түсінігі мен ... ... ... бойынша жеке кәсіпкерліктің нысандары
33
2
Қазақстан Республикасының заңнамасы бойынша жеке кәсіпкерлік нысанындағы кәсіпкерлік қызметті жүзеге ... ... ... ... ... жүзеге асырудың және оны заңнамалық реттеудің өзекті мәселелері
53
2.2
Жеке кәсіпкерлікті тоқтатудың нысандары. Жеке кәсіпкердің ... ... ... ... ... сілтемелер
Осы магистрлік диссертациялық жұмыста келесі сілтемелер қолданылған:
1.Қазақстан Республикасының Конституциясы 1995 жылы 30 тамыз.
2.ҚР Азаматтық кодексі 1994 ж. ... ... іс ... кодксі 1999 ж. 13-шілде
4.ҚР Салық кодексі 2001 ж. 12-маусым
5.ҚазССР 1990-жылғы 11-желтоқсандағы Заңы.
6.ҚР Заңы 1992 ж. 4маусым
7.ҚР Заңы 1995 ж. 17 ... Заңы 2007 ж. ... ... Заңы 1997 ж. 21 ... Заңы 1997 ж. 19 ... ҚР Заңы 2006 ж. 31 ... - бұл құнды әрі жаңа бір нәрсені жасап шығару, өзіңе қаржылық, әлеуметтік, моральдік жауапкершіліктерді ала отырып уақыт пен ... ... ... ... ... ... процессі.
Халықаралық ұйым құқығы дегеніміз халықаралық ұйымдардың өзара және халықаралық құқық субъектілерінің басқа да субъектілерімен қарым-қатынастарын, ... және құру ... ... ... мен ... ... құрайтын халықаралық бұқаралық құқықтың саласы.
Тәуелсіздік - бұл мемлекеттік биліктің күрделі саяси-заңдық сипаты, ол құзыреттердің саяси ... ... ... ... ... ... арқылы жүзеге асырылады.
Ассоциация - экономикалық дербес кәсіпорындардың ерікті ... ... ... ... ... ғылыми-техникалық, өндірістік, экономикалық және әлеуметтік міндеттерді бірігіп шешу.
Консорциум - бұл ірі қаржы ... ... ... үшін ... өте ірі жобаға инвестиция ) біріккен кәсіпкерлердің бірлестігі.
Синдикат - бір саланың кәсіпкерлерін ... ... ... - ... қызмет көрсету бағасы, нарық аудандарын бөлу, өндіріс мөлшері жөнінде келісім.
Қаржы - өнеркәсіп тобы - банк, сақтандыру және сауда ... ... ... - ... ... пен банк ... ... асыру ниетімен емес, азаматтарға, мемлекетке зиян келтіретін тыйым салынған әрекетті жасап, ... ... ... алу, ... ... ... ... ниетпен коммерциялық ұйым құру.
Акционерлік қоғамдар - бұл жарғылық капиталы бар, белгілі акциялар салынатын қоғамдар. ... ... - ... тән ... аумағындағы басшы билігі және халықаралық қатынастар саласындағы тәуелсіздігі.
Ақша-несие саясаты - бұл банктік процент арқылы мемлекеттің ақша ... мен ... ... ... Бұл ... бюджеттік саясаттан ерекшелігі өндірістің төмендеуіне де, инфляцияны тежеуге мүмкіндік береді.
Құқық қабілеттілігі - Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 13-бабына сәйкес құқық қабілеттілік ... ... ... негізде берілетін азаматтық құқықтарға ие болып, соған байланысты міндеттер атқаруын білдіретін және оның дүниеге келуімен байланысты пайда болып, қайтыс болуымен ... ... ... ... - кәсіпкерлік қызметті әрекет қабілеттігі бар азаматтар ғана жүзеге асыра алады, әрекет қабілеттілік азматтың заңдық әрекеттерді өзі ... ... ... жасауын және мүліктерді иеленуін, сондай-ақ өзге тұлғаларға келтірген зияны үшін өз ... ... ... білдіреді.
Белгілер мен қысқартулар
ҚР-Қазақстан Республикасы
БҰҰ-Біріккен Ұлттар Ұйымы
АҚШ-Америка Құрама Штаттары
ТМД-Тәуелсіз Мемлекеттер достастығы
ҚР АК- Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексі
АҚ-Акционерлік ... ... ... қоғамдар
КСРО-Кеңес Социалистік Республикалар Одағы
Кіріспе
Тақырыптың өзектілігі. Еліміздің экономикалық жүйесінде мемлекеттік тәуелсіздігімізді алған ... ... ... ... ... бағыттағы нарықтық экономиканы құрудың қажеттігін туғызып, мүлдем жаңа ... ... ... ... ... ... ... экономикаға көшуі - экномикалық тұрғыда дамудағы уақыт талабы еді. Елбасы Н.Ә.Назарбаев Қазақстан жолы - 2050: "Бір ... бір ... бір ... деп аталатын Қазақстанның келешекте гүлденіп дамуының ұзақ мерзімді басымдықтарын ... ... ... ... ... ... алдына қоятын басты мақсаты: ұлттық бірлік, әлеуметтік әділдік, барша қазақстандықтардың экономикалық жоғары деңгейдегі ахуалы тән тәуелсіз, гүлденген және ... ... ... құру ... ... атап ... 1\. Қоғамның бірлігі мен ішкі тұрақтылығының маңызды құрамдас бөлігі ретінде болу қажеттігін де баса көрсетеді.
Кәсіпкерлік, ... ... ... ... де жақын арадағы онжылдықта нарықтық құрылымдарға қосымша күш беретін және инфраструктуралар сұрақтары мен әлеуметтік мәселелер айрықша мәнге ие салаға ... ... ... ... қоғамымызда жұмыссыздық кедейлік, зейнетақы мен төлемақылардың төмен мөлшері, тағы басқа толып толып жатқан әлеуметтік ... өз ... ... ... жүргені жасырын емес. Осындай мәселелерді шешудегі мемлекеттің мақсаты болып азаматтарға, шаруалар мен ... ... ... ... ... ... ... қажетті құралдармен қамтамасыз етудің де мәселелері басты назарда болуы қажет.
Жаңа экономикалық қатынастырды қалыптастыру ... ... ... ... ... ... ... болып жатқан құрылымдарды қаржылық және құқытық қамтамасыз етудің мәселелері өте өткір туындап отырғаны ... ... ... ... қатынастарына қатысты реформалар, шаруашылық субъектілерінің ұйымдастыру-құқықтық нысандарының көп түрлілігі, кәсіпкерлік қызмет еркіндігі ... ... ... реттеу әдістерінің елеулі тәжірибеде де, теориялық тұрғыда да құқықтық реттеуде шынайы ... ... ... ... атап айтқанда, кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыру саласында ... ... ... ... тең ... қағидасы және кәсіпкерлік еркіндік қағидасы.
Нарықтық экономиканы кәсіпкерлік қызмет еркіндігі қағидасынсыз елестету мүмкін емес. Аталған қағида Қазақстан Республикасы ... ... баян ... \ 2 \. ... ... негізгі Заңының азаматқа мұндай құқық берілетінін жариялауы үлкен мәнге ие, ал бұл ... ... ... ... ... тұрақтылығын қамтамасыз етудің құралы болатыны сөзсіз.
Қазақстан Республикасыдағы жеке кәсіпкерлік өз дамуын ... ... ... Осы ... ... ... ... оның қызметін реттейтін көптеген нормативтік құқықтық актілер қабылданды. Солай бола тұрса да, осы саладағы нормативтік базаны ... ... ... ... әлі ... ... өз ... таппай келеді.
Аталған саладағы қоғамдық қатынастардың жеткілікті түрде, ауқымды құқықтық реттелгеніне қарамастан, шешімдер талап ететін мәселелер әлі де ... ... ... ... ... ... Заңының 1-бабының 3-тармағы заңды тұлға құрмастан шаруа қожалығы нысанының болуын ғана белгілейді\3\. Ал ... ... ... ... тұлға ретінде құрылып әрекет етеді, көп жағдайда Қазақстан ... ... ... ... ... кодексіне қайшы келмейтін жауапкершілігі шектеулі серіктестік нысанында құрылады\4\. Бұдан жоғарыда аталған Заң нормасында жоюды ... ... ... ... ... қатар, Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексі жеке кәсіпкерлердің құқыққабілеттігін жеке тұлғанікімен бірдей көлемде белгілейді, бірақ жеке кәсіпкерлік құқықтыққабілеттілік пен әрекетқабілеттілікке ... ... ... сәттен бастап ие болады және құқықтарды жүзеге асыру саласында мүмкіндіктері де аса зор ... ... жеке ... құқыққабілеттілігі тек уақыт бойынша ғана емес, жеке тұлғалармен салыстырғанда өкілеттіктерінің көлемімен де шектеулі. Сонымен, қолданыстағы азаматтық заңнамаларда ... ... ... ... ... қажет ететін құқықтағы ақтаңдақтық екені даусыз. Мысалы, жеке кәсіпкер мен оның отбасы мүшелері оның мүлкіне мүліктік шара ретінде өндіріп алу ... ... ... олар ... ... ... өзі экономиканың басты саласы ретінде мемлекетпен таңдалған және кәсіпкер қызметін жан-жақты қолдау қағидасына қайшы келеді.
Жоғарыда ... ... бұл ... ... ... ... толығымен келісуге болады. Бүгінде жеке кәсіпкердің құқықтық жағдайын анағұрым терең зерттеудің қажеттілігі анық ... ... Жеке ... ... жағдайы мәселелері отандық әдебиеттерде де жеткіліксіз зерттелген, бұл кәсіпкерлік құқықтық ... ... ... саласындағы жаңа ғылыми еңбектердің жоқтығымен түсіндіріледі.
Ғылыми жаңалығы. Тақырыптың жаңалығының өзі, бұл тақырып бойынша кешенді зерттеулердің тым сирек, аз ... ... ... ... ... Нарықтық экономиканы реттеуге мемлекет араласуы керек пе? деген сауал бірнеше ғасыр бойы қойылып ... ... ... ... ... болса, экономиканың қызмет істеуін желқайыққа ұқсатады: " Іс жүргізу үшін жел керек-ол мүдде, ал ... ... ... ... ... ... авторы Клас Эклундтың пікірі бойынша" реттелмейтін экономика болмайды және өндірістің тиімділігін арттыру мақсатында экономиканы мемлекеттік реттеу объективтік қажеттілік " дейді. ... ... ... ... және экономиканы реттеуде экономикалық (жанама) және әкімшілдік (тікелей) әдістерін қолданады. Нарықтық экономиканы дамыған елдердің ... ... ... ... ... ... рөлі артады, ал экономика тұрақтанған және өрлеу ... ... ... әдістің ең бастылары: салық саясаты, табыс пен ресурстарды қайта ... баға ... ... ... ... несие-қаржы механизмі т.б.
Сондай-ақ, жеке кәсіпкердің құқықтық жағдайымен ... ... және ... өзекті мәселелер бойынша ТМД елдері заңнамасына салыстырмалы құқықтық талдау жүргізілді: жеке кәсіпкерліктің бір ... ... ... ... тең ... ... банкроттық институты; жеке кәсіпкердің құқыққабілеттігі; сонымен қатар заңды тұлға болып табылатын шаруа қожалығына қарағанда, ... ... ... жүзеге асырылатын жеке кәсіпкер мәртебесінің оң жақтары бар екендігін салыстыру әдісін қолданып көрсету.
Осы зерттеудің ... ... Ю.Г. ... М. ... С. ... С.У. Жандосов, С.Э. Жилинский, В. Ермаков, С.И. Климкин, Л. А. ... В.В. ... М.К. ... В.Е. Хруцкий т.б. өзге де Қазақстан Республикасындағы тұлғаның құқықтық мәртебесіне қатысты конституциялық құқық, азаматтық құқық, азаматтық іс ... ... ... кәсіпкерлік құқық саласындағы танымал заңгер-ғалымдар мен зерттеуші-құқықтанушылардың, сонымен қатар ТМД ... ... да ... ... ... ... ... өзекті мәселелеріне байланысты жаңа әдебиеттердегі ғылыми зерттеулердің болуына қарамастан, жеке кәсіпкерлік туралы ғылыми көзқарастар мен пікірлер жеткіліксіз деуіміз: ғылыми жұмыстардың ... ... ... ... ... шектелуіне байланысты екендігін ескерген жөн. Магистрлік жұмысты жазуда Қазақстан ... ... ... жеке ... ... ... мәселелерін кешенді түрде зерттеуге тырыстық.
Бұл жұмыстың нормативтык негізі ретінде Қазақстан Республикасы Конституциясы, Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің, ... ... ... кодексінің, Қазақстан Республикасы , Қазақстан Республикасы , Қазақстан ... , ... ... , ... ... ... ... қолданылды.
Бұл ғылыми жұмыста әсіресе, жеке кәсіпкерліктің ұйымдық-құқықтық нысандарының теориялық жағдайларында, олардың кәсіпкерлік ... өзге ... ... ... белгілеріне, және кәсіпкер қызметін құру мен тоқтатуына тоқталуды жөн көрдік.
Осы аталған зерттеудің негізгі мақсаттары келесі ... ... ... жөн ... жеке ... ... ерекшеліктерін зерттеу;
* жай серіктестіктің шаруа қожалығының мүшелерінің ... ... мен ... шаруа (фермерлік) қожалығының мүшелерінің ауыл шарушылыққызметінің мәнін зерттеу;
* заңды тұлға құрмай-ақ ... ... ... ... ... құрылған ... ... ... толы екендігіне тоқталу;
* жеке кәсіпкер ... ... ... ... жеке ... ... ... мен оның банкроттығы мәселелерінетоқталу;
* жеке кәсіпкердің құқықтық жағдайын реттейтін ... ... ... енгізу.
Автор жоғарыда көрсетілген мақсаттармен қоса, мынадай міндеттерді қойды:
-осы тақырыпты зерттеу барысында ең басты күрделі мәселелерді анықтау; ... ... ... жою ... ... ... ... негізінде ұсыныс әзірлеу;
Қорғауға шығарылатын жағдайлар. Магистрлік диссертацияда мынадай жағдайлар қорғауға шығарылды:
-шаруа (фермерлік) қожалығындағы ... ... оның ... арасындағы жеке қарым қатынастар сипатына байланысты боғандықтан, бұл қатынастар ішінде дау туындамайды алайда, егер, ұзақ уақыт ... ... ... ... қатыспаған жағдайда шаруа қожалығына мүшелік туралы сұрақ қалай шешілуі тиіс деген мәселе туындайды. Біздің ойымызша, бұл ... ... ... ... ... не себептен қожалық қызметіне қатыспағанын анықтау қажет. ... ... ... қожалығы нысанына қатысты құқықтық анықталмағандық кездеседі. ҚР-ның 1998-жылғы ... ... ... ... қоса ... ... ... құрмастан шаруа қожалығының үш нысаны көрсетілген. Бірақ, тәжірибеде ҚР Азаматтық кодексінің ... ... ... ... ... ... ие емес, заңды тұлға нысанында құрылған шаруа қожалықтары кездеседі. Осыны анықтау мәселесі қойылды.
-Жеке кәсіпкердің ... ... ... ... ... оның ... Заңды тұлғаларға қатысты олардың құқыққабілеттілігі мен әрекетқабілеттілігінің шегін анықтау мүмкін ... ... ... ... ... ... сәттен бастап қана азаматтық құқықтар мен міндеттерді иелене алады. Жеке кәсіпекер ретінде тіркелген ... ... ... ... ... ... бірдей белгілеу қажет екендігін анықтау.
Ғылыми зерттеудің жалпы әдістемелік және теориялық негізін диалектикалық әдіс, таным теориясы құрайды, жұмыс барысында тарихи, салыстырмалы-құқықтық және өзге де ... ... ... ... ... ... ... тұрғысынан нарықтық сектор кезеңі фирманың өндірістік, қаржылық және ақпараттық жүйесін қайта бағыттау мен ... ... ... ... ... ... анықтайды. Сонымен қатар, қазіргі заманғы кәсіпкерлік табиғатына ішкі және сыртқы ынталылықты, жоғары табысты әрекетке деген ынталылықты жүзеге асырудың мінез-құлықтық ... ... ... ... ... Магистрлік жұмысты орындауда жеке кәсіпкердің құқықтық жағдайының ... мен оның ... ... кездесетін мәселелерді анықтауда, жеке кәсіпкерлікпен байланысты заңнамаларды жетілдіру мақсатында пайдалануға болады.
Зерттеудің нәтижелері. Диссертациялық жұмыстың тақырыбына байланысты үш ... ... ... ... ... кәсіподақ газеті 20.03.2015), , М.Әуезов атындағы ОҚМУ ... PhD ... мен жас ... ... ... ... ... атындағы ОҚМУ ғылыми журналында басылып шықты.
Басқа зерттеулермен ... Бұл ... ... ... ... ОҚМУ-да орындалды. Бұл диссертация тақырыбы ... ... ... ... ... ... ...
Зерттеудің құрылымы мен көлемі. Магистрлік зерттеу кіріспеден, нормативтік ... ... ... мен ... екі ... ... мен ... әдебиеттерден тұрады. Жұмыстың жалпы көлемі 83 беттен тұрады.
1 Жеке кәсіпкер - кәсіпкерліктің нысаны ретінде
1.1 Жеке ... ... мен ... ... прогресс кәсіпкерліктің дамуымен байланысты. Нарықтық экономика жағдайында кәсіпкерлік - шаруашылық қызметтің маңызды түрі ... ... ... ... ... өзі ... экономика. Оның ролін көрсетуде, Адам Смит кәсіпкерді ... ... ... ... және ... табу үшін экономикалық тәуекелге баратын меншік иесі ретінде сипаттайды. Кәсіпкерлік өндірістің, нарықтың және ... ... ... ... ... ... байланысты кәсіпкерліктің теориясы мен тәжірибесіне деген мүдделілік өсіп ... ... ... ... ... ... сәйкес бірнеше кезеңдерге бөледі. Кәсіпкерлік концепциясының бірінші кезеңі классигі Р.Кантильон есімімен байланысты. Ол бірініш рет ... ... ... ... Кәсіпкер - белгілі бағада сатып алушы, белгісіз бағада сатушы, яғни тәуекелге барушы адам. ... ... ... ... ... ... негізі ретінде тәуекел үшін табыс алу ретінде қарастырылды. Тәукелді төмендету үшін негізгі өндіріс факторларын: жер, еңбек, ... ... ... тура келеді. ХХ- ғасырдың соңғы 60 жылында әртүрлі бағыттағы мамандық иелері ... ... ... ... және т.б.) ... даму ... оның елдің экономикалық дамуында алатын орнына ерекше көңіл бөлуде, әсіресе, жеке кәсіпкердің тұлғалық ерекшелігі мен оның өз ... ... жету ... аса назар аударуда. Кәсіпкерлік білімді жетілдіру мақсатында халықаралық ... ... ... ... кіші ... дамыту үшін мемлекет тарапынан қолдау көрсетуде, жылдан-жылға қоғам менталитеді де өзгеруде. ХХ ғ. екінші жартысында көптеген батыс елдерінде өркениетті ... даму ... ... ... атақты америка кәсіпкері Генри Форд І-нің еңбектері жарық көре ... ал 1953 ж - К. ... атты ... ... ... ... көптеген экономикалық ғылыми еңбектері 70-ы жылдары шыға бастаса, соңғы 15 жылда кәсіпкерлік мәселесіне байланысты еңбектер қарқынды түрде жарық көре ... ... ... үлес ... Ф. ... И. ... және П. Друкер ғалым - экономистердің кәсіпкерлікке деген көзқарасын ... ... ... бойынша кәсіпкерлік табысты айлық жалақымен теңестіруге болмайды. Шумпетер ... жаңа ... ... ... тек ... ғана өседі де, кейіннен бәсекенің нәтижесінде төмендейді. Бұл фактор кәсіпкерлік табыстың маңызды аспектісі болып табылады. Себебі кәсіпкер жаңа ... ... ... ... да, оның бәсекелестері болмайды, өнімге деген бағаны баға ... ... ... ... И.Шумпетер кәсіпкерлік қызметтің дамуындағы капиталға ерекше көңіл аударады. Капитал - ол қозғаушы күш. Шумпетер капиталды кәсіпкердің кез - ... ... ... бола ... ... ... Ол ... капитал деп кәсіпорынның құрылуы мен қалыпты жұмыс істеуін ... ... ... ... ... ... негізгі және айналмалы болып 2-ге бөлінеді. Алғашқысы жер участкісін, ғимарат, машина және т.б. алуға жұмсалса, ... - ... ... ... ... ... ... жұмсалады. Шумпетер кәсіпкерлік қызметке итермелейтін мотивтер мен дәлеледерді бөліп көрсетеді. Ол оны келесідей топтарға жіктейді:
1. Үстемдік етуге ... ... ... құлшыныс
3. Шығармашылық қуаныш.
И.Шумпетер кәсіпкерлік табыстың теориясын жасайды және ... ... ... ... ... ... ... Оның нәтижесінде жаңа кәсіпорындар пайда болады, жаңа ... ... ... ... ... ... ... ескі кәсіпорындар ығыстырылады, жұмысшылардың бір бөлігі жұмыс орнын босатады және т.т. бұл процесс қайталанып отырады. ... ... ... ... - бұл жаңа комбинациялар орындалуының нәтижесі.
Ф. Хайектің ойынша, кәсіпкер ерекше ... - ... ие болу ... Өзге ... әлі белгісіз жаңа табысты табудың көзін аша білу керек. Қазіргі жағдайда ... ... ... ... ... жасайды және осы бәсекеге қабілетті ғана кәсіпкер табысқа жете алады.
И. Шумпетер кәсіпкерліктің дамуына екі негізігі ... ... деп ... ... - шаруашылық жаңашылдық
Б) экономикалық еркіндік
Ол мемлекеттің кәсіпкерлік қызметке араласуына ... ... ... ... ... ... ... атақты америка ғалымы П. Друкер де үлкен үлес қосты. Ол өз еңбектерінде кәсіпкерлік теорияның дамуында француз экономисті Ж.Б. ... ... ... атап ... Ж.Б. Сэй 1800 ... ... кәсіпкер экономикалық ресурстарды өнімділік пен табысты төменнен жоғарылататынын атап ... Оның ... ... деп - ... кіші ... ашқан адамды айтуға болады, бірақ кез - келген кіші бизнес кәсіпкерлікке жатпайды, тек жаңа нарық пен жаңа ... ие ... ... ... ... кәсіпкерлікті не ғылымға, не өнерге жатқызбайды. Бұл нақты қызмет, практика. Әрине кәсіпкерліктің де өзінің ... ... ... ал ... ... ... жету үшін ... Бірақ көптеген мамандар кәсіпкерлікті ерекше бір қабілеттің, таланттың ... ... ... ... қатар, Друкер кәсіпкерлікті де оқыту қажет деп санайды. АҚШ-та ... бен ... ... дайындайтын мамандықтар ашылған. Ғалымдардың ойынша, кәсіпкердің базасы, ... ... ... ... ... ... Қызмет көрсету саласындағы жаңашылдық кәсіпкерліктің негізі. Кәсіпкердің ойлау қабілетінің инновациялық типі ерекшелендіреді. Инновация - ... ... ... ... ... адамзатқа (қоғамға) қажетті зат тауып, оны экономикалық бағаландырған кезде ғана табысқа жетеді.
Друкер табысқа ... ... төрт ... ... ену және ... әсер ... аяқ - асты және ... жерін тауып, оны басып алу
4)өнім, нарық немесе бір саланың экономикалық ерекшелігін бағалау.
Друкер кәсіпкерлікті аса ... ... деп ... Бірақ кәсіпорындар шығынға неге ұшырайды? Себебі, кәсіпкерлер олардың кәсіпорындары қызмет еткен ... ... ... ... туралы ғылыми және тәжірибелік көзқарастар К.Веспер, Г. Пиншат, Р. Хизрич, М. Питере, А. ... және т.б. шет ел ... ... де ерекше көңіл бөлген\5\. Алдымен батыс елдеріндегі кәсіпкерліктің мәнін анықтау тәсілдері туралы айтайық. Мысалы, американ ғалымдарының түсінігінше кәсіпкерлік - бұл қиын да ... ... ... ... әрекетінің түрі. Кәсіпкерлік - бұл аса маңызды жауапкершілікті талап ететін іс. ... - ... жаңа ... ... ... бар ... жақсартуға талпыныс жасау. Кәсіпкерлік , , секілді ұғымдармен ажырамас байланыста және көптеген қызықты ... ... ... ... елдерінде жаңа заманғы кәсіпкерлік шаруашылықтың айрықша, жаңаша стилі ретінде сипатталады. ... ... ... ... барынша маңызды мәнге ие, яғни үнемі жаңа мүмкіндіктер іздеу, жаңашылдыққа ... алға ... ... ... ... біздің еліміздегі кәсіпкерліктің дамуына пайдасы зор. Өзінің ... ... үшін ... ... етуші, заң негізінде ресурс көздерін іздеп отыруы қажет.
Американ ғалымы Р.С.Ронстадтың пікірі бойынша кәсіпкерлік - бұл байлықты ... ... ... Байлық өз мүлкін, ақшасын, карьерасын бәсекеге тігіп, жеке кәсіпкерлікпен айналысуға уақытын аямайтын, ... ... жаңа ... мен қызмет түрін ұсынатындарға ғана келеді деп есептейді. Бұл ... ... жаңа ... шарт ... ... ... оған жаңа сапа дарытып, оның құндылығын арттыруға күш сала білуі ... ... ... ... ... Р. Хизрич пен М. Питере де кәсіпкерліктің барынша ыңғайлы анықтамасын береді. Олардың пікірінше: . Олар жеке іс бастаған адамның өмірі үміт пен ... ... пен ... еңбекке толы болады деп жазады. Р. Хизрич болса, ... ... ... ең ... ... береді: бұл - құны бар жаңа нәрсені жасап шығару.
Кәсіпкерліктің ұғымдық мәнін ашатын ресейлік ғалым - ... А.В. ... ... ... ... ... Ол кәсіпкерлік нақты бір іскерлік идеяны тәжірибе жүзінде іске асыру үшін талпыныс жасау деп ... ... - ең ... ... жоба түрінде жүзеге асатын ойлау процесі деп түсіндіреді. Оның пікірінше кәсіпкерлік жеке бизнесіңді ... ... ... ... жету үшін қызмет ету. Біздің пікірімізше, кәсіпкерлік - қоғамды тауармен, әр ... ... ... ... ... ... қатынастың бір түрі.
Кәсіпкерлік - бұл кәсіпкердің жаңа бір идеяны ойлап тауып, оны ... ... ... бір кәсіпкерлік жобаға айналдыруы болып табылатын шаруашылықтың жаңа түрі. Бұл әрине өте ... іс, ... ... ... ешкім де табысқа жете алмайды. Алайда, көзді жұмып алып, тәуекел етуге тағы ... Жеке ... ... ... ... ... ... бәрін мұқият есептеп, бәсекелестер мен нарық жағдайын ескеріп алуы қажет. Кәсіпкерлік бірінші кезекте өндірістің барлық факторларын қоғам және ... ... ... ... ... өсу ... ... қолдана білуге байланысты. Кәсіпкерліктің негізгі қызметі нақты бір тауар немесе қызмет түрін өндіріп, сол үшін материалдық және ... ... алу ... табылады. В.И.Даль айтқандай кәсіппен айналысу дегеніміз қандай да бір жаңа іс орындауға шешім қабылдау, мәні бар нәрсені іске асыруға ... ... Бұл ... ... ... ... мәні ... қызметтің мәнін заңдық актілерде анықтау. Өз бизнесін табысты жүзеге асыру үшін еңбек етуге қабілеті бар ... ... ... ұйым осы ... қалыпты ұстап тұратын азаматтық заңнаманы жақсы білулері тиіс. Тұңғыш рет кәсіпкерлік қызмет ұғымының мәні туралы ... ... ... ... ... ... Онда ... қызметтің астарынан азаматтар мен олардың бірлестіктерінің табыс табуға бағытталған әрекетін түсінуге болатындығы ... ... ... ... ... құқықтары, міндеттері мен жауапкершіліктері, сондай - ақ оларға мемлекет тарапынан ... ... ... де анық әрі ... ... заң ... ... азаматтар арасындағы қарым - қатынасты реттеп отырады. ҚР Мемлекеттік Комитеті кәсіпкерлік қызметтің мәнін кешенді түрде анықтайды. Бұл - ... ... ... ... ... ... ... ақшаны белгілі бір заңдық тәртіпте айналымға келтіріп, пайда табуға бағытталған әрекет дейді. ҚР ... ... ... ... ... ... анықтамасына сәйкес кәсіпкерліктің бірнеше ерекшелігі мен өзіне тән сипатын бөліп алуға болады:
-бұл жеке басы ғана ... ... ... қоғам мен адамдардың да қажеттіліктерін қанағаттандыруға және ... өз ... іске ... бағытталған бастамашыл әрекет;
-бұл еңбек етуге қабілеті бар кез - келген азаматтың өз еркімен жасайтын әрекеті. ... де бір ... осы ... ... күштеп көндіре алмайды.
-бұл аса жауапкершілікті талап ететін ... іс, сол ... ... ... өзін ... тұрған қиындықтардың алдын алу керектігін естен шығармауы керек, оның үстіне мемлекет кәсіпкер сәтсіздікке ... ... ... ... ... - бұл бір рет қана ... шаруа емес, заң негізінде жүйелі түрде пайда табу процессі, демек бұл ұзақ уақыт қажырлы ... ... ... ... ... Бұл жекелеген кәсіпкерлер мен заңды тұлғалар ретінде тіркелген адамдар жүзеге асыратын әрекет, демек кәсіпкерлік - арнайы ... ... ... ... заңды әрекет.
Азаматтық заңда кәсіпкерлік қызметті жүзеге асырудың негізгі себептері - табыс табу, ... ... ... ал бұған қол жеткізу үшін тұтынушыларға тауар мен қызмет түрлерін үздіксіз ... беру ... ... ... пайдалану, тауарды сату, қызмет ету жолымен пайда көзін табудың әдіс - ... ... ... ... ... ... ғана тән ... сипаты - мүлікті пайдалану болса, екінші сипаты - тауарды сату болып табылады. Сонда ... ... ... ... ... ... сұрақ туады? Негізінде ҚР Мемлекеттік комитетінде сауда коммерциялық әрекет орнатылған әлдебір нәрсені сату үшін ең ... ... ... ... ... ... ... енгізу қажет. Демек, ҚР Мемлекеттік комитеті орнатқан кәсіпкерлік туралы анықтамасы толықтыруларды қажет етеді, мысалы кәсіпкердің өз бизнесінің нәтижелі болуына ... ... ... ... ... ретінде кәсіпкердің өз ісін алға бастырып, оны ұйымдастыруымен байланысты болатын ... ... ... ... ... ... көрсетеді. Ол құбылыс ретінде жергілікті басқару, билік органдары, банктер, жалдамалы жұмысшылар, тұтынушылар, тасымалдаушылар ... ... ... ... құрал - жабдықтар, энергия, жылу және т.б.) бірігіп пайдаға жарататын әлеуметтік, қаржылық, экономикалық, ... ... ... қамтиды. Кәсіпкерлік - экономикалық құбылыс ретінде нарықтық экономиканың сұраныс пен ... ... құн ... заңдылықтары негізінде тауарлық сипатқа ие болады. Кәсіпкерлік - кәсіпкердің нақты бір идеяны өмірге әкеліп, оны үлкен жобаға ... ... ... ... әрекеттерінің күрделі . Кәсіпкерлік - бұл тұтынушылар үшін құны бар жаңа тауар, ... ... ... ... табу ... ... бар ресурстарды жақсы нәтижелерге жету жолында сарқа пайдалану процесі.
Бұл ... ... ... ... ол ... ... ... демек кәсіпкерлер қанағаттандыратын қажеттіліктерде өзгеріп отырады деген сөз. Бұл процесс өндіріс факторларының үлкен шығынын талап етеді, уақытша сәтсіздіктерге жиі ... ... ... ... ... ... жолықтырады, оған үлкен мөлшерде қаржылай табыс әкеледі. Ендеше, кәсіпкерлік құбылыс ретінде: жаңа ... ... ... ... ... оған ... ... мен нарық қажеттілігі тұрғысында баға беру, идеяны жүзеге ... ... ... ... жаңа өнім алуға, нақты нәтижеге жетуге ұмтылу секілді ... ... ... өндіру - біздің қолымызда тұрған зат пен күшті ұштастырып қолдана білу, ал, ... ... ... жаңа өнім ... ... жолындағы өндіріс күштерінің әрекеті. Барынша жаңа нәрсе өндіру демек бұрынғы нәрседен басқа ... ... ... ... ... жүзеге асыру келесідегідей екі жағдайда қамтылады:
-жаңа нәрсені дайындау, яғни тұтынушыға белгісіз нәрсені жасап, дайындау;
-жаңа нәрсе енгізу, яғни аталмыш ... ... ... ... ... әдіс ... қатынастар көптеген адамдардың "өз ісіне" деген табиғи ұмтылуды тудырып, өздерінің ... ... ... Ең ... бұл ... ерекше түрі- кәсіпкерлік қайраткерліктің пайда болуына әкеп соғады. Кәсіпкерлік дегеніміз- ... мен олар ... ... ... ... ... ... көмегімен адамдар тәуеклге бел буып, мүліктік жауапкершілікті сақтай отырып, пайда табу жолын ... ... ... ... ... ... ... және ұйымдастыру ісінде тапқырлыққа, жаңашылдыққа байланысты. Кәсіпкерлікті жаңа тұрғыдан ... ... 2 ... бірішіден, коммерциялық бағыт-бағдарға, тәуекелге бел буушылық пен дербестікке, бастаған ісін ... ... ... ... ... жеңе білуге, екіншіден, экономикада ұйымдастыру ісінде тапқырлық пен жаңашылдық танытуға, ғылыми-техникалық погресске жетуге тікелей қатысты.
Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексінің 10 ... ... ... ... ... мен ... ... тауарға (қызметке) сұраныстарды қанағаттандыру арқылы пайда немесе ... ... ... жеке ... ... мемлекеттік кәсіпорынды шаруашылық басқару құқығына негізделген ынталы қызмет" деп анықтама берілген\4\. ... ... ... ... пен ... ... ... көмек ретінде "Кәсіпкерлік" атты кітап шығарған. Онда Р. Хизрич пен М. ... ... ... ... ... ... құны бар ... бір нәрсені құру процесі, ал кәсіпкерлер оған бүкіл күш-жігерін ... және ... ... өз ... ... оның ... пайда алып жетістігі үшін қуанады.[5. С.19.]
Кәсіпкерлік ежелден келе жатқан адамдардың іскерлік белсенділігі мен ... Ал оның ... орта ... ... көпестер, саудагерлер, қол өнері қызметкерлері. Кәсіпкерліктің алғашқы дамуында кәсіпкер құрал-жабдықтарға иелік ете отырып, өздері сол кәсіпорында қолдап жұмыс істеген. Бұл ... ... ... ... ... XVI ... ... бастап акционерлік капитал пайда болды, акционерлік қоғамдар құрыла бастады. Мысалы, 1554 жылы ... ... ... 1660 жылы ... ... компаниясы. XVII ғасырдың аяғында акционерлік банктер іске қосылды.
Ресейде, Қазақстанда кәсіпкерлік ерте заманнан келеді. Қазақстанның көшпелі шаруашылық жағдайында кәсіпкелік еркін ... жоқ. ... Петр І ... ету ... ... ... дамыды, бірақ крепостниктік қоғам тежеледі. Капитализмнің дамуымен кәсіпкерлікте дамыды 1861 жылы реформадан кейін теміржол құрылысы, ауыл өнеркәсіп ... орын ... ... ... ... және ... экономикалық ынталылық
* шаруашылық тәуекел және жеке жауапкершілік
* жаңашылдық
Кәсіпкерліктің субъектісі - жеке адамдар, сонымен бірге, заңды тұлғалар, бірлескен серіктестіктер: арендалық ... ашық және ... ... ... шаруашылық ассоциалары, әртүрлі бірлестіктер (корпорациялар). Кәсіпкер қабылдаған заңға қайшы келмейтін қызметтің қандайда болмасын түрімен ... ... ... ... ... ... жаңартпашылық, көрсетілетін консультациялық қызметтер және тб. Коммерциялық делдалдық сол сияқты құнды қағаздар оперциялары. Қазақстан республикасында кәсіпкерлік қызметінің субъектілері мыналар бола ... ... ... Шетел мемлекетінің азаматтары
* Адамдардың бірігуі (кәсіпкерлер ұжымы)
Кәсіпкерлердің мәртебесі заңды және заңды тұлғалар мемлекеттік тіркеуден өткен соң күшіне енеді. ... ... ... ... ... екі ... ... құрайды және олар шын мәнінде экономиканың барлық проблемаларын қамтиды. Бірінші ақиқат: ... ... ... ... ... ... Экономикалық ресурстар - тауар өндіруде қолданылатын барлық табиғат, адам және адамдардың өндірілген ... ... ... ... зауыт және ауыл шаруашылық құрылыстар, әртүрлі жабдықтар, инструменттер, ... ... мен ауыл ... ... ... ... машиналар, әртүрлі транспорт, байланыс құралдары, материалдық байлықты өндіруге қатысатын алуан түрлі еңбектер, жер және қазбалы ... Олар ... екі ... ... ... ... ресурстар
* адамдар ресурстары
Қысқаша экономикалық ресурстардың мәніне тоқталайық.
1. Жер. деген түсінікке ... ... ... жатады- өндірісте қолданылытын барлық .
2. Капитал немесе барлық өндіріс құралдары, яғни инструменттер, машиналар, жабдықтар, ... ... ... ... түрлері және тауар өткізу тарабы.
3. Еңбек - бұл кең мағыналы ... Оны ... ... ... және ... ... ... қабілеттілігін бейнелейді.
4. Кәсіпкерлік қабілеттілік - адамдардың ерекше таланттылығы.
Кәсіпкерлік қызметтің жүзеге асып дамуы үшін экономикалық, ... және ... ... ... ... ... үшін ең ... оған экономикалық жағдай аса маңызды. Олар: нарыққа тауар, қызметтер ұсыну, тауарлардың, қызметтердің алуан түрлері, тұтынушылардағы ақша-қаражат көлемі, яғни олардың ... алу ... ... ... және ... күшінің артық-кемдігі, қарыз (несие) беретін мекемелердің ақша ресурстары болуы керек т.б.
Әлеуметтік жағдайдың да өз орны бар. ... ... ... үшін ... ... сатып аларлық қаражаты болуы, олардың тауарға, қызметке деген талғамы, ... ... бар ... болуы шарт. Оған қоғамның рухани даму дәрежемі және діни нормалары ықпалын тигізеді. Әлеуметтік жағдай әрбір адамның жұмыс ... ... ... мөлшерімен байланысты. [5. С. 27.]
Кәсіпкерлік үшін құқықтық ... да аса ... Ең ... ... ... ... заңдар болуы шарт. Оған мынылыр жатады: ҚР ... ... ... ... ... ... ... заңдар, шағын және орта бизнесті қолдайтын заңдар, меншікке құқықтық заңдар т.б. Қазіргі кезде кәсіпкер - нарықтық қажеттілігі мен перспективасын ... ... бар және осы ... өндірісті басқару және пайда алу мақсатында өндірістік ресурстарды қолдану облысындағы білімдерімен ұштастыратын адам. Кәсіпкер өзінің ісін ... ... ... кез келген саласында аша алады. Кәсіпкерлердің ойынша ең қызықтырушы салалар болып табылады:
* өндіріс
* ... ... ... ... ... бұл ... ... табыс әкеледі, алайда ең бастысы - өндіріс болып табылады. Өндіріс саласына ... ... ...
* ауыл ... ... және орман шаруашылығы.
* қоғамдық және өндірістік транспорт
* ... ... ... ... ... ... ... қызметтің нарықтық қатынастар жағдайында мазмұнын, мәнін анықтап алу ... сол ... оның ... мен формаларының түсінігін ашып алу аса маңызды. Өйткені ол арқылы кәсіпекрліктің бет-пердесі ... Сол ... ... ... мен ... келесі таруда қарастырамыз. Кәсіпкерлік қызметінің түрлері мен формалары. ... және орта ... ... және ... ... жақсы баяндалған.
Кәсіпкерлік қызметінің атқаратын міндетіне қарай мынадай түрлері болады:
* өндірістік
* коммерциялық
* қаржылық
* кеңес берушілік
Меншік түрі ... жеке ... ... муниципалды, сонымен бірге қоғамдық құрылымдар меншігі болып бөлінеді. Кәсіпкерлік қызметтің әрбір ... ... ... ... ... технологиясы бар.
1 Кесте. Кәсіпкерлік қызметі түрлерін сипаттайтын сызба.
Кәсіпкерлік түрлері
Коммерциялық
Өндірістік
қызметті
тұтыну
Ақпараттық
Өндірістік
тауарларды
тұтыну
Қызмет
Көрсету
Арнайы қызметтер
Кадрларды басқару
Ақпараттық технология
Өндіріс
Маркетинг
Қаржылық басқару
Әкімшілік басқару
Жалпы басқару
Биржа қорлары
Лизингтік
Аудиторлық
Сақтандыру
Банктік
Сауда-делдалдық
Тауар өндіру
Ғылыми-
техникалық
Жаңартпа-
шылық
Сауда-көтерме сатып алу
Саудалық
Кеңес берушілік
Қаржылық
Өндірістік
Тауар ... ... ... ... ... Олар: өндірістік, коммерциялық, қаржылық және кеңес берушілік. Әр қайсысы өз кезегінде маңызды рөл атқарады.
Өндірістік кәсіпкерлік-бұл кәсіпкерліктің ... ... Оған ... ... ... ... ... өнім өндіру, жұмыстар жүргізу және қызмет көрсету, жинау, өңдеу және ақпарат беру, рухани құндылық жасау тағы басқаларға бағытталған ... ... ... ... үшін ... ... өндіру, қандай қызмет көрсетуді іске асырумен шұғылдану керектігін білу керек.
2. Одан кейін маркентингтік іспен шұғылдану: ... ... ... ... ... ... ... энергия тб. Жабдықтаушылармен ара қатынасты орнату.
3. Келесі кезең өндіріс факторлары.
а) негізгі өндірістік қорлар: ... ... ... ... сатып алу немесе арендаға алу
б) өндірістік айналым ... ... ... шикізаттар, негізгі және қосымша материалдар, отын және энергетика ... ... ... ... бөлшектер, сатылып алынатын құрастыру бөлшектері, жартылай фабрикаттар, келешекке керекті шығындарды жабу ... мен ... ... ... екі белгісімен: бағасымен және пайдалану мерзімімен бөлінеді. Алдағы уақыттағы шығындар дегеніміз бірінші кезеңдегі тауар өндіруді меңгергенше көбірек шығатын шығындар. Ол ... ... ... ... ... ... күшін кәсіпкер еңбек биржасы немесе жарнамалау арқылы жалдап алады. Жұмысқа аларда ... ... ... ... жеке ... ескерілуі керек.
Қажетті ақпарат-ресурстарды қосымша қосуға мүмкіндіктерді ойластырып, алдын ала есептеу керек.
Коммерциялық кәсіпкерлік. Коммерциялық кәсіпкерліктің іс әдісі тауар ... ... ... ... кәсіпкерлікке қызмет түрін сипаттайтын, оның мазмұнының мәнін айқындайтын ақша ... ... ... ... жатады. Мұның өндірістік кәсіпкерлікпен айырмашылығы мұнда өнім өндіруге байланысты өндірістік ресурстарды қамтамасыз ету қажеттілігі тумайды. Тауар биржалары ең көп тараған ... ... ... ... ... ... ... биржалары мынадай қызмет атқарады. [20. С. 215.] Сауда-саттық келісім жасауға делдалдық қызмет атқарады. Тауар сатуды тәртіпке келтіреді, сауда операцияларын ... Баға ... ... ... т.б. ... ықпал ететін факторлар жөнінде мәліметтер жинап жариялайды.
Коммерциялық кәсіпкерліктің негізгі жұмысы тауарларды алу-сату операцияларымен байланысты. Коммерциялық кәсіпкерлікпен шұғылданар ... ... ... ... ... ... Жалпы алғанда маркетинг барлық шаруашылық істерді ұйымдастыру, басқару жүйесін жасақтау болып табылады.
Қаржылық кәсіпкерлік. ... ... ... бір ... солай болғандықтан оның сатып алу, сату объектісінің айырмашылығы-тауар болып есептелінеді: ақшалар, валюта, құнды қағаздар (акциялар, ... ... ... және тб.), яғни ... ... сату ... жанама формадажүргізіледі. Солай болғандықтан, қаржылық кәсіпкерлік-бұл коммерцияның бір түрі, онда қаржылық кәсіпкерліктің технологиясының мәселесімен ... ... ... тек ... активі болып саналады.
Кеңес берушілік кәсіпкерлік. Кеңес берушілік кәсіпкерлік-бұл ой нарығының бір бөлігі. Онда мынадай жұмыстар жасалады: қаржылық, инвестициялық саясатты жасақтау, ... ... ... ... Нарыққа бағытталу туралы қаржылық-шаруашылық талдауды жасауға, басқару мәселелері жөніндегі көмектер т.б. ... ... беру ... Эксперттік кеңес беру-мұнда маман өз бетінше диагноз қояды, шешімдер жинақтайды және енгізуге ұсыныстар ... ... ... беру-фирманың маманы клиентпен белсенді түрде қарым-қатынаста болады, оның өз ойын айтуға ынталандырады, клиентпен бірге талдау жасайды, содан ... ... ... ... ... ... ... оқу, семинар өткізу, оқу құралдарын жасақтау т.б.
Кәсіпкерлік формалары. ... ... ... ... ... ... ... шеңберінде жүзеге асырылады. Форма таңдауы белгілі дәрежеде кәсіпкерлердің мамандығы мен қызығушылығына байланысты, бірақ негізгі ... ... ... ... ету ... ... ... кәсіпорынның формасы
* нарық жағдайы
Кәсіпкерліктің формасы-кәсіпорын бойынша серіктестіктер арасындағы ішкі қарым-қатынастарын анықтайтын нормалар жүйесі. Кәсіпкерлік формалары бойынша екіге бөлінеді:
-ұжымдық-құқықтық
-ұжымдық-экономикалық. ... ... одан екі және одан да көп ... ... Олар өз ... қосады және әрбір мүше өзінің капиталымен жеке жауап береді. Олар:
1) шексіз жауапкершілікті серіктестіктер.
2)командитті немесе сенімге негізделген ... ... ... [21. ... ... ... ... бірігеді. Шектелген жауапкершілікті қоғам мүшелері ұжымның міндеттемелеріне жауап бермейді. Олардың ... ... ... пайларының мөлшерінде болады. Ал қосымша жауапкершілігі бар ұжымдар өздерінің барлық дүние-мүлкімен жауапты. Акционерлік қоғамдар: ашық және ... ... ... ... ұжымдық-экономикалық формалары. Концерн-көпсалалы акционерлік қоғам, әртүрлі компаниялардың бақылау пакеттерін сатып алады.
2.Ассоциация - ... ... ... ... бірлестігі. Маманданған кәсіпорындардың негізгі мақсаты ғылыми-техникалық, өндірістік, экономикалық және әлеуметтік міндеттерді бірігіп шешу.
Консорциум - бұл ірі қаржы ... ... ... үшін ... өте ірі жобаға инвестиция ) біріккен кәсіпкерлердің бірлестігі.
Синдикат - бір саланың кәсіпкерлерін тауар сатуға біріктіру.
Картель - тауар, ... ... ... ... аудандарын бөлу, өндіріс мөлшері жөнінде келісім.
Қаржы - өнеркәсіп тобы - банк, сақтандыру және сауда ... ... ... ... серіктестік-өзара жасалған шарт бойынша кәсіпкерлік іс жүргізілетін қатысушы адамдар және өздерінің мүліктерімен міндеттемелерге жауап ... ... ... ... ... ... қатысушылардың өзара жасалған, қол қойған құрылтай шарттары бойынша келісілген келісім бойынша ... ... ... бір ... ие ... Серіктестіктің пайдасы, зияны қатысушыларының (құрылтайшылардың) қосқан капиталының ара салмағына бөлінеді. Коммерциялық тәжірибеде ... ... ... ... ... ... орын алады.
Сенімге негізделген серіктестік-толық серіктестіктің бір түрі, бірақ оның мынадай ерекшеліктері бар; оған ... 2 ... ... толық серіктестіктер өз серіктестіктері атынан кәсіпкерлік жұмыс жүргізеді және серіктестіктің міндеттемелері бойынша толық және шексіз жауапкершілікке жауап ... Ал ... топ - ... салушыларды коммандиттер дейді, олар өздерінің мүліктерімен серіктестіктің міндеттемелеріне жауап бермейді. Сонымен сенімге негізделген серіктестікте басқа адамдардың капиталын ... ... ... ... ... - ... топтың адамы серіктестік жұмысын басқаруға, қаржылық жұмысына кірісуге құқығы жоқ. Бұл ... ... ... ... өндіріске қоса алады.
Жауапкершілігі шектеулі серіктестік - бұл бір немесе бірнеше адам ... ... ... ... ... мен ... ... үлесіне бөлінген, мүшелері қоғамның ісі жөніндегі міндеттемелерге жауап бермейтін және қоғамның ісімен байланысты тәуекелділік зиянға қосқан үлесіне ... ... ... серіктестік, қоғамның жарғылық капиталы қатысушылардың салған салымдарынан тұрады. Жарғылық капитал - бұл ... ... ... кепілдейтін, қоғамның мүлкінің минималды мөлшері. Жарғылық қордың мөлшері қоғам құрардағы берген мәлімдемесінен кем ... ... ... бар ... шын мәнісінде жауапкершілігі шектеулі серіктестіктің бір түрі. Бірақ бұл серіктестіктің маңызды ерекшелігі мыныда: қоғамның мүлкі жетіспеген жағдайда, несие ... ... ... үшін ... мүшелері мүліктік жауапкершілікке ынтымақты негізде қосымша таралуы мүмкін. Бірақ бұл ... ... ... ... ... ... тиюге болмайды, ол тек толық серіктестіктерге тарайды. Қосымша жауапкершілікті қоғамның артықшылығы ... ... ... ... ... ... қосымша дербес жауапкершіліктері бар. [27. С.379.]
Акционерлік қоғамдар - бұл жарғылық капиталы бар, белгілі ... ... ... АҚ ... ... ... бабындағы міндеттеріне, тәуекелділік шығынына жауап бермейді. Акционер қоғамнан шығарда өзінің үлесіне ешқандай төлем талап ... шығу үшін ол ... ... сату ... ... мүмкін. Сондықтан АҚ жауапкершілігі шектелген қоғамдардан айырмашылығы қоғам мүшелері шығумен байланысты. АҚ-ның негізгі капиталы кемиді. АҚ ұсақ салым салушылардың қаржыларын ірі ... ... ... бар. АҚ ашық және ... ... мүмкін. АҚ-ның ашық түрі, шығарылатын акцияларды ашық сатып алуға барлығына бірдей мүмкіндік береді. АҚ жыл сайын жылдық есепті, есептік ... ... мен зиян ... ... жариялайды. АҚ акциялары тек алдын-ала белгілі адамдар арасына таратылатын қоғамды жабық АҚ дейді. Жабық АҚ мүшелері заң бойынша белгіленген қоғам ... ... ... Олай болмаса, ол ашық АҚ-ға айналады немесе жабылады. Жабық акционерлік қоғамда жариялы іс жүргізілмейді. Акционерлер саны ... ... ... ... ... құрылады. Олар акционерлердің мүддесін көздейді және АҚ директорларының іс-әрекетін бақылайды. АҚ-дар акционерлердің жалпы жиналысының қаулысы бойынша жойылуы ... ... ... бар ... әлде ... ... ... мүмкін. Меншік саны бойынша кәсіпкерлік формалары мынадай:
-жеке
-коллективтік (ұжымның ... ... ... өз ... мынадай болып жіктеледі:
-шағын және орта
-ірі масштабты кәсіпкерлік
Шағын және орта кәсіпкерліктің сипаттамалары және әлемдік тәжірибеге тоқталайық. Шағын кәсіпкерлік-аса тәуекелге ... ... ... ... ... алу мақсатында қайта өндіру процесін ырғақты басқаруды ... мен ... ... ... ... ... кіші кәсіпорында жеке кәсіпкер жүзеге асыратын бизнес формасы. Шағын ... ... ... мемлекет экономикасын сауықтандыруда маңызды рөл атқарады. Соңғы жылдарда Батыс Еуропа, АҚШ және ... ... ... ... аса көңіл бөлінеді. Шағын кәсіпкерлік осы мемлекеттерде жұмыссыздық жою үшін жаңа жұмыс орындарының өсуін қамтамасыз етеді. ... ... ... 18.1 млн ... 97% шағын кәсіпкерлер категориясына жатады. Шағын кәсіпкерліктің үлесіне ЖҰӨ-нің 38% және жұмыспен қамтылғандардың 47% ... ... ... ... жаңа ... ... 80% ... кәсіпкерлер үлесіне тиісті.
Шағын және орта кәсіпкерлік дамыған елдерде азаматтардың 70%-80% жұмыс орнын қамтамасыз етеді және мемлекеттік бюджетке негізгі ... ... ... Шағын кәсіпкерлік тұтынушылық сұраныстың өзгерістерін тез қабылдайтын, олар техникалық жаңалықтарға анағұрлым сезімтал, ... тез ... ... ... ... ... ... инновацияның және инновациялық қайта өндірудің жылдамдатушы болып табылады. Она бір жұмыс күшіне ірі кәсіпорындардағыға қарағанда жаңашылдықпен 2,5 есе көп ... және 1,5 есе тез ... оны ... ... кәсіпкерліктің келесідей артықшылықтары бар:
-нарықтық сұранысқа анағұрлым бейімделу және әсер ету жылдамдығы.
-жаңа техника мен жаңалықтарды енгізумен байланысты жұмыстарды ... ... өте ... ... емес құрылымдардың басқарылуымен байланысты жанама шығындарды төмендету.
-капитал айналымы жоғарлаған жылдамдығы.
Осы артықшылықтар шағын бизнеске, тұтынушыларға қажетті ... ... ... ... тездетуге, күделі емес ғылыми-техникалық жетістіктерді енгізуді тездетуге, өнеркәсіпте, құрылыста және басқа да қызметтерде мемлекет экономикасы мен халықтық ... ... ... ... саны мен ... ... аз ... өнім өндіруді қалпына келтіруге мүмкіндік береді.
Шағын кәсіпкерлік проблемалары және оны шешу жолдары. ... ... ... ... ... ... кездеседі.
Шағын кәсіпкерліктің негізгі проблемасы, ресурстық базаның жетіспеушілігі- материалды-техникалық және қаржылық. Шын мәнісінде халық шаруашылығында бос ... кең жаңа ... құру ... ... ... ... бойы шағын кәсіпкерлік секторы болған емес. Олай болса осындай жұмысты ... алып ... ... ... жоқ\30. С.472\. Шағын кәсіпкерліктің заңға сүйенерлік базасының әлсіз болуы. ... ... ... ... ... жасайтын жүйесінің жоқтығы. Олардың істеген жұмысынан қорытынды табу қиын, қандай көрсеткіштер арқылы талдау жасап мемлекеттік жеңілдік беру ... ... ... ... проблемасының бірі-ол кадр мәселесі. Қоғамға керекті кәсіпкерліктерді даярлау керек. Кәсіпкерлік істі әлеуметтік қорғау керек. Ол үшін әлеуметтік кепілдік және әлеуметтік ... т.б. ... ... ... ... ... баға беру ... оның маңыздылығын анықтау үшін әлемдік тәжірибені назарға алу аса қажет. Мысалға Ұлы Британияны алайық. Мұнда шағын кәсіпкерлік бумы ХХ ... 80-90 ... ... ол ... жыл ... 40-60 мың жаңа ... құрылды, ал 1999 жылы 97 мыңға жетеді, көбісі оның шағын және орта кәсіпкерлік болып табылады. Шағын кәсіпкерлік үлесіне тауар ... 21% және ... ... ... 36% пайызы келеді. Әр сегізінші адам жеке кәсіпкерлікпен айналысады. 1980 жылдағы шағын кәсіпкерліктің жоғарлағанын аналитиктер ... ... ... ... оның ... ең маңыздысы болып - өндірістің құрылымдық қайта құрылуы мен жоғарғы технологияны жетік білу біліміне негізделген экономикалық қарқынды дамуы. Германия Федеративтік ... ... ... басқа мемлекеттеріндегідей ХХ ғасырда келді. 70-шы жылға ... ... ірі ... бірліктеріне аударылып келді. Мемлекеттік саясаттың шағын кәсіпкерлікке қайта бағытталуы ең алдымен оның жаңа жұмыс орнын аша алу мүмкіншілігіне байланысты болады, ал 1980 ... ... ... ... ... ... мен ... өсімнің тұрақтылығына бағытталған болатын. Неміс шағын және орта кәсіпкерліктің ерекшелігі болып жоғары маманданған ... ... ... да ... біз үшін ... бар ... ... технологиялық орталықтар, зерттеу институттары, транспорттық байланыстар және т.б. Нәтижесінде ГФР-да жыл ... 250-400 мың ... ... ... ... ал ол ... нәтиже емес, бірақ неміс экономисттері жеткіліксіз деп бағалады. ... ... ... АҚШ әдетте үлкен бизнес елі ретінде есептелген, бірақ онда шағын кәсіпкерлік үнемі болған. Американдық ...

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 105 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасындағы сот жүйесі36 бет
Жерге жеке меншік құқығын жүзеге асыру70 бет
Нотариаттың пайда болу негіздері.нотариаттың даму кезеңдері: нотариат туралы заңдардың реформасы. нотариаттың ұйымдастырылуы мен қызметтік реттейтін заңнама. Жеке және заңды тұлғалардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғауды нотариаттық заңнама негізінде жүзеге асыру9 бет
Қазақстан Республикасындағы банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардың құқықтық жағдайлары42 бет
Алымдар және оны төлеушілер8 бет
Кәсіпкерлік түрлері және салыстырмалы талдау6 бет
Мемлекеттің инвестициялық саясаты19 бет
Нотариат туралы 1997 ж. 14 шiлдедегі № 155-1 Қазақстан Республикасының Заңы38 бет
Қазақстан Республикасының заңнамасы бойынша жеке кәсіпкерлік нысандары59 бет
Қосылған құн салығы10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь