Ұйымдарда өзара қарым - қатынас арқылы жағымды имидж қалыптастыру

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 3
І ТАРАУ. ҰЙЫМДАРДА ӨЗАРА ҚАРЫМ.ҚАТЫНАС АРҚЫЛЫ ЖАҒЫМДЫ ИМИДЖ ҚАЛЫПТАСТЫРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7
1.1 Жеке адамдар арасындағы қарым.қатынас психологиясы. Іс.әрекет арқылы қарым.қатынас орнату ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 7
1.2 Имидж мәселесінің психологиялық тұрғыдан ғылыми зерттелінуі. Имиджді қалыптастырудың жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16
1.3 Сөйлеу қарым . қатынасы және жеке адамның сөйлеу қасиеттері. Адамдардың өзара қарым . қатынасындағы этиканың маңызы ... ... ... ... ... . 37
ІІ ТАРАУ. ҰЙЫМДАРДА ӨЗАРА ҚАРЫМ . ҚАТЫНАС АРҚЫЛЫ ЖАҒЫМДЫ ИМИДЖ ҚАЛЫПТАСТЫРУДЫҢ ПРАКТИКАЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ ... ... ... ... ... ... ... 47
2.1 Кәсіптік білім беру мекемесінің қызметкерлерінің имиджін эксперименталды зерттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 47
2.2 Білім беру мекемесінде басқару стилі мен қызметкерлердің өзара қарым . қатынас арқылы жағымды имидж қалыптастыру жолдары ... ... ... . 53
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 64
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 67
Қосымшалар ... ... ... ... ... ... 70
КІРІСПЕ

Тақырыптың өзектілігі. Адам өміріндегі қарым - қатынастың алатын орны ерекше. Адам өмір сүру барысында басқа адамдарммен, қоғаммен, табиғитпен үнемі тығыз байланыста болады. Қарым - қатынас өмірлік қажеттілік болып табылады. Қарым - қатынас мәселесі 2 - 3 онжылдықта зерттеушілердің көңілін аударып отыр. Қарым - қатынас табиғаты оның индивидуалды және жастық ерекшеліктерінен өту және өзгеру механизімдері философтар мен социологтардың (Б.Д. Парыгин 1971; И.С.Кон, 1971-1978), психолингвистердің (А.А. Леонтьев, 1979), әлеуметтік психология мамандарының (Б.Ф. Прошнев, 1966; Г.М. Андреева, 1980), балалар және жасерекшелік психологиясының (В.С. Мухина, 1975; Я.Л. Коломинский 1976 - 1981) басты мәселесі. Бірақ зерттеушілер қарым - қатынас түсінігіне біркелкі анықтама бермейді. М.Н. Щелованов, Н.М. Аксарина (Балаларды тәрбиелеу, 1955) – қарым - қатынас деп үлкендердің балаларға бағытталған мейірімді сөйлеуін атайды; М.С. Коган, 1974 - адам қарым - қатынасы ретінде оның табиғат пен және өз - өзімен сөйлесе алуын айтады. Кейбір зерттеушілер (Брановицский В.Н, Г.А. Балл, А.М. Довгиалло - Ойлау және қарым - қатынас, 1973), адамның машинамен өзара қатынасының шындық екенін мойындайды, бірақ басқалар жансыз заттармен тілдесу тек метафоралық мәнге ие екендігін көрсетеді (Б.Ф. Ломов). Шетелдерде қарым - қатынастың көптеген дифенициасы ұсынылған Д. Денцстің мәліметтеріне байланысты А.А. Леонтьев (1973), ағылшын тілді» көптеген әдебиеттерде 1969 жылдың өзінде қарым - қатынас түсінігінің 96 анықтамасы болғанын көрсетеді.
М.И. Лисинаның пікірінше, қарым - қатынас екі адамның немесе одан да көп адамдарың өзара әрекеттесуі мен келісушілікке бағытталған қатынасты орнықтыру мақсатындағы күштердің біріктірілуі және жалпы нәтижеге қол жеткізуі [1, 57].
Қарым - қатынас жоғарғы дәрежедегі динамикалық әлеуметтік - психологиялық құбылыс. Қарым - қатынас фактор ретінде біздің қажетімізге айналса, іс - әрекет пен қылығымыздың себебі болса, басқа адамдармен қатынасымыздың мақсаты мен мазмұны болғанда ғана көріне алады. Ал мұндай жағдайда бұл фактор біз үшін ерекше мазмұнға ие болады және тұлғалық құндылықтардың мазмұны оны аксиологиялық қарау мен зерттеуді көздейді. Дегенмен, қарым - қатынас біз үшін басқа адамдарды түсіну мен тану көзі ретінде де құнды. Қарым - қатынас адамның бүкіл психикалық өмір - сүру іс - әрекетін түсіндіреді. Кез келген тұлға секілді, қоғам да оның сыртқы және ішкі қарым-қатынасының өнімі, оның коммуникативті іс - әрекетінің нәтижесі. Бұл пәндік іс - әрекетке де жатады, яғни әсерлі жағдайды туғызатын жайлы, қозғаушы қарым - қатынас. Толыққанды қарым - қатынас жан - дүниені көтереді, адамның психологиялық-жанды потенциалдық толық жылуына жол ашады және керісінше қарым - қатынастың жетпеуі, оған деген қажыған қажеттілік адамдардың жалпы психологиялық өзгерісіне әкеледі. Бәрі болмаса да, адамдағы көптеген рухани, психикалық немесе әлеуметтік аномалиялар - толыққанды қарым - қатынастың жетпеуінен деп толық айтуға болады.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

[1] Лисина М.И. Проблемы онтогенеза общения. М.: Педагогика, 1986. С.31–57бет
[2] Ломов Б.Ф. Проблемы общения в психологии М.:Владос, 2001. – 245бет
[3] Блажнов Е.А. «Паблик рилейшнз». М.: Учебное пособие 1994г. -89бет
[4] Энциклопедия Publik Relations”. М.: “Инфра – М”, 2005 г. 19 бет
[5] Богасловский В.В, Ковалев А.Г, Степанов А.А, Шабалин С.Н..Жалпы психология., Алматы - «Мектеп» 1980ж. (Қазақша аудармасының арнайы редакциясын жүргізген психология ғылымының кандидаты, Қ. Жарықбаев) - 82-83беттер.
[6] Асылов Ұ.Ә, Ахтаева Н.С, Аюбай К.Қ. Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі Педогогика және психология.Алматы «Мектеп» 2002. - 127бет.
[7] Макаренко А.С. Шығармалар, 5 том М.,РСФСР 1958.210-бет.
[8] Андреева Г.М, Социальная психология - М.: Просвещение, 1991 - 300 бет.
[9] Выготский Л.С. Психология возрастного развития. М.:Современное слово, 2007.- 506 ет.
[10] Ухтомский А.А. Интуиция совести. М.; Л., 1966. С. 264 бет.
[11] Земская Е.А. Русская разговорная речь: лингвистический анализ и проблемы обучения М.: Русский язык, 1979 - 140 бет.
[12] А Хаванов. «Решение проблем корпоративного имиджа в условиях росийских реформ (социально - политические аспекты)». Нижний Новгород: Автореферат диссертации кандидата политических наук 2000 г. 4 бет.
[13] Д Доти. «Паблисити и паблик рилейшнз». М.: Информационно – издательский дом «Филинь», 1996 г.173 бет
[14] http://www.vavt.ru
[15] В.Л Музыкант. «Теория и практика современной рекламы», Евразийский регион, 1998г.53 бет
[16] А.Ю Панасюк. Вам нужен имиджмейкер? Или о том, как создавать свой имидж. 2-е изд. - М.: Дело, 2000 – 240 бет.
[17] Ланкин В.Е. Учебное пособие для подготовки к государственному итоговому междисциплинарному экзамену профессиональной подготовки маркетолога по специальности 080111 "МАРКЕТИНГ". - Таганрог: ТРТУ, 2006 - 241 бет.
[18] Кадочников Н.А. Корпоративный имидж как фактор конкуренто способности высшего профессионального учебного заведения : дис. ... канд. экон. наук. – М., 2005. 118бет.
[19] Кибанов А.Я. Управление персоналом организации: стратегия, маркетинг, интернационализация: Учебное пособие. – М.: ИНФРА-М, 2009. – 301бет.
[20] Веснин В.Р. Менеджмент: учебник. – М.: ТК Велби, Изд-во Проспект, 2006. – 504 б.
        
        Мазмұны
Кіріспе .....................................................................................
3
І ТАРАУ. ҰЙЫМДАРДА ӨЗАРА ҚАРЫМ-ҚАТЫНАС АРҚЫЛЫ ЖАҒЫМДЫ ИМИДЖ ҚАЛЫПТАСТЫРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ...........................................................................................................
7
1.1 Жеке адамдар арасындағы қарым-қатынас психологиясы. Іс-әрекет арқылы қарым-қатынас ... ... ... психологиялық тұрғыдан ғылыми зерттелінуі. Имиджді қалыптастырудың жолдары.......................................................
16
1.3 Сөйлеу қарым - қатынасы және жеке адамның сөйлеу қасиеттері. Адамдардың өзара қарым - ... ... ... ... ... ... ӨЗАРА ҚАРЫМ - ҚАТЫНАС АРҚЫЛЫ ЖАҒЫМДЫ ИМИДЖ ҚАЛЫПТАСТЫРУДЫҢ ПРАКТИКАЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ .........................................................................................................
47
2.1 Кәсіптік білім беру мекемесінің ... ... ... ... Білім беру мекемесінде басқару стилі мен қызметкерлердің өзара қарым - қатынас арқылы жағымды имидж қалыптастыру ... ... ... ... ... .....................................................
67
КІРІСПЕ
Тақырыптың өзектілігі. Адам өміріндегі қарым - қатынастың алатын орны ерекше. Адам өмір сүру барысында басқа адамдарммен, қоғаммен, табиғитпен үнемі тығыз ... ... ... - ... ... қажеттілік болып табылады. Қарым - қатынас мәселесі 2 - 3 онжылдықта зерттеушілердің көңілін аударып отыр. Қарым - ... ... оның ... және жастық ерекшеліктерінен өту және өзгеру механизімдері философтар мен социологтардың (Б.Д. Парыгин 1971; И.С.Кон, 1971-1978), ... (А.А. ... 1979), ... ... ... (Б.Ф. ... 1966; Г.М. Андреева, 1980), балалар және жасерекшелік ... (В.С. ... 1975; Я.Л. ... 1976 - 1981) ... ... Бірақ зерттеушілер қарым - қатынас түсінігіне біркелкі анықтама бермейді. М.Н. Щелованов, Н.М. Аксарина (Балаларды тәрбиелеу, 1955) - ... - ... деп ... ... ... ... сөйлеуін атайды; М.С. Коган, 1974 - адам қарым - ... ... оның ... пен және өз - ... ... ... айтады. Кейбір зерттеушілер (Брановицский В.Н, Г.А. Балл, А.М. Довгиалло - Ойлау және қарым - қатынас, 1973), ... ... ... ... ... ... мойындайды, бірақ басқалар жансыз заттармен тілдесу тек метафоралық мәнге ие екендігін ... (Б.Ф. ... ... қарым - қатынастың көптеген дифенициасы ұсынылған Д. ... ... ... А.А. ... (1973), ... ... ... әдебиеттерде 1969 жылдың өзінде қарым - қатынас түсінігінің 96 анықтамасы болғанын көрсетеді.
М.И. Лисинаның пікірінше, қарым - қатынас екі адамның ... одан да көп ... ... ... мен ... бағытталған қатынасты орнықтыру мақсатындағы күштердің біріктірілуі және жалпы ... қол ... [1, ... - ... ... дәрежедегі динамикалық әлеуметтік - психологиялық құбылыс. Қарым - қатынас фактор ... ... ... айналса, іс - әрекет пен қылығымыздың себебі болса, басқа адамдармен қатынасымыздың мақсаты мен мазмұны болғанда ғана ... ... Ал ... ... бұл фактор біз үшін ерекше мазмұнға ие болады және тұлғалық құндылықтардың мазмұны оны аксиологиялық қарау мен зерттеуді көздейді. ... ... - ... біз үшін ... ... ... мен тану көзі ретінде де құнды. Қарым - қатынас адамның бүкіл психикалық өмір - сүру іс - әрекетін түсіндіреді. Кез ... ... ... ... да оның ... және ішкі ... өнімі, оның коммуникативті іс - әрекетінің нәтижесі. Бұл пәндік іс - әрекетке де ... яғни ... ... туғызатын жайлы, қозғаушы қарым - қатынас. Толыққанды қарым - ... жан - ... ... ... психологиялық-жанды потенциалдық толық жылуына жол ашады және керісінше қарым - қатынастың жетпеуі, оған деген қажыған қажеттілік адамдардың жалпы психологиялық өзгерісіне ... Бәрі ... да, ... ... ... ... ... әлеуметтік аномалиялар - толыққанды қарым - қатынастың жетпеуінен деп толық айтуға болады. Қарым - ... ... ... ... ... және ... қатынастар, сондай - ақ әлеуметтік қатынастардың жүйесін құрайды. Қарым - қатынас ... ... жету ... ... және ... ... екі ... одан да көп адамдардың бірлескен өзара іс - әрекеті. Қарым - қатынас актісі адам басқа адаммен байланысқа түскенде, оны өзі ... ... ... тең деп ... ... - ақ ... кері байланысты, ақпарат алмасу жағын көздейді. "Қарым - қатынас" ұғымына қатысты анықтамалардың әрқилы болуының себебі бұл ... ... ... ... мен ... ... ... - қатынас - адамдардың іс - әрекеті арқасында, ақпарат ... ... ... ... ... ... ... қабылдау және түсіну барысында адамдар арасында дамитын күрделі көпсалалы үрдіс. Қарым - қатынаста ... ... ... ... ... ... сипаты ретінде оның мүшелерінің белсенділігі қарастырылады, яғни олардың әрқайсысы ... ... ... ... ... ... өз серіктесіне қарым - қатынас барысында бастамашылдықпен әсер етуінен көрініп серіктесі оның ... ... және оған ... ... Екі адам ... - ... ... олар кезектікпен әрекеттеседі және бір бірінің әсерін қабылдайды. Қарым - қатынас үшін оның мүшелерінің физикалық зат емес тұлға ... ... ... өте маңызды.
Б.Ф. Ломовтың пікірінше, қарым - қатынас адамдардың субъект ... ... ... ... ... ... қарым - қатынас ерекшеліктері бір - бірімен тығыз байланысты. Абсолютті өзара әрекеттестіктің қарым - қатынастың басқа сипаттарынан көрінуі интеракционистік ... ... яғни ... - қатынас жайлы түсінікті жалпы біріктіру. Қарым - қатынастың мәнін тек қана ақпарат алуға ... ... ... ... - ... - қатынасқа қарағанда тар мағынадағы құбылыс [2, 245]. ... - ... ... ... ретінде қарастыра отырып біз оны іс - ... ... ... ... ... қарым - қатынас синонимі ретінде ұғымы алынады. Кеңестік психолотар қарым - қатынас феноменіне ... ... ... ... бір ауыздан қарым - қатынас пен іс - әрекеттің тығыз байланысын атап көрсетеді.
Қарым - қатынас ұйымдардың қарқынды дамып ... де көп ... ... яғни қоғаммен байланыс орнату. Қоғамдық пікір - әлеуметтік өмір фактілері, коллективтік қызмет және жеке адамдардың іс - әрекеті жөніндегі ... ... Ол ... функциясына ие болады. Стихиялы пікір дәл емес информацияға, яғни ... ... ... ... мемлекеттің әлеуметтік - экономикалық құрылымын бейнелейтін қоғамдық пікір: баспасөз, радио, кино, телевизия, жиналыс, митингі, т.б. көпшілік ... және ... ... ... ... ... бері ... компаниялар өз имиджі туралы ойламаған. Олар тек бизнес ақша түсіру мен пайда табу үшін ... деп ... Ең ... ... табу үшін ... ... рөл атқаратынын түсінбеді. Американдық зерттеушілер Т.Питерс пен Р.Уотерманның пікірінше,өзіне тек қана қаржылық ... ... ... ... ... ... ... [3, 25]. Олардың ең басты құндылықтары фирманың идеологиясы оның ішкі және ... ... ... айтып өтті.
ХХ ғасырдың 4 - ші ширегінде компаниялар, фирмалар, корпорациялар өздеріне бір жаңаша күш ашты. Олар оны ... ... не ... ... деп ... Қазір имиджді жеңіске жетудің бір сатысы ретінде қарауға болады. Ешкімде имиджге салынатын шығынның көлемін ... ... ең ... ... аса ірі ... мен атақты ұйымдар иеленеді. Мұндай ұйымдар әр уақытта қоғам мен бұқаралық ақпарат құралдарының назарында болады. Олардың қоғамдық қатынастан, қоршаған ортадан ... ... ... жоқ. ... ірі ұйымдар әр уақытта халықтың пікірімен санасады. Өз пікірімен қатар қоғаммен байланыстың ... ... ... Әр ... ... ... ... кірулері керек, сенімін ақтау керек. Нарықтық қатынаста тауар мен ... ... ... алып ... Бүгінгі күнде ешкімге құпия емес, қоғаммен байланыс бөлімдерінің жұмысына сүйене отырып,тұтынушылар ұқсас тауардың ішінен нақты сол ... ... ... ... ... ... ... сапасына қарамай, сыртқы имиджді таңдайды. Қазіргі кезде имидж жасаудың басты мақсаты - фирманың немесе ұйымның өз ... және өз ... ... ... осы ... ... ... зерттеу объектісіне айналды. Әрбір ұйымның басқарушысы имиджді жасау керек ... ... Ал оны ... ... асыруды көбісі біле бермейді. Имиджді жасау мен корпоративтік қатынастарды орнату бұл - ұзақ мерзімді қоғамдық процесс,оның бірнеше ... бар. ... ... ... сәттіліктің негізгі факторы, байланыс пен ақпарат болып табылады. Қоғаммен байланыстың бұл ... ... ... ... ... осы ұйым ... ... білмесе,ол қоғам үшін жоқ. Егер ұйым келушілерді немесе тұтынушыларды білмесе,ұйым үшін тұтынушылар жоқ. Бұл екі жағдайда да ұйымның өмір сүруі ... ... ... әр ... ... қамтыған, ол дегеніміз - ақпарат, байланыс, коммерция. Имидждің ішінде ұйымның образымен қатар, оның тұтынушылар арасындағы атағы мен тұтынушылардың ұйым тауарын ... ... ... болады. Қоғаммен байланыс жұмысына әсер етудің бірі, адамның ой - өрісіне жаңа серпіліс беру. Мысалы, сіз біреумен сөйлесіп отырып, ... ... ... ... Ал бірер күннен кейін осы айтылған сөздердің еш біреуі есіңізде қалмайды. Сол сөзді ... ... түр - ... есіңізге түсірсеңіз барлығы есіңізге түседі [4,19].
Зерттеудің мақсаты:
Ұйымдарда өзара қарым - ... ... ... ... ... анықтау.
Зерттеудің міндеттері:
1. Жеке адамдар арасындағы қарым - қатынас психологиясы мен іс - әрекет ... ... - ... орнатуды қарастыру.
2. Имидж мәселесінің психологиялық тұрғыдан ғалыми зерттелінуі мен имиджді қалыптастырудың жолдарын қарастыру.
3. Сөйлеу қарым - қатынасы мен адамдардың өзара ... - ... ... ... ... ... ... стилі мен ішкі қарым - қатынас имиджін практикалық жағдайда зерттеу.
Жұмыстың объектісі: Ақтөбе қаласы. Экономикалық - құқық колледжі -
нің ... ... ... саны - 28. ... пәні: Ұйымдарда өзара қарым - қатынас арқылы жағым имидж қалыптастыру.
Зерттеу әдістері: Зерттеу мәселесіне байланысты кітаптар мен оқу құрал-
дарын, арнайы әдебиеттердi, ... ... ... ... ... басқару стилін анықтауға арналған және қызметкерлердің ұйымдағы өзара қарым - қатынасын анықтауға бағытталған сауалнама әдістері қолданылды.
Зерттеудің теориялық негіздері: ... ... ... оның ... ... ... ... әлеуметтік психологиялық тұрғыда қарастырдық. Зерттеу жұмысының бірінші бөлімінде жеке адамдар ... ... пен іс - ... ... ... - қатынас орнату және имидж мәселесінің психологиялық тұрғыдан ғылыми зерттелінуі мен имиджді қалыптастырудың жолдары қарастырылды. Сөйлеу қарым - ... және жеке ... ... ... адамдардың өзара қарым - қатынасындағы этиканың маңызы қаралып талқыланды.
Зерттеудің практикалық негіздері: Дипломдық жұмыстың практикалық бөлімінде кәсіптік ... беру ... ... ... мен ... өзара қарым - қатынасын, ішкі имиджін, ұжымдағы психологиялық атмосферасы анықталып тәжірибелік ... ... ... ... ... екі ... қорытындыдан, пайдаланған әдебиеттер тізімінен және қосымшалардан тұрады.
Жұмыстың көлемі: 78 бет.
І ТАРАУ. ҰЙЫМДАРДА ... ... - ... ... ЖАҒЫМДЫ ИМИДЖ ҚАЛЫПТАСТЫРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Жеке адамдар арасындағы қатынас психологиясы.
Адам дүниеге келісімен екінші бір адаммен қарым - қатнасқа түсуді ... ... ... ... ... қанағаттандырмау - біртіндеп анық қарасақ сезіледі, мейірімсіз болып өсуіне, кішкентайынан айналасына деген сезімнің азаюына әкеліп соқтыратыны байқалып жүр. ... ... ... - ... түсу қай ... болмасын, оған киім - кешек, баспана, ұйқы, демалу қандай қажет болса, айналадағы ... ... ... ... - ... ... білу де ... қажет. Мәселен, адамды қамап, басқалармен арластырмай ұстау - жазаның ең ауыр түрі ... шүбә ... ... Өзгелермен қарым - қатнас жасау - бұл тіршілікке аса ... ... ... ... сөз. Адам ... - ... ... айналасындағы дүние жайлы мәлімет алады, еңбекпен тұрмыс дағдыларына машық ... ... ... шығарған түрлі құндылықтарды меңгереді. Әрине, қарым - қатынас ақпарат, алумен ғана ... оның ... аса кең, бұл көп ... ... Спектакль көрсек те, лекция тыңдасақ та, телефонмен хабарлассақ та, дос - жарандармен сөйлессек те ... бәрі - бәрі ... - ... сан ... ... ... арасындағы қарым - қатнастардың, басқалармен тікелей аралас - құралас болудың маңызды анақұрлым қажетті ... ... ... ... қарым - қатнастың мән - мағынасы, олардың түрлі көрністері жеке адамдар мен топтың, ұйымдардың ... ... ... ... Адам ... жалғыз жүріп, көздеген мақсат - мұратына жете алмайды, сондықтан да ол ... ... ... ... етуі ... ... ... сан алуан. Мұның бірі - нақты (реалды) топтар. Бұл ортақ мақсатты көздеп, бір кеңістік те, ... ... ... бір - ... қоян - қолтық араласып, іс - әрекетке түсетіндер. ... ... ... ... ... ... ... формалы, формаласу, ұйымдасқан, ұйымдаспаған, жасанды, толблти, референттік болып бірнешеге бөлінеді. Адам қоғамда өзiн қоршаған адамдар тобында өмiр сүредi және дамиды, оның ... ... өз ... мен ... - ... ... топтың басқа мүшелерiмен өзара әрекеттесу арқылы әртүрлi байланысты сезiнедi. Қарым - қатынас психологиясы мынандай құбылыстарды зерттейдi; адамдардың бiр - бiрiн ... және ... ... ... және ... ... немесе жанжалдық, бiрiккен iс - әрекетжәне тұлғааралық ... Осы ... ... әр түрлiлiгiнде, олардың пайда болуының негiзгi қайнар көзi болып адамдар арасындағы қарым - қатынас аймағы болып табылады. Егер қарым - ... ... ... ... материалды даму деңгейiмiздiң қандай дәрежеге көтерiлгенiн бiлмес едiк. Бiздiң әрқайсымыз өзiмiздiң негiзгi қырларымызды жеке қарым - қатынас тәжiрбиелерiмiз ... ... ... ... көшедегi тiкелей қатынастар арқылы игеремiз. Бұл микроорта. Микроортадағы қарым - қатынасарқылы әрқайсымыз әлеуметтiк әлемдi кеңiнен танимыз және ... ... яғни ... ... ... ... - бұл өз ... мәдениетi, идеалогиясы, заңы, қоғамдық өлшемдерi бар қоғам. Микро және ... ... жерi, ... ... ... шек - бұл кiшi топ, онда ... әрқайсымыздың өмiрiмiз өтедi. Қарым - қатынас тарихи алғашқы форма ... ... оның ... ... ... кейiнгi кезеңдерiнде қарым - қатынастың басқа түрлерi пайда болды. Мысалы; жазбаша қарым - қатынас жазбашалықтың құралуынан ... ғана ... бола ... ... ... ... арасында өмiр сүрiп және жұмыс iстегендiктен кез - келген жағдайда өз тiлектерiмiзге тәуелсiз түрде ... ... - ... ... бiз өз ... бақыласақ онда мынаны байқаймыз:
- басқа адамдармен өзара әрекеттесiп оларды қабылдаймыз және ... жиi ... ... ... ... ... ... кездейсоқ адамдармен өмiрлiк тәжiрбиелерi - мiзбен алмасамыз.
- басқа адамдардың әсерiн сезiнiп оларға елiктеп өз ... - ... ... ... қабылдағанда көп жағдайда қасыңдағы адамдардың пiкiрiн есеп - ке аламыз.
Ғылыми коммунизмнің негізін қалаушылар адамның қоғамдық мәнін көрсетіп берді. Адамның ... мәні оның ... және ... ... ... Басқа адамдардан оңаша жүрген болса ол, табиғаттың құлы болудан оның әміршісі болу дәрежесіне жете алмас еді. Тек ... ... қана ... ... құралымен қамтамасыз етті, олардың табиғатпен күресінде күшін еселей арттырды. ... және ... ... ... - қатынасын тарихи жағдайлар адамдарды ұлт, мемелекет, тап, партия және басқа да қауымдықтарға бірігуге әкелді. Олар ... ... ... ... обьективті заңдардың әсері нәтижесінде құрылды. Әрбір ұйымның немесе қауымдықтың белгілі бір психологиялық ерекшелігі ... Жеке адам өз ... ... ... ... ... - ... болып, өзінің әлеуметтік мәнін жүзеге асырады. Бұл қарым - қатынас бір - бірімен тығыз ... ... ... ... мен ... ... ... емес. Топтар мен ұйымдар құрылу принципі мен әдісіне қарай және белгілі бір нысанға бағытталған ... ... ... және ... ... (2 - 7 ... ... және нақты топтар, формалды және формалды емес топтар, референт топтар ... ... Олар ... - ... ... ... ... жүзеге асыра алады [5, 82 - 83].
Психология ғылымында қарым - қатынас дегеніміз - тіл арқылы пікір ... ... ... ... іс - ... қажеттілігін туғызатын, адамдар арасындағы байланыстың дамуын орнататын күрделі көп жоспарлы процесс. Адамдардың танымдық хабарлар алмасуы, өзара түсінісуі, бір - ... ... ... - ... үш жағы бар - ... ... перцептивті. Сонымен қатар, қарым - қатынастың мезо, макро, микро, стандартты, шаблонды, жабайы, ... ... және т.б. ... бар [ 6, 127].
Негізгі қызметі:
1) ақпараттық - ... ... ... және ... ... ... байланысты ) ;
2) реттеуші - коммуникативтік (адамдардың іс - әрекетін ... және ... ... ұйымдастыру ) ;
3) аффективті - коммуникативтік (адамның эмоционалдық аясымен байланысты ).
Әрбір әлеуметтік ұйымдастықтың өз тарихы болады: дүниеге келеді, ... ... бір ... ... аса жоғары дәрежеге жетеді, сондай -ақ өмір сүруін тоқтатуы мүмкін. Бұл формалды да, формалды емес топқа да ... ... ... ... қалыптаса бастауы деп ассоциацияны адамдардың уақыт және кеңістік белгілері негізінде бірлесуін алу керек. Мектепте 1 - ші ... ... 1 - ші курс тобы ... мен ... ... ... ... әлеуметтік қауымдастығының ең жоғары формасы - коллектив (ұжым). Коллектив - ол қоғамға пайдалы қызметте ортақ ... ... ... ... және ... ... топтасқан адамдар тобы [5, 84]. Коллективтің белгілерін А.С. Макаренко былайша толық анықтаған болатын: [7, 210].
Қызмет мақсатына ... ... ... ... ... ... оқу) ... ұйымдар (кәсіподақтар, пионер ұйымы), ерікті қоғамдар (ғылыми, ғылыми - насихат, әскери-спорттық), өздігінен іс атқаратындар (көркем өнерпаздар, ... ... ... болып жіктеледі. Адамдардың танымдық хабарлар алмасуы, өзара түсінісуі, бір - бірін қабылдауы. Лингвистер тілді қарым - қатынас құралы, ... ... ... ... ... ... зерттеп келеді. Кибернетика мен информация теориясы жасалғаннан кейін ойды ... ... ... ... ... ... ... Осылайша машина тілі деген пайда болды. Оның көмегімен адам электрондық - есептеу машинасының қызметін басқарады, оны информациямен қамтамасыз етеді. Адамның ... - ... ... ... жеке - дара ... ... Осы ... құбылыстарды талдап қорыту қажеті туды. Олардың бәрін коммуникацияның жеке - дара жағдайы деп қарауға ... ... ... ... ... ... қарым - қатынасы жайлы білімімізді кеңейтеді. Қарым - қатынас барысында адамдардың танымдық хабарлармен, ақпаратпен, тәжірибемен, біліммен, дағдылармен алмасуы және өзара ... ... - бірі ... ... асады [5, 85].
Педагогикалық қарым - қатынас - белгілібір педагогикалық қызмет атқаратын, жәйлі психологиялық климат құруға және оқу іс - әрекетін, ... пен ... ... ... ... ... ... психологиялық тиімді етуге бағытталған оқытушы мен оқушының сабақтағы және сабақтан тыс уақыттағы кәсіптік қарым - ... ... - ... - ... парапар қабылдауы, оның ішкі дүниесіне бойлау, әрбір жеке сәтінде оның ... ... ... ... оның ... себебін түсіну дағдысы. Мұғалім өзінің перцептивтік қарым-қатынас қабілеттерін ұдайы дамытуы қажет.
Фатикалық қарым - қатынас (лат. fatuus - ақымақ) - ... - ... ... үшін ғана мазмұнсыз қарым - қатынас.
Қарым - қатынастың ... түрі - осы ... өзге жас ... ... қарым - қатынас түрі, бұл арқылы тұлға дамуының осы сатысына сәйкес негізгі тұлғалық қасиеттер қалыптасады.
Адамдар арасындағы қарым - ... ... ... - ... ... қол ... ... - қатынас жасауда қатынасқа түскен адамды тыңдап, түсіне білудің маңызы зор. Бұл ... ... ішкі жан ... ... оған өз ойын ... ... ... береді. Адамдар басқаларға өз ойлары мен көзқарастарын түсіндіре отырып, түсініспеушілік, ұрыс - ... пен дау - ... ... ... құбылыстарды болдырмауға әрекет жасайды. Адамдармен жақсы қарым - қатынас орнатуға мынадай ережелердің орындалуы ... ... ... тең дәрежеде, дөрекілік пен жағымпаздықсыз қарым - қатынас жасау; сұхбаттасушының жеке пікірін сыйлау; бұйрық емес, өтініш деңгейінде қарым - ... ... ... ... ... ... және тәжірибесін қабылдай білу. Қарым - қатынас мәдениетін меңгерген тұлға өзімен қатынас жасайтын адамға ... ... ... ... Адамға сыйластықпен қарау жақсы қарым - қатынас жасаудың ... ... ... ... ... ... ... арасындағы қатынас мәселесінде іс - әрекет арқылы қарым - қатынас орнату маңызды ... ие. Іс - ... ... ... ... ... орынға ие. Іс - әрекеттің бірнеше теориялары қарастырылған олардың ішінде С.Л. Рубинштейн (1946-1973), Б.Г. Ананьев (1980), Л.С. Выготский (1982-1983), А.Н. ... (1983) ... ... ... ... маңызға ие. Адамдар өзі туралы, өзін қоршағандары туралы іс- ... әр ... ... байланысты біле алады, өйткені, адам іс - әрекеттің әрқайсысында көріне алады. Бірақ қарым - ... ... ... ие, ... ... адамға өз пәні ретінде бағытталған екі жақты процесс бола отырып сонымен бірге өзі де тану объектісі болады. Іс - ... ... ... ... өмір байлығы, ақыл- ой тереңдігі, қиялдау қабілеті мен ерік - жігері, ... мен ... - ... ... ... Іс - ... ... сана қалыптасады. Сана іс - әрекет арқылы қалыптаса ... сол іс - ... ... Адамның барлық қимылын екі топқа болінеді: туа болатын (шартсыз рефректорлық) және ... ... ... ... ... ең қарапайым түрі - зат арқылы жасалатын әрекет. Іс - әрекет тек затқа ғана емес, сондай - ақ ... ... да ... ... ... бұл ... мінез - құлық актісіне айналады: егер олар қоғамда орын алған мінез- құлық нормаларына сай келсе қылық болады да, ... ... ... ... болып есептеледі. Моральдың таптық нормаларына байланысты әр түрлі қоғамдық таптар өкілдерінің қылықтарына әр қилы баға беріледі. Қоғамның ... ... ... ... қою және ... ... ... бағалау тек социолистік қоғам жағдайында ғана мүмкін ... ... ... екі түрі болады: бірі дененің затпен айналысу әрекеті сыртқы моторлық және ақыл - ойдың (ішкі, ... ... ... ... Іс - әрекет - әлемді және өз - өзін саналы түрде өзгертетін процесте адамның ... ... ... ... өзара әрекеті. Іс - әрекет - адамның дүниемен қарым - қатынас тәсілі. Іс - әрекет ... адам ... ... айналаны игеріп, шығармашылық тұрғыда өзгертеді. Сөйтіп, өзін іскер, ... ... ... ... ал өзі игерген табиғи ортаны іс - әрекет объектісі етеді. Адам іс - әрекет ... кез ... ... жат ... ... ... осы заттың табиғаты мен ерекшеліктеріне ой жүгіртіп, игереді, сондай - ақ өз іскерлігінің өлшемі мен мәні етеді.
Іс - ... ... адам ... өзара әрекетте болып қана қоймайды, оны бірте - бірте өзінің материалдық және рухани мәдениетінің ... ... ... ... өзгерту адамның өзін дамытуы үшін қажетті жағдай және алғышарт болып табылады. Іс - әрекет тұтас ... ... - ... ... ... және болашақ ұрпаққа бағытталған әлеуметтік сабақтас белсенді құбылыс болып табылады. Адамдардың іс - әрекеті әрдайым бұрын жасалған дәлелді алғышарттар мен ... бір ... ... ... ... ... Сол ... ол нақты тарихи сипатта, нақ осы әлеуметтік шындықтың өмір сүру тәсілі ... ... Іс - ... ... ... ... әлеуметтік ғылымдар, әсіресе, психология, социология, педагогика, т.б. үшін маңызды дүниетанымдық және методологиялық мәні бар. Азаматтардың еркімен пайда болатын заңды ... ... ... ... ... ... ... сәйкес келушілікке байланысты іс - әрекет (құқық ... ... ... және ... ... ...
Психикалық іс - әрекет - субъектінің объектімен өзара әрекет ету функциясын ... ... - ... ... - ... жүйелік тәсілді қосып алғандағы детерминистік тәсілдерге қарсы бағытталған және еңбекке жұмысшы бағыттағы, сонымен қоса жұмыс орнынан тыс қалыптасатын да факторлардың ... ... атап ... ... ... ...
Қарым - қатынасты түсінудің негізіне А.Н. Леонтьевтің іс - әрекет концепциясын және А.В. Запорожец (1979) және Д.Б. ... ... В.В. ... (1977), П.Я. ... (1978) ... ... Берілген концепциядағы көзқарас бойынша іс - әрекет нақты процес, әрекеттер мен операциялар жиынтығынан құралған, ал бір іс - ... ... ... негізінде оның заттық спецификасы алынады. Қарым - қатынас пен іс - ... ... ... ... ... Г.Э. Андреева пікірінше, адамның әлеуметтік тұрмысының екі ... ... екі тең ... ... ... қарастырылады [8, 300]. Қарым - қатынас іс - әрекеттің біржағы ретінде ... ал іс - ... өқзі ... - ... ... болып табылады, қарым - қатынас іс - әрекеттің ерекше түрі ретінде интерпретацияланады. Қарастырып кеткеніміздей қарым - ... ... - ... іс - ... ... ... іс - әрекетке дұрыс түсініктеме беру үшін оның құрылымын тарқата қарастырайық:
Қарым - қатынасқа қажеттілік: ... ... ... ... және бағалауға талпысыны және солар арқылы олардың көмегімен өзін - өзі тануға және өзіндік бағалауға ұмтылу.
Қарым - қатынас ... - бұл ... іс - ... ... ... адамға өзінің объектісі ретінде бағытталған тұтас акт. ... - ... ... екі негізгі категориясы:
- инициативті актілер;
- жауап беруші актілер.
Қарым - қатынаста адамдар өзін ... өзі үшін және ... үшін ... ... аша түседі. Сонымен бірге ол қасиеттері қарым - қатынаста қалыптасады да, адамдармен қарым - қатынаста ... ... ... ... ... мораль, құндылықтар, білім мен іс - әрекет түрлерін ... жеке адам және дара адам ... ... іске ... Яғни ... - қатынас адамның психологиялық дамуының маңызды факторы. Жалпы алғанда қарым - қатынасты ... ... ... ... бүкіл өмірі барысында психикалық процестері мен мінез - ... ... жан - ... ... - ... ... 5 функциясын бөліп қарастыруға болады. Қарым - қатынас адамдардың ұжымдық іс - әрекетінде байланыстырғыш ... ... Бұл ... ... ... функция деп атауға болады. Маңызы бойынша 2 - функциясын функция деп айтуға болады. Бұл функция адамның психологиялық бейнесін ... ... ... ... Бала ... ... кезеңдерінде мінез - құлқы, іс - әрекеті және баланың қоршаған әлем мен ... ... ... ... ... іске ...
Бала мен ересектің қарым - қатынасы білім, іскерлік, дағдыны берудің жай қосындысы емес, ... ... ... ... баю мен ... ... процесі. Бала өзіне берілетін басқаның тәжірибесін белсенді түрде ой елегінен өткізіп, өңдеп пайдаланады. Қарым - қатынастың үшінші функциясы ретінде ... ... ... ... ... ... ... адаммен қарым - қатынаста адам өзін - өзі танып - біліп, өзіне - өзі сенімге ие болады. Адам өзін - өзі ... үшін ... ... ... етеді. Көптеген психотерапевттік жүйелерде адамның мұндай жағдайы деген ұғым арқылы беріледі және де , деп ... ... (бұл ... ... ... да ... белгілі үлесі бар), бекітілмеу , дегенді көрсетеді.
Адамдар өміріндегі әр түрлі дәстүрлер - амандасу, түрліше көңіл аудару рәсімдері деп ... ... - ... ... ... жеке ... ... ұйымдастыру және қолдау болып табылады. Басқа адамдарға деген ... ... - , ... ... белгіленеді. Әрине, эмоциялық қарым - қатынас адам өміріндегі жалғыз қатынастың түрі ... ... олар ... ... ... - ... ... көрінеді, көбінесе іскерлік немесе тіпті рөлдік қатынасына да өз ... ... ... ... функциясы . Бұл жағдайда адамның өз - өзімен қарым - қатынас жасауын (ішкі немесе сыртқы сөйлеу арқылы - диалог типінде) ... ... ... түрінде қарастыруға болады. Осыған байланысты Л.С. Выготскйй былай деген: [9, 506]
Сонымен біз ... - ... ... ... мен функцияларын қарастырдық. Әлеуметтік психологияда баса назар аударылатыны жеке адамаралық, тікелей қарым - қатынас түрі, ең терең зерттелетіні де осы ... ... ... ... ... ... ... байланысты, олардың мінез - құлқы мен іс - әрекетінің заңдылықтарын зерттейтін болса, онда, алдымен жеке ... ... - ... және ... бір - біріне өзара әсерін ғылыми тұрғыда талдау қажеттілігінің туындауы ... ... Бұл ... ... өтеді, олардың формалары, құрылымы қандай, адамдар арасындағы қарым - қатынаста алатын орны қандай?
Қоғамдық қарым - қатынасқа қарағанда жеке ... ... - ... табиғаты бөлекше, оның өзіндік ерекшелігі - эмоциялық негізінің болуы. Адамдар бір - бірімен ... - ... ... оның бір - біріне деген әртүрлі көзқарастары сезімдер негізінде қалыптасады.
Сонымен қатар, жеке адамаралық қарым - қатынас: императивті, манипулятивті және ... ... ... Императивті қарым - қатынас - авторитарлы, директивті (өктем) түрде қарым - қатынасқа түсушіге жасалынатын ... Бұл ... ... - ... ... - әсер етілетін объект, обхект болып есептелінеді.
Көптеген іс - ... ... ... ... шытырман, қиын қыстау жағдайларда осындай қарым - қатынас қажет. Мұндай қарым - қатынастың орынсыз, этикаға сыймайтын кездері де болады, яғни өте ... ... ... ... ... т.б. қарым - қатынастарда.
Манипуляция - қарым - қатынас партнеріне өзінің іштей мақсаттарын жасырын түрде жүзеге ... үшін ... ... ... ... - қатынастың бұл түрі, әсіресе, бизнес, іскерлік қарым - ... ... ... ... ... ... ... саласында орынсыз. Императивті және манипулятивті қарым - қатынасты біріктіріп, монологтық қарым - қатынас деп сипаттауға ... А.А. ... ... адам өз маңайындағыларды басқа адам емес, өзінің деп қабылдайды. Өзіне деген бағдардан басқа адамға деген бағдарға көшетін қарым - ... түрі - ... ... - ... [10, 264].
Диалог - тең құқылық, субъективті қарым - қатынас, оның мақсаты: өзара танып түсіну, партнерлер арасында өзін ... ... ... ... ... - ... жасау, қарым - қатынастың белгілі ережелерін сақтағанда ғана мүмкін.
Контактілі қарым - ... және ... сөз. ... - ... бұл түрі күнделікті өмірде жиі қолданылады. Коммуникация тікелей болғандықтан мұнда ең алдымен ауызекі тіл ... ... ... яғни ... ым, ... сөзбен теңдей дәрежеде молынан пайдаланылады. Мысалы, бас изеу белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... ашуды білдіреді т.б. Күнделікті өмірде мұндай бейвербалды амалдарды көптеп кездестіреміз. Бұл контактілі қарым - қатынастың ... ... ... ... тікелей қарым - қатынаста уақыт пен кеңістік факторы және бірлікте көрініс береді. Көз контактісі - дегеніміз коммуниканттың бір - ... ... ... ... ішкі жай - күйінің жағдайы. Мысалы, көзін әрі - бері ... ... - ... ... ... ... көрсетеді.
Сонымен контактілі тілдік қарым - қатынаста ауызша сөздің мүмкіндігі шексіз болады, өйткені тек тілдік қана ... ... ... ... - ... бет - әлпеті, дауыс құбылысы, қол, бас, көз қимылы, бет әлпеті, т.б. дене тілі деп ... ... ... ... емес ... ... сөйлеген сөздің мазмұнын толықтыра түседі. Сөйтіп, ауызша сөз әрекеті барысындағы белгілі бір ақпаратқа тілдік емес құрылымдар жүйесі ... ... де, ой мен ... толымды етіп жеткізуге септігін тигізеді. Бұдан ауызша ... ... және ... емес ... ... құрамасынан тұратын ерекше құбылыс екенін байқаймыз. Ал тілдің жазба түрінде (жазба сөзде) мұндай мүмкіндіктер шектеулі. ақпараттың, білімділігінің және іс - ... ... ... ... ... және ... мен ... тікелей жалпы қоғамдағы керекті жағдаяттарға байланысты. Ауызша және жазба категориялары ... ... - ... ... ... іске ... ... байланысты қарым - қатынас жүйесін екіге бөліп қарастыруға болады. Бірінші қарым - қатынас типі - контактілі, екіншісі - ... Бұл ... - ... ... өзіндік ерекшеліктері мен айырмашылықтары бар. Айталық, контактілі қатынаста сөйлеушілер тікелей уақыт режімінде байланысады, сөйлеуші мен тыңдаушы өзара ым, ... ... ... да ... ... Ал дистантілі қатынаста сөйлеушілер қатар тұрмайды, олардың арасында белгілі бір кеңістік болуы мүмкін. Мәселен, телефон байланысу да дистантілі қатынасқа ... ... ... ... бұл қатынас жүйелері алмасып қолданылады. Яғни контактілі және дистантілі қарым - қатынас ... ... ... өмір сүретінін көреміз. Түсінікті болу үшін жоғарыдағы контактілі және дистантілі қатынас жүйелерін жеке - жеке ... ... ... ... ... ... өзгеше. Желі коммуникациясында контактілі қарым - қатынас ... ... іске ... Яғни веб - ... ... екі ... ... уақыт режімінде сөйлесе алады. Сондықтан біз электронды коммуникацияны да контактілі қарым-қатынас түріне жатқызамыз. Интернет веб - камерасы арқылы адресат өзінің ... ... ... ... ... ... қоса, сөйлеу үстінде қолданылатын бейвербалды амалдарды да қолданыла алады. Онда фонациялық, кинетикалық тәсілдердің көрінісі ерекше болады. ... ... ... ... ... ... өзінің дауысын, дауыс мәнерін, кідіріс жиілігін байқата алады. Сонымен бірге кинетикалық тәсіл арқылы адресат пен адресант бір - бірінің бет ... қол ... дене ... да ... ... Бұдан байқайтынымыз, екі коммуниканттың арасында белгілі бір мөлшерде кеңістік орын алғанымен, бұл ... - ... ... ... ... ... жақын. Бірақ интернеттегі коммуникация жүйесі әрқашан контактілі бола бермейді. Ол көбінесе дистантілі ... - ... ... көп ... ... - қатынас және жазба сөз. Қарым - қатынастың бұл түрі уақыт пен кеңістікке тікелей байланысты. Коммуникант уақыт пен ... ... ... ... ... Сондықтан комуникацияның бұл түрі көбінесе жазбаша формада іске асады. Е.А. Земская өз ... ... ... [11, 140]
Ғалымның бұл пікіріне қосыла отырып, жазба тіл - адамзат дамуына, ... ... ... ... және оның өзіндік жүйесі бар екенін айтқымыз келеді. Жалпы жазба тілдің ең кіші бірлігі - әріп ... ... ... ең кіші бірлігі - дыбыс. Бұдан байқайтынымыз, ... ... ... тән ... өз ... тән тілдік емес құралдары мен графикалық тәсілдері, емле тәртібі болатындығында. Яғни қарым - қатынастың ауызша және жазба ... бір ... ... ... ... ... өзді - өзіне тән нормасы (фонетикалық, грамматикалық, лексикалық) болады.
1.2 Имидж мәселесінің психологиялық тұрғыдан ғалыми зерттелінуі. Имиджді ... ... ... ХХ ... ... қоғам назарының және ғылыми талдаудың пәні болды. 90 жылдардың ортасында имиджді қалыптастырудың психологиялық аспектілеріне арналған, имидж жайында алғашқы отандық ... Р.Ф. ... Е.И. ... Е.В. ... П.С. ... және т.б. еңбектерінде жарық көрді.
Бастапқыда, 1990 жылдың ортасында компаниялардың өз топтарымен қоғам алдында ... ... ... ... ... тез өсті. Ресей ұйымдарында қоғаммен байланыс бөлімшелері белсенді құрыла бастады, көпшілігінің ... - ... ... ... ... ... ... мен абырой жылдар санап, ауыр еңбекпен, тіпті ұрпақтан - ұрпаққа ... ... еді. Оны бір - ақ ... жойып жіберіп ешқашан қалыпқа келе алмайтындай етіп құртуға болатын еді.
Заман өзгеріп, сонымен бірге абырой да жаңаша сипатқа ие болды, ол - ... ХХ ... ... 20 ... ... ... имиджімен жұмыс жасау маңыздылығы көтерілген еді. Бұл ... ... ... деп 1927 жылдарды атауға болады. Ол кезде АТ&Т фирмасының басшылығы ... рет ... вице - ... ... бекіткен еді, ол қоғаммен байланыстарды реттеуге жауап береді. Бұл лауазымға Артур Пейдж ие болды. Бұл адам қоғаммен байланыстың жаңа жолын ... ... ... ... әрі ... ... ретіндегі абыройын сақтауға және нығайтуға жұмыс жасады. Шынына келгенде 1930 жылдары Артур ... ... ... ... 5 ... ... таңда да өзектілігін жоймаған.
1. Ұйым басшылығының өзінің қоғаммен қарым-қатынасын мұқият талдағанына қол ... ... ... ұйым ... және онда ... ... тәжірибемен хабардар ету жүйесін қалыптастыру.
3. Жүйені тікелей адамдармен жұмыс жасайтын қызметкерлерге ұсыну.
Себебі олар клиент ... ... ... әрі ... ... ... ... ақпаратқа қанық болулары керек.
4. Ұйым басшылығына қоғам мен ... ... ... да ... мен сыни ... ... жүйе қалыптастыру.
5. Ұйым қызметін қоғамдық пікір-таласқа салғанда адал әрі ашық ... ... ... ... ... ... маңызды факторы ретіндегі ұйымдық имидждің қалыптасу заңдылықтары көптеген батыс мамандарының көңілін аударған құбылыс ... ... ... ... ... ... әдістерін сипаттаған Т. Питерс пен Р. Уотерман болды. Америка корпорацияларының тәжірибесін С. ... Д. ... ... Г. ... Э. Роджерс, Р. Люккал зерттеді. Алайда А.В. Хавановтың сөзіне ... . ... ... ... ... ... үшін мамандырылған зерттеу пәні болып табылмайды [12, 4].
Белгілі болғаны, бүгінгі нарықтағы күрес компаниялар арасында, болмаса тауарлары арқылы жүргізілмейді, ... ... ... ... ... - бұл ұйым бет - ... ... - ақ қоғамдағы әр түрлі топтар алдына берілетін тауар мен қызмет бет - бейнесі. Осылайша, ұжымдық ... ... ұйым ... ... ... Бұл түсінік тұтынушылар, іскер серіктестер, бәсекелестерде қалыптасады және ... бұл ... ... ... ... ... ... өзара қарым - қатынасын анықтайды.
Ұйымды қоғамдық қабылдау мен ... ... ... бірі,өзі тудыратын әсер,яғни,оның имиджі (бет - әлпет) болып табылады. Ұйымның өзі, сондай - ақ ... ... ... ... басқа, имидж кез - келген әлеуметтік құбылыс немесе үрдісті бағалауда ... рөл ... ... ... ... ұғымы латын сөзі мен байланысты латын тіліндегі > - дан келген, яғни дегенді ... [13, 173]. ... ... ... ... имидж - жасанды имитация немесе кез - келген объекті, ... ... ... ... ... Ол ... ... паблисити, жарнама немесе үгіт - насихат көмегімен мақсатты қалыптасушы адам, тауар немесе институттың ойша ... ... ... Д.Доти кітабында кең әрі түсінікті анықтама береді: [13, 237].
Негізінен ... ... үшін ... ... ... қолданылады, бірақ мұнымен күресуге болады. Кейбір мәселелерден құтылуға көмектесетін бірнеше ережелер бар. ... ... ... ... ... ... негізде таратылады, демек олар редакциялық емес, баспаның жарнама жолдарымен өтеді. Сондықтан біріншіден, ... ... ұйым ... ... ... ... көп ... басылымдарға беріңіз, өзіңіздің менеджеріңізбен жарнаманы тарату бөлімінің ... ... келе ... ... Сонда сіз бұқаралық ақпарат құралдары қызметінің комерциялық жолдарымен өтетін фирма жайындағы теріс ақпаратты материалдарға тосқауыл қоюға мүмкіндік ... ... ... ... ... ... ақпарат құралдарына әсер ету құралы ретінде фирмаңызды немесе ұйымыңызды жаман жағынан әшкерелейтін материал пайда болған ... ... ... ... ... ... ... жазалаңыз, олардан жарнамаларыңызды жариялаудан бас тартыңыз және оның негізгі себебін ашық айтыңыз. ... егер сіз ... ... жала ... ... ... болсаңыз, онда аталмыш бұқаралық ақпарат құралдарына коммерциялық кәсіпорынның іскерлік абыройын қорғауға байланысты сотқа шағымданыңыз.
Үшіншіден, теріс материалдардың қозғаушысын анықтап ... ... ... ... ... оның мұндай әрекетін тоқтатуына келісіп көріңіз.
Төртіншіден, егер сіздің салаңызда салалық ассоциация, ... ... одақ ... болса, онда бұл ұйымды бәсекенің әдепсіз әдістерін жақсы көретіндерге қарсы ... ... ... ... ... кодекстер (баптар) бар. Олар жалған мәліметтердің әдейі таратылуын құптамайды. Ең бастысы, әрекет ... ... ... ... ... ... Оларды басыңызға шығармаңыз, өзіңіздің де батыл түрде, бірақ әдепке сай абыройыңызды қорғауға ... ... ... тырысыңыз. Бәсекелестерде қарсы қоятын артықшылық болу үшін олардың прессадағы белсенділігін қадағалап отырыңыз. Бұның қажеті қанша дейсіз ғой? Бұл ... ... ... тұстарын біліп алуға жол ашады, кейін керек жағдайда сол әлсіздіктерін пайдалана алатын боласыз. Олардың басқа ұйымдармен туындаған жанжалдар ... ... жөн. ... бұл ... ... ... ... қолданатынын біліп,мүмкін болатын қадамдардың алдын алуға көмектесетін болады ... - бұл ... ... өмір ... ұйым ... Кез - ... ... имиджінің болатынын айтуға болады. Жағымды имидждің қалыптасуы ұйым үшін - мейлінше пайданы әрі көп еңбекті қажет етпейді, ал жағымсыз пікірді жою өте ... ... ... ... ... ... қоғамдық пікірге белсене әсер етіп, іскерлік белсенділік нәтижелеріне түбегейлі ықпал жасады.
Д. Огливи (ірі және ... ... ... ... ... ... әрі тұрақты имидждің қажеттілігін былай түсіндіреді: . ... ... ... ... және бұл ... ... келе ... үлкен өнімділігін береді. Жағымды имидж мейлінше шыдамды келеді [15, 53].
Э. ... ... ... 20 - ... ... Липпманның , У. Троттердің , Г. Лебонның атты еңбектерінің қатты әсер қалдырғанын атап ... ... ... ... ... рет ... түсінікке американдық бұқаралық ақпарат құралдарын зерттеуші У. Липпманмен енгізілген болатын. Бұл әр ... ... - ... ... - ... және ... ... мүшелері туралы кері пікірлердің қоғамдық пікірге айнала бастағанын анықтау үшін бағытталған еңбек еді. Жағдайларға сәйкес У. ... ... ... өзіндік бұқаралық сананы құрайтын ойлаудың негізгі материалын ... У. ... ... ... стимулдардың қарапайым реакцияларына теңейді. Олардың рөледрін сол стереотиптер атқарады-тұрақты, эмоционалды көріктендірілген, объективті шынайылықтың ... ... бұл ... ... ... керісінше жек көруіне әсер етеді. психологиялық тұрғыда ойлаудың стереотиптеу үрдісі адамдар тәжірибесі негізінде қалыптасатын бағыт бағдармен ... ... ... стереотиптр объективті табиғатқа ие және адамның барлығын жалпылау психикасының айнымас бөлігі болып табылады. Шынымен егер адамның бойында стереотиптеу, жалпылау, ... ... ... ... ... ... ... ол жедел түрде өсіп жатқан ақпарат айдынында бағытынан айрылып, алға дұрыс жылжи алмаушы еді. Бұл ... адам ... ... мен ... ... ... ұғымдарды қалыптастыратын қабілеті береді. Бәріне бірдей түсінікті әрі ... болу үшін ... ... ... үшін немесе белгілі бір бөлігі үшін) стереотиптер тым әрқилы және әр түрлі болмауы ... ... ... - бұл ... ортаның араласатын адамдардың берген бағасы. Басқа адамдардың сіздің бейнеңізді көруі. Егер түр келбетіңді табиғат ... ... ... өз ... Айталық іскер әйелдің келбеті қызметіне сай болуы керек. Оның киімі, жүріс-тұрысы ерекше ... ... ... үй ... ... ... ... одан біз іскер әйелді көруіміз мүмкін. Егер имиджіңізді ... ... бен ... ... ... ... ... күнделікті өзгертіп отырсаңыз керемет болатынына күмән келтірмеңіз. Ал, фирма имиджінің табиғаты, фирма құрылмас бұрын ... ... ... де ... ... ... себебі фирма имиджі мен кәсіпкер имиджі бір - бірінен айрылмас құрал, керісінше бірін-бірі толықтыру керек.
Қазіргі таңда сөзі ... ... - ... ... көбірек қолданылуды. Эмоционалды тұрғыда позитивті тұлға қоршаған ортаға өзін іскер әрі сенімді, қызметте табысты етіп көрсете алады. ... ... ... ... үшін ... ... қарайтын болсақ А.Ю. Панасюктің "Вам нужен имиджмейкер? атты кітабында ол "image" сөзі ағылшын тілінен тікелей аударғанда , , деген ... ... ... Осы ... ... ... тек қана сырт ... ғана емес, сонымен қатар оның ойлауы, іс - әрекеті және т.б. жатыр [16, 240.]
Имидж - тауардың, қызмет ... ... ... ... Бұл ... екі ... ... Сатып алушының өзін - өзі көруі, сатып алушының өнімді (тауарлар, қызметтер) көруі;
2. Сатып ... ... ... ... ұйым ... - бұл тек ... ... мен жай ғана білімдер емес, сонымен бірге берілген ... және сол ... ... ... ... эмоционалды қатынасы.
В.Е. Ланкин "Маркетинг" атты еңбегінде имидждің бірнеше типологиялық нұсқасын ұсынады:
- Жеке: үлгілі адамның имиджі
- Тауарлық: тауардың ... ... ... ... ... ... [17, 241 ]
Имидждің құрылуы - қоғамдық байланыс аймағында және білім беру ... ... беру ... ... дамытуына, жақсартуына, жалпы жаңартуына деген қатынасы.
Білім беру мекемелері - бұл әр ... ... ... өзара әрекеттесетін ашық әлеуметтік - педагогикалық жүйе. Оның сыртқы көрінісі әр ... ... ... болған, бірақ қазіргі әлеуметтік - мәдени жағдайында ол ... анық ... ... ... - жоғары кәсіби білім беру мекемелерінің бәсекеге ... ... ... корпоративті немесе ұйымдастыру имиджін анықтайды, яғни қоғамның әр түрлі топтарын ұйымдастыру бейнесі. Кез - ... ... ... ... құру ... ... ... - білім беру мекемесінің сыртқы бейнесі тұтынушылардың санасында педагогикалық ұжыммен құрылған ... ... ... ... ... керек [18, 118].
Білім беру мекемесінің имиджі сол мекеменің педагогтарымен құрылады және ол шынайы ... ... ал ... беру ... ... ... ... сипаттамалар осы шынайы жетістіктерден шығу керек. Кез - келген ... ... ... - жайы ... ... яғни белгілі бір тұтынушылар тобының өзіне назарын аудару керек. Әрине, имидж қарапайым және түсінікті, сонымен қатар ерекше ... ... ... ол басқа фирмалар бейнесінен ерекшеленіп, жеңіл танылатындай ... ... ... ... ... икемді де болғаны жөн, себебі экономикалық, саяси жағдайлардың ... және ... оны ... ... ... ... ... беру мекемесінің кез - келген уақытта өзінің имиджін құруы үшін, оның барлық компоненттері мен ... әсер ... ... ... білу ... Әр ... фирма имиджі бойынша жүргізілген көптеген зерттеулер имиджді құрайтын келесідей факторлардың сипаттамасын анықтауға мүмкіндік берді:
- ... ... ... ... ыңғайлы болуы;
- телефоннан қажетті ақпараттарды алу;
- ақпараттың толықтығы;
- жарнаманың ақпараттығы;
- қызметшілердің сыртқы түрі;
- білім беру қызметтерінің кеңдігі;
- ... ... ... ... (тауарлар, қызметтер) сапасына кепілдеме беру;
- міндеттерді орындау;
- жоғары білікті мамандар;
- бұрынғы клиенттердің пікірі;
- бағаның ... ... ... ... ... мөлшері;
- фирмалық белгісі;
- фирма киімі;
- қамқорлық етушілік;
- қаржы сенімділігі;
- бұрынғы клиенттердің пікірін ... ... ... ... беру ... имиджін бағалау келесідей тәртіпте жүргізілуі мүмкін:
1. кезең - имиджді іштей бағалау. Мекеменің қызметкерлері имидждің субъективті бағалауын жүргізеді және ... бап ... 1 - ден 9 - ға ... ... ... ... ... есептеп, әрбір баптың рейтингін анықтайды.
2. кезең - имиджді сырттай бағалау. Білім беру ... ... ... ... ... алу, газет - журналдардағы баспа мақалаларды талдау т.с.с.) негізінде жүргізіледі.
3. кезең - көрсеткіштерді салыстыру, жасаған жұмыстарға түзетулер енгізу үшін белгілі бір ... ... ... ... ... , ... ... қалыптасуы мүмкін. Түлектердің, жұмыс берушілердің назарын аудару үшін білім беру мекемелері жарнаманы ұйымдастыру ... ... ... тым ... ... және өзінің шамасына қарамай көптеген уәделер береді. Мұндағы басты мақсат - сол білім беру мекемесіне түлектердің назарын аудару. ... ... ... беру ... ... беру ... аясына қызықтыра отырып, тұтынушылардың қатты көңілдері қалуы мүмкін. Осыған байланысты мынадай парадокс туындайды: білім беру мекемесінің имиджі потенциалды тұтынушылар үшін ... ... ... ... ал оның ... ... ... үшін ол жиіркенішті болуы мүмкін. Мекеме имиджінің себебі, білім беру мекемесінің имиджін қолдау ... ... өз ... ... ұйымдастыруға талпынбайды, тырыспайды, ештеңе істемейді.
Имидж студенттер мен тыңдаушылардың сұрақ - жауаптарында қадағаланады. Сұрақ - жауап ... ... ... беру ... ... ... ... ереже бойынша курстан курсқа оқуына кері әсерін тигізеді. Осыған байланысты 4 жағдайды келтірейік:
1. Білім беру мекемесінің имиджі ... ... ... ... ... әлі де ... ... деген талпыныс білім беру мекемесінің имиджімен бірге ... ... ... ... оның ... ... мақсатында басқа оқу меке-месінде (семинарлар, әр түрлі курстар т.б.) білім алуына байланысты ынталандырады;
4. ... ... ... мен ... ... білім
формализациясына әкеледі.
Сонымен қатар білім беру мекемесінің имиджі біресе түсіп, ... ... ... де ... Ал ол ... ... және олардың педагогикалық шеберлігіне байланысты. Бірақ қазіргі уақытта дарынды педагогтар өте аз және олар жаңа ... ... ... ... жүргізу үшін қажетті шарттар анда-санда құрылады. Білім беру мекемесінің имиджі қызметкерлердің өзіндік тәртібімен қалыптасатынын да ескерген жөн. Білім беру ... ... ... дәл осы ... ... ... ... алатындығын түсіндіруі тиіс. Бірақ қызметкердің кәсібилігі түлектерді сендіруде емес, керісінше бұл сенім білім беру ... ... ... және ... тәжірибесінен келгені дұрыс болады.
Қазіргі заман талабына сай нарықта табысты бәсекелес болу үшін ұйымдар, кәсіпорындар өзіне сай ... ... ... ... ... ... ал ... тұрақты болуы өте маңызды. Ұйым мен оның қызметкерлері ... ... ... - ... ішкі ... деп аталады [19, 301].
Имидждің міндеті - ұйымның ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету болып табылады [20, 504].
Ел Президентінің ... ... ... ... өсіп - ... ... және әл - ... артуы, елдің денсаулығын жақсартумен бірге жас ұрпаққа білім мен тәрбие беру мәселесі атап көрсетілгендей, тәуелсіз мемлекетімізге еңбекқор, өз кәсібін терең ... ... мен ... жан - ... ... білетін, мәдениетті мамандар қажетделінген [21, 176 ].
Қоғам өмірінің демократиялық, гуманистік бағытқа бет бұруына жаңарып- ... ... ... ... ... ... дамуына, білім беру мен мәдениет парадигмасының өзгеруіне байланысты өмірге жаңа ... ... ... Сондай ғылымдардың бірі - имиджеология. Бұл ғылым саласына назар аударудың кім - кімге болса да тигізер пайдасы зор. ... ол ... бір - ... сыртқы кескінімен, адамдық болмыс бейнесімен, адами қадір қасиеттерімен әсер ету механизіміне ие болуға көмектеседі. ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру негізінде педагог, оқытушы беделі мен имиджін қалыптастырудың орны бөлек [22, 177].
Имидж ағылшынның сөзінен ... , , ... ... Бұл кез ... ... ... эмоционалдық образын, мінез - құлқын көрсетеді. Өз имиджін қадағалау бұл адамды өзіне қарату [23, ... ... ... ... ... ... яки функциясы белгілі бір жанды - жансыз нәрсеге ... ... - ... ... болып табылады. Жағымды имидж ұйымның нарықтағы бәсекеге қабілеттілігін көтереді. Егер салмақты қарым - қатынас қалыптасқан болса, онда ... ... ... ... ... жалғасын табады, сондай - ақ өз кезегімен ... баға мен ... ... да (1 - ... ... ... ... баға
00 ... ... ... ... ... ... ... қарым-қатынасы
196913530353000 ...
00 ... ... 450723076200Сенімді ... ... ... ... - ... Имидждің қоғамға әсер ету схемасы
түсінігіне ұғымы мағыналас. Оларды ұқсастыратын, байланыстыратын нәрсе: екеуі де қоршаған адамдар ... ... ... ... ... ... мен ... сапасы, жетекшілігі менқызметкерлері жайындағы ойлар негізіндегі эмоционалды әсерге бойлайды.
Көпшілік ғалымдар имиджді тағы бір оған ... ұғым - де ... ... ... ... ... жағымды да мақұлданатын бет-бейнетеріс әсер де беруі мүмкін. Ұйымның ұжымдық имиджі оның қоғамға қабылдануымен байланысты: не болмаса, өзіндік, яки ... ... ұйым ... ... не болмаса, мүлдем қабылданбайды. Бедел ұғымы аясынан шынайы істер негізіне жататын құрамдас мәліметтер көреміз. Ол бағаның христиандық қағидасына ... , яғни ... ... ... ... ... шынайы бет-бейнесі (бұл ретте мынадай түсінік те қатар жүреді: шынайы істер айтылмыш компания жөніндегі кез - ... ... ... енгізу күшіне ие). Басқаша айтқанда, имиджге компанияның өзін ... ... мен ... ... ... ... компанияны тұтынушы, яки клиент көзқарасы жатады [24, 71].
Ұйымның іскерлік беделінің маңызын белгілей келе, ... ... ... ... ... ... ... ораламыз. Қолдарыңыздағы оқу құралында біз ұжымдық имидж ... ... ... және ... бет - ... ... боламыз. Бұл бет - бейне - аталмыш компанияның тәртібі әсеріне, оның ішкі, ... ... ... шығыс ақпараттарға байланысты қоғамның әр түрлі топтарында қалыптасатын түсінік негізіндегі бет - бейне.
Ұйым имиджінің ... оның ... ... қалыптасуы, қалыпты қарым - қатынас жетістігі мен оған деген сенім - ұйымдағы РR қызметінің басты мақсаттары. Тиімді имидж ... ... ... имидж қажет екенін айқын елестете білу керек.
Ұйым мүдделі болған бет - бейне, яғни ... ... ... ... ол ... ... мақсатты құралады және мақсатты аудитория санасына енеді. Егер компания жағымды имидж қалыптастырудағы бағытталған шарттарға сүйенбесе, оның образы, сондай - ақ оның ... мен ... де ... ... ... ... ... білімді имидж ұйым өзіне құрғысы келген образға сай келе бермейді.
Имидж өте айбық, яки ... ... ... ... ... нәтижесі болып табылады. Саясатта мынадай оқиғалар бар: ... ... бір ... ... теледебаттар әсерінен кандидат жайындағы пікір өзгеріп жатады. Жаңа мәліметтер, жаңа әсерлер және ... ... ... ... ... мүмкін. Компанияға қатысты бұл факторлар, мысалыға, компания қызметкерлері ... ... ... ... ... қалыптастыруы мүмкін. Ғалымдар бірнеше имидж ерекшеліктерін белгілеп берді [25, 97].
1. Имидж мақсатқа бағытталған және мақсатқа сәйкестігі өлшемінде бағаланады. Имиджді ... ... біз ... тек ... эстетикалық ләззат сыйлауы ғана емес, белгілі бір объектке ерекше қатынастың құралуына жағдай жасайтыны да әсер ететінін түсінеміз. Имидж ... ... ... ... ... ... Егер ол ... оған ұсынылған визуалды образдар мен коммуникацияда тани алмаса, ол сол образдарды көркем дәрежеге жатқызуға бейімді. Осылайша, қоғам етене қабылдамайтын және ... ... ... ... ... бен ... арасындағы жік өте жіңішке.
2. Қалыптасқан имидж аудитория сеніммен қабылдайтын анықталған бәстерді көрсетеді. Бәсекелес ... ... ең ... ... - ол ... ... деген аудитория сенімін жою. Оған расымен мүлдем жатаң бәстер әсерін енгізу. Егер ... ... ... ... ... онда ұйым оған ... ... (пішінді) образын ұсынады. Тұтынушыға бұл ұнайды. Ол өзінің қажеттілігі образының әрі ... ... ...
3. ... ... тиянақталған көркем образға ие болуы керек.
Осылайша, жағымды имидждің қалыптасуы шешімін ... ... ... РR ... ... психологтар, филологтар, тіпті режиссерлер де атсалысатын маңызды есеп болып табылады.
Жағымды имидж рұқсат етеді:
- ұйымға:
1. нарықтағы жағдайды жаулап алуға және ... ... бар ... қатысты, өз айқындамасын күшейтуге;
2. имиджді өзіндік сапа кепілдігі ретінде пайдалануға, өз тауары мен қызметіне деген тұтынушы сенімін күшейтуге және ... білу ... ... ... ... ... ... Тек өндіріс пен өткізуге ғана емес, материалдық емес құндылықтарға да қаржы жұмсайтын ұйым - дәстүрлі түрде ... ... ...
4. ... ... тауар мен қызметті ілгерілету қызметін жасау.
Жаңа, бірақ атақты имиджбен тауар мен қызмет ... аз ... ... атағы шыққан тауардың жарнамасына аз мөлшердегі ақы-пұлдар ... ... ... ұстанымы (концепция) әр түрлі аумақтағы әр түрлі ... ... ... ... ұстануға жағдай жасайды;
5. сұраныстың төмендеп кетуінен қорықпастан, бағаларды ашық айту.
Имидждің ... ... ... ... ... және ... құндылық қалыптастырады.
6. ортақ іске жұмылған персоналдың тартымдылығына қол жеткізуге, әр
қызметкердің кәсіби қайтарымдылығын көтеруге;
- тұтынушыға:
1. бірдей тауарлардыңберекелі қызметтері мен жарнамалық хабарланды-рулары ... ... ... ... ... ... ... және таңдаудың дұрыстығын растайтын фактор ретінде қабылдауға;
2. имиджге тұрақтылықтың кепілі ретінде (, , ) және белгілі - бір ... ... ... ... ... қарау. Тұтынушы өзін теңдестіргісі келетін, сол әлеуметтік топта мәртебелі марканың тауарын алу - оның өзін-өзі бағалауына ... ... әсер ... ұйым ... ... ... ... өзін - өзі құрметтеу және жұмысқа қанағаттану;
2. өзіндік қажеттілікті (маңызы бар ... ... және ... іске ... ... ... жеке әрі ... имиджге жағдай жасауға ынталы, себебі:
- имидж кәсіпкерліктің өркениеттілік деңгейін көтеретін ұйымдастырушылық бастамаға қызмет ... ... ... компаниядағы және одан тысқары (ішкі және сыртқы
құрылыс, ... ... ... визуалды ортаның жақсаруына жағдай жасайды;
- ұйымның әр түрлі мақсаттағы аудиториялар алдында жақсы көрінуін
қалауы - оның қызметіндегі ... оң ... алып ... әр түрлі мақсаттағы аудиторияларға әр түрлі болуы мүмкін; олардың ... ... және ... - құлық таптаурынына (стереотип) жауап беруі тиіс ... ... кең ... ... ... бағыты артығырақ, серіктестер үшін - міндеттілік пен бәсекеге қабілеттілік, тұтынушылар үшін - ... және ... мен ... ... сапасы т.б.
Сондықтан, жағымды имидждің дұрыс құрылуы үшін әр түрлі мақсаттағы аудиторияларды белгілеп алу қажет: оларды сауатты зерттеп және ... ... әр ... ... имидж қалыптастыруда жұмыс жүргізу. Нақтылық қажет: нақты қай имидж өңделеді. Себебі, бұл қасиет РR - ... ... оның ... ... ... мінез - құлқы мен бағытталуын анықтайды.
Ұжымдық имидждің типологиясы
Имидж мына белгілер бойынша өзгешеленеді:
1) әсер ету бағыттарына ... ... және ... тымдылық дәрежесіне қарай (когнитивті, эмоционалды);
3) жобалануы мен мақсаттылық дәрежесіне ... ... ... ... ... (ұжымдық, компанияның бірінші жақ имиджі, тауарлық дәреже имиджі, бренд, тұтынушы, ... ... ... ... ... ... ... бойынша (адекватты және адекватты емес).
Аталмыш типологияны толығырақ қарастырсақ: Әсер ету бағыттарына қарай ұжымдық ... ... ... Сыртқы, яғни негізінде сыртқы ортада ғана әсер ететін, тұтынушылар
немесе клиенттерге ... ... ... стиль, логотип, слоган, кеңсе интерьерлері, қызметкерлердің сыртқы келбеті т.б.)
- ... ... ... ... мен ... ... ... және мінез - құлық әдебі, іскерлік қарым - ... ... ... және т.б.)
Имидждің аталмыш түрлері арасында тығыз функционалдық байланыс болуы керектігі анық. Байқау керек, отандық тәжірибеде сәйкес ... көп ... ... ... ... сәйкес болғанда, ішкі оған толық қарама - қайшы болып келеді.
1. ... ... ... ... ... екіге бөледі:
- когнитивті, арнайы ақпарат беретін (негізінен білімі тар мамандықтардың адамдарына ... ... ... ... ... кең ... ... және күшті эмоционалды сезім шақыруға бағдарланған) [25, 101].
2. Жобалану дәрежесіне қарай имидж ағымды және ... бола ... ... ... ... құрылу стратегиясын жасауға мүмкіндік береді. Ағымдағы имидждің анықтамасы керекті имидждің стратегиясын анықтауға ... ... ... ... ағымдағы имидждің келесі сипаттамаларын белгілейді:
1) мақсаттар тұжырымдамасы немесе компания мен нарық ... ... ... ... даму бағыты;
2) нарықтың даму тенденциясының сипаты, сатып алушы мінез - құлқындағы ерекшеліктер. Қоғам мен ... ... ... ... ... - ... айқындау. Нарықтың SWOT - сараптамасын жүргізу;
3) бәсекелестерінің имиджімен салыстыра отырып, компания имиджін
сипаттау;
4) аудитория ... - ... ... ... ... және іс - ... орын ... артықшылықтарының талдануы; [25,167]
Дәл осылай ағымдағы имиджді сипаттау арқылы, біз, керекті имидж образын құрастыра аламыз (2 - 5 іс - ... ... ... ... негізінде қарау арқылы). Объектілер бойынша белгіленеді: ұжымдық имидж, компанияның бірінші жақ имиджі, тауарлық дәреже имиджі, ... ... ... ... және ... ... имидж - бұл жалпы ұйымның имиджі. Бұл ұйым мен оның қоғамының барлық мақсатты аудиторияларының бағалары мен сезімдерінің сомасы болып ... Орта ... ... ... ... ... ... шығармашыл, сыншыл ойлайтын, өркениетті әрекет ететін тұлға ретінде сапалы кәсіби даярлауға көшуге әкелді. Имиджді әлеуметтік факт ретінде қарастыра отырып, біз оны ... ... ... ... ... менеджментті жүзеге асыруға қажетті сапаларды таба білуі қажеттілігі ұсынылады.
Имидж - белгілі бір ... ... ... болса, пікір де сондай айқын болуы мүмкін: имидж адамның тек сыртқы түріне қарап қалыптаспайды, сонымен ... ... да ... Пікір бағалау негізінде, темперамент, мінез қасиеттерімен және алғашқы әсерден пайда болуы мүмкін. Сондықтан бұл ... , ... ... ... ... айырмашылығын келесіден көруге болады: сөз тіркесінде дұрыс қолдану типі ... - ... ... имиджі) деп қолданылады, ал пікір сөз тіркесінде деп ... ... ... ... имиджін қалыптастыру немесе өзі туралы пікір қалыптастыру болып шығады. ... ... ... - бұл ... ал ... - басқалардан. Имидж табиғаты, типтері, мазмұны мен түрлері, құрылымына тоқталсақ назарымызды мына ... ... ... ... әр қайсысымыз белгілі бір бейнені жасаймыз. Бұл имидж-адам туралы қалыптасқан ұғым - түсінік. Мұғалім имиджі ... ... ... ... ... мәнерінен, ұлттық және өзіндік санасынан, ұлттық менталитетінен іс - ... ... - ... ... оны ... әлеуметтік ортаның ой пікірінен құралады [26, 208].
Педагог имиджі - мұғалім, оқытушы бейнесінің тәрбиеленушілер, әріптестер және әлеуметтік жұртшылық санасында, бұқаралық ... ... ... ... имиджінің қалыптасуында нақты сапалар тығыз байланыста болады, бұл оқушының, студенттің, ата - аналардың, жұртшылықтың ол туралы ойынан туған ... ... ... ... ... ... өзі, оның ... ортада өзі туралы қандай мәліметтерді жеткізу мақсатында әрекеті, ... ... ... ... Шепель атты еңбегінде имидж ұғымына төмендегідей анықтамалар берген:>> имидж - адам туралы ұғым, мекеме туралы пікір, белгілі ... ... ... ... стиль адамды, адамдар тобын, мекемені сипаттайтын келбет>> [27, 296]. ... ... ... ... ... [28,816 ].
... ... әртүрлі құрамды бөліктерден құралады. Бұл бөліктерінің ең маңызды төртеуін қарастырайық:
1. ... және ... ... ... ... болуы қажет. Бірақ
тәжірибе көрсеткендей 100 адамның 99 - ы өз талантын көрсетуге мүмкіндігі жоқ және өмір бойы ... ... ... Педагогтың адалдығы. адамзат тәжірибесінен шыққан моральді ережелер бойынша өмір сүру керектігін ұғынады, ал әдепсіз болса өз нәтижесінің тұтқынында болады және оның ... - ... ... ... Біздің қоғамға өзін - өзі жетілдіре алатын, ең алдымен рухани ... ... ... ... ... адал ... өте ... Ол назарын барлық адамзат мәдениетінің байлығын алу керек, яғни оның кең гуманитарлық білім алуы міндетті.
3. Гуманитарлық мәдениет арқасында адам сезімдік ... ... ... ... ... ... ... таңдау мүмкіндігіне ие болады.
4. Педагог психотехнолог болуға міндетті. Психотехнология - бұл ... ... ... ... практикада қолдану жөніндегі ғылым.
терминінің өз құрамында 3 құрамдас бөлігі бар: , , оны ... ... ... ... ... Грек тілінен аударғанда - жанды, - өнер, шеберлік дегенді тура білдіреді, ал - сөз, ... ... [29,79 - ... - ... ... сияқты,адамның дербес және іскери қасиеттерін қоғамға әлдеқайда жақсы көрсетуге мүмкіндік береді. Соның ... ... ... - ... ... ... жұмыс орнында жағымды жағдай жасауға болады. Менеджерлік қызмет ұйымдастыру мен клиенттермен жұмыс жасайтын адамның ... ... ... бермейді. Бүгінгі күнде, магнит сияқты тартымды менеджер болу өте қиын, бірақ сондай болуға тырыспайтын адамда одан да көп ... ... - аса ... прагматикалық тәртіп. Блез Паскаль мен туралы жазған, және оның айтуы бойынша, соңғы тәсіл адамға ықпал етудің ең тиімдісі ... ... да ... ... ... ... өнердің құрамдас бөлігі және бедел мен абыройын, қажеттілігін арттыру үшін де қажет. Сондай - ақ, ... ... - ... ... да адамның бағасын арттыруға ықпал етер маңызы бар [30, ... ... бет - ... оның ... ... Мұның өзі нарықтық қатынас жағдайында кәсіпкер бизнесінің дамуына тікелей ықпал етеді. Фирманың, тауарлардың, көрсетілген қызметтердің, сауда таңбасының ... ... ... ... немесе залал келтіретін бейнесі. Фирманы мүліктік кешен ... сату ... ... ... сату (сатып алу) бағасы мен баланстық құны арасындағы айырма ретінде бағалануы мүмкін. Оң айырма , теріс айырма - деп ... [31, ... ... ... ... ... ... - дың негізгі кезеңдерін қарастырмас бұрын қоғаммен байланыс және имиджге байланысты ... ... әр ... әр ... болып келетінін айта кеткен жөн.
Қоғаммен байланыс орнатудың бастаушылары ретінде мыналарды айтуға болады:
1. Ұйым немесе фирма ... ... ... мен ... ұйым ... ... қалыптастыру керек.
2. Қоғаммен қарым - қатынас орнату жұмысы ұлттық менталитетке, әлеуметтік зерттеулерге, бұқаралық санаға әсер етудің идеологиялық жүйесіне негізделу керек. Бұл ... тура ... ... ... және ... ... нәтижелермен бағалана алмайды. Қоғаммен байланыс бұл - ұйымның ... ... ... ету. ... - ақ ... қоғаммен байланыс ұйымдастыру жұмысының маңызды бөлігі болып табылады.
3. Ұйымның ұжымы қоршаған ортамен жақсы қарым - қатынастар ... ... ғана ... ... - қатынас қалыптастырған кезде ғана, көптеген мақсаттарға жетуге болатынын түсіну керек [32, 55]
Қоғам бөлшегі ретіндегі әрбір ұйым ... ... мен ... ... ... шынайы әрі уақытылы хабардар еткенде ғана өзін әлеуметтік ортада үнемі жақсы сезінеді (аталмыш ұйым жайында ... ... ... Ұйым ... ... ... ... соғұрлым оның қызметі қоршаған қоғам тарапынан сенімге әрі құрметке ие болады [33, 165].
Қоғаммен ... ... ұйым үшін ... әлеуметтік орта қалыптастырады, тіпті болмағанда әлеуметтік қарсы келмейтін, мүмкін болатын қарама - қайшылықтарды ... ... ... байланыс орнату міндеттері ойдағыдай жүзеге асады. Қоғаммен байланыс бағдарламалары көп әрі әралуан болып ... ... еске ... ... ... ... - конференциялар; бұқаралық ақпарат құралдарына пресс - релиздерді дайындау және тарату; басылымдардағы коммерциялық емес мақалалар, телебағдарламалар; радиорепортаждар; қоғамдық және қайырымдылық ... ... іс - ... ... ... ... жыл ... есеп беру; ұйымның қызметіне жатпайтын (спорт, мәдениет, ұтыс ойындары, ғылым, тағы басқалары) бұқаралық акцияларды өткізу. Ұйым орнататын қоғамдық байланыстың ... іс - ... тек ... ортаға ғана бағытталмайды, сонымен қатар ұйымның ішкі жағдайында да, яғни, жағымды қарым - қатынастар қалыптастыру үшін, жұмыстан тыс еркін атмосфера, ұжым ... ... ... - қатынасқа ықпал ету үшін өздерінің қызметкерлеріне де ... ... ... ... ... ... - ... қоғамдық табысқа жету жолдарын қалыптастыру. Негізгі міндеттер:
1. Қоғамдық байланыстың ұстанымы - жағымды әрі басқаруға келетін имиджді қалыптастыру, әрі оны бір ... ... ... ... көтеру - беделдікті арттырғаннан кейін, имидждің көрсеткіш
деңгейлерін ... және ... ... реттеп, имиджді көтеру жұмысына кірісе беруге болады.
3. Қарсы жарнама - имидждің төмендеуі, имиджді көтергеннен гөрі ... ... яғни ... ... ... тұру ... ... Қарсы жарнаманың мақсаты - ұйымның барлығын қанағаттандыра алмайтын жағдайында клиенттердің келуін азайту, бәріне жоқ деп ... ... ... ... Бұл ретте клиенттерге орын алған мәселелерді түсіндіріп жеткізу керек.
4. Бәсекелестерден асып түсу - бір имиджді төмендете ... ... ... ... ... ... бәсекелестер қатарында қоғаммен байланыстың өзіндік бағытын пайымдау).
5. Қарсы бағыттағы жарнама - кенеттен төмендеп кеткен имиджді қалыптастыру. Бәсекелестердің дұрыс емес ... ... ... ... ... ... ... жарнама жалған жарнаманың кері әсерлерін және қарама - қайшылықтарды жою үшін таратылады.
6. Ұйым қызметіне сыртқы ортаның әсерін зерттеу: мемлекет саясатындағы, ... ... ... ... ... бақылап отыру. Демографиялық, мәдени - этникалық және тағы басқа факторларды зерттеу. Ұйымға және оның өніміне деген ... ... ... мен ... әсер ету ... жеңу.
Қоғаммен байланыстың басты мақсатының жүзеге асуына көп ретте ұйымның оң имиджін үздіксіз жетілдіру мен құрылымдау ықпал етеді. Имидж ... ... екі ... әсер ... ... - ... ... бірге потенциалды қолданушылардың қоғамына және іскери әріптестерге. Әр топ өзіндік тапсырыстар жинағына, ұсыныстар мен ... ие. ... ... ... ... стратегиялық міндеттердің бірі болып табылады. Имиджді қалыптастыру үрдісінде кері байланыс ұғымы жөнінде бөлек айту керек. Ұйым клиент алдында өзі ... ... ... ... ... мен клиенттің өзінің ұйым имиджі жөнінде қалыптастырған пікірі арасында.
Ұйымың имиджін қалыптастыратын екі фактор бар: біріншісі - ұйымның белсенді іс - ... ... ... бет - ... ... ... - бет - ... қоса өзі туралы анықтама беру. Бұл екеуі бір - біріне ұқсап қана ... ... ... бір - ... алыста болуы мүмкін. Айтылған имидждің анықтамасын таразының екі басы деп ... ... Онда ең ... тең ... Ұйым жағы салмақ түсірген жағдайда-онда өзіндік бет - әлпеті қалыптастыруға бар ынта - жігерді салу керек және өзінің имиджін ... және ұзақ ... ... ... керек. Және анда - санда ғана өзің туралы ... ... ... Бұл аса қиын емес және көп ... ... ... егер ұйым дұрыс қабылдаған клиент болса. Дегенмен, мұндай әрекеттер ұйымға басқа да клиенттерді көбейтуге үлесін қоспайды және ... келе ... ескі ... жоғалтып алу қаупі бар, сондықтан жаңалықты шектен тыс қолданбау ... Егер ұйым ... ... ... өзін ... ... алмаса, мұндай жағдайда имиджбен істеудің екі жолы бар:
1. Жағымсыз имиджді ұстану.
2. Клиентке ... ... бір ... ... ... ... оның ... жолында екенін дәлелдеу үшін қомақты қаржы құю. Осылайша тепе - теңдікті сақтап тұруға мейлінше аз шығындану үшін төмендегі бірнеше салдарды есте ... ... ... ... ... қажеттіліктеріне сүйенген фирманың даму стратегиясына сәйкес болу керек. Халыққа бұл ұйым клиенттің қажеттілігін қанағаттандыруға ұмтылысы ретінде көрсетіліп, ... ... ұйым ... ... ... тәуелді екенін ұғындыру керек.
Ұйым имиджі ұйымның даму кезеңіне сай ... ішкі ... ... ... имиджіне сәйкес келеді.
Ұйым имиджі ұйымның өзі өмір сүретін ... ... даму ... ... ... - ... қалған бейне немесе шұғыл түрде шығатын фотосурет ... Ол ... ... ... ... үнемі жетілу жолында болады. Қоғаммен байланыс орнатудың мамандары оны деп атайды. Кәсіпкерлердің жаңа субъектісі ... ... жаңа ... ... ... ... жаңа ұйым үшін қоғаммен байланыс табысқа жетуге деген дайындықтың шешуші рөлін ... ... жаңа ... пен оның өнімі жөнінде әлі ештеңе біле қоймайды, яғни, сыртқы ортада жаңа кәсіпорынның белгілі бір беделі жоқ деген сөз. ... ... ... ... да, оның ... ... да ... ортада ақпараттық тұрақсыздықты толық жеңіп, қоғамның сенімділігін арттыру керек.
Қоғаммен байланыстың ... ... ... ... ... қарым - қатынастарды қамтамасыз ету екенін ескерсек, онда ... ... ... ... пен ... ... анықтап алу керек.
Ұйым имиджінінің негізгі құрамдас бөліктері деп мыналарды айтады:
1. ұйымдық философия.
2. тарих - ұйымның құрылуы.
3.ұйымның сыртқы бет - ... ... ... ... ... ... ... қызмет, бұқаралық ақпарат құралдарымен байланыс, инвесторлармен байланыс, қызметкерлердің жұмысқа деген қөзқарасы және оның ... түр - ... ... ... ... ... ... кадрлық саясаты,
қызметкерлерді марапаттау бағдарламасы).
5. қоғаммен қарым - қатынастың дамуы (сатып алушылық , сатып
алушының өзіндік имиджі).
Имидж қоғамның әр түрлі ... үшін әр ... ... ... ... ұйым жағдайындағы бұл топтардың тәртібі бір -бірінен айрықшалануы мүмкін. Басқаша айтқанда, бір фирма инвесторлармен, мемлекеттік құрылымдармен, жергілікті және халықаралық қоғам ... әр ... ... апецификалық қабылдануға ұмтылу) қабылдануы ықтимал. Мәселен, кең ұлттық қоғам үшін фирманың азаматтық ұстанымы тиімді. Халықаралық қоғам үшін ауқымды фирмалар "әлемнің ... ... ... ... ... үшін ... жоғары бәсекелестігі маңызды болса керек. Сонымен қатар, қызметкерлердің өздерінің ұйымы туралы ... ... ... ішкі ... бар ... ... ... әр алуан топтарының ұйым жайындағы ой- пікір көрсеткіштері сол ұйым ... ... ... әрі ... түсінік береді. Бұл ретте И.В. Алешина бір сызба нұсқа ұсынады (2 - сурет) және бір айта ... ... ... ... ... топтарының артықшылықтары өзгеріп тұрады. Салалық қызметті бақылайтын мемлекеттік құрылымдар, тиянақты сұраныс білдірушілер, қазақстанның кең немесе халықаралық ... ... ... коммуникациясында әр түрлі бағытты ұстануы мүмкін. Отандық нарық, импорттық тауарлардың есебінен болсын, ... ... ... ... мен ... өндірудің алға жылжуының белгілі бола бастаған белгілері, шет елдік бәсекелестердің күштеуімен болсын, мұның бәрі қазақстандық тауар ... үшін ... ... ... ... ... сыртқы спектрін кеңейту қажеттілігін, бұл жұмысты қоғаммен ... ... мен ... ... ... ... терең түсіну. [34, 51]
11842754136390005097381128093004129818138725001280160138430001276985137160001184467132939400117396737963250051824421393367005182235255397000518244237963250040690804133850001184275253236500
2-сурет. Ұйымдық имидж қоғамның әр алуан топтары үшін әр түрлі болуы мүмкін.
Сөзсіз, имидж - ... ... ... жету ... Бағдарламаның мақсаттары деп - ұйым қызметінің негізгі жақтарын және болашаққа деген бағытын айқындаушы міндеттерді ... Ол ... ... ... - ақ ... Алайда, танымалдылық өзінен - өзі келмейді және өзінен - өзі өмір сүрмейді. Ол ... анық ... ... ... ... ... басым көпшілігі өздерінің кері бағыттағы имидждерінің мәселесін жұмыс жүргізудің сыртқы белгілерімен байланыстырады. Бұл өте жеңілдетілген әрі ... ... ... Шын ... ... ... , ... басқарудың өтуге артықтық етпейді. Имидж мәселесі немесе тым құрығанда өнімнің жағымды танымалдылық мәселесі-көп ретте басқарудағы сыртқы дағдарыстың көрінісі және ... ... әрі ... ... рөлі мен орны ... мәселесі. Бәсекеге қабілеттіліктің күрт төменделеуі, ұйым тағдырына басшылық тарапынан түсті қараудан туындайды. Ұйымның ... ... үшін ... ... ... қарау керек [34, 110 ].
Корпоративтік даралық - ұйымды ... ... және ... ... ... ... анықтайтын құндылықтар, тәртіп ұғымдары мен нормалары. Корпоративтік даралық - бұл фирманың өзі, тұлға іспетті, ... ... ... сәйкестілік - ұйымның өзі, өзінің даралығы жайында жар салуы. Ұйымның айтатыны, жасайтыны оның сәйкестілігін қалыптастырады. Бұл - өнімдер мен ... ... ... және ... емес ... ұйым саясаты, оның қызметкерлерінің іс - әрекеттері.
Корпоративтік имидж - қоғам топтарының ұйымды қабылдауы. Бұл топтың ... ... ... ... көре ... ... сөз. ... бұл ұйым басқаратын коммуникациялық мәлімдемелердің кешенін қоғамның қабылдауы нәтижесінде пайда болады. Корпоративтік имидж сенімге де, нақты ... де ... ... ... өз алдына оң және теріс болуы мүмкін. Көбінесе әр ... ... ұйым мен ... әрқалай қабылдайды. Жағымды корпоративтік имиджге қол жеткізу және тұтынушылар тарапынан ... ие болу - ... ... ... тұрудың нысаны. Имидж - бұл тек қана басқару құралы ғана емес, сонымен қатар басқару ... ... ... ... үрдісі ұйымның көрнекті белгілерін (белгілер, фирма бланкілері, интерьер, сыртқы ... және ... ... - ... ... ... ... алады. Корпоративтік даралық анықталады және фирма қалыптасады.
19693711378895Кері байланыс
00Кері байланыс
48317151288415005251451780038002332355281305005251452063750043535609404350036830005894580052538217506800
3 -сурет. Корпоративтік имидждің қалыптасу ... ... ... ... ... ... сипаттамалар - құндылықтар, тәртіп ұғымы мен нормалары. Корпоративтік даралық ұйымның қолданылады. Ұйымдық стиль - бұл фирманың өмір салты, яғни, оның ... ... ... қалайша заттай, қаржылай, ақпараттық, адами және тағы басқа ресурстарды пайдаланатыны. Ұйымның имиджін қалыптастыру табысты үрдісі басқаруды қажет етді ... ... ... ... ... қызметі сапа (мақсат, құрылым, мазмұн, орындаушылар, технологиялар) және сан (мерзімдер, нәтижелер, экономикалық тиімділік) жағынан бағаланады. ... ... ... бар, ол ... қалыптасу үрдісі сияқты сипатталады әрі солай үлгіленеді. Үлгінің объектінің маңызды жақтарының көрінісі екенін ескеретін болсақ, имиджді соның барлық ... ... ... ... ... ... ... болып мыналар табылады: фирманың қабылдау топтары, қабылдаушы әрі өлшеуші әрі өлшеуші қасиеттердің жиынтығы, ие болған бағаның және оның ... ... Өмір ... ұзақтығы, имидждің нақтылығы мен тұрақтылығы, қызметтің оң бағытының деңгейі мен имиджді қалыптастыру мен көтеруге бағытталған шығындар да имидждің ... ... ... Корпоративтік имидж сәйкес келетін қабылдаушы топтар өкілдерінен және ... ... ... ... ... арқалы бағаланады. Имиджді үлгілеу мен корпоративтік имиджді басқару үрдісі - имиджді танудың кәсіби негізі. Мұндай үлгілеу және сонымен бірге корпоративтік ... ... ... пен ... ... түрде білуді қажет етеді [35, 29].
Ұйымның сыртқы имиджін қалыптастыруға бағытталған бағдарлама алты ... ... Өнім ... - ... іскерлік пікір қалыптастырудың ең басты маңызды элементі. Жарнама сізге сатып алушыларды әкелуі мүмкін, бірақ тұтынушылардың тауарға немесе қызмет ... ... ... ... сапасына байланысты. Тіпті ең жақсы жарнамаланған имиджді қалыптастыру бағдарламасының өзі сапалы өнімді ... ... ... ... - тұтынушы сіздің бизнесіңізді бес сезім арқылы қабылдаумен қалыптасады. Оның сіз ... ... ... ... ... демалу және ұстай арқылы қалыптасады. Бұл элементке барлығы, яғни, ұйым атауы мен ұстанымынан бастап, офис интерьері мен ... ... ... ... бәрі жатады.
Ірі ұйымдар үшін қоғаммен байланыс қалың бұқараға өздерінің тауарлары мен қызмет көрсетілімдерін ұсыну болып табылады. Қоғаммен ... ... ... ... ... шаралары күшті имидж қалыптастыруға мүмкіндік береді. Көбі ... ... ... ... беделді адамдармен қарым-қатынас орнатқысы келеді. Қоғамдық қызмет - сыртқы имиджді қалыптастыруға ... ... ... ... ... іс - ... тек сіздің ауданыңызға ғана емес, сонымен қатар сіздің өзіңізге пайда әкеледі - сіз қоғаммен эмоционалдық байланысыңызды нығайтасыз. Ұйым қарым - ... ... бе, кіші ме ... ... бұқаралық ақпарат құралдарымен байланыстары имидж бойынша кез - келген бағдарламаның күн өткен сайын маңызды элементі [35,55].
Қоғаммен ... ... үшін ... ... мен ... - жарнамаға деген шығындарды көбейтуге болады. Сыртқы имиджге бағытталады:
1. жарнамада ұйым тұрақтылығын ерекше айғақтау;
2. ... ... ... (тиімділік талдауы үшін кері байланыс) мерекелерге таратылымдар, жаңа бағыттардың қалыптасуы жөнінде хабарламалар, жаңа қызмет ... ... ұйым ... ... ... ... болуы (сары, алтын, күлгін түсті беттер, түсіндірмелер, үй шаруашылық энциклопедиялары);
4. әлеуметтік ... ... ... әр ... ... экологияның қамымен жасалатын ұйым жұмыстарын көрсету. Бұл ... ... ... ... ... ... қолданыла алады;
5. логотипінің,ұйым қағидаларының имидждік қызметтің барлық түрлерінде белсенді қолданылуы;
6. ұйым ... ... ... - ... ... ашық есік күндері, қайырымдылық іс - шаралары.
Сонымен, ұйымның сыртқы имиджін талдай келе, енді ішкі жағдайына үңілейік. ... ішкі ... - ... мен ... ... ... ... Ұйым қызметкерлерінің өздері оны сатып алушы мен тұтынушы арасында маңызды эмоционалдық байланыс ... Ішкі ... ... ... ... ... моральдық дайындығын және олардың ұйымға деген адалдығын нығайтады. Ішкі имиджге әсер ететін бағдарламаларға мыналар жатады:
1. компанияның ... ... ... ... мен ... ... марапаттау бағдарламалары.
Ұйымның кадрлық саясаты келесілерді қамтиды: еңбекақы деңгейі, кез келген қызметтегі қызметкердің артықшылықтары, қызмет сатысымен ... ... ... мен ішкі ... ... ... мен тренингтер - қызметкерлердің ұйым мен оның дәреже - деңгейлері ... ... ... негізгі бөлігі. Тренингтер тұтынушылар алдына ұйымды көрсету үшін ... ... ... ... ... мен ... ... алдымен фирманың өзімен, одан кейін сатып алушылармен қаншалықты дұрыс ... ... ... ... өздерінің міндеттерін қаншалықты дұрыс әрі кәсіби түрде атқара алатынын анықтайды.
Қызметкерлерді марапаттау бағдарламалары. Моральдық ... ... ең ... ... ... кез - келген мөлшердегі шығын өзін асыра ақтап шығады. Бұл ... ... ең ... ... ... қозғайды - өзінің сұранысқа ие екндігін сезінуге ұмтылыс пен ... орта ... ... ... ... ... ... тиіс негізгі міндеттер:
1. ұйым қызметінің жедел және болашағы бар мақсаттарын анықтау және
қызмет, іс - ... ... ... ... ... нарықты сегменттеу;
3. ұйым белгісін жасау;
4. ұйымның жалпы мақсаттарына және отырған орнына сай ... ... мен ... маркетинг зерттеулерін жүргізу және сарапшыларды бір реттік көмегімен ұйымның даму ... ... ... және ... ... ... ... қорын
қалыптастыру.
Оң бағыт - бағдарламамен сәйкес ұйым қызметкерлерінің тәртібі де қалыптасуы тиіс. Тек қана дамушы ұйым ғана ... ... ... қарай таңдап жинақтауға рұқсат бере алады, өздерінің бұрынғы ... ... ... ұйым ... ... әдеп ... ... бермеу керек [36, 54]. Іскерлік әдеп қағидаларын ескеріп ұстану клиенттермен қарым - қатынас орнатуда қиындық етеді, ... ол ... үшін ... ... ... ... ... қызм0ет етеді. Ұйымның қызметкерлерімен алғаш байланыс орнатудан алған әсерді өзгерту қиынның қиыны. Демек, ... ... - ... ... ... ... ... таңдау керек. Отандық тұтынушы әдетте өзіне деген ... ... - ... ... ... қабылдап, алғысын білдіреді. Бірақ, оның ұйым жөнінде ... ... көп, ... ... ... әрбір қадамды жіті бақылайды.
Ішкі имиджді қалыптастыру үшін қоғаммен ... ... ... Ішкі ... ... клиенттерді арттырудың, имиджді ұстап тұрудың және қоғамдық пікірді қалыптастырудың көптеген әр алуан әдістерімен көрінеді. Ұйым ... ... мен оның ... ... ұйым ... ... мен ... жүйесін анықтайды.
Ұйымның ішкі имиджі оның тарихымен тығыз байланысты. Жалпы имидж тарихи фактілерден тұратын тарихтан құрылады және онсыз өмір сүре ... [37, ... ... ... - ... және жеке ... сөйлеу қасиеттері. Адамдардың өзара қарым - қатынасындағы этиканың маңызы
Адамның ең жарқын ерекшеліктерінің бірі - оның сөйлеу қабілеттілігі. Сөз - адам ... өмір ... ... факторы. Қарым - қатынассыз қоғам ыдырап кетеді. Қарым - қатынас мүмкіндігінен ... адам ... дами ... ... ... белсенділігі екінші сигнал жүйесінің қызметіне байланысты. Сондықтан адамның ... ... ... ... ... ғана ... өмір сүреді. Қарым - қатынас адам іс - әрекетінің таным және ... ... жеке ... қалыптастыратын аса маңызды түрі болып табылады [ 5, ... ... ... адам ... - ... ... тыс жолдары: келбет, ым - ишара, мимика, серіктестердің бір - біріне қатынас жағдайы, ... және т.б. ... ... ... түрі яғни келбеті саналы өзгереді және белгілі дәрежеде оны ... өзі ... Адам ... ... ... ... жүріс - тұрыс кейпінен құралады. Физиогномиялық маска адамның басым ойынан, сезімінен, қарым - ... ... ... ... шаш, косметикалық заттар, пластикалық операция едәуір көмектеседі. Физиогномиялық маскалардан ызғарды, жайдарлықты, өр көкіректікті, мейірбандықты және басқаларды аңғаруға болады. ... ... жас ... ... ... жағдайын аңғартатын киім кию түрлері де толықтыра түседі. Орта ғасырлардағы қалаларда белгілі бір ... ... ... киім ... ... ... емес. Бұл талапты орындамағандар қатаң жазаланып отырған. Қазіргі таңда да киім ... ... бір ... ... ... ... ... Әскери форма қатаң тәртіпті, жинақылықты талап етеді. Ал қаралы киім киген адамның көңілді жүруі ерсі көрінер еді [5, 124 ... ... ... - адамның өзара қарым - қатынасын реттейтін ... - ... ... жиынтығы (айналасындағылармен тіл табысу және амандасу, қоғамдық орындарда өзін - өзі ұстау, әдеппен киіне ... ... ... ... ... құрамдас бөлігі [38, 122].
Этикет - тарихи өзгеріп тұратын құбылыс. ... ... - бұл ... - ... ... сөйлесуге қатысатын адамдар арасындағы қатынастарды реттеу құралы [38, ... - ... кез ... түрі ... ... ... тек олардың бір - бірінен айырмашылығы қарым - қатынасқа қатысушылардың әлеуметтік белгілеріне (жынысы, жасы, әлеуметтік жағдайлары, ... ... ... т.б.) байланысты және әр түрлі жағдайдағы қарым - қатынас моделі осы ерекшеліктерді ескере отырып құралады. Егер осы белгілер есепке алынбаса, ... ... - ... ... әсер ... бұл жағдайлар этикеттің сақталмағаны болып саналады. Осы белгілер көбірек кездескен жағдайда этикеттің көрінісі деп ... [38, ... ... ... ... ... ... абзал. Өзіңнің іс - әрекетіңді, сезімдерің мен ... - ... ... үшін ... ... ... ... ең алдымен, оны түсініп, тани білу қажет. Адамның бет - әлпеті - оның жалпы ... - ... ... ... қала ... ... ... алғашқы минуттарында). Әйелдер мен еркектердің бет қимылы әр түрлі болады. Әйелдер сөйлеушіден көзін алмай сөйлесіп тұра алады. Көз қимылы ... мен ... да ... ... ... ұзақ қарау кейбір елдерде әдепсіздік деп есептеледі (кениялықтар мен қазақтарда, т.б.). Жағымды ... ... екі ... да көрінеді, жағымсыз эмоциялар беттің сол жағынан ... Бет - ... ... ... мен қуанулар әсер етеді. Сондықтан бет - әлпет арқылы жеке тұлғаның моральдық - ... ... ... ... да пікір айтуға болады. Бетте көз, маңдай, ауыз мимикалары басым рөл атқарады. Мысалы, көздің ішкі бұрыштары, қастың жиектері ... ... ... ... ал ... көтерілуі қуанышты көрсетеді. Егер бет еттеріне күш түссе, қасы кеңсірікке (мұрынның екі көз аралығындағы қыры) жылжыса, адамның еркі ... ... ... Көз ... ішкі ... ... Өз көзқарасын меңгеру және оған ие болу, бұл өнер екендігін ... ... ... ... ... бақылау үшін көзді қиялдағы үшбұрышқа немесе әңгімелесушіге бағыттап, көзіңді төмен түсірмеуің керек, негізі оның ... тура ... ... - өзі ... білу ... ... ... жағдайын, өзін - өзі бағалаушылығын, айналасындағыларға қарым - қатынасын аңғартады. ... ... ... ... ... да жылы сезімді қарым - қатынасында адамның бейнесі маңызды роль атқарады. Осының негізінде адамда ... ... ... ... - ... әрі ... ... нақ осы алғашқы пікірге байланысты болады.
Сыртқы пішін мен физигномиялық маска біршама тұрақты болады. ... - ... ... қыры ... мен ым - ... ... ... дегеніміз - қарым - қатынас кезіндегі беттің құбылысы. Ым ишара дегеніміз - ... ... ... ... ... ... Мимика да, ым - ишара да оларды құрайтын кейбір элемерттері туа біткенімен, коммуникацияның ... ... ... ... ... ... ... зерттеулер жан рақаттандырарлық заттарды көргенде көздің қарашығы ұлғаятынын көрсетті. Екінші жағынан бет ... мен ым - ... ... ... әр түрлі мәдениет жағдайында мүлде қарама - қайшы мағына беруі мимика мен ым - ишараның әлеуметтік тәуелділігін ... ... ... бадырая ашылуы жапондықтар үшін ашу - ызаның белгісі болса, европалықтар үшін - ... ... ... таңдану белгісі.
Соңғы кездердегі психологиялық зерттеулерде қарым - ... ... - ... аралығындағы қашықтықтың, серіктестердің отырысының коммуникативтік мәніне көңіл аударылуда. Америкалық қарым - қатынас пси - хологиясында бұл бағыттағы зерттеулерді проксемика - деп ... Төрт ... ... бар: ... жеке ... ... көпшіліктік. Алғашқы екі арақатынас жақын, достық байланысты аңғартады. Ресми байланыстағы адамдар әлеуметтік арақатынасты ұстанады, көпшіліктік арақатынас - ... ... ... Мұғалім осындай арақатынастарды алмастыра отырып, оқушыларға қосымша ықпал жасауға жете алады, себебі бұл серіктер ... ... - ... ... өзгертеді [5, 125]. Қарым - қатынаста серіктерді орналастару да елеулі роль атқарады. ... ... ... ... қарым - қатынасы иін тіресе қатар отырғаннан гөрі шағын үстел айналасында отырған жағдайда жеңілірек болады. Бейнелеу де (фотография, картинка, фильм, ... ... - ... ... болып табылады. Алайда, бұлар тікелей байланыс жасау құралдары емес, оны тарату техникаға ... ... ... ... ... ... ... қарым - қатынастың сөзден тыс құралдары әдетте ... ... - ... ... ... ... балалар да түсіне алатын әрекеттер жасалады. Мысалы, ... ... ... сөздер айтады, бірақ шын мәнісінде ашуланбайды. Мұндайда сәби анасының ашуы жоқ екендігін ... сезе ... ... мимика өнері, дыбыссыз кино да түгелімен сөйлеусіз қарым - қатынас өнеріне ... ... ... ... ... сөйлеу қарым - қатынасы құралынсыз мүмкін емес. Актер үшін бейне жасаудың психологиялық мәні сөйлеу мен ... ... ... және пантомима, ым - ишара, партнерлер ара қатынасы сияқты сөйлеусіз қарым - қатынас құралдарын шебер ұштастыра білу ... ... ... ... және ... қарым -қатынас құралдарының бірлігіне жету - балалармен жұмыс ... ... ... ... ... ... ... сай өзінің тебіренісін, қатынасын, ой - пікірін білдіре отырып, мұғалім соларға сай әсер ету ... ... ... [5, ... тіл амалдарын пайдалану арқылы пікірін, ойын білдіруін - ... деп ... ... ... ... ... ... алайда ол адамның психикалық қабілетіне, қоғамдық тәжірибесіне тығыз байланысты. Сөйлеу үшін ... ... ... ұзақ ... бойы ... пікір алысу тәжірибесі негізінде қалыптасты. Тілдік амалдар - сөз ... ... ... ... Олар - ... ортақ, объективті категориялар. Соның нәтижесінде тіл - ... ... ... ... ... ... ... әр коммуникативтік жағдайына сәйкес ыңғайланған стилі болады. Тіл мәдениеті - тіл білімінің әдеби тілінің нормасы мен оның дамуын, сөйлеу ... ... - ... ... Тіл ... ... ... салаларынан айырмашылығы оның күнделікті өмірде тілдің қолдану, жазу, сөйлеу мәдениетімен жақсы ... - ... ... Тіл ... қамтитын тілдік норманың 3 түрі:
1. Тілдік норма (лексика, сөз жасамдық, грамматика, дыбысталу ... ... - сөз ... ... этикасының ережелері);
3. Коммуникативті норма (сөйлеу қарым - қатынасының тиімділік қағидалары).
Сөйлеу мәдениеті орфоэпикалық нормаға негізделген. Ойдың және сөйлеудің дамуы. Әркім ... ... ... басқаға айтып, түсіндіру үшін оған лайықты сөз таба білуге тиісті. Егерде ондай сөз таба алмаса, ол ой ... де ... ... ... ... ... ойдың дамуы сөйлеудің дамуымен өте тығыз байланысты. Адам өзінің сөйлеу мәдениетін жетілдірмейінше, жоғары ақыл мәдениетіне жете алмайды. ... ... ... ... ... ... ... басқа ауызша сөйлеудің мынандай екі түрі бар:
1. Диалогтық сөйлеу.
2. Монологтық сөйлеу.
Диалогтық сөйлеу - екі ... ... ... ... ... сөйлеу - бір адамның сөйлеуі, әңгіме, баяндама, лекция және ... да ... ... ... ... бір адам, тыңдаушы - көп халық. Осылайша сыртқы сөйлесу: ауызша диалогтық сөйлеу, ... ... ... ... ... болып бөлінеді. Адамның айтқан қандай сөзі де белгілі бір мазмұнды білдіреді және сөйлеушінің, жазушының осы ... ... ... ... туатын қорытынды: сөйлеу ойды білдіріп, іштегі сезімді сыртқа шығарады. Сөйлеудің бұл ... - оның ... ... ... ... ... ... мәнерсіз сөйлеу ол қаншама мазмұнды ойға толы болса да, әсерсіз, ... ... ... ... сөйлеудің эмоциялық реңкі интонациямен, мимикамен, ишаралармен білдіріледі. Жазбаша сөйлеуде мұндай мүмкіндіктер жоқ. Сол себепті қағазға жазушы адам өз сөздерін ... ... ... өз ... ... қойып, ойын мәнерлі түрде жеткізе алады. Сөйлей білу - өз ... ... ... ... бере ... оның ... ғана баяндап қоймай, нәзік сырларын сол қалпында ... ... ... елжірете білу. Дұрыс сөйлей білген адам өз ... ... ... ... ... ... Адамдар оны ауызша диалогтық, ауызша монологтық және жазбаша сөйлеуде ... ... ... асыра алады. Бұл сөйлеу түрлерінің арасында психологиялық айырмалар да баршылық. Мысалы, ірі ... ... ... ... ... болмаса, керісінше, бірқатар шешен адамдар өз ойын жазып жеткізуге шорқақ. Психолог ғалым Б.М. Теплов өзінің кітабында диалогтық, ... ... ... ... дейді: . Сонымен қатар сөзді аяғына дейін тыңдай білуде ерекше мәнге ие. Кейбір адамдардың ерсі мінездері бар: ... ... ... ... ... ... сөзді аяғына дейін тыңдай білмейтін, өзгелердің сөзіне ... ... ... ... ... ... сөйлеп отырған адам кейде қақалып - шашалып, тұтығып та қалады. Әрбір адам өз басындағы осы кемшіліктер мен ... ... ... сөйлеу мәдениетіміз де одан әрі дами түсер еді. Және де ... ... ... ... ... ... бермейді. Содан көп сөйлеп, бір сөзді сан ... ... ... ... та ... Олардың ішінде өзіне қойылған сұрауларға, қарсы пікірлерге жауап бермей, өз ойын ... айта ... де ... Бұл да ... ... ...
Сөйлеу - адам санасының басты белгісі. Тіл, сөйлеу ежелден бері жеке адамның, қоғамның ой-санасын дамытып, жетілдіруде аса маңызды рөл атқарады. Сөз ойлы да ... ... ... ... ол ... ... жете алмайды. Халқымыз мәнді сөйлейтіндерді деп дәріптейді. Ал Ж. ... деп ... ... [40, ... ... ... ... аударғанда - тіл практикасының ұлттық, өзіндік ... ие ... бұл ... ... ... ... (байланысты орнату, оны қолдап отыру, байланысты тоқтату) ... ... ... ... ... мен тілдік бірліктер жүйесі арқылы жүзеге асырылады. Сөйлеу әдебінің жағдаяттары ... ... ... және ... өзіне аудару, амандасу, танысу, шақыру, өтініш, кеңес беру, ұсыныс жасау, келісу, қарсы болу, ... ... ... ... ... сөз айту, құттықтау, қоштасу және т.б. түрлерді атауға болады [41, 214].
Адамның мәдени ... ... ... ... ... ... мәдениеттілігі мен адамның қасиетін түсіндіру үшін сол адамның өскен, өнген, тәрбиеленген ортасында алған ... - ... ... ... ... Адам - ... ... белгілі бір ортаның саналы тұлғасы. Қоғамдық қарым - қатынастың ішінде адамның түрлі субъекті не объектімен қарым - қатынасында ... орны ... ... ... ... ... ... қарым - қатынаста сыпайылық, кішіпейілділік пен адамгершілік қасиеттер тіл арқылы көрініс табады. Сөйлеуші жақтың тыңдаушыға деген құрмет - қадірінің ... ... ... де сөз жұмсалым арқылы беріледі [42, 7]. [ 43, 25].
Сыпайылық ағылшын тілінен аударғанда - ... ... ... ... ... бір - ... құрмет көрсетудің әдістері. Мысалы, -сен, -сіз есімдіктерін, әңгімеге қатысушының лауазымын, атағын ... ... ... ... ... сөйлеу этикетінің (әдебінің) мәдениетін көрсететін ханым, мырза сөздерін, әңгімеге ... өз ... ... ... ... ... ... қошемет сөздер мен сөз тіркестерін әңгіме барысында ... ... ... ... ... ... [41, ... әдебі қарым - қатынаста, қоғамдық орындарда, жалпы өз елімізде сирек сақталады. Оған дәлел ретінде бірнеше мысал келтірейін. ... ... ... ... ... сөйлеу тілінде қазір , деген орысша - қазақшасы араласқан қойыртпақ тіркестер ... ... ... қалай? - десең, дейді [44, 10].
Адамдар ... ... - ... ... де өнер ... табылады. Өйткені қарым - қатынастың да өзіне сай арықашықтықтары бар. Әр мәдениетте проксемикалық дистанция бар, яғни ол ... - ... әр ... ... ... емес мінез - құлық жүйесінің ең көп тараған және ... ... ... ... ... - ... ұйымдастыру проксемика болып табылады. Оның негізін салушы американдық мәдени антрополг Э. Холл ... ... ... 4 ... ... Америкалық мәдениетке тән түрлі жағдайлардағы бір - біріне жақындасу нормасы:
- Интимдік (0 - 45 см);
- Персональды дистанция (45 - ... ... (120 - 400 ... ... дистанция (400 - 750 см).
Көптеген мәдениетте адамдарға жақындасу нормасы өзгеше. Латын Америкасы, Араб елдері жән Оңтүстік ... ... ... - қатынас қажеттілігі жоғары болса, қиыр Шығыс орталық және Оңтүстік Шығыс азия және ... ... ... [45, ... ... ... қарым - қатынастың өзге де компоненттері бар. Оның бірі бағыт алу және қарым - ... ... ... алу ... Америкасы, Оңтүстік Еуропалықтар өз бұрыш жасап байланысқа түссе, Жапондықтар үлкен бұрыш жасаған. Проксемиканың тағы бір маңызды компоненттерінің бірі - персональдық ... ... ... ойша ... ... шекарасы. Бұл шекараға ол біреудің кіргенін қаламайды. Мысалы біздің елде ... ... ... -0,5м. ... ... адам өзін ... сезінеді.
[46, 114].
Сөзді ретімен дұрыс қолдануды А. Байтұрсынов сөйлеуші адамның танымына, білімі мен өмірде ... ... ... [47, ... мәдениеті туралы өз заманында ұлы қаламгер М. Әуезов нақты дәлелмен мысалдар келтірген: [48, 168 ... ... - ... ең ... міндеті сыбайласыңның өзіңе жағымды қарым - қатынасқа қалыптастыру. Іскерлік қарым - қатынста жағымды әсер қалыптастыру әдістері:
- ... ... киім ... сол жағдайға байланысты таңдай алу;
- сыбайласыңа сыйластық қатынас орнату;
- әлеумет қабылдаған жест, мимика, тұлғааралық қарым - қатынасты қолдана білу;
- ... ... ... ... ... ... ... алуға ынталану;
- мұқияттылық.
Іскерлік қарым - қатынастағы мәдениеттің бір бөлігін жағымды тартымды ... ... ... ... өзге ... көзінде қалай көрінетіні өте маңызды. Имидж өзіндік менін самопрезентациялау. Имидж ағылшын тілінен ... ... ... ... ... ұғымына адамның тек табиғи тұлғылық құрылымы ғана емес арнайы құрастырылған құрылымдар кіреді. Оған адамның сырт келбеті, ішкі ... және ... ... ... ... табиғатынан тартымды болып дүниеге келмейді. Олар ең күшті тұлғалық құрылымдарын дамытып көрсете білуі тиіс. Тартымды болу - бұл ... ... ... ... жұмыс жасау. Ол тек сырт келбетіңнің әдемілігі ғана емес ол ... ... ... жан дүниеңмен жақын болу.
Имидж қалыптастыру сапаларының үш түрі бар:
1 - топқа табиғи сапалар оларға комуникабелділік, ... ... ... алу ... ... - ... ... білім алу мен тәрбие нәтижесі олардағы адамгершілік, психологиялық денсауылық және ... ... - ... ... алу ... - ... ... және кәсіби тұлғалық тәжірибелілік.
Адамдарды басқару ол өнер зерттеушілірдің айтуы бойынша 92% адамның өзгеге әсер етуі оның қалай киінуі мен ... Ол ... күлу ... ... ... жест, мимика техникасы жатады. Бұл қасиеттерді қалыптастыруға имиджмейкерлер көметеседі.
Сөзді ретімен дұрыс қолдануды А. Байтұрсынов сөйлеуші адамның танымына, ... мен ... ... ... ... [47, ... заман талабы білім мен қабілетті, мәдениет пен еңбекті өз ісімен көрсете алатын іскер мамандарды қажет етеді. Іскерлік қарым - ... ... ғана тән ... ... ... ... құжаттары бар. Сонымен қатар, іскерлік қарым - қатынастағы ауызша сөйлеу тілі үшін сауаттылық та өте ... ... бір ... ... ... пікірлесу, құжаттар алмасу, келіссөз жүргізу, келісім - шарт жасау, жиналыстар, дөңгелек үстел өткізу үшін іскерлік қарым - қатынас тілі ... рөл ... ... [49, 285].
Ұйымның әр - түрлі үлгілері әр - түрлі ойларға, сенімдерге және дәстүрлерге ие. Олар ... ... ... мен ... ... әдістерімен айрықшаланады.
Ұйым мәдениетіне келесі факторлар әсер етеді: меншіктің пайда болуы және түрлері, технология, оқиғалар.
Ұйым мәдениетін құрайтын көптеген негізгі ойлар, ... мен ... ... емес ... табылады. Өйткені көбісі дәлелденбей және сирек күмән туғызады.
Мәдениет - ұйымның тиімділігіне жетудегі маңызды фактор. Мәдениеттің төрт түрі болуы мүмкін: ... ... ... тұлғалық.
Ұйымдарға сәттілік алып келетін, ұйымдық мәдениеттің бір қатар құндылықтары бар:
1) әрекеттерге бағыт;
2) дербестік және қамдану;
3) адамннан өнімділік;
4) өмірмен байланыс, ... ... өз ... жол ұстаушылық;
6) әрекеттер бостандығы және біруақытта.
Көрсетілген ұйымдық мәдениеттің құндылықтарының ... ... тек қана ... қана ... ... ... олармен сәйкес әрекет етуінде жатыр. Осы ерекшелігі болғанда ұйымдық мәдениет өзінің негізгі функциясын атқарады: ұйымды оның ... ... ... ... ... ... ... кез келген ұйымдарда қалыптасады. Бiрақ корпоративтi мәдениеттi мойындау жетекшiге, егер ол оның масштаб факторын және басқару күрделiгiмен ... ... ... және ... ... М.Х Мескон бойынша екi сәттен тұрады:
1) жауапкершiлiк:
- ... - ... ... ... мысалы, қайырымдылық, қолдаушылық т.б. ұйымның еркi бойынша анықтайды;
- заңдық - ... заң және ... ... ұстаумен анықталады.
2) этика:
- нормативтармен әлеуметтік ревиздер;
- этикалық тәртiпке үйрету.
Корпаративтi мәдениет:
- серiктестерге ұйымдардың бiрегейлiктiгi ұсынады;
- оларға ұйым туралы түсiнiк ... ... және ... ... ... ... арасындағы қауiпсiздiк сезiмiн тудырады;
- жаңа келгендерге ұйым жағдайын түсiндiруге көмектесу;
- жұмыскерлер жауапкершiлiгiн алдына ... ... ... ... ... ... көрiнiс аудару;
- жұмыскерлердiң шығармашылық жұмысын белгiлеу;
- олардың ролдiк моделдердегi сапаларын үйлестiру;
- қызметкерлердiң өсуiн қадағалау.
Корпоративтi мәдениеттiң негiзгi қызметтерi:
- сыртқы бейiмделу - ұйым ... ... ... ... ... ұйым ... ... олардың тәртiбiнiң, бағдарлау мүмкiндiгiнiң кеңейтiлуi;
- корпоративтi мәдениеттiң сыртқы және iшкi жақтары бар. Сыртқы жақтары тарихта ... ... ... ... көрiнедi, әсiресе ұйымды бiрлiкке шақыратын маңызды орынды алады.
Iшкi құрастырушы - бұл ережелер және рөлдер, басқарудың жалпы философиясы және құндылығы.
Корпоративтi ... ... ... ... мойындауымен ұйымда стратегиялық даму шеңберлерi және iс әрекеттiң әдiстерi қалыптасады, бұл мойындау ұйғаруда аталған құрылымдық компоненттiң төрт ... ... ... жинағы, субьектпен обьекттiң айырмашылығы, мақсатқа негiзделген iс әрекет, қарым - қатынас, тiл);
- ... ... ... ... ... жағдайды табиғи қалыптастыру, арнаулы iс шаралар шараларды өткiзу, серiктестер арасында табиғи ... ... ... қалыптастыратын психологиялық атмосфера құрастыру.
Корпоративтi мәдениеттi қалыптастыруға ұмтылу жетекшiлердi бейнелеуге жетелейдi мұнда кәсiпорындағы қызметкердiң мiндеттерi көрсетiледi. Арасында экзотикалық ... ... ... ... ... ... 5км - ге ... процедуралары болып тұрады.
Н. Камерон және Р. Куиннiң ұсынуларымен корпоративтi мәдениеттiң 4 түрлi қарастырылады, бюрократиялық (иерархия), нарықтық, адхократикалық (латын тiлiнен аударғанда - ... ... және ... [50, 320]. ... ... ... ... 6 базалық параметрмен өлшенедi:
- ұйымның маңызды сипаттамасы;
- озаттықтың жалпы стиль;
- жалдамалы ... ... ...
- мәндi байланыс;
- стратегиялық мақсаттар;
- табыстың критериялары.
Қауiп
Инвестициялық мәдениет
Тиiмдi келiсiм мәдениетi
Әкiмшiлiк мәдениет
Сауда саттық мәденитi
Керi байланыс
49149007239000
4 ... - ... ... ...
Жетекшiлермен қатардағы қызметкерлер iс әрекетiнiң этикасын жетiлдiру мақсатында келесi шаралармен әдiстер қолданады. Этикалық кодекстер, ... ... ... ... ... ... ревизялар, этикалық iс әрекетке үйрету, этикалық экспертиза этикалық кеңес ... ... - ... ұйымға және ұйым бөлімшелеріне ұйым олардан ие күтетінін және мұнда қандай еңбек жақсы бағаланатынын ... ... ... - бұл тұлғаны ол үшін қабылданған нормалары мен ережелері бар жаңа өндірістік және әлеуметтік ортаға енгізу үрдісі.
Адаптацияның негізгі мақсаты - ... жеке ... ... және ... ұйым ... және ... мен байланыстыру, жұмысшыны нақты формада қарым - қатынасқа үйрету.
Адаптацияның алғашқы (оқу орыйын аяқтаған тұлғалардың ... ... ... ... ... ... ... және екінші түрін (еңбек жағдайынын өзгеруі кезінде, жұмыс орнын ауыстыру, жаңа ... ... т.б.) ... - бұл күрделі үрдіс. Мұнда келесі элементтерді бөпіп көрсетеді:
- профессионалды адаптация;
- әлеуметтік - психологиялық;
- психо - физиологиялық;
- экономикалық;
- ... ... ... ... қарастыруда қолданылады. көп қырлы. Әртүрлi әдебиеттерде мәдениетке 250 - ден 500 - ге ... ... ... ... мәдениеттанушысы Ю. Лотман ұжымның гинетикалық емес ойы туралы айтқан, [51, 185] ал А. ... ... [52, ... ... ... ... ҚАРЫМ-ҚАТЫНАС АРҚЫЛЫ ЖАҒЫМДЫ ИМИДЖ ҚАЛЫПТАСТЫРУДЫҢ ПРАКТИКАЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
2.1 Кәсіптік білім беру мекемесінің қызметкерлерінің имиджін эксперименталды зерттеу
Бұл зерттеу ... жазу ... ... ... беру ... ішкі ... және басшының басқару стилін, қызметкерлердің өзара қарым - қатынасын мекеменің психологиялық ... ... ... ... беру ... ... арасында сауалнама жүргіздік. Зерттеу жұмысы екі кезеңнен тұрады:
* ... ...
* ... ... ... ... ... мақсаты арнайы сауалнамалар жүргізу арқылы кәсіптік білім беру мекемесіндегі басшының басқару стильін, қызметкерлердің өзара қарым - ... мен ішкі ... ... ... ... ... болып табылады.
Кәсіптік білім беру мекемесінің ішкі имиджі мен басқару стилін анықтау үшін №1 - ші И.П. ... ... ішкі ... бағалау әдістемесіне сүйене отырып басқару ситлін анықтау саулнама жүйесі құрастырылды сонымен қатар, [53,110] №2 - ші Фиддлердің ұйымның психологиялық ... ... ... мен М. Рокичтің атты әдістемелері жүргізілді. [54, 96]
Зерттеу жұмысы бойынша кәсіптік білім беру мекемесінің 28 ... ... ... Сауалнаманың бірінші бөлімі білім беру мекемесі директорының басқарудың қандай стилін қолданатындығын анықтауға мүмкіндік ... ... үш ... ... 10 сұрақ беріледі, әр сұхбаткер өзі дұрыс деп ... үш ... ... ... ... ... Әр нұсқаға сай басқару стилі бар:
Авторитарлық (директивный) басқару стилі - ... ... ... ... ала ... немесе өкілеттіктер бермей шешімдер қабылдауға және бұйрықтарды рәсімдеуге арналған басшылық стилі. Сондай - ақ бұл ... ... ... басшылар бағынушымен шектеулі байланыста болып, адамдармен қатаң тәртіпті ұстанады, бұйрық беру, сұрау жоқ, жаңа әсерді ... ... ... мүлдем қабылдамайды, өйткені бір ғана әдіс қолданылады. Жиылыс жүргізудегі орны ... ... ... стилінде жұмыс тиімділігі артпайды. Өйткені басқаруда ол байырғы әдістерді қолданады. Барлық билік тек автократтың қолында болады. Бұл ... ... ... сол ... қызметкерлер мұндай басшымен тығыз байланысқа түсуден қашады. Басшы автократқа өз қабілеті қызметкерлерінің қабілетінен төмен болған жаңдайда немесе қызметкерлердің профессионалды қабілеттері ... ... ... болған жаңдайда айналады. Автократтың қол астында жұмыс істеу жағымсыз. Келіспеушілік жаңдайларында ол ... ... ... ... ... жағдайларда, әрине өз жұмысымен қанағаттандырылу деңгейі төмендейді, себебі автократқа бағыныштылар өз еңбегі бағаланбайды деген пікірге ... ... - көз ... ... ... ... іске біле тұрып жол берушілік. Либералдық басқару стилінде басшы ұжым жұмысына мүлдем араласпайды, қызметкерлерге жеке және ... ... ... ... ... ... ... сыпайы, алдын ала жоспарланған жиналысты кейінге қалдыруға дайын, егер ол оның ... ... ... ... ... басқаруда қызметкерлердің жұмысына әсер ету көндірулер мен өтініштер арқылы жүзеге асады. Басқарушылық тапсырмаларды орындауда ол ... ... . ... ... конфликтілерден қорқады, көбінесе қызметкерлердің пікірімен келіседі. Қызметіндегі шектен тыс жұмсақтығы оның жұмысына кері әсерін тигізеді, қызметкерлер бұл ... ... одан ... ... көз ... ... ал ол ... қарым - қатынасын бұзып алмас үшін әрдайым көнеді. Либералды басқарушы өзінің іскерлік қабілетін көрсетпейді, қызметкерлердің ... ... ... ... ... - мәселені алқалы болып бірге ақылдасып шешу. Демократиялық басқару стилін қолданушы басшы - шешімдерді неғұрлым ұжымдық түрде қабылдауға, ... ... ... ... ... ... етуге тырысады және сынға дұрыс жауап береді. Қызметкерлермен әрдайым сыпайы сөйлеседі, олармен үнемі қарым қатынаста болады, адамдарға сене ... Ол ... ... бірақ әрдайым әділетті. Демократиялық басшы жиналыс кезінде ұжымның арасында отырады. Бұл проблемаларды шешуде адамдарға еркін жағдайды қамтамасыз етеді.
Білім беру ... ... ... ... үшін ... кестедігі сұрақтарды пайдаландық. Барлығы он сұрақ, әр сұрақта үш ... ... ... өзі ... ... ... құқылы. Әр нұсқадан, жоғарыда атап өткен басқару стиліне жататын 3 кесте құрылды.
1 - ші кестеде авторитарлық басқару стиліне жататын сұрақтар ... ... ... ... саны
1. Басшылық барлық жұмыстың орындалуын өзіне баяндап отыруды талап ...
2. ... ... ... ... бірақ ешқашан өтініп сұрамайды.
3. Ол орынбасарлары мен көмекшілерінің өзіне бағынып ... ... ... ...
4. Оған сын айтқанды ұнатпайды
5. Басшы шешімдерді жеке өзі қабылдап, өзі бас тартады.
6. Әдетте қатардағы қызметкерлермен емес ... ... ... ... ... ... ... танытады
8. Өзіне дұрыс таныс емес мәселелерді де өзі ... ... ... және ... ұжымды қатаң бақылауда ұстайды.
10. Жұмыста басшының болуынан қызметкерлерге ... ... ... ... тура келеді
2 - кесте либералды басқару стилінің сұрақтар тізімі
Сұрақ
Жауаптар саны
1. Көпетеген маңызды мәселелер басшының қатысуынсыз ... оның ... ... атқарады
2. Дұрыс бұйрық бере білмейді
3. Басшыға оның орынбасары, көмекшісі кім екені маңызды емес.
4. Айтылған ... ... ... алу шараларын жасамақшы болғанмен, бірақ ештеңе де жасамайды.
5. Басшы өзіне артылған жауапкершіліктің аз ... ...
6. ... да бір ... ... үшін ... жиі көндіруге тура келеді.
7. Қызметкерлермен қарым-қатынас кезінде үнемі немқұрайлық ... Ол ... ... ете ... ... ... ... күтеді.
9. Жұмысты әр түрлі жаңдайға байланысты бақылайды
10. Қызметкерлер өзді өзімен ... ... ... - ... ... ... ... саны
1. Барлық мәселені қызметкерлермен бірлесіп шешеді, өте тығыз және жедел мәселелерді ғана өзі шешеді.
2. Дұрыс бұйрық бере біледі
3. ... ... ... маман етуге тырысады
4. Айтылған сындарды тыңдай біледі,ренжімейді
5. Жауапкершілік ... әр ... ... ... жұмыс жағдайы мен қиындықтар туралы айтып қызметкерлермен үнемі қарым-қатынаста болады
7. Қызметкерлермен ... ... ... ... ... ... білмесе немесе таныс емес болса басқалардан сұраудан тартынбайды
9. Нәтижелерді бақылай ... ... ... ескеріп қызметкерлерді мақтап мадақтап отырады
10. Басшымен бірге жұмыс ... өте ... - ақ №1 ... ... ... ... ұйымның ішкі имиджін қалай бағалайтындығын анықтауға арналған сұрақтар берілді. Сұхбаткерге он мен бір балл ... ... ... ... ... ... беру ұсынылды. (4-кесте).
4-кесте. Қызметкерлердің ұйымның ішкі имиджін бағалауы.
Сұрақтар
Жауаптар бойынша ... ... ... ... беру мекемеңізде бірыңғай корпоративті ситль бар ма? (немесе қалыптасқан ... ... беру ... ... іс - ... ... ... қызметкер бар ма?
Клиенттермен (немесе абиетурентпен) жұмыс жасайтын ... ... ... мен ... ... ... және визиткасы бар ма?
Білім беру мекемесі корпоративтік сувенирлік өнімдер ... ма? ... ... беру ... қызметкерлерді оқытып үйрететін әр түрлі бағыттағы семинарлар өткізе ме?
Басшылықтың имиджін нығайтуға бағытталған іс-шаралар, арнайы кештер ұйымдастырыла ма?
Корпоративтік семинарлар мен, ... ... ... ... беру ... әр ... ... міндетіне байланысты бағыт-бағдар, мотивациялау жүйесі бар ма?
Білім беру ... ... әр ... ... ... ... ... сайты бар ма?
Қорытынды
Сауалнаманың №2 бөлімінде қызметкерлердің құндылықтар иерархия-сын анықтау үшін М. Рокичтің модификацияланған тестін (С.Р. Пантелеева толықтырған) қолдандық. Ол ... өмір ... ... ... асу деңгейін анықтайды. М.Рокич құндылықтарды зерттеуге үлен үлес қосқан. Ол құндылықтарды екіге бөледі: ... және ... ... ... ... іс - ... мақсаттарын, нәтижелік қалыптарды қамтиды, мысалы, сенімді достық, байлық, бейбітшілік және т.б. Инструменталды құндылықтар - индивид әрекеттерінің принципі, қылық моделі мен ... ... ... ... ... ... өз ... мақста қоя алу және т.б. М.Рокичтің тестін қолдана отырып білім беру мекемесі ... ішкі ... ... - қатынас имиджін анықтауға мүмкіндік аламыз. Сұхбаткер ең ... ... ... ... ... ... құндылық екінші дәрежеде 1 - ден 10 - ға дейінгі аралықта белгілеп шығуы тиіс.
Терминалды ... ... ... ... ... ... (денсаулық, жұмыс, материалдық - қамтамасыздандырылған өмір, бақытты жанұялық өмір, рахаттану - ... ... ... (дерексіз) (даналық-кемеңгерлік, махаббат, еркіндік, шығармашылық, өзіңе сенімділік). Инструменталды ... ... - өзі ... ... ... ... ... тәрбиелілік, тәуелсіздік, орындағыштық, ақыл- парасаттылық, дүниеге кең көзқарас ... ... ... ... үшін ... сұрақтардыы ұсындық.
5 - кесте. Қызметкерлердің терминалды құндылықтары
Құндылықтар
Бағалау дәрежесі
Орташа дәреже
Материалдық - қамтамасыздандырылған өмір
Жұмыс
Денсаулық
Бақытты жанұялық өмір
Махаббат
Рахаттану, ... ... ... ... ... ... ... дәрежесі
Орташа дәреже
Өзін - өзі бақылау
Шыдамдылық
Әділдік/ адалдық
Жауаптылық
Білімділік
Әдептілік
Тәуелсіздік
Тыңғылықты, орындағыштық
Рационализм (ақыл - парасаттылық)
Дүниеге кең ... ... ... ... ... ... үшін ... кестені қолданған болатынбыз. Мұндағы ең жоғарғы балл 84, ал қолайлы балл 54 - тен жоғары; орташа баға 30 бен 54 балл ... ... ... ... - ... ... ... баллды шығару үшін қарым - қатынастың төрт түріне бөліп қарастырамыз:
Адамдармен қарым - қатынасы - 1, 2, ... ... - 4, 5, ... - 7, 8
Заттарға - 9, 10
7 - кесте. Ұжымдағы қызметкерлердің психологиялық атмосфера деңгейі
Ұжымның белгілері ... ... ... ... -қатынас
Қастық ойластыру
Татулық
Келіспеушілік
Өзара қолдаушылық
Жамандық ойлаушылық
Өнімділік
Өнімсіздік
Жұмысқа берілгендік
Селқостық
Ынтымақтастық
Келісімге келе ... ... ... ... жылы ... таныта білу
Көңілсіздік,салқын қандылық
Қызығушылық
Зерігу
Жетістік
Сәтсіздік
2.2 Білім беру мекемесінде басқару стилі мен қызметкерлердің өзара қарым - қатынас ... ... ... ... ... беру ... ... стилін ішкі имиджін және қызметкерлердің бір - бірімен қарым - қатынасы мен ұжымдағы психологиялық атмосферасын ... ... ... ... ... ... барысында төмендегідей қорытынды жасадық. Білім беру мекемесінің басқару стилін анықтау үшін 28 қызметкерден сауалнама алынған болатын. Әр сұхбаткер өзі таңдаған ... ... ... ... қорытындысы төмендегі кестелерде көрсетілген.
8 - ші кесте. ... ... ... жататын сұрақтар тізімі мен жауаптар саны
Сұрақ
Жауаптар саны
1. Басшылық барлық жұмыстың орындалуын өзіне баяндап отыруды талап етеді. ... ... ... ... ... ... ешқашан өтініп сұрамайды.
3
3. Ол орынбасарлары мен көмекшілерінің өзіне ... ... ... ... ... ... Оған сын ... ұнатпайды
3
5. Басшы шешімдерді жеке өзі қабылдап, өзі бас тартады.
9
6. Әдетте қатардағы қызметкерлермен емес орынбасарларымен кеңеседі
8
7. Қызметкерлерге ... ... ... ... ... Өзіне дұрыс таныс емес мәселелерді де өзі шешеді
4
9. Жұмыстың атқарылуын және түгел ұжымды қатаң бақылауда ұстайды
2
10. Жұмыста ... ... ... ... қысылып-қымтырылып жұмыс жасауға тура келеді
4
Бұл кестеде басшы шешімдерді жеке өзі қабылдап, қажет ... бас ... және ... ... емес орынбасарларымен кеңесіп шешетіндігін көрсетеді. Сонымен қатар, ол ... мен ... ... ... ... ... атқаруын талап ететіндігі және шешімдерді өзі қабылдап кей жағдайда өзі бас тартатындығы айқын көрінеді. Себебі 28 қызметкердің бесеуі ... ... ... ... тоғызы деген нұсқасын белгіліген, бұл кесте бойынша жоғары көрсеткіш болып табылады. Ал қызметкерлердің ... ... ... - ші ... ... басқару (попустительский) стиліне жататын сұрақтар тізімі мен жауаптар саны ... ... ... маңызды мәселелер басшының қатысуынсыз шешіледі, оның қызметін басқалар атқарады
5
2. Дұрыс бұйрық бере білмейді
3
3. Басшыға оның ... ... кім ... ... ... Айтылған сындарды тыңдайды, алдын алу шараларын жасамақшы болғанмен, бірақ ештеңе де жасамайды.
1
5. Басшы ... ... ... аз ... ...
2
6. Қандай да бір жұмысты орындау үшін қызметкерлерін жиі көндіруге тура ... ... ... кезінде үнемі немқұрайлық танытады.
-
8. Ол өздігінен әрекет ете алмайды, сондықтан басқалардың соған күтеді.
-
9. ... әр ... ... ... ... ... өзді өзімен жұмыс атқарады
1
Бұл кестеде кейбір маңызды мәселелер басшының қатысуынсыз шешілетіндігі және басшы өзіне артылған мәселелердің аз болуын қалайтындығы байқалады.
10-ші ... ... ... ... ... ... тізімі мен жауаптар саны берілген. Бұл кестеде басшының дұрыс бұйрық бере білетіндігін, бірнәрсені білмесе немесе таныс емес болса басқалардан ... ... ... ... ... тыңайдап ренжімейтіндігін, ұжымдағы жұмыс жағдайы мен қиындықтар туралы айтып қызметкерлермен үнемі қарым-қатынаста ... ... ... ... нәтижелерді бақылай отырып,үнемі жақсы жақтарын ескеріп қызметкерлерді мақтап ... ... ... ... ... ... 28 қызметкердің 26-сы басшының қызметкерлермен үнемі сыпайы қарым қатынасты ... ал ... 24-і , ... ... 23-ші ... бірге жұмыс жасау өте қызықты екендігін белгіледі. Бұл өте жоғары әрі нәтижелі жақсы көрсеткіш болып ... ... ... ... ... стиль бұл қолданушы басшы - шешімдерді неғұрлым ұжымдық түрде ... ... ... ... ... ... хабардар етуге тырысады және сынға дұрыс жауап береді. Қызметкерлермен әрдайым сыпайы ... ... ... ... - қатынаста болады, адамдарға сене біледі.
10 кесте - демократиялық басқару стиліне жататын сұрақтар мен ... ... ... ... ... ... бірлесіп шешеді, өте тығыз және жедел мәселелерді ғана өзі шешеді.
21
2. Дұрыс бұйрық бере біледі
22
3. Өзінің орынбасарларын білікті маман ... ... ... ... ... ... Жауапкершілік өзара әр қызметкерге артылады
17
6. Ұжымдағы жұмыс жағдайы мен қиындықтар туралы ... ... ... ... - ... ... Қызметкерлермен үнемі сыпайы қарым қатынасты болады
26
8. Бірнәрсені білмесе немесе таныс емес болса ... ... ... ... бақылай отырып,үнемі жақсы жақтарын ескеріп қызметкерлерді мақтап мадақтап отырады
24
10. Басшымен бірге жұмыс жасау өте қызықты
23
Білім беру ... ... ... ... ... қарым- қатынасы осы кестеде нақты көрсетілген, өйткені қызметкерлердің басым көпшілігі демократиялық басқару стиліне жататын нұсқаларды белгілеген. Басшы қызметкерлермен ... ... ... - ... ... білетіндігі және ұжымда жағымды психологиялық атмосфера қалыптастыра алатындығы анық байқалады.
Барлық ... ... саны мен ... ... ... (%) ... ... тар

Авторитарлық басқару стилі
Либералды басқару стилі
Демократиялық басқару стилі
қорытынды
жауаптар саны
Салыстырмалы мөлшері%
жауаптар саны
Салыстырмалы мөлшері %
жауаптар ... ... ... ... ... ... басқару стилі басқа стилдерге қарағанда жоғарығы көрсеткішті көрсетіп тұр (алқалы басқару стилі 80%, директивті басқару стилі 15%, енжар басқару ... ... ... ... беру мекемесі басшылығының басқару стилінің элементтері төмендегі 12 - кестеде көрсетілген.
12 - ... ... ... ... элементтері
Басқару стилі
Жауаптар
%
Қызметкерлермен үнемі сыпайы қарым қатынасты болады
Демократиялық басқару
93
Айтылған сындарды тыңдай ... ... ... ... немесе таныс емес болса басқалардан сұраудан тартынбайды
Демократиялық басқару
86
Нәтижелерді бақылай отырып,үнемі ... ... ... ... ... мадақтап отырады
Демократиялық басқару
86
Жауапкершілік өзара әр қызметкерге артылады
Демократиялық басқару
82
Өзінің орынбасарларын білікті ... ... ... ... ... ... бере ... басқару
79
Барлық мәселені қызметкерлермен бірлесіп шешеді, өте тығыз және жедел мәселелерді ғана өзі ... ... ... ... мен ... ... ... қызметкерлермен үнемі қарым - қатынаста болады
Демократиялық басқару
72
Басшымен бірге ... ... өте ... басқару
61
Бұл кестеде кейбір маңызды жағдайларға байланысты басшы шешімдерді жеке өзі ... өзі бас ... ... ... беру ... ... ... стилі негізгі көрсткешті көрсетіп тұр. Демократиялық басқару стилі - мәселені алқалы болып қызметкерлермен бірге ақылдасып шешу дегенді ... ... ... ... - жаңа бастамаларды қолдап және соны талап етіп отырады. Сонымен ... ... әр ... өз ... ... беріп әр қызметкердің өзіне қатысты жауапкершілігін бөліп көрсетіп отырады, сондай-ақ шешім қабылдауда демократияшыл. Демократиялық басқару стилінде басшыға үлкен талаптар ... Ол өз ... ... әрі ... ... пен ... ... міндеттерін қоя білуі керек, сондай - ақ әр қызметкердің қызығушылықтарына көңіл бөліп түсіне ... ... Ол өз ... ... ... ... ... мен кемшіліктерді мойындай білуі керек.
Сауалнаманың екінші бөлімі, қызметкерлердің ұйымның ішкі имиджін қалай бағалайтындығын анықтауға арналған. Сұхбаткерге он мен бір балл ... ... ... ... ... ... беру ... Әр сұраққа ең жоғары баллы - 270 балл. Қорытындыны есептеп ... үшін ... ... әр ... ... ... табу ... (13-кесте).
13-кесте. Қызметкерлердің ұйымның ішкі имиджін бағалауы.
Сұрақтар
Жауаптар бойынша ... ... ... ... беру ... ... ... ситль бар ма? (немесе қалыптасқан ба?
141,00
11,94
Сіздің білім беру мекемеңізде корпоративтік іс-шараларға жауап ... ... бар ... ... абиетурентпен) жұмыс жасайтын қызметкерлердің атқаратын қызметі мен аты - жөні жазылған бейджі және визиткасы бар ... беру ... ... ... ... ... ма? (күнтізбе, қалам)
33,00
2,79
Білім беру мекемеңізде қызметкерлерді оқытып үйрететін әр түрлі бағыттағы семинарлар өткізе ... ... ... ... ... арнайы кештер ұйымдастырыла ма?
143,00
12,11
Корпоративтік семинарлар мен, корпоративтік кештер өткізіле ме?
185,00
15,67
Білім беру мекемеңізде әр қызметкердің атқаратын міндетіне байланысты бағыт - ... ... ... бар ма? ... беру ... үнемі әр түрлі ақпараттармен жаңартылып отыратын арнайы сайты бар ма?
97,00
8,22
Қорытынды
1180,00
100,00
Кестеде басқарушылық қызметкерлер білім беру мекемесінде корпоративтік іс - шараларға ... ... ... бар ... мен ... ... мен, ... кештер өткізілетіндігін жоғары бағалады. Алайда білім беру мекемесінде корпоративтік сувенирлік өнімдер күнтізбе, қалам және т.б. ... және ... беру ... ... әр ... ақпараттармен жаңартылып отыратын арнайы сайтының одан әрі дамуына көп үлес қосылмайтындығы байқалады. Басқарушылық қызметкерлерің ішкі ... ... ... ... ... ... ішкі имиджді бағалауы.
Басқарушылық қызметкерлердің пікірі бойынша ұйымның ішкі имиджінің жалпы бағасын шығару үшін барлық ... ... (1180 ... сауалнама ішіндегі барлық сұрақтар санына (243) бөлеміз, сонда орташа баға 4,9 балл болады. Бұл орташа баға, білім беру мекемесінде ішкі ... ... бар ... көрсетеді, бұл арқылы барлығына ортақ стилді қалыптастыруға болады, алайда ішкі имидж жаңадан бастау алып дамып келе ... Ұйым ішкі ... әр ... ... ... жетілуі үшін арнайы жоспарлар құрып жүйелі түрде нығайту керек.
Сауалнаманың №2 бөлімінде қызметкерлердің құндылықтар иерархиясын анықтау үшін М. ... ... ... ... ... ... Ол нақты өмір әрекетінде құндылықтардың жүзеге асу деңгейін анықтайды. Төмендегі кестеде сұхбаткерлерге ұсынылған терминалды құндылықтар тізімі мен сұхбаткерлердің бағалау ... ... ... ... ... ... дәреже
Материалдық - қамтамасыздандырылған өмір
197,00
6,42
Жұмыс
187,00
6,10
Денсаулық
106,00
3,46
Бақытты жанұялық өмір
171,00
5,58
Махаббат
150,00
4,88
Рахаттану, көніл көтеру
225,00
7,33
Өзіңе сенімділік
194,00
6,32
Даналық, кемеңгерлік
181,00
5,90
Еркіндік
179,00
5,83
Шығармашылық
196,00
6,39
Білім беру мекемесінің қызметкерлері ... ... ... ... ... ... дәрежеде бағалады (нақты құндылық). Одан кейінгі дәрежеде материалдық-қамтамасыздандырылған өмір, шығармашылық, өзіне сенімділік, жұмысты бағалады. Мұннан шығатын қорытынды қызметкерлердің жанұялық ... ... ... ... ... ... қызығушылығы жоғары. Белгіленген терминалды құндылықтар Маслоудың бес сатыдан тұратын қажеттіліктер пирамидасымен салыстырмалы болып ... ең ... ... ... пирамиданың екінші сатысындағы құндылықтарды көрсетіп отыр, бұл ... ... бірі ... ... Бұл ... және ... беру ... басшылығының пирамида сатысы бойынша бірінші кезеңде тұрғандығын білдіреді, сондықтан қызметкерлердің қызығушылық деңгейі мен ұжымда қарым-қатынас деңгейін одан әрі дамытып келесі ... өту ... ... сатыдағы қажеттіліктермен қамтамасыздандыру керек. Сонда ғана қызметкерлердің ұйым ... ... ... - қатынасы және ұжымдағы психологиялық атмосферасы жақсы жағына қарай өзгереді.
Қажеттіліктер: рухани ... ... ... сенімділік, даналық, кемеңгерлік
Қажеттіліктер: әлеуметтік
Құндылықтар:бақытты жанұялық өмір, махаббат, рахаттану
Қажеттіліктер: экзистенциалды ... ... ... - ... өмір ... : физиологиялық
7-сурет. Маслоудың қажеттіліктер сатысыдағы терминалды құндылықтар
15 - кестеде Қызметкерлердің инструменталды құндылықтар тізімі мен бағалау ... ... ... дәреже
Өзін - өзі бақылау
184,00
5,23
Шыдамдылық
169,00
4,80
Әділдік/ адалдық
171,00
4,86
Жауаптылық
178,00
5,06
Білімділік
169,00
4,80
Әдептілік
191,00
5,43
Тәуелсіздік
179,00
5,08
Тыңғылықты, орындағыштық
186,00
5,29
Рационализм ... - ... кең ... үшін ... құндылықтардың ішіндегі маңыздысы рационализм (ақыл - парасаттылық), ... ... ... кең көзқарас, өзін - өзі бақылау, орындағыштық. Қызметкерлер осы құндылықтар арқылы алға ... ... жете ... Ал одан ... ... ... жауаптылық, әділдік (адалдық), шыдамдылық, білімділікті белгіледі. Бұдан шығатын қорытынды ұжымда қызметкерлер арасында жағымды қарым қатынас ... үшін ... балл ... ... көңіл бөлініп, одан әрі қарқындап дамуына мүмкіндіктер жасау керек.
Ал ұжымдағы ... ... ... ... үшін ... ... ... болатынбыз.
16 - кесте. Ұжымдағы қызметкерлердің психологиялық атмосфера деңгейі
Ұжымның белгілері
Қорытынды
Балл
Ұжымның белгілері
Қорытынды
балл
Достық ... - ... ... ... қолдаушылық
35
Жамандық ойлаушылық
51
Өнімділік
38
Өнімсіздік
49
Жұмысқа берілгендік
31
Селқостық
42
Ынтымақтастық
49
Келісімге келе алмаушылық
31
Қанағаттанушылық
55
Қанағаттанбаушылық
65
Көңілділік, жылы шырай таныта білу
45
Көңілсіздік,салқын қандылық
65
Қызығушылық
27
Зерігу
58
Жетістік
43
Сәтсіздік ... ... ... кестеде көрсетілгендей ұжымның психологиялық атмосферасы қалыпты, орташа қолайлы деңгейде. Білім беру ... ... ... ... - қатынаста келіспеушіліктер туындап тұратындығына қарамастан тату әрі ынтымақтастықта. Білім беру мекемесі ... ... ... ... ... ғана жұмысқа қабылданғанына қарамастан өзара достық қарым - қатынасты орната біледі, бұл жақсы ... ... ... ... ... ... ... селқостық, кейде өнімсіздік те байқалады. Бұл ұжымдағы жаңа құрамның әсерінен деп есептеймін.
Білім беру ... ... ... алынып зерттеу жүргізілгеннен кейін. Зерттеудің қорытынды нәтижесін талқылай отырып ұйымда өзара қарым - қатынас арқылы жағымды имидж қалыптастыруға ... ... ... ... ... ... ... жақсы қарым - қатынас жасауға, кездейсоқ жағдайлардан шыға білетін эмоциясын ситуацияға пара - пар етіп көрсете білу іскерлігін қалыптастыру, эмоционалдық ... ... - ... ... ... ... арттыру мақсатында өткіздік. Сонымен қатар психологиялық кеңестер берілді. ... ... ... ... ... ... қарым - қатынас деңгейі біршама жақсарып, оң нәтижесін берді.
Зерттеу жұмысын жүргізу барысында ... беру ... ... ... ... - қатынасын, ішкі имиджін жақсартуға арналған ұсыныс 17 - кестеде көрсетілген.
17 - ... ... ішкі ... ... ... ұсыныс
Қызметтің бағыты
Іс - шаралар
Психологиялық климат
Жұмыс уақытынан тыс қызметкерлер арасында корпоративтік (ұжымдық) кештер мен семнарлар өткізуді одан әрі жоғары деңгейде дамыта ... беру ... ... қызметкерлермен тек қана басшы ретінде емес, сонымен қатар жеке тұлға ретіндегі қарым - қатынас орнату.
Қызметкерлер басшылықпен ... ... жол ... ... керек.
Ұжымдық - құндылықтар құрылымын дамыту (міндетті іс - тапсырмалар (миссия), колледж атына ... өз ... жаңа ... ... ... беру мекемесінің жаңа жетістіктерін қызметкерлер мен студенттерге жеткізіп отыру.
Сонымен қатар білім беру мекемесінің құрылуы туралы қызметкерлер мен студенттерді хабардар ету және ... беру ... ... мен ... сақтауды үйрету.
Басқару стилі
Қызметкерлердің біліктілігінің дамуына жол ашу.
Қызметкерлердің жұмыста тұрақтап қалу шараларын ... беру ... ... ... ... (күнтізбе, қалам) қолға алу және жаңа ақпараттармен алмасып тұратын білім беру мекем сайтын ашу.
35 жастан ... ... ... ... ... ... қатыстыру
Білім беру мекемесінің корпоративтік мәдениетін бекіту үшін арнайы мекеме стилін, өз ұранын қалыптастырып және ... беру ... ... үгіт ... ... ... ... Кәсіптік белу мекемесінде деп аталатын ұран бар. Алайда ұжымдық іс-тапсырмалар және ... осы ... ... ат ... ... яғни ... болшақта білікті әрі білімді маман болып қалыптасуына жол ашу қажет. ... ... ... - ... ... үшін ұжымдық кештерді ұйысдастырудың маңызы зор. Мұндай кештер қатарына туған күндерді атап өту, қызметкерлердің жеткен жетістіктері, жаңа жыл т.б. мереке - ... ... Ішкі ... ... үшін ... ... принципін қолдану керек, яғни қызметкерлер бір - біріне қарсы емес, жеткен нәтижелерімен бәсекелесу. Басшы қызметкерлер арасындағы бәсекелестікті қадағалап отырғаны жөн. ... ... ... ... ... ... ... үшін, колледжде қабырға газеттерін ілуге болады. Колледж басшылығы қызметкерлердің қызмет бабында жоғарылап өз - өзін көрсете ... ... ашып ... ... ... ... инновациялық жобаларға қатысу).
Бұл ұсыныстарды жүзеге асыру үшін негізгі және қажетті механизмдердің бірі ұйым ... мен ... ... екі ... байланыс орнату. Егер бұл екі жақты байланысты қалыптастыруға күш салып қолға алмаса, ұйымның ішкі ... ... ... іс - ... ... негативті психологиялық атмосфераның пайда болуына және қызметкерлердің бір - ... ... ... мен ... ... ... ... Басшылық қызметкерлердің көзқарастары мен жеке пікірлеріне қызығушылық танып санаспаса, бұл жақысылық алып келмесі анық, соңында қызметкерлердің қарсыласуы ... ... ... ішкі ... қалыптасуы үшін қызметкерлер арасында өзара үйлесімділік ауызбіршілік ... ... ... ... ... қарым - қатынас үлкен рөл атқарады. Алдымен қарым - қатынастың ең қолайлы және кең таралғаны сөйлесу яғни ... ... - ... ... тілінің де ауызша және жазбаша түрлері болатындығын жоғарыда атап өттік. Адамдар жеке дара ... ... - ... ... ... ол тек қана адамдардың арасында ғана жүзеге асырылады. Сонымен қатар қарым - қатынас белгілі бір ... ... ... ... ... т.б) жоғары дәрежеде дамып отырады. Қарым - қатынас ... ... ... ... ... (жеке тұлғаның) іс - әрекеті, тұлғааралық тілдік яғни сөйлеу мәдениеті мен этикасы маңызды орын алады.
Сондай - ақ ... ... ... қарым - қатынас кезіндегі көрініс ерекше назар аудартады, себебі, коммуниканттардың барлық репликасы (сөздері) графикалық формада ... ... яғни . ... кезеңінде ерекше орын алатын интернет те жағымды имидж бен қолайлы қарым - қатынас орнатуда басты рөл ... ... ... ... дүние жүзінде көптеген адамдар (барлығы деседе болады) интернет жүйесін жаппай дерлік қолданады.
Ал ұйымдардағы жеке адамдар арасында ... ... ... қалыптастыруды қарым - қатынас өте маңызды рөл атқарады. Ұйым имиджін қалыптастыру көп шығынды және ұзақ жұмыс атқаруды міндет етеді. ... ... әр ... ... үшін әр алуан болуы мүмкін, өйткені ұйым жағдайындағы бұл ... ... бір - ... ... ... Имиджді қалыптастыру жұмысымен айналысатын мамандар ұйымның өзіндік ... ... ... ... бет - ... жағымды есте қалдыратынын ойластыру, ұйымның девизин шығару және тағы ... ... орын ... ... - бұл ... өмір ... ... оның уақытын қалай өткізетіні, қалайша заттай, қаржылай, ақпараттық, адами және тағы басқа ресурстарды пайдаланатыны. ... ... ... ... үрдісі басқаруды қажет етеді (жоспарлау, ұйымдастыру, бақылау). Имиджді ... ... сапа ... ... ... ... технологиялар) және сан (мерзімдер, нәтижелер, экономикалық тиімділік) жағынан бағаланады. Имидждің өзіндік құрылымы бар, ол өзінің ... ... ... ... әрі ... ... мен оның ... қалыптастырудың бастапқы кезеңінде берілген уәделер мен олардың орындалуын қадағалап отыру міндетті. Сондықтан, алғашқыда оңай, қарапайым қызмет көрсету түрлерін уәде еткен жөн, ... ... ... ... ... кең ... қалыптастыру керек. Бірақ, берілген уәденің тек бір бөлігін ғана ... ету ... ... ... ... кәсіптік білім беру мекемесінің басқару стилі мен қызметкерлердің өзара қарым - қатынасын, ішкі ... ... ... ... ... ... ... нәтижесін талдай келе мынадай қорытындыға келіп тоқтадық.
Имиджді қалыптастыру "Кәсіптік білім беру мекемесі" біраз қажеттілік етеді. Өйткені колледжде оқитын ... ... әлі де ... ... ... ең ... ... әдемілігі мен сырт келбетіне назар аударатыны белгілі, сондықтан колледж туралы үгіт - насихатты көптеп жүргізу керек.
Жоғары айтылғандарды сараптай ... ... даму ... ... ... ... беру мекемесінің " сыртқы имиджін қалыптастыру керек.
Сыртқы имидж келесі іс - әрекеттерді қажет етеді:
1. ... мен ... ... ... ... ... мен жалпы бағыт - бағдарлары жөнінде ақпараттық хаттамаларды тарату.
2. Білім беру мекемесі туралы жарнамаларды көбейту яғни, ... ... жаңа ... ... отыратын жеке сайт парақшасын ашу. Сыртқы жарнама ұйым ұсынатын қызмет көрсетулер мен тауарлардың даралығына, ерекшелігіне екпін түсіреді.
Осылайша білім беру ... ... ... ... ...
Даму кезінде "Кәсіптік білім беру мекемесі" басқа оқу орындарынан ерекшеленіп, өзінің белгілі ... ... ... ... Ал ішкі ... ... ... қамтиды:
1. Қызметкерлер арасында ұйымдық бірлестікті қалыптастыру үшін білім беру мекемесінің дәстүрін ендіріп және оны нығайту мекеме имиджінің маңызды ... Жаңа ... ... қызметтік міндеттерін түсініп, жұмысқа бар күш - жігерін жұмсау үшін белгілі бір уақыт керек. Себебі, кадрды үнемі дәріптеу ... ... ... барынша арттыра алмайтын және жұмыстың жалпы тиімділігін көтере алмайтын ұйымға қиынға ... ... ... ... ... жерлерге орналастыруға болады, бірақ, біріншіден, кез - келген уақытта қызметкерді басқа жұмыс орны табылуы мүмкін, екіншіден, ... ... ... ... жөн ... ... Бұл өз ... қызметкерді ұйым дәстүрін таныстырумен, жалпы іске психологиялық тұрғыда ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық құбылыс екені белгілі. Мұны ұйым ұжымын ... ... ... пайдалану керек. Қызметкерлерде классикалық үлгіде арнайы киімінің болуы, жақсы қызметкерлерді ұжымдық мерекелік іс - шараларда марапаттау, материалды әрі ... ... ... жүйесі, жеке мейрамдарға (туған күн, мысалы) көңіл бөлу, ұйымның ерекше мейрамдарын (құрылған күні) атап өту - осының барлығы қызметкерге өзін ... ... ... сезінуге жол ашады және ол өз кезегінде барынша сол ұжымға сай болуға тырысады.
2. Білім беру мекемесінің жалпы ... ... - ол ... ... ... ... және оның ... қаржылық мүмкіндіктеріне сәйкес жүзеге асу керек. Бұл, ... ... ... көп ... ... ететін іс емес. Алдымен, бірінші кезекте қызмет аумағында бәріне ортақ тазалықты ұстап тұрған ... ... ... ... мен ... сай болу ... және жалпы барлық стильге сәйкес келу керек. Басқару кабинеті колледждің жалпы стилінен ерекшеленбеу қажет. Басқа барлық офистік ... ... ... тек қана ... жазу ... айрықшалануына болады. Әр кабинеттің есіктерінде функционалдық (міндеттеріне байланысты) жазу олардың барлығы бір стильде жасалануы керек. ... ... ... - ... ... Бір ... ... бөлімшеге апыр-топыр бір кіріп, бір шығып жүрген қызметкерлердің көрінісі келген адамға ұйым ... ... ... ... және ... өздерінің жұмы жасауына кедергі келтіреді. Клиенттерге арналған (ұйымның қызметкерлері үшін де) бөлме ерекше әсемдеуді қажет етеді. Жалпы стиль офистің қалған ... ... ... ... барлық жерде қажетке сай колледдің соңғы жарнамалық мәліметтері болу керек және оларды сол жерде көруге немесе ... ... алып ... ... етіп орналастыру қажет. Ұйым стилінің бірден таныс болуы бөлімшелердің әр жерде орналасқан жағдайында тиімді- ... ... ... ... ... ... ... береді. Бұл ретте басты ескеретін жай: ұйымның өзіндік стилінде сауатты нұсқаулар болу керек, бұл ... әр ... ... ... ... ұйымды арнайы іздеу үшін маңызды бір түрткі керек. Керісінше жағдайда фирманың кеңістікте жоғалып, көрінбей кету қаупі бар, ... ... ... ... ... ие ... қалуы болса керек
3. Клиенттермен тура және кері ... ... ... ұстап тұру.
Сонымен, осы мақсаттармен қызметкерлер қабылдайтын ұйымның ішкі имиджі мен бет-әлпетін қалыптастырады. Аталмыш бет - ... ... ... де ... ... ... орнын әзірлеу, менеджерлердің жүріп - тұру стилі) компоненттерден құралады. Ұйымның ішкі имиджі келесі міндеттерді ... ... ... ... түрін қалыптастыру, идеология көріністерін, қызметкерлердің өздерін бірлестікке қатыстылығын сезінуді қалыптастыру. Жұмыс кезінде әр түрлі қиындықтар кездесетіндіктен қандай да бір ... орын ... үшін ... бір - ... ... ... дұрыс.
Имидж - ұйымың стратегиялық мақсаттарға жету құралы. Стратегиялық мақсаттары деп ұйым қызметінің негізгі жақтарын және болашаққа деген бағытын ... ... ... Ол ... артықшылықтарынан көрініп - ақ тұрады. Алайда, танымалдылық өзінен - өзі келмейді және өзінен-өзі өмір сүрмейді. Ол мақсаты анық жүйелі еңбекті ... ... ... қалыптастыру үшін,қоғаммен байланыс технологияларын пайдаланамыз. Корпоративтік имидж болсын, ұйымның сыртқы имиджі және ішкі ... ... үшін ... әдіс - ... ... ... ... тұрақты болуына ықпал ететін, ол бұқаралық ақпарат құралдары болып келеді. Оның басты ... ... ... жаңа тауар не болмаса акцияларды жүргізуі туралы, жалпы тұтынушының есінде сақтап қалуына тырысады.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
[1] Лисина М.И. Проблемы онтогенеза ... М.: ... 1986. С.31 - ... Ломов Б.Ф. Проблемы общения в психологии М.:Владос, 2001. - 245бет
[3] Блажнов Е.А. . М.: ... ... 1994г. ... ... Publik ... М.: "Инфра - М", 2005 г. 19 бет
[5] Богасловский В.В, ... А.Г, ... А.А, ... ... ... ... - 1980ж. ... аудармасының арнайы редакциясын жүргізген психология ғылымының кандидаты, Қ. Жарықбаев) - 82-83беттер.
[6] Асылов Ұ.Ә, Ахтаева Н.С, ... К.Қ. ... тілі ... ... ... түсіндірме сөздігі Педогогика және психология.Алматы 2002. - 127бет.
[7] Макаренко А.С. Шығармалар, 5 том ... ... ... Г.М, ... психология - М.: Просвещение, 1991 - 300 бет.
[9] Выготский Л.С. Психология возрастного развития. М.:Современное слово, 2007.- 506 ет. ... ... А.А. ... совести. М.; Л., 1966. С. 264 бет.
[11] Земская Е.А. Русская разговорная речь: лингвистический анализ и проблемы обучения М.: ... ... 1979 - 140 ... А ... . ... Новгород: Автореферат диссертации кандидата политических наук 2000 г. 4 бет.
[13] Д Доти. . М.: Информационно - ... дом , 1996 г.173 ... ...
[15] В.Л Музыкант. , Евразийский регион, 1998г.53 бет
[16] А.Ю Панасюк. Вам ... ... Или о том, как ... свой ... 2-е изд. - М.: Дело, 2000 - 240 ... ... В.Е. ... ... для ... к ... итоговому междисциплинарному экзамену профессиональной подготовки маркетолога по специальности 080111 "МАРКЕТИНГ". - Таганрог: ТРТУ, 2006 - 241 бет.
[18] Кадочников Н.А. Корпоративный ... как ... ... ... ... профессионального учебного заведения : дис. ... канд. экон. наук. - М., 2005. ... ... А.Я. ... ... ... стратегия, маркетинг, интернационализация: Учебное пособие. - М.: ИНФРА-М, 2009. - 301бет.
[20] ... В.Р. ... ... - М.: ТК Велби, Изд-во Проспект, 2006. - 504 ... ... Н.Ә. ... Барлық Қазақстандықтардың өсіп-өркендеуі, қауіпсіздігі және әл-ауқатының артуы: Ел Президентінің Қазақстан халқына жолдауы. Алматы: Білім. 1997.176 ... ... А.А. ... ... ... - М: ... 2005, ... Калюжный А.А. Психология формирования имиджа учителя .- М: Владос, 2004, 222 - бет.
[24] Паблик рилейшнз. ... ... ... ... М.: ... мен баспагерлер ассоциациясы; ЭКМОС, 1999. 71 - бет.
[25]. Ульяновский, А. В. Корпоративный имидж : Технология формирования ... ... для ... ... ... 2-е изд., ... -М. : ЭКСМО, 2008. 97-бет
[26] Зязюн И. А Основы педагогческого мастерства. - Киев: Высшая ... 1987. 208 - ... В.М. ... ... Секреты личного обаяния. Издательство: Феникс 2005 296 - бет.
[28] Ожегов С.И. Словарь русского языка / Под ред. ... ... ... 1983. 816-бет
[29] Калюжный А .А. Имидж учителя как ... ... // ... ... - 2006. - №2. 79-84-беттер.
[30] Биекенов К, ... М, ... ... ... - ... 2007.- 344 бет
[31] Қазақстан : Ұлттық энциклопедия.4-том-Алматы Бас редакциясы, 1998 - 69бет.
[32] Хенслоу Ф. Спб.: , 2003г.55 - ... ... И.С. "PR ... и практика". М.: "Инфра - М", 2003 г. 165 бет
[34] Алешина И.В. ... ... ... 1998, 51 ... ... Т.М, Шкардун В.Д. "Оценка и формирование корпоративного имиджа предприятия". Маркетинг в России и за рубежом, 2001 г, 29 бет
[36] Почепцов Г.Г. ... ... ... 2000 г. 54 ... ... Г.Г. ... от фараонов до президентов". Киев 2000 г. 98 бет.
[38] Молдабеков Ж.Ж, Маханбетов А.Ә, Оралбеков А.Ш кәсіби ... ... 2008. 122 - ... ... Б.М. Психология. Издательство: УЧПЕДГИЗ 1953г. 93бет.
[40] Сейсенова А. Сөйлеу мәдениеті және қарым-қатынас әрекеті// Әділеттің ғылыми еңбектері, №1(9), 2001.177
[41]. ӘЛТС ... ... ... ... ... 2008, 214 ... ... Б. Сөйлеу әдебінің қарым-қатынастағы прагматикалық көрсеткіші // Ұлағат, №6, 2010,7 - бет
[43] Балақаев М. Қазақ ... ... ... мұғалімі, №1-2, 1946,25 - бет.
[44] Мақпырұлы С. Сөйлеу мәдениеті - үлкен жауапкершілік// Ана тілі, №20, 2003,10 бет.
[45] Берн Э. ... в ... ... люди. Психология человеческой судьбы. - М., 1992. 396 бет.
[46] Сәрсеке Г.Ә. Тіл ... Оқу ... ... ПМПИ ... 2011. - 114 бет.
[47] Байтұрсынов А. ... ... ... ... 2003. - 208 ... Жанпейісов Е. М. Әуезовтің эпопеясының тілі. Алматы: Ғылым, 1976. - 168 бет
[49] Мескон М.Х. Основы менеджмента. М; Дело; 2000, 285 ... ... ... ... и ... ... ... - Спб.: Питер, 2001.-320 бет.
[51] Ю. М. Лотман Беседы о русской ... ... - ... 1994 185 ... ... А. ... художественная культура. 4-е изд. - М: 2008. 5 ... ... И.В. ... ... ... ... - 2009. - №12. ... Фетискин Н.П. Социально - психологическая диагностика развития личности и малых групп. - М.1996: ... ... ... ... - А
№ 1 АНКЕТА
Құрметті педагогикалық ұжымның қызметкері !
Бұл сауалнама ... беру ... ... ... ... ... ... мақсатында жүргізіледі. Сіздердің жауаптарыңыз білім беру мекемесі басшылығының стилін өзгертуге өз септігін ... деп ... ... ... ... сұрақтардың ішінен өзіңіз таңдаған жауаптың жанына белгі қойыңыз;
* Берілген сұрақтардың ішінде,сіз үшін нақты жауап ... өз ... ... ... ... ... қайсысы сіз қызмет атқарып жүрген ұйымға сай келетіндігін белгілеңіз (әр қайсысынан бір жауапты таңдауыңыз керек):
*
* Басшылық барлық жұмыстың орындалуын ... ... ... ... ... ... мәселені қызметкерлермен бірлесіп шешеді, өте тығыз және жедел мәселелерді ғана өзі шешеді.
* Көпетеген ... ... ... ... ... оның қызметін басқалар атқарады.
*
* Үнемі бұйырады, талап етеді, бірақ ешқашан өтініп сұрамайды.
* Дұрыс бұйрық бере біледі
* ... бере ...
* ... ... ... ... етуге тырысады
* Басшыға оның орынбасары, көмекшісі кім екені маңызды емес.
* Ол орынбасарлары мен көмекшілерінің ... ... ... ... ... қалайды.
*
* Айтылған сындарды тыңдай біледі, ренжімейді.
* Оған сын ... ... ... сындарды тыңдайды, алдын алу шараларын жасамақшы болғанмен, бірақ ештеңе де жасамайды.
*
* Басшы өзіне артылған жауапкершіліктің аз ... ... ... өзара әр қызметкерге артылады.
* Басшы шешімдерді жеке өзі қабылдап, өзі бас ...
* ... ... ... емес ... ... Ұжымдағы жұмыс жағдайы мен қиындықтар туралы айтып қызметкерлермен үнемі қарым - ... ... ... да бір ... ... үшін ... жиі көндіруге тура келеді.
*
* Қызметкерлермен үнемі сыпайы ... ... ... ... ... - қатынас кезінде үнемі немқұрайлық танытады.
* Қызметкерлерге қатысты әдепсіздік кейде дөрекілік танытады.
*
* Өзіне ... ... емес ... де өзі ... ... ... немесе таныс емес болса басқалардан сұраудан тартынбайды
* Ол өздігінен әрекет ете алмайды, сондықтан ... ... ...
* ... бақылай отырып,үнемі жақсы жақтарын ескеріп қызметкерлерді мақтап мадақтап отырады
* ... ... және ... ұжымды қатаң бақылауда ұстайды
* Жұмысты әр түрлі жаңдайға ... ...
* ... ... ... ... ... қысылып-қымтырылып жұмыс жасауға тура келеді
* Басшымен бірге ... ... өте ... ... өзді ... жұмыс атқарады
Төмендегі сұрақтарға 1- ден 10 - ға дейін баға бере отырып жауап ... Ең ... 10 балл ... ... ... (1-ден 10 баллға дейін)
Сіздің білім беру мекемеңізде ... ... ... бар ма? (немесе қалыптасқан ба?
Сіздің білім беру мекемеңізде корпоративтік іс - ... ... ... қызметкер бар ма?
Клиенттермен (немесе абиетурентпен) жұмыс жасайтын қызметкерлердің атқаратын қызметі мен аты-жөні жазылған бейджі және визиткасы бар ... беру ... ... ... өнімдер жасай ма? (күнтізбе, қалам)
Білім беру мекемесінде қызметкерлерді оқытып үйрететін әр ... ... ... өткізе ме?
Басшылықтың имиджін нығайтуға бағытталған іс-шаралар, арнайы кештер ұйымдастырыла ма?
Корпоративтік ... мен, ... ... ... ... беру ... әр ... атқаратын міндетіне байланысты бағыт-бағдар, мотивациялау жүйесі бар ма?
Білім беру мекемеңіздің үнемі әр түрлі ақпараттармен жаңартылып отыратын арнайы ... бар ... ... ... ... туралы мәлімет беріп өтіңіз:
Жынысыңыз :
* Ер
* Әйел
Жасыңыз :
* 25 жасқа дейін
* 26-дан 35 жас ... ... 45 жас ... 46-дан 47-ге дейін және одан жоғары
Біліміңіз:
* Орташа арнаулы
* Аяқталмаған жоғары
* Жоғары
* Ғылыми дәрежелі
Осы ... ... ... ... ______ ... ... бергеніңіз үшін рахмет!
ҚОСЫМША - Б
№ 2 АНКЕТА
Құрметті педагогикалық ұжымның қызметкері!
Бұл сауалнама Білім беру мекемесі басшылығының ішкі имиджін ... ... ... ... ... ... беру мекемесінің ішкі имиджіне өзгерістер енгузіге және түзетуге өз септігін тигізеді деп сенеміз.
Анкетаны толтыру барысында:
* Берілген сұрақтардың ішінен ... ... ... ... ... қойыңыз;
* Берілген сұрақтардың ішінде,сіз үшін нақты жауап ... өз ... ... ... ... ... ... тізімін оқып шығыңыз. Сіз үшін өте маңыздысы - ... ... ... ... ... ... оқып ... 1 тізім
Құндылықтар
Бағалау дәрежесі (1 ден 10-ға дейін)
Материалдық - қамтамасыздандырылған өмір
Жұмыс
Денсаулық
Бақытты жанұялық өмір
Махаббат
Рахаттану, көніл көтеру
Өзіңе ... ... 2 ... ... (1 ден 10-ға ... - өзі ... ... адалдық
Жауаптылық
Білімділік
Тәрбиелілік
Тәуелсіздік
Тыңғылықты, орындағыштық
Рационализм
Дүниеге кең көзқарас
Сіздің ұжымдағы психологиялық атмосфераны ... ... ... ... жағадайға сай келетін 1-ден 8-ге дейінгі аралықта бағалаңыз.
Ұжымның белгілері ... ... ... ... оластыру
Татулық
Келіспеушілік
Өзара қолдаушылық
Жамандық ойлаушылық
Өнімділік
Өнімсіздік
Жұмысқа берілгендік
Селқостық
Ынтымақтастық
Келісімге келе алмаушылық
Қанағаттанушылық
Көңілділік, жылы шырай таныта білу ... ... ... ... ...
Зерігу
Сәтсіздік
1
2
3
4
5
6
7
8
Төмендегілерді белгілей отырып өзіңіз туралы мәлімет беріп өтіңіз:
Жынысыңыз :
* ... Әйел ... :
* 25 ... ... ... 35 жас ... 36-дан 45 жас аралығында
* 46-дан 47-ге дейін және одан жоғары
Біліміңіз:
* Орташа арнаулы
* ... ... ... ... ... мекемедегі сіздің еңбек өтіліңіз ______ жыл
Сауалнамаға жауап бергеніңіз үшін ... - ... ... ... ... ... және көңіл-күйлерін көтеруге,топтасып жұмыс істеу жүйесін әрі қарай дамыту. Студенттерге, ... жас ... ... ... және ... жағымды психологиялық ахуал қалыптастыру. Айналамыздағы адамдармен қарым - қатынасымыз қандай, олар ... біз ... ... ... танимыз ба? - деген сұрақтарға жауап іздеп, ... ... ... ... ... негізгі принциптері

Бұл принцип - тренинг қатысушыларын негізгі анализ пәні процесс екендігіне бағдарлау, яғни, дәл сол уақыттағы сезім, уайым, ойлар, ... шақ пен ... ... дәл ... шақ ... және ... ... ең маңыздысы-жалған айтпау. С. Джурард айтуы бойынша өзіндік , ашылуы - ... және ... ... ...
Белсенділік
Психологиялық тренинг оқыту мен дамытудың белсенді әдістеріне ... ... ... - ... ... болып табылады.

Қандай да бір нақты қатысушыларға байланысты айтылған ойлар топ ... ... тиіс - ... ... ... ... және ... ашылу атмосферасын жасау.
Жоспар
:: Сәлемдесу
:: "Әңгімені аяқта"
::
:: жаттығуы
::
:: ... ...
:: > ...
:: ... Би ...
:: Жан ... тренинг
Тренинг бағдарламасы:
Сәлемдесу:
Уақыты : 10 мин
Әркім өз ... ... ... қасиетін қосып айту. Келесі адам көршісінің
атын қосып, өз атын айту. Мысалы: Сен әдемі Әйгерім болсаң, мен айдай сұлу ... ... 15 ... ... бұлттанып, жаңбыр сіркіреп жауып тұр. Автобус аялдамасында бір қолшатырдың ... ... ... ... екі қыз тұр. ... ... ... жоқ. Бір кезде.....................
Үйде науқастанып қалған апаңа дәрі алуың ... Ал ... ... ... адамдар өте көп. Сіз қалайда тезірек қажетті дәріні алуыңыз керек. Сіздің ... келе ... ... ... ... ... ... қарап едіңіз ақшаңыздың жоқ екенін байқадыңыз. Сіздің әрекетіңіз............................
Сіз машинамен жолда келе жатырсыз. ... ... жол ... ... ... Дәл сол ... жүргізуші куәлігіңізді ұмыт қалдырғаныңыз есіңізге түсті. Сіздің әрекетіңіз...................

Уақыты: 10мин
Бұл классикалық ойынды барлық жастағы топтармен өткізуге болады. Бұл жаттығу топ ... ... ... ... деңгейін анықтауға көмектеседі.
Топ мүшелері екі - екіден жұптарға бөлінеді. Біреуінің көзі ... ... соны ... ... ... Сөйлеуге болмайды.
Жаттығуды орындап болған соң, қатысушылар рөлдерімен алмасады.
Ойын аяқталған соң рефлексиялық ... ... ... ... ... ... ... Бағыттаушы сізді қалай алып жүрді?
:: Бағыттаушының рөлі ... ... ... ... кіру үшін ... ... жасадың?
:: Сізді алып жүрген ұнады ма жоқ, әлде сіздің басқаны алып жүргеніңіз ұнады ма?
жаттығуы
Уақыты: 10мин
Мақсаты: ... ішкі ... ... ... ... ... ... Сонымен, сөйлемдерді жалғастырамыз (шеңбер бойымен)
Мен - стакандағы су сияқтымын ...
Мен - ... гүл ... ... ... - еріп ... мұз ... ... ... - балық сияқтымын сияқтымын ...
Мен - әрпі сияқтымын ...
Мен - ән ... ... - ... жол ... ...
Мен - жел сияқтымын ...
Мен - құз сияқтымын ... - ... ... ... ... - құмырсқа сияқтымын ...
Мен - шам сияқтымын ...
Мен - доллар сияқтымын ...
Мен - тышқан сияқтымын ...
Мен - сары қағаз ... ... - ... ... ас ... ...
Мен - пластилиннің бөлігі сияқтымын ...
Мен - сәуле сияқтымын ... - ... ... ...
Мен - формула сияқтымын ...

Уақыты: 10 мин
Қатысушыларға аяқталмаған жылқы суреті салынған парақтар таратылады. Қатысушылар сол аяқталмаған суретті аяқтаулары керек. ... ... - бұл ... сіз ... сырт келбетіне басты назар аударсаңыз (тұяғын, жалын және құйрығын салсаңыз) онда сіз еңбектене білесіз, бірақ жұмысты бір ... ... ... сіз еңбекқор адам емессіз.
2.Егер сіз жылқының бет әлпетіне басты назар аударсаңыз (көзін, тұмсығын, аузын, ... т.б. ... онда сіз ... ... романтикалық қатынас басым, сізде иллюзиялар мен үміттер толы.
3.Егер сіз жылқының әрбір қылын ... ұсақ - ... ... көп ... ... бұл ... тер ... қажет ететін еңбектерді атқаруды ұнататыныңызды білдіреді. Барлық нәрселерді дер ... ... ... және ... сын ... ... Сізге кез келген жұмысты сеніп тапсыруға болады. Сіз бастаған ісіңізді соңына дейін жеткізе алатын өте ... ... ... ... ... ... ... өзіңіздің бірбеткейлігіңізбен адамды шаршатасыз.
4. Егер сіз жылқыны шөпке немесе алаңға қойсаңыз, бұл сіздің жақсы жағдай ... ... ... ... ... белгісі, сіз тұйықтарды, шектеу қоятын жұмыстарды ұнатпайсыз. Тәуелсіз болғанды ... Егер сіз ... ... салсаңыз немесе қамыт кигізсеңіз, онда сізге қысыта ... ... ... Егер сіз ... ... суы бар ... немесе жем қойсаңыз, онда бұл сіздің жұмыс істеуіңіз үшін жақсы жағдайдың жасалуын қажет екендігінің белгісі.
7. Егер сіз жылқыға салт атты ... ... ... онда сіз өз бетіңізше жұмыс істей алмайсыз. Біреудің бағыт беруімен немесе әмірімен жүресіз. Сізге біреудің сізді ... ... ...
Уақыты: 7-10 минут
Мақсаты:Студенттердің кәсіби құлшынысын арттыру, жігерлендіріп көңіл - күйін ... ... ... ...
а) ... ... отырғызып, еркін ыңғайлы сезінуін қадағалау.
ә) Табиғат көріністерін мұқият қарауын өтіну.
б) Әуенді қосар алдында көзін жұмуы тиіс.
Көз ... жаңа ... ... көріністерін елестетіңіз.Терең дем алып, әуеннің ырғағына зейін аударып, менің сөздеріме құлақ салыңыз.Ал, бастаймыз. (музыка қосылады).

Талқылау: Қандай сезімде болдың?
жаттығуы ... 10 ... ... ... ... жүйелілікті, ұжымдағы жағымды ахуалды қалыптастырады. Бұл жаттығуды әсіресе , тақырыптарын өткенде қолдану тиімді.
Сипаттама: тыңдаушылардың әрқайсысы постерге ортақ ... ... өз ... ... Әр ... ... - кезекпен бір сызықшадан (фигура, кескін) қаламның ұшын ... ... ... кету керек. Әр адамға 10 секунд уақыт беріледі. Басты шарт қаламды қағаздан үзбей ... ... ... бір ... қиылысуы мүмкін. Әр түсті маркер қолдануға да болады. Бұл жаттығуды топ болып орындаса да болады.
жаттығуы
Уақыты: 7 минут
Нұсқау: ... ... төрт ... заттар көрсетіледі. (Слайд)
Сіздер шамасы шаршаған боларсыздар, олай болса бой сергіту жаттығуын жасайық.
Би терапиясы
Уакыты: 10 мин
Нұсқау: тренингке ... ... ... ... ... ... ... рахмет! Бәріңіз де бой сергіту жаттығуын ойдағыдай орындап шықтыңыздар.
Жан жылуы>> тренингі.
Қатысушылар шеңбер құрып тұрады. Әр адам бір- ... жылы ... ... ... ... шамды сөндіріп алмай бір- біріне береді,ең ... ... ... ... ... Тренингтен қандай жақсы қасиеттер алдыңдар? Бүгінгі тренингіміз осы мен аяқталды. Қатысқандарыңызға рахмет, сіздерге шығармашылық табыстар тілеймін!

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 86 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мектепке дейінгі мекемелердегі оқыту мен тәрбиелеу30 бет
Мектепке дейінгі ұйымдарда балалардың этностық-мәдени сәйкестілігін қалыптастыру33 бет
Әлеуметтік институттар мен ұйымдар6 бет
XXI ғасыр басындағы Қазақстан-АҚШ өзара ынтымақтастығына энергетикалық әлеуеттің ықпалы және мәні107 бет
«Экологиялық – құқықтық реттеудің түсінігі, мәні. Қоғам мен табиғаттың өзара байланысы.»32 бет
Азаматтық құқық субъектілерінің азаматтық құқықпен өзара байланысы28 бет
Азаматтық құқықтық қатынастардағы субъектілердің алатын орны мен өзара байланысы107 бет
Азия мен Қазақстан халықтары әдебиеттерінің өзара жақындастығының49 бет
Азиядағы өзара іс-қимыл мен ынтымақтастық төңірегіндегі мәселелер8 бет
Аллельді емес гендердің өзара әрекеттерсуі.4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь