Тауардың тұтыну қасиеттері мен тұтынушының шығындары

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

1.Тауартану туралы түсінікті айқындайтын мәселелер.
1.1Тауарлардың тұтыну қасиеті мен сапа көрсеткіштері ... ...
1.2 Тауарлардың тұтыну қасиеті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

2. Тұтынушылық тауарлардың сапасын анықтау.
2.1Тұтынушылық тауарлар тауартану ісіндегі эксперименті
жоспарлау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.2Тұтынылатын тауардың функцианалдық қасиеттері ... ... .

3. Тауардың тұтынушылық қасиеттері ... ... ... ... ... ... ... ...
3.1 Тұтыну қылығының негізгі теориясы ... ... ... ... ... ... ... ... ..
3.2 Тұтынушының таңдау теориясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Кіріспе:
Осыдан он жылдан астам уақыт бұрын кеңес одағы ыдырап,оның құрамындағы елдер тәуелсіздік алып өз жұмыстарын оданәрі қарай жалғастырып келе жатыр.
Кеңес одағы ыдырағаннан кейін, әр бір ел нарықты экономикаға өту жағдайын ойластырып, күрделі бағдарлама жасап,бүгінгі күндері нарықты экономикасы дамыған елдер қатарына еніп отыр.
Кеңес одағы ыдырар алдында қайта құру басталып көптеген тауарлар жеткіліксіз болып қалды. Кейбір тауар түрлерін карточкамен алатындай жағдай да болып қалды. Халықты қажетті тауарлармен қамтамасыз ету үшін, Қазақстанның қолынан іс келетін барлық кәсіпкерлеріне шет елдерден тауар әкеліп сатуға рұқсат берілді. Осылардың, себебінен Қазақстан сауда орындарында тауардың саны көбейіп сапасы нашарлап кетті. Мысалы, кейбір Қытай халық Республикасынан алып келінген киім кешектермен аяқ-киімдер он-он бес күннен кейін кибге жарамай қалып отырады. Ондай жағдай дұрыс болмағанымен, өзінше халықтың тауарға деген қажетін өтеуге жарап жүрді.
Енді бұдан былай біздің еліміздің нарқына бірдебір сапасыз немесе қасиеті нашар тауар келіп түспеуі керек, оны іске асыру үшін біздің елімізге білімді тауар танушылар керек. Жоғары оқу орындарында тауартану мамандығы бойынша маман дайындайтын факультеттер болмағанымен сол экономика факультетін тәмамдайтын мамандарға тауартану пәнінен, ең болмаса тауар сапасын немесе қасиетін айыра білетіндей білім беру өте қажет болып отыр.
Тауартану ғылыми пән ретінде тұтыну құны мен тұтас қоғамдық тұтыну құнының сан және сапа айқындылығын зерттейді. Ол белгілі бір мақсатқа пайдаланылатын заттардың құрылымы мен сапасын түрлі жақтарынан, мысалы, өсімтал болу қасиеті, жарық сезгіштігі, қуаты және сол сияқтыларын алып қарайды.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. Бердалиев,К.Б. Қазақстан экономикасын басқару негіздері: оқу құралы /ҚР білім және ғылым министірлігі; Т.Рысқұлов ат.Қазақ мем.басқару акад.-Алматы: Экономика, 2001. -129б.
2. Бисенғазиев, Мұқыш Бейсенғазұлы. Макроэкономика: (Мемлекеттің экономикалық саясат негіздері) Лекциялық курс/Батыс Қазақстан мем. Ун-ті.-Орал, 2004. 455б.
3. Қазіргі экономикалық орысша-қазақша түсіндірме сөздік-анықтамалық /құрастырған: М.Р. Насырова. –Алматы, 2003.880б.
4. Қаржылық есеп: оқу құралы/ Қ.К. Кеулімжаев, З.Н. Әжібаева, Н.А.Құдайбергенов, А.Ә.Жантаева-Алматы: Экономика, 2001.-330б.
5. Құлпыбаев С. т.б. Қаржы теориясы. Оқу құралы. –Алматы: Мерей, 2001. -176б.
6. Тулегенов А. Тулегенова М. Теориялық негіздер Оқу құралы.Тұтынушылық тауарлар.Тауартану.- Қарағанды: 2004.-163б.
7. Самрат, Жақсыбай. Бәсекегеқабілетті болу-стартегиялық мақсат [Парламент палаталарың бірлескен отырысында депутаттар Елбасының Қазақстанды әлемнің бәсекеге барынша 50 елдің қатарына қосу жөніндегі стратегиясын жүзеге асыру мақсатында жасалған Үкіметтің 2006-2008 жылдарға арналған іс-қимыл бағдарламасын мақұлдады.] //Егемен Қазақстан. -2006. -17 ақпан. -1-2б.
        
        Қазақстан Республикасы білім және ғылым министірлігі
Курстық жұмыс
Тақырыбы:Тауардың тұтыну қасиеттері
мен тұтынушының шығындары
Орындаған:____________
Қабылдаған: ___________
Кіріспе.....................................................................
.....................
1.Тауартану туралы түсінікті айқындайтын ... ... ... мен сапа ... ... ... ... тауарлардың сапасын анықтау.
2.1Тұтынушылық тауарлар тауартану ісіндегі эксперименті
жоспарлау...................................................................
............
2.2Тұтынылатын тауардың ... ... ... ... ... Тұтыну қылығының негізгі теориясы..................................
3.2 Тұтынушының таңдау теориясы..........................................
Қорытынды...................................................................
............
Пайдаланылған
әдебиеттер....................................................
Кіріспе:
Осыдан он жылдан астам уақыт ... ... ... ... ... тәуелсіздік алып өз жұмыстарын оданәрі қарай жалғастырып
келе ... ... ... ... әр бір ел ... ... ... ... ... ... ... күндері нарықты
экономикасы дамыған елдер қатарына еніп отыр.
Кеңес одағы ыдырар алдында ... құру ... ... ... ... ... ... тауар түрлерін карточкамен алатындай жағдай
да ... ... ... ... тауарлармен қамтамасыз ету үшін,
Қазақстанның қолынан іс келетін барлық кәсіпкерлеріне шет ... ... ... рұқсат берілді. Осылардың, себебінен ... ... ... саны ... ... нашарлап кетті. Мысалы, кейбір
Қытай ... ... алып ... киім ... ... ... бес ... кейін кибге жарамай қалып отырады. Ондай жағдай ... ... ... ... деген қажетін өтеуге жарап жүрді.
Енді бұдан былай біздің еліміздің ... ... ... немесе
қасиеті нашар тауар келіп түспеуі керек, оны іске асыру үшін ... ... ... ... ... ... оқу орындарында тауартану
мамандығы бойынша маман дайындайтын факультеттер болмағанымен сол экономика
факультетін тәмамдайтын ... ... ... ең ... тауар
сапасын немесе қасиетін айыра білетіндей білім беру өте қажет болып отыр.
Тауартану ғылыми пән ретінде тұтыну құны мен ... ... ... сан және сапа ... ... Ол ... бір ... заттардың құрылымы мен сапасын түрлі жақтарынан, мысалы,
өсімтал болу қасиеті, жарық сезгіштігі, қуаты және сол ... ... ... ... мен сапа көрсеткіштері.
Өнеркәсіп кәсіпорындары шығаратын тауарардың бәрі белгілі бір талапқа
сай келуі қажет.Тауарларға қойылатын талапдегенде біз ең ... ... бір ... ... мақсатқа қолдануға болатын қасиетін және
олардың осы талапқа сай келуін айтамыз. ... ... ... ... және басқа да көрсеткіштері жатады. Ал тұтынудың
сипаты мен ... ... ... және ... өмір ... ... неге арналғандығына, шикізат ресурстарының қолда
бар қорына, өндірістік, техникалых-экономикалық мүмкіндіктері мен, ... ... ... ... ұғымымызға байланысты болды. Тауардың сапасы
мен сұраным деңгейінің арасында белгілі бір пропорциялық қатынас болады. ... ... ... үздіксіз жақсартып отыруға, сонымен бірге оны
сапасын көтеруге мүмкіндік береді.
Тауарларға деген сұраным экономиканың, ғылым мен ... ... ... болады. Тауар туралы біліміміздің, жалпы ұғымымыздың
кеңейе түсуіне ... ... ... ... ... ... ... қойылатын талап оның қолдану бағыттарына орай ағымдағы
, перспективті, жалпы және ... ... ... ... ... үзбей
шығарылып сауда орындарына түсетін тауарларды ағымдағы ... ... ... ... Олар ... ... мүмкіндіктері мен
техникалық мүмкіндіктерін есепке ала отырып белгіленеді және ол ... ... ... ... ... ... деңгейін көрсетеді. Бұл талаптар
тәртіп бойынша мемлекеттік, республикалық және салықтық стандарттар мен
техникалық жағдайларға негізделеді.
Тауарларға ... ... ... ... ... ... отырады,
сол арқылы нақтыланып және ... ... Бұл ... ... ... ... талап тауарлардың бойына кешенді сапа
көрсеткіштерінің жоғары және мейлінше кең деңгейін ... ... ... ... ... ... ... Осы жағдайда тауарлардың
қолданылу жағдайы, неге ... ... оның ... сұранымын мейлінше толық
өтей алушылығы, жаңа шикізат түрлерінің, жабдықтар мен ... ... ... сапасы жөніндегі перспективалық ... ... ... қызметкерлерді, өнеркәсіп және сауда саласында жұмыс істейтіндерді
ғылыми-зерттеу жұмыстарын тұрақты түрде жүргізуге итермелейтін күш ... ... ... ... ... мен ... ассортиментін
кеңейту жолындағы істер соған орай жүзеге ... ... ... ... ... ... ... топтарға өтеді
және кейінірек стандарттармен және техникалық жағдаймен ... ... ... және ... ... ... ... аударып отыру тауартанудың маңызды міндеттерінің бірі болып
саналады. Өйткені олар ең алдымен тауардың сапасын жақсартуды ... ... ... ... тауарларға бірдей деңгейдегі жалпы талап
қойылады. Оған тауарлардың өзінің бағытталған ... ... ... ... ... ... ... денсаулығына зиянын
тигізбеуі мен пайдалануға қолайлығының , ... ... ... ... ... мерзім ішінде қолданылуындағы беріктігі мен
сенімділігі, жөндеуге жарамдылығы мен қарапайымдылығын ... ... ... ... ... және ... қасиетерін
жатқызамыз. Түрлі тауарлардың неге ... ... ... ... да ... ... Бұл үшін ... нәрсенің сипаты
мен олардың белгілі бір бағытқа арналғандығы маңызын ескере отырып, түрлі
топтардағы сапаның ... ... білу ... Бұл ... мақсатқа
бағытталған өзара ұқсас тауарларды бір-бірімен ... және ... ... ... ... деңгейде екендігін анықтауға мүмкіндік
береді. Сол арқылы ... ... ... туады.
Нақты тауарлар түріне, болмаса мейлінше тар ... ... ... ... Олар сан ... ... келеді. Ол тауарлардың
пайдалану ерекшеліктері мен неге бағытталғанына ... ... ... ... ... ал ... жағдайда оның сыртқы түріне
баса көңіл бөлінеді. ... ... ... ... ... талап,
оның әуен сапалығы болып ... ... ... ... негізгі талаптар – ... ... ... ... ... ... ... табылады, ал оның беріктігіне қойылатын
талап соншалықты ... ... ... ... ... ... ... талаптар қойылады. Атап айтқанда, ... ... ... ... ... ... және ... беріктігін
ерекше ескертіледі. Ағымдағы тәрізді, перспективалы, жалры және ... ... ... қай ... ... ... бөлімшелерге бөлінеді. Оларға тауарлардың әлеуметтік жағынан ... ... ... ... ... , ... тұтыну кезіндегі қауіпсіздік және экологиялық жағынан
зиянсыздығы ... ... ... қоса ... ... ... бірізге салу, экономикалық және ... ... да ... ... бір заттың бойынан түрлі деңгейде көрініс беруі мүмкін.
Әлеуметтік бағыттағы талапқа белгілі бір ... ... ... белгілі тобының және жекелеген адамдардың мұқтажын толық өтей
алуы ассортиментінің оптималдылығы жатады. Олар ... ... ... ... қасиеттерінен көрініс береді.
Функционалды талап бұйымдардың негізгі қызметін толық атқаруын, ... ... ... және ... ... ... жарамдылығын
қарастырады. Кейбір тауарлар үшін бұл талаптар басқа талаптармен сәйкес
келуі мүмкін. ... ... ... ... ... ... тауып жатуы әбден ықтимал ғой. Тұтынудың
сенімділігіне қойылатын талап бұйымның белгілі бір ... ... ... атқара білу мүмкіндігімен сипатталады. Қай өнім
болмасын пайдалануға қолайлы , әрі берік ... ... ... ... ... өнімдерді шығару әдетте бірінші ... ... ... ... ... олардың шыдамдылығынан көрініс береді
және осындай ұзақ мерзім пайдаланылады, сөйтіп осы ... ... ... ... ... ... Тоқтаусыз жұмыс істеу талабы ең
алдымен , күрделі техникалық ... , ... мен ... Яғни ... ... ... жұмысқа жарамдылық қасиеттерін
сақтауға ... осы ... ... ... ... ... қалмау керек.
Ұзақ мерзімге арналған талап белгілі бір ... ... ... ұзақ ... бойы ... жөнделуін және техникалық басқада
қызмет ... сол ... ... ... ... ... жөндеуге жарамдылығы және техникалық қызмет ... ... және ... ... ... ... мен сол
ақауланған жерін табуға болатын және жөндеуге ... ... ... ... ... ... қалпына келтірілетін және
қалпына келтірілмейтіндер болып екі ... ... ... қойылатын перспективалық талптарды жүзеге асыру
ғылым, өнеркәсіп кәсіпорындары мен ... ... ... ... ... және ... ... жұмыстарымен шұғылдануын талап етеді.
Дайын өнімдердің сапасын жақсарту мен оның ... ... ... үзбей жүргізіп отыруларына ықпал етеді. Техникалық ... ... ... ... ағымдағы топтарға өтеді және ол
стандарттармен, сол ... ... ... ... ... ... ... және ағымдағы талаптарды
қарап отыру тауартанудың маңызды міндеттерінің ... ... ... ... қойылатын талаптар ең ... ... ... ... оның тұтыну құнының сақталуын, тасымалдауда және
кейінгі атқарылатын ... ... де осы ... ... ... керек. Бұл әсіресе, негізгі қасиеттері мен сапа ... ... ... ... өзгеріп отыратын (химиялық тауарлар, парфюмер
тауарлары, тоқылған мүліктер мен тағы басқалары) ... үшін ... ... ең ... ... ... кезегі, қолайлылығы
мен оны тұрмыстық қажетке байланысты өзгеріп отыруға болатын икемділігін
қарастырады. ... ... ... ... ... сай ... және ол адамның осы бұйымдарды пайдалануға мүмкіндігін арттыра
түсуге ықпал етуге ... Бұл ... ... ... тұрмыста
тауарлардың сапасына баға беру кезінде ерекше ... ие ... ... «адам-бұйым-орта» әрқашан өзара тығыз байланыста болады.
Эргономика адамның ... ... ... ... ... ... ... жағдайды қалыптастыруды зерттейтін ғылым болып ... ... ... ... ... ... және сол ... адамның организміндегі
басқа да ерекшеліктерге бұйымның сәйкес ... ... Бір ... ... объектіге қатынасын сипаттайды. Міне, осы айтылғанға орай
бұйымдарға қойылатын эргономикалық ... ... ... және ... ... бөлінеді.
Гигиеналық талап бұйымды пайдаланғанда қоршаған орта мен адамның
қауіпсіздігін ... ... ... ... Бұл ... адам
организміне сыртқы ортаның, химиялық заттардың зиян ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылуы
қарастырылады. Гигиеналық ... ... қоса ... таза ... де ... Мұндай талаптар әсіресе, синтетикалық материалдан және
пластикалық массадан жасалған ... ... ... Оның да ... Атап ... адам ... зиян ... қолдануға жарамсыз
тауарлар (ыдыс-аяқ, парфюмерия, аяқ-киім, басқада киім түрлері) ... ... ... ... асыру- ерекше көңіл ... және ... ... қажет етеді. Бұл үшін қолдауға болатын концентраттарды
ғылыми зерттеудің кешенді шараларын жүзеге ... ... Онда ... ... ... ... алу ... қолданылатын заттың құрамы мен
қоспаларының қоршаған ... ... ... ... ... зияны бар ма, жоқ
па екендігі зерттеледі. Жаңадан шығарылатын әр өнімге Қазақстан ... ... ... ... ... ... болуы шарт. Міне, осыдан кейін ғана жаңа бұйым адамдардың
пайдалануына жіберіледі.
Химиялық улы ... ... ... ... ... ... ... мен қасиетіне ерекше назар аударған дұрыс. Осы мәліметтер,
затты қолдану туралы ... ... ... ... ... әдісі сол
тауарлардың этикеткаларында, болмаса тауармен қоса келетін ... атап ... ... Бұл ... ... түрде сақталуы
керек.
Антрометрлік талап бұйымдардың, болмас оның жеке ... және ... ... адамның денесіне сәйкес келуін қарастырады.
Физиологиялық талап бұйымның, болмаса оның дене мүмкіндіктеріне
сәйкес ... ал ... ... ... ... адамның сезім
органдарының ерекшеліктеріне сәйкес келуін қарастырады. Бұған қоса ... адам ... ... келуін сипаттайтын талапты психологиялық
талап деп атайды.
Өнімнің эргономикалық талапқа сәйкес келуін анықтау ... ... ... ... барлық операцияларды талдап, мұның
әрқайсысына (қолайлылығы, ... және ... ... ... беру ... ... ... бұйымның формасының, сыртқы
безендірілуінің тиімді болып, осы ... ... сай ... ... ... да ... жетік үлгіде жасалуын ,
соған қоса оның басқа да ерекшеліктерін қарастырады. Осы ... ... ол ... ... ... тиімділігі, бұйымның атқаратын
міндеттерінің бір мақсатқа ... оны ... мен ... ... мен ... сай ... ең соңында халықтың
талғамына және модаға сәйкес келушілігі болып нақтылана түседі. Тауарларға
қойылатын эстетикалық талаптарға ерекше көңіл ... ... ... ... және өндіру кезінде қоршаған
ортаға зиянды заттардың бөлініп шықпауын экологиялық талап қарастырады. ... ... ... технологиялық талап қарастырады. Бұл талап
шикізат ... , ... ... жасау және өнімді пішу
кезінде үнемі басты назарда болуға тиіс. ... ... ... ... ... өзінің атауынан көрініп тұрғандай, бұймдарды
пайдалану кезінде қатер төнбеуін, сол тәрізді ... ... ... ... ... ... ... табылады. Қауіпсіздік пен
зиянсыздық талаптарын жасау кезінде стандарттау және еңбек қауіпсіздігі
жөніндегі бұйымдардың ... ... ... техника қауіпсіздігі
жөніндегі ережені басшылыққа алу керек. Технологиялық ... ең ... ... ... ... мен ... ... ,
жіптерге, лак пен бояуға, құрылыс және ... ... ... ... ... өнімді жасау мен өңдеудің және олардың кейбір тұрмыста
қолданудың қарапайымдылығы мен ... , ... , ... ... ... осы ... ... қолдана отырып, еңбек
өнімділігін арттырудың және ... ... ... құнын кемітудің
мүмкіндігі құрастырылады. Сонымен қоса бұл ... ... мен ... және ... ... ... қоса ... пен унификация талаптары тауар өндірісінде стандартты және бірізге
келтірілген тетіктер мен технологиялық ... ... ... ... ... үлгі ... бірыңғай элементтер мен
тетіктерден түрлі өнімдер жасап шығаруға ... ... ... ... қайсібір шикізаттан немесе материалдан болмасын
өнім шығарудың өнімділігін арттыруға ... ... ... ... ... қозғалысын және қойма шаруашылығын басқарудың
прогресті әдістерін меңгеру арқылы ... ... ... ... кеміте
алуға болады.
Экономкалық талаптар дегенде тек өнімді ... ... ... ... сонымен бірге тұтынушылардың белгілі бір тауарды қолдануға ,
жөндеуге ... және ... ... және басқа да шығындарын айтады.
Міне , ... бәрі ... ... ... ... ортақ ұғымын
қалыптастырады.
Сұранымы көп тауарлардың бағасы әркімнің ... алу ... ... ... Әр затқа бағаны дұрыс қою үшін тұтыну құны мен бұйымның ... ... білу ... ... баға тауардың экономикалық сипатының
шегі емес. Осы орайда тауарды пайдалану мен қолға түсіруге қанша ... ... де ... үлкен.
1.2 Тауарлардың тұтыну қасиеті.
Тауарлардың тұтыну қасиеті мен олардың көрсеткіштері бұйымның
арналған ... ... ... ... ... ... пайдасын , қолданудағы қолайлылығын, зиянсыздығын және
эстетикалық жағынан ... ... ... ... мен сапа ... ... ... жауап беруі керек:
- белгілі бір ... ... ... ... жағдайы мен неге
арналғанын ескеру;
- ғылым мен ... осы ... ... сонымен бірге
халықтың тұтынуы мен сұранмы ... ... ... тауарлардың сапасын көтеру мақсаты мен ... ... ... ... және ... ... ... алу мүмкіндігін
жасау.
Тұтыну қасиетінің құрылымы сапаның тұтыну ... ... ... ... ... ... номенклатурасын және сапа ... ... ... мен ... ... ... ... тәрізді
кезеңдерге бөлінеді.
Тауарлар сапасының көрсеткіші мен тұтыну қасиетінің номенклатурасын
айқындаудың негізгі ...... ... ... ... ... ... олардың көрсеткіштерінің номенклатурасын жасау, шығарылған ... ... , ... ... ... мен ... сапасына қоятын талабына байланысты болады. Ондац қасиеттер негізінен
тұтыну процесі ... ... ... ... ... ... әрі ... болып келуі де мүмкін. Қарапайымдарға мәселен,
шынының жарық өткізгіштігін ал күрделілігі кір ... ... ... , ... ... мен ... қасиетін айтуға болады.
Тұрмыста пайдалану кезінде белгілі бір ... ... ... ... ... адамның организміне кері әсер (шаңсорғыштар және
едн сүркіштердің шуы, ... ... ... ... әсер ... да ... қасиетінің кешенінен тауардың нақты сапасын
анықтайтын және ... ... ... ең ... ... ... алу керек. Тауарлардың сапасына баға беру кезінде олардың
нақты атауын айқындап, сол ... ... ... ... ... ... айқындау қажет. Тауарлардың қасиеті мен ... ... неге ... және ... де ... болып
келеді. Оған өлшем, салмақ, және ... ... ... ... сапасына баға беруге көмектеседі, сол тәрізді бұйымның неге
арналғандығын және оның адамдардың ... ... өтеу ... ... ... ... , ... спорттауарлардың сапасын бағалаған
кезде басқа көрсеткіштерден бұрын , бұйымның массасын білудің маңызы зор,
ал матаның сапасын бағалағанда ... ... ... ... ... ... ... тұтыну қасиетінің номенклатурасымен
сәйкес болуы керек. Сапа көрсеткіші мен тұтыну ... ... ... ... неге ... мен және олардың атқаратын
қызметі мен ғылыми-техникалық ... ... сол ... ... ... не ... өлшеніп және анықталып
отырылады. Тауарлардың топтары мен олардың неге ... ... ... мен ... ... ... ... ал кей жағдайда ол керісінше осы құжаттарда айқын
көрсетіледі.
Дайын ... ... баға беру ... ... ... ... , ... сипатталатындығына байланысты
тұтыну қасиеті төмендегідей ... ... ... Олар, атап
айтқанда, әлеуметтік бағытталудағы қасиет, ... ... ... ... ... , экологиялық және тұтыну кезіндегі
қауіпсіздік қасиеттері.
Әлеуметтік бағытталудағы қасиеті.
Тауарлардың әлеуметтік бағытталудағы қасиетінің көрсеткіші жоғары да
атап өткендей, ... ... ... ... ... ... ... тауарлардың тұтыушыларың түрлі топтары
үшін қоғамдық ... ... ... ... ... қоғамдық
мақсаттылығы осы тауарларға ... ... ... ... ... туындайды. Тауарларға деген сұраным халықтың
қамтамасыз ... және ... ... ... ... ... ... көрсеткіші сол
тауардың стиліне, модасына және қай ... ... ... ... да
факторларға тәуелді. Бір тауардың әлеуметтік көрсеткіштерінің өзгеруі басқа
тауарлардың сапа көрсеткіштрімен оларға ... ... ... соғады. Тауарлар сапасының әлеуметтік көрсеткіштерін қарастырған
кезде олардың өтімділік мүмкіндігі де ескерілуі тиіс.
Сапасы ... ... ... ие ... ... ... мәліметтерді сұрыптау, тұтыну үлгілерін ... ... ... ... ... ... Осы мәліметтердің
негізінде тауарлардың оптималды ассортименті мен номенклатурасы жасалады.
2.1 ... ... ... ... жоспарлау.
Тауартану тәжірибесінде көптеген тауарлардың сапасын анықтау, оларды
сақтау, тасымалдау, ... ... ... үшін көп ... ... тура келеді.
Мұндай зертеулердің дәстүрлі тәсілдері бір ... ... ... ... ... ... ... тырысу уақыт пен қаржының
едәуір шығынын ... ... ... ... ... ... тұжырымдар көбінесе дәл бола бермейді.
Тауартану ісінде ғылыми –зертеулердің пәрменділігін арттырудың тимді
жолдарының бірі ... және ... ... математикалық
тәсілдерін қолдану болып табылады. ... ... ... ... ... ... сатысын қамтиды. Айталық,
мәселенің объектісін ... ала ... ... нақтылау,
экспериментті іріктеп, жинақы ету), зерттеу ... ... ... тиімділік аймағындағы қозғалыс, тиімділік аймағын
зерттеуде, арнайы есептерді шешуде математикалық тәсілдер өте ... ... ... өз ... жеке ... Ол ... жөніндегі кибернетикалық мағлұматтарды, тәсілдерді таяныш етеді.
Экспериментті жоспарлау және ... ... ... ... ... ең ... ... алу үшін қажет мәліметтер дайындауға
мүмкіндік беретін ғылыми тәсілдер ... ... ... ... ... ... ... ол зерттеу
объектісі туралы жуық шамада ғана мағлұмат береді, ол ... ... ... ... ... Модельдердің тиімділігі
сонда, олар зерттелетін жүйені тұтасымен математикалық жағынан сипаттау
және тиісті заңдар белгілеу ... ... ... да ... ... ... ... және саралаудың тәсілдерін арнайы
әдебиеттен егжей тегжейлі ... ... ... ... мен қызмет көрсетуші іс -әрекеттерін жоспарлағанда тұтынушы
қауымының қажеттер мен қалауларына сүйенеді. Тұтынушыңның ... ... ... ... ... ... ... болып саналады.
Әңгімені тұтынушының мақсатынан басталық. Күнделікті жеп ішетін ... киім ... ... ... ... ... ... және оқу құралдары,
міне осылардың бәрі тұтынушы ... әр ... ... ... ... Бұлардың әр қайсысының өзіне тән пайдалылығы болады:
Тағам арқау болса, еңбек құралы мен өнім ... оқу ... ... т.т. ... ... ... ... мұндай пайдалылығы яғни
тұтыну құны, тұтынудың мақсаты болып табылады.
Өмірге қажетті игіліктер ... ... тие ... ... жасалатын бөгеттер мен кедергілер ... ... ... пе, көк ... жүйрік пе?» демекші, біреуге ... ... ... ... ... тапшылығы кедергі болса,
басқаларға табысының кемдігі бөгет жасайды. Мұндай кедергілердің ішінде
баға мен ... ... орны ... ... ... пойызбен 20
сағаттай жүріп барсақ, ұшақ 2 сағатта жеткізеді. ... ... ... ... ... ... болады. Баға мен ... ... ... қай ... ... жөн екеннін көрсетеді.
«Пайдалылық» деген ұғымды экономикалық теорияға бірінші болып енгізген
ағылшын ғалымы Джемери Бентам. Пайдалылықты ол «пайда әпереді» -деп ... ... ... өмірге пайдалы деп қарады. Мысалы, санаторияға немесе
саяқат ... ... ... ... ... одан ақшалай пайда іздемей,
денсаулыққа пайдалы екеннін ескереді.
Он ... ... ... ... Джевонс пайдалылықтың кему
принціпін ашты. Оның ойынша, ... ... мол ... ... ... ... ... Мысалы шөлдеп келгенде ... аяқ ... өте ... ал ... аяқ ... пайдалылығы шамалы
болады. Егер бұл тағамды қымызханадан ішкен болсақ, ... ... ... едік. Бұл тұтынатын заттың ... мен ... ... ... ... ... көпішілік қолды тауарлардың көптеген түрін сатып алады.
Бұлар тұтынушының сатып алу ... ... осы ... ... ... ... ... күнделікті сұраным;
• алдын-ала таңдау;
• ерекше сұраным;
• пасивті сұраным ... деп ... ... ... сұраным тауарлары
Тұтынушылардың қажеттерін өтеу мақсатында күнделікті ... ... ... ... ... ... ... темекі, т.б.
Күнделікті сұраным тауарлар:
• Тұрақты сұраныстағы негізгі ... Ойда ... ... ... тауарлар;
• Төтенше оқиғаларға байланысты қажетті тауарларфы болып
бөлінеді.
Тұрақты сұранымдағы негізгі тауарлар ... ... ... яғни пайдалану мерзімі өткендерін тауардың жаңа ... ... ... тіс пастасы, сабын, кондитер бұйымдары,
т.б.
Ойда-жоқта сатып алынатын тауарлар алдын-ала жоспарланбайды. Мысалы:
тұтынушылар өздерінің тәбеті ... ... ... қалаған заттарын
сатып алады. Әдетте, мұндай тауарлар көпшілік жерлерде сатыла береді,
сондықтан оларды арнайы іздеудің қажеттілігі туындамайды.
Төтенше ... ... ... оларға деген қажеттілік
пайда болғанда ғана сатып алынады. Мысалы; қол шатыр, етіктер, дәрі-
дәрмек т.б.
2.Алдын-ала таңдау ... ... ... немесе сатып алар
кезде, әрине олардың жарамдылығын сапасын, бағасы мен сыртқы безендіру
көрсеткіштерін өзара салыстырады. Мысалыға: ... ... ... ... ... ... ... мұндай тауарлар, қосымша:
• Ұқсас;
• Ұқсамайтын болып бөлінеді;
Ұқсас тауарлар сапа жағынан көбінесе біріңғай болып келеді, алайда олар бір-
бірінен бағалары бойынша ерекшелінеді.
Ұқсамайтын ... сату ... ... ... ... үшін ассортименті көп болуы қажет.
3.Ерекеше сұраным тауарлары жеке ... ... ... ... ... аса ... ... үлгілі автокөліктер, музыкалық орталықтар, фотожабдықтар.
4.Пассифті сұраным тауарлары ... ... ... ... ... ... ... бұлар сатып алуды ойланбайтын
бұйымдар, жаңа түрлері ... ... ... ... ... ... болады. Мәселен, өмірді сақтандыру, қабірлік ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік бағыталуындағы қасиетінің көрсеткіші жоғарыда
атап ... ... ... қажетілігіне сәйкес сипатталады.
Оптималды асортимент негізінде тауарлардың тұтынушылардың ... үшін ... ... ... Нақты тауарды өндірудің қоғамдық
мақсаттылығы осы ... ... ... сұранымының толық
қанағаттандырылмауынан келіп туындайды. Тауарларға деген сұраным ... ... және ... ... ... мен ... ... тауар қасиетінің көрсеткіші тауардың стиіліне және
қай маусымға арналғандығы ... ... да ... ... Бір ... ... ... басқа тауарлардың сапа көрсеткіштері
мен оларға қойылатын талаптардың өзгеруіне әкеліп ... ... ... ... ... ... ... өтімділік
мүмкіндігі де ескерілуге тиіс.
Сапасы жағынан көпшілік сұранымына ие болатын түрлі тауарларды
статистикалық ... ... ... ... ... ... зертеулер жүргізу арқылы анықтайды. Осы ... ... ... ... ... ... ... функционалдық қасиеттері
Тауардың функианалды қасиетіне оның өзінің ... ... ... яғни ... ... , ... және басқа да сұранымын
қанағаттандыруға ... ... ... ... ... ... көрсеткіші неғұрлым жоғары
болса, ол ... ... ... өтей түседі. Барлық ... ... ... ... ... іш киімінің ... оның адам ... ... және ... ... жұтып
қалу қасиеті болса, қысқы сырт киімдер үшін салмағының жеңілдігімен суықты
өткізбейтін қасиеттері бірінші ... ... ... ... ... ... тауардың функциональды қасиеті маңызды роль атқарады. Олар
көбіне өнімнің концтрукциясына, оның ... ... мен ... ... ... ... ... Тауарлардың функианальды қасиетінің
көрсеткіші негізгі орындаудың жетілдірілген ... ... ... ... орындау көрсеткіштері болып үш топқа бөлінеді.
Бірінші топтың ... ... ... ... адам
сұранымының қанағаттандырылу деңгейін сипаттайды, яғни ... ... ... ... ... ... пайдалылық әсері сапалық
және сандық көрсеткіштерден көрініс беруі мүмкін. ... кір ... ол ... кірдің саны мен сапасы арқылы өлшенеді. Ал әйелдердің
жеңіл аяқ киімдерінде бұл көрсеткіштер ... ... ... және ... ... бағаланады. Әмбебаптық көрсеткішке
атынан көрініп тұрғандай, нақты тауарлардың тиісті ... ... ... ... кең ... ... ... қосалқы қызметтерді
де қоса атқару мүмкіндігі жатады.
Қосалқы қызметтің ... ... ... тасымалдау,
сақтау, қызмет көрсету және жөндеу кезінде көрініс ... ... ... әмбебап пайдалану осы қосалқы операциялар барысында, яғни аяқ киміді
үйде, далада кию оның ... мен ... ... ... ... ... және басқа қасиеттерінен көрініс береді.
Тауарды тұтыну кезіндегі сенімділігі.
Не нәрсенің болсын сенімділігі деп ... бір ... ... ... ... ... ... ұзақ уақыт пайдалануға және
пйдалану жөніндегі белгіленген көрсеткіштерге сай келіп, техникалық қызмет
көрсетуге, жөндеп ... , ... ... ... ... ... , басқаша айтқанда , шыдамдалығы атқарған жұмысының көлемі мен,
болмаса ұзақтығы мен , километр, метр және басқалар мен ... ... ... ... ұзақ ... арналған тауарлардың
(теледидарлар, кір жуатын машина, тоңазытқыш және басқалар) аса маңызды
қасиеттерінің бірі де осы ... ... ... ... ... ... ... қылығы – түрлі тауарлармен қызметтерге тұтынушы сұранысын
қалыптастыру үрдісін. Тұтыну ... ... және ... ... ... Кардиналистік көзқарас әр ... ... ... да бір ...... ... ... И.Фичер ұсынған пайдалылықтың ординалистік теориясы
кең таралған әрі қазіргі заманға лайық ... ... ... да ... ... өлшеп жатудың қажеттілігі жоқ. Тұтынушы тек мүмкін
болатын барлық ... ... ... ... ... ... қабілетті болса жеткілікті, яғни тұтынушының тауарлар мен
қызметтерді сандық ... ... ... ... ... керек.
Пайдалылық шегі дегеніміз – тұтыну ... бір ... ... ... пайдалылығының табиғи өсімі. Тұтынылатын тауардың мөлшері
артқан сайын, әрбір қосымша бірліктің пайдалық шегі келмейді, сұраныс ... ... шегі ... мәні осында.
Тұтынушы өзінін қажеттіліктерінің және ... ... ... ұнамдылықтары – бұл тауарлар мен қызметтерді
ретке келтіру қабілеттілігі. ... ... ... ... ... қажетіліктерін максималды дәрежеде қанағаттыруға мүмкіндік беретін
тауарлар жиынтығын алуға ұмтылады. Оған тек пайдалылықтың максимазациялау
ережесін сақтағанда ғана қол ... ... ол ... ... ... шегі бір ... ... есептегенде бірдей болады.
Ординалистік көзқараста талғаусыздық және ... желі ... ... ... ... ... ... ие өнімдер
жиынтығын графикалық түрде бейнелейді. Егер немқұрайдылық ... ... ... ... ... желі оның ... Ол – осы белгіленген кіріске алуға болатын екі өнімнен тұратын
әр түрлі комбинацияларды графикалық түрде ... ... ... ... ... ... ... бюджеттік сызық та өзгереді. Кіріс
ұлғайғанда бюджеттік сызық жоғары, алдыңғы сызыққа қосарлана оң ... ... ... – төмен, сол жаққа ығысады. Бағаның тауарға деген
арақатынасының өзгерісі ... ... ... ... ... қосарлана
оң жаққа ығысады. Бағаның тауарға деген арақатынасының өзгерісі бюджет
сызығының ... ... ... ... ... ... ... ең биігімен жанасуы тұтынушының тепе-теңдігін
анықтайды. Бұл ... ... ... ... Бұл ... қажеттілігі қанағаттандырылады.
«Кіріс – тұтыну» қисық сызығы кірістің түрлі деңгейлерімен байланысқан
тұтынушы тепе-теңдігінің барлық нүктелері ... ... ... - ... сызығы тауардың біреуінің бағасының өзгеруімен байланысты тұтынушы
тепе-теңдігінің барлық нүктелері арқылы өтеді.
Тұтыну сұранысының мөлшеріне екі эффект әсер ... Баға ... ... ... ... ... ... білдіруі мүмкін. Осыған
байланысты табыс әсері пайда ... ... басу ... ... ... арзандаған тауармен ауыстырғанын көрсетеді.
3.2.Тұтынушының таңдау теориясы.
Нарықтық экономикады тауарлар мен ... ... ... ... ... ... ... арттыру үшін
өндіріледі. Осы мақсатқа қол ... үшін ... ... ... ... ... сұраныстарын, олардың қандай тауарларды ұнататынын,
қандай бағамен ... ... ... ... ... ғана ... ... нарықта қабылдайтын шешімін және оған әсер ... ... ... маңызы өте зор. Осы тақырыпта тұтынушының
таңдау ... мәні ... ... ... нарығында
қабылдайтын шешіміне, оның талғамы және баға мен ... әсер ... ... ... талғамсыздық қисығының көмегімен жүргізіледі.
Тұтынушының шешіміне әсер ететін экономикалық ... ... ... ... ... анықталады.
Тұтынушының таңдау теориясы жалпы шешім қабылдау теориясының негізін
құрайды. Бұл теорияның қағидаларын ... ... ... ... әр
түрлі шешімдерді талдап түсіндіруге болады.
Пайдалылық және тұтынушының қалауы.
Кез келген тұтынушы өзінің қаржысын әр ... ... ... ... ... ... ... келеді. Тұтынушының шешіміне
экономикалық және ... ... әсер ... ... ... ... ... Көптеген альтернативтердің ішінен тұтынушы
өзінің ұнататын ... ... ... ... ... ... ... тауарды сатып алу тұтынушының бюджетіне байланысты. Ал бюджеттің
өзі табыс пен тауардың бағасына ... ... ... мен тауардың
бағасытаңдауға әсер ететін экономикалық факторларға жатады.
Тұтынушы қалауының экономкалық моделі жеке адамдардың қалауы туралы
болжауға сүйене ... ... ... ... ... ... ... Тұтынушы өзінің қалауына ... ... ... таңдайды, яғни таңдаған жиынтық оған басқа
альтернативтерге ... көп ... ... тұтынушы
альтернативтерді бір-бірінен артық көрмесе, олар оған ... ... ... ... ... Тұтынушының тауарлардың альтернативті жиынтықтарын таңдауында
үйлесімділік және ... ... бар. ... ... ... ... болса солай қарамайды. Егер тұтынушы А, В, С
альтернативтерін таңдағанда В-ға қарағанда А-ны ұнатса, ал ... В-ны ... онда С-ға ... А-ны ұнатуы керек. Егер
тұтынушының қалауы осылай бола тұрып, ол А-ға ... С-ны ... ... ... ... ... ... Тұтынушылар аз тауарға қарағанда көп тауарды қалайды. Осы болжаудың
негізінде, адамдардың тұтыну қажеттіліктерінің шексіздігі жатыр.
4. Тұтынушылар ... мен ... ... ... шешім
қабылдайды. Олардың шешімдеріне сыртқы ... ... ... ... ... және т.б. ) әсер ... ... тұтынушының қалауын түсіндірмегенмен, адамдардың қалауы
рационалды болатынын және кездейсоқ еместігін көрсетеді. Осы ... ... ... ... ... Пайдалылықтың
функциясын зерттеуде екі ... ... ... ... бір қоржынды екінші қоржыннан қаншалықты артық көретінін
сипаттайтын фунцияны пайдалылықтың ... ... ... кардиналистік функциясы нарықтық қоржындарға ... ... ... ... ... ... ... немесе өлшеу мүмкін
емес. Киімнің пайдалылығы тамақтың пайдалылығынан екі немесе үш есе ... ... айта ... ... ... ... мөлшермен өлшеу мүмкін
болмағандықтан, ординалистер реттік ... ... Ол ... ... ... теориясынан негізін құрайды.
Пайдалылықтың ординалистік функциясы тұтынушыға ... ... ... альтернативті жиынтықтарының ретін ... ... ... ... қоржындардың пайдалылығын тек ... ... ... ... ғана ... ... ... ( U) ұғымы адамдардың игіліктерді тұтынудан алатын
қанағаттау сезімін сипаттайды. Пайдалылықтың ... ... ... қызметтердің мөлшері мен олардың адамға әкелетін пайдалылықтарының
арасындағы байланысты көрсетеді. Пайдалылықтың ... = f ( Qx, ... U ... ... Qx және Qу – бір нақты ... Х және У ... ... f – осы ... (U, Qx, ... байланысты көрсететін фукцияның белгісі. Яғни, пайдалылықтың
мөлшері тұтынатын тацуарлардың санына байланысты.
Тұтынушыға бір аптада тек алма мен ... ... ... М3, ... қоржындар ұсынылады деп жорамалдайды. Сол қоржындардың құрамын
3.1.1. кестесіндегі мәліметтерден көреміз:
3.1.1. кесте. Талғамсыздықтың қисығын ... ... |Qу ... |Qх ... ... |10 |4 ... |6 |5 ... |3 |6 ... |1 |7 ... ... ... сүйене отырып, 3.1.1. кестедегі
мәліметтердің ... ... ... құрастырамыз. Оны 3.1.1.
сүйрентінен көреміз.
Тұтынушыға ... М1, М2, М3, М4 ... ... ... ... ... ... олардың таңдағанда ... ... М1 ... ... ... ... ... қоржынды
қалау бәрібір. Сондықтан олар бір қисықтың ... ... осы ... үшін М3 ... бір ... алып тастайық, Қоржында екі банан
алты алма қалады. Жаңа қоржында М5 деп ... оның ... ... М3 ... аз болады. Яғни, М5 қоржынының U1 талғамсыздық
қисығының бойында орналасуы мүмкін емес. Егер ... М5 ... тең ... ... ... ол олар жаңа ... бойында орналасады.Сөйтіп, ... ... ... ... ... ... Әр бір ... қисығының
бойындағы қоржындардың беретін пайдалылығы әр түрлі деңгейде болады. ... ... ... ... туралы мағлұматтар жұршылықтың талап-тілегін неғұрлым толығырақ
қанағаттандыруға бағытталып, тұтынушыларға тауар қасиеттері, оның сипаты
мен сапасы туралы мейлінше ... ... ... ... Қазіргі,
нарық экономикасы жағдайында , тауар туралы қандай да ... , ... ... ... мен бірге , тұтынушылардың тауар жөніндегі
мағлұмат тауарлардың құны ... ... қоса , ... ... және ... әсер ... ... мағлұматтың экономикалық қызметі тұтынушының қажетін
қалыптастыруға негізделген. Өйткені тұтынушы болмаса, тауарға сұраныс ... ... ... ... ... ... ... алады , сөйтіп
тұтыну қажеттігі қалыптасады. Демек, бұл мағлұматтар өндіруші мен тұтынушы
арасындағы дәнекер ... ... ... және ... құралы, тауар
айналымын күшейтетін, ... ... ... ғылыми-техникалық
прогресті жеделдететін күш ретінде көрінеді. ... ... ... ... ... неғұрлым жоғары болса, тауар айналымының
экономикалық тиімділігі соғұрлым жоғары болмақ.
Тауар ... ... ... мәні мен ... ... ... ... неғұрлым жоғары мәдени, ... және ... ... ... ... ... ... құнын ашатын және оған деген сұранысты
қалыптастыратын мағлұматтар сауданы, бүкіл қоғамдық өндірісті дамытудың ... ... ... көз ... ... ... Бердалиев,К.Б. Қазақстан экономикасын басқару негіздері: оқу құралы
/ҚР білім және ғылым министірлігі; Т.Рысқұлов ат.Қазақ ... ... 2001. ... Бисенғазиев, Мұқыш Бейсенғазұлы. Макроэкономика: (Мемлекеттің
экономикалық саясат негіздері) Лекциялық курс/Батыс Қазақстан мем. ... 2004. ... ... экономикалық орысша-қазақша түсіндірме сөздік-анықтамалық
/құрастырған: М.Р. Насырова. –Алматы, 2003.880б.
4. Қаржылық есеп: оқу құралы/ Қ.К. ... З.Н. ... ... ... 2001.-330б.
5. Құлпыбаев С. т.б. Қаржы теориясы. Оқу құралы. –Алматы: Мерей, 2001.
-176б.
6. Тулегенов А. Тулегенова М. Теориялық негіздер Оқу құралы.Тұтынушылық
тауарлар.Тауартану.- ... ... ... ... ... ... ... палаталарың бірлескен отырысында депутаттар Елбасының
Қазақстанды әлемнің бәсекеге барынша 50 елдің қатарына қосу жөніндегі
стратегиясын ... ... ... жасалған Үкіметтің 2006-2008
жылдарға арналған іс-қимыл бағдарламасын ... ... -2006. -17 ... -1-2б.

Пән: Маркетинг
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Макроэкономикалық көрсеткіштер"4 бет
Тауар нарығындағы макроэкономикалық тепе-теңдік. Кейнс үлгісіндегі табыстар және шығындар теориясы31 бет
Таулар2 бет
Өндірістік шығындар туралы концепциялар4 бет
“Iссапарлар шығыстарының есебi” ақпараттық жүйесi81 бет
Шекті пайдалылық және жеке сұраныс15 бет
"Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, күнкөріс минимумын, ең төменгі еңбекақыны талдау"4 бет
Cот шығындары7 бет
«Delta Bank» акционерлік қоғамының тәжірибесі негізінде тұтыну несиеcін ұйымдастыруды72 бет
«Білім беру» функционалдық тобының шығындары6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь