Тілдің пайда болуы және жалпы тіл білімі

Жоспар:
І Кіріспе
1.1 Жалпы тіл білімі туралы түсінік
1.2 Тіл білімінің басқа ғылымдармен байланысы
ІІ Негізгі бөлім
2.1.Тілдің өзіндік сипаттары.
2.2Тілдің табиғаты мен мәні
2.3 Тілдің теориялық мәліметтері
ІІІ Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Жалпы тіл білімі – лингвистиканың жалпы тілдік теориясы. Ол – бүкіл лингвистиканың бағыт-бағдарын белгілейтін ғылым. Жалпы тіл білімі 1963 жылдан бастап енгізілді. Бұл пәннің мақсаты – студенттерге теориялық лингвистиканың ең негізгі, өзекті мәселелерімен таныстыру.
Тіл білімі салалары: 1. Интралингвистика. Интра – латын тілінен ауысқан префикс «ішкі» мағынасын білдіреді. Интралингвистика тілдің ішкі жүйелілік құрылымын, жүйе элементтерінің бір-бірімен қарым-қатынасын зерттейді. Интралингвистиканың негізгі салалары – фонетика, лексикология, грамматика. Экстралингвистика – экстра латын тілінде «сыртқы, сыртқары» мағынасын береді. Экстралингвистика тілдің сыртқы дүниемен, қоғаммен байланысын зерттейді. Сондықтан оны социологиялық лингвистика, металингвистика (мета – грекше жарты), сыртқы лингвистика, немесе тілдің қоғамда, ойлау процесінде атқаратын қызметін зерттеуіне байланысты функциялық лингвистика деп те атайды. Экстралингвистика социолингвистика, менталингвистика салаларына бөлінеді. Менталингвистика деген термин құрамындағы мента – латын тілінде ойлау, ақыл деген мағынаны білдіреді. Менталингвистика тіл менойлаудың қарым-қатынасын, тілдік мағынаның теориясын, сөйлеу әрекетімен, жағдаймен байланысын зерттейді.
Тіл теориясы – тілді я тілдерді зерттеуден туатын ғылыми тұжырым. Тілдің табиғаты дегенге оның қандай құбылыстар қатарына – қоғамдық, табиғи, психофизикалық екені жатады. Тіл – биологиялық та, психикалық та құбылыс емес, әлеуметтік құбылыс.
Тіл теориясының мән-мағынасы, негізгі проблемалары, күрделі салалары, ол салалардың басқа ғылымдармен байланысы.
Тілдің анықтамасы, бұл мәселедегі ала-құлалық. Тілге дұрыс анықтама берудің теориялық мәні. Тілдің коммуникативтік, экспрессивтік функциялары, бұл екеуінің ара қатынасы, коммуникативтік функцияның мәнділігі. Тілдің структуралық, семиотикалық сипаттарына қарай, қоғамның, мәдениеттің дамуына тигізетін әсеріне, алатын орнына қарай беріліп жүрген анықтамалар. Жалпы тіл білімінің анықтамасы. Ол, біріншіден, тіл білімінің теориялық саласы болса, екіншіден, оқу пәні болып есептелінетіні. Соңғы мағынадағы оның мақсаты мен міндеті. Жалпы тіл білімінің нысаны адамдардың дыбыстық тіл
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
1. Маманов, Ы. Қазақ тіл білімінің мәселелері. "Арыс қоры".- Алматы: Арыс, 2007.
2. Невченко В.Н. Введение в языкознание. М.:Дрофа.,2008.-7063с.
3. Исаев. С. Қазақ тіл білімінің мәселелері [Текст] = Вопросы казахского языкознания .- Алматы, 2011
4. Жүнісова, М.Ә. Қазіргі қазақ тілі: оқу құралы .- Алматы: Дарын, 2008.
5. Шалабай, Б. Қазіргі қазақ тілі синтаксис. – Алматы, 2012
6. Попова З.Д.Общее языкознание. -М:АСТ:Восток-Запад,2007.-408с.
7. Копыленко М.М. Избранные труды в 2-томах. А:Ин-т языкознания им. А.Байтурсынова.2010.,2010.-443с.
8. Норман Б.Ю.Лингвистические задачи. –М: Флинта-Наука.2009.-271с.
        
        Жоспар:
І Кіріспе
1. Жалпы тіл білімі туралы түсінік
2. Тіл білімінің басқа ғылымдармен байланысы
ІІ Негізгі бөлім
2.1.Тілдің өзіндік ... ... мен ... ... теориялық мәліметтері
ІІІ Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Жалпы тіл білімі – лингвистиканың жалпы тілдік ... Ол – ... ... ... ... ... тіл ... 1963
жылдан бастап енгізілді. Бұл пәннің мақсаты – ... ... ең ... өзекті мәселелерімен таныстыру.
Тіл білімі салалары: 1. Интралингвистика. Интра – латын тілінен
ауысқан префикс ... ... ... ... ... ... ... жүйе элементтерінің бір-бірімен ... ... ... ... – фонетика, лексикология,
грамматика. Экстралингвистика – экстра латын ... ... ... ... ... ... сыртқы дүниемен, қоғаммен
байланысын зерттейді. ... оны ... ... (мета – грекше жарты), сыртқы лингвистика, немесе тілдің
қоғамда, ойлау ... ... ... ... ... ... деп те ... Экстралингвистика социолингвистика,
менталингвистика салаларына бөлінеді. Менталингвистика деген ... ...... тілінде ойлау, ақыл деген мағынаны білдіреді.
Менталингвистика тіл ... ... ... ... ... әрекетімен, жағдаймен байланысын зерттейді.
Тіл теориясы – тілді я тілдерді ... ... ... ... ... дегенге оның қандай құбылыстар қатарына – қоғамдық, табиғи,
психофизикалық екені жатады. Тіл – биологиялық та, психикалық та ... ... ... ... ... негізгі проблемалары, күрделі салалары,
ол салалардың басқа ғылымдармен ... ... бұл ... ... ... ... ... теориялық мәні. Тілдің коммуникативтік, экспрессивтік функциялары,
бұл екеуінің ара қатынасы, коммуникативтік функцияның ... ... ... ... ... қоғамның, мәдениеттің дамуына
тигізетін әсеріне, алатын орнына қарай ... ... ... ... білімінің анықтамасы. Ол, біріншіден, тіл білімінің теориялық ... ... оқу пәні ... ... ... ... ... мен міндеті. Жалпы тіл білімінің нысаны адамдардың дыбыстық ... ... ... оның ... құбылыстар қатарына жататыны, мәні
дегенге оның қоғамда атқаратын қызметі ерекшелігі жататыны. Бұл мәселелерді
шешуде болып келе жатқан пікір ... Тіл ... ... ... әр
түрлі мектептердің, бағыт-бағдарлардың дүниеге келуіне ғалымдардың ... мен ... ... түсініктерінің себеп болғандығы және қазірде де
солай болып келе жатқаны.
Қоғамсыз тіл болмайды, тілсіз қоғам да ... ... ... ... тіл ... ... орын ... талассыз тұжырым деуге болады.
Дыбыс тілінің пайда болуы. Дыбыс тілінің ... ... ... дыбысқа еліктеу, одағай сөз, келісім теорияларының қай – қайсысы да
ғылыми тұрғыдан алғанда сын көтермейтіндіктеріне қарамастан, барлығы да тіл
– адамға ... ... ... ... діни ... ...... адам баласының өз табысы, өз жемісі етіп көрсетті. Дыбыс тілі
алғашқыда неден басталды, қандай болды? Деген сұрау адам қоғамы тарих үшін
де, тіл ... үшін де ... ... өте қажетті болғанымен, оған
ешкім де еш уақытта нақтылы жауап бере алмайды.
Ғалымдар дыбыс тілі жеке ... ... сөз ... ... ... ... ... жан иелерінде болатындай әр түрлі диффузды
дыбыстарды адам тектес маймылдар да ... ... болу ... ... бір ... ... үшін қолданылған сондай диффузды, яғни
мағыналық жағынан да, материалдық жағынан да бөлшектеп ... ... ... олар ... ... бастамасы ретінде қолданған болар да,
келе-келе солардың негізінде дыбысты тіл пайда ... ... ... ... – бір қалыптан өзгермейтін, қатып қалған құбылыс емес,
өзгеріске ұшырап ... ... ... ... бір тіл бір ... ... тілі ... да, араласып кеткен бірнеше этникалық топтың
ортақ тілі болу да ... қрай ... ... географиялық көлемі
де әр түрлі.
Негізінен алғанда, ... ... ... ... ... бірнеше тайпалардың бірігуінен барып қалыптасатын ... ... ... ... күрделене шоғырлануы олардың тілдерінің
де бірігіп, күрделенуін туғызады.Бұлай шоғырлануда тайпа ... ... ... ... енген белгілі бір этникалық топтың тілі басқалар
арасына ... ... бара – бара ... ... енгендердің барлығына
ортақ тілге айналады да, өзге тілдер бірте – ... ... ... ... ... ... ... бірліктерінің ұсақтан іріге қарай
күрделене ... ... ... де ... ағза ... ... ... бірліктері сияқты олардың тілдері де бір – бірінен
ажырап бөлшектену, ... ... ... ... ... қай – ... да
осы күнгі дәрежесінде пайда бола қалмаған.
Адам қоғамының алғашқы рулық бірліктен ... ... ... ... тіл де ру ... тайпа, халық, ұлт тіліне ауысып күрделене дамиды.
Ертедегі шағын қауымдастықтар тілінен кейінгі замандардағы күрделі
қауымдар тіліне ... даму ... ... ... екі ... ... біріншісі – белгілі бір дәуірдегі біртұтас тілдің өз ... жеке ... ... ... процесі.Бұл процесс – тіл
білімінде ... деп ... – жеке ... бір – бірімен жақындасу, бірігу процесі.Бұл процесс тіл білімінде
интеграция деп ... ... ... ... ... ... ... гөрі
ру қоғамында молырақ болады.Өйткені адамдардың жеке – жеке ұсақ қауым болып
өмір сүруі – алғашқы қауымдық бірліктің негізгі белгілерінің ...... тура ...... ... ... ... тілдік ерекшеліктері бар қауымдардың бір – ... ... ... ... жағдаят (ситуация). Бір тілдің ... бір ... ... ... ... ... ... тобының белгілі географиялық аймақ,
болмаса саяси - әкімшілік құрылым шегінде өмір сүру ... ... ... деп ... Көп ... ... әр ... ұлт өкілдері бір –
бірімен қатынас жасау үшін, өзінің ана ... ... ... де, ...... халық тілін де білу қажеттігі туады. Сөйтіп, өздерінің
күнделікті өмірінде олар екі немесе одан да көп ... ... ... Осыдан барып екітілдік немесе көптілділік пайда болады.Ол – тіл
білімінде билингвизм деп ... ... одан да көп ... ... жеке ... ... да, ... қауым болуы да мүмкін.Кеңестер Одағы – көп ... ... әр ... ... бір – ... ... – қатынас жасау үшін,
орыс тілін пайдаланды.Сөйтіп, орыс тілі – орыс ... ана тілі ... ... жағынан, Кеңес заманында халықтардың ұлтаралық тіліне де
айналды.
Креол ... ... ...... ... ... ... Америкасы
жеріндегі Испания, Португалия, Франция отаршыларының ұрпағы – креолдардың
тілдері. Креол тілдердің пайда болуы ... ... ... яғни
пиджин (ағылшынның бұрмаланған business іс сөзінен) тілдердің қалыптасуымен
байланысты.
Тіл жүйесіндегі басты мәселелердің бірі тіл ... ... ... ... ... тіл ... ... лексика, морфология,
синтаксис салаларына бөліп қарастыру тіл деңгейлері туралы идеяны ... ... Тіл ... ... ... та, ... та мәні ... жүйесіндегі бірыңғай тіл бірліктері мен ережелердің жиынтығынан тұратын
шағын жүйелер, бөлімдер тіл ... ... Тіл ... тіл
механизмдері деп те аталады (Б.Н.Головин).
Тіл деңгейлері туралы теория 20 ғасырдың орта шенінде тілдің формалды
жағын нақты ... ... ... ... тіл ... ықпалымен онан әрі дамыды.
"Грамматикалық категория" терминінің ұғымы жайында тіл білімінде ... ... орын алып ... Л.И.Баранникова: "Грамматикалық категория деп
сөзде және сөйлемде көрініс ... ... ... білдіретін жалпы
граматикалық ұғымдарды" атайды.
Қорыта айтқанда,тіл біліміндегі неғүрлым ... ... ... ... ... ... бір ... грамма-тикалық
тұлғалардың бір-бірінен өзгеше жүйесі" . Бұл анықтамада грамматикалық
категория мағына мен ... ... ғана ... әрі ... бірліктен
жасалған жүйе екені ясәне осылай туған жүйелер бір-бірінен ерекше екеніне
мән берілген.
Грамматикалық категорияны жете ... ... оның ... ... бөліктері болып табылатын грамматикалык, тұлға мен ... ... ... жөн. ... ... ... грамматикалық
мағынаның қалыпты (стандартты) көрінісін, үлгісін білдіретін тіддік белгі.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
1. Маманов, Ы. ... тіл ... ... "Арыс қоры".- Алматы: Арыс,
2007.
2. Невченко В.Н. Введение в языкознание. М.:Дрофа.,2008.-7063с.
3. Исаев. С. Қазақ тіл білімінің мәселелері [Текст] = ... ... .- ... 2011
4. Жүнісова, М.Ә. Қазіргі қазақ тілі: оқу құралы .- Алматы: Дарын, 2008.
5. Шалабай, Б. Қазіргі қазақ тілі ...... ... Попова З.Д.Общее языкознание. -М:АСТ:Восток-Запад,2007.-408с.
7. Копыленко М.М. Избранные труды в 2-томах. А:Ин-т ... ... ... ... ... –М: Флинта-Наука.2009.-271с.

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тілдің қоғамдық-әлеуметтік мәні мен қызметі8 бет
Әдебиеттің көркем шығарманың көркемдеу құралдары мен тілі. Шығармашылық әлемі және әдеби жанрлар мен олардың түрлері. Әдеби дәстүр мен жаңашылдық. халықаралық әдеби байланыс27 бет
"Ежелгі түркі әдебиетінің ескерткіштері."6 бет
"Мектепке дейінгі кезеңде тілді қатынас құралы ретінде пайдалана білуі. мектепке дейінгі кезеңдегі балалардың сенсорлық дамуы."6 бет
Мемлекеттік тіл28 бет
Сөз мағыналары6 бет
Түркі мәдениеті. Қазақ философиясының және дүниетанымының қалыптасуына түріктердің мифологиялық ағымдарының әсері4 бет
Ұлттық тәрбиенің отбасындағы маңызы6 бет
"Тіл және ұлттық мінез."16 бет
"Тілдің жүйелік, құрылымдық, таңбалық сипаттары"6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь