XIX ғасырдағы тіл білімі

ЖОСПАР:
І. Кірсіпе
1.1 XIX ғасырдағы жалпы тіл білімі туралы түсінік
ІІ. НЕГІЗГІ БӨЛІМ
2. 1 XIX ғасыр тіл білімінде қолданылған әдістер
2.2XIX ғасырдағы жалпы тіл білімі өкілдері
2.3. XIX ғасырдағы типологиялық зерттеу
2.4. XIX ғасыр тіл біліміндегі ағымдар
2.5 Жас грамматикалық бағыт
ІІІ. ҚОРЫТЫНДЫ
ІҮ. ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР.
Тілдердің бір-біріне жақын, өзара туыстас болатындығы туралы пікір салыстырмалы-тарихи тіл білімінен, яғни XIX ғасырдан көп бұрын белгілі болған.
Түркі тілдерінің өзара туыстас, бір негізден тараған тіл екендігін түркі нәсілді Махмуд Қашқари XI ғасырдың өзінде айқындады. Ол түркі тілдерін қыпшақ, оғыз, түркі деп аталатын үш топқа бөліп зерттеді.
1538 жылы Француз гуманисі Гвилсльм Постеллустың "Тілдер туыстастығы туралы" деген еңбегі жарияланады. Автор осы еңбегінде тілдерді туыстық жақындықтарына қарай жіктеуді алғаш ұсынады. Бұдан кейін 1559 жылы Нидерландия ғалымы Иозефус Скалигер "Еуропалықтар тілдері туралы пікір" деген еңбегінде бүкіл еуропалық тілдерді туыстықтарына карай 2 топқа бөледі. Тілдер туыстастығы философтар назарын да аударады. Вильгельм Лейбниц тіл ғылымдарын әлем тілдерін бір-біріне салыстыра зерттеуге үндейді. Өзі тілдерді арамей, яфет тілдері деп екі топқа бөледі де, яфет тілін скиф, кельт тілдері деп тағы екі топқа бөледі. Скиф тобына фин, түркі, моңғол, славян тілдерін, кельт тобына еуропалық тілдерді жатқызады.
ХҮШ ғасырдың соңы мен ХІХ ғасырдың бас кезінен бастап ғалымдар назарын ежелгі үнді тілінде жазылған ескерткіштер мен лингвистикалық зерттеулер аудара бастайды. Үнді тілінде жазылған "Санскрит тілінің грамматикасы" Еуропа тілдерінің салыстырмалы грамматикасын жазуға түрткі және негіз болды. Санскрит тілінің грек, латын және еуропалық тілдерге ұқсастығы әр жерде, әр ғалымдар тарапынан жиі айтыла, жазыла бастайды. 1786 жылы ағылшын ғалымы Уильям Джонстың "Азиялық зерттеулер" деген еңбегі жарияланады. Онда санскрит тілінің грек, латын тілдеріне өте жақын екендігін көрсете келіп, бұл үшеуінің түпкі төркіні бір болуы керек, бұл топқа герман, кельт, иран тілдерін де қосуға болатын сияқты. Асылы, осылардың бәрі өзара туыстас болар деген тұжырымға келеді. Осыған ұқсас жорамалды 1808 жылы шыққан "Үнділердің тілі және даналығы" деген еңбегінде Ф.Шлегель де айтқан. Ол да Джонс сияқты санскрит тілі сөз түбірлері жағынан ғана емес, тіпті грамматикалық құрылысы жағынан да грек, латын тілдеріне өте ұқсас дегенді айтады, тілдерді бір-біріне салыстыра зерттеуді ұсынады.
1. Ұ. Исабекова Орта ғасыр жазба ескерткіштері – қазақ тілінің тарихи негізі. – Дәстүр журналы № 8 Тамыз 2010 ж
2. Ә. Құрышжанұлы Мәмлүк қыпшақтарының тілінде жазылған бір ескерткіш жайында — Көне түркі жазуларының зерттелуі. Бүгіні мен болашағы. Дөңгелек үстел материялдары. – Астана, 2004 ж
3. М. Сабыр Орта түркі лексикасы мен қазақ тілі лексикасының сабақтастығы. – Алматы, Қазақ университеті,2004. 315 б
4. М. Сабыр Бабадан қалған мұрағат // Тілтаным, 2003. №1 -78 -81 б. 5. Б. Сағындықұлы Қазақ тілі лексикасы дамуының этимологиялық негіздері. – Алматы: Санат, 1994-168 б.
5. Сауранбаев Н. Қазақ тілі. Алматы, 1944
6.Ковчиков. В.А. Психолингвистика.Теория речевой деятельности. М: Астрель,2007.-318с.
7. Попова З.Д.Общее языкознание. -М:АСТ:Восток-Запад,2007.-408с.
8. Копыленко М.М. Избранные труды в 2-томах. А:Ин-т языкознания им. А.Байтурсынова.2010.,2010.-443с.
9. Норман Б.Ю.Лингвистические задачи. –М: Флинта-Наука.2009.-271с.
10.Маманов, Ы. Қазақ тіл білімінің мәселелері. "Арыс қоры".- Алматы: Арыс, 2007.
11. Невченко В.Н. Введение в языкознание. М.:Дрофа.,2008.-7063с.
12. Исаев. С. Қазақ тіл білімінің мәселелері [Текст] = Вопросы казахского языкознания .- Алматы, 2011
13. Жүнісова, М.Ә. Қазіргі қазақ тілі: оқу құралы .- Алматы: Дарын, 2008.
14. Шалабай, Б. Қазіргі қазақ тілі синтаксис. – Алматы, 2012.
        
        ЖОСПАР:
І. Кірсіпе
1.1 XIX ғасырдағы жалпы тіл білімі туралы түсінік
ІІ. НЕГІЗГІ БӨЛІМ
2. 1 XIX ғасыр тіл ... ... ... ... ... тіл ... өкілдері
2.3. XIX ғасырдағы типологиялық зерттеу
2.4. XIX ғасыр тіл біліміндегі ағымдар
2.5 Жас грамматикалық ... ... ... ... ... ... ... жақын, өзара туыстас болатындығы туралы пікір салыстырмалы-тарихи тіл ... яғни XIX ... көп ... ... ... тілдерінің өзара туыстас, бір негізден тараған тіл екендігін түркі нәсілді Махмуд Қашқари XI ғасырдың өзінде айқындады. Ол түркі ... ... ... ... деп ... үш ... бөліп зерттеді.
1538 жылы Француз гуманисі Гвилсльм Постеллустың "Тілдер туыстастығы туралы" деген еңбегі жарияланады. Автор осы еңбегінде тілдерді туыстық ... ... ... алғаш ұсынады. Бұдан кейін 1559 жылы Нидерландия ғалымы Иозефус ... ... ... туралы пікір" деген еңбегінде бүкіл еуропалық тілдерді туыстықтарына ... 2 ... ... ... туыстастығы философтар назарын да аударады. Вильгельм Лейбниц тіл ... әлем ... ... ... ... ... Өзі тілдерді арамей, яфет тілдері деп екі топқа бөледі де, яфет тілін скиф, кельт тілдері деп тағы екі ... ... Скиф ... фин, ... ... ... тілдерін, кельт тобына еуропалық тілдерді жатқызады.
ХҮШ ғасырдың соңы мен ХІХ ғасырдың бас кезінен бастап ... ... ... үнді ... ... ... мен ... зерттеулер аудара бастайды. Үнді тілінде жазылған "Санскрит ... ... ... ... ... ... жазуға түрткі және негіз болды. Санскрит тілінің грек, латын және еуропалық ... ... әр ... әр ... ... жиі айтыла, жазыла бастайды. 1786 жылы ағылшын ғалымы Уильям Джонстың "Азиялық зерттеулер" деген еңбегі жарияланады. Онда санскрит тілінің грек, латын ... өте ... ... ... келіп, бұл үшеуінің түпкі төркіні бір болуы керек, бұл топқа герман, кельт, иран тілдерін де ... ... ... ... ... бәрі өзара туыстас болар деген тұжырымға келеді. Осыған ұқсас жорамалды 1808 жылы шыққан "Үнділердің тілі және даналығы" ... ... ... де айтқан. Ол да ... ... ... тілі сөз ... ... ғана емес, тіпті грамматикалық құрылысы жағынан да грек, латын тілдеріне өте ... ... ... ... ... ... ... ұсынады.
Салыстырмалы-тарихи тіл білімі. Еуропалық тіл білімі дамуының жаңа дәуірі тілді дамып, ... ... ... деп ... ... өзара туыстас, төркіндес боладыдеп біліп, сол заңдылықтарды ашуға, зерттеуге салыстырмалы-тарихи әдісті қолданудан басталады. Тіл туралы ғылымтарихында үлкен бетбұрыс болған бұл жәйт XIX ... он ... ... ... Әрине, жаңа әдістіңқалыптасуы - ежелгі заманнан басталатын лингвистикалық ой-пікір дамуының заңды, табиғи нәтижесі. ХҮШ ғасырдың соңғыжартысы мен XIX ... ... ... тіл ... даму ... бағыты жаңа зерттеу әдісінің қажеттігін айқын көрсетті.
Өткен ғасырдың бас ... әр елде ... әдіс ... ... бірнеше еңбек жарық көрді. 1816 жылы неміс ғалымы Франц ... ... ... ... ... жүйесін грек, латын, парсы, герман тілдеріндегі етістіктердің жіктелу жүйесімен салыстыра зерттеген еңбегі ... Онда ... ... туыстастығы дәлелденді. Бопп бұл тілдерден жинаған материалдарын иран, славян, балтық бойы ... ... ... ... ... келіп, 1833-1849 жылдар арасында "Үнді-Еуропа тілдерінің салыстырма грамматикасын" жазды.
Ғалымдардың айтуына қарағанда, Бопптың бұл ... үнді тіл ... ... ... ... ... ... Панини сияқты Бопп та, негізгі зерттеу объектісі етіп ... ... да, ... соған тәуелді жағдайда қарайды, синтаксис саласы тіпті сөз болмайды.
Тіл ... ... Бопп ... тіл білімінің негізін салушы деп саналады. Ф.Бопп еңбектері салыстырмалы-тарихи тіл білімінің дамуына зор ықпалын тигізді.
Франц Бопп ... ... ... ... ... оқып жүрген кезінде-ақ санскрит, парсы, араб, көне еврей тілдерін оқып үйренген. 1821 жылы Берлин университетіндегі шығыс ... және ... тіл ... ... 1829 ... ... Оның ең ... еңбегі -"Санскрит, зенд, армян, грек, латын, литва, көне славян, гот, неміс тілдерінің салыстырмалы грамматикасы". Бұл еңбек үш ... ... ... ... бірінші рет, 1856-1861 жылдарда жөнделіп екінші рет, 1868-1870 ... ... рет ... ... ... ... - Дания ғалымы Расмус Раск. Ол өзінің 1818 жылы ... ... ... тілінің шығу тарихы" атты еңбегінде тілдер туыстастығын білдіретін негізгі белгілер не екендігін жан-жақты көрсетеді. Ол - ... ... ... бір-біріне ұқсастығы тіл туыстастығының кепілі бола алмайды, бір тілден екінші тілге сөз ... ... тіл ... ... - ... ... ... ұқсас болу, өйткені грамматикалық формалар бір тілден екіншісі тілге ауыспайды деген ... ... ... ... ... бір ... - дыбыстар алмасуындағы заңдылықтар мен ... ... ... ... ... баса ... ... осы тұжырымына сүйене отырып, Раск көптеген еуропалық ... ... ... ... ... Кристиан Раск (1787-1832) Копенгаген университетінде оқыған. 1823 жылдан бастап осы университеттің профессоры. Ол 20-шақты тілді білген, испан, италян, француз, көне ... ... т.б. ... ... ... ... ... тілдер фактілерін салыстырудан туған ең көрнекті еңбегі

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Xix ғасырдағы салыстырмалы-тарихи тіл біліміне ғалымдардың қосқан үлесі4 бет
XIX ғасыр поэзиясындағы өнер, білім, ғылым тақырыбы38 бет
XIX ғасыр тіл біліміндегі лингвистикалық мектептер мен бағыттар4 бет
XIX ғасыр қазақ ағартушыларының дүниеге көзқарасы15 бет
XIX ғасыр қазақ әдебиетіндегі жыраулық дәстүрдің көрінісі38 бет
XIX ғасыр қазақ әдебиетіндегі нәзиралық шығармалар38 бет
XIX ғасыр әдебиеті4 бет
XIX ғасыр өлең жырларындағы абылайхан16 бет
XIX ғасырдағы іс-қағаздарының қалыптасуы18 бет
Xix ғасырдағы сауда сипатының өзгеруі17 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь