Мектептегі әдебиет сабағын ұйымдастыру және оның маңызы

Жоспар:
І Кіріспе
ІІ Негізгі бөлім
2.1 Мектептегі әдебиет сабағының маңызы
2.2 Көркем туындыны оқыту және талдау
2.3Қазақ әдебиетінен қазіргі сабақ түрлері
2.4 Әдебиет сабағында сыныптан тыс оқу және сыныптан тыс жұмыстар
2.5 Мұғалім даярлау жүйесіндегі педагогикалық практика.
ІІІ Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Әдебиет сабағы – ол оқушылардың шығармашылығын шыңдай түсетін сабақтардың бірі болып табылады.Әдебиет пәні оқушы бойында биік эстетикалық талғамды дамытуды, өнер туындысындағы, табиғаттағы, адамдар қарым-қатынасындағы үйлесім мен әсемдікті танып ұға білуге, дұрыс бағалауға, әсерленуге, терең пайымдауға үйретеді, сонымен бірге ол көркем әдебиетке деген сүйіспеншілікті, ынта-ықыласты оята отырып, оқырман мәдениетін қалыптастырады.
Әдебиет пәні оқушыны өнер туындысын тануда қажетті біліммен, біліктілік дағдылармен қаруландырып, онда көркем бейнені қабылдауға қажетті сезім сергектігін, шығарманы мазмұн мен түр бірлігінде, көркемдік тұтастыққа қабылдай білуді; шығармада кескінделген мінездер сырын, шығарма идеясын, жаазушы позициясын шығарма арқауына сүйене отырып ашуды; өзіндік ой толғамында дербестік, идеялық-көркемдік құндылығы жоғары туындыларды ғана қалайтын талғампаздықты, көркем туындыларды салыстыра отырып, қарастыра алу біліктерін қалыптастыруды көздейді.
Осы негізде мектептегі қазақ әдебиеті пәні жеке тұлғаның үйлесімді дамуына қызмет атқаратын негізгі эстетикалық пән деген тұжырымға келеміз. Қоғамның және мәдениеттің даму өзгерістеріне сай әдебиет пәнінің бағдарламалары, оқулықтармен қатар оны оқыту әдістемелігі де жетілдіріліп отырады және ол қалыптасқан отандық әрі әлемдік тәжірибеге негізделеді. Әдістеме ең алдымен мұғалімнің шығармашылық әрекетінің жүйелі болуына қызмет ететіндіктен, ол әдебиетші мұғалімге жоғары талаптар да қояды. «Әдебиетші мұғалім ең алдымен көркем сөз сипатын ашатын заңдылықтарды білуі керек. Сондай-ақ көркем туындыны талдаудың ғылыми әдістемелерін жетік меңгеруі қажет. Әдеби шығармаларды талдауда мұғалім мен оқушы арасында бірлескен еңбек, бірлескен шығармашылық, өнерпаздық орын алуға тиіс»,-дейді белгілі әдіскер мұғалім Қ.Бітібаева.
Сонымен оқытушы және оқушының оқу әрекетіндегі бірлестіктер мен дербестік сипаттарын, ұйымдастыру жолдарын қарастыруға әдістеме ғылымы қолда бар бай тәжірибеге сүйенеді және оның таяу болашақтағы даму бағыттарын айқындайды.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
1. Мемлекеттік білім стандарты. – А., 1998.
2. Қазақ әдебиетін оқыту тұжырымдамасы. – А., 1997.
3. Қазақ әдебиеті пәні бойынша қазақ мектептеріне арналған бағдарлама. V – IX, X – XI сыныптар, — А., 1999.
4. Қоңыратбаев Ә. Әдебиетті оқыту методикасы. – А., Мектеп, 1985.
5. Көшімбаев А. Қазақ әдебиетін оқыту методикасы. – А., Мектеп, 1969.
6. Ақшолақов Т. Көркем шығармаға талдау жасау. А., Мектеп, 1993.
7. Бітібаева Қ.Әдебиетті оқыту әдістемесі. – А., 1997.
8. Жұмажанова Т. Әдебиеттен кластан тыс жұмыстарды ұйымдастырудың ғылыми — әдістемелік негіздері. А., 1995.
9. Қирабаев С. Мектеп және қазақ әдебиеті. – А., Мектеп, 1979.
10. Дайырова Ә. Орта мектепте І.Жансүгіров творчествосын оқыту. – А., 1969.
11. Қалиев С. Мектепте Ғ.Мүсірепов шығармаларын оқыту жолдары. – А., 1974.
12. Мұқанов М. Жас және педагогикалық психология. – А., 1981.
13. Мақпыров С. Әдебиеттен шығарма жұмыстары. – А., 1981.
14. Бітібаева Қ. Әдебиет сабағының түрлері мен үлгілері. – А., 1994.
15. Жұматаева Е. Әдебиетті оқытудың кейбір мәселелері. – А., 1994.
16. Жұмалиев Қ. Әдебиет теориясы. – А., 1964.
17. Қабдолов З. Әдебиет теориясының негіздері. – А., 1970.
        
        Жоспар:
І Кіріспе
ІІ Негізгі бөлім
2.1 Мектептегі әдебиет сабағының маңызы
2.2 Көркем туындыны оқыту және ... ... ... ... ... ... ... сыныптан тыс оқу және сыныптан тыс жұмыстар
2.5 Мұғалім даярлау жүйесіндегі педагогикалық практика.
ІІІ Қорытынды
Пайдаланған ... ... ... – ол ... ... шыңдай түсетін сабақтардың
бірі болып табылады.Әдебиет пәні оқушы бойында биік эстетикалық ... өнер ... ... адамдар қарым-қатынасындағы
үйлесім мен әсемдікті танып ұға білуге, дұрыс бағалауға, ... ... ... бірге ол көркем әдебиетке деген
сүйіспеншілікті, ынта-ықыласты оята ... ... ... туындысын тануда қажетті біліммен, біліктілік
дағдылармен қаруландырып, онда көркем бейнені ... ... ... ... ... мен түр бірлігінде, көркемдік тұтастыққа
қабылдай білуді; шығармада кескінделген ... ... ... идеясын,
жаазушы позициясын шығарма арқауына сүйене отырып ашуды; ... ... ... ... ... ... туындыларды ғана
қалайтын талғампаздықты, ... ... ... отырып,
қарастыра  алу біліктерін қалыптастыруды көздейді.
Осы негізде мектептегі  қазақ әдебиеті пәні жеке ... ... ... ... ... ... пән ... тұжырымға келеміз.
Қоғамның  және  мәдениеттің  даму ... ... ... оны оқыту әдістемелігі
де жетілдіріліп отырады және ол қалыптасқан отандық әрі  әлемдік тәжірибеге
негізделеді. Әдістеме ең ... ... ... ... ... ... мұғалімге
жоғары талаптар да қояды. «Әдебиетші мұғалім ең алдымен көркем сөз сипатын
ашатын заңдылықтарды  білуі керек. ... ... ... ... қажет. Әдеби шығармаларды талдауда
мұғалім мен оқушы арасында  бірлескен еңбек, бірлескен ... орын ... ... белгілі әдіскер мұғалім Қ.Бітібаева.
Сонымен оқытушы және оқушының   оқу әрекетіндегі  бірлестіктер ... ... ... ... ... ... ... бар бай тәжірибеге сүйенеді және оның таяу ... ... ... ... ... білімді саралауды жүзеге асыру, бағдарламаларды қайта қарап,
тұжырымдама негізінде батыл жаңарту; V-ІХ ... ... ... ... ... ... білім бағдарламаларын, оқушының  жеке
сұранысы мен мүддесіне, қызығушылығы мен ... ... ... ... толық орта білім деңгейлерін қамтамасыз ететін
жарыспалы бағадарламалар жасау;
... ... ... ... ... күшейту,
сабақ үрдісінде  жазушы көтерген ізгілікті тағылымды, өнегені ашуды, ұлттық
әдет-ғұрып, салт-дәстүрлерді ... сол ... ... ... ... ... ... тұту;
— оқушының көркемдік-ассоциациялық, образдық ойлануына, әдебиетті ... сай оқи ... ... ... ... бойлап, тебірене қабылдауына, кейіпкер тағдырына ортақтасуына жағдай
жасап, стандартқа  сай білім, біліктілікпен қаруландырып, оқырман ретіндегі
мәдениетін ... ... ... ... ... ... оқу ... ой
дербестігін, оқу-танымдық қабілеттерін дамытуды  қамтамасыз ету, сабақ
тиімділігін арттыру нәтижелігіне қол жеткізу;
... ... ... ... мен ... арасында бірлескен
мақсатты қарым-қатынас, субъект-субъект дәрежесіндегі еркін диалог ... ... ... жағдайында әдеби  білім нәтижелігін қамтамасыз ете
алатын мұғалім ізденісін қолдау;
— әдебиет пәнінің гуманитарлық циелдегі ... да ... ... ... ... байланысын тиімді пайдалану, тіл
мәдениеті, шешендік өнер, тіл ... ... тіл мен ... ... ... әдебиет оқулықтарының ,оқу кітаптарының ... ... ... жақсарту,оқулықтарға білім  берудің жаңа технологиясын
ендіру.
Бұл бағыттар жалпы білім беретін ... ... ... ... ... Қазақ әдебиетін ... ... ... ... ... ... де сай ... деуге болады.
«Әдебиетті оқыту әдістемесінің таяу болашақтағы  дамуы оқу-тәрбие үрдісін
ізгілендіру, оқытуды саралау, ... ... жеке ... ... ... ... ... мәдениеттің даму деңгейіне
жақын келуі, вариативті  бағдарламалардың, сабақтардың жаңа технологияларын
жасау, әдебиетті оқыту әдістерінің жаңа ... ... ... табылады».
Отандық әдістемеліктің даму бағыттарының әлемдік тәжірибенің даму
бағыттарымен ... ... ... ... ... ... ... білім
кеңістігімен үйлесімде болу тенденциясын басшылыққа алады.
Көркем туындыны оқыту және ... ... ... жазушы ойын мұғалім көмегімен аңғара оқу. Оның ... ... ... оқу. ... түсініксіз образды, айшықты сөздерді
ұғына оқу, яғни лингвистикалық түсіндірмелі оқу;
2) таңдап оқу. ... ... ... ... ... ... ... дәлелдеу, портрет, пейзаж, образды табу;
3) іштен оқу немесе өздік оқу. ... ... ... ... өз ... істеуге баулудағы маңызы ерекше зор. Ойлану, өз бетімен іздену,
жауап ... ... ... ... ... оқудың атқарар рөлінің
ерекше екендігі;
4) рөлге бөліп оқу. Рөлге бөліп оқу ... ... ... қабілеттерін дамытуда, сабақтың эмоциялық, психологиялық мәнін
нәрлендіруде пайдалы;
5) ... оқу. Оқу ... ... ... ... оқу, көркем
мәтінмен жұмыс істеуге баулу бүкіл сынып оқушыларын ... ... ... ... оқу. ... ... ... тиімді. Оқу техникасына,
мәнерлеп оқуына қарай, оқушыларды топқа бөле ... ... ... ... ... ... мәтінді тез меңгертуге ықпал жасайды, мәтінді
оқуға деген оқушы ынтасын арттыруға әсер ... ... оқу. ... ... тиімділігі, біріншіден өз беттерімен ... ... ... ... екіншіден ұқыпты тыңдай білуге,
бір-бірінің жұмысына талдау жасай білуге икемдейді;
8) мәнерлеп оқу. ... ... ... басты әдістемелерінің
бірі. Мәнерлеп оқудың мақсаты:
а) оқушыларға ... ... ... әсерін сезіндіру;
ә) көркем мәтінге жан беру, әр сөздің мәні мен мағынасын, сөз бояуларының
нақышын сезе білу;
в)көркем мәтіндегі ... ой мен ... ... ... болжату,
түсіндіру, мәтінді талдау дағдыларын дамыту.
Көркем туындыны оқыту және талдауға қойылатын талаптар:
Көркем шығармаларды оқытудың ... де ... ... ... ... әдіскер Қанипа Омарғалиқызы Бітібаеваның еңбегі зор.
-Көркем шығарманы ... ... ең ... ... ... туындыда
жазылған, баяндалған оқиғалардың тарихи негізіне назар аудартады.
-Мұғалімнің түсіндірме әңгімелерінен ... ... ... ... ... ... бөліп, ат қою, әр бөліміне жоспар ... ... ... тірек сөздерді қолданып мазмұндату;
-шығарманың басталуы, шығарма ішіндегі уақиғалардың байланысы, уақиғаның
шарықтау шегі, шешімі ... ... адам ... жеке ... ... ... іс-
қимылы, мінезі, қылығы, әрекеті айқындау;
-Кейіпкерді танытатын, ... ... ... ... ... ... ... тілдік көрінісі, көркемдік детальдар, суреттеме,
кейіпкерлер диалогы, жанама сипаттамалар, кейіпкердің ... ... ... т.б ашып көрсету;
-Кейіпкерді талдап, тану барысында оқушы ... ... ... нақтылау керек;
өзара байланысын, жазушының әр кейіпкерге ... ... ... ... ... ... ... мінезін ерекшелеп
айқындап, негізгі орталық тұлғаны ... ... ... ... сабақ түрлері
Бағдарламалық сағаттардың шақталып, шектеулі берілуіне байланысты орыс
мектептеріндегі қазақ әдебиеті сабақтары, негізінен, ... ... ... ... ... ... де, ... қазіргі сабақтың алуан
түрлілігін пайдалануына болады. Оның ... ... ... Осы ... әдіскер ұстаз Қ.Бітібаева жүйесі бойынша, қазақ
әдебиеті пәнін оқытуда қазіргі тәжірибеде ... ... ... ... ... жиі ... ... сабақ (лекция).
2.     Семинар сабақ (бірнеше түрі бар).
3.     Пәнаралық байланыста оқытуға негізделген ... ... ... ... ... ... Сот ... (не билер тартысы сабағы).
6.     Жәрмеңке сабағы.
7.     Пресс- конференция сабағы (баспасөз сабағы).
8.     Концерт сабағы.
9.     Пікірталас сабағы.
10. Айтыс сабақтары.
11. Композициялық сабақ.
12. Әдеби ... ... ... сабағы.
14. Брифинг сабақтары.
15. Ерлік сабағы.
16. Іздендіру сабағы.
17. Практикалық сабақтар.
18. Емтихан, есеп- сынақ сабақтары.
19. Реферат қорғау ... ... ... ... ... ... Ойын ... (әдеби ойындар).
23. Кино, теле сабақтар, т.б.
Енді осы сабақ түрлерін кесте бойынша көрсетейік.
 
|Сабақ түрлері |Негізгі әдіс- тәсілдері, ... |
|1 |2 ... ... ... әдісі, оның ішінде, лекция (сұрақ- жауап, пікірлесу|
| |де ... ... ... |1. ... ... ... |2. ... ... |
| |3. ... хабарлама. |
| |4. ... ... ... ... ... ... ... әңгіме, баяндау, пікірлесу, түсіндірмелі әдіс. |
|қос, үштік | ... | ... |1. ... ... ... |2. ... ... ... ... |3. Сұхбат түріндегі сұрақ- жауап. |
| |4. ... ... ... ... ... |1. Сұрақ- жауап, түсіндірмелі әдіс (айыптаушы, куә, ... ... ... арасындағы). |
| |2. ... ... ... т.б. ... ... |1. ... инсценировка элементі бар көріністер. |
| |2. ... ... ... ... сабаққа пайдалану. |
|Концерт сабақ, |1. Мәнерлеп оқу. ... |2. ... оқу. ... |3. Рөлге бөліп оқу. ... |4. Ән ... ... ... |
| |5. ... монтаж жасай білу. ... ... ... ... ... ... сабақтары |Қосымша материалмен, кітаппен жұмыс, т.б. ... ... |1. ... ... жеке ... ... |2. ... ... |
| |3. ... жарысына түсу. |
| |4. ... ... ... қорғау, |1. Проблемалық сұрақтарға негізделген тапсырмалар. |
|пікір қорғау, |2. ... ... сол ... ... ... |3. Салыстыру, қорытынды жасау. ... |4. ... ... ... |
| |5. ... ... ғылыми материалдармен жұмыс. |
| |6. ... ... |
| |7. ... ... ... |
| |8. ... айту, оны нақты мысалдармен дәлелдеу, қорғау. |
|Практикалық |1. ... ... ... ... |2. Ғылыми материалдар, қосымша материалдармен жұмыс |
| ... ... ... ... ала ... ... |
| ... |
| |3. ... ... |
| |4. ... ... |
| |5. ... ... ... ... |
| |6. ... зерттеу әдісі. ... ... ... |
| |2. ... ... ... |
| |3. ... |
| |4. ... |
| |5. ... ... ... |
| |6. ... т.б. ... сабақтың алуан түрлілігі мен ... ... ... пәні ... ... ... тыс ... үндес,
мақсаттас болып келеді.
Сыныптан тыс уақытта жүргізілетін жұмыстар оқушылардың әдебиет
сабағында алған ... ... ... ... дамытып, дүние тану
қабілетін арттырады. Сыныптан тыс ... ... ... әр ... түрлі үйірмелер, әдебиет газеті мен қолжазба журналдар, әдеби-көркем
кештер, спектакльдер, әдеби көрмелер, серуен, экскурсиялар, театрға бару,
кино, ... ... ... тыс ... ... оқу, әдебиеттік
музыкалық клубтар, оқырмандар конференциялары т.б. сөз өнеріне ... ... ... ... ... ... ... дамыу сияқты білім мен тәрбие берудің басты-басты мәселері ... ... одан әрі ... ... ... ... тыс оқу және ... тыс жұмыстар
Тәрбие негізін қалайтын, оқушылардың білімін кеңейтіп, өз қабілетін
танып білуге үлес қосатын ... түрі – ... тыс ... тыс ... ... ... ... іске асады.
Сонымен қатар сыныптан тыс оқыту әртүлі жұмыстар арқылы жүзеге асады. ... ... ... бос ... тиімді пайдалануға,
-өз қабілетін танып білуге,
- қосымша жұмыс жасауға үйретіп,
- дүниетанымын кеңейтеді.
Мектепте әдебиетті ... ... ... тыс ... ... бөлінуі тиіс. Бағдарламада берілетін арнаулы ... ... ... ... жұмыстарымен айналысады. Сөз жоқ, икем –
дағдысын дамыту, тәрбиелеу, қабілетті, дарынына әсер ету, оны ары ... ... ... ... қоса жүреді. Бірақ осы жұмыстардың ... ... ... ... ... ... ... Оқушыларды сөз өнеріне
тарту, көркем шығармаларға деген ... ... ... ... ... ... білім мен тәрбие беруде сыныптан тыс
жұмыстардың маңызы зор. Ол жұмыстардың қандай түрі болмасын, оның ...... ... ... ... салтын, мәдениетін,
өнерін бойына сіңіре отыру рухани ұлтжандылық тәрбие беру. Сөйтіп, бұл ... ... ... ... одан әрі ... ету, ... ... өмір тәжірибелерінде дұрыс пайдаланып, сөз мағынасын терең
ұғынып, сауатты жазуға баулитын жұмыстардың бірі.
Сыныптан тыс ... ... ... ... ... әдебиет
пәнінен шығарма жазуда, ауызша емтихан тапсыруда өздерінің ... ... ... ... бос ... ... ... инабаттылық, имандылық, адамгершілік ... ... ... ұлттық өнерді, халық өнерін қастерлеу, қорғауда да
сыныптан тыс оқытудың жас ұрпаққа берері ... ... ... ... ... мен ... сыныптан
тыс оқумен ұштастыра дамытқан кезде ғана олардың өз ... оқу ... ... ... ... оқушылардың әдеби білімдерін арттырудың иімді
долы - әдебиет сабақтары мен сыныптан тыс оқу сабақтарын байланыстыра ... ... тыс оқу ... ... ... ... Оған бағдарламада қосымша оқуға және сыныптан тыс оқуға
ұсынылған шығармалар негізге алынады.
Сыныптан тыс ... ... ... көп ... Бөлінген уақытты ұтымды
пайдалана отырып, оқушылардың әдебиет ... ... ... тыс оқу ... кеңейту мен тереңдетудің тиімді жолдарын
іздестірген ... тыс оқу ... - ... сабағының жалғасы. Ол арқылы
мұғалім ... ... ... ... бағыт береді, оқыған
шығармаларды есепке алады, қадағалайды, тексереді, ... ... ... тыс ... ... ... ... бірде сабақта
аяқталмай қалған көркем шығарманы оқыса, бірде кейбір үстірт түсіндірілегн
мәселеге қайта оралып, оны нақтылай, дәлелдей түседі, енді ... ... ... ... сабағына дайындайды. Бұған қарап сыныптан тыс ... ... ... ... ... ... болмайды. Себебі, сынып
сағатына қарағанда, мұнда оқушылардың ... ... ... ізденуіне,
пікір еркіндігіне мол мүмкіндік беріледі. Сондай – ақ баланы жеке адам
ретінде қалыптастыруға қажетті тәрбие ... іске ... ... ... ... зор.
Оқу бағдарламасында сыныптан тыс оқылатын әдебиеттер тізімі, әр
сыныпқа нақтылы сағаттар саны көрсетілген. ... ... ... ... ... ... Мұғалім өз қалауы бойынша ішінара оны өзгертіп, ... ... өз ... ... ... ... тапшылығы, қағаз
тапшылығы алға жібермей тұрған бұл заманда бағдарламадағы авторлардың
табылуы да қиын ... ... ... оның ... ... ... қателігі жоқ. мысалы, 5 – сыныпта Ыбырайдың «Бай баласы мен жарлы
баласы» әңгімесі оқуға, талдауға ұсынылады. Ол ... оқып ... ... ... ... ... бала», «Талаптың пайдасы», «Әкесі мен
баласы» атты әр ... ... ... ... ... тыс оқу
сабағында талқылауға ... ... тыс ... ... мына
мәселелерді негізге алудың да тиімділігі бар. Мысалы, 5- сыныпта:
1. Ә. Дайырова, С. Тілешова. Әдістемелік ... ... ... ... «Әжемнің әңгімесін» өткеннен кейін, Ана тақырыбына жазылған Ғ.
Мүсіреповтің «Ананың арашасы», «Ананың ... «Ер ана» ... тыс ... ... ... ... «Әжемнің әңгімесінен» кейін Ғ. Мүсіреповтің «Жаңа
достары» тұр, онда да Қайраттың ... сөз ... ... ...... тыс оқу ... да ... алатын маңызды оқу
принциптері. Тақырып үндестігі ғана ... ... ... ... ... ... ... әдеби ертегілере орын беру, лирикалық
шығармалардан кейін оны ... ... ... ... ... ... оқыту – сыныптан тыс оқу сабақтарын ұйымдастырудың
келесі мәселелерінің ... тыс оқу ... өту ... ... назар аудару
керек. Оны әдебиеттегі сабақтардан мүмкіндігіне қарай ... ... жөн. ... бойы ... ... ... ... ету сияқты әдістерден
қашқан жөн. Әсіресе, 5 – 8-сыныптарға арналған сабақтан тыс оқу ... ... ... ... ... ... ... өтетін сабақтардан оқушылар жалығады, ал оның зияны ұшан-
теңіз, ... ... ... ... ... ... қызығушылығын тежейді,
жояды. 5 – 8 сыныптардағы сабақтан тыс ... ең ... ... ... кітапқа деген ынтасы, қызығушылығын арттыру, оқырмандар
әзірлеу. Концерт ... ... ойын ... ... ... ... ... – викторина, саяхат сабағы, ... ... ... атты ... сабағы немесе «Алақай, Тазша баланың ертегісін
тыңдайық!» атты әңгіме сабақтары балаларды көңілдендіріп жіберетіні сөзсіз.
Мектепте ... тыс оқу ... ... ... мен ... ... ... кітапты ұсынбас бұрын әр түрлі ... ... ... ... жас ерекшеліктеріне байланысты түсініктерін
байқайды.
2. Әрбір оқушы қандай дәрежеде оқи алатынын тексеріп ... ... ... ... ... ... көркем шығарма жанрларын оқу
үстінде оқушыларға әңгіменің я ... ой ... ... ... білуге үйретеді. Мектеп ... ... ... ... ... ... Алайда керекті кітаптар мектеп
кітапханасында табыла ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастырады.
Сыныптан тыс кітап оқуды жүргізудің бірнеше әдіс-тәіслдерібар:
1. Сабақтан тыс уақытта мұғалімнің дауыстап кітап ... ... ... ... ... ... ... кітап оқу.
4. Өз таңдаулары бойынша кітап оқу.
Оқушыларға ұсынатын шығармаларды алдымен мұғалім өзі ... ... ... ... ... тыс оқу ... бағдарламаның
талаптары бойынша жүргізіледі, сонда көрсетілген ... ... ... тыс ... ... ... негізге алынады. Сыныптан тыс
оқуға раналған сабақтарда оқушылар, бірде ... ... ... ... оқып, бірде кейбір үстірт түсіндірілген мәселеге қайта тоқталып
оны нақтылай, дәлелдей ... ... тыс ... ... көлемді түрі -
факультативті сабақтар. Оқытудың бұл формасы оқушылардың факультативтік
сабақтар арнайы оқу бағдарламалары ... ... ... ... ... Сыныптан тыс оқу сияқты факультативтік ... өз ... ... пайдалана білуге үйретеді, олардың білімдерін
кеңейтіп, әдеби талғамдарын ұшқырлай түседі, тілін байытады. Ең ... ... ... ... ... ... ... әдебиетке
байланысты, жалпы мектеп бағдарламасында қарастырылған мәселелерді қамтуы
керек.
Оқушылардың меңгерген білімін шыңдап, ... ... ... ... ... жетекші роль атқарады.
Олимпиадалар – мектеп ішілік, аудандық, ... ... ... ... олимпиадасы 5 – 10 сынып оқушылары аралығында жүргізіледі.
Олимпиаданы ... үшін 1 – 2 ай ... ... мүшелері
құрылады. Олимпиадаға дайындық әдістемелік бірлестікте өтіп, ... ... ... ... талқыланады. Республикалық олимпиада
екі жылда бір рет наурыз айында өткізіледі. Ал мектеп, аудан, облыста әр
жыл сайын өткізіп ... ... ... ... ... ... ... білімін дамытып, әрі қарай ұштай
түсетін сыныптан тыс жұмыстың маңызды түрі – ... ... ... ... мақсаты – көзқарасты кеңейту, ... ... ... ... ... ... ... өз
ішінен көптеген түрлерге бөлінеді. Мәселен, нұсқау конференцияы. Мұнда
оқушылар оқыған ... ... ... хабарлама – баяндамалар жасайды.
Мұндай конференцияның ...... ... ... қызықтыру.
Қорытынды конференцияларда оқылған шығармаларды талқылау үшін тоқсанның
немесе оқу жылының ... ... ... ол бір ... ... Тақырыптық конференцияларда әдетте оқылған
кітаптар талқыланады.
Мектепте оқушылар конференциясын жеке сынып болып немесе екі ... ... ... Екі ... біріктірп өткізу, әсіресе – тақырыптық
оқу жұмысын жүргізуге қолайлы. ... ... ... ... ... оқытушы конференциясының тақырыбын белгілеуде
сынып оқушыларымен ақылдасады, кеңеседі. Сонымен қатар конференция ... ... ... ... ... ... Конференция алдында
повесть не роман оқылады. Оқуға ьеру конференциядан бір, бір ... ... ... ... ... ... беру ... жоспары жасалады.
1. Романды оқып келу.
2. Кейіпкерлеріне тоқталу.
3. Жазушы шеберлігі.
4. Роман жөнінде оқырманның пікірі.
Осындай түрлі шаралар ... ... ... ... ... ... Ж. ... «Ақбілек» романы ... ... ... ... ... ... ... де өтуі
мүмкін. Баяндама жасайтын оқушылар ... ала ... ... ... ... ... дайындайды. Баяндамашылар оқушылардың қоятын
сұрақтарына жауап беретіндей болып жан – жақты толық дайындалады. ... ... ... конференциясын өзі алып, баяндамаларға сөз
береді. Талданып ... ... ... ... ... ой ... айтып, алған әсерлерін баяндайды. Жоғары сыныптарда конференция
диспутқа айналуы мүмкін. Оқушылар ... ... соң ... ... сөз
айтып белсенділік танытқан оқушыларға сыйлық береді.
Оқыту барысында оқушылардың сыныпта алған ... ... оны ... ... ... тыс ... маңызы зор. Сыныптан тыс
жұмыстардың оқушылардың белсенділігін арттыруда, өзіндік ... ... ... ... – бір ... тәрбие құрамы
екендігін көреміз. Сыныптан тыс жұмыстарды ... ... ... ... ... ... ... Бағалы моральдық
қасиеттер қалыптасады. Белсенді өмір сүру ... ... ... ... тыс ... оқушылардың шығармашылық ойын дамытып,
өзіндік іздену жұмыстарына баулиды. Осыған орай ... ... ... ... қана ... жан – ... ізденіп, ой - өрісін
дамытады. Сыныптан тыс оқыту оқу мен ... ... ... ... ... жалғастыру мақсатын көздейді. Оны жүзеге асыру жолында мұғалім
ең озық әдістерді таңдап алып, оны іс жүзінде пайдалана білуі ... ... бәрі ... көп ... күтеді. Қорыта келгенде, сыныптан
тыс оқытуды жүйелі түрде таңдап алғанда, адам тәрбиесіне айтарлықтай ... ... ... ... ... ... жаңа ... жағдай, әлемдік білім беру
кеңістігіне ену, өркениетті елдердегі педагогика ... және ... ... ... ... даму ... ... жағдайларға
бейімделу қабілеті бар, әлемдік деңгейде педагогика ... ... ... ... ... ... пәні мұғалімдерін сапалы
даярлауды қажет етеді. Болашақ ... ... ... ... ... тез бейімделіп, шығармашылықпен ... ... ... ... ... алдын-ала болжай алатын, оқушылармен
ынтымақтаса отырып, ... ... ... жеке
шығармашылық тұрғыда ұйымдастыра алатын және қазіргі ақпараттың жылдам
дамуы кезеңінде барлық ... ... ... ... ... өз ... ... отыруы керек.
Болашақ әдебиет пәні мұғалімдерін ... ... ... ... роль ... Педагогикалық практика – жоғары және орта
оқу ... ... ... ... ... мұғалімдерді практикалық
даярлау, студенттердің практикалық іс-әрекет түрі ... ... ... ... бағытталған. Қазақстан Республикасының
"Білім туралы" Заңының 38-бабында "Білім алушылардың кәсіптік практикасы
мамандар даярлайтын кәсіптік оқу ... ... ... ... ол практика базасы болып табылатын тиісті ұйымдарда жүргізіледі
және оқыту үдерісінде алған білімдерді ... ... ... және озық ... меңгеруге бағытталған. Кәсіптік практиканың
түрлері, мерзімдері мен мазмұны оқу ... және ... ... деп атап ... ... ... ... жетілдіру керектігін
көрсетеді.
«Әдебиет» мамандығын меңгеруде болашақ әдебиет ... мына ... баса ... ... ... ... ... жағдайында оқушыларды жеке тұлға ретінде
дамытудың әдіс-тәсілдерін меңгерту үшін, жоғары оқу орнындағы педагогикалық
психологиялық ... ... ... ... ... оқытуды
қамтамасыз ету;
-әдебиет пәнін оқытудың әдістемесін ... ... ... ... ... қоса ... ... ерекшеліктерін (мазмұны,
мақсаты, құрылымы, ... ... т.б.) ... көңіл бөлу;
- әдебиет пәніне арнлаған бағдарлама мазмұнын, ... ... ... ... ... жете түсіну; білім мен
тәрбиені сабақтастық тұрғысында жүргізе білетін, ... ... ... ... ... әр ... келесі бір іс-әрекетті
ұйымдастыруға және оны ... ... ... да ... ... өзінің іс-әрекетін тиімді ұйымдастырып, орынды әдістерді ... Бұл ... ... ... істеуді талап етеді. Болашақ
маманның кәсіптік білімі педагогикалық ... ... ... ... ... ... қалыптасқан болса, оның тиянақты, тұрақты
дағдыға айналуы стандарт құрылымына енген ... ... ... асырылды.
Педагогикалық іс-әрекеттердің бірқатар өзіне тән ерекшеліктері бар. Ең
алдымен, оның мақсатын қоғам ... ... ... ... ... ... яғни басқа бір әрекетті ұйымдастыруға
және басқаруға бағытталған әрекет. ... бір ... ... ...... ... Кез ... жағдайда педагог өзінің
әрекетін осы ... ... ... ... т.б. ... үшін
тиімді болатындай етіп ұйымдастырады.
Педагогикалық іс-әрекетті құзыретті жүзеге асыру тек қана ... ... ... ... ... талап етеді:
− педагогикалық міндетті қою және шеше алу білігі; қарым-қатынас жасау,
ынтымақтастық пен өзара ... ... ... ... ... ... оның жеке дара ... бағдарлана білу; өз бетінше
білім алу біліктері мен дағдылары.
- педагогикалық іс-әрекеттің шығармашылық табиғаты өзінің ұйымдастырылуы
бойынша ... ... ... шешімдер зерттеуші
басшылыққа алатын ... ... ... ... ... ... практиканың критерийлері: терең және жан жақты
білімдерінің болуы және ... сыни ... мен ... теориялық және
әдістемелік ережелерді педагогикалық әрекетке айналдыра білу; өзін-
өзі жетілдіруге және өз ... ... ... ... ... мен
интуицияға негізделген импровизацияға қабілеттілік.
Кез келген іс-әрекет оны жүзеге асыруға ... ... ... ... асуы ... ... ... дайындық болашақ
мұғалімде осы әрекетті құрайтын компоненттерді қалыптастырудың белгілі бір
деңгейінің болуына байланысты:
•                   когнитивті - тұлғаның ... ... ... ... болуымен айқындалады; мотивациялық - педагогикалық іс-
әрекеттің жеке және ... ... ... ... және ... ұғыну, балаға педагогикалық бағыттылықтың және бағдардың болуы,
онымен ... ... ... ... ұмтылыстары мен
бағдарларының, қалыптасқан парыз және жауапкершілік сезімдерінің болуы;
процессуалдық – ... ... мен ... ... ... ... дамыған педагогикалық ... ... ... ... ... ... әр ... өзін-өзі дамыту
үшін жағдайлар ... ... - өз ... мен өз
тәрбиеленушілерінің уақытын тиімді пайдалана білу, ұмыс ... ... және ... ... ... ... ...
білуге құштарлық, сыншылдық, еңбекке қабілеттілік, өз күштерін жұмылдыру
білігі, мақсатқа ұмтылушылық және т.б.
Мұғалім мамандығын ... ... ... пен ... маңызды роль атқарады.
Болашақ әдебиет пәні мұғалімдері педагогикалық ... ... ... ... меңгеруі тиіс :
1. Оқыту, білім беру іс-әрекеті;
2. ... ... ... іс-әрекеті;
3. Оқушыларды шығармашылыққа баулу іс-әрекеті;
4. Қарым-қатынастық іс-әрекеті;
5. Іс ... ... ... ... ... ... ... оқу орнының оқу-тәрбие үдерісінде
маңызды роль ... ... ... ... ... ... ... қызметтерді атқарады
Қорытынды
Қорыта айтқанда, «Әдебиет – өнер сабағы. Бұл сөздің жаңалығы да жоқ ... өнер ... ... ... өзі де өнер ... кім мойындамайды.
«Музыканы тыңдау тек эмоциялық әсер тудырып қана қоймай, әдемілік дүниесін
дамытуға көмектеседі, ... ... ... әр сөздің мағынасын жеткізе түсіндіру мұғалімнен көп ізденуді
талап етеді. ... ... ... ... ... ... өз ... жұмыс істеуге үйрету олардың сабақ үстіндегі
белсенділігін ... Өз ... ... ... дағдыланған бала
кездескен қиындықтарды жеңе алатын, қойған мақсатына жетпей тынбайтын адам
болып өседі.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
1. Мемлекеттік білім ... – А., ... ... ... ... ... – А., ... Қазақ әдебиеті пәні бойынша қазақ мектептеріне арналған    бағдарлама. V
– IX,  X – ... — А., ... ... Ә. Әдебиетті оқыту методикасы. – А., Мектеп, 1985.
5. Көшімбаев А. ... ... ... – А., ... ... Ақшолақов Т. Көркем шығармаға талдау жасау. А., Мектеп, 1993.
7. Бітібаева Қ.Әдебиетті оқыту әдістемесі. – А., ... ... Т. ... кластан тыс жұмыстарды ұйымдастырудың ғылыми —
әдістемелік негіздері. А., 1995.
9. Қирабаев С. Мектеп және қазақ әдебиеті. – А., ... ... ... Ә. Орта ... ... ... оқыту. – А., 1969.
11. Қалиев С. Мектепте Ғ.Мүсірепов шығармаларын оқыту жолдары. – А., ... ... М. Жас және ... ... – А., ... Мақпыров С. Әдебиеттен шығарма жұмыстары. – А., 1981.
14. Бітібаева Қ. Әдебиет сабағының түрлері мен үлгілері. – А., 1994.
15. Жұматаева Е. ... ... ... мәселелері. – А., 1994.
16. Жұмалиев Қ. Әдебиет теориясы. – А., ... ... З. ... ... ... – А., 1970.

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Педагогикадан мемлекеттік емтиханға дайындық40 бет
"Атмосферадағы оттегі эволюциясы және фотосинтез."9 бет
Адвокатура мен адвокаттық қызметтің түсінігі мен маңызы95 бет
Атмосфералық ауа гигиенасы14 бет
Ақпараттық технология. Оның ұғымы, мақсаты, принциптері, түрлері6 бет
Гендерлік лингвистиканы зерттеудің теориялық аспектілері9 бет
Дін және мәдениеттің арақатынасы жөнінде қыруар пікірлер айтылуда10 бет
Жануарлар биотехнологиясының жалпы биологиялық негіздері6 бет
Жоғары сынып оқушысының танымдық қызығулары мен кәсіби анықталуы7 бет
Жылу энергетикасы және қоршаған орта6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь