Тіл философиясы

I Кіріспе
1.1Салыстырмалы тіл білімінің қалыптасуы
II Негізгі бөлім
2.2 .Тіл философиясының алға қойған мақсаты.
2.3 Типологиялық зерттеудің кеңірек етек алып, қалыптасуы туралы.
2.4 Тілдік мектептер мен бағыттар
IIIҚорытынды
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Еуропалық тіл білімі дамуының жаңа дәуірі тілді дамып, өзгеріп отыратын тарихи құбылыс деп танудан, тілдер өзара туыстас, төркіндес болады деп біліп, сол заңдылықтарды ашуға, зерттеуге салыстырмалы-тарихи әдісті қолданудан басталады. Тіл туралы ғылым тарихында үлкен бетбұрыс болған бұл жайт19ғасырдың алғашқы он жылдығында орныға бастайды. Әрине, жаңа әдістің қалыптасуы – ежелгі заманнан басталатын лингвистикалық ой-пікір дамуының заңды, табиғи нәтижесі. 18 ғасырдың соңғы жартысы мен 19 ғасырдың алғашқы жылдарында тіл ғылымының даму қарқыны, бағыты жаңа зерттеу әдісінің қажеттігін айқын көрсетті.
Тілдердің бір-біріне жақын, өзара туыстас болатындығы туралы пікір салыстырмалы-тарихи тіл білімінен, яғни XIX ғасырдан көп бұрын белгілі болған. Түркі тілдерінің өзара туыстас, бір негізден тараған тіл екендігін түркі нәсілді Махмуд Қашқари XI ғасырдың өзінде айқындады.
1538 жылы Француз гуманисі Гвилсльм Постеллустың "Тілдер туыстастығы туралы" деген еңбегі жарияланады.
Ф.Боптың ең басты еңбегі – «Санскрит, зенд, армян, грек, латын, литва, көне славян, гот, неміс тілдерінің салыстырмалы грамматикасы». Расмус Расктің тілдер фактілерін салыстырудан туған ең көрнекті еңбегі «Ежелгі солтүстік тілдері және неміс, ислан тілдерінің шығуы туралы зерттеулер» деп аталады. Салыстырмалы-тарихи тіл білімінің тағы бір көрнекті өкілі – неміс ғалымы Я.Гримм. Бұл ғалымның төрт томнан тұратын «Неміс грамматикасы» атты еңбегінің бірінші кітабы 1819 жылы басылады.
Дүниеге келу тарихының көнелігіне қарамастан, тіл философиясы осы атауға 19 ғасырда ғана ие болды. 19 ғасырда Еуропа халықтарының салыстырмалы-тарихи грамматикаларын жазумен қатар тіл философиясының ғылым саласы ретінде қалыптасуына, дамуына, өзіндік нысанының айқындалуына көп көңіл бөлінді. Бұл дәуірдегі тіл философиясының алға қойған мақсаты – тілдің табиғаты мен мәнін, оның қоғам өмірінде алатын орны мен қызметін, ойлаумен, адамдардың рухани өмірімен байланысын айқындау болды. Бұл мәселемен сол дәуірдің көрнекті ойшылдары – Гердер, Шлегель, Гумбольдт, Шлейхер, Штейнталь, Вундт сияқты ғалымдар айналысты
Пайдаланған әдебиеттер тізімі:
1.Ковчиков. В.А. Психолингвистика.Теория речевой деятельности. М: Астрель,2007.-318с.
2. Попова З.Д.Общее языкознание. -М:АСТ:Восток-Запад,2007.-408с.
3. Копыленко М.М. Избранные труды в 2-томах. А:Ин-т языкознания им. А.Байтурсынова.2010.,2010.-443с.
4. Норман Б.Ю.Лингвистические задачи. –М: Флинта-Наука.2009.-271с.
        
        I Кіріспе
1.1Салыстырмалы тіл білімінің қалыптасуы
II Негізгі бөлім
2.2 .Тіл философиясының алға қойған мақсаты.
2.3 Типологиялық зерттеудің кеңірек етек алып, қалыптасуы туралы.
2.4 ... ... мен ... ... тізімі
Кіріспе
Еуропалық тіл білімі дамуының жаңа дәуірі тілді дамып, өзгеріп отыратын тарихи құбылыс деп танудан, тілдер өзара туыстас, ... ... деп ... сол заңдылықтарды ашуға, зерттеуге салыстырмалы-тарихи әдісті қолданудан басталады. Тіл туралы ғылым тарихында ... ... ... бұл ... ... он жылдығында орныға бастайды. Әрине, жаңа әдістің қалыптасуы - ежелгі ... ... ... ... дамуының заңды, табиғи нәтижесі. 18 ғасырдың соңғы жартысы мен 19 ... ... ... тіл ... даму қарқыны, бағыты жаңа зерттеу әдісінің қажеттігін айқын көрсетті.
Тілдердің бір-біріне жақын, өзара туыстас ... ... ... ... тіл ... яғни XIX ... көп бұрын белгілі болған. Түркі тілдерінің өзара туыстас, бір негізден тараған тіл екендігін түркі нәсілді Махмуд ... XI ... ... айқындады.
1538 жылы Француз гуманисі Гвилсльм Постеллустың "Тілдер ... ... ... ... ... ... ең ... еңбегі - . Расмус Расктің тілдер фактілерін салыстырудан туған ең көрнекті еңбегі деп аталады. Салыстырмалы-тарихи тіл ... тағы бір ... ... - ... ... ... Бұл ... төрт томнан тұратын атты еңбегінің бірінші кітабы 1819 жылы басылады.
Дүниеге келу тарихының көнелігіне қарамастан, тіл ... осы ... 19 ... ғана ие ... 19 ғасырда Еуропа халықтарының салыстырмалы-тарихи грамматикаларын жазумен қатар тіл философиясының ғылым саласы ретінде ... ... ... ... ... көп көңіл бөлінді. Бұл дәуірдегі тіл философиясының алға ... ... - ... табиғаты мен мәнін, оның қоғам өмірінде алатын орны мен ... ... ... ... өмірімен байланысын айқындау болды. Бұл мәселемен сол дәуірдің көрнекті ... - ... ... Гумбольдт, Шлейхер, Штейнталь, Вундт сияқты ғалымдар айналысты. Бұлардың ішінде өз дәуірі үшін де, кейінгі заман үшін де ең ... ... ... ... ... Тіл ... ... оны салыстырмалы тіл білімінің, жалпы тіл білімінің және тіл философиясының ... ... деп ... Гумбольдт салыстырмалы-тарихи әдістің тіл зерттеу әдісі болып қалыптасуында үлкен рөл атқарды.
20 ... ... ... ... мен Америкада неогумбольдтианство бағыты дамыды. Ол негізінен ... ... ... зерттеуге және тілді халық мәдениетімен тығыз байланыста зерттеуге мән берді. Бірақ идеалистік, метафизикалық ... ... ... ... мен танымдық процестегі қызметін асыра бағалады.
Типологиялық зерттеу. Салыстырмалы-тарихи зерттеу - өзара туыстас, төркіндес тілдер семьясын ... ... ... әр ... ... тілдерді бір-біріне салыстыра жинақтап қарау, сөйтіп, дүние жүзіндегі тілдердің барлығына немесе көпшілігіне ортақ типтік ... ашу ... ... болды. Ал, жалпы тіл білімі тек тілдер туыстастығын айқындауды ғана көздемейді, ол ... ... ... ... ... типтік белгілерін ашып, тіл атаулының барлығын да қамти алатын типологиялық классификация жасауды да қажет етеді. ... ... - ... ... және логика мен философиядағы әр түрлі ағымдар мен концепцияларға қатысты ... ... ... 19 ... 1 жартысындағы философиялық тіл білімі логикалық және психологиялық бағыттардың қарама-қарсы дамуынан көрінеді. ... ... ... ... күрес үстінде дүниеге келген бағыт психологиялық ағым деп аталады. Тіл біліміндегі психологизм 19 ғасырдың орта кездерінен бастап қалыптаса ... ... деп ... - ... ... зерттеуде жаратылыс заңдарын басшылыққа алып, мәселені соған негіздеп шешуге ұмтылушылар. Тіл біліміндегі натурализм көрнекті неміс ... ... ... ... ... ... ... (1821-1869) есімімен байланысты. Август Шлейхер - салыстырмалы-тарихи тіл білімінде тіл философиясын қалыптастырушылардың, тіл фактілерін салыстыруда дыбыс құбылыстарының заңдылықтарын қатал сақтауды ... ... ... ... ... ... типологиялық ұқсастығы мен генеалогиялық бірліктерін жан-жаұқты талдаушылардың ең көрнектілерінің ... Ол ... ... неміс тілдерінің салыстырмалы грамматикаларын жазудағы зерттеулері арқылы тіл ... ... ... ... оның ... едәуір ықпал жасады. Жас грамматикалық бағыт (младограмматизм) 19ғасырдың ... ... ... ... Германияда туғанымен, көп ұзамай оған тілектес, пікірлестер әр ... ... өте тез ... ... ... М.Бреаль, Швейцарияда Ф.де Соссюр, Америкада Уитни, Италияда ... ... Ф.Ф. ... бастаған Мәскеу лингвистикалық мектебі мен Бодуэн де Куртенэ бастаған Қазан лингвистикалық мектептері болды.
Мәскеу ... ... ... ... Мәскеу университетінің ғалымдары қалыптастырды. Оны басқарған сол кездегі орыс тілі білімінің көрнекті ғалымдарының бірі - ... ... ... ... ... Ол Германияда, Францияда, Англияда болып, жас грамматикалық бағыттағы көрнекті ғалымдардың ... ... өзі де осы ... қуаттаған, компаративистиканың Россиядағы көрнекті өкілі болған, Үндіеуропа тілдерінің фонетикасын, морфологиясын зерттеп, бұл салада біраз еңбектер берген.
Бұл мектеп құрамында орыс тілі ... ... ... ... Алексей Александрович Шахматов (1864-1920), Александр Матвеевич Пешковский (1878-1933), т.б. болды.
Қазан лингвистикалық мектебі. Бұл Қазан ... ... 19 ... аяқ ... ... Оған дем ... - ... тіл ғалымы, Қазан университетінің профессоры Иван Александрович Бодуэн де Куртенэ ... Ол ... ... теориялық мәселелермен көбірек
Қазіргі заман тіл білімі жас грамматистерге қарсы күресте туып ... ... ... он жылы мен 20ғасырдың бас кезінен бастап Батыс Еуропа тіл білімінде жас грамматистік бағыт қатты сынға ... ... жаңа ... бұрынғыдан өзгеше амал-тәсілдері іздестірілді. Әр елде, әр жерде жас грамматизмге қарсы ... ... ... ... ... ... , , деп аталатын мектептерді жатқызуға болады. Жас грамматизм ... ... ... ... ... ... тілдің өзіндік сипатын, мәнін айқындауға келгенде, әрқайсысының ... ... ... ... болды.
Сөздер мен заттар. Бұл - тіл білімі тарихында жас грамматикалық бағыттан біржола және үзілді-кесілді бас тарту ... ... ... ... Оның өкілдері 1909 жылдан бастап Рудольф Мерингердің ... ... шыға ... ... деп аталатын журнал төңірегінде топтасқандықтан, соның атымен аталған (журнал 20ғасырдың 40-жылдарына дейін шығып тұрды). Бұл мектептің ең ... ... - ... ... мен ... тіл ... ... Австрия тіл ғалымы Гуго Шухардт (1842-1927).
Неолингвизм. (гр. neos - жаңа және ... ... ... туған). Неолингвизм де жас граматизм бағытына қарсы 20 ғасырдың бас кезінде қалыптасқан ... ... ... деген атауды бұл мектеп өкілдері өздерін жас грамматизм бағытынан ... ... етіп ... үшін ... Бұл мектеп Италияда қалыптасты. Оның негізін салушылар Маттео Джулио Бартоли (1873-1946), Джулиано Бонфанте (1904 ж.), В.Пизани (1899 ж) ... 20 ... бас ... ... ... жас грамматизм бағытына қарсы бағытта пайда болған лингвистикалық мектептің тағы бір түрі - ... ... ... ... ... - ... ғалымы, роман тілінің маманы, әрі әдебиетші, Мюнхен университетінің профессоры Карл Фосслер (1872-1949).
Социологиялық бағыттың Франциядағы көрнекті өкілдері - Поль ... ... Ф. Де ... ... ... ... ... (1875-1960), Э.Бенвенист (1902).
20 ғасырдың алғашқы жартысында дүниеге келген тілдік мектептердің ең көрнекті және кең ... бірі - ... тіл ... деп ... бағыт.Бұл мектеп салыстырмалы - тарихи тіл біліміне, оның бір бұтағы жас грамматикалық мектепте қарсы ... туып ... тіл ... ... ... ... ... келуінің ішкі - сыртқы себептері бар.Ең негізгісі 20 ғасыр ғылымы дамуында пайда болған жаңа бағыт.19 ... ... ... ... ... ... ... туған фактілерді есепке алу, сипаттау болса, 20 ... ... ... өзіндік мәнін, ішкі заңдылықтарын, зерттеліп отырған нысанның құрылым ерекшелігін, оны құрайтын элементтердің ... бір - ... ... бір - ... тигізетін әсерлерін ашуға тырысады.
Структуралдық бағыттың көпшілікке танылған үш мектебі болды: Прага (Чехословакияда), Копенгаген ... ... және ... мектеп (Америкада).Кейін келе бұл бағыт басқа елдерге де тарады.
Прага мектебі. Бұл мектеп өзіндік бағыты бар лингвистикалық ... ... 1926 жылы ... ... чех ... ... В.Матезиус (1882-1945). Үйірме құрамында Б.Гавранек, Б.Трнка, В.Скаличка, орыс ... ... ... ... т.б. ... элементтердің қызметін бірінші орынға қоятындықтарына қарап, бұл ... ... ... лингвистика деп те атайды.
Функционалдық лингвистика өкілдерінің әрқайсысы әр түрлі проблемамен айналысты.
Копенгаген структуралық мектебі. Бұл мектеп ... ... ... ... ... үшін гректің глосса деген сөзі негізінде глоссематиктер деп атады. Глоссемантикалық бағытты қалыптастырушы және оған дем беруші Дания тіл ... ... Луи ... ... Бұл ... теориялық негізін белгілеген алғашқы еңбек - ... 1928 жылы ... атты ... ... 1933 жылдан бастап Прага мектебімен бірлесіп, атты журнал шығарып ... ... ... ... ... деп ... ... мектеп 20 ғасырдың 20-жылдарында Америкада қалыптасқан. Мектепті қалыптастырушылар АҚШ тіл білімінің классиктері профессорлар Эдуард Сепир (1884-1939), Леонард Блумфилд ... Бұл ... ... ... ... рөлі мен ұстанған принциптері бір емес. Сондықтан бұл екеуі қазіргі АҚШ тіл біліміндегі - этнографиялық, структуралық деп ... екі ... дем ... болып саналады.
Дескриптивистер тіл - ішкі, сыртқы байланыстары бар сигналдар ... ... де, тіл ... ... ... деп екі ... ... сөздік мінез-құлықтың сыртқы жағын зерттейді. Ол этнолингвистика, психолингвистика, социолингвистика, металингвистика, фонетика, паралингвистика (интонация, ымдау-нұсқау сияқтыларды зерттейді) деп аталатын салаларды ... ... ... ... ... оны ... ... жайттарға, яғни сыртқы өмірмен байланысқа, тарих мәселелеріне, тілдің семантикалық жинағына көңіл аудармайды, оның ... ... ғана ... ... Лингвистика тарихында тіл мәселелерін сол тілді қолданушы қауымның ... ... ... әдет-ғұрпымен байланыстыра зерттеушілік те болды. Бұл жөніндегі алғашқы пікір 18ғасырдың соңғы жартысында өмір ... ... ... және әдебиетшісі Иоганн Бердердің (1744-1803) поэзияға байланысты зерттеулерінде, одан ... ... ... ... ... ... тіл мәселелерін мәдениет, әдет-ғұрып, салт-санамен байланыстыра зерттеуге ерекше көңіл бөлу, оны тіл білімінің күрделі проблемасы ретінде қарау ... ... ... ... ... әдебиеттер тізімі:
1.Ковчиков. В.А. Психолингвистика.Теория речевой деятельности. М: Астрель,2007.-318с.
2. Попова З.Д.Общее ... ... ... М.М. Избранные труды в 2-томах. А:Ин-т языкознания им. А.Байтурсынова.2010.,2010.-443с.
4. ... ... ... - М: ...

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Қазақ философиясы және Абай"12 бет
17 ғасырдың жаңа дәуір философиясы және ғылым15 бет
XІХ-ХХ – ғасырдағы батыс философиясы3 бет
XХ ғ. батыс философиясы, экзистенциализм8 бет
Абай философиясы7 бет
Адамзаттың тұрақты даму философиясын қалыптастырудағы Рио-де-Жанейро конференциясы6 бет
Алаш философиясы әлем қазақтары мәдениеті контексінде4 бет
Антик философиясы8 бет
Антик философиясы жайлы39 бет
Антик философиясы туралы9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь