Мектептегі әдебиет сабағын ұйымдастыру және оның маңызы


Жоспар:
І Кіріспе
ІІ Негізгі бөлім
2.1 Мектептегі әдебиет сабағының маңызы
2.2 Көркем туындыны оқыту және талдау
2.3Қазақ әдебиетінен қазіргі сабақ түрлері
2.4 Әдебиет сабағында сыныптан тыс оқу және сыныптан тыс жұмыстар
2.5 Мұғалім даярлау жүйесіндегі педагогикалық практика.
ІІІ Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Әдебиет сабағы – ол оқушылардың шығармашылығын шыңдай түсетін сабақтардың бірі болып табылады.Әдебиет пәні оқушы бойында биік эстетикалық талғамды дамытуды, өнер туындысындағы, табиғаттағы, адамдар қарым-қатынасындағы үйлесім мен әсемдікті танып ұға білуге, дұрыс бағалауға, әсерленуге, терең пайымдауға үйретеді, сонымен бірге ол көркем әдебиетке деген сүйіспеншілікті, ынта-ықыласты оята отырып, оқырман мәдениетін қалыптастырады.
Әдебиет пәні оқушыны өнер туындысын тануда қажетті біліммен, біліктілік дағдылармен қаруландырып, онда көркем бейнені қабылдауға қажетті сезім сергектігін, шығарманы мазмұн мен түр бірлігінде, көркемдік тұтастыққа қабылдай білуді; шығармада кескінделген мінездер сырын, шығарма идеясын, жаазушы позициясын шығарма арқауына сүйене отырып ашуды; өзіндік ой толғамында дербестік, идеялық-көркемдік құндылығы жоғары туындыларды ғана қалайтын талғампаздықты, көркем туындыларды салыстыра отырып, қарастыра алу біліктерін қалыптастыруды көздейді.
Осы негізде мектептегі қазақ әдебиеті пәні жеке тұлғаның үйлесімді дамуына қызмет атқаратын негізгі эстетикалық пән деген тұжырымға келеміз. Қоғамның және мәдениеттің даму өзгерістеріне сай әдебиет пәнінің бағдарламалары, оқулықтармен қатар оны оқыту әдістемелігі де жетілдіріліп отырады және ол қалыптасқан отандық әрі әлемдік тәжірибеге негізделеді. Әдістеме ең алдымен мұғалімнің шығармашылық әрекетінің жүйелі болуына қызмет ететіндіктен, ол әдебиетші мұғалімге жоғары талаптар да қояды. «Әдебиетші мұғалім ең алдымен көркем сөз сипатын ашатын заңдылықтарды білуі керек. Сондай-ақ көркем туындыны талдаудың ғылыми әдістемелерін жетік меңгеруі қажет. Әдеби шығармаларды талдауда мұғалім мен оқушы арасында бірлескен еңбек, бірлескен шығармашылық, өнерпаздық орын алуға тиіс»,-дейді белгілі әдіскер мұғалім Қ.Бітібаева.
Сонымен оқытушы және оқушының оқу әрекетіндегі бірлестіктер мен дербестік сипаттарын, ұйымдастыру жолдарын қарастыруға әдістеме ғылымы қолда бар бай тәжірибеге сүйенеді және оның таяу болашақтағы даму бағыттарын айқындайды.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
1. Мемлекеттік білім стандарты. – А., 1998.
2. Қазақ әдебиетін оқыту тұжырымдамасы. – А., 1997.
3. Қазақ әдебиеті пәні бойынша қазақ мектептеріне арналған бағдарлама. V – IX, X – XI сыныптар, — А., 1999.
4. Қоңыратбаев Ә. Әдебиетті оқыту методикасы. – А., Мектеп, 1985.
5. Көшімбаев А. Қазақ әдебиетін оқыту методикасы. – А., Мектеп, 1969.
6. Ақшолақов Т. Көркем шығармаға талдау жасау. А., Мектеп, 1993.
7. Бітібаева Қ.Әдебиетті оқыту әдістемесі. – А., 1997.
8. Жұмажанова Т. Әдебиеттен кластан тыс жұмыстарды ұйымдастырудың ғылыми — әдістемелік негіздері. А., 1995.
9. Қирабаев С. Мектеп және қазақ әдебиеті. – А., Мектеп, 1979.
10. Дайырова Ә. Орта мектепте І.Жансүгіров творчествосын оқыту. – А., 1969.
11. Қалиев С. Мектепте Ғ.Мүсірепов шығармаларын оқыту жолдары. – А., 1974.
12. Мұқанов М. Жас және педагогикалық психология. – А., 1981.
13. Мақпыров С. Әдебиеттен шығарма жұмыстары. – А., 1981.
14. Бітібаева Қ. Әдебиет сабағының түрлері мен үлгілері. – А., 1994.
15. Жұматаева Е. Әдебиетті оқытудың кейбір мәселелері. – А., 1994.
16. Жұмалиев Қ. Әдебиет теориясы. – А., 1964.
17. Қабдолов З. Әдебиет теориясының негіздері. – А., 1970.

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге




Жоспар:
І Кіріспе
ІІ Негізгі бөлім
2.1 Мектептегі әдебиет сабағының маңызы
2.2 Көркем туындыны оқыту және талдау
2.3Қазақ әдебиетінен қазіргі сабақ түрлері
2.4 Әдебиет сабағында сыныптан тыс оқу және сыныптан тыс жұмыстар
2.5 Мұғалім даярлау жүйесіндегі педагогикалық практика.
ІІІ Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер тізімі

Кіріспе
Әдебиет сабағы – ол оқушылардың шығармашылығын шыңдай түсетін сабақтардың
бірі болып табылады.Әдебиет пәні оқушы бойында биік эстетикалық талғамды
дамытуды, өнер туындысындағы, табиғаттағы, адамдар қарым-қатынасындағы
үйлесім мен әсемдікті танып ұға білуге, дұрыс бағалауға, әсерленуге,
терең  пайымдауға үйретеді, сонымен бірге ол көркем әдебиетке деген
сүйіспеншілікті, ынта-ықыласты оята отырып, оқырман  мәдениетін
қалыптастырады.
Әдебиет пәні  оқушыны  өнер туындысын тануда қажетті біліммен, біліктілік
дағдылармен қаруландырып, онда көркем бейнені қабылдауға қажетті сезім
сергектігін, шығарманы мазмұн мен түр бірлігінде, көркемдік тұтастыққа
қабылдай білуді; шығармада кескінделген мінездер сырын, шығарма идеясын,
жаазушы позициясын шығарма арқауына сүйене отырып ашуды; өзіндік ой
толғамында дербестік, идеялық-көркемдік құндылығы жоғары туындыларды ғана
қалайтын талғампаздықты, көркем туындыларды салыстыра отырып,
қарастыра  алу біліктерін қалыптастыруды көздейді.
Осы негізде мектептегі  қазақ әдебиеті пәні жеке тұлғаның үйлесімді дамуына
қызмет атқаратын негізгі эстетикалық пән деген тұжырымға келеміз.
Қоғамның  және  мәдениеттің  даму өзгерістеріне  сай
әдебиет  пәнінің  бағдарламалары, оқулықтармен қатар оны оқыту әдістемелігі
де жетілдіріліп отырады және ол қалыптасқан отандық әрі  әлемдік тәжірибеге
негізделеді. Әдістеме ең алдымен мұғалімнің  шығармашылық
әрекетінің  жүйелі болуына қызмет ететіндіктен, ол  әдебиетші мұғалімге
жоғары талаптар да қояды. Әдебиетші мұғалім ең алдымен көркем сөз сипатын
ашатын заңдылықтарды  білуі керек. Сондай-ақ көркем туындыны  талдаудың
ғылыми  әдістемелерін жетік  меңгеруі қажет. Әдеби шығармаларды талдауда
мұғалім мен оқушы арасында  бірлескен еңбек, бірлескен шығармашылық,
өнерпаздық орын алуға тиіс,-дейді белгілі әдіскер мұғалім Қ.Бітібаева.
Сонымен оқытушы және оқушының   оқу әрекетіндегі  бірлестіктер мен
дербестік сипаттарын, ұйымдастыру жолдарын қарастыруға әдістеме ғылымы
қолда бар бай тәжірибеге сүйенеді және оның таяу болашақтағы даму
бағыттарын айқындайды.
Ол бағыттар:
— әдеби білімді саралауды жүзеге асыру, бағдарламаларды қайта қарап,
тұжырымдама негізінде батыл жаңарту; V-ІХ сыныптарды негізгі базалық
біліммен қамтамасыз ететін базалық білім бағдарламаларын, оқушының  жеке
сұранысы мен мүддесіне, қызығушылығы мен бейімділігіне қарай  екі жылдық
бағдарламада сараланған толық орта білім деңгейлерін қамтамасыз ететін
жарыспалы бағадарламалар жасау;
— әдебиетті оқытудың гуманистік, адамгершілік-эстетикалық сарынын күшейту,
сабақ үрдісінде  жазушы көтерген ізгілікті тағылымды, өнегені ашуды, ұлттық
әдет-ғұрып, салт-дәстүрлерді танытуды, сол арқылы оқушының ұлттық рухани
санасын қалыптастыруды нысана тұту;
— оқушының көркемдік-ассоциациялық, образдық ойлануына, әдебиетті өнер
табиғатына сай оқи білуіне, шығарманың идеялық-эстетикалық мән-мағынасына
терең бойлап, тебірене қабылдауына, кейіпкер тағдырына ортақтасуына жағдай
жасап, стандартқа  сай білім, біліктілікпен қаруландырып, оқырман ретіндегі
мәдениетін көтеру;
— оқытудың шығармашылық сипатын көтеру, оқушылардың оқу еңбегіндегі ой
дербестігін, оқу-танымдық қабілеттерін дамытуды  қамтамасыз ету, сабақ
тиімділігін арттыру нәтижелігіне қол жеткізу;
— оқытуды демократияландыру, сабақта мұғалім мен оқушы арасында бірлескен
мақсатты қарым-қатынас, субъект-субъект дәрежесіндегі еркін диалог ахуалын
туғызу, нақтылы сынып жағдайында әдеби  білім нәтижелігін қамтамасыз ете
алатын мұғалім ізденісін қолдау;
— әдебиет пәнінің гуманитарлық циелдегі басқа да пәндермен, білім
салаларымен пәнаралық, пәнішілік байланысын тиімді пайдалану, тіл
мәдениеті, шешендік өнер, тіл дамыту бойынша тіл мен әдебиетке ортақ
бағдарлама жасау;
— әдебиет оқулықтарының ,оқу кітаптарының мазмұны, ғылыми-дидактикалық
негіздерін түбегейлі жақсарту,оқулықтарға білім  берудің жаңа технологиясын
ендіру.
Бұл бағыттар жалпы білім беретін қазақ мектебіндегі әдеби-білім
тұжырымдамасының негізгі ұстанымдары. Қазақ әдебиетін оқыту
әдістемесінің  бұл тұжырымдамада көрсетілген негізгі бағыттары әлемдік
тәжірибеге де сай келеді деуге болады.
Әдебиетті оқыту әдістемесінің таяу болашақтағы  дамуы оқу-тәрбие үрдісін
ізгілендіру, оқытуды саралау, пәндердің сондай-ақ жеке әдістемелердің
интеграциялануы, оқыту деңгейінің қазіргі ғылым, мәдениеттің даму деңгейіне
жақын келуі, вариативті  бағдарламалардың, сабақтардың жаңа технологияларын
жасау, әдебиетті оқыту әдістерінің жаңа түрлерін іздестіру болып табылады.
Отандық әдістемеліктің даму бағыттарының әлемдік тәжірибенің даму
бағыттарымен үндес келуі егеменді еліміздің білім дамуының әлемдік білім
кеңістігімен үйлесімде болу тенденциясын басшылыққа алады.

Көркем туындыны оқыту және талдау
1) көркем мәтіндегі жазушы ойын мұғалім көмегімен аңғара оқу. Оның мән-
мағынасын тұшына, түсіне оқу. Қиын, түсініксіз образды, айшықты сөздерді
ұғына оқу, яғни лингвистикалық түсіндірмелі оқу;
2) таңдап оқу. Белгілі мақсатпен қойылған сұрақтарға жауап іздеп, тіл
көркемдігін дәлелдеу, портрет, пейзаж, образды табу;
3) іштен оқу немесе өздік оқу. Іштен оқудың оқушыны жеке, өз бетімен
жұмыс істеуге баулудағы маңызы ерекше зор. Ойлану, өз бетімен іздену,
жауап табу, дербес белсенділігін арттырудағы іштен оқудың атқарар рөлінің
ерекше екендігі;
4) рөлге бөліп оқу. Рөлге бөліп оқу таным белсенділігі, қызығушылығын
арттыруда, қабілеттерін дамытуда, сабақтың эмоциялық, психологиялық мәнін
нәрлендіруде пайдалы;
5) хормен оқу. Оқу техникасын жетілдіру, мәнерлі, айқын оқу, көркем
мәтінмен жұмыс істеуге баулу бүкіл сынып оқушыларын көркем оқуға
ұйымдастыруда тиімді;
6) ұжымдық оқу. Әсіресе, даралап оқытуда тиімді. Оқу техникасына,
мәнерлеп оқуына қарай, оқушыларды топқа бөле отырып, мұғалім ұжымдық оқуды
тиімді ұйымдастырса, көркем мәтінді тез меңгертуге ықпал жасайды, мәтінді
оқуға деген оқушы ынтасын арттыруға әсер етеді;
7) жұптық оқу. Жұптық оқудың тиімділігі, біріншіден өз беттерімен оқу
техникасын жетілдіру дағдыларын дамытады, екіншіден ұқыпты тыңдай білуге,
бір-бірінің жұмысына талдау жасай білуге икемдейді;
8) мәнерлеп оқу. Мәнерлеп оқу-әдебиетті оқытудың басты әдістемелерінің
бірі. Мәнерлеп оқудың мақсаты:
а) оқушыларға көркем туындының эмоциялық-эстетикалық әсерін сезіндіру;
ә) көркем мәтінге жан беру, әр сөздің мәні мен мағынасын, сөз бояуларының
нақышын сезе білу;
в)көркем мәтіндегі айтар ой мен поэтикалық көркемдікті өздеріне болжату,
түсіндіру, мәтінді талдау дағдыларын дамыту.
Көркем туындыны оқыту және талдауға қойылатын талаптар:
Көркем шығармаларды оқытудың тиімді де өнімді жолдарын іздеудегі әйгілі
ұстаз, әдіскер Қанипа Омарғалиқызы Бітібаеваның еңбегі зор.
-Көркем шығарманы талдау жүйесі, ең алдымен алдымен көркем туындыда
жазылған, баяндалған оқиғалардың тарихи негізіне назар аудартады.
-Мұғалімнің түсіндірме әңгімелерінен кейін, мәтінді мәнерлеп оқып,
мазмұнымен танысу,
мәтінді бөлшектерге бөліп, ат қою, әр бөліміне жоспар құру, құрылған
жоспар бойынша тірек сөздерді қолданып мазмұндату;
-шығарманың басталуы, шығарма ішіндегі уақиғалардың байланысы, уақиғаның
шарықтау шегі, шешімі айқындау;
-Әр шығармадағы адам тағдыры жеке кейіпкерлер арқылы пайымдалып, іс-
қимылы, мінезі, қылығы, әрекеті айқындау;
-Кейіпкерді танытатын, айқындап, даралап беретін негізгі элементтер:
портрет, іс-қимыл әрекеті, тілдік көрінісі, көркемдік детальдар, суреттеме,
кейіпкерлер диалогы, жанама сипаттамалар, кейіпкердің өзара қарым-қатынасы,
қақтығысы, күресі т.б ашып көрсету;
-Кейіпкерді талдап, тану барысында оқушы көркем шығармадағы кейіпкердің
жүйесін нақтылау керек;
өзара байланысын, жазушының әр кейіпкерге қандай сипаттама бергенін,
портретін, кейіпкерлердің диалогтары арқылы олардың мінезін ерекшелеп
айқындап, негізгі орталық тұлғаны анықтау қажет.

Қазақ әдебиетінен қазіргі сабақ түрлері
Бағдарламалық сағаттардың шақталып, шектеулі берілуіне байланысты орыс
мектептеріндегі қазақ әдебиеті сабақтары, негізінен, аралас сабақ түрін
қажетсінеді. Солай болған күнде де, мұғалімдердің қазіргі сабақтың алуан
түрлілігін пайдалануына болады. Оның шығармашылық ізденісіне шек
қойылмайды. Осы орайда, әдіскер ұстаз Қ.Бітібаева жүйесі бойынша, қазақ
әдебиеті пәнін оқытуда қазіргі тәжірибеде дәстүрлі сабақтармен қоса,
мынадай сабақ түрлері жиі пайдаланылуда:
1.     Дәріс сабақ (лекция).
2.     Семинар сабақ (бірнеше түрі бар).
3.     Пәнаралық байланыста оқытуға негізделген интеграциялық сабақтар
(қос, үштік сабақтар).
4.     Конференция сабағы.
5.     Сот сабақтары (не билер тартысы сабағы).
6.     Жәрмеңке сабағы.
7.     Пресс- конференция сабағы (баспасөз сабағы).
8.     Концерт сабағы.
9.     Пікірталас сабағы.
10. Айтыс сабақтары.
11. Композициялық сабақ.
12. Әдеби монтаж сабағы.
13. Көзқарас сабағы.
14. Брифинг сабақтары.
15. Ерлік сабағы.
16. Іздендіру сабағы.
17. Практикалық сабақтар.
18. Емтихан, есеп- сынақ сабақтары.
19. Реферат қорғау сабақтары.
20. Пікір қорғау сабақтары.
21. Жарыс сабағы.
22. Ойын сабақтары (әдеби ойындар).
23. Кино, теле сабақтар, т.б.
Енді осы сабақ түрлерін кесте бойынша көрсетейік.
 
Сабақ түрлері Негізгі әдіс- тәсілдері, белгілері
1 2
Дәріс сабақ Сөздік әдісі, оның ішінде, лекция (сұрақ- жауап, пікірлесу
де болуы мүмкін).
Семинар 1. Семинар сұрақтары.
сабақтары 2. Сұрақ- жауап.
3. Баяндама, хабарлама.
4. Ғылыми, қосымша материалдармен өздік жұмыс.
Интеграциялық, Диалогтық әңгіме, баяндау, пікірлесу, түсіндірмелі әдіс.
қос, үштік
сабақтар
Конференция 1. Баяндама, лекция.
сабақтары, 2. Сұрақ- жауап.
баспасөз сабағы 3. Сұхбат түріндегі сұрақ- жауап.
4. Пікірталас (проблема айналасындағы).
Сот сабағы 1. Сұрақ- жауап, түсіндірмелі әдіс (айыптаушы, куә,
(билер сабағы) жауапкер арасындағы).
2. Тартыс, айтыс, дәлелдеу, т.б.
Жәрмеңке сабағы 1. Концерт, инсценировка элементі бар көріністер.
2. Халықтық педагогика, әдет- дәстүрді сабаққа пайдалану.
Концерт сабақ, 1. Мәнерлеп оқу.
монтаж- 2. Жатқа оқу.
композициялық 3. Рөлге бөліп оқу.
сабақтар 4. Ән айту, көріністер көрсету.
5. Инсценировка, монтаж жасай білу.
Диспут, Сұрақтар, проблемалық сұрақтар, пікірлесу.
айтыс сабақтары Қосымша материалмен, кітаппен жұмыс, т.б.
Көкпар, жарыс 1. Топтық, жұптық, жеке жұмыстар.
сабағы 2. Сұрақ- жауап.
3. Білім жарысына түсу.
4. Білім сынағы.
Реферат қорғау, 1. Проблемалық сұрақтарға негізделген тапсырмалар.
пікір қорғау, 2. Проблеманы шешу, сол мақсатта іздену.
іздендіру 3. Салыстыру, қорытынды жасау.
сабақтары 4. Материалды, проблеманы баяндау.
5. Қосымша материалдар, ғылыми материалдармен жұмыс.
6. Проблемалық әңгіме.
7. Проблемалық зерттеу әдісі.
8. Пікір айту, оны нақты мысалдармен дәлелдеу, қорғау.
Практикалық 1. Көркем мәтінмен жұмыс.
сабақтар 2. Ғылыми материалдар, қосымша материалдармен жұмыс
(іріктеу, негізгі мәселелерді бөліп ала білу, конспекті
жазғызу).
3. Сұрақ- жауап.
4. Проблемалық тапсырмалар.
5. Көркем дидактикалық материалдармен жұмыс.
6. Проблемалық зерттеу әдісі.
Сынақ сабақатары1. Тестілеу.
2. Алгоритм, жоспар түзу.
3. Билет-карточкалар.
4. Тезистеу.
5. Түсінік беру, дәйектеу.
6. Тұжырымдау, т.б.

 
Қазіргі сабақтың алуан түрлілігі мен олардың шығармалық сипаттары
әдебиет пәні бойынша ұйымдастырылатын сыныптан тыс жұмыстарымен үндес,
мақсаттас болып келеді.
Сыныптан тыс уақытта жүргізілетін жұмыстар оқушылардың әдебиет
сабағында алған білім қорын молайтып, ой-өрісін дамытып, дүние тану
қабілетін арттырады. Сыныптан тыс уақытта жүргізілетін жұмыстар әр алуан.
Олар: түрлі үйірмелер, әдебиет газеті мен қолжазба журналдар, әдеби-көркем
кештер, спектакльдер, әдеби көрмелер, серуен, экскурсиялар, театрға бару,
кино, мұражайларға бару, сыныптан тыс көркем шығармаларды оқу, әдебиеттік
музыкалық клубтар, оқырмандар конференциялары т.б. сөз өнеріне тарту,
көркем шығармаларға деген қызығушылығын арттыру, эстетикалық талғамын,
сезімін дамыу сияқты білім мен тәрбие берудің басты-басты мәселері сыныптан
тыс жұмыстарда одан әрі жалғасын табады.
Әдебиет сабағында сыныптан тыс оқу және сыныптан тыс жұмыстар
Тәрбие негізін қалайтын, оқушылардың білімін кеңейтіп, өз қабілетін
танып білуге үлес қосатын оқытудың түрі – сыныптан тыс оқыту.
Сыныптан тыс оқыту мұғалімнің ұйымдастыру шеберлігімен іске асады.
Сонымен қатар сыныптан тыс оқыту әртүлі жұмыстар арқылы жүзеге асады. Сол
жұмыстар арқылы оқушылардың
- бос уақыттарын тиімді пайдалануға,
-өз қабілетін танып білуге,
- қосымша жұмыс жасауға үйретіп,
- дүниетанымын кеңейтеді.
Мектепте әдебиетті оқыту барысында сыныптан тыс жұмыстарға ерекше
көңіл бөлінуі тиіс. Бағдарламада берілетін арнаулы сағаттарда мұғалімдер
білім негіздерін қалыптастыру жұмыстарымен айналысады. Сөз жоқ, икем –
дағдысын дамыту, тәрбиелеу, қабілетті, дарынына әсер ету, оны ары қарай
мәпелеу істері білім берумен қоса жүреді. Бірақ осы жұмыстардың барлығын
сабақ процесінде жүзеге асыру мүмкін нәрсе емес. Оқушыларды сөз өнеріне
тарту, көркем шығармаларға деген қызығушылығын арттыру, эстетикалық
талғамын, сезімін дамыту сияқты білім мен тәрбие беруде сыныптан тыс
жұмыстардың маңызы зор. Ол жұмыстардың қандай түрі болмасын, оның негізгі
мақсаты – оқушылардың түсінігін арттыру, халықтың салтын, мәдениетін,
өнерін бойына сіңіре отыру рухани ұлтжандылық тәрбие беру. Сөйтіп, бұл -
әдебиеттен оқушылардың алған білімдерін одан әрі тиянақты ету, дамыту,
жинақтау, оларды өмір тәжірибелерінде дұрыс пайдаланып, сөз мағынасын терең
ұғынып, сауатты жазуға баулитын жұмыстардың бірі.
Сыныптан тыс оқыту нәтижесінде мектеп бітіруші оқушылар әдебиет
пәнінен шығарма жазуда, ауызша емтихан тапсыруда өздерінің терең
білімділігін, саналылығын көтереді. Оқушылардың бос уақыттарын пайдалы,
тиімді өткізуде, инабаттылық, имандылық, адамгершілік сияқты биік
қасиеттерге баулуда, ұлттық өнерді, халық өнерін қастерлеу, қорғауда да
сыныптан тыс оқытудың жас ұрпаққа берері көп.
Әдебиет сабақтарында оқушылардың алған білімі мен дағдыларын сыныптан
тыс оқумен ұштастыра дамытқан кезде ғана олардың өз бетімен оқу машығы
жетіле түспек. Осыдан келіп оқушылардың әдеби білімдерін арттырудың иімді
долы - әдебиет сабақтары мен сыныптан тыс оқу сабақтарын байланыстыра білу
мәселесі туады.
Сыныптан тыс оқу сабақтары бағдарламалық талаптар бойынша
жүргізіледі. Оған бағдарламада қосымша оқуға және сыныптан тыс оқуға
ұсынылған шығармалар негізге алынады.
Сыныптан тыс оқуға бөлінген сағат көп емес. Бөлінген уақытты ұтымды
пайдалана отырып, оқушылардың әдебиет сабақтарында алған білімдерін
сыныптан тыс оқу сабақтарында кеңейту мен тереңдетудің тиімді жолдарын
іздестірген жөн.1
Сыныптан тыс оқу сабағы - әдебиет сабағының жалғасы. Ол арқылы
мұғалім оқушылардың өздігінен кітап оқуына бағыт береді, оқыған
шығармаларды есепке алады, қадағалайды, тексереді, оқушылардың қабілетін
арттырады. Сыныптан тыс оқуға арналған сабақтарда оқушылар бірде сабақта
аяқталмай қалған көркем шығарманы оқыса, бірде кейбір үстірт түсіндірілегн
мәселеге қайта оралып, оны нақтылай, дәлелдей түседі, енді бірде оқушыларды
алда болатын әдебиет сабағына дайындайды. Бұған қарап сыныптан тыс оқу
сабағын қалыптағы дәстүрлі әдебиет сабағы деуге болмайды. Себебі, сынып
сағатына қарағанда, мұнда оқушылардың дербес жұмысына, өзіндік ізденуіне,
пікір еркіндігіне мол мүмкіндік беріледі. Сондай – ақ баланы жеке адам
ретінде қалыптастыруға қажетті тәрбие жұмыстарын іске асыруда сыныптан тыс
оқудың маңызы зор.
Оқу бағдарламасында сыныптан тыс оқылатын әдебиеттер тізімі, әр
сыныпқа нақтылы сағаттар саны көрсетілген. Бұған қатып қалған нәрсе деп
қарауға болмайды. Мұғалім өз қалауы бойынша ішінара оны өзгертіп, керекті
деген шығармаларды өз қалауымен ұсына алады. Кітап тапшылығы, қағаз
тапшылығы алға жібермей тұрған бұл заманда бағдарламадағы авторлардың
табылуы да қиын болуы мүмкін. Сондықтан оның орнына басқа шығармаларды
оқытудың қателігі жоқ. мысалы, ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Мектептегі дене тәрбиесінің маңызы және оның ерекшеліктері
Шетел тілі сабағын қазіргі талаптарға сай ұйымдастыру және жүргізу
Бастауыш сыныпта музыка сабағын ұйымдастыру жолдарын қарастыру
Мектептегі жеңіл атлетика сабағының мазмұны және ұйымдастыру
Ұйқы және оның маңызы
Жарнама және оның маңызы
Химия тілі және оның маңызы
Интернет желісі және оның маңызы
Орта мектептегі әдістемелік жұмыстың мазмұны және оны ұйымдастыру
Дене тәрбиесі сабағын педагогикалық бақылау және бағалау
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь